r,
[J
CODICIS
CANONICI
FONTES
CUKA
Emi PETRI Card. QASPARRl
E D 1 T I
VOLUMEN I
CONCILIA GENERALIA - ROMANI PONTIFICES
USQUE AD ANNUM 1745
N. 1-364
ROMAE
TYPIS POLYOLOTTIS VATICANIS
MCMXXXXVII
Emus Petrus Card, Qasparrl slbl reservat lus proprietatis
In hanc Collectaneam sicut in Codicis Praefationem,
Fontlum Annotatlones et indlces Analytlco-Alphabetlcos.
PROOEMIUM
Codex Iuris Canonici Pii X iussu digestus, Benedicti XV
auctoritate promulgatus, antiquam Ecclesiae disciplinam ple-
rumque retinuit, opportunas licet immutationes attulerit.
Iam vero in can. 6 Codicis edicitur:
« 2° Canones qui ius vetus ex integro referunt, ex veteris
iuris auctoritate, atque ideo ex receptis apud probatos auctores
interpretationibus, sunt aestimandi;
« 3° Canones qui ex parte tantum cum veteri iure con-
gruunt, qua congruunt, ex iure antiquo aestimandi sunt; qua
discrepant, sunt ex sua ipsorum sententia diiudicandi;
« 4° In dubio num aliquod canonum praescriptum cum
veteri iure discrepet, a veteri iure non est recedendum ; »
Ex his apparet quam necessarium sit ad rectam canonum
intelligentiam prae manibus fontes habere ex quibus canones
hausti sunt: atque huic ipsi necessitati haec collectio occurrit.
Complures Ieges in notis commemoratae et in hac CoIIe-
ctione exscriptae a canonibus Codicis prorsus discrepant: eas
autem hic ponere placuit ad exhibendam iuris historiam, atque
etiam, quando agitur de poenis, ut possint Superiori vel Iudici
Ecclesiastico praesto esse in iisdem poenis irrogandis.
In hac collectione ex industria praetermissi sunt fontes
deprompti e veteri Corpore Iuris Canonici, ex Concilio Tri-
dentino et ex quatuor Iibris liturgicis (Pontificali Romano, Mis-
sali Romano, Caeremoniali Episcoporum, Rituali Romano) qtiippe
quos unumquemque iuris studiosum habere decet. Reliqui autem
fontes, prout cum Codice ex toto vel ex parte congruunt, ex
integro vel ex parte afferuntur.
Tn exhibendis vero Sacrarum Congregationum Romanarum
decisionibus non opportunum visum est causas cum votis Con-
Proocmiutn
sultorum integras referre, sed breviter, descripta specie facti,
decisiones tantum proponere.
Quod si nonnullis in causis nimis multae decisiones col-
ligi possent, illae tantum in hac collectione adsunt quae cano-
nem melius illustrant et ad rem magis facere videntur. Item
si eadem causa pluries in Curia Romana agitata fuit, priores
quidem decisiones indicantur, at ultima uberius exponitur.
Dispositio vero fontium haec est:
1. Ternporis ordine referuntur leges Conciliorum Oenera-
lium, quae in veteri Cor|)ore Iuris Canonici, in actis Romano-
rum Pontificum, vel in S. Tridentina Synodo non inveniuntur.
2. Eodem ordine exhibentur acta Romanorum Pontificum,
quae in antiquo Corpore Iuris Canonici desiderantur, ita tamen
ut fontes, qui ab ipso legislatore in paragraphos divisi non
sunt, in hac editione utilitatis gratia numeris distingtiantur.
Pari modo, quotiescumque lex allata ad alias forte provocat
leges, nec eas accuratius determinat, istae quoque leges in stu-
diosorum commodum ad calcem paginarum plerumque indi
cantur.
3. Curiae Romanae acta ita referuntur, ut inter SS. Con-
gregationes, Tribunalia et Officia auctoritatis ordo servetur-
mam ZrTT temp°ris °rdine disPosita ™t Quo-
marn vero his act.s duo dies saepc ascribuntur confectionis
«" Hac cSio
**. «o S^^!^ ?» fon-
5- Dcmum huius Pnll, 7 s™plicior evadat.
canonic, studio « d*sunt, u, ^
ELENCHUS OPERUM
AD QUAE PRO REPERIENDIS FONTIBUS IN HOC VOLUMINE RELATIS
VIRl STUDIOSI REMITTUNTUR.
Acta et Dccreta Sacrosaneti Oecumenici Concilii Vaticani, Romac (1872). Impen-
sis Paulini Lazzarini, Typographi Concilii Vaticani.
Caesaris S. R. E. Card. Baronh, Annales Ecclesiastici, Friburgi Hclv. (1S87).
Ex Typis Operis Sancti Pauli.
littllarum, Privilegiorum ac Diplomatum Romanorum Pontificum Amptissima
ColtecttOi opera et studio Carou Cocquelines, Romae (1739-1744). Sumptibus
Hieronyrui Mainardi.
Bpnedicti Papae XIV, Bultarittm, Romac (1746-1757). Typis S. C dc Propa-
ganda Fide.
Buttarium Ordinis FF. Praedicatorum, Romae (1729-1740). Ex Typographia
Hieronymi Mainardi.
A. BlZZARRIj Cotlcctanea in usum Secretariae S. C. Fpiscoporum et Rcgula-
rium, Romae (1885). Typographia Polyglotta S. C de Prop. Fide.
CoUectanea S. Congregationis de Propaganda Fide, Romae (1907). Typographia
Polyglotta S. C. de Prop. Fide.
Ioannes Dominicus Mansi, Sacrorum Concitiorum nova et amptissima Col-
lectio, Florentiae (1759, sq.). Expensis Autonii Zatta Veneti.
Concilium Romanum in Sacrosancta Basitica Lateranensi cetebratum a. 1725,
Romae (1764). Barbtellini.
Decreta Authentica Sacrae Congrcgationis Indulgentiis Sacrisque Reliquiis proe-
pnsitae, edita tustll et auctoritatc SS. D. N. Lconis PP. XIII. Ratisbonae, etc. (18S3)-
Pustet,
VlNCENTIUS LUDOVICUS Card. Ootti, Veritas Religionis Christianar, Romae
(1735, sq.). Typographia Barnabd.
Ius Pontificium de Propaganda Fidef Romae (1888-1897). Typographia Poly-
glotta.
De Lamdertinis Prosper, De Servorum Dei Beatificatione et Beatorum Cano-
nizationc, Bononiae (1734, sq.). Longhi.
MlONt J.-P., Patrologiae Cursus complctus. Scrics prima Latiua, Parblis
{1844, sq.).
QUI IN HOC VOLUMINE REFERUNTUR
INDEX FONTIUM
I. - CONCILIA GENERALIA.
N. FAO-
1. Concilium Nkacnum I (a. 325) 1
2. Symbolum Nicaeno-Constantinopolitanum (a. 381) 1
3. Concilium Ephesinum (a. 431) 1
4. Concilium Constantinopolitauum II (a. 553) 2
5. Concilium Nicaenum II (a. 787) 2
6. Concilium Constantinopolitanum IV (a. 869) 3
7. Concilium Lateranense I (a. 1123) 4
8. Concilium Lateranense II (a. 1139) 5
9. Concilium Basileense (a. 1431) 5
10. Concilium Vaticanum (a. 1870) 5
II. - ROMANI PONTIFICES.
11. S. Clemens I, ep. Propter subitas, a. 90-99 (?) 15
12. S. Cornelius I, ep. Quantam soliicitudinem, a. 252, Professio Rdd schisma-
ticorum W
13. S. Stephanus I, ep. ad Cyprianum Episcop. Carthaginien., a. 254-257 (frag-
mentum) 16
14. S. Damasus 1 (in Synodo Romana IV), a. 380 17
15. S. Siricius, ep. Directa ad decessorem, 10 febr. 385 17
16. S. Innocentius I, ep. Etsi tibi, 15 febr. 40* 17
17. » ep. Consulenti tibi, 20 febr. 403 18
18. » ep. Magna me gratulatio, 13 dec. 414 19
19. > ep. Si instituta ecclesiastica, 19 mart. 410 19
20. » ep. In requirendis Dei rebus, 27 ian. 417 20
21. S. Zosimus, ep. Quamvis Patrum traditio, 21 mart. 418 20
22. S. Bonifacius I, ep. Retro maioribus tuis, 11 mart. 422 21
23. Pelagius II, ep. Ditcctionis vestrae, c. a. 585 22
24. Hadrianus I, ep. Institutio wtivcrsalis, a. 785 23
25. Nicolaus I, ep. Proposucramus quidcm, a. 86r> 23
26. S. Leo IX, ep. Quia Auctore Deo, a. 1051 24
27. » ep. In tcrra pax hominibus, 2 scpt. 105J 25
28. » ep. Cum ex venerabilium. 17 dcc, 1033 26
29. Innocentins II, ep, Testante Apostolo, 16 iul. 1141 27
30. Innocentius III, ep. Eius excmplo, 18 dec. 1208 28
31. Honorius III, const. Has lcges, a. 1220 29
32. » ep. Scdis Apostolicac, 23 apr. 1221 29
31. Oregorius IX, ep. Cum sicut ext 8 iul. 1241 30
34. Innocentius IV, cp. Sub cathoticae, 6 mart. 1254 30
Index Fontium
N. PA0-
35. Professio fidei (in Conc. Lugdunen. II) 8 Mlchaelc Palacologo Orcgorio X
oblata a. 1274 32
36. loanncs XXII, lilt. cncycl. Qlortosam Ecclesiam, 23 ian. 1318 34
37. » const Supcr illitis, a. 1326 35
38. » const. Licct, 23 oct 1327, art. errorum Marsilii Patavini et
loannis de Janduno, damn . . . . . 35
39. Bcncdictus XII, const. Benedictus Detts, 29 ian. 1336 ........ 37
40. » a. 1341, prop. Armcnorurn, danin 39
41. Clcmens VI, const. Etsi solertem, 21 iul. 1346 41
42. » ep. Super quibusdam, 29 sept. 1351 44
43. Martinus V (in Conc. Constanticn.), const. Inter cunctas, 22 fcbr. 1418 . 46
» 0'n Conc. Constantien.), const /// eminentis, 22 fcbr. 1418 . . 57
45* 1 0'" Conc. Constantien.), const. Ad evitanda, a. 1418 ... 58
» const Ad reprimendas, 1 fcbr. 1428 53
47. • const Ineffabile, 26 maii 1429 61
4S. Eugcnius IV, const. ExcelUntissimumt 26 maii 1433 ] [ \ \ 62
A9' * cons*- Cum detestabile, 18 maii 1434 ....!! \ \ 63
^0, • cp. Non mediocri, a. 1439 " ' " \ 64
g- » (in Conc. FJorcntin.), const. Laetentur caeli, 6 iul. 1439 ! ' 69
£ > (in Conc. Florcntin.), const. ExuHate Deot 22 nov. 1439 71
• ep. FAfe rf/jpw, 6 lul. 1440. . . 77
* «« n, -«ttStS r: Ca"'"" 4 ,eb'- 1441 : 78
». • const. Cum servare, 12 iun. 1459 . ??
«• » consl. Cam « saerorum, 17 nov 1461
* S.xtus IV, cons,. tto/ ea, 9 auK. ,478 84
». Innoccnlius VIII. cons,. Summis, 5 dec. ,484 J
• "ul.us ... cons, Romanl Pon^s, 28 £ . 1^5 92
64 cons'- P«lficlt 24 febr. 1 309 91
65 Leo X (l^ S,U5"Pti » I* '509 97
2' ' g* Conc Uter.nen. V) «„S ^ 4 maii 1515 .111
* ' J Conc Uteranen. V). 5£ W 2%** maH 1515 • • >"
* : ^^:;^::::::::I
^ - : :::::::::: ^
' • . ■ 139
///</« Fontium xt
N. HAO.
51. Paulus III. const. Altttudo, 1 iun. 1537 140
52. » const. Sanctissintus, 11 dec. 1541 142
83. » const. Sancttsstmus, 18 rnaii 1543 145
54. lulius III, motu propr. Cttm sicut nobts, 26 iun. 1550 147
85. » const. Licet a dtversis, 18 mart. 1551 149
9
S6. » const. Sanctissimtts, 13 fcbr. 1553 151
87. » clccr. Sancttssimus, 26 ian. 1554 152
55. Paulus IV, const Intunetum nobis, 14 lul, 1555 .152
89. » const. Cu/n vcnerabiles, 22 aug. 1555 154
gO. » motu propr. Cum saepitts, 9 ian. 1556 .155
91, > const. Incumbentta, (25 oct.) 1 nov. 1557 156
92, » mottl propr. Inter caetcras, 27 nov. 1557 158
93, > const. Postquam, 20 lul. 1553 159
y4, » const. Cum ex apostolatus, 15 fcbr. 1559. . 163
95. » const. In sacra, 19 lul. 1559 167
96. Pins IV, const. Sedis Apostoitcac, 3 apr. 1560 163
97. » const. Pastoratis officti, 3 apr. 1560 171
98. » const. Dc salutc gregts, 4 scpt. 1560 .173
99. » motu propr. Cupientes, 11 oct. 1560 175
100. » const. Sancttssimus, 26 oct. 1560 177
101. » const. Ea quae a pracdccessoribtts, 13 nov. 1560 178
102. » ep. Cttm sicut nuper, 16 apr. 1561 181
103. » breve 11 aug. 1562 181
104. « const. Sedis Apostolicae, 13 febr; 1564 1S2
105. » const. Domtnici gregts, 24 mart. 1564 136
106. » const. Romanum Pontiftcem, 17 oct. 1564 ISS
107. » const. In sarrosaneta, 13 nov. 1564 191
103. » const tniunctum nobis, 13 nov. 1564, Profcssio Fidei Tridcnt. . 193
109. » const. in suprema, 25 nov. 1564 195
110. S. Pius V, const. Sanctissimus in Cltristo, 29 inart. 15o6 196
111. » const. Cum pnmtim, 1 apr. 1566 197
112. » const Ctrca pastoralis, 29 maii 15C6 201
113. » const. Provtdentta, 20 aug. 1566 . . 204
114. » const. Sanctissimus, 20 aug. 1566 ?05
115. » const. Reguiartum, 24 oct. 1566 206
116. » consi. Cum illius, 28 nov. 1566 207
117. » const. Cum ex Apostolatus, 27 ian. 1567 . ... 208
118. . const. Etst Dominici, 8 tebr. 1567 209
119. • const. In conferendis, 18 mart. 1567 . . ... 212
120. m const. Admonet nost 29 mart. 1567 . 214
121. • const. Etst mendicanttttm. 16 maii 1367 217
122. » const. Ex stipernae, 16 aug. 1567 22p
123. • const. Romani Ponttficis, 30 aug. 1567 ...... 222
124. » const. Ex omnibus atftietionibus, 1 oct. 1567, crrores Michaelis
Bail, damn 225
125. » const. Qttanta Ecclestac. 1 apr. 1568 . 225
126. . const. QuamviS, 1 iun. 1568 227
127. . const. Cuptentes, 8 lul. 1568 228
128. » const. Horrendnm. 30 aug. 1568 229
XI!
Index Fontium
N.
129. S. Pius V, const Romanus Pontifex, 14 oct. 1568
const Intolerabilis, 1 iun. 1569. . .
const. fiodie, 14 nov. 1569 ... .
const. Qaam plenum, 2 ian. 1570 . .
const. Decori, 1 febr. 1570 ... .
consL Durum nimis, 1 iun. 1570 . .
const. Quo primum, 14 iul. 1570 . .
const Decet, 16 iul. 1570
const. Cum ex Ordinum, 23 dcc. 1570
const Romani Pontificis, 2 aug. 1571
const. Romani Pontificis, 6 aug. 1571
const. Ex proximo, 20 sept. 1571 . .
const. Ex dcbito, 6 oct. 1571 . . .
143.
144.
145.
146.
147.
148.
149.
150.
151.
151
153.
154.
155.
const. Deo sacris, 30 dec. 1572
const Cum intcrdum, 11 mart. 1573
const. Officii nostri, 6 aug. 1574
const. Sanctissimus, a. 1575, Profcssio fidei Oraecis
pracscr
const. Ubi gratiae, 13 iun. 1575
const. Dubiis, 23 dec. 1581
const. Ad tollendum, 5 dec. 1582 ]
const. Quanto fructuosius, 1 febr. 1583
const. Exposcit, 15 iul. 1583
const. Humano vix iudicio, 5 ian. 1584
const Ascendente Domino, 25 inaii 1584
const. tnter Apostolicas, 5 sept. 1584.
const. Poputis, 25 ian. 1585
156. Sixtus Vt const Romanus Pontifex, 20 dec. 1585
const. Coeli et terrae, 5 ian. 1586 . . [ [ \
const. Quanta Apostolicae, 18 mart. 1586.
const. Postquam, 3 dec. 1586.
const. Retigiosa, 13 apr. 1587. ......
ep. Cum freqncnter, 27 mn. 1587 ...'.*
const. Cum de omnibus, 26 nov. 1587. [
const. Sanctissimus, 16 mart. 1588.
const. Ad Romanum, 21 oct. 1588 . '
const. Effraenatam, 29 oct. 1588.
const. Sanctum et salutarc, 5 ian. 1589 \ \ ' "
\m n - COnSl' Cum sacrosanctamt 9 ian 158Q " *
consl. Sanctissimus, a. 1591
const. Circumspecta, 15 mart. 1591 • ' '
const Onus Apostolicae, 15 maii 1591 ' '
const. Cum alias, 24 maii 1591 " *
"nnocentiu, |X ££ ^T"'™' 81 ma"' ,59>" • !
'75. Clcmcns VUl co^ f*' 4 nov- 1591 • •
,7h • con!» 1,1 anl> U ,Cbr" 1592 • •
const. ftff» VIW| 1? • • • .
157.
153.
159.
160.
161.
161
163.
164.
165.
166.
167.
170.
171.
17Z
173.
PAQ.
229
231
235
236
237
239
241
243
244
246
246
247
248
249
250
254
256
257
259
260
261
262
264
265
269
275
277
277
281
285
286
293
298
299
303
304
308
311
314
317
317
319
321
327
330
331
332
334
Index Fonttum
XIII
N.
177. Clemens VIII, decr. Sanctisstmus, 26 mai 1593 m m m 33^
J78 » const. Reiigiosae congregatsones, 19 iun, 1594 .... 339
l7gB » instr. Sancttsstmus, 31 aug. 1595 343
j50. » const Ex quo, 10 febr. 1596 345
j3l( » const. Suscepti muneris, 23 febr. 1596 348
IS2. » const. Romanum Pontificetn, 28 febr. 1596 350
133, » const. Regularis disciplinae, 12 mart 1596 351
184. » decr. Sanctissimus, 18 aug. 1597 351
185. » const. Cum ob nonnultas, 10 apr. 1598 352
186. » decr. Sanctissimus, 20 iun. 1599 353
187. » decr. Nullus omnino, 25 iul. 1599 354
IS8. » const Etst atias, 1 dec. 1601 357
189. » const Cum ad regularem, 19 mart 1603 358
190. » const. Quontam, 23 iul. 1603 363
191- » const. Cum Sanettsstmum, 7 iul. 1604 363
192. » const. Quaecumque, 7 dec. 1604 366
193. Paulus V, const. Inter cactcra, 30 dcc. 1605 370
194. • const. Romanus Ponti/ex, 1 sept. 1606 371
195. • const. Sanctissimus, 22, oct 1609 373
196. * const. Quae salubriter, 3 nov. 1610 374
197. » const. Monialium, 10 iul. 1612 377
198. » const. Apostolicae Sedi, 17 iun. 1614 378
199. Oregorius XV, const Inscrtttabili, 5 febr. 1622 379
200. » const. Inscrutabili, 22 iun. 1622 381
201. » const Universi, 30 aug. 1622 384
202. » const Omnipotentis Dei, 20 mari. 1623 386
203. Urbanus VIII, const Sacrosancti, 30 sept 1623 386
» const Romanus Pontifex, 28 aug. 1624 388
205- » const. Sccretis, 11 dec. 1624 390
206' » motu propr. Licet nullus, 10 sept. 1626 392
207- » const. Apostolatus officium, 23 rnart. 1628 393
208- » const Cum sicutt 12 sept. 1628 394
209- • const. Decet Romanum Pontificem, 2 ian. 1631 . . . . 395
2la » const. Inscrutabilis, 31 mart (1 apr.) 1631 396
21 » Htt. ap. Ex dcbito, 22 febr. 1633 399
212- • const. Nttper pro partc, 25 iun. 1633 401
213- > const. Coelestis Hierusalem, 5 iul. 1634 402
2]* » const. Sl quid est, 2 sept 1634 406
Jjr * const. Sanda $ynodtt$% 12 dcc. 1634 403
^ * const Cum sicut acceptmus, 21 mnii 1635 ..... 413
- ' * const. Magnum in Christo, 20 iun. 1637 414
' * const. Cum sicttt dilectus, 2 mart 1638 415
22Q' * const. Nttper, 17 nov. 1638 416
22J* • const Nttper, 16 oct 1640 416
" cons'- fn eminenti, 6 mart 1641 418
233 * COnSt• Cum Frclfsiae> 30 tahi W2 422
224* * const. Sacrosancta Tridentina Synodus, 15 mnrt. 1642. . 423
225' * cons*. Quamvts, 15 ttil. 1642 424
* const. Aequttm est, 19 iul. 1642 426
MV
Index Fontiam
440
const. Cum sicut, 14 maii 164S (1653) 441
450
453
454
N. PAO.
226. Urbanus VIII, const Universa, 13 sepl. 1642 427
227. » const. lionorum, 1A fcbr. 1643 429
228. » const Quatnvis, 17 iun. 1644 43J
229. Innoccntiu; X, const In supremo, 15 nov. 1644 432
230. » const. Ex iniuncto, 22 fcbr. 1645 (1640) 434
231. » const. Cum iuxta, 19 febr. 1646
232.
233. » const. Instaurandae, 15 oct. 1652 445
m • const In supremo, 8 (18) apr. 1653 .' 44S
235. Alexander VII, consL Sacrosancti, 18 ian. 1658
236. • IHt ap. Alias, 27 fcbr. 1660 .
2il- * const Cam cirea, 20 ful. 1660
233- » const Quia Ecclesia, 26 iul. 1662 . 457
* const- Apostolica solicitudo, 7 aug. 1662. 4.50
im- » const Felici, 20 oct 1664 •..■»«»
JJl" * const- Cum "oviter, 8 apr. 1666 . . '
242. Clemens IX, motu propr. Cum a prima, 28 febr. 1668
» const. Solicitudo, 17 lun. 1669. . .
fJJ * const- ln "celsa, 13 sept 1669 . . '
ZZ' n ' v const- Specutatores, 13 scpt. 1669. . . '.
™ Uemens X- const- $«/>w»a, 21 iun. 1670
2« * COnst 'V"^r A"» /»"', 18 ian 1672 1 | 47ft
***• • const. Alias pro parte 18 lan iffri 476
* n»* eopit B%!fiX¥&Z : s
• • const Ad Nostri Apostolatus, 12 mar't 'l677 \ ' ' ' '
«0 .1 . tnaeiis tlc Molinos d.irnn
% v,u, = - *~ - •
const ,4/,as «naWK//, 21 oct. 1090
256. Innocentius XI. 2f! "f 1690 " ' ■ ■ ■
257. . ' °"St- W WW»* 15 oct. 1693
const CaristiftdiUam, 16 fcbr. |694
coqst Speeatatores, 4 nov. 1694
const. £„/«,•„ CWM&f, 22 sent lfiM
const ,V«„„, 23 dec. 1697 ' 95 505
460
462
464
165
468
469
472
169S
253.
250;
260.
261.
262.
263.
267.
268.
269.
270.
271.
272.
479
480
481
484
480
4S8
4S9
4 Q3
501
COnrt. Emanavit, 6 sept
const C«/n s»r«/, ig apr . —
. 15 dtc. 1703
509
518
COnst Alias, 5 oct. «709 *
Sl!» JJi *s 5 °ci- «*. : • • :
con ' Au f^tus, 18 iun. ,712 '
w-st. Unigenitus, 8 SCpL 17,, •
con^r,1' damn- • ' ■ Pr°POSi<ion<» Pnschasii
aPr- 1699 519
520
522
523
523
527
531
535
539
542
551
Index Fontium
N.
273. Clcmens XI, const Nova semper, 29 nov. 1714 5„
274. » const Accepimus, 11 ian. 1715 flj
275. » const. /;* illa, 19 mart. 1715 ....... \
276. » const. Pastoralls officii, 28 hur. 171s \ '
277. » const. /Irf Apostolatns, 18 aug. 1719 . '. '.'.'. ''
278. . const. M>// sine ingenti, 5 ian. 1720 . . . . ' ' ' ' SL
279. Innocentius XIII, const. Cu/n ad infraseriptam, 13 sept. 1721 \ \ \ 531
2S0- » const. Apostoliei mlnisterii, 23 maii 1723 ' 5*2
281. Benedictus XIII, const. Omnium saluti, 20 auK. 1724 50,
282. » const. Romani Pontifieis, 7 sept. 1724 \ \ \ ' ' ' 503
283. » const. In supremo, 23 scpt 1724 ...... \ , S96
284- » ^onst. Romanus Pontifex, 23 apr. 1725 \ \ \ 6W
285 » const. Pius et miserieors, 28 apr. 1725 \ . 612
28°- » const Apostolicae Ecclesiae, 2 maii 1725 \ \ \ 614
287> » const. Commissi Nobis, 6 maii 1725 616
2SS- » cons«- Creditae Nobis. 9 maii 1725 6J<,
289; » const Pastoralis offich, 19 maii 1725 .'.'"'' 622
m- * const. 8 iun. 1725 ... . ' ' ' 624
jJJ' * const- Custodes, 7 mart. 1726 ... 60p
' const" P*storalis officii, 27 mart. 1720 ...'.'' 633
ijf * const- ^«/fl»a vigilantia, 14 iun. 1727 . ' 636
90^' n. " v„ °°nSt- Mi,itaniis Ecclesiae, 21 iun. 1727 .... ' Mq
29o. Clemens XII, const Pastorale offieium, 10 ian. 1731 .... ^ ' 641
" * ' htt- nP- Compertum, 24 nug. 1734 . . . 645
2oR ' const Mmonet Nos, 11 aug. 1735 65o
2o * C°"St- 26 mart 1736 ' ' 654
™ * JJ* aP- t* cminenti, 28 apr. 1738 656
3ni " * " ap- Concredita Nobis, 13 mali 1739 .... t5S
3» R « . COnSt- De salute> 23 1739 ... 66I
3^ Metti^xiv,..^ !*;>; : : : : : ; :
304' ' const- 5«//r/«, 23 nov. 1740 665
305' ' Cp- cnc.Vc'- Ubl primum. 3 dec. 174C ... . .' . 670
306. ' I C°nSt- C"m ad< 9 ian- "41 674
307. , const* Apostolicac servitutis, 25 febr. 1741 .... 675
308. * ep- cncvcl- Matrimonii, 11 apr. 1741 677
300. t ep- c,,cycl. Non ambigimus, 30 maii 1741 678
310. , C°"St- Sacramentum Poenitentiae, I lun. 1741 . . . . 6S0
311. Cp- cnc)'cl. Curn Saerurum, 1 iun. 1741 680
312. , Cp encyo'. Quanta cura, 30 iun. 1741 682
313. , Cp> Pro cximia, 30 iun. 1741 6§4
314. * ep' !W* Ottite, 15 auK. 1741 6S5
315. , cp "ncycl. tn suprema, 22 aug. 1741 687
316. ■ ep- cnc>'c'- Qnamvis Paternae, 26 aug. 1741 ... . f/S9
317. : const- VntversaUs, 29 auK. 1741 6oi
318. t const- /" sublimi, 29 |Ug. 1741 693
»19 ' const- D*i miscralionc, 3 nov. 1711 . 695
'20. CP- «cycl. 5fl/« K0/-/5, 17 nov. 174! ..'.''*' 701
121. ^ COnst- Ad Sepulcra, 23 nov. 1741 . 705
ep- cncycl. Immensa, 20 dcc. 1741 .' .' 70s
XVI
Index Fcntium
S.
322. Bencdiclus
323.
324.
325.
326.
327.
328.
329.
330.
331.
132.
J33.
334.
335.
J36.
337.
338.
339.
340.
341.
34i
343.
144.
345.
346.
347.
348.
349.
350.
351.
352.
353.
354.
355.
356.
357.
358,
359.
360.
361.
362.
363.
364.
PAQ.
XIV, cons». Regularis diseiplinae, 3 ian. 1742 711
consL Salutare, 3 ian. 1742 713
ep. encycl. Etsi minime, 7 febr. 1742 715
consL Ad Apostolieae, 25 febr. 1742 «21
const. Ad militantis, 30 marL 1742 723
ep. Cognovimus, 12 maii 1742 734
consL Etsi pastoralis, 26 maii 1742 734
consL Ex quo, 11 iul. 1742 756
ep. encycl. Nihil profecto, 12 aug. 1742 769
ep. encycl. Certiores effecti, 13 nov. 1742 771
molu propr. Essendo, 23 nov. 1742 773
ep. encycl. Cum lllud, 14 dec. 1742 774
const. Apostolieae servitutis, 14 mart. 1743 774
ep. Nuper ad Nos, 16 mart. 1743, Professio fidei Ma-
ronitis praescr 782
ep. encycl. Qiiemadmodum, 23 mart. 1743 788
ep. encycl. Nimiam licentiam, 18 niaii 1743. .... 790
ep. encycl. Demandatam, 24 dec. 1743 795
ep. encycl. Inter omnigenas, 2 febr. 1744 803
const. Ab augustissimo, 5 marL 1744 810
consL Sactrdos in aeternum, 20 apr. 1744 813
ep. Si frattrnitas, 8 iul. 1744 816
decr. Cum ex relatione, 17 iul. 1744 818
const. Apostolica indulta, 5 aug. 1744 819
ep. encycl. Cum semper oblatas, 19 atlff. 1744 .... 824
consL Paternae eharitatis, 24 aug. 1744 832
consL Inter conspicuos, 29 aug. 1744 834
ConsL Omnium sollicitudinum, 12 sept. 1744 .... 838
const. Firmandis, 6 nov. 1744 355
ep. Redditae Nobis, 5 dec. 1744 S62
ep. Redditae Nobis fuerunt, 19 dcc. 1744 876
ep. Diltclus Filius, 15 ian. 1745 ! . ] ! 878
ep. In suprtma, 16 ian. 1745 ] " 539
consL In regimine, 3 febr. 1745 ! 1 ! 1 882
const. Apostolici muntris, 8 febr. 1745. . [ * \ ' * 394
consL Pastoralis sollicitudinis, 16 fcbr. 1745*. * ') " gS6
fnstr. Eo quamvis*tempore, 4 maii 1745 890
cp- encycl. Libentissime, 10 iun. 1745 .103
consL Altissimo, 26 lun. 1745 ... g..
ep. encycl. Suprema, 7 lul. 1745 . \ 0I2
consL Quod inscrutabili, 9 iu!. 1745 L.
ep. Sollicitudinl, 1 oct. 1745 .
ep. encycl. Vix ptrvenit, 1 nov. 1745 <S
ep. encycl. Ab to tempore. 5 nov. 1745 943
1
I.-CONCILIA GENERALIA.1
1.
Conrilium Nicaenum I (a. 325).
(sec. Dionyslum Exlguum).
Can. 13. - De his qui ad cxitum veniunt, etiam nunc lex antiqua regu-
larisque servabitur; ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et maxime
necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus com-
munionem, oblationisque particeps factus, iterum convaluerit; sit inter cos
qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem
cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, epi-
scopus probabiliter ex oblatione dare debebit.
[Mansi, tom. 2, col. 681. - Cf. ibidem Can. 13 in col. 674, 900; itemque
Can. 12 in col. 690 cum C. 9, c. XXVI, q. 6J.
2.
Symbolum Nicacno-Constantinopolitanum (a. 381).
[Missale Romanum. - Cf. Professio Catholicae Fidei initio Codicis Iuris
Canonici. - Secundum Dionysium Exiguum vero Mansi, tom. 3, col. 567. -
Cf. ibidcm col. 566, 574].
3.
Concilium Hphcsinum (a. 431).
Annthematlsml Cyrllll.
Can. 8. - Si quis audet dicere adsumptum hominem coadorari cum
co verbo oportere, et communem pari Deum, tanquam alterum cum altero,
aaiectio enim unius syllabae hoc cogit intelligi, et non magis una revercntia
vencratur Emmanuel, unamque ei glorificationem dependit, iuxta quod vcr-
DUM caro factum est; anathema sit.
[Mansi, tom. 4, col. 1092. - Cf. ibidem col. I083J.
non rd°ntC.S C°d'CiS 'Ur'S Canonid cx Conciliis Oecumenicis desumpti, qui hic
repcriri""" °PC Tabe,,arum in ultimo "uius Collcctionis volumine positarum
Rom»n« r.Unl anti9U0 Corporc luris Canonici nccnon ct in constitutionibus
Xomanorum PonUHcum infra dcscriptis.
-
Concilia Generalia
4.
Concilium Constantinopolitanum II (a. 553).
Gm. 9. - Si quis in duabus naturis adorari dicit Christum, ex quo duas
adoraiioncs introducunt, separatim Deo verbo, et separatim homini : vel si
quis ad interemptionem vel ad confusioncm deitatis et humanitatis, unam
naturam sive substantiam eorum quae convenerunt introducens, sic Christum
adorat, sed non una adoratione Deum verbum incarnatum cum propria
ipsius carne adorat, sicut ab initio Dei ecclesiae traditum est, talis ana-
thema sit.
[Mansi, tom. 9, col. 382J.
5.
Concilium Nicaenum II (a. 787).
Actlo VII, deflnitlo de sacrls Imaglnlbus.
diviJut T SC #habenUbus' rc^iae continuati semitae, sequentesque
k^S^Sn^T p itus Sancti hanc esse novimus' qui nimirum
m psa mhab. at) def.mmus m omni certitudine ac diliKentia sicut fi^uram
rehosae ac vivif.cae crucis, ita venerabiles ac sanctas C pnZZ
en t % ^ *™ ^ « ^Ha materia " -
«tz:z s* :™asis'^ ves^us«et in n-ictibus
toris nostri lesu Christi !n , f T*'"™ Domini Dei et Salva-
Renitricis. honorab S ELKJST^ ^™™ n°Strae ™
rum virorum. Quan 0 nim TrflZu' ^*™™ sImul et aIm°-
tur, tanto qui has conlen n i T " !magina,em 'ormalioncn, viden-
memorianTet ZSSS^S^S^: ad P^vorum carum
Wbucndanu Non J^jfeg^ ad honorariam hjs
que solam d.vinam na.uram d c" ^i^^T^ *** ^
pretiosae ac vivificac crucis ct sal.ctTs ev n r '** Ut S,'Cuti f,'gurae
inccnsorum ct U mnuJ latio T^' * sacris "ionu-
«"ibcatur. quemadmodum antiqui^ ptetn „7V n.°n0rem Cfficiendum
~- -estos
tUm *»« communibus uti
Concilia Qcneralia
>
sacris vasis, aut venerabilibus monasteriis: si quidem episcopi aut clerici
fuerint, deponi praecipimus; monachos autem vel laicos a communione
segregari.
Actlo VIII, de Imaglnlbus, humanltate Chrlstl, tradltlone.
Haec est fides apostolorum, haec fides patrum, haec fides orthodoxo-
rum: haec fides orbem terrarum constabilivit. Credentes in unum Deum in
Trinitate collaudatum, honorabiles eius imagines salutamus. Qui sic non
habent, anathema sint. Qui non ita sentiunt, eiiciantur ab ecclesia. Nos anti-
quum catholicae ecclesiae institutum sequimur. Nos addentes vel dementes
quidquam de catholica ecclesia, anathematizamus. Nos adventitiam novitatem
Christianos accusantium anathematizamus. Nos venerandas imagines recipi-
mus. Nos qui non ita sentiunt, anathemati subiicimus. His qui accipiunt
sacrae scripturae dicta adversus idola in venerandas imagines, anathema. Ei
qui non salutat sanctas imagines, anathema. His qui sacras imagines idola
vocant, anathema. His qui dicunt Christianos accedere ad imagines tanquam
ad deos, anathema. His qui dicunt per alium nos, quam per Christum Deum
nostrum Iiberatos ab idolis, anathema. His qui dicere audent catholicam
ecclesiam idola unquam recepisse, anathema. Omnibus haereticis anathema.
Concilio, quod in venerandas infremuit imagines, anathema ...
Si quis evangelicas historias imaginibus expressas non admittit, ana-
thema. .
Si quis ipsas non salutat, cum sint in nomine Domini et sanctorum
eius, anathema.
Si quis omnem ecclesiasticam traditionem sive scriptam, sive non scri-
tpam reiicit, anathema.
[Mansi, tom. 13, col. 378, 379, 414, 415. - Cf. ibidem col. 730, 739].
6.
Concilium Constantinopolitanum IV (a. 869).
Actlo X.
rato i i i~ Sacra,n iraaPnem domini nostri Iesu Christi et omnium libe-
nri d Sa atoris aecIU0 honore cum libro sanctorum evangeliorum ado-
saluteeCCrmmUS' SiCUt Cnlm per syIlabarurn eloquia, quae in libro feruntur,
sapientcsC°re?UCniUr °mneS: ita per colorum imaginariam operationem, et
quae enim n i Cuncti- ex eo quod in promptu est, perfruuntur utilitate;
dicat et c *> SCrm°' haeC et scriPtun». °.uae in coloribus est, prae-
antiquissimmmfn 1 Ct d'gnUm °st* Ut secundum congrucntiam rationis, et
"^ntur ctia . I0nem ProPter honorem, quia ad principalia ipsa refc-
sacer evantSfn 2? iCOnae honorentur. et adorentur aequc ut sanctorum
ad°rat iconam i" atqUC <ypUS Pretiosae Crucis- Si quis ergo non
8'oria Dah-mJ 1*2°™ Christi» non vidcat formam eius, quando veniet in
3 B,or'f«cari et glorificarc sanctos suos: sed alienus sit a com-
Concilia Generalia
munione ipsius et claritate: similiter autem et imaginem intemeratac matris
eius et Dei gcnitricis Mariae; insuper et iconas sanctorum angelorum depin-
gimus, quemadmodum eos figurat verbis divina scriptura; sed et laudabilis-
simorum apostolorum, prophetarum, martyrum, ct sanctorum virorum, simul
et omnium sanctorum, et honoramus et adoramus. Etqui sic se non habent
anathcma sint a Patre, et Filio, et Spiritu sancto.
Cart. 12. - Apostolicis et synodicis canonibus, promotiones et conse-
crationes episcoporum et potentia et praeceptione principum factas penitus
interdicentibus, concordantes definimus, et sententiam nos quoque proferi-
mus, ut si quis episcopus per versutiam vel tyrannidem principum huius-
modi dignitatis consecrationem susceperit, deponatur omnimodis, utpote qui
non cx voluntate Dei, et ritu ac decreto ecclesiasticof sed ex voluntate car-
nahs sensus ex hominibus et per homines Dei domum possidere voluit, vel
a,J*?:a ]l\ - Domin''cum sermonem, quem Christus sanctis apostolis ct
sp mS d Z ^ r: QUI V°S recipU' me ,eciPUi d »* ™lpernlt,me
spernU, ad omnes eliam qui post eos secundum ipsos facti sunt summi
ponUficea e« pastorum principes in ecclesia catholic; dictum esse c cden c
alium qucmcumciue cnnL>Jl ' tqUC Hler°soly.norum ; sed nec
mae, ac ve ba "Ip, ^ ?t 'T senioris Ro-
Qulsquh autem ZSlSSfoSSZSZ^ ^ et mU,to antc Dioscorns-
* Dioscorum. in script " L scr "tisin- T™*™
PeW apostolorum princinis lv" » ' ! quasdam contra Wdem
»«onem recipia, Si 3q u n t £2 ?? * qu:"" »"~ndem.
pcliere tentaverit praefatum aTos SfaS SP? P°teState fn,Cns vel Potc»s
*«■ qUcmquam> ana h nTsi Po ZSlSSSS^ ^
*»•. et facta (uerit etiam de ncta II nff dl'S Un,Verea"» congrc
ej comroversia, oportet JS^^SH! qUaevi"
Posha quaestione seiscitari, et SSfiSZSSlSS?^ rCVCrCn,ia d« Pro'
Jct-m facere, non tamen a^d c er s me,lm 7^' *Ut Pr°ficcrc« Pr0"
Romae pontilices. sententiam d.cere contra summos senioris
IMansi, tom. i0, Col. 161, 107, 174 - Cf thM
'•»«•»• ibidcm col. 399j.
7.
Concilium Latcrancnsc I (a. „23>
^css.tudmum cauSas hlb|.
Cotuiliu Qcncralui
5
tare permisit, videlicct matrem, sororem, amitam, vel matcrteram, aut alias
huiusmodi, dc quibus milla valcat iuste suspicio oriri.
Can. 4. - Practerea iuxta beatissimi Stephani papae sanctionem statui-
mus, ut laici quatnvis rel.giosi sint, nullam tamen de ecclesiasticis rebus
aliquid disponendi habeant facultatem: sed sccundum apostolorum canones,
omnium negotiorum ecclesiasticorum curam episcopus habeat, ct ea velut
Deo contemplaute dispenset. Si quis crgo principum aut laicorum aliorum
dispensat.onem vel donationem rerum sive possessionum ecclesiasticarum
sibi vendicaverit, ut sacrilegus iudicetur.
(Mansi, tom. 21, col. 282].
8.
Concilium Latcranensc II (a. 1139).
Can 13. - Porro detestabilem et probrosam Divinis et humanis Iegibus
per scnpturam m veteri et in novo testamento abdicatam: illam, inquam,
nsattab ilem foeneratorum rapacitatem damnamus, et ab omni ecclesiastica
consolat,one sequestramus: praecipientes, ut nullus archiepiscopus, nullus
scopus, vel cumslibet ordinis abbas, seu quivis in ordlne et clero, nisi
ha ZZT.T, ' T™?? £dpCre Praesumat- scd tota vita infames
habeantur: et, nisi rcs.puermt, Christiana sepultura priventur.
[Mansi, tom. 21, col. 52'J, 530J.
9.
Concilium Basilecnsc (a. 143 1).
> Sesslo XXI. a$aSSSS"
DJ*P' \ * ADUSUm a"q«arum Ecclesiarum, in quibus Crcdo in unum
^ ^mtnZx^Z^0^ fdd n°Strae' non «mplete-usque
Cesiis can i cnic sZ ■ * l*** D0mlnlca 0n,iltitur- vcI Ec,
ministro " ' 11 ^ ™* adral8Centur. se« ™l8sa etia.n privata sine
"**&Z!S °?,i0nCS Ua 8Ubmlssa voce dki«"> « cir-
^sor InZZ P°teSt* ab0,enteS' 8tatU,mUS Ut in his tra"s"
TMan J U° 8 8U0 «POte» debite castigetur.
IMansi, tom. 29, col. I07J.
10.
Conciliim, Vaticanum (a. 1870).
Sesslo III.
bwm,' renim* nZ^^" Eadcm Sancta Mater Ecclcsia tc"ct «
nis '««nine e rebns r r pr,IIciPiura. ct fi"c'». "aturali hum anac ratio-
creatis ccrto cognosci possc; invisibilia cnim ipsius. a
Concilia Generalia
creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur: 1 attarnen
placuisse eius sapientiae et bonitati, alia, eaque supernaturali via, se ipsum
acaeterna voluntatis suae decreta huniano generi revelare, dicente Apostolo:
Multifariam, multisque modis oiim Deus loqucns patribus in Prophetis:
navissimc, diebus istis locutus est nobis in Filio. 2
Huic divinae revclationi tribuendum quidem est, ut ea, quae in rebus
divinis humanae rationi per se impervia non sunt, in praesenti quoque generis
humani conditione ab omnibus expedite, firma certitudine et nullo admixto
errore cognosci possint. Non hac tamen de causa revelatio absolute necessaria
dicenda est, sed quia Deus ex infinita bonitate sua ordinavit hominem ad finem
divina, quae humanae mentis
mtelligent.am omnino superant; siquidem oculus non vidit, nec auris audivit,
nec m cor hom.n.s ascendit, quae praeparavit Deus iis, qui diligunt illum.3
Maecporro supernaturalis revelatio, secundum universalis Ecclesiae fidem
scrinto »rLnrCn,,Ka Syn°d° declaratam- "ntlnetur in libris scriptis et sine
P sl '(qT ,PS'm> ChriSti °re 30 AD0St0lis acceotae« aut ab
usaue Z Ln ^fr\ SanC!°, diC,3nte qUasi Der manus tradita*> ad nos
Su^Tl QU' quWem VCteriS et n°vi Testameuti Iibri int^ cum
3?!^S^rrtfc\d^ C0"Cilii decret0 recensentur, et in
unt e! v LT« "e haDentUr' Pr° Sacris et cano»icis suscipiendi
hulnn ndulf, • * Can°nicis habet> "on quod sola
^SS£t£^S^ sua deinde auctoritate sint approba«; uec ideo
*w?*S?tSS£T "JVS™ contineant; sed p«>pt™ q«od
Ipsl b*£ °,SK * .C°nSCr,Pt' DCUm haDent auetorem" "5* ut tales
tafi* ^^SSLS^^lT^ interpretatione divinae
honSnlbus iS^^uitafSJ; mfen,a salubriter decrevit, a quibusdam
jentem Je *tt£TS ^
dbctrinae Chrisuanae pertinentium s nm ***** ad aedlH^«onein
habendus sit, quem tenS Z H't ,° Vef° Sensu sac™ Scripturae
* vero sensu et St em hL S , ^ cui»s «*
««re contra hUnc mSS^SS^SS* ; a,aue idco
iP-m Scripturan, SSftSSSl C0USCUSUm
v n !; ° reVelala vcra esse credimus „! ' * aSDirantc * adiuv«„«
— ,umlnc -= «s
' Rom, I, 20.
catliO'
iuvantc
' Hebr.. I, 1.2.
' Cor., II 9.
' Conc. Trid., ,v n
Concilia Generalla
7
Dei revelantis, qui nec falli nec fallere potest. Est enim fides, testante Apo-
stolo, spcrandarum substantia rerum, argumentum non apparentium. «
Ut nihilominus fidei nostrae obsequium rationi consentaneum esset,
voluit Deus cum internis Spiritus Sancti auxiliis externa iungi revelationis
suae argumenta, facta scilicet divina, atquc imprimis miracula et prophetias
quae cum Dei omn.potentiam et infinitam scientiam luculenter common-
strent, divinae revelationis signa sunt certissima et omnium intelligentiae
accommodata. Quare tum Moyses et Prophetae, tum ipse maxime Christus
Dommus muita et manifestissima miracula et prophetias ediderunt- et de
Apostohs legimus: Illi. autem profecti praedicaverunt ubique, Domino coope-
rante, et sermonem confirmante, sequentibus signis. a Et rursum scriptum
est: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes
quasi lucernae lucenti in caliginoso loco. 3
Licet autem fidei assensus nequaquam sit motus animi caecus: nemo
tamen evangehcae praedicationi consentire potest, sicut oportet ad salutem
consequendam, absque illuminatione et inspiratione Spiritus Sancti, qui dat
ommbus suavitatem in consentiendo et credendo veritati.< Quare fides ipsa
m se, etiamsi per charitatem non operetur, donum Dei est, et actus eius
est opus ad salutem pertinens, quo homo liberam praestat ipsi Deo obe-
d.enham, grat.ae eius, cui resistere posset, consentiendo et cooperando.
Porro ide d.vina et catholica ea omnia credenda sunt, quae in verbo Dei
scnp o vei trad.to contincntur, et ab Ecclesia sive solemni iudicio sive ordina-
no et un.versah mag.sterio tamquam divinitus revelata credenda proponuntur.
consor iuman,Ver0 impossibile est P^re Dco, ct ad filiorum cius
con ort um pcrven.rc; ,deo nemini unquam sine illa contigit iustificatio, nec
U uten nffilPerSeVerafV?rit USqUC finem« Vitam acteruam assequctur.
ra di a Sfa VCram am'3lecteudi. ™ eaque constanter perscve-
nstt t ' t P°S4SemUS' °eUS Per Filium 8uum ""ilienitum Ecclesiam
malt " vorT- 'nSllt,l,!i0t manifeSt,'S "°tis instruxit' ut ea ta-qua- c"stos
Hcam Ccs am '^n r 3b °mnibus oosset Ad so.am enim catho-
crodibiTi tem h Pu °mn,a' quae ad evid«ntem fidei christianae
S2S w «k e tam m,ra divinitus sunt disposita- Quin etiam
«nctitatcm et inovh °^ nCn,pe admirabilei» propagationcm, eximiam
«nitat m ^nv L hn S aT-,'n ^**™ bonfs foec»»ditatem, ob catholicam
C«Jttq?^?,l,W^ "iagnUm qU°ddam Ct pCrpCtUUm est mo"
Quo h S a r:naC SUaC le&ati°nis ^««onlun. irrcfragabilc.
qui nonch, n ^&^VtT "^0""'5 Ct 3d SC ^
Oamento nlm t!? SU°S CCrt,'°reS fadat' firmissi^° "iti fun-
accedit cx super.n vir <7 ?* quMem testlmonio efficax subsidium
superna v.rtute. Eteu.m benignissimus Dominus et errautes gratia
! Hebr., xi, 1.
Marc, XVI, 20.
, ]• I, 19.
, Synod. Araus., |,, can.
h- XI. 12.
Concilia Generalia
sua excitat atque adiuvat, ut ad agnitionem veritatis venire possint; et eos
quos de tenebris transtulit in admirabile lumen suum, in hoc eodcm lumine
ut perseverent, gratia sua confirmat, non deserens, nisi deseratur. Quocirca
m.n.me par est conditio eorum, qui per caeleste fidei donum catholicae veri-
tat. adhaeserunt, atque eorum, qui ducti opinionibus humanis, falsam relt
gionem sectantur; illi enim, qui fidem sub Ecclesiae magisterio susceperunt
nulian, unquam habere possunt iustam causam mutandi, aut in dubium
Bdem eandem revocandi. Quae cum ita sint, gratias agcntes Deo S
qu. ,gnos nos fccit in partem sortis sanctorum^in lumine, tantam ne neg -
aSrs SSSrr «tassz
proponuntur mysterh L Den 1 Su Pertmgere potest, credenda nobis
tescere non pZ o l^1 SCO"^ta• QUae' nisi ^elata divinitus, inno-
fc* sunt, cStum SttJTdM l gCnt,br °eUm PCr * qUaC
quae per Iesum Christum fact i Zl T * tame" de ^atia et veritate,
m mysterio, quae Endit t» ^ pronuntiat: Loquimur Dei sapientiam
Rloriam nostSm quam n' 1? P^estinavit Deus ante saecula in
autem reve.avit Del per Sll ^PUi" S3eCuIi coSnovit' Nobis
etiam profunda Dei ' Et iL u" T ' SpMuS enim °™ia scrutatur,
haec a sapientlbus, et pnSSiSSfS Palri' ^ abscondit
Ac ratio qujdem fide ilh.cf f' ea Darvulis. 3
uuam, Deo *£5£^^ * * -brie quaerit, ali-
uuitur, tum ex eorum, STlSSS" ^ Camque ^tuosissimam asse-
«■ iPSorum nexu In^e^t*!^^ tum e mysterio-
5* redd«ur ad ea pe sp c iendi ZrTT ^™0' «unquam tamen
£rs rrtmwt ; ri est qi,ae **** iosius
ad ■^flSSc K* indc p**25^^ ,nanis -rti
eS,aC ,n,c,,ccta « exposita nou ffi" Vcl Bdei dogmata
' io,n., ' Vcl °P"i'onum com-
\ c°r-' "!Vi0.
Mauh.. X., 25.
2, Cor., V. 7.
Concilia Gencralia
9
menta pro rationis cffatis habcantur. Omnem igitur assertionem veritati illu-
minatae fidei contrariam omnino falsam esse definimus. 1 Porro Ecclesia,
quae una cum apostolico muncre clocendi, mandatum accepit, fidei depo-
situm custodiendi, ius etiam et officiurn divinitus habet falsi nominis scien-
tiam proscribendi, ne quis decipiatur per philosophiam, et inanem falla-
ciam.2 Quaproptcr omnes christiani fidcles huiusmodi opiniones, quae fidei
doctrinae contrariae esse cognoscuntur, maxime si ab Ecclesia reprobatae
fuerint, non solum prohibentur tanquam legitimas scientiae conclusiones
defendere, sed pro erroribus potius, qui fallacem veritatis speciem praese-
ferant, habere tenentur omnino.
Neque solum fides et ratio inter se dissidere nunquam possunt, sed
opem quoque sibi mutuam ferunt, cum recta ratio fidei fundamenta demon-
stret, eiusque lumine illustrata rerum divinarum scientiam excolat; fides vero
rationem ab erroribus Iiberet ac tueatur, eamque multiplici cognitione in-
struat. Quapropter tantum abest, ut Ecclesia humanarum artium et discipli-
narum culturae obsistat, ut hanc multis modis iuvet atque promoveat. Non
enim commoda ab iis ad hominum vitam dimanantia aut ignorat aut despi-
cit; fatetur imo, eas, quetnadmodum a Deo, scientiarum Domino, profectae
sunt, ita si nte pertractentur, ad Deum, iuvante eius gratia, perducere Nec
sane ipsa vetat, ne huiusmodi disciplinae in suo quaeque ambitu propriis
utantur pnncipus et propria methodo; sed iustam hanc libertatem agno-
scens, id sedulo cavet, ne divinae doctrinae repugnando errores in se susci-
mant, aut fines proprios transgressae, ea, quae sunt fidei, occupent et per-
turbent v
Neque enim fidei doctrina, quam Deus reveiavit, velut philosophicum
deDoIlPSPTcC8t hUmaniS i,lgem'iS Perficienda» sed tanquam divinum
ranfb H ' Sp0nSae M*> fideliter custodienda et infallibiliter decla-
ZmseZ T\°T qU°qUe doSmatum is se"sus Perpetuo est retinendus,
ri intel Z r EcC,CSia' nec uncmam ab eo sensu> ^
"eh SPeC,e Ct n°mlne' recedendum- Crescat igitur et multum
ou n, ? r Pr0J,C,a,, tam sinSulorum. qua'u omuium, tam unius homi-
scenr aoienth ^ " saeculorum g^ibus. intel.igentia,
codem se, T l 1 SU° ''" C°dem SCllicet do^>
m sensu» eademquc sentcntia. 3
Canones. ' T
omnibus Sswfutfufnt: t" ?/ qU''S S3Crac ScriPturae ^ros integros cum
sacris cl c.nonhL ' ' '"^ Sa"Cta Trideu,iua Synodus recensuit, pro
rft; anathema sit SUSCCDerlt' aut eos divinitus inspiratos esse negave-
a»que eorum' m^\7r°,' S' qUJS dixerlt» Darem esse conditionem fidclium
• qui aa f.dem unice veram nondum pcrvenerunt, ita ut catho-
I Sloi^ I' BuMa Ap05Miei
1 Vinc' Lir- Common., n. 28. ,
10
Concilia Gcneralia
lici iustam causam habere possint, fidem, quam sub Ecclesiae magisterio
iam susceperunt, assensu suspenso in dubium vocandi, donec demonstra-
tionem scientificam credibilitatis et veritatis fidei suae absolverint; ana-
thema sit
IV. - Defide et ratione. - 2. Si quis dixerit, disciplinas humanas ea
cum l.bertate tractandas esse, ut earum assertiones, etsi doctrinae revelatae
adversentur, tanquam verae retineri, neque ab Ecclesia proscribi possint-
anathema sit. '
3. Si quis dixerit, fieri posse, ut dogmatibus ab Ecclesia propositis, ali-
quando secundum progressum scientiae sensus tribuendus sit alius ab eo,
quem mtcllex.t et intelligit Ecclesia; anathema sit.
Chri[uqfLrc!Premi PaSt0raHS N°Stri °fficii debitum exequentes, omnes
' maX'm^Ver0 C0S' qUi praCSUnt vel docendi m"""e fungun-
obtestamur, nec non eiusdem Dei et SalvaLs
S£SC^"S^ Ut ad h°S err°reS a sancta Ecclesia ««ndo. et
coTrant ^ PUnSS'mae ™* ,UCem Pandendam studium et operam
que e^reTdSw^ "^V* Pravitatem ^vitare, nisi ii quo-
om^J^r^ ^1 T ad ilIam p,us minusve accedunt: °™cs
et Decreta- ^uibus pra-
proscriptaed 5552 n ^ enUmerautur. hac Sancta Sede
sessio IV.
ut sa,utiferum redem-
veluti in domo Dci viventis f f'°are Ecclesi™ decrevit, in qua
continerentur. Qu 1Z r „ et charitatis vinculo
Apostolis tan.um. pro **** n0" pr°
PSUm ut omnes unum essen sicu ins F PCf Vcrbum eorum in
admodum igitur Apostolos q uos sii P ! et Pater "num sunt. Quem-
erat a PatrC: |te in Z^JtJ r T ° C,CgCrat' misit- ipse
wmmafionem saeculi es* vo ui ut L„ " Ct Doctorcs »*<l™ *<* con-
^ et £ cohaercntes sibi ' E£«n 2*22?™"* ipSC Unus ct ^
ttsrr8 in ips° ^lSS^i^ Petrum caeteris
«tu . C V S,b,lc nindamcntum. super cuiu f « nU8quc Unita,is Prin<*
32. ciu ?uU,0,:,am P°rtae «I CVC teudl ,,UmS Rdd fl>mitate
quc tnsu^^nd^e^n, divinitus positum posset' Ecc,e-
«», necSm hoKcl S ,n.dies odio ""d|.
perp;u?lt;Ud'Cam-. — appro^ ."gSj^
1 Ul«te, ac natura sacri Apostolici "°' d°ctrinam dc
• ■ Primat«8. in quo totius
* M., serni. IV (,. ,m „ .
Concilia Gcncralia
11
Ecclesiae vis ac soliditas consistit, cunctis fidelibus credendam et tenendam,
secundum antiquam atque constantem universalis Ecclesiae fidem propo-
nere, atque contrarios, dominico gregi adeo perniciosos, errores proscribere
et condemnare.
Caput I. - De Apostolici primatus in Beato Petro institutione. — Doce-
mus itaque et dcclaramus, iuxta Evangelii testimonia primatum iurisdictionis
in universam Dei Ecclesiam immediate et directe beato Petro Apostolo pro-
missum atque collatum a Christo Domino fuisse. Unum enim Simonem, cui
iam pridem dixerat: Tu vocaberis Cephas, ' postquam ille suam edidit con-
fessionem inquiens: Tu es Christus, Filius Dci vivi, solemnibus his verbis
allocutus est Dominus: Beatus es Simon Bar lona: quia caro et sanguis non
revelavit tibi, sed Pater meus, qui in caelis est. Et ego dico tibi, quia tu es
Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, ct portae inferi
non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo clavcs regni caelorum. Et quod-
cumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis: et quodcumque
solveris super terram, erit solutum et in caelis. 2 Atque uni Simoni Petro
contulit Iesus post suam resurrectionem summi pastoris et rectoris iurisdi-
ct.onem in totum suum ovile, dicens: Pasce agnos meos: pasce oves meas.'
Huic tam man.festae sacrarum Scripturarum doctrinae, ut ab Ecclesia catho-
«ca semper intellecta est, aperte opponuntur pravae eorum sententiae, qui
const. utam a Christo Domino in sua Ecclesia regiminis formam pervertentes
negant,soIum Petrum prae caeteris Apostolis, sive seorsum singulis sive omni-
buss.mu I vero proprioque iurisdictionis primatu fuisse a Christo instructum-
aut qu. aff.rmant, eundem primatum non immediate, directeque ipsi beato Pe^
tro, sed Ecclesiae, et per hanc illi ut ipsius Ecclesiae ministro delatum fuisse.
a« qu.s igitur dixerit, beatum Petrum Apostolum non esse a Christo
2l^K-fltUni ^P°sto,orum omuium Pnncipem et totius Ecclesiae
nr IZ 1 b'le caPutI vel eundem honoris tantum non autem verae pro-
;,r;d'ctlonis primatun, ab eodem Domino nostro Iesu Christo dire-
«e et immediate accepisse; anathema sit.
bus IoLh " ?e perPeJuitate Prtmatas Beati Pctri in Romanis Pontifici-
magnus ovil n„T- rT- Ap°S,0,° Petr° pHnCepS pastorum et Pasto^
rSZSSL Christus lesus in perpetuam sa.utem ac perenne
Petmm ad f!nom 7 ' ^*** ta ECC'eSia' QUae fundata suPer
N«»i sane ^ USqUe Stabit' iu^itcr durare necesse est.
''««^^l;^9^1* PmnfbU8 notum est- auod sauctus
slae xSmS^^i0mm^aet9$ Ct CapU,« fideiQUe columnact Eccle-
^neris S^"»8 Domino "ostro Iesu Christo, Salvatore humani
set"Per in fu™ ^ aCCCp't: QUi ad hoC USQUe tcf»Pus
ZZZ^™' tpi?opist sanctae Romanae Sedis ab iPso fuu-
^ COnSCCratae wnguine, vivit et praesidet et iudicium exercet.<
' loa"-. I, 42.
, M»tth., XVI. 16-19.
, '°.anc- XXI, 15-17.
" Epl,csl'ni Concilii Act. III
12
Concilia Gencralia
Undc quicumquc in hac Cathcdra Petro succedit, is secundum Christi ipsius
institutionem primatum Petri in universam Ecclesiam obtinet. Manet ergo
dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitudine petrae perse-
verans susccpta Ecclesiac gubernacula non reliquit. 1 Hac de causa ad
Romanam Ecclesiam propter potentiorem principalitatem necesse semper
fu.t omnem convenire Ecclesiam, hoc est, eos, qui sunt undique fideles
ut in ea Sede, e qua venerandae communionis iura in omnes dimanant'
tamquam membra .n capite consociata, in unam corporis compagem coale'
Si quis ergo dixerit, non esse ex ipsius Christi Domini institutione seu
nernoZ0' "* SUDer u"iversam Ecclesiam habeat
eodem n fZT™'' "* R°manUm Pontificem uon «se beati Petri in
eodem pnmatu successorem; anathema sit.
,n,rHcA-'UT '"' " DC Vl Ct mti0nc Primat™ Romani Pontificis. - Quapropter
o EtETS ,itterarUm ***** et lnh^ntes tum Praedecel
diserts ZT Romanorum Pontificum, tum Conciliorum generalium
SSAfS T^l inn°VamUS °eCUmenici Conci.iigFiorentini
sto S Sem e t 3n 0m"ibuS Christi fidelibus cst> sanctam Apo-
tum e ipsu^P 1 t^rr * UmVerSUm 0rbem tenere prima-
AwM^J™^£T™ SUCCessorem esse beati Petri principis
Cnristianorum pa ^"^' ^anum totiusque Ecclesiae caput, et omnium
regendi ac gubernandi ,mf S**"*' Ct ipsi in beato Petro P^cendi,
Plenam poZZ ^Z * Domiuo "ostro "esu Christo
corum LZZ Stmacrircrnnadm0dUm ^ ■»"" °eCUmeni"
Ho =>acns canonibus continctur
Pontificis hM^S^^^. obtmcre Principatum ct hanc Romani
«se: erga quam cu scumo h 1 ? eD1'SC0Palis cst» '•nmediatam
seorsum singuli quam s nmUmn 1 ff DaSlores atque «deJes, tam
que obedientiae obsTrinmunt° mno: ff,,C,° h,erarchi«e subord Ltionis, verae-
*J ctiam in iis, quae ^52?^ qUM ad Rdem et moreS'
U'ffusae pertinent; ita ut cus tod ta u EcC,esiae Per totum orbem
JUM. eiusdem fidei profes ionfs u i "c S"0 PS?ta ^ — nionis,
uno summo pastore. Haec est ca 7oul v Christi sit grcx sub
«^flde atque salute, nemo potest ^ d°Ctrina- a qua deviai^
s&ttfcsrs* ^osto'°r- 'orm ksj *? aui
« supremoT,? S'b' Krc*»' **"B singulos ES,fn?* tama.uam vcri
^25*^ r^i*2SKn iS-^ iit eadem
Mregoru Magm. Meas A wr «c vindicetur, sccundura
W «ntoersolls Ecclesiae.
tp. XI. aCr-, IU'c-3ictConc.Aqui|cicn .
" •'i8,-,mcrcpp.s.Ambros.,
Concilia Oeneralia ,3
iWras Atwwr /nrrfriMi /mro/u/n p/^/. 77//tx ego vere honoralus sum
cum singulis quibusque honor debitus non negatur. 1 '
Porro ex suprema illa Romani Pontificis potestate gubernandi universam
Ecclesiam ms e.clem esse consequitur, in huius sui muneris exercitio libere
commun.cand. cum pastoribus et gregibus totius Ecclesiae, ut iidem ab ipso
in yia salutis doceri ac regi possint. Quare damnamus ac reprobamus illonim
ser.tent.as qu. hanc supremi capitis cum pastoribus et gregibus communi-
cationem hc.te .mped.r. posse d.cunt, aut eandem reddunt saeculari potestati
obnox.am, .ta ut contendant, quae ab Apostolica Sede ve, eius auctoritate
ad reg.men Eccles.ae constituuntur, vim ac valorem non habere, nisi potc
statis saeculans plac.to confirmentur.
Et quoniam divino Apostolici primatus iure Romanus Pontifex universae
^™*PT ' TUS etiam Ct dec,aramus. c"ni esse iudicem supremum
Rdelium,» et m ommbus causis ad examen ecclesiasticum spectantibus ad
SJTL^ST reCUrn/3SediS Ver0 AP°st0'icae. cuius auctor tate
maior non est, udicum a nemine fore retractandum, neque cuiquam de eius
hfd^ 3 rCCt° Ven'tatiS tramite ^berrant, qui n f r
mant, hccre ab iud.cs Romanorum Pontificum ad oecumenicum Concilium
s?::- ditaauctori;atem Rooman° Ponm<* su°eri°rem
cium Z ct oZ\JT ' tR°manUm PO^tifiCe^, habere tantummodo offi-
SuSS in ,n- r" aUtCm PlCnam Ct SU°remam P0t«ta-
mor ed " ' , 7™™ non SoIum in rebus- <V™ ^ fidem
^rtTStaf^ qUaC ad disCipIlnam et re^imeu Ecclesiae per totum
'SiSffl : eum ,,abere tantum potiores partcs' n°n —
csse oSS^i^,?1^ P°teStatiS: aut hanc eius Potestatem non
sterii plsUatenTcol KVer,Sa? °Wb* Sll0re™m ^quc magi-
^JS^^SST' ec Sancta Sedes semper tenuit- perpetuus
b"s Oriens cu.n n < ' '?Saquc oecumeni^ Concilia, ea impfimis, in qui-
rav"unt. ™?te fn fidei charltatlsque unionem conveniebat, decla-
'"haerentes h 1 ! Conci1'' Co"sta„tinopolitani quarti, maiorum vestigiis
^ ^ZtotTn, idCrUnt Pr0fessi0uem: M« salus est, rectae
termitti sententfa rff, « S"'3 non potest Don,ini nostri Iesu Christl prae-
E-lcsiam t htf '8U; TU ? Pctrus' et suPcr hanc petram acdificabo
Scd< Apostolica Imm^eE T ^™" Probantur effectibus. i°
«lebrata doclrin Th * , CS SCmper catho,fca rcservata religio- sancta
«Petamus ut in ,in- Crg° Hde ct doctrina seParari minime cupientes,
U,la cor»n"«n>one, quam Sedes Apostolica praedicat, esse
^ m § *v}°£ AIcxca»^n., I. VIII, ep. XXX.
' Concil.* Oec, mCV,e T' d' 28 "<>V. 1786.
P- b- NlcoW I, ad Michaelem Imperatorem.
14 Concilia Generalia
mercamur, in qua est mtegra et vera Christianae raligionis soliditas i An
bante vero Lugdunensi Concilio secundo, Oraeci profesT suni S T
Romanam Ecclesiam summum et plenum primatum e / SaiKtarn
universam Ecclesiam catholicam obtinere ouem se Tb 1 n P SUper
Petro Apostolorum principe sive vert ce S Rn™ ,pS°DDoraino in bealo
Ecclesiam a Domino nos tro leTo^to ^T, * gUbenUU,di UniverSalem
Huic pastorali muneri ^itfe tnu"hra esse-
semper operam dederunt, ut salutaris f£ w . ^880™8 N°Stri indefessa"i
populos propagaretur, paVique Tu ra vJ, . ''""^ apUd orancs terrae
et pura conservaretur. Quocirca "otiu^ X ^ ' UDi receota esset> sin<™
Synodis congregati, u«U ecc| °rD'S Antistites "unc singuli, nuncin
'ormam sequentes, ea pLsert m ^^^T^^ et antia.uae r<*uIae
S han? Sedem Apostolicam nScE^iS"' " n<*otiis emergebant,
<Hub, fides non potest se, Ur b[ P°tlssi™<n resarcirentur damna
rnporum et rerum conditio suadet ^ aUtem Pontifi«s, prout
P rtic, CXPl0rala EcClesiae Pe r^dh„nC C°nV°Cat,'S oecu™'-is Conci-
P rt.cu.ares.nunc a.iis, quae divina TunnM Sententia« nunc Per Synodos
bus con ?da ^venint, ^JSfiS** P^identia, adhibitis auxi-
^tT DC° **! coVno;"raSerStUriS Ct a00sto,icis Traditioni-
ren sed a Pr°missus ^ ut eo ^qUe Cnira Petri successoribus
ttom^?'^"*™^™^? n°Vara d0ctrinam P*teface-
docu^ nam lCUSt°dirent et Kdclit 1^1» f° °» ^velahonem seu fidei depo-
vene;:;r tqTeT.uTr3 »ilcs ^^«"^r suldera apostoiicam
omni semp' e ^e ; , " ' P'Cnissirne «cfe^fU haTCti °0ctores ortnodoxi
oivinam iXSS! batam ^munere, seCU ' . rf ncti Petri Sedem ab
Pro te, «Zt 22? ^Pulorum suo™"" m Doraini Salvatoris "ostri
lor l„! .. V««WO convcrsus Cnnfirmn frn.
. Hoc igitur veritatis et Rd l ""'^ M
^ sfpSffaS^ — «• P-o eiusque
— nosa csca SSftS^ ""'versus ChrS Ut CXCelso ««° nmnere
occasioneEcclesU^o , " d°Ctrinae PabuTo „ PCr eos ab erroris
fafah po ta UnaCOnSCrvar'«ur ' tau 'retUr- Ut 8ub'*« schi-
v. " vero cum hTc C « 71* *Sterct- SU° fundarae"t0 'on^
vel maxlme rtqulritur L qua wlutifcra *
ntur- «on pauci InvenU^ AqPu°st°>ici muneris cfficacia
. ' Ex formula c Hn • auctoritati obtre-
Occumcnicl VIII r«.. *dae PaP", Drn,.« «
,Sdct" »ubscripta est
Romani Pontifices
15
ctant; necessarium omnino esse censemus, praerogativam, quam unigenitus
asienere"5 ^ * ° COniu"&r* <"«natus est, solemniter
Itaque Nos traditioni a fidci Christianac exordio pcrceotae RdeMor inha<,
rendo ad Dei Salvatoris nostri gloriam, re.igionis Catn^lc e ^ I ^
e Chns hanorum populorum salutem, sacro approbante Concilio, docemus
et d,v,n.tus revelatum dogma esse definimus: Romanum Pontificem, cum e.
Cathedra loqu.tur, ,d est, cum omnium Christianorum Pastoris erDocToris
munere ungens, pro suprema sua apostolica auctorifate doc^nam de fide
vel monbus ab un.versa Ecclesia tenendam definit, pcr assistentianTd.v n n
Ipsi m beato Petro promissam, ea infal.ibilitate pollere, qua div Zs ZZ'
ptor Ecclcs.am suam m definienda doctrina de fide ve moribus instm^
esse voluit; ideoque eiusmodi Romani Pontificis deHn tion ex s se non
autem ex conscnsu Ecclesiae irreformabiles esse '
Si quis autem huic Nostrae definitioni contradicere, quod Deus avertat
praesumpsent; anathema sit. M avertat,
^ [Acta et Decreta Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani, p. 129-140,
II. - ROMANI PONTIFICES. 1
S. Clemens F, ep. Proprer subitas, a. 90^,9 (?)
^P^!£ZSSJ^^ *maniieSta Sl0t' Ctiam in divinae co*ni-
'"inus iussit per gerc Tt 2 Z\ deDemUS faCere' ^uae nos Dc
*** ve. inSate fieS o« j T"^8 °D,ati°neS Ct °fficia Derfici' neQ-ue
et a quibus cC,e r ri?u CP,t> ^ ***** teranoribns et horis,nbi
re|i?iose om„ia secundum Z CXCe,S,ssiraa sua voluntale definivit: ut
Qui «*> miSrSS^Sl^- facta' accepta essent vo,untati eius-
nam q»i legithna De un Z ^ ^ et beati sunt =
mu"ia «ributa sunt: et sacerdom ? PeCCant Sum"o quippc sacerdoti sua
sua iDto^SSr °CUS T°PriUS Draestitutus est= Levitis
gl,ur. «ncumbunt: homo Iaicus praeceptis laicis constrin-
[Mm' ^ l« co1- 'oo.202.-Jaffe>n.Q(1)J.
^pe^lVmm inXno h^S'! r0""'^"8 dCSUmpti' °ui "ie "on
antiquo Corpore iirh tr^lSf^^ V°,U",ine P°SitarUm rcpcriri
12
S. Cornclius I, ep. Quantam sollicitudinem, a. 252,
Profcssio fidei schismaticorum.
... His ita gestis, in presbyterium venerunt Maximus, Urbanus, Sidonius
et Macarius, et plerique fratres, qui se eis adiunxerant, summis precibus desi'
dcrantes, ut ea quae ante fuerant gesta, in oblivionem cederent, nullaaue
eorum mentio habcretur, proinde atquc si nil.il esset vcl commissum vel
dictam, .nv.cem omnibus rcmissis, cor mundum et purum iam Deo exhibe-
rent, sequentes evangelicam voccm, diccntcm beatos essc puros corde aul
dcs.gncm: Nos, inquiunt Cornelmm ,Jc 'Psorum propna verba
m «tf» conJUmur m'l£JZ™£ doa'.ao nosiro> **»«*• Nos crro-
perfldla et loauacitate capU a ZTrZ ***** sumus
nicationem cL ^m^^no^i *** °Uamdam com
nostra scmpcr in ecclesia fuit Z JniJ- ' Si"eem tamen mCns
Chrtstam esse dominum, g2, Zf^T™"" """" A™ esse> et ""<"»
cp>scopum in catholica 'JSL eZidbT^ *"* Snnctum> «»>»»
«mar: ut q„od apud potest ( T f *** ?°mm Prof«sione non move-
««'■ comprobarcnt? QuPaprop TmL tT^ k "»*
sc re .ussimus: caeteros cum inln i n" P™b*™m 'ocum suum agno-
-tcm remisimus Deo omnip tenf ' 2? ^cpimus. Omnia
W"* ,0«>- I. col. 331 - hflk n 1 11 03 ] SUOt °mnia rCSCrvat*-
13.
34 57 ^fragrnentum).
"•• Si Qm"s , r,f
^od «raditum cst a/-uacun,cl«e haeresi venerit nH
?W Proprie al ulUr , JT* 12 ;°Vlhl1 ,nnovetur nisi
Untum. allerutrun' «I se venientes n0n ?C?te-<lto: CUm W
,Ex CDis«ola CyDrm,- , P Scd cou"«unicent
* «23 (22)). Cypr,a"' ad Pompeiun, . M
tom. 1, CoJ. 928i _ w
Romani Pontifices
17
14.
S. Damasus I (in Synodo Romana IV), a. 380.
Anathematismus 22. - Si quis non dixerit Q„w»,
dum ab omni crcatura, sicut et Filium .« p V bpintum sanctum adoran-
[Mansi, tom. , ci. 48, . SX^V!^ *, (57)).
15.
S Siricius, ep. Directa sd decessorem, IO febr. 385 .
n^r asrrr^Ts: ™nis,Damasum
ordinavit) invenit: quam cum i„ conVen l ? (qU,a * dom,nus
invenimus, quae reprehensione et corre C«o£ sZ H ^
Iaudanda cognoscere. Et quia nece^s era 1 qUa"ta °P*»remua
succcdere, cui per Dei erati-,m snrrLc * C'US ,aboribus curisque
Primitus ™* VroVect^ ut oporteb^a,
dujnatus est) consultationis tuae reslnsum T (f d°minUS asP,rarc
P- officii noshi consideratione non cst nob s dis^ t00" Wem'U: qu«
''bertas, quibus maior cunctis Christi^L , • d,ss,mu,are. non est tacere
mus onera omn.um qui gravan^ur lin? M,us ,ncumb,t- Port^
s'olus Pctrus, qui nos inTm^bu ' ut ZnSJ^ ^ " "°biS beatus
«cgit et ruetur haeredes. ^nnaimus, administration is suac pro
^'pta^fe*^,^^ S,'g"JS"'' bap,iza,os ab tepH.
apostolus vetet, et canones coZZfr ? ° 00n "Ce,: cura h« Reri et
cilium, missa ad provindas a ve^rfnH ' " P°S' CaSSa,Ura Ariminense co„.
«eneralia decreta , prohTbTant ™« mera°riae P™d«=««ore meo Liberio
*- -t in synodo tSkTZESZZ"^ ""^
«P«opali8 manus imposition^ caZlcT ^0'™ seP|ifo™''s spiritus,
•oius oriens occidcnsquc custali, a ' 1 T C0,nVen,U, S0Ciaraus- Q"od etiam
oonvcni, dcviare, si ,1 vmfanoZ^T ' V<>S qUOqUe P°S,hac m'ra™
s . 16'
Haec " °Cent'us «P-Btstm,, .s feb, 4o4.>
'^PoT^Z^' i,,,Ui,U °iVini iudic« omncm ca.hohcum
° Cp,!c°PO Rolhomasensl.
•
Romani Pontifices
IS
C 8. - Ut venientes a Novatianis vel Montensibus, per manus tan-
tum impositionem suscipiantur: quja quamvis ab haereticis, tamen in Christi
nomine sunt baptizati; praeter eos, si qui forte a nobis ad illos transeuntes
rebaptizati sunt. Hi si resipiscentes et ruinam suam cogitantes redire volue-
rint, sub longa poenitentiae satisfactione admittendi sunt.
[Mansi, tom. 3, col. 1033, 1034. - Jaffe, n. 286 (85)].
17.
S. Innocentius I, ep. Consulenti tibi, io febr. 405. 1
Consulenti tibi, frater carissime, quid de proposita specie unaquaque
sentirem, pro captu intelligentiae meae, quae sunt visa respondi, quid sequen-
dum vel docilis ratio persuaderet, vel auctoritas lectione ostenderet, vel custo-
di'a series temporum demonstraret... Proponam igitur singula, subiiciamque
p.sponsuin ... ^
C 2. - Et hoc quaesitum est, quid de his observari oporteat, qui post
baphsmum omni tempore incontinentiae voluptatibus dediti, in extremo fine
vjUe suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt.
«?nr " i MerVat,° Pn°r dUn°r' p0Steri0r ''"^rveniente misericordia inclina.
tior est. Nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitent a ed
communionem dari abeun.ibus placu.t , 0!t ' ' *?, te™re depU'S°
quasi viaticum profecturis et ne E • u? P * d°mmi misericordiam
ritatem et duritL ^ Z^T^^ "egantis veniam «P*
communio, ut homines huiusmodl vd i " S°CUm P0enitenti* «trema
rantcc^rvr ,a vss-* poenitentes' mise-
brevis ad^exusVtendit HLc^t^n Tli sanct™ scripturarum,
Moysis libri 5 id est GeneT Sod Tv" moneri voce voluisfl
Nave unus Judicum unus. R ^"^onomii: et lesu
Sa omonis libri 5. PsalteSuTK
^her unus, Iudith unus, MachaTaeo m / \ ^ U"US' Tobiae unus'
duo lcm novi Testamenti, Ev ^Zt^' ^ du°' Paralipomenon
Actus° ae ,oannis 3- Eoist^ ? ZZ; fpostoli Pau" epist0,ae 14-
Mat lTTTm' Apoca'yPsis lo nnis CeS' '"^ Episto,a ,acobi-
,aC°bi minoris' vel sub £ \Tm> qU3e' Vel sub nomine
Z £frhiS; Vcl sub "omCZ*TT- 3 Xenocnaride et
S3 rvrs- *~ qua 8unt a,ia' non so,um
K " Jaffe- 293 (90)].
EXUPeri° Cpisc°P0 Tholosano.
ftMuz/u Po/Uifices
19
18.
S. Innocentius I, ep. /Wa^na me gratulatio, 13 dec. 414. 1
«Hte^ J"*** non
tiam non agunt, verum etiam honore cumuh nZ Sed ca„„ .^"'^'
constituti, de Novatianis fieri permiserun Prius m d "nones aPud .uN'««»n
tutus, ponendu. est, ut possimus advertere 7a id vH? a patnbus insti"
sensum sit vel praeceptum. De his inqui QU nl , QU ?** ab asdem
id est mundos et aliouando veniu^
haeresum clericos pertine^e Nam si inT T praecePtum' n<* *d aliarum
poterit confirmare, a quibus venientes etiam , bantilri * U,,a?,s.tls4d*cf tum «*.
t2Mr£s2 Zp,™i btap,izaba"*' ? n—
19.
S. Innocentius If ep. Si instituta ecclesiastica,
19 m ar t. 416. 2
c«o ^^^jfffc dC h°C' Si,cut de ceteris. c°nsulere voluit dDc
a clilection 2 tu m "L *haW" episto,a sua' e**
positum illud. quod in beati apostoli lacobi epistola con-
i ^d eP'scopos Macedoniae.
Decentio episcopo Eugubino.
20 Romani Pontifices
scriptum est: Si infirmus aliqais in vobisest, vocet presbyteros, et orentsuper
eam, ungentes eam oleo in nomine domini, et oraiio fidei salvabit laborantem,
et sascUabit illum dominus: et si peccata fecit, remittet ei. Quod non est
dubium, de fidelibus aegrotantibus accipi vel inlelligi debere, qui sancto oleo
chrismatis perungi possunt: quo ab episcopo confecto, non solum sacerdo-
tibus, scd omnibus uti Christianis licet in sua aut suorum necessitate inun-
gendo. Ccterum illud superfluum videmus adiectum, ut de episcopo ambi-
gatur, quod presbyteris licere non dubium est Nam idcirco de presbyteris
dictum est, quia episcopi occupationibus aliis Impediti, ad omnes Ianguidos
ire non possunt Ceterum, si episcopus aut potest, aut dignum ducit, ali-
quem a se visitandum, et benedicere et tangere chrismate sine cunctatione
potest, cuius est ipsum chrisma conhcere. Nam poenitentibus istud infundi
non potest, quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta ne-
gantur, quomodo unum genus putatur posse concedi?
(Mansi, tom. 3, col. 1030, 1031. - Jaffe, n. 311 (108)].
20.
S. Innocentius I, ep. /„ requirendis Dei rebas, 27 ian. 417. >
In requirendis Dei rebus quas omni cum solicitudine decet a sacerdo-
Z^Z^T t ^ --ilio,Tntiquae
^^^^^T^rT^ disciP|in-, vestrae reli-
ciaretis, L ratione Zl nCm ,Consu,endo. antea cum pronun-
iudicium, sdent nu^no 1S .w"™ aPProba«s esse
r- ^zz:z &?; t0 hoc ,oco positi- ipsum
ritas nominis huius emersit Oue P ep,SC0Patus et tota aucto-
mus, quam probare laudanda vel idZTr!**' ma,a hm damnare novi'
ta,i officio custodientes, non centtL ' q,U°d PatrUrn instituta sacerdo"
*d divina decrevcre ZSfrT^J*^* QUod ™ no" humana,
q«e provinciis agerelur, Z.lTrTl de disiunctis remotis'
nohtiam perveniret, ut to^ M^T^ f!"iendum. »™ ad huius sedis
nnaretur: indeque mJ^S^SSL9^ ^ Pronnnc'at,°
quae cunctae procederent, et Z 2* (VC,Ut de nata,i s"° tonte
corruptae matlarent) £ ^*™"" tot'ns mundi regiones puri capitis
"««.UOdjbul sordidatos mu J ^ T a "k UCre' qU°S VC,Uti in COen0
tMa™. tom. 3, col. 1071 107T , C°Tor'bus "nda vitareL
-Jaffe, n.321 (H6)].
""""" **""" 2' -t. „8.-
; E""<«W. Alrtc,,,, • „ «lesastia disciplina Petri
arthleinen>i ,iftltrant
Romani Pontifices
21
nomine, a quo ipsa quoque descendit, reverentiam ouam . .
tantam enim huic apostolo canonica antiquitas pe ScTtZJ< J '■ °l?U
esse potentiam, ex Ipsa quoque Christi DeT nL^ 'rl ■ 1"^ V°luit
so.veret, et so.uta vinciret; 'ar
aliqua titubare aura senten iae, cui ipsa su7nlin^ r ^*"'
motibus constituit fundamenta et q fae 8'ne ~Tic 1 * ^ *****
Cum ergo tantae auctoritatis Petrus capu t i" e Ts ou nT * '"^
rum studia firmaverit, ut tam humanis ^uam' dt S^J&ffi
ommbus firraetur Romana ecclesia, cuius Iocum nos regere et po tc Tu m
nomm.s obt.nere non latet vos, sed nostis, fratres cariJnT, „ ?
dum sacerdotes, scire debetis- tamen r,.m\., 7 carss'm'. et quemadmo-
nullus de nostra possi ^
vestram notitiam nostris u.tro BW,S«l te ^ 5? *
in commune consulentes, non quia quid deberc't fier ^*"™**' ut
remus a.iquid quod contra ««mL^SS^S dM c^
iMansi, tom. 4, coj. 366, 367. - jaffe, n. 342 (134)J.
22.
S. Bonifacius I. ep. Retro maioribus tuis, », mart. 422. '
ttnrr!:rnisV,'dr ^ nn'S ^0""1 rdlCtUm- Ad TheSSa,os
dicitur illicite conVr° P. T P CnaS ,,tCraS Ad svnodum ^^e
cuius *3S£FS^ CaUSa frat-n'S nOStH Ct C°epiSCOpi Peri^'sis.
qu^Tun i fr" s £S PemtUS / ' tUrDan'' ta"'a SCHpta dire:
sdentiarn minime debuZ^ '"^"'^"^ Pnmo convenire se citra tuam con-
N«nquam ete nim Jcu, t ! V' ™ ' ^ "^™ "°n ^ iudici° ret^actandum.
*de, tractari C° rar8U8 qUod semel statutn'" est ab apostolica
fMansi, tom. 8, col. 754, 755. - jaffe, n. 363 (146)j.
' R"fo eplsc. Thessaliae.
Romani Pontifices
23.
Pelagius II, ep. Dilectionis vestrae, c. a. 585. 1
„ Quam igitur ante dominum poteritis habere fiduciam, quando nullum
scandalum gencrari vobis de fidei nostrae integritate cernentes, tantis tempo-
ribus per superfluas quaestiones ab ecclesia Dei, quae una est, et a fraterna
caritate vos dividi duratis. Ubi namque sit ecclesia constituta, licet ipsius
domini voce in sancto evangelio sit apertum, quid tamen beatus Augustinus
eiusdem dominicae memor sententiae definierit, audiamus. In his namque,
ait, esse Dei ecclesiam constitutam, qui sedibus apostolicis per successionem
praesulum praesidere noscuntur. Et quicumque ab earumdem sedium se com-
munione vel auctoritate suspenderit, esse in schismate demonstratur. Et post
alia. Positus foris, etiamsi pro Christi nomine mortuus fueris, inter membra
Christi non numeraberis. Patere pro Christo, haerens corpori, pugna pro
capitc. Sed et beatus Cyprianus egregius martyr in libro quem de unitatis
nom.ne titulavit, inter alia sic dicit: Exordium ab unitate proficiscitur: et
pnmatus Petro datur, ut una Christi ecclesia et cathedra monstretur: et
pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui ab apostolis unanimi
ui non tenet,
1 71< J ? CrC?:l? QUi Calhedram Petri" suPer °.uarn eee'esi* fundata
tLtlT^r ^ eCC'CSla 86 KSe con[idi,? ,tem Post alia: Ad pacis
n?PeZt "°n P0SSUnt' qUia pacem domini discordiae ftirore
revocaUb^l^eUuM * ^ Ad/acri"ciurn <™ dissensione venientes
enim habere dorninum l , , f mUnera resPexit Deus: neque
em per zeli
Quae sacrifieia c ebra e JeTuni 5™*'"""' fratrUm?
»««m cum collecti fuer n opuln ^ h SaCerdotum? Secum esse Chri-
Tales etiam si occisi in conf, • qU1 eXtra eccIesiam colliguntur?
^ine abluitur. Inc p iabiS ,r T'™ ^ maCU,a ista "ee san"
^ «nartyr non PS u n^T ^ nec Passione Pnr^tnr-
POtertt, qul eam Ju^»",^ T !* ad ^num P^enire non
non possunt qui 2ta J^J^*' Et Post Cum Deo ma-
»'«t flammis et ignibus tradti ve l oh" "nanimiter "oluerunt: ardeant
crit '»» Wei corona. sed Z na 0 irfW ^ 8010,88 SUas Ponant: non
"«J «d.desperationis &?J£ftP ^0** ^exitus g.o-
-f***ms An esse sibi cun Ch P°test' COronari "°" POtest
III l , 5?S fadt? <ui Se » cle 1 I ? uVidCtUr' °-ui adve™s sacer-
,lle com- Deum portat, cot.ua De fll t£* **** seeernit? ^rma
««Pontionem repugnat: hostis altaris
Romani Pontijices
23
adversus sacrificium Christi rebellis, pro fide nerfidus nm „c •
Iegus, inobsequen. servus, filius impius, frater inin ic« rnn» f0"*
et Dci sacerdotibus derelictis, constituer^ ^ „" S K tt? H eP'SC°PiS
supra: Peius schismatis crimen est, quam quod hi aui ,Z T *
tamen in poenitentia criminis constituti dominum ,2w ,Sacr,f,.caveru"t : qui
cantur. Hic ecc.esia quaeritur et ^7^^^^*"^^
necessitas fuisse, iilic voluntas tenetr T^^^T'' ° ^
tantum nocuit, illic qui haeresim vel schisma acere conT' P*n ^
trahendo decepit. Hic animae unius est dTmnum U H ' T' *°S ^01
Certe se peccasse hic intelligit et planlit nie uil ? ™ p,Urimorurn-
sibi delictis placens, a matfe «1^^^
sacramenta disturbat, et cum lapsus seme? peccavent it n SSf ^ De'
Postremo lapsus martyrium posLodum con^secutus 0^
SSSS'- ecc,esiam fuerit occisus- ad
[Mansi, tom. 9, eoL 897-899. - jaffe, n. 1055 (687)].
24.
Hadrianus I, ep. Institutio universaiis, a. 785. '
qUaC - i,,is ««« partibus,
sic populo gentili tradent r P f'™ f"'aS SUaS cum alio benedicent, et
^P^^S^S^^S^ examinatione praefati presbyten
ut etiam, vi ve 11 1 e viro rm ! l i V ? ""^3"'5 ,nVa,uit error Pemiciosus,
dotes, IJ&^tt^ Ce°Si0 TantUr ipS1' PSeUd°-SaCer-
Partibus, quae longum est dici ' ' ^ de audivimus
Jaffe! u!^1^ra- XCV,n' C0'- 385' " Cf- etiam Mansi, tom. 12, col. 813. -
25.
Nicolaus I, ep. Proposueramus quidem, a. 865. "
"^t^^t? r°rvbi *\ n,aior auctoritas' iud,cium
Patet profecto sec r,no^.« d,SS0,Vendurn SciHcet, vel ad roborandum:
nemine fore ret«Chnd ~ ' CU'US aUCt°ritate ma''°r non est« iudicinm *
Si^'dem ad Sf^.nST ^*** de e''US ,iceat ,udicare indieio-
illa autem n*T*JES£2 ^ T0** appe"ari vo,uerunt- a0
8it appellare perm.ssus. luxta quod et Bonifacius, atque
J Episcopis Hispaniae.
^'cliaeli Impcratori.
24
Romani Pontifices
. . (v;mi nnesules. non suis adinventionibus, sed Ecciesiae Ro-
manae consuc Thp„,Iiam et alias provincias constitutis scnbens:
SS ^TjSSa* de cL iudicio non licet retractare,
manu obvias audacter intulit. Nemo in hoc rebeh.s ext.t.t, nisi qu. de se
voluit iudicari. Gelasius autem in common.tono Fausto mag.stro fungent.
legatione Constantinopolim dato: Nobis, inquit, opponunt canones dum
nesciunt quid loquantur; contra quos hoc ipso venire se produnt, quod
primae sedi sana, rectaque suadenti parere fugiunt Ipsi sunt canones, qui
appellationes totius ecclesiae ad huius sedis examen voluere deferri. Ab ipsa
vero nusquam prorsus appellari debere sanxerunt, ac per hoc illam de tota
ecclesia iudicare, ipsam ad nullius commeare iudicium. Nec de eius unquam
praeceperunt iudicio iudicare, sententiamque illius constituerunt non opor-
tere dissolvi, cuius potius sequenda decreta mandarunt. Ergo de iudicio Ro-
mani praesulis non retractando, quia nec mos exigit, quod diximus com-
probato: non negamus eiusdem sedis sententiam posse in melius commutari;
cum aut sibi subreptum aliquid fuerit, aut ipsa pro consideratione aetatum
vel temporum seu gravium necessitatum dispensatorie quiddam ordinare decre-
verit. Quoniam et egregium apostolum Paulum quaedam fecisse dispensa-
torie legimus, quae postea reprobasse dignoscitur. Quando tamen illa Romana
videlicet ecclesia discretissima consideratione fieri delegerit, non quando ipsa
quae pene sunt diffinita retractare voluerit
[Mansi, tom. 15, col. 209, 210. - Jaffe, n. 2796 (2111)].
26.
S. Leo IX, ep. Quia Auctore Deo, a. 1051.
Quia Auctore Deo sic nobis unius Ecclesiae cura specialiter est commissa,
u per d.gmtatem Apostolicae Sedis etiam caeterarum Ecclesiarum generalis
h cteZTn g ' rStr.° C°mpetere Videtur officio' non ^olum quae
J sed t™l ™ ECfSiaS tCmerariis ausibus «>»t usurpata, corri-
P V 1 T Cadem Praesuma»tur, in posterum providere.
«uetud nem 7amn ' "f T' * ^™* execrabilem quarundam plebium con-
domum Epi C0D nS ^ovimu.. ut videlicet suo defuncto EpiscopO,
™r diripia^ orSS™ ^ favadant' faCU,tates «*» pracdonum
i^^^ taW^ vites insuper, et arbusta bestia.i
^^T^^Jt^ Vig°riS fuerit cc"sura correctum
^^^^^2J^r^m furoris immineat s
««ns patri vel ™w mulctnr! T * reDromissi°ne mandatum, si male-
«ntentia digni sunt, qui ^TL^ cuiu* animadversionls
™<rem suam Eccl^ in " a 1!'? f**?* Persea-ui *estiunt, scd ipsam
bVrrHnUm gCnUS dissi ar^n^„2?CpfPiritU sunt,
deblt° human« conditionis obiit sed r ?' ^ S™Td°S q-ui,ibet "
' Sed Chr,stus. qui animarum nostrarum
P
Si
Romnni Pontifices
25
Episcopus est, cx virtute divinitatis in aeternum vivit. Sicut enim Paulus
dicit: Plures facti sunt Sacerdotes secundum legem, eo quod morte prohi-
berentur permanere. Iesus autem, eo quod maneat in aetcrnum, sempiternum
habet Sacerdotium. Deum ergo inhonorare convincitur, qui mortali Episcopo
vivente, terrena pressus formidine ab Ecclesiae se laesione cohibuit; defuncto
autem eo, ad iniuriam Christi qui immortalis Ecclcsiae sponsus est, fel odii,
et virus malitiae, quod eatenus occultabat, effundit Et fortasse Episcopus in
vita sua aliquem Iaesit; sed Christus, qui Ecclesiae custos relictus est, quid
peccavit? Si ergo illi, qui nocuit, malum pro malo non redditur; cur aeterno
Pontifici qui nobis bona pro malis reddidit, reverentia non habetur? Verum-
tamen si Ecclesiae praedo, Dei filium immortalem procul dubio Pontificem
videret, si eum ubique praesentem omnia nosse, ac posse consideraret, coram
eius oculis admittere tam impium tam sacriiegum facinus non auderet Sed
vere in illo completur, quod per Psalmistam dicitur: Dixit insipiens in corde
suo: non est Deus. Porro si IUi qui bona sua Ecclesiae conferunt proprii
reatus absolutionem felici commercio promerentur: subsequenter autem illi,
qui Ecclesiasticas facultates barbarica feritate deripiunt, in aeternae damna-
tionis voraginem cadunt: qui nimirum novo.et incomparabili criminis genere
sic iudaicam perfidiam superant, ut non modo gentilium errorem, sed et
haereticorum pravitatem detestabiliores excedant; a quibus videlicet Christus
iterum crucifigitur, et Corpus eius, quod est Ecclesia, crudeliter laceratur.
§ 3. Deprimatur ergo ausus illicitus, et nefarius diabolicae instigationis
cohibeatur excessus, abstineat manus audax ab Ecclesiastico Patrimonio, ne
victus pauperum pereat, ne quod ex oblatione fidelium iam Deo factum est
Sacrificium, praeda raptorum fiat
§ 4. Quisquis autem huius nostri decreti improbus temerator extiterit
ex parte Dei omnipotentis et auctoritate beatorum Apostolorum Petri, et
et ut revera putridum membrum
excommun.cationis ferro a sanctae Ecclesiae corpore detruncamus. Sit igitur,
msi resipiscat, anathema, maranatha, omnesque maledictiones Hebal super
caput suum descendisse cognoscat
§ 5. Obscrvatoribus autem gloriam et honorem et incorruptionem, quae-
rentibus vitam aeternam. Amen.
[Bull. Rom., tom. 1, p. 378. - Jaffe, n. 4210 (3274)].
27.
S. Leo IX, ep. In terra pax hominibus, 2 sept. 1053.'
nnleHiJ.!' "fS'C 'UXta SaP'cntem. Iapi3 missus non pergit ad coelum, et
prove b » Pr0latum' «vertitur in authorcm suum: Sic, iuxta vulgi
illius sn qU! !UDra C3pUt suum sPucre conatur, quantocius in faciem
ssputum relab.tur. Sic nobis maledictum pro maledicto non reddentibus,
' Michacli Constantinopolitano et Leoni Acridano. episcopis.
25 Romani Pontifices
sed cum Psalmista adversum nos peccatore consistente, custodiam ori nostro
iam diu ponentibus, per tumorem vestrum incurristis, quod doiemus: quia
praeiudicium facicndo summae sedi, de qua nec iudicium licet facere cuiquam
hominum, anathema accepistis ab universis patribus omnium venerabilium
condliorum.
C 32. - Nam Romanae ecclesiae fides per Petrum super petram aedi-
ficata, nec hactenus deficit, nec deficiet in saecula, Christo eius domino ro-
gantc pro ea, ceu testatur sub ipsa passione sua: Ego rogavi pro te, Petre,
at non deficiat fides taa: et ta aliquando conversus confirma fratres tuos,
Quo dicto demonstravit fidem fratrum vario defectu periclitandam, sed incon-
cussa et indeficiente fide Petri, velut firmae anchorae subsidio figendam, et
in fundamento universalis ecclesiae confirmandam. Quod nemo negat, nisi
qui evidenter haec ipsa verba veritatis impugnat: quia sicut cardine totum
regitur ostium, ita Petro et successoribus eius tofius ecclesiae disponitur
emolumentum. Et sicut cardo immobilis permanens ducit et reducit ostium,
sic Petrus et sui successores liberum de omni ecclesia habent iudicium cum
ncmo debeat eorum dimovere statum: quia summa sedes a nemine iudicatur.
Unde cler.ci eius cardinales dicuntur; cardini utique illi, quo cetera moventur,
vicinius adhaerentes. '
[Mansi, tom. 19, col. 641, 653. - Jaffe, n. 4302 (3286)].
28.
S. Leo IX, ep. Cum ex venerablllum, 17 dec. 1053.
1
quinaue vix E^st^&^ "7 * *" audimus
lis mundi parte; comDatim» Hn, *' Ut'que tertia huius corruptibi-
Cum autem ^5 fc£ t0tis visceribus auimi-
sione discindUt SSS^S^ interua * ™tua dissen-
P»tU8 inflari, nil aliud nobis orimn h !nV'Cem Ze'° et conteu«°ne Princi-
Vatis: Parce DonA^^^1^^^ Ulud S. Amos
§ 2- Sed quamvi in li tnfolTt T*?" hc°b> quia ParvuIus est?
-Hum tamen P^^^ffS^f^^ PlUn'mUm doleau'us'
•ententian. requiritis, et ex pechtis sun" .3nae EcdeS,*ae Matris vestrae
Provmcale Concilium convocandi
Piscopo.
Roma/ii Pontifict ;
habet sine consensu Carthaginen. Archiepiscopi, cuiuslibet dignitatis aut
potestatis sit: exceptis his, qui ad propriam Parochiam pertinent, caetera
autem, sicut et alii Africani Episcopi, consilio Carthaginensis Archiepiscopi
aget. Unde carissimi Confratres nostri et Coepiscopi Petrus et Ioannes recte
sentiunt de Carthaginensis Ecclesiae dignitate, nec consentiunt errori Gum-
mitani Ecclesiae.
§ 4. Hoc autem nolo vos lateat, non debere praeter sententiam Romani
Pontificis universale Concilium celebrari, aut Episcopos damnari, vel deponi;
etsi quia licet vobis aliquos examinare, definitivam tamen sententiam absque
consultu Romani Pontificis, ut dictum est, non licet dare, quod in sanctis
Canonibus statutum si quaeritis, potestis invenire. Quamvis enim omnibus
generaliter Apostolis dictum sit a Domino: Quaecumque ligaveritis in terra,
ligata erunt et in Caelo; et quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in
Caelo: tamen non sine causa specialiter et nominatim dictum est Beato
Apostolorum Principi: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Eccle-
siam meam, et tibi dabo Claves Regni Caelorum. Et in alio Ioco: Confirma
fratres tuos; scilicet quia omnium Ecclesiarum maiores, et difficiliores causae
per sanctam et principalem B. Petri Sedem a successoribus eius sunt defi-
niendae. Iam vero quia ad interrogata etiam Confratrum nostrorum Petri et
Ioannis Episcoporum decrevimus respondere, optamus, ut sanctam tuam fra-
termtatem iugiter invigilantem utilitatibus sanctae Catholicae Ecclesiae, atque
devote pro nobis orantem, sancta et individua Trinitas semper conservet,
carissime Frater.
[Bull. Rom., tom. 1, p. 385, 386. - Jaffe, n. 4304 (3267)].
29.
Innocentius II, ep. Testante Apostolo, 16 iul. 1141.»
Capitul. 12, Petri Abaelard. damn. - Quod potestas ligandi, atque sol-
vendi Apostolis tantum data sit, non successoribus.
... Nos itaque qui in cathedra S. Petri, cui a Domino dictum est, Et
m aiiquando conversus confirma fratres tuos, Iicet indigni, residere con-
picimur, communicato fratrum nostrorum episcoporum cardinalium con-
"10, dest.nata nobis a vestra discretione capitula, et universa ipsius Petri
ogmata, sanctorum canonum auctoritate, cum suo auctore damnavimus,
que tamquam haeretico perpetuum silentium imposuimus. Universos quo-
q e errons sui sectatores et defensorcs, a fidelium consortio scquestrandos,
excommunicationis vinculo innodandos esse censemus.
lAlansi, tom. 21, col. 565, 569. - jaffe, n. 8148 (5767)].
<t B^rto1 aSSJJSS' lbbaa,d0 RemCnSi' arch,'ePiscoPIs' eorumqtie suffraRnnels
2S Romani Pontijices
30.
Innoccnthis III, ep. Eius exemplo, 18 dcc. 1208.
Professio fidei Waldensibus praescr. - ... Corde credimus et ore confite-
mur unam Ecclesiam, non haereticorum, sed sanctam Romanam catholicam
et apostolicam, extra quam neminem salvari credimus. Sacramcnta quoque
quae in ea celebrantur inaestimabili atque invisibili virtute Spiritus sancti
cooperante, licet a peccatore sacerdote ministrentur, dum Ecclesia eum
recipit, in nullo reprobamus, nec ecclesiasticis officiis vel benedictionibus ab
eo celcbratis detrahimus, sed benevolo animo tanquam a iustissimo ample-
ctimur; quia non nocet malitia episcopi vel presbyteri neque ad baptismum
infantis, neque ad eucharistiam consecrandam, nec ad caetera ecclesiastica
officia subditis celebrata. Approbamus ergo baptismum infantium; qui si
defuncti fuerint post baptismum antequam peccata committant, fatemur eos
salvan et credimus; et in baptismate omnia peccata, tam illud originale pec-
catum contractum, quam illa quae voluntarie commissa sunt, dimitti credi-
mus Con.rmationem ab episcopo factam, id est impositionem manuum,
v rm70:r:ide accipiendam censemus- sacrifidum> id ^ ^
et v num post consecrat.onem esse verum corpus et verum saneuinem Do-
^^SSSZZ ,aT: in quo nihiI a DOno maius- nec amaI°
S 5 S l l^Z^Tl fi non in merit0 consecra ntis' sed in
ct confitemur nuoTou nf, ' SpintU8 SanCti' Unde firmitcr «edimus
Prudens 2 'Z lo^^Z^ ***** Mncto «
ficium conficere nisi s t ♦ eu^a"st,am consecrare nec altaris sacri-
ordinatus. M5^^^J"W ^PO regulariter
Persona, idem presbvter ib .2 cred.mus, necessaria, scilicet certa
cium constitutus, e h sotm ^k"* praediximus. *d illud proprie offi-
sun» expressa, e fd s £ 0 ^ *™ a »»* P^ ■* canone
fatemurquod quicun ™ '£ "1 Sf* firmiter credimus et
JWmos, crediut M^SS^T^ episcopa,i* ut orae-
*™ est et perdi,io„is Cho e et suon. m T eUcharistiae 'acere, haerc
SOr* et ab omni sancta Roman * °F™m f°raPl'cuni est particeps atque con-
oenuentibus veniam concedTa Deo f l Segr<*andus- Peccatoribus vere
*3* Unctionem infirmoL ^ et eis '^ntteslme commu-
e 0 1 CSSC C°ntrahend» secundum ZT^0 veue«™ur. Coniugia
s^tsr* omnin° ^ zizr nega,nus' °rdinarie
monb f rn„ . red,mus et mtemur ner Z Horamera quoque cum sua
*E2t25£ Carnium f u,teriora matri-
iudicio e, iust i? tUm' "n0 Crediira* Puro ol °U pamus- Non C°n'
*>« Peccato mfvri 1 §it turare- De po test.t qU°d CUm vcritate et
«"««am vi diZ ' P°,CSt ludlciura Mhh! SaCCU,ari asseri™* quod
Um' non odio, sed iudid > nZ i dummod° *d infe-
' " ,ncaute «d consultc procedat.
Rornani Pontifices 29
Praedicationem necessariam valde et laudabilem esse credimus: tamen ex
auctoritate vel licentia summi pontificis vel praelatorum permissione illam
credunus exercendam. In omnibus vero locis ubi manifesti haeretici manent
et Deum et fidem «uictae Romanae Ecclesiae abdicant et blasphemant, cre-
d.mus quod d.sputando et exhortando rnodis omnihus secundum Deum
debeamus ,1 os confundere et eis verbo Dominico, veluti Christi et Ecclesiae
adversari.s, fronte usque ad mortem libera contraire. Ordines vero ecclesia
sticos et om.ie quod in sancta Romana Ecclesia sancitum legitur aut canitur
humiliter collaudamus et f.dclitcr veneramur. Diabolum, non per condit o-
nem, sed per arb.tnum, malum esse factum credimus. Corde credimus et
ore conf.temur huius carn.s quam gestamus et non alterius resurrectionem
Iud.c.um quoque per Iesum Christum esse futurum, et singulos pro iis quae
m hac carne gesserunt recepturos vel poenas vel praemia firmiter credimus
et aff.rmamus. Eleemosynas, sacrificium, caeteraque beneficia fidelibus posse
prodesse defunct.s credimus. Remanentes in saeculo et sua possidentes elee-
mosynas et caetcra ex rebus suis agentes, praecepta Domini servantes sai-
var. fatemur et cred.mus. Decimas, primitias et oblationes ex pracccpto Do-
min. credimus clericis persolvendas. *«««:pio uo-
[Migne, P. L, tom. CCXV, coL 1511, 1512. - Potthast, n. 3571].
31.
Honorius III, const. ffas leges, a. 1220.
pro "iHtaLteg Zmlton^ f0™™? fiU° nostro chariss-'rao
ZT!" %£Z12T norum editas' ,audamus' et approbamus tam-
cumoue mol^ *i% temCrf°i Mmico »»",«1 generis suadente, quo-
I ZoZ X i " tTT fnd,^«°"«» De' Omnipoientis,
sZuur ifnr t / Apostolorum se noverit incursurum, etc
toquitur tenor dtctarum Legum Friderici II.
rndericus Dei gratia...
quaJteieTd^^ personam in
stituliones imnc Pf Praesura^. e°ntra con-
suo cadat cT iuTc't ' Sanctiones' Q"°* s'' ^erit actor a iure
Priva^rSteSf?«m n0r: tCneat' Ct ,udex sit ex tunc iudica"di Potcstatc
L SS^^rii8» C,eridS' Vd PerS°niS Ecdesiasticis iusti-
^STS 2n,°2^ ^ SUam iUnsdicti0nem
32
s "°n0ri"s '"• «P- Sedh Apostollcac. 23 apr. ,22I.
*«n«.«b tSSSZ^SF""*}? qUle CiTCa 0mnCS Ecclesias suae P'°-
<* * ^Sw^JST*^ cohaere„(es,spe.
30
Romani Pontifices
Inde est, quod cum Lateranensis Ecclesia speciale membrum, et Romani
Pontificis propria Sedes exsistat; statuimus, et sancimus, ut sicuti contra Ro-
manam Ecclesiam, non, nisi centenaria, currit praescriptio, secundum Consti-
tutiones Canonicas, et legitimas sanctiones, ita quoque ipsi Ecclesiae minoris
temporis pracscriptio non obsistat. Nulli ergo omnino, etc. Si quis autem etc.
fBull. Rorn., tom. 3, I, p. 221. - Potthast, n. 6627].
33.
Oregorius IX, ep. Cum, sicut ex, 8 iul. 1241. 1
Cum, sicut ex tua relatione didicimus, nonnunquam propter aquae
penuriam infantes terrae tuae contingat in cervisia baptizari, tibi tenore
pracsentium respondemus, quod cum secundum doctrinam Evangelicam
oporteat ex aqua et Spiritu sancto renasci, non debent reputari rite bapti-
zati, qui m cervisia baptizantur.
[Baronius, Annales Eccles., tom. 21, p. 241, n. 42. - Potthast, n. 1 1048].
34.
Innoccntius IV, ep. Sub catholicae, 6 mart. 1254 2
praecipuum, intimis affectibus anZ a 'iranms °PCrat'VUm
nexio cordi nostro inacstimahiifc „ "f P|ramus- ™ec mquam unio, sive con-
nationes, eiusdem obsm anut idef in l"""1 '"^^ Si VariaS *entium
adunaret. Id utique anxTae nos ™ . aCCePtabiIem Christo populum
gcraret irriguo, s loZ n ^ "^™ aff,l,Cntis 'aetitlae refri-
l^it DomimTs/cum Z S ab 0 dlL 5? ath°liCUm ^em ovile co1"
unius Pastoris so.idaret m tZ^T^ lV^ C°,,C*ilim
•">«.. Oriens ex alto lucerct ct s"m» » C°mmUniret- ° si °rienta-
reduceret uni.a.cm, ut cum' r ! "" '"^"'"^ratione, ipS0S ad Catholicam
«Jo, de ma.ris Ecc.esiae ube Z 1T<> U"iUS aU,ae co,,ecti *re
■Ps. Ecdcsiae proveniret magn J ] TJ{ Sa'Utan'S haurire"'- Tunc
sobole geminata concresceret „' a™,,e sa,utare. tunc eius uterus
u.onis Aurora, tunc eis SS^lSJS^S? **** SUnernae l««m^
*m nundantis gaudii SS^ffi Tf* PCF U"iversam Ecc,e"
toms orbis, quia va.de bolnl e ' "l* exsulta«°"e nimia clare-
odonjo Domlnl habitare: existc^ fra.res Simul
du n d 8 P^Z tZta^' mUUip,iCata ,actitia- UOVae
SXftShE Aposto,^e -d n J°cnuuI,i Qraecorum iamdu-
* "CCt et «Pedit, ut mores ac ri.nl reverenter obediunt, et
. Archl , ' ' "tUS eorum- q«antum cum Deo pos-
. Fn^ Nidrosicn8i
Romant Pontificcs
31
sumus, tolcrantes, .psos ,n Ecclesiae Romanae obedientia praeservemus
Quamquam m „.s quae animarum periculum parerent, vel honesUtr&c^
siasticae derogarent nec debeamus fllfa deferre alfquatenus, nec vel.W
§ I Sane mter Venerabilem Fratrem nostrum ArchiePis opUm NiToS L
e. ems Su fragancos Latinos ex Parte una, et Episcopos Graecos RcZTc^
e.x altera,de quibusdam cert.s articulis, discordiam et turbihnnpm f u
ortam, et eorumdem tenorem articulorum, ac esoo' „1- f°VUb'
corum ad il.os, nobis, ut melhls possemus" TnT
vide per tuas Iiteras intimasti, sdlllcite requirendo ut nZ 1 T'
Apostolica diligentia curaremus. ^lr^o, ut prov.dere super hoc
§ 2. Nos autem literis ipsis affectuose rerpnfi» •«.«.
§ 3. Circa haec itaque sic deliberatio nostra resedit, ut •
BapfaSr^sirZd^ ?icun,ur unBendi -
sivo fiat, sive no„, quan um Z bZtZi ,rr ' "T* n0n P0'"'" cum.
refcral, toleretur. P ^030™ vel erfeetura, non raultum
4. Soli autcra EpiTcopi SS±f r^™ ,:,Dere' aSMVerare dica",ur-
„UluS uncio no; S "n"0"' .Cl,nsm»te t„ frontibua Bap.izatos,
«,,„orum vices gcrunt Epi ' ?'SC°P°S CJlhibcri- »»H Apo-
«* Tontis Chrisma," rcpracsen ,a % ""^ "ncDosi,ionc"'. ""»"■ «nfirma-
=• Singuli q„„q„e ^c^M„^i!PFh,,n,-.&,n.CnJn' ,ri°UiSSC "*""'"'•
PosS„nt, scc„„d„mqforn, Zzc c,Zu kf? '" d''C Cocnac *«**
*»». C olco olivarun, Nam ^ w c 'a co"flcere. « balsamo n„|.
""'-"•r. E, Co,„mb • X*,'" Sanc,i do"""> '» Chrisma.is unc.ione
id "carn lcgi,„r rCu,,^'^' ' 'P™™ Spirit„m, olivae ram„m
«™rc vol„cri„t, WdeS ano P """"' boc 0racci P°«"s
sc°P's ci„s sufft^„eb e, a ' h, '"^" nna cu"' Acc'»cP'scopis, c, Epi-
sm' confician,, Eff£^2t2X 'T, simul Chri.
6- Nullus a„(cm „„ ""' co"s„et„dmc tolcrentur.
„„Cio„c *<Z V" Co"'«sores pro sa.isfaetio„e poe-
" fe'*r^ ,nto,s ver° ^
g** l„„n,„Zlmil "df «^«^1"' usq„c ad a„„„ra,
V*" tamcn eis, pro l„g~,' '* v,dcbcct 'Ps°s communicent, non rcservcnt
fc" di«. C „„„P £~ C°rpus Christi conficcre ac Pc ql
Str^T^SfcSta !Pa< °l C°nSCrVare; "c Pcr diuhnam
252? CCI VCri,as. c' cfficact cmnr'1 7' """'f""' mi""S "abiic ad
""""^ "".l„rni,a,,, sc„ vS|,tateTl"adem omnIn<> «"'»"«(, nce „lla
«'uomtate tcmpons cvancscat.
32 Romani Ponlificcs
13. Caeterum unusquisque Sacerdos tn aureo, vel argenteo solum, aut
saltem stanneo caiice sacrificet, habens corporale de lino candidum, et' niti-
dum, et altare mundis vestimentis opertum, vel decentibus paramentis.
14. Mulieres autem servire ad altare non audeant, sed ab illius ministerio
repellantur omnino.
20. Quia vero secundum Apostolum, mulier mortuo viro ab ipsius est
lege soluta, ut nubendi cui vult in Domino liberam habeat facultatem, secun-
das, ct tertias, ac ulteriores etiam nuptias Graeci non reprehendant aliqua-
tenus, nec condemnent, sed potius illas approbent inter personas, quae alias
Iicite ad invicem matrimonio iungi possunt.
21. Secundo tamen nubentes, Presbyteri nullatenus benedicant.
«rrf„l Fra!ermtatem itaque tu*m hortamur attente, per Apostolica tibi
Re7n Sta "? ^'T PraemiSSa °mnia Ep,'SCOpis Q-ecis praefati
soTc ^ fadaS' districte iPSls Iniungens. ut ea
u* ^ tene;e' aC efficaciter ^servare procurent, et a
e ISS^^^^^^ 3Utem ArchiepiscopoNicosien.,et
OraecTS n^S aUCt°ritate nostra Praecipias, ut eosdem
noTtram Pr°visionem' et deiiberationen,
^^ttW ******* ^
^n^ et suffraganeis, ve.
«communicari non possin n« m mduHum' quod interdici, suspendi, vel
de verbc ad verbum no lr T Aposto,icas. Plenam et expressam, ac
IBu... Rom. tol 3 , pC,e;40 3 5 ""5"° hU,U,raodi mCntionem'
' P- 340'342- " Potthast, n. 15265J.
35.
Profcssio fidoi fln r~
Sanctissimo, et Beatissimo p , Iata a* ,274*
jenerablll Papae, et commuri' PaWomnl"^ P°ntifici Aposto.icae Sedis
P»«n Imperii nostri, Domino Qniorio Chri8«*norum, et Venerabili
S'era or, et Moderator Romaewim Duc-it \ Christo Deo fideliter
ennam CUm sincera. ct pura ahcchW . ' convei"entem honorem et
DW^^.-'a Magnitumnc^ 3**« pos^atione.
FraterR,vVn , n,S fratrum Minorum F?. mperium meum Nuncii
^tTrater Tn US ^1^"' F~ter 21??*, Hf^nymU8 de Asculo
Cffijf de et '°anne in Pcrsicet°.'
* praediS e» c r 1 qUibllS intcr ««a de r Ma*nae Sanctitatis
m * 25^25* Sancta Rom»« Eec e^nfCSSi0ne fidei- quam docet,
Romani Pontifices
33
Credimus sanctam Catholicarn, et Apostolicam unam esse veram Eccle-
siam, in qua unum dattir sanctum baptisma, et vera omnium remissio peo
catorum. Credimus etiam veram resurrectionem huius carnis, quam nunc
gestamus, et vitam aeternam. Credimus etiam novi, et veteris testamenti
legis, ac Prophetarum, et Apostolorum unum esse auctorem Deum ac Do'
minum. Haec est vera fides Catholica, et hanc supradictis articulis tenet et
praedicat Sacrosancta Romana Ecclesia: sed propter diversos errores a qui-
busdam ex ignorantia, et ab aliis cx malitia introductos, dicit, et praedicat
eos, qui post Baptismum in peccata labuntur, non rebaptizandos, sed per
veram poemtent.am suorum consequi veniam peccatorum. Quod si vere poe-
n.tentes in caritate decesserint, antequam dignis poenitentiae fructibus de
comm.ssis sat.sfecerint et omissis eorum animas pocnis purgatoriis, hoc est
catartenis, sicut nob.s Frater Ioannes explanavit, post mortem purgari, et ad
poenas hu.usmod. relevandas prodesse eis fidelium vivorum suffragia, Mis-
sarum schcet sacnficia, orationes, et eleemosynas, et alia pietatis officia, quae
a .delibus pro aliis fidelibus fieri consueverunt, secundum Ecclesiae insmutl
Illorum autem an.mas, qui post sacrum baptisma susceptum, nullam omnino
peccat maculam incurrerunt; i.las etiam, quae post contractam peccati macu-
S,m Jf" ?! manentCS corporibus' vel eisdem exutae, prout superius
in mo tJ '„ SU l\ PUrg,atae' fn C°e,Um reC,'pL I,,0rum autem anim£ qui
ITt if h ' h CUmuS0,° °riginali deCCdunt' mOX in Infernum descen-
dere, poenis tamen d.spanbus puniendas. Eadem Sacrosancta Ecclesia Ro.
mana f.rm.ter credit, et firmiter asseverat, quod nihilomiuus h ^Swft
ZT*S5S S*T ChriSti SUlS COrporibus comParebunUe":
u.tur. de proprus fact.s rationem. Tenet etiam, et docet eadem Sancta Rn-
2^22; TZ esse Sacramenta- ^SJZt^
manuum im„ '« - SaCramentum Confirmationis, quod pe
Poe"i enti 7 ■ h°T uEpiSC°Pi C°nferUnt' cbrismando renatos a.iud es
monI« a,iud ™ntum Ordinis; a.iud est Matri-
mantibus' a lldbeh r T 0', qUM SeCUndUm doctrinam B" ,acobi ''nfir-
Roma Ecc, i^ tL^T^ Eucharistiae ex conficit eadem
substantiatur tooSS < ' ''PS° Sacramento Pani* vere trans-
De Matrimonio v^oTne ouod^ ^'"^ IeSU Christi'
mulier permittitur haberP „h c"5 V"" P'UreS UXOreS simuI" nec una
"ortem coniuoum .«2 P ' V,r°S' S°'ut° Vero ,e^itimo matrimonio, per
bcitas esse a £22 T** * ^ ddnde nUpt'*aS SUCCess^'e
*t Ipsa quoq 1 S ch' ^^nCntum canonicum «liud ex causa alia non obsi-
et ^^^^^^J^ SUmmum' et plenum Primatum,
'Pso Domino iBpZT! , CS,'*m. Catho,icam obtinet, quem se ab
pontifcx cst suecessor „ Ap°S,° orum Principe, sive vertice, cuius Romanus
lite^ cognoscit. E t s\ fcut ! P , ^ p,enitudine recepis«e veraciter et humi-
? si ^ae de fide subor^ tCnCtUr f''dei Veritatem defe"dere, sic
Ad quam potcst vrTZl mt "* m,aestiones' suo debent iudicio definiri.
Derti"cntibus appe 5a ' . 1 V*®* .,SUper ne^otiis ad Ecclesiasticum forum
c,an,ib»s ad ipsiuc mI0mn,bus causis ad examen Ecclesiasticum spe-
P potcst md.cum recurri, ct eidcm omnes Ecclesiae sunt
34
Romarti Pontifices
subiectae. Ipsarum Praelati obedientiam, et reverentiam sibi dant Ad h
autem sic potestatis plenitudo consistit, quod Ecclesias caeteras ad soll T
d.nis partem admittit, quarum multas, et Patriarchales praecipue, diiS
pnvilegiis eadem Romana Ecclesia honoravit, sua tamen observata pner0a
hva, tosfc, generalibus Conciliis, tum in aliquibus aliis semper salva 2 '
scnpta fidei ventate (prout plene lecta est, et fideliter exposi venm
sancam, catholicam, et orthodoxam fidem cognoscimus, et accen mu
ZIT p°rde "P!"* qUOd Vcre tenet' et ndeliter doce Tet p edic
Sancta Romana Ecclesia: inviolabi.iter observare eamdem profession nf
m omni tempore perseverare, nec ullo umquam tempore ab ea discecie e'
«te srtisj; q'u 1 X . ~m"S in riUbus "o^ris, quibus utebamur
conir, "i»ina pra cep ' cc "LT" ,SUn,,C0"tra supradictam fidcn, „ec
ancta Concilia q„ac ce kb , " sanctorum reccpiorum per
manae. Hoc iei(„r non g™^ " Jf"''" *>minatione Eccicsiae R»
teaar* r5«3r inusila,un" et nobis
suSccpti„ne a cl i ' !' P,raeSC"S <*■ S™P>™ «e "oslr.,
«ratia lmpcriali subscrip „C si"„' <>ro,«si°ne. pmpria manu noslra
«*™ appendi fecimus, c,c S'8"aV'mus' el ^igillum noslrae polenliae
** Rom., ,„m. 3, „,Cp. ,2
36.
Ioannes XXII lt*4
^H^SS^^^ «niura,, quonian,
««Slone con,""^""* °°"Ui « P°cna ? 'Tdum. d°e™«*n„,es rnor-
6 quos conligeril iuramenli
s. Fra„ci!c, dc
Romani Pontificcs 35
§ 19. Quorum blasphemias pietas Cliristiana condemnans non Ievitate
mota, sed utilitate, aut necessitate coacta, veritatem praeteritorum, atque
praesentium, et certitudinem futurorum, iurisiurandi religione confirmat, cer-
tissime tenens, quia nullatenus de suo genere potest esse peccatum quod
Christus exercuit, qui peccatum non fecit, sed peccatum omne sua passione
damnavit, iuravit etenim Dominus, iuravit et Apostolus Paulus- suae onc-
rationis exemplo monstrantes ad boc tantum iuramentum esse prohibitum
ne iurandi facultas frcquentiam, frequentia consuetudinem, consuetudo per-
iunum introclucat. Bonum est ergo iuramentum, per quod veritas rerum
divino testimonio confirmattir, sed malum est [11?, qui eo male utitur et a
malo infirmitatis humanae est, ut aliquis vcrum proferens iurare cogatur
§ 24. Multa sunt alia, quac isti praesumptuosi homines contra coniufrii
venerab.Ie Sacramentum garrire dictintur. Multaque de cursu temporum et
f.ne saeculi somniant. Multaque de Antichristi adventu, quem iamiam instare
asserunt, flebili vanitate divulgant. Quae omnia, quia partim haeretica par-
t.ni msana, partim fabulosa cognoscimus, damnanda potius cum suis aucto-
nbus, quam st.Io prosequenda, aut refellenda censemus. Ipsa enim mendosa
commenta se.psa destruunt, quia nec ratione vigent, nec auctoritate con-
stant, nec ahqua vensimilitudine fulciuntur. In huiusmodi doctrinis variis et
peregnnis saepe nominati homines studia sua conterunt. Ad haec simplicit.m
Irtre:o,'LrSqUe « * ™
[Bull. Rom., tom. 3, II, p. I60-165J.
37.
Ioannes XXII, const. Super lllius, a. 1326.
Super illius specula, quamvis immeriti, eius favente clementia aul nri
K£TS» qi,;dem protop,asti> 2iS5MUS
c TZutZ Tn' C°"f0rmem et Nnsirallen, tmagfai suae fecit, revo-
d,t m e, rSi ^ *Mdo ' Hfcffftt cap.ivum, reinvcnit per-
"hWfto£«2rf^ mer,,° SUaC PaSSi0MiS' Ut contemplaremur ex
* requTun ! doZr ? 2 CU,tu Deuni
viscerureo^hlf n f ^ ^*' qU°d cum noslrorurn turb^°n<=
Primo ^r ffZirrPJUre8 ^ SOl° nomine christianos' ^ui re"-cto
foedus ine M ' fnfta.err0nS ^ °b™™™^> ^od cun, morte
^ ».os adonuVf Srican? mfCrn°: daemonib"s "a'«^e immo-
sPeculum, ve7n h,^ Ca ' * *° fabricMi Drocurant im»$™> ^"ulum vel
ini°i alligandos ah hll > T a-uamcun,clue rnagice ad daemones
P^vis suis desWerih , ***** ab his reciPiunt. et P™ implendis
»ervimtem:Proh Z ?f , postu,anl' Pro re faetidissima faetid.tm exhibent
ar"PHus convalescen 1 ,Sm0di n,orbus peStifcr' nUnc per mundum solito
§ »■ OmSfl ^SSr ffraVil,S inf,'Cit Christi ^re^ein-
per(Jevia, teneamur .? deb,to «USCCP« Pastoralis officii, oves oberrantes
«neamur ad caulas Christi rcducere, et exclt.dere a grege Domi-
36
Romani Pontijices
nico morbidas, ne alias corrumpant: hoc edicto in perpetuum valituro, de
consilio Fratrum nostrorum, monemus omnes et singulos renatos fonte bapti-
smatis, in virtute sanctae obedientiae, et sub interminatione anathematis, prae-
cipientes eisdem, quod nullus ipsorum, aliquid de perversis dictis dogma-
tibus docere ac addiscere audeat: vel, quod execrabilius est, quomodolibet
alio modo, in aliquo illis uti.
§ 2. Et quia dignum est, quod hi, qui per sua opera perversa spernunt
Ahissimum, poenis suis pro culpis debitis percellantur: Nos in omnes et
singulos, qui contra nostra saluberrima monita et mandata facere de prae-
dictisquicquam praesumpserint, excommunicationis sententiam promulgamus,
quam ipsos incurrere volumus ipso facto. Statucntes firmiter, quod praeter
pocnas praedictas, contra tales, qui admoniti de praedictis seu praedictorum
aliquo infra octo dies a monitione computandos praefata, a praefatis non se
correxerint, ad infligendas poenas omncs et singulas, praeter bonorum con-
fiscationem dumtaxat, quas de iure merentur haeretici; per suos competentes
iudices procedatur.
§ 3. Verum cum sit expediens, quod ad haec tam nefanda omnis via,
omnisque occasio praecludantur, de dictorum nostrorum Fratrum consilio,
universis praecipimus et mandamus, quod nullus eorum Iibellos, scripturas
quascumque ex praefatis damnatis erroribus quicquam continentes, habere
aut tcnere, vel in ipsis studere praesumat; quin potius volumus, et in vir-
tute sanctae obedientiae cunctis praecipimus, quod quicumque de scripturis
praefatis, vcl libellis quicquam habuerint, infra octo dierum spatium ab huius-
modi cdicti nostri notitia computandum, totum, et in toto, et in qualibet sui
parte aboiere, et comburere teneantur: alioquin volumus, quod incurrant
sententiam excommunicationis ipso facto, processuri contra contemptores
huiusmodi (cum constiterit) ad poenas alias graviores.
[Bull. Rom., tom. 3, U, p. 194, 195).
38.
loannes XXII, const. Licet, 23 oct. 1 «7
-rt errorum MarsiHi Patavini et Ioannis de Janduno damn.
Item quod Christus Lc n Lnf r " APosto'°™m fuit Caput.
ncc ^^^l^ C0C,Um * Caput reliquit Ecclcsiae,
et diSK;^ qU°d ad ,mperat°rem P^Pam instituere,
scopuS .^sS^S !S32? ^3' SiVe ArCUiepi-
^ctionis omnino aequalis ,nst,tu«<>ne Christi auctoritatis et iuris-
iuncta^neminem' pun^MsSiH *"* qU° d°Cebant' E<*»<*iam simul
rator. Dosse Pu'nt»one coactiva, nisi hoc concedat Impe-
Romani Pontifices 3_,
Ioannes XXII ait: Pracdictos Marsilium el Ioannem haereticos imo
haeresiarchas fore manifestos et notorios sententialiter declaramus Articulos
qae ac Ubram praedictos, necnon et quamcumque aliam scripturam continen-
tem eosdem ; praedictum quoque Marsilium et Ioannem ut haerelicos mani
festos et notorios, imo ut haercsiarchas potius reprobamus, et sententialiter
condemnamas. Si quis enim doctrinam praedictam defendere vel approbare
praesampserit, cuiuscumque dignitatis, Ordinis, conditionis aut status ian-
quam haereticus confutetur. '
[Gotti, Veritas Religionis, tom. VII, pars IV, p. 245-249J.
39.
Benedictus XII, const. Benedictus Deus, 29 ian. 1336.
Benedictus Deus in donis suis, et sanctus in omnibus operibus suis.
qu. Sacrosanctam Romanam Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, quam 5
vineam plantavit dextera sua, quamque ut praecipuam in Frrl^i.r,
caputerexitutvictricem,' dicente D 0 m i n o a d pTtru m • ^ u es Pe tniT
hanc Petram aedificabo Ecc.esiam meam, sua ntSe^on^^
P Beatos Apostolos suos, praecipue Petrum et Paulum singular^ eSd^
™rces mea mecum esl Thh scr'P'>»n est: Ecce venio cito, et
■ ^quam attenUum H ""7""' OPCra SUa' Quod si seens
*, prou. exped ' e vM?ri, n- T ^ aUC,ori,a,e' Poe'<is e"'™ adie-
fc*fcSSS£JSte7 "ff Pro qua' ut seipsa subsis,e^
«orasse perhibe~^s S '„7"' tf' "^" ChriStUS Pa,rem
*W WttComt eg„ aufc" * . ecceSatanas «Po»"' ™s, ut cribraret
■w. rj;jziz° Zsg. * non dc,ida' ,idcs ,ua: ct ,o
*» nounu^e",!"™ nSZ !"* i*m* XX" Pra«"««soris nos.ri,
™™» i„s,orum 5E" 'T'™* Mag'S,r0S' suoer visione «»'
W* «W de hoc IT2 \ P m0r,Cm $Uam' in <",ibns nihil orat purga-
» divinam esse„ «™ ITT',^ S'' ,UCrat' iam pur8atnra «^t «
cl 'ooicium genen . F T COrP°r'"" SUOrum ros»mptioncm,
- ^ uegauvt a i0„i"rr0nn(""iS a'"S °r'a ma,Cria ouaestionis. iPs°:
8 vam, al,qu, afflrnuhvan,, alii ver0 secundum suas imagi-
' A»«: vcril.,|em
33 Romani Pontificcs
nationes, de visione divinae essentiae ab animabus huiusmodi, diversa et
diversimode ostendere nitebantur, prout ex dictis et scriptis ipsorum noscitur
apparere; supcr reiectis vero suis concertationibus, quas hic causa brevitatis
omittimus, quia ita ex nostris determinationibus inter se etiam decidebant 1
Cumque idem praedecessor noster, ad quem praedictorum determinatio per-
tinebat, ad decisionem concertationum huiusmodi se pararet in suo consi-
storio publico, tam fratribus suis S. R. E. Cardinalibus, de quorum numero
tunc eramus, quam Praelatis et Magistris in Theologia, qui multi aderant
praesentes, iniungendo districtius et mandando, ut super materia de visione
praedicta, quando requirerentur ab eo, deliberate unusquisque diceret, quod
sentiret Tamen morte praeventus, sicut Domino placuit, perficere MlnH
nequivit.
§ 2. Defuncto itaque praedecessore praefato, nos divina dignatione ad
ap.cem summ. Apostolatus assumpti, diligentius attendentes, quanta ex nrae
njteb eorurn concertationibus non solutis animarum imminent pericula,
Z L H ! 'dep°Tnt SCanda'a SUb0rin'' Ut iDSOrum varietas Pereat, et veri
— b S^^STJTs: adb cis Chrisli ba",is™
qu.ndo decedent eiiam („ f„L , ' quando decesserune, nec erit,
P„erorum eoden, Chr sn Lfe™? . **** ""'^ ac ouod ™™
*.< bapfeati. S£2 K^ST^rL " ^««"Oorun, -m *
Purgationen, praefatan, in IH m? ™ decede" lum. P»st raortem suam, et
.«ie mmJLm suorL ^ orpq„Z r?3 'L"6 hUiusmodi indiSebao'. «*»
M Salvatori, Doraiui nostr esu M £ Z ?£? T"*' P°St AsCenSi°-
<« coelo, eoelorura Re8„„ cl " coe|um, fuerunt, sunt, et erunt
«elontm c„„,„rti„ e Parad'50 coelest, eum Christo, Sanetorum An-
■«*« viderun. e, vSnf^ SnET?'. 'BU Chrisli ■»«*■*■ "
»««. -nediante creatura. i„ u ,io ^f^" - V'S,0"e intaiti«. d ctiam faciali,
"nmediate ,c „ude clar e, ,one ob «t, v,„ « „abc„lc . scd Divina
« divina essentia pcrtru X e "•*"*»*■ Quodque sic videntes
«m,m ammae, ,ui lam deces,eru„, q"°i " "U visione et frt.itionc.
»ZZ Tmm- * en,nt 55? o „„T 5!*? et habenl » e'
"d ,stt &sentian'. ^p-si^ cura camdem divi-
^510 numsmodi divinae F...„« . an,e 'Udicium uenerale Ac
, ... H, ,a,,S ,ntuitiva ac facia.is visio et
Romani Pontifices
3<J
fruitio in eisdem, eadem visio et fruitio sine aliqua intercessione seu eva
cuatione pracdictae visionis et fruitionis continuata extitit, et continuabitur
usque ad finale iudicium, et ex tunc usque in sempiternum.
§ 4. Definimus insuper, quod secundum Dei ordinationem communem
animae decedent.um in actuah peccato mortali, mox post mortem suam ad
inferna descendunt, ubi poenis infernalibus cruciantur, ex quod nihilominus
ir. die iudicii omnes homines ante tribunal Christi cum suis corporibus
comparebunt, redd.tun de factis propriis rationem, ut referat unusquisque
propria corpor.s, prout gessit, sive bonum, sive malum.
§ 5. Decernentes praedictas nostras defiuitiones, seu determinationes et
ipsarum s.ngulas, ab omnibus fidelibus esse tenendas. Quicumque autem
deinceps praedictarum nostrarum definitionum seu determinationum ac sin-
gularum ipsarum contrarium scienter et pertinaciter tenere, asserere' praedi-
care, docere aut defendere, verbo vel scripto praesumpserit, contra eum sicut
contra naereticum modo debito procedatur.
§ 6 Nulli ergo hominum liceat hanc paginam nostrae constitutionis, etc.
[Bull. Rom., tom. 3, II, p. 213, 214].
40.
Benedictus XII, a. 1341, prop. Armenorurn damn.
dono4 n^";; Armen.if.dicunt et teneut> quod sola Dei passio sine omni alio
ouod n 7 grat,f,Cant,S' sufficit ad Peccatorum remissionem, nec dicun°
Xn^n«l^°am fadendam requiratur *ratia Dei ^«n2
quodcuma^ / qU°d si Armenf commiltunt semel
^S^SktSS^ POeKm dC diCt'S crimini°us:sed si aliquis com-
9 1 I m " ,terum'.a°soIvi non possunt ner eorum ecclesiam.
•nam et c Id n m ^ COruin P°St bnPtismurn acceptat pri-
- ^STSZIS^ so,vi potest per eos; quod si "W*Nta
? on po est abso,vi per eorum eccIesiam- 5* dicunt'
nec erit Tn UnTcZ2 T Ct "*« habent Dro Pa«nn<>: Q"od
dum Per porhm , andU,S' "eqUe dUCUnt de domo sua ad *P&*
mFj^JSZ* SCd fra^Unt oarietes do-"S, et per foramen
jasac SELisr ,,ec sepu,tura ecciesiae
^ilia/nec^omm^r'"1 ^ Ct tenent' qUod ista Pcccata sunt irremis-
dedit tcS^ZSS^ P°1Cf haCC PCCCata remittere' quia Christus non
luxume^t2,,f°d ?ta PCCCata remittat- sc'l'-cet si aliquis pec-
52 Et si o 'nnilttat ,n ore hominla vcl mulieris.
^bsolvi pcr ecclesiCrm'Sit diCta PCCCata veI etiam a,ia P,uries. "on potest
et absolutus de a|.„„« P?ma W<*J et si PostcIuam semcl confcssus fuerit
cahun. PHma absSo ZTZcu ***** d'CtUm pec-
40 Romani Pontificcs
5S. Item, quod Armeni dicunt et tenent, quod ad hoc quod sit bapti-
zatus verus, ista tria requiruntur, scilicet aqua, chrisma, (quod) modo prac-
dicto factum est, cucharistia: ita quod si aliquis baptizaret in aqua ali
quem dicendo: Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus Sanai"
amen, et postea non ungeretur dicto chrismate, non esset baptizatus Si
etiam non daretur ei Eucharistia, sacramcntum baptismi ratum non esset
64. Item, catholicon minoris Armeniae dicit, quod sacramentum coniir
mationis nihil valet, et si valet aliquid, ipse dedit licentiam presbyteris sui,
ut idem sacramentum conferatur. '
67. Item, Armeni non dicunt, quod post dicta verba consecrationis oank
c v.n. m verum Corpus et Sanguinem, quod natum fuit de Virgine Maria
e passum et resurrexit. Sed tenent, quod illud sacramentum sit exemp '
aut sumhtudo, aut figura veri Corporis et Sanguinis Domini ... propter qUod
acramentum altaris non vocant Corpus, et Sanguinem DominUed hosthm
vel sacnficium, vel communionem. nostiam
82. Item, quod quando aliqui communicari debent per sacerdofem fi,
sent, sed dicit, quod diihnlL smgulare peccatum commi-
^"^ZZtZ ,ecit' ve' ""°d ad «»>
qUa,£m bT,1™ Cotm l,abent Iigandi vei ^
^i^ass r * sss quod dic,us Roraanus
data personae Pc, « ■ «»q* "gaveris super ierran,, e.c. fuit
ad ali,„em cius '' °UOd natt ■»««*» non
SirMSfiSSK^- <«* «»« verboruo, expri-
« am,c0s cogunlur vcni lH" ",V'™ra cl "xorcm; imm0 mu|ti per mren
J«mvb n„„s vel amb0 dican ' uo'3m' ,Ut raa,rira°ra™ Hat \ZZ\ e,
,TU ■*«-*- in° t' 'nter, * raa'"ra™-nter co'pe:
\°2. Item, quod anud Ar„, facic Mclesiae.
2%V^ ^iS ma,rim°niUm et
«««ndum q td adn * ^P"". seu sa ctdo^ ' " S''bi mUtuo "0n ^
^ictum matri noni, 'nViccm «®nveniunt ™' Ct C,'S data Pecuni*
invito, et Jj*" ' ^ ****** ^T8- sac"dos separat
ImJ^oS S ^ apud AnJS11^ C,,am altero coniuge
' C0L 1 226-1 265].
tes
et
Romani Pontificcs
_. 41
41.
Clemens VI, const. Etsl solertem, » iut ^
Etsisolertemadliiberevigilantiam.nequarunilibcf r**i •
reant, ex debito nostri offlcii teneamur; in manutenen es,arum iura dePe"
recuperandisque occupatis iuribus Ecclesiae Rnm ' defendendis,
disponente Domino caput omnium et majnstra ZJl^ "T^ n°Strae'
cellens, maioribus est iuvanda praesidiis et amnl ! X f °n dlgnitate Prae"
esse debemus solliciti, et attenti. amP''onbuS honoribus attollenda,
§ 1. Ad obviandum igitur perversis illnrnm M «.
non se commodis Patrimonii B. Pe^ " T^J^Tl qU[ S''bi Commod'^
eiusdem Ecclesiae fore, ac eidem immediate suhLT* ^ Ct DroPrietat^
«emere civitates, castra, et Vllas ti^l^^r^T^^ appHcantes
pertinentia, eorumque dominium, 5^^«^ ^ r ^'^ EccIesiam
et iurisdictionem, in ipsius Eccles ae /ravT^
et ordinationes olim per fel. « v Ud,C,um' constirutiones
alios Romanos Pontifices praedecessores et 'oani,em XX» ac diversos
exquisitis coloribus occu^ ta eisdem ^ "^"
praeeminentiam vendicare; hac pc 1 " r do.min,u™. superioritatem, et
§ 2. Ut nulla civitas vel Comm, f COnst,tut,one sancimus.
cumque conditionis v^ta^ Persona, cuius-
seu m ipsius Patrimonii ad U ^ ZTn S ^i'"5 Civitatibus'
ominium, superioritatem, capitan ^m Tdl f"^ Ecc,esIam sPect^tibus
q«am praesidentiam seu praeemm^ iurisdictionis, seu ali-
submissionis, recommendaTo ^ Con cZoT, " CU,'USCUm^ue venditionis,
ontrac tus, vel pacti, aut cuiusv aZZT reC0.^nit,0nis. et obligationis
Apo.tol.cae speciali recipere audea COmmere" absque auctoritate Sedis
'^eatum, seu iurisdictio" eni in n l\ ^ f ' d°mi,lium' Praesidentiam, capi
Quav's occasione, et cla 1? ? civitatibus, castris, seu vfllis ex
s,^'ares pcrsonae, ^«^1,^ °,,be! Vendicare: civil e et
Sun? ^^' Ct rcC" -u deTte 0nCS ^ h SUD,'eCti0neS <UaSCUm<ue
^'betattentatasdim ittere teneantur ^ * to "0n teneant' ^0'
**> ut praemittitur, submS ^^^seulo^m^
^m.ss.onis.etsuppo ition rXn fl^odolibet subiecerunt, virtute
o"U,,aaUe SniveS t s r*0Vel CU!USViS COntractus «~Io vale
t lesmeRon.anacsubiecta n » £ommu"'tas civitatis, castri seu vilhe
^Communitati, vS^ nS Patrimon!i constituta, alfcui Un versM n
subi,cere. subTu aree ps:rsrDcuiuscuTque ^^tx
42
Romani Pontificcs
et suppositionem aliquibus civitatibus, vel privatis personis de se factam ven-
ditionis, donationis, vel cuiusvis alterius contractus colore vel titulo proces-
serunt, illa quamvis de iure valeant, quatenus de facto processerunt realiter
cteffectualiter studeant revocare, nec illis umquam utantur: nec virtutesubmis-
sionum huiusmodi vel alias, illis quibus quovis titulo vel colorc se submi-
serint, ullatenus obediant, pareant, vel intendant: contrarium facicntes directc
vel indirecte, per se vel alios, tam illi, et corum singuli, qui in civitatibus"
astris, aut villis eiusdem patrimonii, vel eorum aliquo, huiusmodi dominium'
superioritatem, capitaneatum, advocationem, iurisdictionem quamcumque'
praeemincntiam, seu praesidentiam sine licentia Sedis Apostolicae speciali
recipient in futurum, et qui iam ex quocumque contractu, vel obliVatione
receperunt, seu quavis usurpatione quomodolibet occupaverunt, nisi sic
recepta, et occupata infra duorum mensium spatium, postquam' praesens
const.tutio ad eorum notitiam pcrvenerit, vel per eos steterit, quominus
valeat pervcn.re, dominium seu praesidentiam, superioritatem, capitaneatum
t2T«™' Tsdictionem quamcumque, seu praeeminentiam huiusmod
eahter dmusennt cum effectu, iUa nullo umquam tempore absque ipsius Sedis
. ha resuinptun; quam ilU qui se submiserint, seu subiecerint, ut praefe t
m, modo cumscumque dignitatis, status, ordinis, vel conditionis existant
ngulares personae sententiam excommunicationis incurrant, ac TerrTe ipso
2S ^Z*7^rtiC0 interdict0 subiaceant &
subiicien t Quae , h ' * ""^ * submittent, supponent, seu
mod e" pk,7seu lloZ^ul SUppositionem seu subiectionem huius-
•oca quXi" 'ue qu^ se tm °CCUPabUnt' ***** Castra' etiam
nhselt, et s bieS™ T Tr * >T titul° ut Praenutti^r, sub-
omni effectu SnZi^^*^ ^™™ mCn8lura sPatium> ab
«Iterius non J?»SIS^^ realiter destiterint ipsis
directe, vel indirecte per "1 v? ' taWW*W" nostram venire
subiacere deccnUmui StatoftS*" «««tabunt, Ecclesiastico
•egiis, ac gratiis, necnon fcud s bonfc 5? -T^ lndu^"*«». Privi"
q«e. quae ab eadem Roman l H , % 1hononbus. et iuribus quibuscum-
v?tos. et privata volun Ts" e i toh£fS* Ct
«••qu.bus, communiter, vel d vis im i J °" obslantib»s si eis, vel eorum
Wunhari, ipsorumque Terne .nf ? 7 ^ indu,tum' ^uod «<™>'
Ef* per literas Apostol c!s m TtJ ™ ^l™ interdicto suPPoui uon
vcrbo ad verbum de huiu modi ac P,enam' et «presslm. ac de
| 5r°NriiS menti°nem ' PerSOnis! ^ ordinibus, et nomi-
^T^^^Wo^Z Cl subiec«°nes, suppositiones
ou °n,S' Vd CUiusvis alteriu. ontracu ^ ' *" COnveuti°nes, sub titulo
buscu ' n qi,C P°Cnas adiectas, ^modolibet Initas, et habitas,
P aeiuuS Ct f0^ «tf£2? P?S,ita SUOcr illis. s«b **
S£b£? C,USaCm Ecclesiae 32£? Verb°rUm (Draeser,im cum in
' 8 CSSC n°" a«M decernimu, t nu 5 ,Ura^ntum vinculum ini-
rC nUlla' vacua. irrita, et inania, et
Romani Pontijiccs
nullius existere firmitatis, et quatenus ad illa de facto processum extitit tol
limus, et revocamus onimno, et viribus vacuarnus. H
§ 5. Caeterum cum praefatus loannea Papa XXII, Praedecessor noster
dudum un.vcrs.s, et s.nguhs tam Clericis, quam Laicis cuiuscumque sSus
ord.n.s, cond.t.onis, praeeminentiac, vel dignitatis exisfawnf „, n '
ficali, vel Imperiali, seu Regali, vcl quavis a lia Lnhl f ' ™ ^
bus Principibus, Ducibus, MarchicJbus r&mitf^ £ri yPBn^ ^
ac Potestatibus, Capitaneis, et aliis Off cSl nl Nobi,ibus'
ei Popuhs, Civitatum, Terrarum, C^S^^^
rum ubicumque consistentium, et ^^^^^
Apostolica, inhibendum per suas literas vim Constitutionis habentes duxerit
et mandandum, ne per se, vei alios, directe, vel indirecte Patrim«n5? d
diolae, Marchiae Anconitanae, Ducatus Spo etan ^«1,1^ ^
ac Massae Trebariae Provincias, Venaisini et Urbinnh,, , ' Man"nac(iuc'
Urbinatensis, et Ravennatensis Civita t s ' et a^ t 1 " £2** *
villas, et loca quaecumque ad eamdem Rom n E^^^l
.psorum, aut alicuius eorum partem ormmr. ccc,esiam Pertinentes, vel
hdelibus eorumdem iniurias, S ^ ^
tibus, invadentibus, turbantibus vel ininri^ h ,rro^are' aut occupan-
fbus, pubhce, vel occulte assfstere 2 ^ Vi°'entiaS irn*™-
directe, vei indirecte, publice v ^2 ^TVeTper "T' ^
praestare praesumerent ouon m m«T r ' per a,,um' seu a,'°s
tionem, et^mandatum huTu rV^uTTuLte ngU'°S' ^
praesumentes, tam Clericos ouiml^ ■ atte.ntarc' Der se' vel Per alios
aut Impcriali seu Rega i ^ vd alia o Iavi ' t*™!'^ t P°ntifica,i'
suorum consilio, excommu^fani T ^*™*' de Fratrum
Promulgavit, ip^mwT^ ' * *° 'PS° incurrereut sententiam
tates, et^op^u os r0r Z ^^T" Uuiversita,es. Communi-
-1 aliquo' &*i2^«S^ 522?* "'""' et '°Ca pracmfssis'
ac ipsorum quemlibet o nn hn7 ' ' -f 'C° SUpposuit '"nterdicto, et eos,
"bus realibus, ^2^^ «™«'«. et ,mm«n7te
<essis elsdem omSuTetfam £^ P*-* et Imperfo Romano ~n-
Jrtum, et iurlsdSum quae^b ftSESi .n,°rUm' hononim' officiorum.
de ipsorum Fratrum con^iho ° .et Impcrio praedictis obtinerenf,
el ^WIh. et quaelLra| In^ a e.-PnVaVerit suPradicta. »0. ad illa
ficia EcclesiasL, Si tes ZZ^ ?' Ct "CP°teS ad auae,ibe* bene-
q«ovis nomine c nsS£r iSl^ ' °ff''Cia' CUm cura' vel siue
-ahonem -«flSSW^ ^ " ^
P°e"is. et sentent,^sPTernip3s'u,rLr.CCUmqUe fnhibm<5nI' ^dato,
■«Wtai est expressum al fsQU " Pracdecessorem factis et Promulgatis, ut
7V" a,iq»o dero^e s d i mihr $ "f SUpradictis' non inteudi-
^ suPradicta JS^S^I^J^^ P°enaS Ct SCntentias-
SUI JWli efficaci.' JSTIrLS^^ n0Stran* r0b0ra,"US' et in
§ 7- Nulli emn n ' , decermmus permanere.
,lonis'admonitionlreVo;nt° 'r;°nu'ni'In W hanC pa^inam «ostrae priva-
revocat.oms, roborat.onis, voluntatum, et constitutionum
■44 Romani Pontificcs
infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare pr
sumpserit, indignationem omnipotentis Dei, ac Beatorum Petri, et Pauli A
stolorum eius se noverit incursurum. 0o"
fBull. Rom., tom. 3, II, p. 302, 303].
42.
Clemens VI, ep. Super quibusdam, 29 sept. 1351.1
...In primo igitur capitulo responsionis tuae ... quaerimus- Primn d
t^T. Hd E?!eSiVArmen0rum' q«ae tibi obedit, omnes Z, qui , ^B»
ismo eamdem hdem Catholicam receperunt, et postmodum a 11™ •
eUetdf tm R°manae' qUa£ * f^SSSS L ZIZ°Z
Christianos a Domin hS Chr Z °n,S/ccePerit suPer omnes fideles
quam in certis Srt L^ffS °mnl8 P°teStaS ''""^ictionis,
particu.ariter habu run La Sd 7 PartibUS °rb''S Specia,iter et
Plenissime auctoritati e po stlt Q tm * * Ap°St0,i' subiect* W
credentes in omnibus parhbu c bi ? £ ♦ SUor qU08cum,lue in Christum
Christo accepit; et quod nul^ inl, ' f"™8 30 ipso Domino ^su
Christianos, nisi solus Pehu 1^° 1° V° auicu^e alius super omnes
"edidisti, «enuisti, vel crederc c ' 1 ^68^"1 aCCepit " Secu"d°' si
Quod omnes Romani Pon fic es T/hTrf ^ ArrnCnis tibi subie"
'"haverunt et canonice intraS^! beato Petro succedentes canonice
sennt et succedent in eadem n eniS^ -^™ Romano pontifici succes-
eatus Pctrus accepit a Doln T^CU P°tCStatis' °-uam 'Pse
^MEcclesIae militantls. -^^5 SUper totum et
l'b' subiecti, Romanos Pontifices °'i ^1?'8"8 et Creditis tn et Armeni
^anus, ac iUos qui in Po™^ *T ' * U°S qui sumus Poutite*
/to//«z/i/ Pontifices
45
stituere et delegare. - Quinto, si credidistre7c^eXTZ7~7~T
si et erit suprema et praeerninens auctoritas et ntum fuerit-
rum Pontificum qui fuerunt, nostri qui sumus ^7^°^ R°man°-
erunt, ut a nemine iudicari potuerint, potucrimus T*T- qU' posterum
runt; sed soli Deo iudicandi servati fuerint ^ ^ ^ruxn pote-
quod a sententiis ct iudiciis nostris non potuerir,™,11''' Servabunfur= et
ad aliquem iudicem alium appeliari. - Sexto s JSJSS UC poss,t« nec Poferit
plenitudincm potestatis Romani Pontificis se cJt*Z ^ 3dhUC Credis'
patriarchas, catholicon, archiepiscopos, episcooor "h^ tantum' quod
praelatos alios de dignitatibus, in quuij^^*** et quosc^que
digmtates maioris vel minoris iurisdictlonla tra IsfZT ad a,ias
criminibus, ipsos degradare et deponere «co^m f «««tibus eorum
- Sepumo, si credidisti et adhuc cr£to£ntiS f tradere'
nec debere subiici cuicumque imperiah e° rll auctoritatem non posse
stati, quantum ad institutio^nemTudic^ em Zlf *2 ^3"" P°te'
Decimo, si credidisti et adhuc crcdk p!' C°rrect,onem ve* destitutionem. -
strationem sacramentorum EccIesiS f ilSl " P°n(ificem cir" admini-
gritate et necessitate sacranfenl rum <?mper °-Uae suut de inte-
tolerare, et etiam concedere, u t selntur T^r h ^ EcdeS''arUm Christi
adhuc credis, solum Romanum PomSm d„I C,m°' S'* Credidisti et
Catholicam, posse per determinafio™ ? ? emergentibus cir« fidem
adhaerendum, fi.em^impc^ ^ Sse ver " r"^' 8" inVi°,abi,iter
^uctoritate clavium sibi tr^JLTcSd^0^ qU,"dqUid ''pSe
determmat esse falsum et haereticum S determ'"at esse verum : et quod
-edidisti et credis novum T^tSLET*** ~ Quartodecim°. si
Romanae Ecclesiae nobis tradidit auclr T " 0n,nlbus ,ibris' °.u°s
c°nt'nere. M,ait auctontas, ventatem indubiam per omnia
^taWmT^^ X£ 008 iUdUCUnt' Ut a te seouen«a
^otem, qul non ^^ ^^ S qU°d per -*5
" Secundo, si crcdis onnrf c Sma potest rite et debite consecnri
f eP'scopum, non 'Po es « oS oS, C°nfirmatiouis per al"m qu Tm'
dls. quod solum per RnZ n ° 0rd,narie ministrari. - Tertio si cr?
^ po-^ csfsK^ p,enitudiuem P°tesS :
Jyj committi. - Qu™ ,en "«nnahonis presbyteris, qui non sunt
cerdotes, qui non sunt epteco' ' 8> q"°d ^**""* per quoscumque
SliW Si *^u2SZ£Ztt qU°d Ec*sia Ca.ho.
»n7ba^ Ptea"di- - Q"-^^ um ' ^ 0dU": co"'"hntur, „„„ sunt
46
Romani Pontifices
vcra aqua. - Quadragesimum secundum, quod Corpus Christi post verb
consecrationis sit idem numero, quod corpus natum de Virgine et immol .
tum in cruce. - Quadragesimum quintum, quod nullus, etiam sanctus, Corpu
Christi potest conficere, nisi sit sacerdos. - Quadragesimum sextum, quod
cst de necessitate salutis, confiteri proprio sacerdoti vel de licentia eius omni
peccata mortalia perfecte et distincte. '
... Item in scriptis rogasti archiepiscopum et episcopum antefatos ut
csset inter eos et te verborum finis: et quod amplius non Iaboraretis in
vcrb.s mstructionis, ad quem laborem iidem archiepiscopus et episcopus ner
Romanam Sedem fuerant ad te missi... Adhuc cum canonizationes sanctorum
ct promohones illegitimorum ad sacros ordines sint casus, qui inter aUos
fcntummodo Romano Pontifici rcservantur, et ad nuilum alium praela tum
commlMLHo '^' R°manUS «Wbus d xen
comm, t.endos; nuramur, quod te dicis praedictos duos casiis auctoritate pro
n ve..c penes te retinerc: quod nu.Ium signum est obedientiae t reV .
rcnt,ae, quas ad Romanum Pontificem in praemissis capitu.is te pritendl
[Baronius, Anna.es Ecc.es., tom. 25, p. 502, 503, 506-508, n. 3, 12, 15, 16,
43.
Martinus V (I„ Conc. Constantien.), const. Inter cunctas,
22 febr. 1418.
* SSSs qulbus premim- »*~*«
sis. suisque falsis bc • n*T'T „ ^ Christicolarum expul-
alto conceditur, extirpaS tZ2 J*™"'8 Penitus' 1uantnm nobis «
Permaneat, K pop S f Chr tau» u , ' 7*?* ** **** et illibata
obscurationis semoto ^^^0^^^ ™* ^llbel
§ Sane dudum pIumuIT l inviohtus persistat.
^ionibus et dominiis PSXTnn,'US "J?* te-PoHbus in nonnullfe
^ « 'ocis et distriitibus "vimin g"°, Boheiniac Marchionatu Mora-
msurrexen.nt quondan, haeresi rcha' ^ Rdd ««lolicae dogmata
uc, erina superbia et m^Zt^T^0^' SChismatici et
v ate m idipsum m t^?**™*> d«mo„iorum fhmdibus illusi, de
w S;1 ACtudtt C0UJ^ ^ abenl s !*?* Partibus conve-
Z in m ,C Ang,ia' ,oa"n« Husz de BohPn 3tae WdeUcet n,e'»- «oannes
^P^r^ 3d Md^tt^onSnyT8 dC Praff3'qUi
doctrinae ! " f Derver*a doBnate " ,"• traxissent- Nam ubi huius-
«crcentesT ^ primo""o praelati h3 : J"° fS*11* 8em«nabantf in suae
ApoX;nUpmr: ^ muti -n'; c ;'U iciariae Potestatis regimina
ct dolosos eon?P " °mncm '"obcdientiam V fe' "ec ule''scentes cum
canonice cocrcr rabi*m fcSSh 'Psos pestifcros
C0SclUe dc domo dZ ftS S,atl'm> Ut ad8tric« fnerant
mm' CorPoralitcr ciiccrc non curarunt,
/fc/ww/ Pontifices
47
sed sacrilcgam, falsam, et perniciosam ipsorum Hnrtrin,»,
negligenter convalere penniserunt: populorum mulS^II^ ^ m°raS
falsis decepta pro veris accepit, quae dlu m^ndS ^i-T °pinioniblls
biliter seminaverant, eisque credendo a "
roredcvio invo.vitur, proh do.or, paganorum, adco auo< ln , *'*
eisdemque convlcJnarum partium clTmata, o^ cSc^v ^u ^**
chae ipsi successive infecerunt, et in sterco e mendac 3omm w ? haereSiar
§ 2. Quapropter generalis eonsteflffensTa "teruntpoerescere.
fidei orthodoxae plagam, et ruinam vfdenT ^ll , ^^0"1' Ct
Augustino.-Quid faciet Ecclesiae medicma SluTm n are. comPu,sa est CUm
conquircns, tamquam inter phreneticos eJ k thlr ^ materna «ritate
contemnere, nnmquld desiste^re, Numoui"
eumdem, imo utrisque sit necesse p<;t mJJZ. non, secundum
e. molestus cst mcdicus mre^TphreleTco- S 17 Jnimlca- Na'u
ligando, iste caedendo, sed ambo di ^endo 2 ,nd'se'P'«nato filio, iUe
pcrmittant, inquit AuisHn s is ta mf„«, i J aUtem neg,igant> et eos Perire
Proinde Synod^us pra&^ "? est.
fidei, ac Christianae Religionis conserJ -n ' 'PS'USqUe catholic^
sa,tem, et P^ervatlon^e^ et -^arum
Hieronymum, qui inter cetera de sarrn f„,. • ' ,oannem H"sz, et
sacramentis Ecclesiae, et articulis ^fidei Zu Eucnanst,ae sacr^ento, et aliis
credit, ct tenet, et pr^edica et do et «„ I™^?"*"1 T ^ R°n,ana Ecc,esia
credcrc, ac tenere, praedicare ali' Z ? ™ tCmQK' et dafnnabili,er
haereticos et pcrtinaces a oStinatos i J pert'naciter attentabant. vciut
de domo Dei corpora.ite^ ete i? i » mZ*T™T? SeDaratos«
n««a circa pfaemissa u.ilin, eT safubri, S ? ?et°S dec,aravit- et alia non-
-«ntibus haeresiarchis eirun k fue hl, d^ct " PCf ^ * ^
de domo Dei exierant, per via caLnil c V * hwusmodi spiritualitcr
, § 3- Et quia sicut dolenter aCC nimn rCdl'Cerentur ad ««n^ veritatis.
Whionatus dominiis, ?t ,oc Tsuor^r ff0lUm in Bohemiae-
Parhbus, et provinciis COnti^ L ^^^ ,B "uibusda"
onbus et sequacibus haerefmn a " r ' e,sdein. cti^ nonnulli ex secta-
hnM>™ «Vino, et puciore 2 nnn haeresiarcharum praedictorum,
^ 'oannis Husz, SwSSl llT * "CC de ^™"»» et Prae-
e ****** fru Ulm scTyiZ n " ,n,Serabih surnentesconversionis,
°<™«m Deum blasph 'mar non^ ° profundum Prcssi peccatorum
on,»n mentes paferP ^enTacii ,V , ' in imturn nomen *™
bros, codices, et opuscuh tl df«nabilfter excaeeavit, ut praedic.os
dudu«n etiam per Svnodum ?' Ct Crr0res c0««nentes seu continent a
^emanda dep „»aS " c 1 ? ^ damBatos' et dam"^ «*2fil
fJSj 8imPl£^cu^^ ,CgUnf' Student' ae ex eis «" - e
aest ° ^ffS 22 COntra.Stat,,tn' decreta et ordinai
48 Romani Pontifices
mcdio Christi fidelium, et praesertim de supradictis Bohcmiae, et Mor '
dominiis, et districtibus ac confinibus, et viciniis eorum, nc amplius ct lar^
se extendant, funditus evellere cupientes, discretioni vestrae, sacro a
banfc Concilio Constantiensi, per Apostolica scripta committimus et 7°'
damus, quafenus vos Archiepiscopi, et Episcopi, ac electi, et quilibeUestm
per se seu alium vel alios, quos graves, et idoneas personas spiritualem
****** habentes esse volumus, omnes et singulos cuiuscumque dS
btis, offic, praeemmentiae, status, vel conditionis existant, et quibuscun o
nomm.bus censeantur, qui de praeexcelso, salutifero, et supermirab li T
mento Corporis et Sanguinis D. N. lesu Christi, vel de Bap" m te ' n?
atorum confessjon(, ^ P smat
sficls Sacrament.s, seu fidei articulis, aliter sentire aut docere quam Sarrn^
Romana Ecclesia, et universa.is docet, praedicat et ob^MU^Tf
Hbrcs, etdocWnas praefatorum haeresiarcharum loannT Wi cl f J SnS
Curiae relinquatis. adhaerentes e.sdem, tamquam haereticos saeculari
errorum ipsorum, sed forte carnnhl ' faV°re' aut c°ntemplatione
modi personas pUtlvZ^rT10™* C3USa' Vd °CCasi0ne aIla huius-
'nflictas, per iudPices comS^hPraet%POCnM 30 Utrociue iure ^ibus
-elere ultionem accipia^ ^ 4 ££ ceten P ^ h en°™
quos De| timor fl maIo >J°« «dat etens crassantibus in cxemplum, ut
§ 6. Cum reliquis vero hui^m' h . C°erCeat severitas disciplinae.
qui post com etenlem mt ^em T, 18 OUOmodo'ibet *
P'e erga eos, spe 00^.^" ^' » freQUentern exhortationem, qua
eonversionis, usum esf, a Sto^SS^ 3C ad me,ioris frugen,
; ; «1 gremium ^ikLS^L^^, ' SCCta Mtaerinl resipiscere,
?"ae 80,3 potest (V„ " atns Ecc'es'*e, ac fidem catholicam.
e rccognoscere, et ^tiSZf, SUbS,'dium
1,tas dulcore misericordiae temperetur aS' Pr°Ut facti Poposccrit qua-
^J^Z^^h^ Catholicae fidd ^
ttiSSS C°nSU,eS Proc " *~ *
""». «einS? T' provineiarum, civitS.m comnu>nitates, et uni-
«■ tcm^' a,,0rur"que bcorum hu^lv^0^ castrorum, villa-
AP^^rt,*^^ *■* ■h*SE2! "eCn0n CCter°S i,,risdiC,i°'
tatibus, opSoi^ d° rn0ncatis. et reoui °t ^' Ct «tatiam auctoritate
sup-dictisp0;sn castr:s' vi,,is- ««rri r t':' de regnis-
^terancnsis CoSi^ ,inP»«°» haeret ° TbUS 4,1,8 ,0cis' * dominiis
quotl taclpHi Sicuf 1 t :;"T0di «««ndu rn tenorem
' 3d ,nstar etiam irrctitorum cri-
Romani Pontifices
mme usurarum, quos publ.ce, vel manifeste per facti evidenriam ,
rint esse tales, tamquam oves morbidas gregen, Dom ni ,nff, T C°*n0Ve"
donec, et quousque a nobis seu vobis, ve, airis iSL^^,^^^
inquisitoribus, fidem ct communionem' Romanae 222*V1
recipiant in mandatis, nec eosdem in sui* H,w "cles,ae tenent.bus, aliud
tenere, larem fovcre, contractus imre" ££££ Z T^T'
exercere, aut humanitatis solatia, cum CW,t? S« ZT^
§ 8. El si taies haeretici publici ac man fe " icet n T pern,ittant-
siam declarati, in hoc tam gravi crim™J^£^^»«
sepultura, nec oblationes fiant, aut recipiantur nrn T ^ EcC'es,ast,ca ^ant
rum a tempore commissi crim nis se !? '^' °°na tamen ^P50'
non occupentur per Uios, ad
ludices Ecclesiasticos supcr hoc potestatem hlZ* P" huiusmod''
super ipso haeresis crim^me fuJTomZ*
uJi^ ^u^cKt^ ~c-
et exigentiam suspicionis ^tJ^ZTae T^^f^l^
modi propriam innocentiam congrua devoUon ™nl" ™n. «ud.cs huius-
eis canonice indicta deficientes et , momt™e™t. In purgatione
huiusmodi purgatione facienda oh!L?> ■ ? P" ^ ^0" Va,enteS' aut Pro
quam haerehci^condemn tur n ^ T ^ re°UenteS' ^
quadam nejriigentia seu d" idla et ™ r 'nnocentiam «"onstrare ex
anathematis^Lio feTant X:eU^
bus evitentur; ita quod si Der ™„Z sat.sfact.onem cond.gnam ab omni-
stiterint, ex tunc velut haeret.Vi Z ™ excon,muni"«one huiusmodi per-
saepedictae ^^ 6^^^^^' Si <uis ve™ super aliquo
articulis dumtaxat Sd^iSSff P»«"cton,n,f ve. ahquibus
sivis, culpabilis repertus fu Irit Z ' ^™' Wl piarUm aurium offen-
■nfamiam, aut suspicion In Lm "'r r^'" Si VCr° °roPter solam
repertus fuerit suspectu^ ™t 1 d^, t • Wl a,,'CUiUS ipSOrum> ^uis
«efeeret, pro conW to hab ' ur T Pr°pter h°C sibi indicta
§ '0. Et toupJllkMtonm ^qU™ Carn'Ce COnV'CtUS PUniatur-
«ssoris nostri, quae inc nit Ut Bonifilcii Papae °ctavi P"ede-
«equentes, U„CS V?" 'T**™ ^0™"**' et etiam
ctos quibuscumque fSST temporalts> et iudic^ antedi.
a,,do requirinu, , ct ^^**?1™*™ nomi"'"b"s censeantur, exhor-
deH ac fi.ii Ecc^es iae n u n r!i CUpiunt et haberi
defcnsione fidei ^sM^^l % nomine S'oriari, ita pro
***** Pravitatis t a ^ ^n,S' P'SC°PiS' Ct e,CCtiS' 30 *******
ut Praemittitu , <Z Z T T™"9 ™>™^cis, per vos ad
Ecc'esiae tenentibus parLht 2 \ ?' Ct COmmu"io'^m «nctae matris
^ 'n haereticorun ESlS ^f*? Praebea"to"e auxilium, et favo-
£ P^run, inves .W o° " "Sg1** faU,°rUm' ««Phtorum, et defenso-
Utr,nt requisiti, u b£SS P ' CUSt°dla di,igCnti' cum ab «isdem
fj * P°«es«atem se7^n:7"aS ^'^8' f°S "^1"" PCrdere n,0,ie-
et 'nquisitores praedicto^ aut ln ,S Arc,uePiscoPos. Episcopos, clcctos,
■ctos, aut deputandos a vobis. vcl ad locum de quo vos,
50
Romani Pontifices
vel >ps. mandabiKs, infra eorumdem dominorum potestalem, rector.,m
-ud.cum d.stnctum ducant, vel duci faciant sine mora, ubi pc rlZTr'^
Hcos a vobis Archiepiscopis, vel Episcopis, electis, seu I„qui itc ribu
deputand» personis huiusmodi, vel vestrum aliquo deputak sub "J 5 *"
d.hgent, custodia, ne fugiant, ponendo eos, etiam comp^dibu et m *' ?
ferrcs feneant, donec eorum negotium per Ecclesiae iudir \T f manKtt
«equod de haeresi a iudice EccLast Jcomp^q Tm m Uom^
n.onem d.ctae Sanctae Romanae Ecclesiae trneaf n ' COmmu-
domini temporales, seu rectores, iudices ve eonJm SEE!"** **«
relictos recipiant indilate «In«^n,^^^^ °"»* *
aut versutos homines sub frivol e «c ^ alnis velarn"1 T drCUmve"H
contingat, et ut de convincendTs seu cn^,I u haC ma,eria P*
toribus, defensoribus, fautoribus cS«ShT? ^ haeret''C,'S' recePta"
haeresi suspectis, et alii hutaod? ^^ ? adhaere"«bus, necnon de
'aHs, plenior habeatur !„ fa~XcTt2r,ra ^"^«bet mac,
convicinas illi, quam aIias ™ *d Kgnum B°«emiae, et
doctrina quomodollbet qi"'bus haec super.tit.osa
haeresiarcharum concerncnte o dTr , 'f ! ^1*08 Secta,n dict°™>
"littendos, et etiam de.tina„to^ ^ih"8 ^ ^ dCCernimUS trans'
P'scopis, Episcopis, et electis a Comm! ■• ^!*' * ^ °mnibus Archie'
sanctae obedientiae pmedpimut TT T*' * ,n*ui8»°ribus in virtute
«miles, et loca suae iurisd £i s necnon US' at qU''libet eorum ^
v.cnis praedictis, etiam si 2X^2 5 marchiona^ et locis eis
d.etas consistant, circa JS&^J^S^0^ earndem
ac huiusmodi sectae WttK^*™^0"?1 errorn'» * haercsum,
ter 'nvgilent, et omnes infi| ^n ^orem .ps.us fidei orthodoxae, diligen-
confessa,- criminis, excommun fa iom" Z °S ^ t3m DCStifera ,abe s"h
* dab,l. poena canonica, vel £2 W"110? interdicti aut a,ia for"
v deatur expedire, et facti requYe t 2vl ^™*0' Ct ^^admodum eis
iUramen,"m ™^Sr ad huiusmodi arti-
obseS" °rUm rcliquils- »n»eine Cruaf I ' Ct'S Sacrosa"ctis Evangeliis
ven entHt,am' *** ^^^t^rT^ *uo™d™ 'ocorum
PS o ' FSP°ndere ^l. Nos mrn oVd qUemlibet articu,u'n con-
locunPrde al1iherment0' Ct ex ^do u lm' 2 ^ CXtirPando haere"
re-^e e Vr m S ^ et h Sh Crr,torium. dfetrictum Seu
^ P«5Sf 2S5- priva«o»en, s u etsitineg,igentcs fuerint seu
,oco iHorum (ntl,mus' ct Procedemus CDOS,,lonem Pontificalis digni-
""hndewTe, QUi P^^' faCieraU«« alioSque
• ^cr^^fa^KF iux,a iuri8- et ,ac"
Romani Pontlflets
51
7Vvnv Articulorum Ioannis Wicleff.
1. Substantia panis materialis, et similiter substantia vini m,f„ • •,
nent in Sacramento aitaris. «ostantia vin. matenalis, rema.
2. Accidentia panis non manent sine subiecto in pndPm c
3. Christus non est in codem Sacramcnto 2n c ^J" Crament°'
praesentia corporali. aent,ce et reallter Propria
7. Si homo fucrit debite contritus nmnic •
superflua et inutilis. ' °mm* C°nfess,° exterior est sibi
8. Si Papa sit praescitus, et malus et n^r ^*.»^.
Sr habct potetatem supe, ■AlK^MJ**
sessioL001"" SCn|"Uram ""^ eSt" °U0d viri E«'«-«ci habeau, p„,
12. Praelatus excommunicans clericum ntii u ^ n
Conciliun, regnf, eo ipso tradit„r «TS^' S'"" ad R^m- "> 1
14. Licet alicui diacono, vd Drcsbvtprn' nr,»^;!
•MH. Sedis Ap„st„„cae, S."^ SSSS™ Ver°Um ^
non solum aclu, de!i„queTbUs hab"Ual'ter d«"»qu«Hbu8> id est, ex habitu,
po*Us0;Xer„«b„moniaci' qui se — p™ •»*, * <u tan.
-dr«o. 'oc„rara consecrati0i
honoris. ^ tp,sCop,s propter cupidjUtera ,ucr. e|
£ fc^ttS'; cl ,ingredien,es ^0"' viri diai»"--- '
33. Silvcsler P rcgulam Christi.
d<*ndo (ditando). ' 6 Cons,a'"i-« 'mperalo. erraverunt Eccteiam
^m°r„Tetrarainne^endiCantiUm SUn' "aere,iei: rt ^ «•»
^^oSS, tSS SU1S P0SSeSSi0"™ W-flN* su„t hae-
«eculares, ct caeler! .aiei ' COnSe",ien,es «K °™"es videlicet
•■iSrr^ "nt seducti a dhbo'°' ut Ecc,e-
. «■ l«"mentr l,Ccretd;raindulge",iis PaP«. e» Episcopon.0,.
44S' l' ^"-ereia dviha ^ ° ' ad corro"<>™"«"m hUraa„os cou-
**i p^SfS^S^^ S"n,> nisi P°enituerint
"•"«•Papa usque ^Sur^, !"s,1,"eru„t, et i„traveru„t rdfgto.
utiffluni religiosunj, o„,„es su„t baereHd.
52
Romani Pontijices
Tenor Ariicalorum Ioannis Hasz.
7. Pctrus non est, nec fuit caput Ecclesiae Sanctae Catholicae.
9. Papal.s dignitas a Caesare inolevit: Papae praefectio, et instituti*
Caesans potentia emanavit ««smutio,
10. Nullus sine revelatione assereret rationabiliter de se vel alin „ ,
«set caput Ecclesiae particularis, nec Romanus Pontifex est caout R ' ^
Ecclesiae particularis. aput Rofnanae
11. Non oportet credere, quod iste quicumque est Romamis Pn„n
rius ludae Scarioth. Et pari evidenti ^ Cardir 1, '^' tU"C 681 vica-
successores CoIIegii aliorum W Ph • • SUnt ^ Ct manifcsti
>orum servantes
tur in hoc PonSlcet 3^2*^2? *Uradend^ Pro certo sequu,
obedire in omnibus, dlSnS • NobU^0? ^ - ChriStUm "0n vo,entera eis
saeculari iudicio tradidcru„7et anTn , T interficcre q^mquam, ipsum
Pilatus. demnt' et auod sint homicidae graviores, quam
f^ss?: Jtesstt ,ege7 eius' et habentes ■*
non obstante praetensa excommt.nTnl P°PuI«m( debent praedicare,
Praelatus mandat hkt^™^™*' et Q^d si Papa vel aliquS
obedire. S,c d,sPos.to, non praedicare, non debet subditus
%*2S£ m^Z^lZ^lT^ accipit' aui ad sacerd°-
non obstante. m debet exequ., praetensa excommunicatione
252? *2&g^ ^d oporteat esse unum caput in
conversetur, ct conservetur. ' ^ Semper ^ ipsa Ecclesia militante
Tenor interrogatoriorum iaxta aua, «
"CSES"a^- * SUSDeCtUS' seu « eon»
r* c cuTm Credat' teneatet^e TtUr ,nfr^riptum:
o. ^2235? ""ivcrsa.e^e ^ ^^1'^1^-»'"-^-
un.vcrsalcm Ecc.«iam ! ' i,,Ud *»* sac^^P^ntet
"oci et ad salu tcn Tn repraescn,ans. ipptrS ^"«'««n Constantiense,
aPProbandum; ^n:n^arum. q-od hoc" Z ^U J*1"*** h. favorem
•enendum, pro condemnato Un,veni» Christifidelibus
credendum et asserendum.
Romani Poniifices
53
9. Item, utrum habeat in sua potestate aliquos tractatus, opuscula eoi-
stolas, vel quaecumque al.a scripta In quocumque idiomate per loinne-m
Wicleff, loannem Husz, et Hieronymum haereticos, seu ,eorum pseudodisci-
pulos, et sequaces ed.tos.vel translatos, edita vel translata, quod illos vel i.la
Ordinario loc, vel e.us Comm.ssar.o seu Inquisitori sub iuramento prae-
sentet. Quod s. apud se scnpta hu.usmodi se habere non coCToverit sed
alibi quod luretila circa suum Ordinarium vel alios supradictos infra cer-
tum termmum sibi praefigendum deponere.
11. Item specialiter literatus interrogetur, utrum credat sententiam sacri
Gonstannensis Conc.l,. super quadragmta quinque ioannis Wicleff, et ioanni
Husz tngmta art.cul.s super.us descriptis, latam, fore veram et CathoIirJm
sci.icet, quod supradicti quadraginta quinque articuli loannL Wic
loanms Husz tngmta, non sunt Catholici, sed quidam ex eis sun
jacrelici, quidam erronei, alii temerarii, et sedkst M %g
12 Item, utrum credat et asserat, quod in nullo casu sit licitum iurare
* qldl^ de ™
catione infamiae faciendum, sit licitum °PP°rtUnUm' et,am Pro P"rifi-
14. Item, utrum credat, quod periurium scienter commissum „ n
>i dcxleram Palris. hr'S,US' qu' ,u,t ,n c™« P^us, et sedet
^siz^ :z:"rd ,,ac,a consecra,ione -
Chrtsli. ct sanguis, ctanim ,3 , ,eV>rae,er SpCCiem vini- sit ™ ««>
I& Ilcm uirZ 7 V sP««nim slngulariter.
?te»«bsp;cicpa„iri;1nlul,qU0,fFe0nSUe,udo «"'"'""icandi pcrsonas lai-
c»»«lium ConstX appll ^i* "'"T^" °bse™,a' et "cr "=""»
2>«lare, ,u, 8ine E[c5^! ' ' SerVa,ula' sic a,,od u0" «c«' cam
« Winaciicr oppos I „ auc,or,,ate P™ >*«o In.mutare. E, quod dicen-
«mi,cmm rCeudi "p"™n1di.SOrUm' ,amqUara Uaere,iCi Vel S3"k"^
^™Cm"anmfirmrtoaJl»r°d. f hris,ia"us c»"»c">"ens snsceptlonem
M»nmoni, pccccl n,^?* vcl cxt"™*< UncHonis, «ut solcnmizationis
tot"! C0^«ccXisCidonci tr Chris,ia"us ultra eonlrifionem cordis,
"O" laico s „ ;/!'; SaCCrd0,i dc "cccss,'a'c *Uk conlilcri
«em, utrum credll L. quan,umc«""iue bonis, ct dcvolis.
«dal, q„od saccr(los ,„ casjbus s.b. ni.ss
34 Romani Pontificcs
peccatorem confessum, et contritum a peccatis absolvere et sihi
tiam imungere. »««»cre, et sibi poeniten-
auctontatem in Ecclesia Dei >uccessor 0. Fetn habens suprcmam
- szr:; sssfs :r ictionis, papae- Areh^
dotis, etiamsi curam anima™^^
-^-^%^&r-h? ChnStianiS VCre
nem peccatorum, maxime nia 7o« vk? 1 ~ncedere ^«'«entias in remissic
tibus adiutrices. P '°Ca v,s,tantlbus. et ipsis manus suas porrigen.
Hmitln^ suis subditis secundum
. 29. Item, utrum credat ""Tsser ? r mdulSentias concedere possint
'^agines a Christi fidelibus venerarT Sanctorum reliouias *
«*f/ft SnS^uciab ECC,CSia aPPr°bataS' a sanctis P*
Papae pnTtem^ expressis"^! toE * "S" Prae,atus ProPriis nominibus
ecclesiasticum sive '^^.^ Possint ^uum subditum
excommunicare, ita quod ta. s ' 0 P 'n°bedienti^ sive contumaciam
32. Item, utrum creda qu0H itTT^0 Sit habendus-
TlT CrtSCente' P"e'^i ve eorUm V ent'a *■ C°ntU,nacia ^mmun,
£5 .-SPavandi, et reaggrav.nT ?nw^ in sPWhiaIibu8, habeant pote-
-are .nyocandi, et quod ilHs "TTT P0ntndi> et brach ium sae-
ta w, U'rum cre<H qUod P nPer,'''fcriores sit obcdiendum.
P duabbus habean, poies a °m ^JZf *" PracM c* eocum Vicarii
nlZL eXC°rU"ica"di. «b of W Z , " 'aiC0S '"Obcdien ies, et con-
saSr* £-~°-c ^
«cerdoti, etiam malcviven U hUiUSmodi ablatio . •
sacrilegium. eviventi, temere vel violent ,nvasio cuicumque
37- Item. utrum credn» ' ' VC' i,,ata- inducant
et miilieribu^ i;k a,r ^"od liceat
* * S? 2Z "*2 U'riusooc sexus, viris scifice.
care verbum Dei „k ' quod singulis <=•,„
*** 1 ub,cumquc et *JE*£T* ,ibere ,iceat praedi-
§ '2. Volumus lusuDer „ , eHamsi non sint
secretam taformation^^ 8*Ujmus et decerni
nem Per vos reciPiendaniiec^ '"us, quod si quis per
rePertus fuerit Infc
Romani Pontifices
55
matus, seu suspectus de quacumque specie haeresis, pestiferae sectae, vel
doctrinae pesfilentium Ioannis Wicleff, Ioannis Husz, et Hieronymi de Pracra.
haeresiarcharum praedictorum aut de fovendo, receptando, defendendo orae'
fatos damnatos homines, dum viverent in humanis, vel ipsorum perfidos
sequaces et pseudod.sc.pulos, aut ipsorum erroribus credendo pro iosis
defunctis vel aliquo ipsorum post obitum orando, vel inter Catholicos nomi-
nando et defcndendo, vel ipsos ut sanctos colendo, praed1Cando, vel ado-
rando, yel al.as c.rca eos suspecte agendo, citetur per vos seu alterum vestrum
personaliter coram vob.s seu altero vestrum compariturus, semotis procura!
tore, et advocato, responsurus medio iuramento per ipsum sic (ut praedi-
clum est) corporahter praestito de plena et mera veritate dicenda super
praed.ct.s art.cuhs seu eorum singulis vel aliis opportunis, secundum exi-
gentiam casus et occurrentium circumstantiam ad arbitrium vestrum, et prout
vob,s seu alten vestrum videbitur expedire, vel alias contra eosdem ipsoZ
«ngulos prout praesentibus exprimitur vel alias canonice procedatil
§ 13 Necnon praesentes Iitteras, exclusis articulis et interrogatoriis sune-
n s pos.t.s, atque omissis, in civitatibus, dioecesibus, terris et Ioc s a is ubi
tatete, poten t, auctoritate nostra solemniter pubuStis et publlari datis
on es et s.ngulos haereticos huiusmodi, necnon sectatores ipsarum haere.'
eH^°rUm UtnUSqUe SCXUS' tUenteS' et etiam defendente^ e^sdem au
haere ,cis .ps.s quomodolibet publice, vel occulte in divinis vel alias n,r«
S?JT PatriarCha,i' ArchiePisc°Paii. EpiscopT ^.r^n ■
; vel mundana praefuI^ di^itat
eorum ^c TeZ t • \ ^ qU0S,ibel» qui haereticos huiusrnodi au
-ne ha^ a^t ^^^JfT^ ? ,Upff Cri"
huiusmodi defender int ^ ^ f™to™*> defensionis et receptationis
^ i+m ^^^l-^^^ et
^^^SS^J!^ e°Sdem ornnes.etsinguIosutriusqueSe.xus,
et receS "et def aPPr0ba"teS' defendentes' dogmatizantes, ac fau-
et quemlibet £r um c ,i^ * e0rUmdem ««"ptos, et non exemptos,
ordinis ve. JES& °Z 'T^ ^ ^13*"5' praeeminentiae. *»*J
Mrere studeatis e e " ^ r) aUCtoritate nostra di,igenter
Per confcssionem eor„m PCr ,no«uisitioner" huiusmodi diffamatos, vel
^ et erroris labe esoZ^ ^ Cvidentiam. ve« aiias "uiusmodi hae-
«^rnmunicationis susnen^ repenet,s' auetoritate praedicta etiam per
f^onatuum et offSomm r ' mterdicti' necnon Privationis dignitatum,
feudor"m, quae a quibZmo^ Beneficiorum Ecclesiasticorum ac
Slas"eis obtinent, ac e.i, m 7 tCC'eSliS' Monaste™. ac aliis locis Eccle-
rscie""arum quammcumoue ^ZSZ * difnitatum saecularium, ac graduum
EcdesiasticasT vi T * PCr P°enas' sententias. et
nos esse videritisTei £ oe? « ^ ad hoc CXpedire seu °PP°r-
^ P°enas corpor^les IfhLT"0?^ Ct incarceratione^ personarum, et
lenl iu*ta can onicl ' ?lr fUS DUnfUntUr seu P""iri iubentur, aut
Perso"as, usque aTdcS Ct C,en'C0S ipsos et -lesiasiicas
egradat.onem mclus.ve. si eorum culpa ac pertinacia
56
Romani Pontifices
vel rebellio id exigat aut requirat, corrigatis, et puniatis, ac diligenter cor-
rigi, et puniri faciatis. Necnon contra eosdem et ipsorum, Iaicorumque bona
secundum canonicas sanctiones, et legales contra haereticos, et eorum
sequaces cditas, quibus eosdem sectatores sive sequaces subiacerc decerni-
mus, animose consurgatis iuxta modum et formam supradictos. Et qui (ie*
praemissis haeresibus vel articulis, vel aliquo praemissorum infamati fuerint
ad arbitrium vestrum se purgare teneantur. Alii vero, qui per testes seu pro-
priam confessionem vel alias legitimas probationes convicti fuerint de prae-
missis haeresibus vel articulis vel aliquo praemissorum, eosdem articulos"
et errores solemniter, et publice revocare, abiurare, poenitentiam condignam'
et.am ad immurationem (si delictum exegerit) subire cogantur. Necnon quod
errores, et haereses huiusmodi cuiuscumque generis vel speciei censeantur
de caetero verbo, nutu vel facto non fovebunt, seu alios ad credendum illis
verbo vel facto, publice, vel occulte, directe, vei indirecte, aut alio quovis
modo mducent, sufficientem et idoneam cautionem praestare teneantur. Quod
s. forsan eosdem articulos solemniter et publice revocare et abiurare, et
\ZnZT™ fC°nd^,am: etiam ad immurationem perpetuam vel tempora-
St onemT^? «m dilatione subire. ac sufficientem
Z bunt Z v errT' 1 haerCSeS iDS3S de caetero non tencbunt« nec
di ecte ve" indi IT> T^™ ^0' VeI facto P"0'1^ ve> ^ulte,
q^Td qU°V S qUaCSit0 colore 'nducent, praestare, seu ali-
^r«r« defil 6 n°1Uerint' " tUnC COntra ''Psos iuxta qualitate">
S^^^KfWnm,i etiam CXPediat) tam°.Uai" COntra
^Lldfon^ ™ rCSPerS0S' 3UCt0ritate nostra iuxta ^™™' et
fl^m STeSr^ SimpHciter aC de pIa"° sine strePitu- et
cumque c2^l^^^^ seu appel.ationibus quibus-
puniatis, etiam si opus / ° 'UXta Casdem canonicas traditiones
per censuram faSJta ^Uk^ relinouend- Contradictores
cato ad hoc (S1 SKSLSSfif"? P°StP°Sita' comPesccnd°. invo-
§ 15. Non obsEn fib «Z ll™""** S**" SaCCUlariS'
decessoris nostri, qua **** Papae Octavi prae-
nisi in certis exceptis casibus et ?n ., , C,v,tatem. et dioecesim suam,
dioccesis ad iudicium cvocetur seu J v W*m dk*BB« 8 fine suae
extra civitatcm, et dioecesim ln alibu, V ' Sede AP°stoIica deputati,
procedere, sive alii vel aliis vices bim. pUtatl fucrint. contra quoscumque
dietam a finc dioecesum eorumdcn' , * COmm,ttere. ™t aliquos t.ltra unam
in Concilio gencrali, quam aliis «„»,!!". PraC8umant. ct de duabus dietis
Pontif.cum, tam a iudicibus dZh « ^ Cons,ituti°nibt«s Romanorum
ad iudicium non vocandis, aut iliis *dm. PCrSonis u,tra ccrtu>» numerum
unsdicioni aUf potestati, elusque libero exeTrV P°SSint hac Parte vcstrae
8« ahqmbus communiter, vel d visim A , Q«omodolibct obviare, seu
.nterdici, suspcndi. ve. excommunic ri seu'u.7 *\ Scde indultum' °U°d
evocar, non possint ner literas Apostolic " CXtra ,oca ad indicium
sam. ac dc verbo ad verbum dc SSSSoSC l?'**" P'Cnam et cxPrcS"
et ord.mbus, et nominihus pr„priis mS^ ' Ct eorum P^onis, locis,
ncrn. ct qualibet alia dictae Sedis
Romani Pontificcs 57
I cntia generali, vel speciali, cuiuscumque tenoris existat, per quam prae-
fbus non expressam, vel totaliter non insertam, vestrae iurisdictionis
^"licatio in hac parte valcat quomodolibet impediri et de qua, cuiusque
'T tenore deverbo ad verbum in nostris literis habenda sit mentio specialis.
[Bull. Rom., tom. 3, H, p. 419-426.- Mansi, tom. 27, col. 1204-1215. -
Cf. ibidem col. 632-635, 754, 755].
44.
Alartinus V (in Conc. Constantien.), const. In eminentis,
22 fcbr. 14x8.
Cum in nonnullis Mundi partibus quidam temerarie asserere prae-
sumant, populum Christianum debere sacrum Eucharistiae sacramentum sub
utraque panis et vini specie suscipere : et non solum sub specie panis, sed
etiam sub specie vini populum laicum passim communicent, etiam post
coenam, vel alias non ieiunum, et communicandum esse pertinaciter asserant,
contra laudabilcm ecclesiae consuetudinem rationabiliter approbatam, quam
tanquam sacrilegam damnabiliter reprobare conantur: hinc est, quod hoc
praesens Concilium sacrum generale Constantiense, in Spiritu Sancto Iegi-
time congregatum, adversus hunc errorcm saluti fidelium providere sata-
gens, matura plurium doctorum tam divini, quam humani iuris deliberatione
prachabita, declarat, decernit et diffinit: Quod licet Christus post coenam
instituerit, et suis discipulis administraverit sub utraque specie panis et vini
hoc venerabile sacramentum, tamen hoc non obstante, sacrorum Oinonum
auctoritas laudabilis, et approbata consuetudo ecclesiae servavit et servat,
quod huiusraodl sacramcntum non debet confici post coenam, neque a fide-
libus recipi non iciunis, nisi in infirmitatis, aut alterius necessitatis, a iure
vel ecclesia concesso, vel admisso. Et similiter, quod licet in primitiva ec-
desia huiusmodi sacramentum reciperetur a fidelibus sub utraque specie,
tamen haec consuetudo ad cvitandum aliqua pericula et scandala est ratio-
nab.liter introducta, quod a conficientibus sub utraque specie, et a laicis
tantummodo sub spccie panis suscipiatur; cum firmissime credendum sit,
« nullatenus dubitandum, integrum Christi Corpus et Sanguinem tam sub
sPecie panis, quam sub spccic vini veraciter contineri. Unde cum huiusmodi
consuetudo ab ecclcsia et sanctis patribus rationabiliter introducta, et diu-
wraune obscrvata sit, habenda est pro legc, quam non Iicet reprobare, aut
conmhHi auctoritate Pro libit0 mutare. Quapropter dicere, quod hanc
debet n aUt ICgCm observare' sit sacrilegum aut illicitum, censeri
quam Crr0neum: et Pertinaclter asserentcs oppositum praemissorum, tan-
seu offfcM arCCndi SUnt et Sraviter puniendi per dioecesanos locorum,
vinciis .Corum' aut '"quisitores haereticac pravitatis, in regnis seu pro-
Praesumnt ^0"1™ h°C decrctl,m aliqilid fuerit forsan attentatum aut
fidei contUniv ca"0"icas et legitimas sanctiones, in favorem catholicae
• '»ra haerehcos et corum fautores, salubriter adinventas.
5S
Romani Pontifices
..... Nos igitur dedaratior.es, decreta, diffinitiones, reDrobaHnn.
da ta, mhibitiones, statuta, necnon condemnationes et £5? T
rata ha entes et grata, illaque auctoritate Apostolica, ex c ta ZhZT^
praesentium confirmantes, et praesentis scrinti n^r,^; 3* tenore
supplentes quoque omnes defectus, si qui Sn %^ll"n"mSa*.
n procedendo non servatas IntervLriS in TsZ? Votn SSE f*
auctontate decernimus, quod declaratiW.; rtfm„t«« nus etlam eteadem
data, inhibitiones, statuta, nJ^^^Z^^0^ —
Plenam vim, plenumque robur, et ^go^^aJ^u ^ praeinsert^
ubilibet probanda hae nostrae U^pTen^^ * " Ut
ubicumque eas sive in iudicio vel alibi exhiberi rn! ; , ndoeum<V* '«
ergo etc exh.ben contigent, vel ostendi. Nulli
[Mansi, tom. 27, col. 1215-1220 Cf ikm .
» wi. i«*izaA - Lf. ibidem col. 727, 728].
45.
AWti-s V (i„ Conc. Constantien.), const. Ad evitsn^,
a. 1418.
timoratis' omnfbus^C^t P°riCUla' subveniendumque conscientiis
™s, quod nemo ddX^mm^T PraeSentium niisericorditer indulge-
nistratione, vel «cq^^S^ **> m sacramentorum admi-
cuiuscumque sententtae au ^cen 3 lbus^ra^e divinis, vel extra; praetextu
generaliter promu.gatae, teneatur ™. ^'«««e, 1 a iure vel ab homine
ecclesiasticum observare. Srt^SS"^ VC' aHqUem vitare. ™ ''nterdictum
contra personam, collcgium, ZwtrlL CWSan huius™di fuerit in vel
locum certum, vel cer£ ?lX^£^t com"'"nitatem, aut
expresse: Constitutionibus ApostoHcis e ^ dCnUndata 8peda,iter et
obslanfbus quibuscumque: salvo i 0 COntrariu™ facientibus non
<'one ,„ Cerum, sententiam latlm a 'an T "«N» ef .manuum iniec-
quod factum non possit ^T^SSn^ notorie constiterit incidisse,
fc*.o . excusari. Nam a communSS T ,,ec »Mo iuris suf-
fittKfc SUK i;- denunciatl,s non vo,u'
I * A V J L
46.
M»«'"« V, curt. « repr,me
^candum, « cxcmpltlm ™« '««escat, corura volunfe
Romani Pontifices
59
derivatur. Propter quod ad praesidentis officium pertinet, sic debitam cxecu-
tionem adhibere iustitiae, quod commissa iam puniat, et committendorum
in posterum audaciam interdicat.
§ l. Sane, sicut displicenter accepimus, nohnulli diversorum regnorum
et terrarum iudices, aliique officiales laici, et laicales personae, iurisdictio'
nem in temporalibus exercentes, exercerique facientes, non attendentes, quod
laicis in Clericos, et Ecclesiasticas personas, et illorum bona, nulla sit attri-
buta potestas, praetextu huiusmodi (quod asserant in suis dominiis ad se
pertinere coercere via facti, quae vere, et ficte attentata asseruntur, etiam in
quocumque loco sacro, vel religioso quantumcumque Deo dicato,'ex qua-
cumque causa, etiamsi ratione delationis Corporis Christi, collationis Sacra-
mentorum, et Beneficiorum Ecclesiasticorum, venditionis factarum aut alia
rum rerum, et bonorum ad Ecclesias, et Ecclesiasticas personas pertinentium
quomodocumque, etiam si sola negatione, vel affirmatione turbatio facti
intervemat, et ad eos recurratur, cognitionem ad se spectare, pro eo quod
factum, e novitas quae praetenduntur, etiam sine alia violentia, quamvis in
oco spintuah, et in Ioco sacro sive religioso, eo quod immediate, ut prae-
tenduntur, sp.ntuaha non existant) propterea ministros Ecclesiae, et personas
Eccles.ast.cas, quantumcumque res, causa, vel occasio unde dependeat, et
denvetur, pia, sacra, vel Ecclesiastica sit, aut spiritualis, ad foru n suum et
.psarum cogn.tionem trahunt, et respondere cogunt
DroctL^T Pr°/:Uratores fiscales in Curiis temporalibus multoties agere
E P q ,0S (qU0d deten'US nonnulli **** et personae Eccle-
^JS^ et e,ationem dati. ad superandum, et sibi subiiciendum
en nl Zn ' CaUtdaS' ah'aS perSOnaS Ecc^iasticas, et religiosas,
^n r^ ? Pr°Pterea i0 ei5dem re^,lis' et terris, civita!
entur eS ^.f l0CIS' auctor,tas' et iurisdictio Ecclesiastica penitus absor-
SS£h5e5^2?T2 'PS1 'alCi iUd,'CeS' ali°S ,aiC0S resP-^cntes in foro
SSta Xn^ t>HantUn,CUn,qUC Ecc,esiasticis- vc' spirituaiibus, et
cibus TcclesKstic ' EcC,CsiaSticas Personas. "e respondeant, et iudi-
h^3S?22;^ c°gnoscant, inhibitiones fieri sub gravibus poenis
«cSiCL^ t P?CtUrant* Ct Si Secus fecerint' emcndam Pecuniarian,
«mollZlTTltT m d0mi°US'et Pi,S locis Ecclcsiasticis,
Paramentis fiSSfcJ 1P.f.!J0,,a8aue Ecclcsiasticas, iocalibus et
ct ^lienare, Ss on^ > * mob,l,bus» ac a,iis «PoKare, illaque vendere,
Ponere, necnon L rc ^ .provenlus ad temporalitatem ad manus suas
Personis Ecclesi^ w r """"^ et ,noIestias «ales, et personales eisdem
Periculum m "S verentur'fn Dei offensa"'. animarum sua-
**> Praeiucliclum , ct Vi,ipendiuin' et P«urimorum grava-
§3 Nos I ' ,ttv|U»«iiit
ne*. et super his «5 taHa Praesumentlum temeritatem remedia appo-
eK record. i,lno "cntii P ,pr0V,dcre ^P^, ac Concilii Milevitani, ac
hoc «Ntis, auctoriti e w, Pracdeccssoris nostri constitutionibus super
COnslit"tione ,x,n ulu T, S Ol,Ca'4 CX Certa 8cIeu«*. hae nostra irrefragabili
3C C«am ordi, ain. nun '^' tC',0re prae8enUum statuimus, decernimus,
•nus, quod omnes, et singulae personae Ecclesiasticae saecu-
60 Romani Pontifices
Iares, et regulares Ordinum quorumlibet, quacumque exceptione suffulb
etiam Patriarchali, Archiepiscopali, Episcopali, Abbatiali, vel alia quavis m*'
fulgeant dignitate, quae aliam personam Ecclesiasticam, CoIIegium, vel c
ventum, in actione reali, mixta, vel personali, civili, vel criminali, etiam qT'
sione cuiuscumque submissionis, etiam iuramento vallatae, vel alias ad fon.03"
s.ve iudicium laicale, directe, vel indirecte (de qua in foro Ecclesiastico ordirn"n:
consueverit, possit, vel debeat, de iure, vel de consuetudine, aut alias coenosS
ei, sive eis, in possessorio
vel pet.tono in re, vel ad rem, causa, vel occasione huiusmodi quoraodoHbS
competentes, eo ipso perdant penitus, et araittant, et singulares personae
excommunicationiSi apituIa V£ro> et conventuSi / S gjg
sen ent.as mcurrant ,pso facto. et si personae ipsae, et eis in praeraissis adha
ren e, e serv.entes, in a.iquo rebe.Ies fuerint, et incontinentfnon owSnt
cloue n P.nVK '0nem SU°rUm beneficioruru Ecclesiasticorura quoZ
7SSS "^,3^* Ct qUiDUS' et ad °.uae ius quoraodolibet competH
rau^SSe,n « iU P°SterUm °btinenda' coerceri et compelli 5
nitatl4 dotmin!,i,°.minUS °mneS' Ct SingUl0S ,udices> et Executores, Commu-
uo^Sone el? 61 a,Ca'e,S PerS°naS« P°St°.Uam exccPtu'n *«* de
eos "« :,: eVlden,er appareat huiusmodi cognitionem ad
nomine e t mZT t ?' Praesu'"entes, et ea fieri mandantes, seu eorum
snZX l em° cu u3;rata "^"^ * C,'S faC''endiS dantcs au*i,ium' ™
ve. co mionh Slant ZT* praeeminentiae' ^^s, gradus, ordinis,
les, quocZue nominV , ' Cf ^*™™ ! e°rUm V,'de,icet sin£ulos officia-
praemisS p " nZ^ZTf ^™*' Ct privatas Personas' *™
«entiam incun^ TX^EfSS T™* excommuuicauouis se"'
ahum quam Per Romanum Pnnrr 1 MU"USqUe ab eisde,n sententiis, per
tutus ^mJZ^J^^I^™ ta mortis articu.0 consti-
*d eHam ad praesenT et *L ,P °mnia' non tanh"n ad futura
§ 5- Quocfque "iam SrSSS ^*™* ™ta-
stolicae contra culpabilcs in DraemiL.^w causarum Curiae Camerae Apo-
habita, per se, vel alium seu aMo SUmmaria i"formatione piac
lominus concedentcs. ' gCre' et Pr°cedere possit et valeat, nihi-
g SmZ ^^MXm^T^ VCl divisim a Sede Apostolica
''teras Apostolicas non facfen « £ m , «^«nicari non possint, Per
eT ettUti°"ibus' . et qui-
est ml, «P^sa. ac de verbo ari ! u "er,s AP°stoIicis, de quibus
TbC °RSPeCiaUs' Caeteris<^ ~nSalT KUm' in "0Stris ,iteris habenda
» *>«.. tom. 3, II, p. 459, 760] qu,buscuruque. Nulli ergo, etc
Romani Pontificrs
61
47.
Martinus V, const. Ineffabile, 26 maii 1429.
Ineffabile Sacraraentura, quod sacerdos in aeternum Christus Dominus
instante, quara pro peccatonbus subire voluit.suae raortis terapore, nob s u
d,gne eo refecti d.v.mtat.s .psms participes siraus in raeraoriale re iquit glo-
nos. Corpons, et Sangu.ms e,us mysterium, praecipuis a fideliura quolfbe^
a ttollcndum fore recensentes hononbus, ac devotissirais laudum studiis arap,e
ctendum, myst.ca d.spensafone thesauri fideles eosdern, quod tara S0
dssiml venerat.on, sacraraent, smceris affectibus, et dignis obsequiisTe™ e
intendant, exc.tare satagimus, ut huiusmodi in eis fruchim „™c[
™ pabu,o rege(a(is ipsi„s «w. ™ -
§ I. Sane dudum fel. rec. Urbanus Paoa Oiiarfna nMui
ad orthodoxae corroborationem, et exaltationem d^gne TcTtio^tbT
Hter statuens, ut de tanto Sacraraento, praeter illara quae d^ttm i„ fT •
fit, annuatim meraoria solemnior et Jbedalior 7 i Ecde8,a
matutinai: To S ^o sl ^ eiLden "nTce,POeni-tentibUS' ^ ^ °-ui in
ressent, centum- qui vem mtl S ' . ^1'3 iHud ce,ebraretur ^
peris.:mi,iter cenL ™ST i^*™- Pr,'m,'S feSti Ves*
TerHae, Sextae, et Non^e Tr r ^T^ ^*™- UUs Vero' ^ui P™™>
ipsarum quadr g nta 2 C°mD,etorii horarurn Officiis pro quaJibet
vespertinis, mS acprlediS ^ ^ ''PS,'US feSti
vamm ipsarum diebus etiam ~„T T"1? ^ ''ntereSSent octa"
ricorditer relaxavit d'CS de iniunctis sibi Poenitentiis raise-
^m^SbquU! hniZ7Zt 7f' SUperetltJosis hae^um fomentis,
«•«s.utforraidamus fflS Um' qUae d''etim " divinae Maie-
do'o0 adducere ce min ^
^alionis impendiis f del, rr , en,0reS' amP,ioribus spiritualis recom-
rae"« huiusmodi, et u 11 3 imPerlienda Pro venerat -one sacra-
^trent; potfora r^^%^t?i 61 SerVe"tUr ,"psorum corda'
cuP,e"'es, singulis ex eis ve^ nn d#cv^onis exercitia firr"are suraraopere
PS1U^ Sacramenti ^^IS^^ et COnfcssis> °-ui e» quoties in
^fc-wS^1^*1!'1*1 ,OCOi,"'US a,iud Plum iuxta suorum
^*«^cX5S??9 et qui praemissa in Ecc,csiis.
' ae,atis superforibus ffi?'n?erint necnon EPisc°P''s' et aiii
J2 [^ ^lesiis in^t nn, "'Denter intereSSCnt' Sed
• US' et ««M legithne ! / °SSint Pro conscrvandis suarum dignitatum
5* offieiis totidfm ac 'T^'3' pf0 ^08" ducentos> ct Pro
^ ver° Wdelicet.TrimLT.J"11" ^et ^Peraruni etiam ducentos rc.iqua-
nmac, Tert.ac, Sextae, et Nonac, ac Completorii festi,
02
Romani Pontifices
octuaginta. Rursus autem in quibuslibet octavarum diebus pro singulis mal
tinalium, Missarum, et Vesperarum similiter centum, necnon reliquarum hora
rum officiorum huiusmodi quadraginta. Illi praeterea, qul processiones fo
quibus ipsum vivificum Sacramentum dicto festo iuxta praefatarum ritus
Ecclesiarum deferetur, continuo secuti fuerint, a quibuslibet in festo, et octa-
varum diebus huiusmodi pro pace, et tranquillitate Ecclesiae missas devote
celebrantibus pro singulis ipsarum, necnon aliis in eodem festo Eucharistiae
Sacramentum devote sumentibus etiam centum, singulis annis. Profectovice
qualibct cis, qui dum Corpus Dominicum communicandis defertur infirmis,
illud cum incenso luminari praecedendo, vel sequendo venerantur similiter
ccntum, et qui tunc illud alias devote secuti fuerint, etiam quinquaginta dies
de Omn.potentis Dei misericordia, ac beatorurn Apostolorum eius Petri et
Paul.auctor.tate confisi, de iniunctis eis poenitentiis misericorditer relaxamus
§ 3. Quodque in festo, et diebus octavarum huiusmodi etiam in terris
et locis Ecclesiastico quavis auctoritate suppositis interdicto, pulsatis cam'
pan.s, lanuis apert.s, et alta voce, excommunicatis prorsus exclusis, sed inter-
n Jh,!,!1 tlUVCC°n^iliari studeant, admissis, et illis qui causam, vel occasio-
MiLe et Off ' C.derint alUri tUnC nUUatCnUa aPPropinquantibus,
c d imu', L? 3 PTm'Sfa hCite Cdebrari P°ssint,auctoritate Apostolica con-
un t in »Pt , aPr3CSCH CS' a,,iS qU3e dfCa observationem interdictorum a nos.ris
sunt mst.tuta praedecessoribus, in suo robore duraturis.
Ecclesiarum 'pT* Patriarchas- Archiepiscopos, Episcopos et aiios
^^J^^-TT"1* et hortamur in Domino> ac cisdem Der
C ?in B2t . V,rtUte SanCtaC obedientiae districte praecipiendo man-
Sfe ner PeCCaminUm ^ngimus, ut per se, ve. alios eorum
^JKKiKT c,vitatum' et Dioecesum Ecdesias in Dominica
potissime S rarnen CS ^T* praecedente. salutaribus ad venerationem
Sjg- et ^ortatipoibus, praesentium iite-
suffragante mvsterio \! i ! \P£J et insinuare procurent, ut eodem
augm^to eHb6 7o 2 ™ ^ iPS''' UDCri°ri fulciantUr
cursum a^d g,oriam pg*K P°St *****
et eadem Sri^d^fmus 'ESf^ Uten" singu,is exhiberi' V0,umUS'
«t sigillo alicuius Episcooa is v,, 'PSarUm ,ra"sumpto manu publica,
tamquam praefatia i Sgta, ^*™*^***™ Curiae munito,
P«inde stetur, ac si ViSSStfSSS^ P'Cna fides ^hibeatur, et
IBulL Rom., tom. I/ II, p 46 1 , 46^ cxhibitac' vcl ostcnSaC'
Eugenius IV, COnst. Ecce#/e»r/„.
mcntum.quod approplnquante °?mini Nostri lesu Christi Sacra-
cpu., quo nos di.exit, amohs JS£^& Do«ninU8 ipse signo prae-
eiusqile commemorationcm
Romani Pontifices
63
sacralissimam iug. mcntis exultalione contemplantes, ad hoc inter sinpulni
huiusmodi mcrcatos sanguinc spiritualia dispensare muncra votis exoosdm «
ut illi condignis assurgentcs laudibus, sua frequentius ad ipsius venerationem
Sacrament, corda dmgant, et eo quo corporalis habetur praesentia sZl
tonsmuco fructus v.tae complectenfes aeternae caelestia conscendant, ipsum
qui se nobis in cdulitim tnbuit, perpetuo conspccturi. p '
§ 1. Sane dudum piae mem. Urbanus Pnm r%nJlu* j
ter, etc. Et subsequenter Martinus PR V P Q ^ Draedecessor ™s-
Omittitur narrativa harum constitutionum, auia eam habes supra, in N 47
§ 2. Nos vero quos intenm ad summi Apostolatus apicem divinVcle'
menf.a perduxit, et.am pro frequentiori huiusmodi vcneratione ■
summis gestientes affectibus nostri partes ministerii SSSS^SS^
non relaxat.ones, et concessiones praedictas Annsfni.v; ~u ^™"' ntQm
ipsorum notioni fidelium committentes a cmfe° * 'e TdZZT™
praedecessorem, ut praefertur relaxatis diebus al os JScm di T
ab ipsis fidelibus consequendis adiicimus per praesentes Panform,ter
§ 3. Et insuper universos Patriarchas, Archiepiscopos, et alios Ecclesiarum
Praelatos monemus ac hortamur in Domino ar ri. n~ \ . ,ccles,an,ni
in virtute sanctae obedientiae districte p ecip^ ****
sione peccaminum iniungimus ut ner se m mandami,s- « m remis-
^las suarum Civitatum et SS^^t^S^^ ^
praedicta proxime praecedente salutorih,.» do™™* fenam et festum
menti huiusmodi iSSSftiSSSii POtissfmc Sacra-
inler matutinales kstorum ZTnTT Prae«ntiumf quarum etiam tenor
-tCur, literarum^:,":'; ;°e e l 2SSTL ^^0* ,CCtiones
«•eiusdcm Sacramenti suffragante imffSdS^M "T Dr°CUrent'
graHarun, uberiori fulciantur aug.S ^ ab il f ^ Spir,'tl,a,,nrn
lavit hostiam post hufic vitae cursum ^li ' - '"""^
§4.Vcrtim cn.ia diff r l. f " , • Sl°nam perduca^'"- aeternam.
P«blica, et sigillo aIicui IS f?Ts /o n^" T ,p.SarUm frans"mPt° manu
•nunito, tamquam praefa s si n hIT' V?lu 8UPerioris Eccicsfastfcac Curiae
^alur, ^^^12^ exh.bercntur literis plena fidcs acihi-
Puil. Rom., tot. 3, lt P 9 0
49.
Eugenlus IV cnnc* n * .
^ v, const. Cum detestabile, 18 maii ,434.
J*j ^rtSS^SaSSm SSTli!61" PraVi<a"'S ,am divinar"rn scripturanim
?d P,ures Poeu^ lrt0riteS abhO™tct damnet, nos consLrant^'
^ iSUm' sed etiam rmenUbu hnl8 ^J00 pestlferum vitium non «
^ evellatur: Wentibus ho'»'nu.u saltem propter poenarum metum
64
Romani Pontificcs
§ I, Praedeccssorum Romanorum Pontificum vestigiis inhaerendo
etiam omnes et singulas excommunicationis, suspensionis, privationis et i 'i^
dicti sententias, ccnsuras, atque poenas dudum a Pontificibus praedictis ehT
talibus reputatis contra simoniacos quomodolibet latas, et quas illos'e •
cumque status, gradus, ordinis, conditionis, vel praeeminentiae fuerint etiw
Cardinalatus, Patriarchali, Episcopali, Regali, Reginali, vel alia quavis ecd
s.ast.ca, seu mundana dignitate pra^ulgeant, et eorum quemlibet tam man '
festum.quam occultum ipso facto incurrere volumus, confirmantes et Tnnt
vantes auctoritate Apostolica declarxmus, quod omnes illi, qui simoni^
ort.n«t, fuennt, a suis sint ordinibus suspensi, per electiones ve o po s u
Utfonea, conhrmationes, provisiones seu quasvis a.ias dispositionesC
s.mon.ac labe fieri contigerit, et quae viribus omnino careant, in Ec £
ssassssst sssnas £
ct igufcE'Ecclcststta0sdVabiS, T^"m ,reqUe°'iuS °m"te
i^-^^^^^r per5onis' cuiuscum "ue
districle iniunKim u 1 C°"d"""m virtutc sanctae obcdientiae
procurassc, aut iu c, „ ° • r""' q''°S Sim0,,ia,n "uiusmodi commisisscel
Camcrario, aut ui Mcm Pc,^ SCiVerin'' Pon,ifici Praedi<:t°. * "»
«vclarc ouam Z tn 0 °n. !, T? C°"™i«<-'»<"™. P" sc, vc! pcr alios
ooucc pracdicla rcvcta N ' ' ° S' n°n 'eCerint' absolvi "°" «b*6*
p»u. Ro„,., Z;. T\ £ Si quis aule"'' elc-
50.
I
*5?^^*js Sortuir fratres nostr°s ERisc°p°s- seu
S£S quou in populis ^ Percipimus, tum propter
detractationis praeMur ^«««mplum provenit, tum quia contemptus et
cum dflecte £ ^0" ParUm audl8* disnlicui» Hi
uueao f.ho nostro loanne U* S n2 dlss«nsionem illam, quam
tUF- 10 PnnU8 wtcm admiramur satis S£ ipSa sit- quae nunc atten-
, H . m per 14 annos, et amplius cum
««rico Archiepiscopo Cantuariensi.
Romani Pontifices
65
dilecto filio nostro Henrico «t S. Eusebii Presbytero Cardinali in sedendo
et in ferendis votis sme altercatione vixeris, et nullam secum supcr hoc ororsm'
habueris disceptationcm, quid causae sit, quod nunc primum in contentionem
venias cum ,pso Ioanne Cardmali eadem praedito dignitate. Nec quidem
genens regu erga ,psum Henncum ratio praetendi potest, quoniam, et ante-
quam Cardmalatus ,psam foret d.gn.tatem adeptus, dumtaxat existens Vin
toniensis Episcopus et voce, et loco tibi cedebat, postea autem quam in
Card. per fel. rec. Martmum praedecessorem nostrum assumptus est iure
tfbi, et aliis antepositus fuit, et nunc anteponitur. Quod si sola Cardinalatus
d.gmtas hanc m al.o praelat.onem operata est, cur in isto itidem non cfficiet?
Cum tamen ,pse Archiepiscopus, ille Episcopalem obtineat dignitatem e
illius Ecclesia tuae sit suffraganea, istius vero nullo iure subiecta
§ 2. Illud autem de te nobis placuit ac laudamus, quod in tuae nrot^
stationis fine sub his verbis addidisti, quod scilicet per praemissa aut aliouM
per te factum aut dictum, et habitum, seu faciendum, SStaS ve h Je
dum, non mtend.s Sacrosanctam Rcmanam Ecclesiam matrem tuam seu
,uran,entum tuum e.dem praestirum, aut Venerabilem coerum eiusdem EccTe-
s,ae ardmahum, ahquemve eorum in aliquo offendere, aut alicui honori
pnv.l«g,o, praerogafvae, seu dignitati, praeeminentiae aut LSteS Sri
eorum, ,n ahquo derogare, seu iurarnento tuo in aliquo conrr^ ZT 2
eamdem Sacrosanctam Romanam Ecclesiam c 1 S k ' qU°d
SSSrraSSSraSS
iudicio cuius inter alia o ivi.Pra APostoIic^ Sedis stare
etjan, est ut 2 ! f pnV,,eg,a' °.uae manutenere, et defendere potest hoc
ait^oat iuSS am^'": afUaesti0"ib^ q«« »n Dei Ecclesia
fuisset decentl 1 7, ' / auctontate «nem imponere, quamquam Ionge
§3. ^^^ta^^^T^?' SCdem Ap0stoIicam c°ns"'e-
«cellentior, et to hactenufi i ? ard,na,atus sit sublimis, et aliis
Patmm sui,^ « 12SS£?* reputa> si elus officium ac «nctorun,
Conciha sempe ob Z " ' m-aDUd hanC Sedem' QUam genera,ia
. § 4- Quippe * ^sT tSslS; t gCnter SCrUtan'' faC,',e t,bi inn0tescet-
* Primltivae Ecclesiae i„ ^ n°men QU°d modo in usu «*• ab
B- P^ro eiusque succc ssnr T .'ta,expressum fu,t' officium tamen ipsum a
'""ocentius Tert!u^teri b^n8t,tutu™ evideuter '"venies. Immo, ut inquit
,d ^od Deuteron 17 ,1 iestament0 .,ussu ^ traxit originem , asserit enim
^ ad SaceSes LeS': ^ difficu,tate« et ««nbiguitate iudicii acce-
ipsorun ? iu%£? * qUi fUCrit i110 temPore' ct
Sun"^o PontifiCe intem^ ,qU' PraeSUnt ,0C°' qUem Dominus elegerit, de
nal,bus. qui ei u 'l n Um ^ * S" R" ^roi-
■mm- '«aque et ab Z rl f eXeCUtione Sacerdotalis officii coadiutores
? regenda guberm, Ecdes,ae s.cut et hodic, Summis Pontificibus
P4ae"0 re UUi;erSa" Ecc,esia «"fcWant B ut ex ConcHio
mt d,Centl8J Oportcbat ut haec Sacrosancta Domina
s
I
Romani Pontifices
Romana Eccles.a, mxfa quod a B. Petro, et eius successoribus fnstih.*,,
nte ordmarc.ur, et in Apostolatus culmfne unus de GardlnalibJ ^SSL?
aut D.acon.s consecraretur, datur manifeste intelligi, hos fratres „ < ^
inter Cardinales locantur, tempore B. Petri extitisse S,r°S Qui
§ 5. In confinio autcm Nicaeni Concilii B. Silvester, qui coepit Ecrl^i
regere anno Incarnationis Dominicae 330 vel circiter In Wh m
congregatis praesidens, hos coadiutores suos nunSa JnTl^/?^
admodum privilegio insignivit, quale nul.us PM^T^ST
nostra Ecclesia "rcs^n . ~ cae,cstis Hier^hiae in hac
Presbyteri, et Episconi SS n n'u£erentur officio, veluti sunt Diaconi,
repraesenW peCam * n etn T* CUm Sun,mus Pontifcx Chris,i
stebant ApostoH ta etiamT, 7 ChriSt° conversan« terris assi-
coram Pap' ass tcrct eraufv ^P ^ A°osM™™ repraesentans,
-tant ad pJ%^S£** diftnsi. Apostolos reprae-
Partem °" «"*»* -c dignitatis eminentia,
«one ostcnditur, post cZ F °" ' ^ °-U0 sine u,,a dubi.a-
«nembra, qui sunt ita^dmfiS* .qU°d °St Papa* COntigua sui corPoris
partibus honorari debere adcn m ■ ""^™ Ecc,esi*e membris, ac
q"i in Cardinalem «Z£nt£Z$T ?' Can°nibus sancitum si<> ~»
■« *d hoc dederint c0n s v ;?,ent^autl»«-ri"Uutin«quufi hierint,
-ax.mis et mu.,ip,icibus S ^ S ,a~ Maiesta«s
v>olavennt maiestatem, quod n Zn* x ™' 3C S'' ipsi Apostolid throni
Epwcopo. offenderint, statutum mT, Patriarchas' Archiepiscopos, vel
J" »o amp|iorem ccnscri JJ^™ reperitur, ut evidenter hinc liqueat,
^nt-bus infliguntur poenaKcnitatem- quanto plures, severioresque illam offcn-
§ Sunt ctiam et in c*
aliis Ecclesiac PracIa'tiS( * *J» S*"*» ipsis fratribus nostris prae
Pr e m Legatis multa, ac ™*cr de nostro Latere destinantur,
rjps**1* Hinc "ia s,rcattributa °uae t,bi
§ S Sed e" ^ST?*1"»» 1^2* 3 ,atCrC AP°st",ic0 mitti
Clericos s R f mqU,L V«*«*W etian, de tu ?5*mi W fratres nostri
« exccUcniiac cu^^ SingU,0s ^bere mj*} °rdinis Reverendissimos
«» Patritios Con noster Sc „ ? SanCtUm cu!men Potentiae,
«H in sum^dS " fiCri' <^ «rte pa^, tUs ^detur R,oria adornari. id
res sibi degit, et |oco patruni
Romani Pontifices 67
§ 9. Quod vero haec dignitas tanto honore praefulgcat, nec tuae frater
nitati, nec cuipiam alteri molestum esse debet, quoniam ut sancti attestantur
Patres, omnes Patriarchales, Archiepiscopales, Episcopales, Cathedrales alias-
que dignitates Romana fundavit Ecclesia, sicutque licuit, uni Ecclesiae amplam
alii arnpliorem, et alii amplissimam prout expedire iudicavit, tradidit potesta'
iem. Omnes enim tamquam unius arboris rami ab una cademque radice et
ut diversi aquarum rivuli ab eodem fonte prodierunt, licet unus alio copio-
sior, atque ubenor. Itaque si iustis ex causis, et Spiritus sancti instinctu quo
hanc Sedem regi credendum est, Romana Ecclesia Venerabilium Cardinalium
coetum ad caelest.s hierarchiae similitudinem conditum, ct tamquam sui cor
poris partem his privilegiis, et honoribus illustrare decrevit nec tua Ecdesia
cui per Apostolicam Sedem praefectus es, nec quisquam alius Ecclesiae ^radus
ab eodem similiter Apostolico throno originaliter institutus, quae omnia de
ipsorum fratrum nostrorum consilio acta sunt, ullam succensendi, aut con-
querend, causam habet, ne illud adducamus evangelicum verbum. Amice
non facio tib. iniunam numquid mihi non licet de meo faccre quod volo'
Ets,cu tu v.s, ut privilegiis Ecclesiae tuae ab hac Sede concessis, aliae defe-
ran .nfenores Eccles.ae .ta eadem ratione par est, ut ab eadem Sede huic
coetui mstituto, tu s.m.hter deferas, et reverentiam praestes
§ 10. Multum etiarn movere te debet diuturna per Christianum populum
ub qu servata consuetudo, quae etiamsi cetera deessent, ex quo tam vetusU
1 a fl[ T°ria r COntrariun1' Pro c°nstituto iuS
habenda foret, praesert.m quando sciente, et approbante Summo Pontifice.
n n qU.dem uno, sed tot, quot umquam habuit Ecc.esia, id actum esse Z g^
- en °Z ldmm nafi0m'bUS' " RCgniS' Ct Ut in An^"'a -e-oravimus
Sdem In I Praeern,ncntiae Cardinalibus delatus est honor, qui
ZtZZ VZ ps,s'?ufmlnoWs. cum nostra sint membra, attribu cen-
eTma" iS 1]™ * ^ * " ^™™ consuctuo°. ^ caput, norma,
nu^Cuam o rT m fCC,eS''arU'n' idiPsum tibi Persuadeat. qua semper'
honorafi stmT C°n<rad,CCnte ,n cunctis actibus' quibuscumque Praelatis prae-
nensfbil" InTno g;nera,,'DUS C°nCi,iis' Praesertim iu duobus Lugdu-
^oZ lr^^ nr0Centi° QUart°' ''" alter° Gr^0ri0 Decim°.
«Ute celebr tis TL l ' ^ S"'C et in his nostris ™«™
'«tes, obse^a ' rn l Z ? RegnUm An*lla* non Pauci suPersu"t
« nunc 2E f ' a,,Sen,,'bUS etiam Summis Pontificibus. idem
Concilio. Prae8,daitibus m hoc sacro Oecumenico servatur Florentino
«ucUeLnrolT' ,,,Udf,accedat» quod «n sentenfiis, et decretis tam huius
sit ^entio, ili; cT^uhera m Conci,iorum- cum d« digrnitatibus nominatim
chali- Archiepisconaff F t ' n°n obsfantibus- si Cardinalatus, Patriar-
per quod ex ordin, 1^°°^ S°U a,la <luacumque praefulgeat dignitate,
§ '3. rWcaul mlnandli QUaC sit maior' ,ucu,cnter
si,-quoniam in oU^T v'"5"?"' quod °rd° EPiscoPalis, presbytcrio maior
DraeDonderat ordin n praelationibus. officium, ac dignitas, sive iurisdictio
n>- Uuemadmodum iure cautum est. ut Archidiaconus non
63
Rornani Pontifices
Presbyter, suae iurisdictionis obtentu, Archiepresbytero praeferatu •
modo Diaconus,vel Subdiaconus, aliusve clericus noster, aut alicuius mT"
politani Vicarius, seu Locumtenens in Synodo, et alibi, alios quocuT
ord.ne ma.ores etiam Episcopos antecedit, propter illius iurisdictionem m
exercet, et personam quam repraesentaL Sic et electus ad Ecclesiam C ih™
dralem, et confirmatus, quamquam nondum consecratus, ratione iurisrl.v^
cunctis in sua dioecesi praeeminet. Quis ergo iam 6m&£^
ura, e canones condidit, ettalem a.iis tribuit potestatem, posse eamdem cul
vu I , et ma.orem su.s membris tribuere? Si quis forte obiecerit prioris d£T
t.s pofus esse rahonem habendam, quam Cardinalatus de Lo cofa *
cum ln regns tractatibus, ac parlamentis, quilibet ut suae Ecclesiae Praeh '
non ut Cardinalis intersit Huic obiectioni evidens respondet „ o nam c 2
penonae sint Ecclesiasticae> sicut ^ ^ P .J™*™
quovis actu Di«onu. ?Zl ? E^les.asticae disciplinae vergeret, si in
Patriarcham v^Z^f^"- * EpiSC°pUm' aut EPiscoPus
h Collegio, ^puu|0^rea Can°nibUS 8criP|um est unumquemque
et quod si Pos ea i q L ^ttZ ^TT nou°™dum esse.
praeponatur, qui Presbyteri nl CCteriS temP0re anterioribu,
etiam multo ampliu t d -i» » QU°d S' in 0rdine mai°ri *
«t ordine, s Z dum 5 t ,Urisdicti<>ne quae in his actibus maior
^icturn est. Quod si in po"/ de ^hWtono, et Archipresbytero
*» Pnus, ,i qua de noVoP°e 2?* ,ocum ^bet, eadem ratione in iis
^neum est, ut dijius ZZ L d*niti* Hoc enim r^ioni consen-
nobUIorl denomine" ur Zd ^ n f et res a Potenliori, et
licet certarum Ecclesiarum dum ir&^dina,ibU8 eV''denter SC™tUT> qUi
«ihilominus eos non Episcopos d u Um assumunti.r Episcopi sint.
Apostolica appeiut Quinimo s'i P Presbvteros & R. E. Cardinales, sedes
T amDUus nomine Eccl ahr SUaVriores ^clesias in tit. dimittat,
* ™iorem dlgnltatem, ct £SdS2 ,,,Uli Cardinalatus scribit, quasi
*«e sed descendisse, non honorari Scu J?"*"* "***« «■ aSCC"'
§ J- Quis etiam non videat r ^norari viderentur.
^;:;;;^^. «* S?£ SSSfl digni,atem ArcniePisc°paii
ista cum q J IUS Donu,i Christiani 1 1 h 'US patriae Praesit utili,a<il
■^iSSft. f Ct Pa,ri-chas c? LnheminC- "isi Sol° P3pa
ipsum conscn, ' 2TJummo *>"«nce «5 IcanL^ 5* et reliau0S
«""'■ iU super hof s T,' T S'CUt *P* c rdin QU°rUm °ffiC,'° ^0"16"
«wfentarur CS ^oHca, toUu 2 ■ * V°Ivitur ostium d°-
tcclesiae ostium, quiescit et
Romani Pontifices
§ 15. Nullum den.que pro tua intentione proponis Ecclesl^ pn
privilegium, quis enim alius huic iuri positivo, et unTveLh^ F^c T
vantiae, atque Apostolicae concessioni praesertlm n » Ecc,es,ae obser-
membrorumque eius praeeminentiam concTn t c^tr ril nr03!0'"' W
ullam omnino habet facultatem? neque etiam " Z \Z P VI'eg,Um dandi
tueris. Quamquam si qua praetenderetur pr^ A^ v 1"™ CaUS3m
sum, et approbationem inefficax prors^ce nt ^ f 7"Z
vilegio dictum est, atque irrationabilis, quia per eam di- P T dt P"
Superiorum Magistratuum, turbationemque S^taTu^p "^
statu. Nam iuxta Canones universos non poL Sa ^C'PUbl,Cae
eam huiusmodi magnus differentiae 0^0^^^^^ ^
funderetur ordo, si cuique sua dienitas nnn ZZ Cccles,ast,cus» con-
dictum est, ex frequentLs actibus Tannon Z ^™™ Ut prae'
potius in Regno Angliae consuetudo fLata sT ° '° US'tat,'S' C°ntraria
^ZSl^ TT' ut praedic,is
salis observantiae penlta.^^S™™^^1 atq"e ?C,esiae univer"
quam ad Romanam Ecclesiam e nZ P. u prudentia. et devotione
>n reliquls vero, ^SS^^^J^4- factururn sPe-u,
nec rationi, aut honestati derogent pr'o ma^na o,?a ^ C°nCernentibus' qu^e
Plexi sumus, ac complectimur faritate nn.T q ^0' tempore com-
[Bull. Rom., tom" 3, Il7, p. 2 -24] Pr°P'ti0S «P»**-
51.
Eug-enius IV (i„ Conc. Flore„ti„.),
const. Uetentur caeli, 6 iuL 1439.
2f2? dtS;ba?^ cst enim de medio Paries'
rcdl". "Io angulari lapide Clms o t ?S,am• Ct paX at£Iue «ncordia
•«Mh et pacis utrumqu^ s ta„«„q" fec,t utr^ue ««um, vinculo fortissimo
[°Nante ac continenrpostoue 2n E * Un,'tatis foedere
^ «tnm, nigramque cSem , ^ ^0^8 ne°Ulam' et dissidii diu"
?*"leat et ma er Ecdesh °mn,'DUS """"''^ °P,ataC ''Ubar
den,es iam videt fn unit.tem . n» SU°S hactenU8 invicem dissi"
*^«one amarissLe ^'e? taST ^"f* qUM antea in eorum
•ablI'gaudioomnipotent non eX4.,psorum n,°do mira concordia cum inef-
rPT, °rh*m> et quiP2„^8rrat,aS referat Cuncti Nitate fideles ub que
0,,^nlu, Ecce enim „ 1 'IT0*" n°mine' maW C;lt'>oIicae EcS
Sr^^SSS^ °rienta,csoue ^tres, post to„S£
" d "SqUC Sl,P-atis SlusmP;S' " mar,S aC terrac P^ulis exponentes,
£ 7 Sac^"^imae Un onis e, ?« ^™"1 °ecu'nenicu'u Concilium
* I n?CSqUe co"vener 7 et „^«0^ * rcdinte^ndae gratia
,0n8am «nim, laboriosa mou l n« n«*™W™ Natrati sunt.
osamque mdagmem, tandem Spiritus sancti clementia
70 Romani Pontifices
ipsam optatissimam et sanctissimam unionem consecuti sunt QUjs i n
dignas omnipotentis Dei beneficiis gratias referre sufficiat? quis tantas di'5
m«serationis divitias non obstupescat? cuius vel ferreum pectus tantae surT
nae p.etatis magnitudo non molliat? Sunt ista prorsus divina onen IT
humanae fragi.itatis inventa; atque ideo eximia cum veneratione suscipienda"
et divfafe laudibus prosequenda. Tibi laus, tibi gloria, tibi gratiamm 1
Chnste ons m.sencordiarum, qui tantum boni sponsae tuae catholicae Ecc e-
ae contuhst,, atque m generatione nostra tuae pietatis miracula demonsS
ut narrent omnes mirabilia tua. Magnum siquidem divinumque m n
« JSrET, " ^ °CU,iS VidimUS' qU°d 3nte 006 cum va
cupiennt, aspicere nequiverunt.
Svnndn C°nVem'entes enim Latini * Graeci in hac sacrosancta Oecumenica
d Z°i*ZT?° invicem usl sunt- ut inter alia etiam ~ ,£2
tiZf^ ♦ n process,one' sum™ cum diligentia et assidua inquisi-
JSSSSTi^'? tcstimonils ex divinis scrioturis- p^SS
quS^r?5,u D0CL°rUm 0n'enta,iurn et ocddentalfum, aliquibus
dicentls Sn it , ' , °' qU,DUSdam VCr° ex Patre' Per Fi,ium P«*ede«
»T2^^!^m\« ea,mdem iute%entiam aspicientibus omnibus
ritum ^^U^SSJdU,dera aSSerUCrUnt °-U0d id auod dicuntSP'-
RUum sed mnlV , Procedere- no" hac mente proferunt, ut excludant
ex 12 1t £ o oc^ Ut Utin0S 3SSerere
tionibu, i eo bsWunt a H * Ct dUaDUS "**
cedat et Filio La ini v afl.d,Cendo' quod SPiritus «nctus a Patre pro-
sanctum ex P\,re ° affirmave™t non se hac mcntc dicere Spiritum
«que principium l£S5JS^^ qUm ***
quod Spiritus sanctus bS« ex F„lo P^* " 5ph'itUS **** qU°d ''d
duo ponant princioia ,i ' ',IUS a Patre non habeat. sive auod
P"nciPium, unicamque ^raTon^0"'? = ^ UnUm tantUm aSSerant «*
n>nt Et cum ex his omnT, Spmtus sancti> Prout hactenus asserue-
™ infrascriptam, et S?"' X™ " e,iciatur veritatis sensus, tanden,
unionem unanimiter concnr(i™,f\amab,,em C°dem sensu eademque mente
§ 2. In nomine ieitur V ? eonsenserunt.
"oc sacro ^mmSm^TZ^^. ^™' et Fi,ii' et SPiritus »**
yentas ab omnibus ChrisS / ■? ™ C°nci,io' definimus, ut haec fidei
teantar. nnst,anis "edatur et suscipiatur, sicque omnes profi-
»uam, roUmque JlJjJgJ ' « et Fili0 aeternaliter est, et essentiam
Cr ,tCr> ***** ab uno Princ 1CX Blmu' ct Fi"°. « ex utroque
proc?HqUOc id quod «ncti D^S0' etDUnica 8P^ione proccdit. Dec.a-
Sos r ssp *- ^^35»"* ut per noc signi-
quoniam IV "ClpiUm subsistentiae ? CaUSam* secundum
RlfcHlSe FiliuTa p' rem' h0C iP^rn quod Snfe?"° Fi,i° SU°
3 Patre «ternaliter habet a SpWtus «nctus procedit ex
' o.uo ctiam aetcmaliter genitus
Romani Pontijices
71
est. Definimus insupcr explicationcm verborum illorum, Filioque, veritatis
declarandae grat.a, et .mmmente tunc necessitate, licite, ac rationabi iter Svm
bolo fuisse appositam.
§ 4 Item in azymo sive fermentato pane triticeo, corpus Christi veraciter
confici: Sacerdotesque in altero ipsorum Domini corpus conficere debere
unumquemque sc.I.cet .uxta suae Ecclesiae sive Occidentalis sive Oriental.s
consuetudmem. ^ikuuuu,
V'!-™^ IZ P°enitenteS Dei ^ ^cesserint, antequam d.Vnis
poen..ent.ae fruct.bus de comm.ss.s satisfecerint, et omissis, eorum animi
poen.s Purgaton. post mortem purgari: et ut a poenis huiusmodi relevenm?
et prodesse e.s f.del.um v.vorum suffragia, Missarum scilicet sacrificia nr,
tiones et eleemosynas et alia pietatis officia, quae a fidelibus pro
kbus fien consueverunt secundum Ecclesiae instituta
§ 6. Illorumque animas qui post baptisma susceptum nullam omnino pec-
a maculam mcurrerunt ,llas etiam quae post contractam peccati macu.am
ve hn suis corponbus, vel eisdem exutae corporibus (prout superiuTdic tum
est, sunt purgatae ,n caelum mox recipi, et intueri clare ipsum Deum trinunT
et unum, s.cut, est, pro meritorum tamen diversitate aliam alia pJlcZ'
§ 7. Illorum autem animas qui in actuali mortali peccato vel olo
33-tad^ mox in ,nfernum descendere> poenis ^
saas
continetur. ? oecumemcorum Conciliorum, et in sacris Canonibus
~uRnTp^ - Canonibus caeterorum
Post sanctissimum Rnm ' n Pat™rcha Constantinopolitanus secundus sit
»«« *£E£^^ tCr!iUS Ver° A,e-ud-us. ^artus
PnMleglis, et iuribSs eoram H'eroso,vm,tanus' saJvis vide''«t omnibus
(BU"- Rom- tom. 3, III;! p. 25, 26].
52.
Eugenius IV (i„ Conc. Florcntin.),
const. fiw/fa/e Deo, 22 nov. i439.
"^^"cetemS Chti^f0' ^™** °CO ,aCob« omnes ^
nCOrdi^ suae, aliun d d°; iterUm ««««««« Dominu. mL
Ecclesla sua auL r' , P ,em' n°nffent,'S et a,nn,ius inveteratum
,DUS- et ner quem I Z &natUS eSt' et Qui facit concordiam in subli-
terra Pax est homlnibus bonae voluntatis, opUHsai-
72 Romani Pontifices
mam Armenorum unionem sua ineffabili miseratione conce«i» n J(
Deus, et Pater Domini nostri lesu Christi, Pater misericordiarum J n ^
tot.us consolat.onis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostn r . S
namque piissimus Dominus Ecclesiam suam, modo ab his qui fnr
modo ab his qui intra, non parvis agitari turbinibus, ut inter insas Z> TK
angustias, et ad resistendum fortior assurgere valeat, mul L 11
modis consolari. et roborari di<™r„r ' U,S Cam QU0,1<>ie
§ 1. Namet pridem magnam illam Graecorum unionem, multaslnn
lateque cont.nentium nationes, et linguas, hodie vero hancTiZ Ari ^
popul., qui per SeptentriOnem, et Orienten, in rnarna «5. *!? *m
eodem fidei, et caritatis vinculo cum Sede ApostoTcf shbnivft hIT 5 *
intellectus humanus OuTs non fT ***** refcrre ^ratias P°*
brevi ^J^Z^S^T^ ***** U"° e°demqUe ,am
Concilio fuisse tam lw CUl'S des,derata °P«*. hoc Sacro
et est mirabTe ^ ontnZX^"'? ^ ^
industria, nisi gratia Dei et coeni« ? T h°mmUm Drudentia' vel
explere potuissft? Lau n s i Z ' f haS <3ntaS' et tales res
qui fecit mirabilia maem ZZ ' °t0 C°rde benedicaiuus Domino,
oreque, et op£%Z?X* sPiritu' Psa"a-us et mente,
fatiasagamuS,ora„t; emo Ts^Z P?
Armeni, unum cum Ecc lesia Rnml « .c'uernadmodum W «raeci, atque
Praesertim Christi S^Sif^^ "* ^ Ct Cetcrae nationeS'
omnibus odiis bcllisque extin r denique Populus Christianus
quiescat, et gaudeat. ' mUWa invicem Pace- et fraterna caritate
§ 2« Ipsos t
censemus.^p^^6^ *3gj l™d"™ praeconiis dignos esse merito
Ecclesiasticae avidi unitatis snL"u , , Svnodum accersiti sunt, tamquam
snfficienti mandato, de suaeSe^ S et doctos °ratores suo* cum
sanctam Synodum illustrave rit r-v (e''Cet quiccmid SPirit"* Sanctus hanc
marisque pericula, ad nos ethnr miS re^'0nibus per multos labores
, § 3- Nos vero to.a Zll ^ 'T^ C°nd,ium destinarunt.
«*«n sanctum pcrficere opus sle f Um pastorale decebat officium, cupientes
conuu.mus, et ne vel parvi hX 7™ lPSlS ?«toiibus de hac sancta unionc
°Zl StatUnuiusSac>"iConci i ^osiu^ rddi,ati° fieret' deputavimus de
cura omn, cura, studioque e dS? Ct humani doctissimos, qui
*b eis «c^J!^ rCm ista"' c"<« istis pertractarent
^ et divinarum «*«", tam circa divinae uni-
'Psos Armenos h,„,:._. Inn,s> nc u||a in f„t„n,m de
enos haesitnio ' ne ulla in futurum de
S,tat,° esse valeat, atque idem Pcr
Romani Pontifices
1 73
omnia sapiant cum Sedc Apostolica, unioque ipsa stabilis, et pernetua ,in.
ullo scrupulo perseveret, ut sub quodam brevi compendio ortGS
ventatem, quam super praem.ss.s Romana profitetur Ecclcsia, per hoc decre
^tSS^orentfno Cond,i0' ipsis °ratoribus ad n°c S
§ 5. In primis ergo daraus eis Sanctum Symbolum etc
§ 8. Quarlo, quoniam hactenus ipsi Armeni ner h,. \~. v>,
Conslantinopolilanam, et Ephcsinam prtam, Sy odos null T^™™'
sales postea cclebratas, ncc ipsum beatissimum huius Sanctae SedfsTn,
Leonen,, cuius aucloritate ipsa Chalcedonensis SymTdus cx^f r, 7
s^epcrunt, asseren.es eisdem fuisse suggestum, % ^nod Z iSTSf
Nsse s„ggcs,io„em, ipsamou^S^odum tSSSSSOtSSSL
Lconem, sanctc, et recte vcritatcm dc duabus in , ' e' beat,S5lm™
superius deacriptam definivisse, con ra mP L,oriiTElcb "h
iniunximusque u, ipsum beatissimum Leonem qu verae fM,f ^
et omni sanctitate, et doctrina refcrtus ,™ ! COlUmna
Sanctorum merito tocriptSt^SSl ^ZT cHe ' 1 " ^'^0
brevissima redigimu^ ^^'1^ , "^™1" faCi,i°n' doctrina' sub uac
Baptismus, Co n^i r m a t i 0 , Eu c h a n"s tla fT "T*^
Matrimonium oaae m„i ' Poen,tent,a. Extrema Unctio, Ordo, et
non c,usZ^tZ Z ^?!^ ^ *ntio-uae 'e^' "la enim
Bgurabant: haec ve 0 nostra T,n !*' PaSS,°nem Chris« dandam esse
-ibus conferunt. »Z^qt7^ fSS^ * lpm ^
seipso perfectionem duo «,«^ ,7? P'ntUa,em u"iuscuiuSque hominis
«onemque ordinata sunt Per S "d f°t,US Ecdesiae re^'men' "ultfplfc*
Confirmationem auS^S T" ^ SPiritua,iter renascimur, per
^orati, nutrimur S3E EuchS . r°DOramur in fide' renati autem, et
incurrimus ^ Le ^ nSt,ae.a,""on,a' ^uod ^ Per peccatun, aegri-
,er etiam, et corporali Zt Z , P°?n,tent,am SPW^n, sanamur, spiritua-
^Ordinem ^ ^JS"' ",nM,e# ^5 oer Extremam Unctionem.
5*«« corPora.itc uTetu r 7Z mU,t,D,icatur spWnialitef. Per Matri-
Vld<*eet rebus tamon-,m ° omn,a Sacramenta tribus perficiuntur
^^S!£S £SqT forma'et persona 325
a quod desif, non p^Zr ^ t^ ^ W< EcC,esia' °.uorum
.^«"•us, Confirmatio S OrdT ranicntum- ,nter haec sacramenta tria sunt,
dam «ipium, a cete r s' d «H « ' qUae c,,aracterem- spirituale quod-
^ Per-na n ^c ^ R r,prin,Un< ""^ Unde
ITph Ver° qUatU°r Ch3raCterem n°n
qUOd ^£rS c^C7entorum 'ocu- tenet sanctum Baptisma,
nM CSt' pcr 'Psuni enim membra Christi, ac de cor-
74 Romani Pontificcs
pore efficimur Ecclesiae. Et cum per primum hominem mors ln< ■ •
universos, nisi ex aqua et spiritu renascimur, non possumus (inauTwri! "I
m regnum coelorum introire. Materia huius sacramenti, est aqu er I „ ?
ral.s: nec refert frigida sit an calida. Forma autem est Eso teT ^'
nomiue Patns, et Fi.ii, et Spiritus sancti. Non tamen ne/amu s?qu ta? "
■Ha verba Baptizetur talis servus Christi in nomine Patris e t Fi m* \\1 f
ve. muiier, immo e m ^^^V^™*' *
mam servet Ecclesiae ef Trl'r ! J?8' DapUZare Potest» dummodo for-
menti effectus, Lt 2 ss b 1 '"^" qU°d Ecdesia" Hu,us
poenae quae p^o Z cu nalT, 'rf ^'^' * °ranis QU0^ue
PraeteritLniun; Pda e £ 2£^P^ **** "U,,a Pro P-catis
committant, atatim ad rZ m r \ raor,entes' antequam culpam aliquam
§ II. S cnnlm Sac arnt ?T' 61 Dci V''Si°nem Pe™iunL
confectum ex oleo nUod , eSt Confirruatio «i«8 materia est Chrisnu
odorem significat ^lm^™ ^nscientiae, et balsamo, qui
Signo te signo Crucis P ! ' P EP'scopum benedicto. Forma autem est:
« im et Ipiritus sanc« £2"? te Chrismate sa,ut,s« ,u nomine Patris,
unctiones simplex sacerdo° .r;;"5 mmiStCr 631 EPiscoP«s. Et cum ceteras
conferre, quia de solis Ann«»«r Iex?lbere' hanc nontiisi Episcopus debet
q"od per manus imposiWm «s ,51 ' quorum vicern tencnt Episcopi,
Actuun' Apostolorum lectio m-, f !\ ? SMctum dabant, quemadmodum
lUi erant Hierosolymis, quia 5221 ^ aUdl8Sent (iuq-uit> AP0S,0,i'
Pfttiim, et Ioannem, qui cum v, P ' 'a VCrbum Dei- miserunt ad eos
ritum sanctum, ncmdun, eniro « ^ 0raverunt P"> eis ut acciperent Spi-
in «*e Domini lerT3"1- l"°rUra Vcnerat' sed baPtizati
* jcc p,cbant Spiritum sanchjm i „ C ,mPoueb™t manus super illos,
Ecclesia Confirmatio. Leg J r ^ f ^ i,,ius manus impositionis, datur
^ S CX rati°nabUi " u"g nte Lf01*;"110 Per AP°stolicae Sedis dispen-
EPiscopum conl c o ° causa' 8imP»c«n Sacerdotem
- us afeCK,US aUtem iSffccSS 8 mi,,istrasseConfirmationisSacra.
Chr ist a, uV°bur' **t clatus cst Anoct r ■** QU,a in eo **ir Spirilus
cunu rscdcT 3Cter Q,risti coTfit^S diC Peutec°stes, ut vide.icet
besca , e nrap ^«^u nun^r^^ ,dcoq-Ue in &°»«* ubi vere-
^SS: £2 J2S^«* ,,omen confitcri cru.
§ 12. Tertium Ap°!.tohlm. Proptcr ouod SCandaIum. gentibus autc.n
^ccus.et SnZ df .lUChari8t,« S^°edn ",gn° G™*> signatur.
Pa«^n». et &cb2 TSH^^^nZ? aqua "'odicissima admi-
oru«n Ecclesiae pridem in IUXta ^«monia Sanctorum
«wputafione exhibita, creditur
Romani Ponti/ices
75
ipsum Dommum m v,no aqua perm.xto hoc instituisse Sacramentum, deinde
qu,a hoc convcmt Dommicae passionia repraesentationi. Inquit enim beatu!
A.exander Papa quintus a B. Petro: in Sacramentorum ob.ationZs qu
mtra M.ssarum solemn.a Dom.no offeruntur panis tantum, et vinum aqua
penmxtum, in sacnficum of erantur. Non enim debet in calicem Domiui
aut vmun. solum, aut aqua sola offern, sed utrumqne permixtum, quia u££
que ,d est sanguis, et aqua ex latere Christi profluxisse legitur Tum e iam
quod convenit ad significandum huius Sacramenti effectum, qui est unfo
popuh Chnstiam ad Chnstum. Aqua enim nnmiinm *; r
Ld Apocalypsis: Aquae multae SiJZm^AlS^
beatum Syivestrum, ait: Calix Dominicus iuxta ca n °m ZllZ
aqua permixtus debet offerri, quia videmus in aqua popuKSj. 2*2
vero ostend, sangumem Chrisfi. Ergo cum in calice vinum, et aqua misce ur
Chns to populus adunatur, et fidelium plebs ei in quem credit, copltur ei
iungitur. Cum ergo tam Sancta Romana Ecclcsia a beati« a ♦ .•
Pctro et Pauio edocta, quam re.iquae omn^ati no^ "IZc^Z
Ecc.es.ae, in quibus omnis sanctitatis, et doctrinae lumina c "r^ruT ab
.n.t.o nascenhs Ecclesiae sic servaverint, et modo servent in^
« vini consecrali senarl uLTl Q, f q qUe parle hos,iae ™"«cralae,
«fccli», QUOTta anta ae,'1V,°'"S CSt Cl,ris,us- Huius Sacrame„«
1 Chrislum Et giHaTcr 22?, dlRne sum<:"«s. « ««l-n.Ho hominis
* unilur, co Isequcns ef. n , "° ™°<P°™tm, et mcmbris
%ne .ratia au^X '1 ., . qU°a . ner noc Sacramenlum in sumentibus
<l«oad vitam ™ «Sm' ^r1»',^ -bus, et potus,
^ndo, Sacram? LTorau";^ rntand°' aUgend0' re',arando' et de,e"
m Urbanus PapaTentem^ , 7™" °PeratUr s'"'ri,u'1,c'«. h H^o (ut
«.imur, conlbrK n bS,T reCe',SemUS n,emor,»ra' « "*
'"«ementum. °n0' et ad ^*"™» « gratiarum proficimus
^8§^nSUmun^ est P°enitentia, cuius quasi materia sunt
ad quam pe (i rcCtS ^ 1lnfrUUn!Ur nartcs- Quarura Pri^ est cordis
non Peccandi de cetero s' " 1 ^ °! PeCCat° COramisso cu,u P~posito
^ omnia pecca h „ * ^ ?" COnfeSSf°' ad ou™ P^lhS* ut
««egraliter. TcrtU esT atisf r " mCmod™ hab^ su° Sacerdoti confiteatur
?e quMem praecipue ' SeCUndura ar0,triura Saeerdotis,
te absolvo, etc. Mildster °,U^n,S' auae Sacerdos Profcrt, cum dicft;
^■n.ster hulus Sacramenti est Sacerdos, habens aucto-
76 Romani Pontifices
ritatem absolvendi, vel ordinariam, vel ex commissione SuDerinriT^
huius Sacramenti est absolutio a peccatis. ectus
§ 14. Quintum Sacramentum est, extrema Unctio, cuius matori,
oleum olivae per Episcopum benedictum. Hoc Sacramentum nisi i ZlJ
cu.us morte timctur, dari non debet, qui in his locis ungendus eVt '
propter visum, in auribus propter auditum, in naribus propte *
ore proptcr gustum, vel loquutionem, in manibus propter tactun X ToT
prop ter gressum in renibus propter de.ectationem ibidem vgen't mTo t
hu.us Sacrament. est haec: Per istam unctionem, et suam nSsiml
ncord.am indulgeat tibi Dominus quicquid per visum Ttc Et sTmHit '
a^ns membris. Minister huius Sacramenti est sJ^^£jTS^2
cuiuf /raditnt conTeT oTdo" s" matcria est «* per
cum vino, et patenae CUm ' n T Pres°yteratus tmditur per calicis
geliorum d.tS^^^^0^ Diaconus vero per libri Evan-
superposita ^fiS^VS^ ~
Pcrtinentium assienationPm p"ll,lterede all,s Per rerum ad ministeria sua
offerendi sacriXf "* *S AcdpC
FHH* et Spiritus sancti Et sic r et m°rtuis' in nomine Patris- et
Romano late continetur. OrdinLnrM-"1- f°rmis' Drout in Pontificali
E"ectus augmentum graK u TZ^T T huius Sacra»"enti, est Episcopu,
§ 16. Septimum Tst Sacrl S,t Jdoneus Minister.
eHonis Christi, et eJL^sTcZ^ ^0"»' °.uod est signum coniun-
hoc magnum est, eK0 aut',m . Apostolum dicentem: Sacramentum
e-ens Matrimonii, reguhriter «,! /" Chri8to' et in Ece'es''a. Causa effi-
expressus. Assignatur autem S„l k"* COnscnsus- P« verba de praesenti
suscipienda, et educanda 7d c , 1 1 Matrim°nii. Primum est proles
«oniugum alteri servare dcbet t"V Secundum est Bdes. quam unus
2 qu°d sig«ificat indivisibilem Z MW*Wu Matrimonii propter
,;,cm « eausa forSS 52???^ Christi- et Ecc.esiae. Quan.-
rartrim0Uium c°ntr ere f ^ Separat,one<n facere, non tamen
§20 PSr,UUm siL Matrirnonii vincuium legitime
Am— orat°res —*
tionibus n ^ °mnibu9 «*■ capit^ smen°[Uui- n°e saluberrimum Synodale
^«ESSfSf Slatutis. om m ^ a7,i0nibus' definitionibus, tradi-
'^RSfi? 2 *«* ^c&^ni in ipso descriptam,
«to- quoque d0 ° r* * obed««nua accenhnAP°St°Iica et Romana Ecc,esia'
ipsi reverenter s * r?S' ' Sanctos Patres n SUSCiPiunt- * amplectuntur.
*>n»na EccTesia^!?1 Quascu™qu *2* ^lesia Romana approbat,
dafnnat. et reprobatjpli pcnt0"«. et quicquid ipsa
P reRro°atiS) et damnatis habenL
Romani Pontijices
77
Prof.tentes tamquam verae obedicnt.ae fflfl, nomine quo supra ipsius Sedi*
Apostolicae ordinationibus, et iussionibus fideliter obtemDerar*
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 28-33J. F
53.
Eugenius IV, cp. Fide dlg„a, 8 !ul. M4o. ■
Fide digna relationc percepimus in civitate Licii non parvam per haec
empora exctatam fu.sse commotioncm, dc dic debitae perceptionis sacra
t.ss.m, corpons Dom.n. nostn iesu Christi, ct per aliquos religio 0s esi
aff.rmatum quod non connnumcantes actualiter in dic Rcsurrectionis Domi'
mcae, mortal.ter peccarent ct.amsi in dic Iovis Sancti, ct aliis quibuscumql
d.ebus mfra annum pluries, ct frequcntatis vicibus communLLTquod
pns aunbus est audire molestum. «wwni, quoa
§ 1. Recolimus alias per quoddam nostrum breve scripsisse venerabili
fratr. nostro Ep.scopo Licicnsi, quod intclligcbamus satisfactum^Tp^
ante, vel paulo post diem Rcsurrcctionis Domini quis commS mirati
sumus, quod postmodum nova controversia reviyprit cc°m.m.un cet» m,ratl
superseminavit zizania. c°niroversia rev.xent, sed m.m.cus homo
verba sun consideran^ 117 ' praecedentia' et subsequentia
que sexus ide Tt saltem seme, ,n' ^ "^0" ECC,CSiae: °mnis utrius"
-inus in Pasc a re rTntcr Eul T Ct infra' SUSciPiens ad
Proprii sacerdotVconsih^ oh SaCramentum' et seo.uitur. "isi dc
ei«s perceptione Ixer . rat,onabi,em causa'» ad tcmpus ab
^ ^ t^^JT!, diC,'mUS non intenti°nis legis-
-ndum pr^ec se Tn die Rq"eare SU° CU,Da m°rta"' ad communi-
fc*ha adPp^ cu'mRd !Ur:eCt,°n,S Dominicae' sed ternUnum statuisse a
«ens enim magi I quam J hn ta a',n°' Ct infra ad minus in Pascna. ete.
'^«e optimoTu^ saUsLctr'" ^ eSt.attCndenda discrete' ^mua
octavam Pasch ae Resu nw t i S'" ,,ebdomada Sancta, vcl
si(i°nem conscienHae e»! Dom'nicae; secundum meliorem dispo-
J^ita sanctum Euchari \Z ^ devotionem- fide,es praeparatione
breat ad salutem e t l "e rnUS aB*1^ et CUm Domino Pascna celc-
§ 3. Quare fanfl K 7 4scntcnt,ae °'nncs volumus acquiescere.
Ii?as- POpulis nota °achs' COmmittimus' ut Praedicta, ubi oporterc intel-
[Bf Rom- tom. 3, ',„, p. 33].
^•DSriFm° 'aCOb° dc Primati^S de Bononia Ordinis Minorum de obser-
76
Romani Pontijices
54.
Eugenius IV (in Conc. Florentin.), const. Cantate D0mino
4 febr. 1441.
Canta e Dom.no quomam magnifice fecit, annunciate haec in univm
crra exulta,et lauda habitatio Sion, quoniam magnus in medio Vl ,
Israe : Cantare profecto, et exultare in Domino decet EccZ^TT
grand, magnificentia, et gloria nominis sui, quam hodfc™ dte cll?, •?
^^^^^^u^T^ autem in popu,um Christianum ™
suam imnTsam cirihtT \ /T* qUae ,UCC C,arius er*a *»
et quanta Kw££LJ ? famen 3CCUrate inspicimus. q»
certe poterimus hoc n^Z 7 d,v,na1 demen«» ^ere dignata est, iudicare
actis LponZ^^J^™ P,Ura' aC maiora'^am » multis retr*
Wennio in hac sancta Z ' Ecce enim nondum ^to
nationum un on « T nZ ™ Svn°d° Sa,uberrimam ^ium magnarum
tate ad ^7^7 Christus' pr0 sua mfatigabili pic
unde™ t n Totu t: ChriStianitatis tam copL
adorat, ac non parva SeotUt W '^' qUi ^,or'"osum Christi nomen
Romana Ecc.esi Teodem M P°St lon^ diSsidia Cum SanC,J
etenim Graeci, et ii Z ™ * <?BlWh vincuI° iam convenerint. Primo
gentes, nationesque 'et wfn . qUatU°r Patriarchalibus Sedibus multas
Populorum gens- hodie veT. Continentibus; deinde Armeni multorum
Sanctae Sedi Apostolicae unV^n. per A^P^ P°Puli'
S tt quomam qui oniu n«; 4m«
ac retributionem in coelis exn » 7 d,,,£enter exercet, non modo meritum
•audemquc meretur VenewhM ° '£sed et aPU(t homines amplam gloriam
Patriarcham, huius sanctae L ■ ^ nostn,m ^nnem lacobinorum
meritolaudandum,etextSLt lniS CUpidissimum a nobis, et tota Ecclesia
^ tota Sua gente d,W COmmuni omniumChrisfianorum favore,
"5* * 'iteras excitaU^T'^ ,s eni-
a nobis per nostrum ora«
25* Ct Se ac SUan« in , n"°S' Ct hanc sanctam Synodum, legationem
ctum RHum Andreanf^a "n V;0^' CUm EcC,esia *omana «de unirC':
Pe n bHByptUm' in quo et habiL t,Um Abbatem Monasterii S. Antonii
C^iS^^* ^SSzsjssr esse sanctus ipse Antonius
ut fito^ Cui devo«onl X '°Cn,Cr inStitUtUm' ad n0S' Ct ip5am
'Psius Patri, ?am' quam «ncta Rnm accensus '"'posuit atquc commisit.
MJ5?2 et suorun, tenet, et praedicat, nomine
52£fiE Patriarcham e na oh ren,Cr SUSC,'Peret' dcferendan'
§ 3- Nos iKitur rent' ct t" suis rLS" ut et »Psi eamdem agno-
ipsum Aufif^ Praedicarent.
Abbatem pcr noilTi;n;oC50mm,ssl«n1 est, pascere oves ChrW.
,1U|us tam sacri Concilii insignes
Romonl Pontijices
70
viros, super articulis fidci, et Sacramentis Ecclesiae rt „„;u.
salutem spectantibus diligcnter cxaminari fecimu 71 ^
est fore necessarium exposita eidem Abbati S R E IS^SSi
ipsum humiliter acceptata, hanc quae sequitur vera.n ' „«1 ■ ' ? PCr
nam, hodie in hac solemni sessionc s .cro annrnh tneCeSSanamcJ,,e doctn-
Florentino, in nomine Domini tradidimus ?? ^ °eCUmen,co Concilio
§ 6. Firmissime credit, 1 profitetur et n««1l«<
Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctu ' esse" omlm S,^^ DeUm'
bihum creatorem, qui quando voluit, bi^S^lf*
quam corpora.es condidit creaturas, bonas q^Lm^uT^lT^3'
factaesunt,sed mutabiles, quia de nihilo factae TnT i? DOn°
esse naturam, quia omnis natura, in ,^i"??M asserit
atque eumdem Deum veteris et novi Ltamenfi hn, M>,b°.na ^ Unum
ru. atque Evangehi profitetur auctorlm ^uo ameo" ^sJ^TT
mspirante, utnusque testamenti Sancti locuti sun a on l rh C,°
et veneratur, qui titulis sequentibus confinentu o IT m °S SUSC'pit*
Genesi, Exodo, Levitico NumPri, n. 7 Qumque Moys.s, id est,
QuatuorRe.um.-Duobu; &8ra^„te^°™,^e: ^T' ^
Hester, lob, Psalmis David P»LhZ * ' Nehem,a- T°bia, ludith,
Sapientia, E c.es slo ^i leremh R ^^S*' Cantie<>rum
Prophetis minoribus, id 2 1 O ea 0 'le T ' 55**^ ^16'- Duodecim
Habacuc, Sophonia, Agg^ S, S» aria ' mT'. ^'n' M,"chea- Nahum>
Quatuor Evangeliis Maffiiaei Mnrr 1 ,a; Dn°bus Machabaeorum,
^ftull: Jr™^ Lucae loannis; Quatuordecim Epi-
ad Philippenses, Duabus ad TuZ . ?0nnth,os' ad Ga,atas- ad Ephesbs,
Timotheum, ad Ti "Um ad "'"T' ad Co,ossens«. Duabus ad
»* 'oannfe; UnI , 0'b Una X6™; ?h "t^ Petri dUabus; Tri"
loannis. * Una ,udae; Act,bus Apostolorum, et Apocalypsi
^ A^iSS SS'25,2 SBbf ' re,iauorum«ue obser-
^e Participes, nisi nq ando ab H ^ hSa'UtiS "^* minime posse
J Christiano nomine^g oriantur rflpiSCailt °mnibus
vel ante, vel post baptismu m a f P °mn,n°' QU0CUmque tenpore,
,n ea sPem pouat, sive no„ ,|„ «^TT CeSSandum' sivequfe
« Potcst Circa pue os veVo " Jn ! " ^f8 aeteraae °bSCrvari on,ni"o
COnfingere, cum Ipsfs „0„ ! ? per,cu,um "orfis, quod potest sacpe
Per UoJ "eSSl" ' ° re,nedio -bveniri, nisi per sacra.ne"!
^ntur, admcneJnnn es ^ e n r n, -,H ° ' ^'"^' Ct in Dei Fi,ios
iempus- tefl quorumdamX eI„q agmta' 3Ut °Ct°ginta dies' seu a,ind
^Primum commode Seri^ S Th ^ differendun>. sed
""minente periculo mL ! P , ' debere COnferri' ita tamcn quod morfis
80 Romani Pontifices
§ 15. Firmiter credit, profitetur, et praedicat, nullos intra Catholi
Ecclesiam non existentes, non solurn paganos, sed nec ludaeos, aut ha
cos.atque schismaticos aeternae vitae fieri posse participes, sed inignem aT'
num ituros, qui paratus est diabolo, et Angelis eius, nisi ante finem vh
eidem fuerint aggrcgati. Tantumque valere Ecclesiastici corporis unitarem
ut solum in ea manentibus ad salutem Ecclesiastica sacramenta profi • '
et leiunia, eleemosynae, ac cetera pietatis officia, et exercitia militiae Chn
shanae praemia aetema parturiant. Neminernque quantascumque eleemosvn*
fccen tets.pro Christi nomine sanguinem effuderit, posse salvS,
Cathohcae Ecclesiae gremio, et unitate permanserit.
§ 16. Amplectitur autem, approbat, et suscipit sanctam Nicaenam Synodun,
trecentorum decem et octo Patrum, temporibus beatissimi Silvestri Praedl
Z n "° 'f magni C0nStantl,li Piissimi PrinciPis congregatam, in out
.m .a haeresis Arr.ana cum suo auctore damnata est et definitum est^ Fihum
Dei, Patn esse consubstantialem, et coaetemum
litana^ilmHD!n;CtitUr*e,iam' aPPr°Dat' * SUScipit' sanctam Constantinop»
Ssoris nZ 7» rl ? -qUinc!l,^inta Patru"i« beatissimi Damasi PrS,
^^^^^^\tirdpi^§u^ primam Epnesinam
dorum, sub b^Z ct!T" * » 684 fa °rdine «niversaltam Sync
convocatam, in m imn1 t f T- Praedecessore nost'°. et Theodosio minore
Domlni nos^ I^Chri i vS°r'' ^Jff b,aSphemia' ^hnitumque es.
et beatam ManVmTJm^ v- ? ' et VCr' hominis unam esse Personara'
tocon, hoc eS Z ll » 'rCm "°n S°,Um Chris^tocon, sed etiam The»
praedicanaam h°minis' sed ™ genitricem ab omni Ecclesia
sinam Synorrlubt7;atanathematiZat' Ct respuit imPiam secundam Ephe-
Principe congregatarn ?„ n° Lc°ne Praedecessore nostro, et praefato
rcsiarchae dcfensor e| S Fl '°SC,0rus A»«andrinus Antistes, Eutychis hae-
sequutor, execrandam iHam o"3"', Constantinopo!itani Pontificis impius per-
Ut,s» »rtc, et minis attraxit. Vn0dum ad aPProbationem Eutychianae impie-
§ 20. Amplectitur etiam
Synodum quartam in ordine 11' Ct SusciPJt sauetam Chalcedonensem
^ma. Patrum. ^ponCZ^TT ^0™. sexcentorum et tri-
Marciani Principis celeb^o^ h^™1 Uonis Praedecessoris nostri.e.
um o °SCOr° dcfensore, damn :Cref 5 Eh*W>M cu'" *™ auetore Eut)"
ne 1 P T,Um essc v«e be ra ? ^ Ct definituru «f- Dominum nostru*
nSLfST hUmanamq e n» turCrUm et in Una
mansi.se 11 ' « invioIatas' incorrUP,1S•
§ il A,nn.C qU°S **5^S^ Muae horninis sunt.e.
oum%c UnA "a CClUur aPpr "b 1 e QUos "PProbat, approbat*
dam ^bntinopolitanam,'* 'SC,pit sauctai" q«intam Syno
pore beatissimi Vigiiii Praedcos-
Romani Pontijices
81
soris -n°fr v '"f "^"'i PrinCipii Cclebratam' iu qua sacri Chalcrfoiienstt
ConcJHi definitio, de duabus naturis, et una persona Christi renovata ^
multique Ongeriis errores, suoruiuque sequacium nnK,r(im a . '
SIHK»
§ 22. Amplectitur etiam, approbat, et suscipit sanctam terfl.n, r i
tinopolitanam Synodum, centum, et quinquaginL tt^S^LKft
ordme universalium Synodorum, temporibus br»-iticC;mi a lu . «
soris nostri, et Consiantiiii Quarti JS ^ t
et duas operationes, duas etiam voiuntates^I^
sona, cu utnusque naturae competerent actiones, Deitate agente quae DeJ
sunt, et humanitate, quae hominis sunt q ei
§ 23. Arnplectitur etiam, veneratur, et suscioit omn« aii,e . •
Synodos auctoritate Romani Pontificis 'legitime "^^Z^c^SZ
connrmatas et praesertim hanc sanctam Florent.nam, in qua i !nte a^G^
corum, et Armenorum sanctissima unio consummata est, e mul ae drct
utrarnque un.onem saluberrimae definitiones editie «,„»„! /
J! vt„v„rmm qqiaj Arraenoram non est
'«tamenti, mZri^Mide „ni ^ J * * ^6'"' n0Vf' et aeterni
sionem peccatorum. ' Pr° S' Ct pr° mU,t,S effundetur in remis-
qT rramentu'n an eo die, an
"'aneat, nullatenus d ,. t^" ^ dUramodo enim panis ^^n*»
Corporis a s celt 1" " ^ ^ '''"^^ ^ COnsecraHonis
C"-f corpus trtubsLntL-^ ^"^3' m°X in Verum
^PUere6* ^SS!^ ^ ~nd«nn.l»
mortuo viro, muhc r Zi " h n°" f81 « PUtetUr' cum ««undum Apostolum
,,abct facultatem, cc disti, ,CgV0,Uta:et nubendi cui vult in Domino
"on solum secuud , S T*0 pnn,°' Secundo> vel tertio' decLw-
,mP««imcnium canonir !' u ' ? qUarta8' atque ulte«-iores,'si aliquod
^en dicirnus s Zri "°n °bS,at' ,iCite contrahi posse' Coramendatiores
qU,a sie»t virglnna en ' liJn7i0 abstinCntes' in castitate perraanserint,
Praefttendam^rc^semus "UPt"S viduitatem ,aude ac '"erito
Patr^7aeHaC0^^^^ P?edictuS Andreas Abbas noraine dicti
P opno, et oran.un, Iacobinorum, hoc saluberriraura Syno-
82 Romani Pontificcs
trad.hon.bus, praecept.s, et statutis, omnemque docfrinam in p J 1 " bus'
necnon quicquid tenet.et docet sancta Sedes Apostolica, et Romana S '
cum omn, deyohone, et reverentia suscipit, et acceptat. lllos quoqu Dor
et sanctos Patres, quos Ecclesia Romana approbat, ipse reverenter sn S?
quascumque vero personas, et quicquid ipsa Romana Eccte 9*
damnat, lpse pro reprobatis.Jet damnatis habet, profitens tamn L * C'
dienhae filius, nomine quo supra, Sedis Apos o! cae o^„Tl -k ^™* 0be"
sionibus, fidehter et semper obtemperare »«»,nat,on«bu», et ius-
§ 28. Lecto solemniter in praesenti Synodo hoc decretn I «.«„„
Sancae Romaoae, e, X^St^JS?1 ^™™ "**
Vieari, ac beati Pelri suecessor el » «5£ ■ Vereque Chrisli
'Otam hoc sanetum ZSZ clT^T^rf Fl0renlta Sv"°"»f'
«rum, et Armenorum ounrt „, ' 1,5 decre,is u,,io,,is 0™'
1*0 A„dreasTumfe^rbas S A V£S'^ PraeSe"tia DUDliee "«*»««.
loaouis Patriarehae coWuorum hfh. '' T ^™"'*' PMs d<""ini
-otitiam, et instmctiouem 1 2'n T"8 deCre,i per Plurcs dies PlcMm
'enta divinae, "SZITZ' ^ ^ * ipS° deCrC'° M»
domini Patriarchae, oS,rto£!r" ""^ ^0""™ ig""r praC'ali
Sanctitas attestatur BrSm . I?™bm0mra' ac ">". quemadmodum Veslra
in^rtis decrelis, o™ZZ? ™mum Synodale decretum, cum dictis
tradihonibus, praeSpM, T,Z" dec,aratiou'b^ definitionibus,
necnon quicquid tenet, et d^ ^rne7Ue*d0Ctrinam ipS° deScriPtam'
cum omni devotione.et reverenL c °S APostoli". et Romana Ecclesia,
sanctos Patres, quos Ecdwh P P,°' Ct aCCepto' ,l,os quoo.ue Doctores-
cumque vero personas.et quecTuid0m^apaPP^Obat• reverenter «uscipio. Quas-
Pro reprobahs, et damnatHab ' **** repr0Dat' et damnat'
narcham, lacobinosque, et T. LTT qU° SUDra- 'Psum Pa"
2f" 3C Scdis Apostolicae oTdinatin k ^ Verae obedientiae fllios,
^btemperaturos. °*«nat,on,bus, et iussionibus, fideliter, et semper
lBU"- R°m ' '<>"'• 3. III, p. 37.41).
Pius n, const. E«ecra6i//S , 8 •
§ E«Ccrabilis . ,an' I459'
'"olevit abusus. ut 'o Pristinis temporibu, , ...
C" Persona bea i pL^T"0 ****** Iesu r ^ $ temPestate n0Str2
"«", erit |igatum ' f "> Pasce °ves meas T hr,st' Vicari°. cui ^ictum est
^Piditate iudicii sed l . 5 no,,ni1"' spiritu^ dcun,que «gaveris super ter-
vo-re P^UU^^^ cvasion ' "c J cl *"* -mbuti, non sanions
quod quantum sacris £2&* futurum Concilium pro-
n0mbl,s ^versetur, quantumquc
Ro/nani Pontifices —
o'i
Rcpubhcae Chr, shanae noxium s,t, qu.squis non ignarus iurium, intelligere
potest. Namque (ut aha praetereamus quae huic corruptelae manifeatisslm^
refragantur) quis non i lud ridiculura radicaverit, quod ad id appellatur auod
nusquam est, nequc sctur quando futurum sit? Pauperes a potcnf h
mUltfpHcIter opprimuntur, remanent impunita scclera, nutritur adveisu "prf!
mam Sedcm rebelho, hbertas delmquendi conceditur et omnis f^i^ "
dfecfpltaa, et hierarchicus ordo confunditur. ' Ecc,esiastica
§ 2. Volentes igitur hoc pestiferum virus a Christi Ecclesia procul pel-
,ere e tovmm nob.s commissarum saluti consulere, omnemque materiam
scandah, ab ov,h nostr, Salvatons arcere, de venerabilium Fratrum nostm
rum S. R. E. Cardmahum, cunctorumque Praelatorum, ac divini et hutn^
iuris Interpretum curiam sequentium, consilio, et assensu, ac certa nostra
srienha, humsmod, provocationes damnamus, et tamquam erroneas ac dete
stabHes reprobamus, cassantes, et penitus annullantes, si quae hactenus
tahter mterpos, tae repenantur easque tamquam inanes, ac pestiferas, nulhus
moment, esse decernimns, et declararaus. Praecipientes deinceps, u nemo
audeat quov.s quaes.to colore, ab ordinationibus, sentenf is, slve mandaTis
qu,buscumque nostns, ac successorum nostrorum, talem appellationem inte
ponere aut mterpos.tae per alium adhaerere, seu eis quoraodolibet ut
eellari xZV COntrafecerit' a die publicationis praesentium, in "can-
lana Apostohca, post duos menses, cuiuscumque status, gradus, ordi^
I nd,t,on,s fuent, et.am si Imperiali, Regali, vel Pontificali p aefulS
digmtate, ,pso facto sententiam exsecrationis incurrat, a qua nisi oe R„m.
num Ponh icem, et in raortis articulo, absolvi non ^t v2^ ^
no L l ' qUam Praedictae« et abae quaecuraque personae eas
^pZmTzr* hanc rinam nostroru■" voiu",»,is- <to.«-
« ml^ ZVZTT' a""UIU,i0"is' decrdi, declara,ionis, et man.
Apo,o,opram runn:"s Dei' ac Bea,oruni pc,ri' ct pauii
mi Rom- tom. 3, III, p. 97, 98J.
56.
pi"" II, const. Cum servare, 12 iun. 1459,
■^"pSS ordobv^r1,nem 3tqUe modum'ad Romanum Pontificera
l"*™ quique dirrmtatom / C° Pot,ssinium eonsideretur, ut secundum
b,Iib"s Fratribus nostri q Praeced»nt, aut sequantur, habita cum venera-
nostns Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, exacta,
3-1
Rornani Pontificcs
etdiligenti deliberatione, auctoritate Anncfni.v-,
ontaara„s, atque raandaraus, ut Nolariorura nosfrorum '"' , ?""''""'
no anos, quasi per excellentiam quaradan,, non Z JZ <q VU'eo ^1»
nu lus deiuceps Episcoporum venerando San°t0q„e Orti 77^° ^
rabil.orem sese audeat anteponere ' taratIMni hono.
Consistoriis vero publicfs (ubi d Z l ♦ 'nst,tutio"is «>™n.. I
ciant documenta, rogari consu everu ) Z*Z eTe* ' * ***** «*
aut ,psis absentibus, totidem ex * T ^**™* dicuntur-
■uxta gradum Apostolici solii, honorawSo^ L * Seniores.
prox,miores assideant. In aliis autem £°i 7 ^ ,0CUm' Sed,'Que nostr*
gentium atque terrarum Arcmep^sco^os pf f" qUam «** ubi<ut
drahum auctoritate ApostoL e ectoS n P T™*' Ecc,esiar'"" Cathe-
Nulli ergo, etc> e,ectos panter, et confirmatos extendimus.
[BU,L Rom" toru- 3, III, p. Q7J.
57.
CumTs,,,COnSt CUm"SaCr0rU/n'17 n0V',4<Sl-
«^. ttcra ^ail^ZT^ invisibi,is -imae imPri'
riLUSCepli°ne' ■«£55 CUra tri^-turanimarum:in
",ls '»J;ora .n mentibus fidelK T? plectendi suut. quanto ex
n § • Cum i(aque (sic 'ae 'Um sca"dala generantur.
ma":"";,06-'' ««« t£ lo !TZ T? °ne' n°nnisi -oleste accepimus)
Snt VCr° Sine dt-issorisriteSaUta^-dam ante aetatem.e^
§ 2 Nos e°0S °rdineS P^^oven C°'ltra sanct'ones Canonicas, se
^oS:;°~i s^nfitaU reprimentes, ut aliis
tt C ou- "eHPerpetU0 v-itar a ta auctoritate Aposto.ica,
^etUm S^sIveante aetat Cm T ?' aut ,e£itirna «cent,a siveextra
stoli«m, r°,n,anis ^terqui „2 c*un»n,. vel absque dimissoriis lite-
56 feceri"t Z"o7 StV,Um ordi»ati fuennn Casu' Per cameram Apo-
m' ct si Huius.no^' ^ 8UOrum ordinun? V a,,quem ex sacris ordinibus
P^umpse^ ;nodl ^sPensione ™* «oecutione, ipso iure suspensi
m Ules^nerali,eVr°,rregU,aritatemincC;r'n eisderu ordinibus ministrarc
. § 3' Volumus 1 Urc ,nflictas, beaeRd^ Praeterea. ultra alias poenas
«s,StenteSi post quod Praesens ;irC,CS,aSticis P°ssiut '"re
a,'0S Vero ultranS Qr ^8^^^ in «omanaCuria
^ post sex nJensVs alicos post duos mcnses;
' ab 'Pslua in audientia Con-
Romani Pontijices
85
tradictarum, et Cancellaria Aposto.ica, publicatione, et affixione. Ite,»
incipiat '
NuIIi ergo; etc.
fBulj. Rom., tom. 3, III, p. 109, 110].
58.
Sixtus IV, const. L/cer ea, 9 aug. ,478.
Licet ea quae de nostro mandato rite fiunt olenam nk«„Mai u •
finuitatera taraen illis interdura nos.ri rauuirataif Zr a i eTra st^'
funuus dl,bata pere,stant, quo raagis nostro fuerint praesidio eoraraun L
§ 1, Dudum s,qu,de,n ad audienUam nostram deducto, quod a raodico
lunc decurso tempore citra, in Hispaniarum reimis et !
sitate Studii Saiamantini, fueraut, et^adhuc X£2SgZ££Z
quasdara falsas sanctae Catholicae fidei contrarias, erroneaa, scandalo s^"
m* sonantes propositiones, praesertim circa peccatorum conSonem' e
omnibus eSt COn,poncre' et in Pub,icurn. ut illos legendi
S 2 Nnf/ ' Cre PracsumPserant eatenus, et praesumebanL ■
esse affirmare nix e nt e i I / Tl.* qUl proP0sitiones fPsas veras
r"-n veritate et alil 0«w2 m d,eS' et auditis quae jPsi Pr° illa-
^ellent, 22S^rt?^d,IIMl,,,,, Caru,n fa,sitatem dedl'cere
Praefaie cont^l I** huiusmodi continebantu, fa.sa. et fidei
decideret, et decl^aret Ft (,,H ~« *°T?* exsisterent' ^toritate nostra
*8 culpabiles ess^ ' rep r e f ™ .t,one Qhu,U8modi facta, illos quos in prae-
"'eas sauctioues se emen(7 ' * Sanctorum Patruin Wtuta, et cano-
rib«s Praedictis,' ad SaT\ Srl?-? C°rdi°US e°rUm tota,iter err°"
;edire.et iuxt^ ^JeciaraSnl ^?^*»^ ^ nutasmodi abiurata,
a,sas et haereticas ac m " 1 ProPositiones esse scanda.osas,
hui"smodi retrac a^e et Tut 2^^ ZZ* * COnfectum ,ibrum
err°ribus pertinadS iL^ f,™ refUtare recusarent. et iilis, eorumque
!a,es a inre P roXt 2 ,haeretiC°S' " CCnSUriS Ct P°enis in
U,e c°ncessa, prou 's ?r f8 decerneret. P'ena sibi desuper auctori-
r § 3. Postmodun VC 0 c„ "C C°ata* "'tCriS p,en,US continetur-
Cu"°nem dictarum hteZm aCCep,mus Praefatus Archiepiscopus ad exe-
"tcrarum, earura forma servata, rite procedens. dilectos
86
Romani Pontificcs
RKos Petrum de Praexamo, et Petrum de Ocanno, ac Petrum d. r ■
necnon D.dacum de Betonno, Martinum quoque Alphonsi de h t > ,oc"-
stros, et PetrumDidaci de Costana, et loannem de Zltn{ p ?>
Uatos in Theologia, necnon Tel.ium de Buendia ToleSnum et V* * ^
P^eja de Talavera in eadem Ecc.esia Atchidiaco^ Ma^hion^V
mam de Evenca, et Ioannem de Medina decretorum ^ ' S Tho
Fernandi de Alcala in eisdem decretis iLnthtum Pf S ' ac 0«*m
stros in Theo.ogia, ac Doctores. Su^S^^Sffi
que quamplurimos doctos et licentiatos literatos vimc a ' °S qU0,
praedictorum locis, pariter et oZT "
num praedictarum auctorem, eiusoue semmrJ ? * proPositi°"
de Alcala Toletanae dioece^ vocari fZTvTn * SUUm °DDidum
cibusminimecomparentibus deh^ t. ' Ct0 P*n de °sma ac
propositionibus Sdi^" TZ** matura'super on,„n*
assensu Magistrorum d^^lub,h' * Unanimi consi'io «
tiones, per quas Petrus d , 0 mTet eius 'n ""J™"
mare non verebantur, ConZllt ? Praedicti pertinaciter afnr-
Ecclesiae realiter statuto non h .peccatoru'n m specie, ex universalis
falla quoad cu.pam e poenam *ul° Wn COmpertam fore- * peccata mor-
contritione, pravaT ro ToZt ^ THt confessione. s°'a cordis
fessio secretaPsit, necessaZli dcIc^ et quod co,
tentes absolvi non debere Ft Rnm „ n0n peracta Poenitentia, confi-
tfre, et super his qu«e^„^"iM"n,IPt!nt,flce™ ^torll poenam remit-
Sacramentum quoque Poen kZ 2? 8tatuit' disPensare non posse.
"on autem institutionis novi au ' ^"'^r ad co"ationern gratiae, naturae,
Propter earum enormitatem (ut nnZ?* testamenti exsistere, et alias quas
"rum, et qui de eis notitiam ? I C'S notitiam habent obliviscantur
eis) silentio praetereundas d ° T '* praesentibus n°" instruantur
t-ias, erroneas, et scanda Sas c 2? ? ' ^ Catho,icae fidei Con"
^trum decretis, et Apostolie s Con m VCritate alienas' ac Sanctoruni
-resim continere, dictar^ it ^^Ut,°nibus contrarias fore, manifestam
vigore declaravit, et pro talib n l '■ P™ i,laS sibi concessae facultatis
qu.busdam authenticis Ct reputari debere decrevit, prout
! 4" Et d^um Praem^ . UCSUper confecti*> plenius continetur.
T ' "lC°ram "obi*. Nos dilec c < J raCfCrtur eestis ct propositis in Con-
T ansHb lm et Ioannj «<*£fil s W8f Stephano tit Sanctae Mariae
e ouae Cm,SSiS gestis per ip n A l^^» ^dinalibua commisimus,
5*"* nobis HfcftS^ sc informarent'
™« P omptVt, ZC!° fidci' quam ostri, "0StriS S- R- E- Cardinalibus
ob 3 5? ^Pientes, cUne ^ mandatis' onus huiU5'
Positiones maof ! al"S fra,ribns nostris m d,,l^nter rimarunt, et quae
CnSSj» forc- ^3125; fide,itcr -tu'crunt- pro-
f«'dei memonrtw J ^00' P^ccssibus invaUCt°r,tatlbns et rationibt.s. praeter
§ 5- Nos ieitnr , i erUnt" etiam dcmonstrantea, zelo
«onimdcm S u, quem sPectat P^
^3"" Transtiberim:\.terrs°rpsr ***** extirpare. habita
' ^ra«ciis Cardinalium relatione
Romani Pontifices
S7
praedicta, ipsius Archiepiscopi solcrtiarn et diligentiam in praemissis, pluri-
mum In Domino commendantes, ex certa nostra scientia, Archiepiscopi decla-
rationem, et dccretum huiusmodi, et prout illa concernunt, omnia et singula
in scripturis praedictis Archiepiscopi super praemissis confectis contenta,
Auctoritate Apostolica tenore praesentium, dc eorumdem refercntium et alio'
rum fratrum nostrorum unanimi consilio et assensu laudamus, confirmamus
et approbamus, ac praesentis scripti patrocinio communimus, supplentes
omnes et singulos defectus, si qui forsan intervenerint in eisdem.
§ 6. Et nihilominus pro potioris cautelae suffragio, omnes et singulas
propositiones praedictas, falsas, sanctae Catholicae fidei contrarias, erroneas.
et scandalosas, et ab Evaugelica veritate penitus alienas, Sanctorutn quoque
Patrum decretis, et aliis Apostolicis constitutionibus contrarias fore, ac mani-
festam haeresim continere, dicta auctoritate declaramus.
§ 7. Praefato quoque Archiepiscopo, scientia et auctoritate praedictis,
committimus et mandamus, ut contra dicti Petri de Osma sequaces praedi-
ctos, si huiusmodi haeresim, in qua prolapsi sunt abiurare, et eumdem
Petrum prout errantem secuti sunt, errores suos abiurantem, et se emen-
dantem sequi recusaverint, aut malitiose distulerint, iuxta praedictarum alia-
rum nostrarum literarum continentiam, tamquam haereticos procedere non
omittat
§ 8. Et ut gesta per eum probe et laudabiliter, zelo fidei de mandato
nostro, et per nos merito approbata, ad omnium illarum incolarum partium
notitiam facilius perveniant, qua habita, possint se ipsos, ita, ne in praedictos
prolabantur errores, liberius custodire, praesentes nostras literas, cum pro-
cessu per eum habito, ac dicti Petri abiuratione, singulis illarum partium
Episcopis significare non omittat, qui post significationem eamdem, Clero et
populo suarum civitatum et dioecesum ea publicari procurent, et generaliter
omma faciant, quae pro huiusmodi haeresis extirpatione necessaria fuerint
seu quomodolibet opportuna vidcbuntur.
[BUH. Rom., tom. 3, III, p. 171, 172].
59.
Innocentius VIH, const. Summis, 5 dec. 1484.
rit Summis dcsiderantes affectibus, prout Pastoralis solicitudinis cura requi-
, uoes Cathohca nostris potissime temporibus ubique augeatur, et flo-
Hbenter d°eT'S haeret,ca Dravitas de finibus fidelium procul pellatur, ea
desidcriu aramus' ac et,a,n t,e novo concedimus pcr quae huiusrnodi pium
nostrae nn "« , V0.t!vUrn sortiatur effectum. cunctisque propterea per
. ex,,rpa,is- eiusdem fitlei zelus, et observantia in ipsorum corda fide-
"'bu^extS .qUasi per providi °Peratons sarculum erro-
liu>n fortius imprimatur.
<Nocl in nn,"e nl** ad nostrum non sine in?enti molestia pervenit auditum,
■onnuills parttbus Alemaniae supcrioris, necnon in Maguntinen.,
88 Romani Pontificcs
Colonien., Trcveren., Saltzumburgen. et Bremen. provinciis cfvH.ttfc .
locis et Dioecesibus, complures utriusque sexus pereonai r '
immemores, et a fide Catho.iea deviantes, cum daemo.Xs
cubis abuti, ac suis incantationibus, carminibus et conlZlv u ' Ct SUc'
nefandis superstitiosis, et sorti,egis So^S^^^
rum parrus, an.mal.um foetus, terrae fruges, vinearurn uvi e IT l*'
ctus, necnon homines, mulieres, pecora, pecudes e \ h h °rUm
rum animalia, vineas quoque, ponLia, praTa Su b h fruraT
errae legumina perire, suffocari, et Zff er 1, " ' * ali"
homines, mulieres, iumenta, peco a, pecuchfs et ani^H ,p80K,Uc
quam extrinsecis doloribus et torme,,»k % animf,,a' d,r,s tai" «ntrinsecis
homines ne gignere, X^ESlf^ et ^™'*"5' ac «*»
res ne viris actts co, iu«i redd re vl n ' ™ UX°riDUS' et muli<-
quam in sacri suscepticS bllf^iZ ' ""^'^ fidem praeterea ^
que quamp.uri.na &^^U^'!t «>? SaCri,e*° *
inimico committerc, et perpetS^nnn ™ & ,nstl^ante humai"" gener,
lum, divinae Maiesta is^X n am*marUm SUamm
Plurimorum. Quodque .ic Si fiH^^f ^ eXempIUm 3C SCa,ldaIum
busA.eman,aeSuPerioris n ^**0"'8' in praedictis ^
ceses, et alia loea huTusmod ' provinci^ civitates, terrae, Dioe-
Sprenger, per cSJ ?|5S^Sr52rBR f? "^"^ necnon ^
f * professores, haere.ic e p ^ av. ,tiT n • I "'^ Praedicatorum' et Theo.c-
fuerunt, pr0ut adhuc evislun V * ™ PCr ,itcras ^oVcbs depu-
Partium, quaerentes plura „ n0nnu,,i C,erici' et laici illarum
'at.onis huiusmodi provinc J 1?, T T^1, pr0 eo £Iuod in ,iteris ^P1"
«ttcta, illarumque personae ac * ' ?l0eCe8eS' tCrrae' et alia ,0" prac-
expressa non fuerunt, illa sub JZT^ ,'uiusmodi norainafim, et specifice
Pttefatis Inquisitoribus in prov nc Kft? mi"ime et propterea
P;aed.ctis huiusmodi InquisC^^0^ Dioecesious. terris et locis
rum earumdem super exce' s m" T "■ S™** n0n ,icere- et P«*«*
cerahonem, et ^^^^^ antedictis, punitionem, IncaH
ES^^^^^tW^Z^ ****** asserere non
S£n ? 7CeSSUS' Ct «nSffJSiff^ Dioecesibus, terris, et locis
°«ic xsec°utiogitUr impedime'^ iu be" lremarient impUn,fa-
labes haereti ' quom°clolibet reE^ per <-uae -Psorum Inquisitorum
alio^f^, ^orumque ex^f* * 1medf° ,Ubmovere' Ct *
rSS" !m T 5„S!I huiusmodi in perniciem
ue prop,erea ' ' pr°V,dere volentcSl fidCi 2e,?POrtunis remcdiis Prout nos,ro
^ub JStSSTt Pr°vindas. c iv itate ^ n h°C maxime nos imPe,,enle'
eisdem superi^ deh^T' terras' et ,oca Praedicta
« ad wSESZZZS* °mdUm 1 "quSon-,n!?UiSiti0niSOffici° CarCrC'
rectionem, sUper excessib °" S huiusr"odi exequi licere,
b-. «t per SfSft etf 5*G?2i2 ?m,nlbUS Praedictis C°r'
«crrae, ct |0ca ac perso ' l,ler,s Praedictis 52 ebere« Perit,de in omni-
perSo"«e, et eXcessus ^^nciae, Civitates, Dioeceses,
ai- nominatim, et specificc
Romani Pontificcs
89
expressa forent, auctoritate Apostolica, tenore praesentium abhii»,»* d
potiori cautela iiteras, et dcputationera pmSSTSES^^
Dioeceses terras et loca, necnon personas, et criraina hi22Sl2X
praefat.s Inqu.sitonbus, quod ips i, et alter pnmm ^ c*lcn»enres,
filio, ioanne Greraper Oerico Constant L I oece^ M Sf ro i n T
nroderno, seu quovis alio Notario publico. et r Siueltet e0rUm
pro tempore deputando >n Provinciis, Civitatibus, U^Z ^"™
praedictis contra quascuraque personas CUiu^qur^dWo^ °C'S
.ninentiae fuerint, huiusmodi Inquisitionis officiurn exeau^ l t ' P™*'
quas in praemissis culpabiles repererint, iuxta earun^ T T ^™™'
incarcerare, punirc, et mulctarc. dcn,enta corri?ere.
§ 3 Necnon in singulis Provinciarum huiusmodi Parochialihnc i •-
verbum Dei fideli populo quotiens expedierit, ac e» vfeum f, '
ct praedicare, omniaque alia, et singula in P aemissis e Uirca '
et opportuna facere, et sirniliter excqui Iibere eT I !te v * f necessar,a»
.iberam de n Lce^^t^ *
9 4. tt mhilominus Venerabili Frntri nnctm p«-
pracmissa, ubi, quando, el auoliens „ J,i P r allum' seu alios
Huisiloruu, l.uLmod « ' 2 Zs eorum ISS? ^ pr° par,e
publicaus, non permithl eos S"""e re1uisitas. solcmniter
™, c iisss^ssirss supfr hoc contra pra«ik,a-
^oraodolibct impediri m^Worcs e'l QUaV'S aUC'0rila,e "ol»tai scu alias
■* c. rcbcllcs cuiuscn Z T. Z ftatis iESS* C' co",radfc'°^ 0-os-
«•* ct excellenliac ant condi Hn „ f Praeemi""«ac, nobi-
*iP0 sint muJ nJtcZ '^, " ' qU0Cumque «^ptionis pri-
<*u, formidabilio « ^«Tta "°"'S' aUSpC"S'°nis' e* m,eruieti, »e ««««
«, omni appcllatton ' postposita e„m Sen'en"'aS' CC"Suras' et Poe'
eum scrvandis pmSTtn^vT^V' >eeiUm,s su"er his
«rc, el reaggravarc aucTnri,!,: Sen,en,"tt ,DSas (l"o«ens opus fuerit) aggra-
M. auxili„°brac„H "° "^"^ ^™"'0 a° "°C
si optis
^"^^^^ - constitutionibus, et ordinationibus
Nu enro, etc. Si qriis, etc. '
mi Rom" t0">- 3. III, p. 191, ,02J.
60.
Jnn°centius m cons, OtticU nostrl, 25 U„. ,49,
S?Di^ S^t' aqdUhrmoU« UniVCrSiS n°Strae CUrae ^«s in
^nAP°sto'icae aucfo ita Lra ef hofPn ^ "°S Wl,dfc Ut huius
v remedia e«am adhih, Draeservemus' opportuuae pro-
,ea'' Ct ,U»««am exquS 0 rnS' qU3e iUS SUU'" **U consePqui
S V"S' et a canonrbus damnatis modis conculcare
90
Romani Ponlifices
satagentium malitiis obvietur, transgressoresque debitis affidantur pocnis, ut
a similibus abstinere discant; et alii, si non virtutis amore, et iustitiae ze|0
inducti, saltem formidine poenae perterriti, talia committere non praesumanl.
§ 1. Sane multorum clamoribus, et fide dignorum relatione (non sinii
maxima mentis nostrae perturbatione) accepimus, quod saepissime contingit,
et quodammodo in quamdam consuetudinem, seu potius abusum deductum
cst, ut cum aliqui ad Romanam Curiatn (ad quam, utpote communem omnium
patriam, ex omnibus mundi partibus confluere soliti sunt pro iustitiae com-
plemento, in causis potissime ad forum Ecclesiasticum pertinentibus, conse-
quendo) accedunt, et causas in eadem Curia, Palatii Apostolici Causarum
Auditoribus, seu aliis Iudicibus, contra eorum adversarios committi, et cita-
tiones ad partes, ut moris est, et styli antiquitus in eadem Curia observati,
decerni obtinuerunt, hi contra quos huiusmodi citationes executioni mandari
debent, ad iudicia saecularia, et alias vetita, Principesque et Potentatus sae-
culares recursum habentes, tam personis sic agentibus, quam notariis publicis,
et aliis, etiam quibuscumque Cursoribus nostris, huiusmodi citationes exequi
volentibus, per principales seu Iudices, et officiales saeculares huiusmodi,
sub formidabilibus poenis inhiberi et praecipi procurant et faciunt, ne illas
exequantur, et ut iam factas executiones revocent, seu saltem etlam iuramento
adstringi, quod de executionibus huiusmodi relationes non faciant, alias-
que ne huiusmodi executiones fiant, diversimode impediunt; et quando-
que clerici, quibus in Beneficiis Ecclesiasticis (ius) competit, beneficia ipsa ad
suorum adversariorum instantiam resignare, et iura ius nullum haben-
tibus dimittere compellantur ; Notarii vero, seu tabelliones publici, ct
aliae personae Ecclesiasticae , plus temporalem quam aeternam poenam
metuentes, de huiusmodi citationum executionibus, et inhibitionibus seu
impedimentis circa illas praestitis, etiam in virtute per eos in ipsorum
creatione ad notariatus sive tabellionatus officium praestiti iuramenti, ab his,
quorum mterest, requisiti, metu poenarum temporalium huiusmodi, instru-
menta pubhca desuper conficere, et in publicam formam tradere, aut de his
se rogatos facere non audent, ex quo iustitia perit, seu saltem retardatur,
Benenaaque Ecclesiastica multotiens absque titulo canonico detinentur occu-
vill^r rl !a VCr° AP°stolica contemnuntur, et auctoritas Sedis praedicUc
vilesct hbertasque Ecclesiastica conculcatur.
ne ,Lr'i,!!0S ,g,'tUr cupientes- quantum cum Deo possumus, huic morbo
hac noZ T ?at' °Pportunam m^elam adhibere, auctoritate Apostolica,
sir Ll« JZP ) COnstitutione *atutmus. et ordinamus, quod omnes, d
staL, pK 7 saecular<*. quam regulares, cuiuscumque dignitatis,
Curin cau^ M !Tt^!*** ordinis existant, contra quaa in eadem
^222 "a tnCtari cons^verunt seu possunt, de iure «I
«cvolutionem ad iU r TV^ fu,Urum' tam P« appellationem, scU
»iones huiusmodi n vl qu°niodolibet committerentur, et quaeciU-
nendas, a„t quaevis all? COmrniss,onu™ Apostolicarum, dccretas vel deccr-
«4» contincntia. quo «uSTl! rcscripta Apostolica. iustitiam vel gr*
P" * vel per aliUfli Zt*u ' ?■ lllorum tenorem cxecutioni demandentur.
" SCU ah0S' d««te vel indirecte, quovis quaesito colorc
Romani Pontijiccs
91
impedire aut impcdiri facere, seu clericis, ut Beneficia Ecclesiastica renun-
cient, aut iuri in illis sibi competenti cedant, vel ut a prosecutione causa-
niflij et iurium huiusmodi desistant, mandari facere praesumpserint, aut pro
illis impediendis, et renunciandis, ad principes seu officiales saeculares, publice
vel occulte, per se, vel alium, quovis quaesito colore, recursum habuerint,
causam perdant, et omne ius, tam in petitorio, quam possessorio, in re vel
ad rem, de qua agitur, eis competens, eo ipso amittant, et ad Beneficia sic
renunciata obtinendum inhabiles existant.
§ 3. Aliae vero personae Ecclesiasticae, seu etiam saeculares, quas causa
huiusmodi non tangit, executionem citationum huiusmodi, aut aliorum quo-
rumcumque mandatorum, seu rescriptorum, et provisionum Apostolicarum,
ut praemittitur, impedientes, aut impedientibus huiusmodi, auxilium, consi-
lium vel favorem, publice vel occulte, directe vel indirecte praestantes, cuius-
cumquc conditionis vel praeeminentiae existant, sententiam excommunicatio-
nis eo ipso incurrant, a qua (praeterquam in mortis articulo constituti, et
satisfactione praevia) ab alio quam a Romano Pontifice pro tempore exi-
stente, et canonice intrante, absolutionis beneficium nequeant obtinere.
§ 4. Notarii vero, sivc tabelliones publici praedicti, qui de executionibus
citationum, et mandatorum, ac provisionum huiusmodi faciendis, aut quo
minus fiant inhibitionibus, requisiti fuerint, instrumenta publica desuper ad
instantiam interesse habentium, seu interesse praetendentium (satisfacto tamen
de congruo salario) conficere recusaverint, periurii reatum incurrant, ac exe-
cutionem officii tabcllionatus amittant, fiantque infames eo ipso, et eorum
instrumentis sive scripturis publicis postmodum per eos super rogitibus
postea factis, et conficiendis, donec ab huiusmodi reatu periurii absolutio-
nem, et infamiae abstersionem obtinuerint, nulla fides in iudicio, vel extra
adhibeatur.
§ 5. Et ut huiusmodi constitutio, et statutum ad singulorum notitiam
deducantur, universis Iocorum Ordinariis in virtute sanctae obedientiae prae-
cipimus et mandamus, quatenus statutum, et constitutionem nostram huius-
modi, per se vel alium, seu alios, in eorum Ecclesiis, vel civitatibus publi-
ccnt, seu publicari faciant, ac constitutionis huiusmodi copiam Cathedralium
Ecclcsiarum valvis, ita quod verisimiliter ad singulorum notitiam pervenire
v3ieat, affigi faciant.
§ 6. Necnon pro tempore existenti Curiae causarum Camerae Aposto-
lcae generali Auditori, ut instante Procuratore Fisci nostri, et Successorum
ostrorum Romanorum Pontificum, contra omnes, et singulos etiam quali-
^rcumque praerogativatos, quos praedictas sententias et poenas sibi incur-
ciet ^!^"1, eisdem sententiis, et poenis illaqueatos tamdiu publice nun-
cWtari t lb aUiS nunciari' ac ut excommuiiicatos ab omnibus arctius
*ibu8 ' - ° m,nus '^Wmla per eum desuper habendis servatis proces-
Aposto|entCntlaS' Ct poenas Prafatas iteratis vicibus aggravare, auctoritate
M*k*M* Procuret» donec ipsi sic excommunicati, absolutionis beneficium.
^sfact.one praevia, meruerint obtincre.
larja A ' Vo'unuis a»tcm constitutioncm, ct statutum huiusmodi, in Cancel-
ostohca publicari, et in Quinterno Cancellariae praedictae, inter alias
°2 Romani Pontifices
m.bi descriptas constitutiones adnotari, et describi, ac post duos m™
d.e publicationis huiusmodi computandos, omnes absentes, praesen Z Tt '
m eadcm Curia post diem publicationis huiusmodi arcta e ac oL T
petenHbus dari, et concedi eo modo, quo a.iae constitution l de cuTa
cedi consuevcrunt. 13 Cun"
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 223, 224J.
61.
Alexandcr VI, const. /„ ernincnti, 13 apr. ,5o2.
fn^SX^?" SPCCUla' diVina dlsponente c,emenlia' *»
preminu i Z nl? rf ^ nos,rae so,icitudinis curas, quibus assidue
P^^SS^^-^^f^ ,n Primls snscipere debemm
^'-'CeZl;^ ad Romanam Curiam (ad quam velun
Hnue de divers.V £JS?Sl? ° 'USt,t'ae fontem Dro ilIa consequenda, con-
c^ndiS cSStafi rStaSS! r** mu,titudo) pr° eorum causis ,ra-
dimentis, ffS Pr0SeUUentes' Sub,atis ^
Ct quiete pcrsoualiter ♦ Proseq»endo, (n eadem Curia libere, tutc,
conditione inspecta M i n Permar,erc- Prout personarum, et temporun»
§ l.Saue tam clil ISmSSSS^^^^ ****** exPedirc-
corumque Locatenentium 17 CaU8arum P^«i Apostolici Auditorum
™m causas suas in dlctaCti ^ diKno™m relatione, quam multo-
maxima mentis nostrae ner , "ahpr.osc<»uent5u"'. gravissimis querelis, non sinc
nosj fcl record. Innocentio Panf Vm Saepenumero accepimus, quod licet
Placuit, sublato de medio ad Praedecessore nostro, sicut Domino
™ntia, assumpt., tam eiusrl.JT™ Apostolatus apicem, divina favcnte de-
Wcum, etiam praedecessorum , T°Centii' quam aliorum Romanorum Pon-
,u u'c Coenae Domini Pe 1« " ^™' VestiKiis inhaerentes, singulis annis,
* *l alium. seu alios, , Z,!^ CetCra' 0mnes i,,os- °ui Dcr
!a«s ad eamdcm Curiarn faZ ^ Perao"M. Ecd«iasticas, vel Saecu-
'" eadem prosequcntes Lut nm f""8; Ct neg0tils suis recurrentes, illaque
VC1 Pwuralores ipsarum a..t eti° I ,' nc2otioru»» gestores, Advocatos,
«yt.b deputatos. occas on c ' smr,,AUdi,?reS' SeU ,udiccs suPer dictis" sc"
^ «UHUrent, ve. occideren , 7 ^ negotiorum huiusmodi verbera-
TJr' dirccte' vel Indirerte. t ,,h EU SP°'iarcnt' et *»« Per se- vel alium'
onsumrn , c p *e d.cta exequi, vel procurare, aut eisden.
£LJ ttft 0rd,n,«. coi dit 0"isn Verebant,,r" cuiuscumque praeeminen-
n^ ^^ ^vis at ' 'eful. StatUS forent- etiamsi" Pontifica.i,
^«slk* *JTS5 dictaut f praede™ praef3,i-
dun>Uxat .n 1!! tCnt"8' «"»"««, pcr a Hum d'C facere consuevcranl, «
C« for™ Ce?r KtiCUl° «Xtnt? Roman,"u P°"tificc'u. «isi
Pn3s,s- absolvi potesi "CC e,,am tunc, nisi sub certis modo
Romani Pontifices
93
§ 2. Tamen dierum crescente malitia, quamplures iniquitatis filii perdi-
tionis alumni, excommunicalionis, et anathematis huiusmodi sententias par
vipcndentes, horrenda inhumanitatc, detestandaque saevitia, mortem sitientes
aliorum, videntes forsan se in causis per cos, vel contra ipsos in dicta Curia
pro tempore motis, iustitiam non fovere, suorum salutis, status et honoris
immemores, humani gencris hoste procurante, Deique timore postposito
corum in dictis caus.s advcrsarios, aut illas pro eis in eadem Curia prose'
quentes, aut procurantes, Advocatos, vel Procuratores eorum, testesque et
Causarum praedictarum Notarios, multoties divcrsis excogitatis minis affi
cere, invadcre, verberarc, mutilare, occidere, seu per alios, etiam assassinos
taha procurare, et exequi (proh dolor) ausu temerario non erubescunt adeo
ut plerumque ius suum in ipsa Curia prosequentes metu, et quadam despe-
rat.one deducti, causas suas deserere, aut non sine magno ipsorum praeiu-
dicio, et detrimento ad concordiara seu alias transactiones inhonestas, pactio-
nesque illicitas, contra consueta.u dictae Curiae libertatem devenire et ab
ipsa Cuna discedere cogantur, in Divinae niaiestatis offensam, iurisdictionis
et auctontatis Apostolicae laesionem, aniraarum periculum, perniciosura quo-
que exemplum et scandalum pluriraoruni.
§3 Nos igitur, qui eamdera Romanara Curiam, veluti supremum iustitiae
ettT 1 n f Kern'nUm °Pprcssorum omniun' «fugiura, Iiberara, imraunera,
tsecuram omn.bus conservare deberaus, considerantes attentius, quod plures
euarum gravtas, quara Dei tiraor arcere solet a voluntate peccandi, et
StoTs ae"t0f PenCU,° V°,enteS °CCUrrCrC animarum. ae tan, nefarios prae-
u m u aC'n0r0S0S h°mineS' Ecc,esiasticae animadversionis raucrone
St2«K-n ^ n.,Cta hUiUSm°di PnWWPftwh existat, huius per-
consMutionis edicto, de Venerabiliura Fratrura nostro-
3SSS5 LT" t c,esiae Cardina,ium consi,io' praedictas excomnm-
«« P ent E cS ' ir, , TneSqUe Ct SingUl3S a'iaS SCntentiaS' CCnSUras'
alli ApostoS cl^ « "a praesumentes' Per canonicas sanctiones, ac
ri«le aCoS an :°,leS' ^omod°"bet latas. et prorau.gatas, aucto-
'•o».quUo^suhP m ' eti,,n0Vantes' ad omnes. et sin^ulos praedi-
^inlus, eUrdtaus! C°mprehensi n0n cssent' c^endentes, et amp.iantes,
^£^JSSL PerPetU,'S fUtUn'8 tCmp0ribus' omnes' et si,^uIae
^us, ordini et „ f^nK, cuiuscuraque qualitatis, dignitatis, status,
ficialibus, n nm tSFf*"** ^™' °.uae earuni 'm causis» «ara bene-
?t Pro temporT ncTT' "5 Criminalib,,s. sivc '"■xtis, in dicta Curia nunc
iam decretae su T "'S (etiam supcr ,,is' °-uibus ,ilcrae «ecntorlales
V«J Hlas pro els 1 '!" consccutac non fuisscnt effectum) adversarios,
,or<* ipsorum SkSSi * Ct Procurantes- sive Advocatos, aut Procura-
riosPraefatos'ni ni dlt0rCS' et a,ios Iudiccs quoscuraque, testes, et Nota-
P" aIios talfa nroc. rn '"^' mVadere' verberare- n'uti,'-'rc. et occidcre, scu
mU,,lati°. vel mo« fS u C fXCqUi ll«omodolibet praesurapserint, quaraqua.n
«tefenclerint seu \Tn n°D secluatur. aut ta,cs scientcr rcccptave-
PUblice vel occ^he dir^ T*' ^ C0P8Ulum« auxiliu,n. vel favorem,
' °'recte vel mdirecte praestiterint, sivc qui praemissa
<)4
Romani Pontifices
etiam pro aliis, quomodolibet commiserint, ultra sententias, censura.
poenas praedictas (quas etiam ipsi pari modo incurrisse noseantur) sl e* ?
litigantibus causam ipsam, et omne ius, tam in petitorio quarn possesso "
ac m re, vel ad rem, causa vel occasione huiusmodi quomodolibct cnmn
tens, co ipso perdant penitus, et amittant. Si vero alii fuerint, ab ipsi (Zt
e ommbus eiusdem Romanae Ecclesiae terris, perpetui exilii, omni spe rc
tut.oms adempta, et si mutilatio membri, vel mors (quod Deus averu '
ubsequatur, u.tra causae, et iuris amissionem, ac exilii poenam huiusmod
tam psi, quam pro e,s praemissa exequentes, et omnes alii supradicti dCnn
s.t.oms a d.gmtate, honore, ordine, officio, et beneficio, ac laesae Mafi
cnm,n,s sententias incurrant ipso facto. Eorumque officia etiam e££n
Romanae Cur.ae, ac beneficia quaecumque ex tunc ipso iure vaL
23"d *d£2£ prHemittitur' vacatura> nostrae- «W^t2
liis pe nos l"'; 8f"2 FratrUm e°rUrndem COnsilio ^rvamus. libere
P ZteRjL u J ^pdemt,Praed,Ctam dUmfaxat confercntur, inhibentes , e quis,
de H ° P°ntin«<", quacumque sit super hoc auctoritate munitus
q o o mnTerC' drCaJ1,a PCr Viam Permutationis, vel alias fnS
Supeqr his a nunn eSUmat' Decerne"tes « «■* **** et inane, si secus
Sm n^ I m " Sf b0n'"S °mnibUS' 3 cunctis PerPetn° diffidali
babEs^uLS 3C ^f168' Ct inhabiles habeantur- Et Postquam Pro-
nulSs^if SlSiT? a'iqUem SCe,US tam execrabi,e co™isis*.
S Eaflbnis eXeC°mmUnicat,onis et anathematis, amissionis, depositionis,
ut IpF^^^^T?1.' adverSUS eum -ententl. requiratur. Et
lere faclius t Sent° ' *Km0nsi h°mines' a tam execrabi,i **
saecularibusque pXni 3 o*i"1lr\,",r"-a"tUr- °mnibUS- et sin^U,is Ecclesiasticis,
nis. et ConXon~4nS tEVZ fT* **
cxcommunicationis etSel^ SanCtae obedient,ae, et sub Slmfli
praefertur absolvi poLln tSS! 1 "S™" P°e"a' a °Ua n0nnisi' *
commisisse, procurasTe aut , In,ufnPfnu8' ut <>"»"«. quos praemissa
pro tempo^^is en^ ? teTSr ^*"1'' R°man° ^
venire, per se vel Z n'« » ' P qUem ad eius notitiam facile possit per-
huiusmo^d 1 Ss'i como^ 'r Tf™ "0" om,ttant- oro revela,i^
§ 5. NoTobs^antibus "c. " C°nSeCUtUri-
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 255-2571.
62.
II, const. ^.,n; Pon,,c/Si 28 f 5o5
^^^^m^^^^^S^6^ ad ea Hbenter intendit, per
Camcraeque Apostolicac 'Z Monasteriori"" dispendiis obvietur,
statu conscrvando, qUoHdte taS*??? °"era' pro Ecc,csiae Roma'
quot,dic mcumbunt, Indemnitati debite provideatur.
Romani Ponlificcs ^
I § i. Dudum siquidem ad audientiam fel. record. Bonifacii VIII et Ale-
xandri V, Romanorum Pontiflcum, praedecessorum nostrorum deducto
quod nonnulli ad Patriarchales, Mctropolitanas, et Cathcdrales Ecclesias'
Monasteria, et Prioratus, tam regulares quam saeculares promoti, seu quibus
per eosdem praedeccssores, seu Sedem Apostolicam, de dictis Ecclesiis
monasteriis, sive prioratibus, hactenus quomodolibet provisum fuerat in
expeditione literarum Apostolicarum super provisionibus huiusmodi negli-
genles existebant; quidam vero ex praedictis, quod deterius erat, absque
huiusmodi literis, in suae salutis interitum, ad Ecclesias, monasteria', et prio-
ratus huiusmodi, praeter, et contra stylum, et morem Romanae Curiae lau-
dabililer observatos, ac etiam Apostolicas prohibitiones, accedere praesum-
pserant, ac Ecclesiarum, monasteriorum, vel prioratuum huiusmodi, regimini
gubernationi, et administrationi se etiam ingerebant, et immiscebant, ac inge-
rere, et immiscere damnabiliter praesumebant, iidem praedecessores cupientes
huiusmodi damnis instantibus, et futuris remedium adhibere opportunum
videl.cet ,dem Bomfacius praedecessor noster unam perpetuo valituram con'
stitutionem, quae mcipit, Iniunctae, ' per quam inter alia sanxit ut Eoi-
scopi, etc. K
§ 2. Alexander vero praedecessor memoratus, ipsius Bonifacii praedc
usom mhaerendo vestigiis, ac de consilio tunc venerabilium fratruin suo-
) run, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium, auctoritate Apostolica et ex
« ccrta sc,ent,a a.iam, quae incipit, Ex iniuncto, « edidit consUtulnem
h eqTrch! Cr f tStatUit Ct dCCreVit' ^UOd °mnes- et Patr ar!
hae Arch,eP,SCop,, et Ep.scopi, Electi, Administratores, Commendatarii
T:llnZ7- qUiDUS PCr CUm «^rif te ApoSS
« se qde Metr°p0,itana' vel W«rt Ecclesiis, vel Mona-
comme 1 ^ n P"°;at,bUS,,C°nVentUa,ibu8' etiam administrationem, vcl
S^SZT^^ Vorum ,iteras usquead tota,efn
«* Po " nnva t on F 17 " ^™1" inC'US,'Ve' exPediri n°" fecissent,
^^TZ^ammtrWteri0mm' Ct Prio««««n, huiusmodi
** negligen tem n Z C,UOmodo,ibet ^Uisiti (quam quem!
^^^i^TJ0 • eo ln« quod Ecc,esias'et mona"teria'
« ™nc praefaf aguc t iT,^ SSa 3d effeCtUm Perd^ere, ex ea die, prout
et Apostohcae Sedis dispositioni specia-
^1'. super proviiionThJ '• d aV,t) tenerentl,r- et ^berent literas huius-
expeditioncm PS'S ^ SC Vd a,,'°S* USqUe ad Praefa<am earum
!cds5f. infra annum Z reCept,onem' ut praemlttitur inclusive, expediri
^^««•providcri cn mf n Pr7'S,0niS f3Ctae' COntinue «Hiputandum. 1111
^ ™ Prioraibua^ futurum.de Ecclesiis, mona-
J^uf Praefertu l , ' a"qU0 eorumdem. »"b poena simili,
t compu and n ■ ' ''"^ an0Um 3 die Provisionis facien-
^ ^ ad StLm J r;n",ter tenerentUr' Ct deberent ,iteras iP^S
P aeatctam totalem expcditionem, et receptioncm inclusive
,4,°- ~ Bull. Rom., tom. 3, II, p. 412, 413.
96 Romani Pontifices
cxpediri fecisse Et interim sub eadem poena per se, ^^^1^
provis.oms in forma, de regimine, gubernatione, seu adminSn » !
quasi, hcclesiarum, Monasteriorum, Prioratuumque praedictorum v ' *
eorum, seu bonorum eorumdem, in spiritualibus, vel temporalibus ,11 T?
se mgcrere, vel aliter se immiscere, aut super his vel eo 1 li *
dependentibus, ve. connexis, iurisdictionem a^liuuam T^^Z'*
praesumcrent, ceterisque poenis contra praedictos, a ,C v a D
et-am rat.one negligentiae muneris consecrationis ve bened.Vtio '
suscepti, statutis, inflictis, et a.iis in suo robor pern an urt S;0",
mane, censeri ex ea die, si secus vel aliter suner , ! ' "
scienter> vd ~ in ^™-^fflq2S
bunt, diu maneanr n suspenso sed „, fTT ? Pr° emM*
constitutiones deducant™ S „ Frrt -P * *d aCtUm' iuxta Apos,olicas
dignitatum SSSSi 5123^!?' m°"asteriorum- et Praedictarun,
absque titulo e S ^1 . ' ^ Commendatarii> et Administratores,
et Pen-culum, regimini,
nostrorum inKT Ut, L "mo^rf6* ^0™ praed™
«ones praefatas, earum quamTi h^T ° T°' eX Certa SC,entia' COnS,i,U-
valitura d^"^ "g*»* COns,i,u,ioue PerPe,U0
nes Bonifacii, Alexa, dr EZ Statu,mus' et ordinamus, quod constitutio-
Poenas, et ce„«u 2 et^ aedec«s°rum "ostrorum huiusmodi, etiam quoad
omnibus, et per 1^°™ in eis «Pressas, quoad futura, in
petuis futuris temporibu, nh! . n0KS' qui 0mnes inviolabiliter per-
constitutiones, et ordinatioues' eaTdern' qU°, Ver0 ad Praesentia- et Praeterita'
quod quoad Patriarchas ArrL moderamur sub hac forma, videlicet,
Commendatarios, Abbates Pr 'P"copf°^.EP,8«>P05, Electos, Administratores,
Apostolica de Patriarclni;' u». .? °S ^uoscunique, quibus auctoritate
steriis, seu ^bTc^n^1^ VC' Cathedrali ^esiis, aut ™na"
"'endam, hactcnus provisum tl ! ?*' h administrationem, vel com-
expeditionem, et receptionem (, S"Per his Iiteras ^ ad totalem
lutione Alexandri praed^essoris h .f1**"1' ,nfra «erminum in consti-
s;ne literis conflrufa^^^fc0? "0n fecernnt' vel e,iam
«*b, Ecclesiarum, iSSSSS,' T"!!^ co"s<*rationis, et bene-
et ll.i incumbunt, vel e ™im m, P"0ra,uum administrationem acce-
^e bcneficiomm, i„ dic ta Came ' °S' *" Pro quorumcum-
aTZ :empUS'Pro ",u«°^ Pf° Seipsis' -I a.iis, infra
LP!h ^ 8Cntcntias1 et poenas n ' ^** tcnuinis non solverunt,
- bu, contentas incurrenPn nas . n P2'w.s constitutionibus, et ob.iga-
E co!°n TnSeS> a die PubUcatio^Ti^
m c°T?nU0S' li,cras nu,««mod ota Z ,n ^ncellaria Aposto-
rint- ct * his ouae dchcnt. Ga^ p^^t^ et ad se
epraed.ctae satisfeceriut: ex tunc (dum
Rotnani POttilflcM 97
„ nroVisioncs, collationes, seu alias quaslibet dispos.t.ones de Ecclc-
TVZJX Priorttibua, dignitatibus, et beneficiis praed.chs, a prae-
sus, Monasn ■ , ^ ^ ^ quocumque> ve, qUomodocumque factas,
dicta Sede _ AP huiusnl0di constitutionis nostrae, ius quaes.tum)
n0" S Teicommunicationis sententia, et aliis poenis, quibus per praed.-
^ ,Pnn \ m IZ vel obligationes respective obligati essent, abso.uti, et ad
f rltHro^ privati essent, plenarie restituti, auctoritate nostra
ZSZfiSSZ si praemlssa omnia, et singu.a in ipsis constituUonibus
contenta observassent, et poenas praefatas non mcurr.ssent
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 265-267J.
63.
Iulius II, const. Regis paciticl, 24 febr. 1509.
Regis pacifici qui regnat in caelis, iicet insufficientibus meriHs vices
gerentes in terris, cunctorum fidelium statui, prout ex susceptae serv.tut.s
tenemur officio indefessa solertia intendentes, ac animarum pencul.s obv.are
cupientes, ad ea per quae ubique, praesertim in terris Romanae Eccles.ae
sponsae nostrae subiectis inter fideles eosdem, caedes, rixae, et contentiones
cessent, scandalorum tollantur fomenta, pax, et concord.a v.geant, prospe-
risque eorum successibus consulatur, opportunae prov.sionis operam mipen-
dimus, prout in Domino conspicimus salubriter expedire.
§ 1. Sane non sine maxima animi nostri perturbatione accepimus, quod
nonnulli fidelium praedictorum, inimico humani generis instigante, et al.qu.bus
ausis occurrentibus, et plerumque minimis, et inhonestis, ac lev.bus verb.s
ad contumelias, contentiones, et diffidationes devenientes, ut alter alter.us san-
guine satietur, ad temporales Principes, et dominos maxime Civitatum.Terrarum,
et locorum Sedi Apostolicae subiectorum confugiunt, ut eis locum tutum,
sive campum ad duellum, seu pugnandum assignent. Et quamvis Principes,
et domini praefati, duellum sive pugnam eis dissua
rent, tamen plerumque locum, aut campum tutum huiusmodi assignant,
malevolumquc altercantiuni propositum ad exccutionem augent, magisque
uhi quam alteri favent, ex quo hominum mortes repentinae, et nisi div.na
gratia praeveniantur, animarum perditiones, mutilationes, et vulnera, inter
astantesquc pugnantium amicos, odia, et altercationes, et ex uno inconve-
"ienti plura oriuntur In ipsorum fidelium animarum, et corporum penculum,
s'enerisque humani praefati iacturam, perniciosum exemplum, et scandalum
plurimorum.
§ 2. Nos igitur qui fidelium praedictorum tranquillitatem, et pacem sin-
«ris dcsidcriis exoptamus, saluberrimis Christianae Religionis documcntis,
et cxemplis Deum tentandum non esse praemoniti, Salvatorisque Domini
nostri Iesu Christi, qui Petro Apostolorum Principi, Ut gladium mitteret in
vaginam mandavit, praeceptis cdocti, attendentes hominem homini, inter
qwem cognationem quamdam natura constituit, insidiari nefas, et gladiatoria
98
Romani Pontifices
munera, et purgationes huiusmodi vul?ares T^U^T- "
damnari, cruentaque spectacula a sacris ^anonibu et Z ST ^
jnMMta et improbata, sicque pugnantes SK^^TST?
pun.n, et cum omni tempore, potissimun, tem.n i„ CrS,S Poenis
q»ie.e pub.ica detestand.; ^tpl T ?* * don*ta
nobis oblatae petitionis instant.am, sedTe^strTmera dtr^ ^
certa sc.entia, hac in perpetuum valitura 1, • mera del,berahone, et «
torum huiusmodi usim dam L eT imn lh ' ?Ue,,0rUm'
Ecclesiae mediate, vel immediiTsubf^K ' 61 ***** Rornanae
tate, et potestate/ac JSSSSSSSSS Z ZT^ qMvfa ^
tentiae poena e quacumque causa 2» - " . commnn'cationis lataesen-
prohibemus: Dictosque ^«Ita Z*^™*"*1***' fieri °™"o
et puniri, pro homicidio, v v »nelTh imDUne caPj P<^
nulla cis consuetudine AaLS^S^ T ^™™™ disnositione'».
Ecclesiae, mediate, vel immedhte „ S ? , CorPoraque in duello in terris
IW prohibentes. U°leCt,S ,acto morienfium in sacro sepe-
omnmu; ^JJ ^52?^ P°ena> et interdicti ecclesiastici,
Domicel.is, Baronibus, TSSISSS^S^ ^1^' Marcn,oni^
*** et ^3^^^^^9 D°miniS' Vicarii9' Communi,a-
Ecdesfte, mediate, vel immediato ,'„k Ct loconim Praefatae Romanae
Petuis fnturis temporibuT aliOu £™ mandantes. ne de cetero per-
rin*. et ex quacumque caus F e J"™'?™^ et nobi.ita.isL-
campum liberum ad duellum «T 'eg,bus non improbata, locum seu
doHbeJ assignent, concedant, seu " hnf * Pugnand^ tutum, quomo-
factani, vel permittant, sub exrnm ' 3Ut assi&nari. «>ncedi, seu tradi
mi"ium ducatorum Camwae T^^^ ^ Sententiae' et QUatuor
*■ fncurrenda. Et 8i mJ$FSSSL%$ ^*"» poena pro qualibd
mam vicem fuerint, ultra dictas . 18 v,olatores' "Kra dictam pri-
Romana Ecclesia ob.i„„er E"J? £\ ^*' SCU vicariatu. °-nern a dicta
P^sentiun, praecipfmus, manda^ ° ^ Ap°St0lica auctoritate, tenore
qulbuscumque statutis, e SSSSSS££** ^cernimus, non obstantibus
n'bus quavis auctoritate ediri" et n k • PUvilc^ lndn,«8' et eoncessi°-
qulbuacumque. *S" et qu'b«»vis concessis, ceterisque contrariis
R°m- t0- 3. IH P- 309, 3.0J.
64.
^£St^ *r- ct — <*
gencris WrtSS 't0rC' ac ^hisnutmn m ,lmpr°bitaS' animas occU'
a Sttictti pafribl|s "npel.unt, ut quae sibi
^ngregatione fidelium,
Romani Pontifices
pro huius sanctae Sedis dignitate, et Ecclesiae unitate servandis, ad schi-
smatis occasionem tollendam (quo in Dei Ecclesia pcrniclosior morbus inve-
niri vix potest) Spirftu Sancto cooperantc, non minus provide et salubriter,
quam necessario, decrcfa et statuta esse noverint, damnata audacia, et exqui-
sitis artibus et fraudibus attentare temere conentur, et cis contravenire con-
tendant, nunc novorum editione iurium, nunc antiquorum innovatione et
declaratione, nunc vero extensione, et novarum poenarum adiectione, prout
salubriter expedire conspicimus, solicitis studiis obviare curemus.
§ I. Sane licet olim fel. rec. Pius Papa II praedecessor noster, de
fratrum suorum S. R. E. Cardinalium, cuntorumque Praelatorum, ac divini
et humani iuris interpretum, Curiam Romanam sequentium, in dieta, seu
Congregatione Mantuana existentium approbatione, matura prius et gravi
praemissa discussione, et de eorumdem congregatorum unanimi consilio et
assensu, ac ex certa scientia provocationes ad futurum Concilium, efficacis-
simis, et palpabilibus rationibus, tamquam erroneas et detestabiles damna-
verit, ac sub excommunicationis latae sententiae, et interdicti poenis praece-
perit, ne qua persona cuiusvis dignitatis, sive etiam Universitas, aut Colle-
gium, quovis quacsito colore, ab ordinationibus, sententiis, se„ mandafis
qu.buscumque suis ac successorum suorum appellationem huiusmodi inter-
ponere auderet, et contrafacientes, „na c„m fautoribus suis, et consilium
auxihumve praestanfibus (sive hi tabelliones essent, sive testes, sive advocati'
sive al.i quicumque) non solum poenis et censuris praedictis, sed etiam iis
quae aesae maiestatis, et haereticae pravitatis reis imponuntur, obnoxios
csse statuent. 1
et rL2m!;COnvdU!- lame" Lauredanus Dux' R°gati- generale Consilinm,
iu^r" Venebannn' omnesq»e. et singnli patritii, et cives Commnnis
SlfT' ,CUm Prov,sor,bus- Potestatibus, Commissariis, et reliquis offi-
suis (quorum auctoritate, industria, consilio, opere a„t favore, civi-
™ Zh ',CaStra' Ct afCCS ad n°S et Sanctam Rornanani Ecc'«»'*n. Iegi-
on Z noh8' °CCUPa/ae fUCrant aUt detineb^tur) de fratrum nostrorum
nan "° ^T* * ^' Ut intra Certum tern,inum' sub Poenis
in ISSS** ' tC ff"Ctani AnostoIicam Sedem plene, et omni ex parte,
^ZnZ t r ° ' ^ ,ibertate' CUm °bediCntla reeo^noseerent ti
S m^T' CCrViam' Arirninum. ^ventiam, Sarsinam Civi-
Foroliv en T \ ^ Ct d,'Strictu lDSarum- cun,Qne Caesenaten.,
SS tore^t r Hr:it0n'iS' CaStriS' °DDidl'S' terris« et ,ocis' ouae occu-
«* tSSESS T e- nobis' et dictae Romanae Ecc,esiae' cuius «
minus illonnn rc,axarcnt- ato.ue fnde recederent, nec impedirent, quo
°bedientiam m ? ,,abl,atores, ad piae matris suae Romanae Ecclcsiae
am revcrterentur, omnes corum fautores ab auxilii in talibus prae-
sl«tione deterrpmln %""'""a ... .«1,^0 H.ac-
"«iusmodi non ".°:_!!a ^^.WWtfoiil, monitioni, et mandato nostro
ipso innodati censerentur, a qua, praetcrquam "in "mortis"artiwIo
'"'USmodi nnn M""U '>**u,0,uw,,,> "iwmuwin, ci iumiuhiu nusiru
.111« , 1 Parentes, maioris excommunicationis sententia, de simili con-
c°nstituti, ner fttti«m —••*•», » m""> f-^-iv.^...,... ... ,„„»tli) „
" a"um, quam per Romanum Pontificcm, etiam praetextu cuius-
' C°nSt- Exseera<>"". 18 lan. 1459. - Vldc supra, Id N. 55.
100 Romani Pontifices
cumque facultatis, cuicumque pro tempore concessae, absolvi non nn.
(quam qu.dem excommunicationis sententiam in huiusmodi no Tn . "l
eventum iteratis etiam vicibus aggravavimus) paternis monl JJEJ*
iussis obsequi, prout debebant, indebite recusantes ceu oui L b"S
fidunt et superioris mandata contumaciter ob uofuS ut quae mmT 5
usurparunt, indebite, etiam cum animarum suarum 5^™^^!!^
proh.bitum, atque damnatum remedium confugientes a TeouisitTnn '
nati cuVr*^"1 Perditl°niS qU°ndam l0annes Bentiv°'u*. et eius
innixi i^odH *cSS»d:-h " PerVerS,'taS attCndenteS' qUi Pr0pniS
et superiorum iussa sll?!l?P manaPati' salubri* decreta Patrun,,
etiam scissTonis c?usa P h 1 ' ,nconsutilei" Christi tunicam scindere, ac
Pt^cteZl^toh ?™; ,COntendunt. et Ecclesiae unitatem dividere,
ctorum Patrum et S-o P0S?,1Cae PrinciPatu™ tollere, et contra tot San-
magna ^l^"*?*10?'" ^ * damnabi"",er'
rentes inter cZTtalZ UDCSCUnt' et contrafacere non verentur, asse-
nationi hulu^uSSS^ 5.T^.^ ^™"3"^ SeU determi'
deliberatione, quod aliquTus r ' 1 "S**" Praes,atione *eu persuasione,
vel decreto, ad futurum r! . * R°man° Pontifice> seu eius sententia-
decessoris constitutionT nonU^ appdlari P°Ssit' dicta Pii
'nterpositione, vel scrinh «. n'S' ,n ,psa actua,i appellatione, et illius
«sertione se excusare ttU.""".^ 86 irnmiscuerint. * cetero tali
opportunam tam immanl h q" . 10 P°8terum Praesumere impune valeant,
§ 5. Hac generali et'in pcr,cu,08° morbo medelam adhibere volcntes.
scientia, et potestatis pfcninX?H Va,''tUra constituti°ne, ex certa nostra
Cardinalium conSi|io promT h ' VCnerabi,ium fratrum nostrorum S. R. E.
Praefatatn, tam citra, quam . ui« SanC!mus' c°nstitutionem Pii Praedecessoris
°*nes. tam ecclesiasticas aul\ h u,tr™ontanis partibus, quoad
* Cardinalatus honore \Tl ,a.res personas' etiam Regali dignitate.
c° egia, congregatione , communitates, Ct
P«uo valituram declaramnc ' . „ 3C P^menta valuisse, valere, et per-
Publ.cauonis ontissae (cuius ^ITSS^ S0,CInnitatis cuiuslibet. etiam
S ,qUM iuxta lUam fieri equirehT ? VCl P«b««nda defectus praetendi
'"vio.abiliter obse^ut ^1 ex Praeterif°. ™nc et in
tSESZ* P0Cnis' et «naur^fe ^ vio,a,ores- cuiuscumque
obsun^ ***** c°ntraria ConS S CXpressis. quocumque tem-
§ 6 rw ««aine. seu potitis corruptela non
dici isssnra dec,arames Poenas ,
llbet, pro verL ,» ,ntraVenien,« incurrer° ? ,rnP<>sitas (quas ipso facto
P ver's et ludubitatia schiSmaUrr re *> »wus) ipsos et eorum quenf
• ei '"consutilis tunicae Domini
Romani Pontifices
10!
nostri IeSU Christi violatoribus, et dissipatoribus, ac de Catholica fide male
sentientibus, habendos et reputandos, poenisque canonicis, et Iegalibus contra
tales impositis, subiacere, et cum Dathan, et Abiron partcm, et damnationem
habere, ipsasquc etiam poenas et earum quamlibet omnes illos incurrere
volumus, cuiuscumque conditionis existant, et gradus praerogativa fulgeant,
qui in Senatu, consiliis, parlamentis, congregationibus etiam synodalibus, et
provincialibus, vei alias quomodolibet, tacite vel expresse, vocc vel scripto,
per se vel alium (cuiuscumque timoris, vel reverentiae velamine, vei prae^
tensa excusatione, et superioris mandato non obstantibus) decreverint, con-
suluerint seu deliberaverint, vel aliorum dicta approbaverint, consilium aut
vocem dederint, ut ad futurum universale Concilitnn a nobis, vel successo-
ribus nostris Romanis Pontificibus, contra praedictam Constitutionem appel-
lare liceat, possit, vel debeat, dictas poenas ad ipsos, et eorum quemlibet
contravenientem in praemissis, tenore praesentium extendentes, et locum
habere declarantes, omni ambiguitate cessante.
§ 7. Et nihilominus provocationes, et appellationes, tam per Leonardum
Ducem, Rogatos, Consilium, et Commune Venetiarum factas huiusmodi,
quam per quoscumque alios praedictos pro tempore faciendas, et inde
secuta quaecumque (utpote contra Pii praedictam ac praesentem Constitu-
tionem attentatas) nullas, prout sunt, et invalidas, nulliusque roboris vel
momenti fuisse, et pro tempore fore, auctoritate, scientia, et potestate simi-
Hbus, statu.mus, decernimus, et declaramus, ac pro potiori cautela, cassamus,
et annullamus.
§ 8. Et ultra supradictas poenas (quas contra constitutionis huiusmodi
v.o a ores n suo robore permanere decernimus) loca quaecumque, ad quae
v.o atores .psos declinare,et in quibus scienter stare permitti contigerit, eccle-
snshco supponlmus interdicto, decernentes illud, quamdiu ipsi violatores
um ?™1 Cr K,erint'- UI Praefertur' et Per triduur" Post eomm inde disces-
Sribi m^damT ™^ *" X« Cancc,,ariac ctiam
§ °. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 312, 313].
65.
eo X (in Conc. Lateranen. V), const. Supernae dispositionls,
5 maii 15 14.
Provid?nth%^P°Si!i0niS arbitri°' qU° C0C,estia Pariter et terrena ineff^iH
Rlii State^ :n fUb"mi bcati Pctri so,io Christi "nlgenlti Dei
^rt^l^,1?,161* Romanum Pontlficem, decet In primis Pro
h^ omSiun, ^1'8 S,'bl divinitus commissi Providl exercere
d4linamU T £ ^ PfastoraIis officii solicitudine cum Ecclesiasticam
' Per omnes fere Christifidelium gradus, bene recteque viveudi
102 Romani Pontifices
regulam temporum difficultate, ac hominum malitia, licentiaque et lm
tate m deterius ita labi, def.ucre, aberrareque longius a recta via HSH
t-mus ut nisi provida corrigatur emendatione, tovrioT^oXZ
§ 2. Cupientes igitur, quatenus nobis ex alto permittitur ea iam nim»..
in^enua mala corrigere, ac pleraque in pristLm sacrirum Ca 0 !
obscrvantiam reducere, ac in melius iuxta sanctorum Patrum Stuta dnl
fe.on:r srs; 7* Tia sacro approbante "Ssrssas
et ^SSS^^ P-Pterea incepto,
exordiri pr°m°t,0n,bus ad Ecclesiasticas dignitates constituimus
U^en^ PP- 111 P-^cessor noster etiam in
in personis nrZl? h , c CtaS' morum ^ravitas- ac '«"terarum scientia
-Ca K£ ote et Abbates *****
lati ad reeimen Frrit *' qUam cum immeriti assumuntur Prae-
rum a Rom Pont ' m Promou"°nn,us Praelatorum, qua-
motis per^os ad F.Hg ° haberi debet' e° Praesertim °.uod de P«>
reddituri sunf Stahn «SttL M°naSteria in extref"° iudiclo rationem Dco
Poribus, P^S^Kt^T^ Ut deinCepS perPetuis futuris ,cm-
steriis pro SSS^S"*!^ 3C ^dralibus Ecclesiis, et Mona-
tutionem^etar naLra ,US,dC PerS°niS Praefati AIexaudri cons,i-
»on ad alicuius instan L ^™™' literaru-"que scientia praeditis,
«rvationem aut alio aunv,/" COrnmendam- et administrationem, seu con-
siarum prudentiae nobiNHH, d°K.Provideatur, nisi ratione utilitatis Eccle-
quae cum competenti litcra prob,tat,s' experientiae, atque curialitatis anti-
fuerit faciendum. Idemque i m-SedC Apostolica meritorum, aliter visum
Postulationes per Sedcm A r*' Ct Postulat's> quorum electiones, et
vari. em Apo.tol.cam admitti consucverint, volumus obser-
§ 5- Quinimmo ut acciint;.,c am
vtantur, statuimus ut Cardi,»! f nt,usque idoneae personae promo-
E«lesiac, seu Monasterii rebZ CU' electionis. Postulationis, aut provisionis
«ttnoris est, referat nmrimVJT™^ ******** in sacro Concistorio.
uni cuinslibet OffiTEE CXaniiniS* 3C rclationis huiusmodl sibi
gjgun, vel, si ea die, qu Jb TcZT P*!*™*1 in 'Pso Concistorfo per
Jorium non fuerit, pV S^rLT^ " °nus inilmctu"' Conci-
qu?n nC'S "o am aut aiiUm quemlibet ex suis
ction LP Tm 8Ui °rdinis CaTd am £S dCDeat' Qui tres Priores ali,'S
?^pS^0^ •SEKS^Str? tCnCantUr« n^umquede,
vocatis , d0 „co 7 d,C,US re,ator ^iSe promotioms. ««"imarie, et de
uo«eos, graveSi ct {.dc djgnosm, ,ct. et si qui contradixerint, his
' C 7 \ • , ' ct 51 e^pediens, opusve fuerit
Romani Pontifices
103
alios ex officio assumcre, processusquc, ct iura eiusmodi relationis, una cum
dictis testium, die faciendae relationis sccum ad Concistorium deferre debeat,
nequc ullo modo referat, si pracsens in Curia promovendus maiorcm Card.
partem antea non adiverit, ut quae a referente collega sint Cardinales audi-
turi, oculata fide, quantum ad personam promovendi attinet, cognoscere
possint.
§ 7. Et quoniam Episcopalem dignitatem tueri illaesam, et ne improbo-
rum impugnationibus, aut accusantium calumniis passim pateat, muniri par
est: Statuimus, ut nullus Episcopus, aut Abbas, quovis insiante ac requirente
nisi sibi copia, et facultas legitimae defensionis permittatur, etiamsi crimina
fuerint notoria, diligenterque partibus auditis causa plenarie probata fuerit
privari valeat. '
§ 8. Neque aliquis Praelatus invitus, nisi aliis iustis efficacioribusque
rationibus, et causis, transferatur, iuxta formam, ac decretum Concilii Con-
stantien.
§ 9. Et quoniam ex comrnendis Monasteriorum, ut magistra rerum expe-
rientia saepius docuit, Monasteria ipsa, tam in spiritualibus, quam in tempo-
rahbus grav.ter laeduntur, quippe quorum aedificia, partim commendatario-
rum negl.gentia, partim avaritia, vel incuria collabuntur, et in dies divinus
cultus m his magis diminuitur, passimque obloquendi materia personis prae-
serl.m saecularibus praebetur, non absque dignitatis Apostolicae Sedis dimi-
nunone, a qua commendae huiusmodi proficiscuntur, ut eorum indemnitati
salubnus consulaturj Volumus. ac sancimus, ut cum llla per obitum Abba-
tum qu. illis praeerant, vacaverint, nullo pacto cuiquam possint commen-
da (n,s. pro conservatione auctoritatis Apostolicae Sedis, et ad occurrendum
mal.tns .1 am impugnantium, pro temporum qualitate aliter nobis de Fra-
rscn0nH0rUm C^f° ViSUm ^6"1 SCd de PerS0"a id0nea iu^ta
P escnptam constitutionem eis ita provideatur, ut illis idonei Abbates, prout
uecet, praefutun s.nt. r
vel dere°«namVer0 ^°nasteria' 1uae commendata fuerint, cum per eorum cessum
CrdS ,qU 15 era,,t coiuincndata, commendac huiusmodi cessaverint,
po«i t hUS, aXat' 3C PerS0UiS auaIificatis- et benemeritis commendari
de « Jem r ^™™ Mo,,asterioru'u commendatarii, quibus ea
•^S?^*TI? ?,iusvis dignitatiSi honoris' et praeemiueutiae
habuerint sen? f Card"ia,atus houore' et <%nitate fungantur, si mensam
P^rtem nro in^ am; ^ s*orsum a me,,sa Conventuali, quartam suae mensae
«ncndis saJ; 'anrat,one fabr.cae, seu pro ornamentis, vestibus, ac paramentis
«iget a'c *„,h , .SqUe fiU Pa,,Pcrum aHinOnla, aut sustentatione, ut maior
tactumn dici. M neCCS'itaS- Si vcro mer,sa fuerit communis, tertiam omnium
««PPortan t . tu er" S1'Di commc,,dati Partei" Pro supradictis oneribus
"'bus, impaHiri f SUbstcntatione Monachorum, omnibus aliis deductis one-
wmniendis JLZu? A° hterae' qi,ae suPer M°"as*eriorum huiusmodi
«pediri, aiioo inc" ,r;CUm C'aUSU,a hoc ipsum sPecifice «Primentc debeant
§ liW 81 a"ler ^Pediantur, nullius sint roboris. vel momenti.
^e ProvideriT'? ^ $ hu,U8modi abso.ue ^W* fructuum diminu-
dccet. ut tam dignitati Praesidcntium, quam Ecclcsiarum, et
RomarU Pontlflces
aedificiorum necessitati consulatur: DecernimuTp^a^^ "
super earumdem Ecclesiarum fructibus pensiones minimP r mUS' ul
ex resignationis causa, aut etiam alia quae in Lreto n Z cl ?*"' "isi
probabilis, et honesta habita fuerit. Concistorio iusUi
§ 13. Ordinamus etiam ne Ecclesiarum ar mm«,m„
rum, et Militiarum membra a suo llZ quod 2
«nu et raU abilj ^ J^^^^-^absurdum, absque *
8^^ellai:;^s^:q^rsa^, in casibus a iure ~. -
lificaLlux^rrm?n1SurasUtem * 't* ■*"*«'«■» duo nisiqu*
urgenti cau a R n! ~mmums non concedantur, nisi ex maRna et
^xssrsst dignitatis parocn,'a,es
viam unionis, vel commond- T*™' * princiPa,es. etiam per
terminum duorum am,o rut *^™ T qUatU°r «^entibus, ex Z
retentis, reliquas dlmZ ?JZ ^Tu Ut ^1"' auatuor tantum « *
enari valeant i„ m ™ Z 1 nZ *' * diraittent»a huiusmodi resi-
Personis per eos nominl? "^1"' ad effeCtUm' Ut de iiiis P~videa!ur
« qua,i,atibuS es ' ' qUaCUmqUe reservatione etiam generali, etia.
•ermino nisi dimiscnnt n„Uin.pefS0naru™ resultante non obstante, quo elapso
i-petrari, talesque ™^£S rlZ' &C P°SSint ,ibere ut vaCanha
memoriae loannis Panae YyV , P°enas extravagantis, ' recolendae
statuimus, ut speciales rLn«« P^edecessoris nostri incurrant. Item
instantiam minime concedantur5 qUOrumcumque beneficiorum ad cuiusvis
§ 16. Et cum S R F r h-
Summum Pontificem hononnf u*'™8 0fnnea in ipsa Ecclesia Posl
,um est, ut vitae mundith • Praecedant, conveniens ac debi-
Quapropter non modo horJ* V'rtutum sP'endore cunctis praefulgeant,
mus, et ordinamus ut dP „7 C°S 3C m°nemus, verum etiam statui-
iuxta doctrinam ADosTotV"'""^ Cardina,ium pro tempore *
; 'U,m a malo, sed ab om ° 'U S°brie' caste. * pie vivat, ut non
luceat, Deumque in primis D ! abstinens, coram hominibus
JWj, Missarumque cTl S honormc* Stal omnes vigi.es, ac divinis
^nesto, prout fac « M habeantque Cappe l as suns in
n oPdPoleXqUe non fas'u. aut ^
«odo reprehensibiUs, ne pecS *, "T5 SUperfluis rebus- »eq»e aliquo
m K Ut aequum mo S ' ??dendi<l" ^odum licentia inde nasca-
Kj*** «^.vSSStoJ?^ Specu,Um dici mcreantur-
«SS2 alios paaTerant modestiam- Ac p-
•ucceaabrtt rSSS?^ ,am publice QUam 2 Romanam Curiam venientes,
Piant Str°S *ra«°»e, Hberaliterquc ^ traCtent> et aPud n0S> *
§ n p Corum negocia commenclata susci-
domtbus non nunis,erium lndecoru«, p •
habMnt> n* ceteris .EP;«eoporum. Praelatommque in
• C un., „, pratb Al ^ ln8ntun' * sacro caractere insi-
,n Extrav«g. |oan. XXII.
Romani Pontificcs
105
gniti, in vilia descenclant ministeria, passimque Pastoralis officii contemphim
inducant. Eos itaque quos vel nunc habent, vel in posterum sunt habituri,
honorifice, ut fratres, ac iuxta eoruni status condecentiam tractent. '
§ 18. Ctimque Romano Pontifici communi omnium Christifidelium patri
assistant, personarum acceptatores, vel advocatos eos fieri, valde inconve-
niens est, propterea statuimus ne partialitatem suscipiant aliquam, neque Prin-
cipum, aut Communitatum, vel quorumcumque aliorum contra quemquam,
nisi quantum iustitia et aequitas postulat, eorumque dignitas, et conditio
requirit, promotores aut defensores fiant, sed a privata omni passione seiun-
cti, sedandis et componendis inter quoscumque litibus, omni diligentia
vacent, incumbantque. Principum, et quorumcumque aliorum ac praesertim
pauperum, et Religiosorum iusta negocia pio promoveant affectu, oppressos
et iniuste gravatos iuxta vires suas, et officii debitum adiuvent.
§ 19. Tituli sui loca, si praesentes in Curia fuerint personaliter, si vero
absentes, per Vicarium idoneum semel saltem singulis annis visitent, Ciericos,
et Populos Ecclesiarum titulo suo subiectarum cum diligentia inquirant vigi-
lentque circa cultum divinum, et bona dictarum Ecclesiarum, moresque in
pnmis, et vitam Clericorum, et Parochianorum solerter explorent, eosque
omnes, et singulos ad recte, honesteque vivendum paterno moneant affectu.
Pro augmento autem divini cultus, et salute animae suae, quilibet Cardinalis,
vel in vita donet, vel in mortis articulo relinquat suo titulo, quantum sit
satis ad Presbyterum unum commode ibi sustentandum, vel si Ecclesia indi-
geat reparatione, vei alia subventione, tantum UU relinquat, vel donet, quan-
tum conscientiae suae videbitur.
§ 24 Habeat itaque eorum quisque Sacerdotes, et Levitas honestis vesti-
mentis mdutos, attenteque provideat, ne quis in familia sua quoquo modo
ene ic.atus e in sacris ordinibus constitutus, vestes portet versicolores, nec
tenh 1 1 * ' qU' °rdini Ecc,esiastico P^ni conveniat. Quare in Presby-
deTene «T* 1 ' ^ CO,orum' °-Uae Clericis iure non Prohibeantur,
SSednl \ 3d ta,°S SaItem dimissas' et 1,abentes <"P""t»te» iu
2 Hn CnU etfCan°nici etiam dictarum Cathedralium, ac primam digni-
caSiUm ?J Cg,at.IS habentes' et ^^inalium Cappellani Missas celebrantes,
«dantar P 7e PUD,iC° tene'1ntUr' Scutiferis vero paul° suPra ta,os co^
laborios 11 i "u QUia in aSSidu° SUnt motu' ministerioque funguntur
rin SZi'*, eV,0ribUS' 3C magis ^ditis vestibus uti P°ssint, ctiamsi fue-
ut ab honestarm , m Presbvteratus ordine non sint constituti. Ita tamen
ordinibus n nn .n°n d'SCedant- sed ita vivaut. u* mores Ecciesiasticis suis
faciant, et tam '7^ ^ C,erici temperate' ac modeste omnia
c°mam au t V beneficiati, quam in sacris ordinibus constituti,
^amentisau0 ' 1IIn0n nu,riant' neque mulas, aut equos cum phaleris,
Panno tantum !\ve,,uto' aut serico factis habeant, sed eiusmodi rebus ex
dicton.,n contrafrr C°n° S,mp,iciter utantur- Si qUh autem familiarium prae-
a Prcesentium nE \, P°st treS menses legitima monitione praecedente,
"1Un>"«tionem Z» h,liusmodi Vestes prohibitas gestaverit, ln excom-
perccptione fn.rt, \CT° lnf™ treS a,ios menses non se correxerit, a
"•nctuum ex beneficiis quae obtinet, suspensus intelligatur.
106
Roinani Pontijices
Quod si pcr alios sex menses in liuiusmodi^e^a^r^TT
sent, lefiritima similiter monitione praecedente lS™3J? °bstlnatus P"'na„.
que habet, privatus sit, et esse ^^^^^^^
stohca libere impetrari valcant. q Vacantia« a Sede Ap0.
Jencnciatis, ve, in sacris 22£^ V*n,0US al"'S *■»
habere volumus. Hoc uno *rS^* *£^ '0CUm
Familiares,rubri coloris vcstim n^a ZZ ' 'nZ / et Rom' Pon'-
d'ne dignitatis Pontificalis. P ^ pr° decentia- et consuetu-
-§prt 5«Ki^^ J-* operum optimon,
ac superstitionibus contra veiiTet «*« Reg,0nes haeresibns, erroribusqne,
Divinorum mandatorum Ec SLL^ft^ McctK Sint' et ubi
Prineipes seu Popu.i be.liT m " n r qU,"qM **> "
m°d' scire, ac nobis, et Rom Pn" " t,meant- Haec et huius-
dabunt, ut oPportuna et sa lutaria '.1^° ^*"1* referre °Pe™
studio excogiUri valeant ^ ma,iS ac pestibus remedia, vigilanH
assistentia. et^dislVsIoHcaT Llf^18 VCrSetUr in frequenti Rom. Pom.
^ard. in R0m. Curia *°«*. Propterea statuimus, ut omnes
">enses, si extra llaliam S ' * qU' "5? abSe"teS' si Ita,ia' intra «*
tutionis revertantur Alioou n ? T' u pub,icati°n's praesentis consti-
suorum emolumenta amittm. •? beneficiorum, ft omnium officiorum
ter Card. concessis quamdm S PrfVi,egil8 ^enera,iter et «P**
•»'s. quos ratione officiUb APo^ careant>- ««ceptis tamen
mandato, »„t licentia, vel fusto ' ? ^ 'niuncti' vel de Romani Pontificis
J'ente,vel aegrotationis, abZ - ,Z Z' T quavi8 a,ia ,eSitin'a
causa impc-
bus eisd lem Cardinalibus ^S^^^ indu,tis' et immuni,ati'
"ostrae ' contentis, et expre STfc? "a n°Stra sub data corona.ionis
. § 32- Et cum omnis iefes • h SU°, robore nihilominua permanentibus.
jMcria assucfieri ad bonum maimS ad°,eSCentia P«>na sit ad malum, e. a
£"'««. ut Ma«istri SchoUmn T °PeriS* Ct effectus:Statui,„Us et ordi-
nstr,? T. in Knunmatioa, itJEE?*™* pueros suos- sive adolescen-
S uctdcheru'vcruiu & dSSrtS ac, cctcris huiusmodi audire' d
Sa orl5;" divina ^ c jRg" Ca> J-? ^ Rdigionem per-
rebus I p U? d,cbl«squc fcstivis 22" rT' Sacn Hvn,nl' et Psalmi, ac
hocuri e. Rc,'g,0,,em' et bonos mores 1 \ ^ ^ docere P°ssint, quam in
,i,er PraS Vmaqi,e offici^ audlnd ? ncdum ad Missas' ^
bo"os mores Ct Sermo"cs auS ^ acccdant' et Sl'mi-
§ ^ Ad ad «*i*wiT!E2? mrd,an,i ni,,iique contra
°ivini nomlnh^,Sdam Vero «ecrabilem hT« ? lcgere possint-
n,8« et Sanctorum contempmm 8„aaphemi»n'. quae in maximum
1 <*» w „ 15M a modum lnva,uit: statuimus
R°,n- t0'"- 3. III, p. 350-353.
Romani Pontijices !07
et ordinamus, ut quicumque Deo, palam seu publice maledixerit, contume-
liosisque atque obscoenis verbis Dominum Nostnim lesum Christum, vel
gloriosam Virginem Mariam eius genetricem expresse blasphemaverit, si
munus publicum, iurisdictionemve gesserit, perdat emolumenta trium men-
sium pro prima, et secunda vice dicti officii; si tertio deliquerit, illo eo
ipso privatus existat: si Clericus, vel Sacerdos fuerit, eo ipso quod de
delicto huiusmodi fuerit convictus, ctiam beneficiorum quaecumque habuerit,
frudibus applicandis ut infra, unius anni mulctetur, et hoc sit pro prima
vice, qua blasphemus ita deliquerit. Pro secunda vero si ita deliqucrit, et
convictus, ut praefertur, fuerit, si unicum habuerit beneficium eo privetur-
si autem plura, quod Ordinarius maluerit, id amittere cogatur. Quod si'
tertio eius sceleris arguatur et convincatur, dignitatibus ac beneficiis omnibus
quaecumque habuerit, eo ipso privatus existat, ad eaque ulterius retinenda
inhabilis reddatur, eaque libere impctrari, et conferri possint Laicus vero
blasphemans, si nobilis fuerit, poena XXV ducatorum mulctetur, et pro
secunda vice, L Fabricae Basilicae Principis Apostolorum de Urbe applican-
dorum, et aliis ut infra deducitur. Pro tertia vero, nobilitatem perdat. Si
vero ignobilis ac plebeius fuerit, in carcerem detrudatur, quod si ultra duas
vices pubhce blasphemans deprehensus fuerit, mithra infami per integram
d^em ante fores Ecclesiae principalis mithratus stare cogatur, si vero pluries
tn hoc ipsum peccatum lapsus fuerit, ad perpetuos carceres, vel ad triremes
damnetur, ad iudicis deputati arbitrium. In foro autem conscientiae, nemo
blasphcmiae reus, absque gravissima poenitentia, severi confessoris arbitrio
taiuncta, possit absolvi. Qui vero reliquos Sanctos blasphemaverit, arbitrio
luuic :», rationem personarum habituri, mitius aliquanto puniri volumus. Sta-
u.mus etiam, ut saeculares iudices, qui contra tales blasphemiae convictos,
o .«dvertennt, eosque iustis poenis minime affecerint, quantum in eis
e l l„ T S?leri °bn°Xii' Cisdem quo°.uc poenis subiiciantur. Qui
libet virp h nqUfrendi8' punicndisq»e diligentes, ct severi fuerint, pro qua-
mul trn1,eCem-am,,0rUm indu,gentiam consequantur, et tertian, partem
eum verhkC m-anaeuhabCant- Quicumo.ue vero blasphemantem audierint,
con.JI, ', 0b,ur^are teneantur,si cltra periculum suum id fieri posse
«u "eclC"m Cmq"? .deferrC' VeI notificare »P«o '"dicem Ecc.esiasticum,
tem s mu a ,l'ntra tndUUm debeant- Quod si plures clictum blaspheman-
«ncrint ,1 u, ' 8mgU" eUm aCCUSarc «eneantur. nisi forte omnes con-
««clae o£ cdien lPr.° C!",CtiS fUngatur °ffici°- Quos on,ncs in virtute
^•erentia et 2 ™™m™> et moncmus in Domino, ut pro divini nominis
°«cH8sime exeo^ /U S d°n,inil'S ac terris Praemissa omnia servari, et
acPiioperis 2 ' H3" fnu-aC uberrimam »b "Pso Deo tam boni
ab Apostolici S^f? ''' si,ni,emque annorum decem indulgentiam,
^enms plStetS COnsccuturi- c"'" *crtia parte mulctae qua dictus bla-
ind«>gentia,n et JuT° ?* ^ SCC,US Puniend"m curavcrint, quam quidem
defercnti, Bimiliter u mU,Ctae par,em- BCCUsatori blasphcmi nonien
modi blasphemos n C assipnari ^lumus, aliis poenis contra huius-
manentibi,s. PCr 8aCr08 cano»es exprcssis, nihilominus in suo robore
I
Rontani Pontijices
§ 34. Ut clerici praesertim caste, continenterque, iuxta canonum praec
vivant, statuimus, ut contrafacientes acriter secundum canones puniantu
§ 35. Si quis vero, tam laicus quam Clericus, de crimine propter aunrf
vemt ira Dei in filios diffidentiae, convictus fuerit, poenis per sacros cano
aut ius civile respective impositis puniatur. nes*
§ 36. Concubinarii autem, sive laici sive Clerici fuerint, eorumdem cano.
num poems mulctentur, neque Superiorum tolerantia, seu prava consuetudo
quae pot.us corruptela dicenda est, a multitudine peccantium, aliave quae!
Iibet excusatio, eis aliquo modo suffragetur, sed iuxta iuris censuram severe
pun.antur. Ad bonum vero, et quietum regimen Civitatum, ac locorum
omnium Romanae Ecclesiae subiectorum, constitutiones bonae memoriae
Aeg.dn Ep.scopi Sabinen. olim editas, innovamus, easque inviolabiliter ser.
van praecipimus, et mandamus. ■
§ 37. Et ut nefariae simoniae labes ac pestis non solum a Romani
Curia, sed ex omni etiam Christiana ditione in perpetuum eiiciatur, constj-
tut.ones per antecessorcs nostros, etiam in sacris Conciliis contra huiusmodi
s.momacos ed.tas innovamus, easque inviolabiliter servari praecipimus, ac
poenas m e.s contentas pro cxpressis et insertis haberi, et delinquentes etiam
auctontate nostra affici volumus.
§ 38. Statuimus quoque et ordinamus, ut quilibet habens beneficium,
cum cura vel s.ne cura, si post sex menses ab obtento beneficio divinum
o i .c um non d.xer.t legitimo impedimento cessante, beneficiorum suorum
tructus suos non faciat pro rata omissionis recitationis officii, et temporis:
™,nT ,U3m iniUSte PercePtos in f:»bricam huiusmodi beneficiorum, vel
sTrnT <Lm°SynaS er°gare teneatun Si vero u,tra d»ctum tempus in
S, ? "ge nt«.«>ntumaciter pennanserit, legitima monitione praeccdente,
autem Sf2T CUm Pr°pter °fficium detur beneficium. Intelligarur
de m df ' ".Tk tCrf' qU03d h°C Ut Denefici0 Privari Possit, qui pcr quin-
omislne r S 3 De° tamen «Itri pracnSssa de dida
Z 2 1 2 urus rat,onem- Quae poena in habentibus p'ura beneficia rei-
terabd.s tot.es s.t, quot.es contrafacere convincantur.
MonLterionm,nUm frU°lUUm Ecclesiarum Cathedralium, et Metropoiitan.
rum"8 I na™ di ' m 1™™"™«*** Beneficiorum Ecclesiastico.
7ol ex" e" e T " administratio' ad "os. et Rom. Pont pro tenv
iur7 et Tnont lll 7' V eiUSm°di Ecc>«ias, Monasteria, et Beneficia
SKS,?? Pertineant' sa«ularesque Pr incipes, omni
^^i^^^?^ **** Monasteriis, ac Beneficiis
tus, et 55i2JS3EJ?S2: ,tatuimus el ordinamus- ut fructus- reddi-
uUos Princines cH ara 772. ♦ T^1 ac Benenciorum per sacculares
Potentatus ffiJS Z!^ ^ Reginacvc' seu Respublicae, ve.
quascumque 2 ' * ' Z ZZ ^ 'Udices etiatn Ecclesiasticos vel
Regum, Reginaru^ "™md«„ '-Perat0riS'
mandato sequcstrari, occuparivc auV rnln ,.PUblicarum- vel Potentatuum
modi Ecclesias. Monastena. ac ' BencS0 oh detineri: lpSiqUe
mstaurationisque. sine Rom. Pontifici, Z ° ^ 8ub P^etextu fabricae,
Pro tempore existentis expressa licen-
Romani Pontijices
iOM
• aut eleemosynarum, seu quovis alio colore, aut fuco, impcdiri non dcbeant,
"a' inus de illis ut antea libere, ac sine impedimento disponere valeant.
Et°si sequestrati fuerint, occupative, aut detenti, integre, libereque, ac sine
Leptione vel mora, Praelatis ad quos de iure, legitimeque spectant, resti-
tuaiitur de quibus, si dissipati nusquam reperiri possint, eorum iusta aesti-
nutione facta, dictis Praelatis satisfieri volumus per eos, qui dictas seque-
strationes, applicationes, dissipationesque fecerint, aut fieri mandaverint, sub
poena excommunicationis, aut interdicti Ecclesiastici a talium Principum
terris et dominio, eo ipso incurrendis. Et ut eorum, ac eiusdem subiecto-
rum bona ubicumque reperta, st moniti parere noluerint, capi, et retineri
possinL Ipsi vero contrafacientes, tam supradictis poenis, quam privationis
(eudorum, et privilegiorum, quae a nobis, et Romana vel aliis Ecclesiis nunc
et pro tempore obtinuerint, et aliis contra violatores, et oppressores liber-
tatis Ecclesiasticae, etiam per extravagantes, et alias Constitutiones, etiam
incognitas, et forsan in usu non existentes, impositis, quarum omnium teno-
res pro expressis et insertis habentes innovamus, ac perpetuum firmitatis
robur habere decernimus, et declaramus, ac secundum eas per quoscumque
ludices, etiam Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales sublata, et adempta eis
aliter iudicandi, declarandique potestate, sententiari, iudicari, et interpretari
debere volumus, atque mandamus.
§ 40. Et cum a iure, tam divino quam humano Laicis potestas nulla tn
Ecclesiasticas personas attributa sit, innovamus omnes, et singulas Constitu-
liones fel. rec. Bonifacii Papae VIII etiam Praedecessoris nostri, quae incipit:
Felicis,1 et Clementis V quae incipit: Si quis suadente,2 necnon quascumque
alias Apostolicas sanctiones in favorem Iibertatis Ecclesiasticae, et contra eius
violatores quomodolibet editas, et poenis etiam contra talia praesumentes in
Bulla quae legitur in Coena Domini, contentis, in suo robore permansuris.
Et cum in Lateranen. pariter ac Conciliis generalibus, sub excommunica-
tionis poena, prohibitum fuerit, ne Reges, Principes, Duces, Comites, Baro-
ncs, Respublicae, et alii Potentatus quicumque, Regnis, Provinciis, Civita-
tibus, ac Tcrris quoquo modo praesiden. collectas, decimas, et alia huiusmodi
onera, Clericis, Praelatis, et aliis quibuscumque personis Ecclesiasticis impo-
nant, exigantque, neve a sponte etiam dantibus, et consentientibus etiam
recipiant, atque in praemissis auxilium, favorem, consiliumve palam, vel
°cculte praestantes, in excommunicationis latae sententiae poenam eo ipso
'"cdant, et ipsae quoque Respublicae, ac Communitates, et Universitates
circa hoc quomodolibet delinquentes, Ecclesiastico eo ipso subiiciantur inter-
ICto' Prae'ati etiam praemissis absquc Rom. Pont. expressa licentia ultro
wnsentien. excommunicationis, et depositionis poenam ipso facto incurrant.
fertu ImUS* - ordinamus ut de cetero talia praesumentes, etiam si, ut prae-
ipso 7 ^31'''031' Iuermt» ultra supradictas poenas, quas contravenientes eo
ncurrcre volumus, et innovamus, quod ad omnes actus legitimos, inl.a-
les> et 'ntestabiles habeantur.
! f 5> de Poenls, V, 9, in Vl«.
de P°e"is. V. 8. m Clem.
110
Romani Pontijiccs
§ 41. Et cum secundum leges civiles ct sarrnn.,,, r
sortilegia per invocationem Daemonum, canta ton Z \C^1T ^
stitionesque prohibitae sint: Statuimus, decern muS et' or n' '^' SUpcr-
qu. n praemissis culpabiles ^ t^S^A^R^?^
notentur; si vero non destiterint, deponantur Sque fn M ' 7
tempus arbitrio Superioris praefiniendum detrudant^ l bZr M°naSter,Um *
Ecclesiasticis priventur. Laici vero utriusque sexus '^' et°fficiis
aiHs poenis iuris, tam civi.is quam Ct
que 2 "t^s:^ Hde m:. ma,e
polluti, vel Iudaizantes a C 1? I ' aKqua haeresb
cumque loco, e prae^
versione pun antur "statuL^r ! exPel,antur» ac *bita aniniad-
in dicta Curia rnilme o™d,t . T di,i^nti "'"^'^tione ubique, ct
criminis reos eTXnJ^ • 7 ^ PCF 005 dePuta"dos, et e «,
aMue • — -i
Pro nunc ordinlmusTtalUti0neS' % °rdinationes ™*trae huiusmodi quas
tam OmSZ^^T' disciplinam concernant,
que locoruJ TSZJTA ^ h RonMUtt Curia« quam «»» "*
observationem StaSSter' tene T"*** C°SqUe ad COrUm
§ 44. Et „ fnt VOlUmUS' atcu,e decernimus.
cien.^r an i toS r^Jf^ 8,118 censuris' ac Poems m contraf,
tur, cE, 2 E^^Sj^ ^ der0gare in a,,QU0 *"»
Per earum chspLtioneT otuW * CXC°g,tatae fuerint. declaramus,
dee««. .HonnnV^ °M pr°rSUS iuri cornmuni' vel
- qun in eis p^^^^ u,hten« der^tum esse. Quinimmo
mptelam, vel abusum 2 ™ temporum' aut «ocorum vel hominum cor-
vigorem suum amiserint qUamcumq-ue aliam causam minime probandam,
1'ter observari mandamus ' """^ 'nnovamus- confirmamus, et inviolabi-
«rum PUbllSone! W Constitutiones post duos menscs ab
ctius inhibentes ne quis eas Z de«mimus, et declaramus; distn
tionesve facere absque special rS2 8.Uper °iS comn»entarla, interpreta-
•»n».t Si quis auS„ ausTteme^n^ ScdiS APosto,<"cae "<*ntia, prac
scntentiac poenam eo ipso KnT COnlraveueri<> excommunicationis latae
ergo omnino hominum, ctc
Si quis, etc.
[*m Rom- tom. 3, IU, p. 395-401J.
Romani Pontijiccs jjj
66.
Leo X (in Conc. Lateranen. V), const. Regimini universatis,
4 maii 1515.
Regimini universalis Ecclesiae disponentc Domino praesidentes, iuxta
Pastoralis officii debitum, libenter intendimus utilitatibus subditorum, ad
conservandnm Iibertatem Ecclesiasticam, et removenda scandala, ponendam
concordiam, et nutriendam quietem inter Ecclesiarum Praelatos, et eorum
subditos, eo propensius Apostolicae solicitudinis studium adhibemus, quo
dissensionem talium fore dispendiosam experirnento comprobatur, necnon
indulta pariter, et privilegia eisdem subditis in ipsorum Praelatorum dispen-
dium, tam per Praedecessores nostros, quam Sedem Apostolicam concessa,
ita libenter modcramur, ne exinde scandala procedant, neve ex eis tilli dctur
materia malignandi, et personae Ecclesiasticae a bono obedientiae, necnon a
divini perseverantia servitii nullatenus retrahantur.
§ 1. Sane nuper ad nostrum relatio fide digna perduxit auditum, quod
Canonici Patriarchalium, Metropolitanarum, et Cathedralium, et Collegiata-
rum Eccfesiarum, et alii Clerici saeculares plura praesumunt, quae ipsis infa-
nuam non parvam pariunt, et aliis inferunt laesionem, praetextu exemptionis,
et libertatis a dicta Sede obtentae, Ordinariorum correctiones et ordinationes
subterfugiunt, ac eorum forum, sive iudicium declinant; nonnulli etiam impu-
mtatem suorum excessuum per privilegium exemptionis obtinere sperantes,
excessus .psos committere non verentur, quos nisi pcr exemptionem, qua
gaudent, crederent se defendi, nullatenus fuissent commissuri. Hinc itaque
ccciit ut propter eorum audaciam, qui praetextu privilegii exemptionis,
mpun.tatem excessuum obtinere confidentes, nonnulla multoties committant
nnhT' ^ - UaC D,urimum diffamatur Ecclesia, et scandala gravia gene-
rantur, pot.ss.me autem cum talia per eos, ad quos eorum spectat cor-
0, incorrecta remaneant, scu illi ad quos spectat illa punire, negligunt.
huiuLnrfs °S V° "e 60 Praetextu de»cta remaneant impunita, morbo
luimus u HneCCSSanam adhibere ^elam, sacro approbante Concilio sta-
Scde deminrf *? " ' qU'btIS exemPt°rum correctio et punitio a dicta
Mmmissi debihi illam vigilanter «'ntendant, et diligenter officii sibi
lcgitime eonmSi e.xcquantur ; et quamprimum eis exemptos ipsos deliquisse
exempti mctu e°Sdem exemPtos deHnquentes puniant, quod iidem
,tm'ti Dr{Kil;r POe"ae a su,s arceantur insolentiis, et alii eorum exemplo per-
§ 8 Et P mCrit° Perhorrescant.
c,io non servetur CC,Csiasticus ordo confundatur, sl sua unicuique iurisdi-
favere. ac litiblIS f ,nar,orUm inrisdictioni (quantum cum Deo possumus)
bus' expensis n"1Cm Ce,eriua imP°ni, et litigantium immodcratis sumpti-
***** tam JiriWr Sa,agenles' Statuimus, et ordinamus, quod singulae
^«modolibct cnJ ' qUam C'vilcs et mixtae- ac forum Ecclesiasticum
rali,er reservata no 7 ' ^ bcneficialcs (d»rnmodo beneficia ipsa gene-
n raerint, et iosorum singulonim beneficiorum fructus.
ff
112
Romani Pontifices
redditus, et proventus, XXIV ducatorum auri de Catuera, secundum com
munem aestimationem valorem annuum non excedant) in pritna instantia
extra Romanam Curiam, et in partibus coram Ordinariis locorum dumtaxat
cognosci, et terminari; ita quod nulli ante definitivam sententiam liceatappel-
lare, nec appellatio si fuerit emissa ullatenus admitti, nisi ab interlocutoria
quae vim habeat definitivae, vel a gravamine minime concernente negotium
principale, quod per appellationem a definitiva sententia reparari non possit,
nisi alter collitiganttum adversarii sui potentiam merito perhorrescens, seu
alia probabili, et honesta causa aliter quam per proprium iuramentum saltem
semiplene probata, coram Ordinario non auderet litigare. Eo enim casu,
causae piae, etiam appellationum, in dicta Curia, etiam in prima instantia!
committi et cognosci et terminari possint. Alioquin appellationes, et illarum!
etiam aliarum causarum huiusmodi commissiones in posterum, et quidquid
inde secutura fuerit, nullius sint roboris vel momenti.
§ 10. Et quia saepius et multiplici relatione percepimus, quamplurimas
Ecclesias, et illis praesidentes Episcopos, tam citra quam ultra montes,
vexan in eorum iurisdictionibus, iuribus, et dominiis, ac turbari a domicellis,
Pnncipibus, et nobilibus eorumdem, qui sub colore iurispatronatus, quod
m beneficiis Ecclesiasticis habere confingunt, nullo privilegio Apostolico
suffulti, sine Ordinariorum collationibus, et Iiteris, et absque aliquo saltem
colorato titulo, beneficia non solum Clericis sed etiam Laicis conferre, Sacer-
dotes et Clericos delinquentes ad eorum libitum punire, decimas omnium
rerum, ad quarum solutionem de iure tenentur, ac Cathedralium, et alia quae
legis D.oecesanae, et iurisdictionis sunt, et ad ipsos Episcopos dumtaxat
pcrtinent, temere auferre, fraudare, usurpare, seu ut praemissa fiant man-
oare, ac ipsa et fructus quoscumque ne a Civitatibus, Terris, et locis eorum
ex rahantur prohibere, feuda, possessiones, et praedia occupare, et indebite
etmere, seu ad feuda et bona ipsarum Ecclesiarum cis concedendum, ac
oenei.ca Ecc esiast.ca personis per eos nominatis conferendum, minis, et ter-
ror.bus, ac alus viis indirectis inducere, et compellere, et alia quamplurima
oamna, .acturas, iniurias, Ecclesiis, et earum Praelatis, ac Clericis praefatis
imerr, non i modo permittere, sed etiam expresse mandare praesumant.
stici rttendentes ^itur quod Laicis in Clericos et personas Ecclesia-
ustum \\ ! Ecclesiastic*. non est attributa facultas, atque aequum ct
non iSr /" C°S iUra insureant. Hla offendere praesumunt. Nec-
quan Z £2£ fT?*n" * ^ nostro et Apostolicae Sedis honori.
Sc^r EcCtes,asl,carum ***** et prospero s.atui non sine dam-
v rtu^p"aTmf"!f hAC CUDienteS' C0S obscrvantiam iurium,
quam TdUcSrum d ^ adieCtarum «aggcratione pocnarum,
o^ncs et sSui contLT0 3 tc<"erariis ausibus refraenare,
violatores, t «1 £ F i ' ^ SUDCr Dccln^rum soiutione, et contra
ct tam S R E Tidin, eS,arUm' Ct inccndiarios. agrorum depopulatores,
ahas pJ^SSSSa frat- nostros Episcopos, d
ct eorum b^SSlmT^^ f RegUlares> et dctinCnteS'
h corum lfi&«lS«H*^ inclebiteoccupintes, aut eos
perturbantcs. seu molcstantcs. eos quoqu^
Romani Poittifices
113
ad conferendum beneficia Ecclesiastica personis per eos nominatis, aut alias
de illis pro eorum libito voluntatis disponendum, et feuda ac bona Eccle-
siastica in emphyteusim concedendum, aut alias vcndendum, temere compel-
lentes; necnon statuta contra libertatem Ecclesiasticam facientes, et ad prae-
missa auxilium, consilium, vel favorem praestantes, hactenus emanarunt,
innovamus. Et cum ea nedum itiri contraria, sed etiam Ecclesiasticae liber-
tati opprobriosa sint quamplurimum et adversa, ut de officio nobis credito
dignam Deo possimus reddere rationem, affectibus et monitis paternis, bnpe*
ratorem, Reges, Principes, Duces, Marchiones, Comites, Barones, et quos-
cumque alios alterius cuiuscumque nobilitatis, praeeminenttae, potentiae,
seu potestatis, excellentiae, vel dignitatis existentes, attente hortamur in
Domino, eisdem in virtute sanctae obedientiae mandantes, ut ipsi constitu-
tiones praedictas observent, et faciant a suis etiam subiectis inviolabiliter
observari, quacumque consuetudine contraria non obstante, si divinam offen-
sam, et Sedis Apostolicae debitam vitare voluerint ultionem. Ac collationes
de dictis beneficiis sic factas, nullas et irritas nihilominus esse decernimus,
ac illis utentes reddantur inhabiles ad alia beneficia Ecclesiastica obtinenda,
donec cum eis super hoc per Sedem praedictam fuerit dispensatum.
§ 12. Mature quoque considerantes, quod post Christi ad Coelos Ascen-
sionem, Apostoli per singulas Urbes et Dioeceses, Episcopos distribuerunt,
sicut Sancta Romana Ecclesia per Orbem constituit eosdem Episcopos, in
partem sollicitudinis vocando, onera gradatim distribuendo per Patriarchas,
Pnmates, Archicpiscopos, Episcopos, ac sacris etiam Canonibus fuerit defi-
nitum, per eos pro morum correctione, et controversiarum decisione, et
determinatione, ac mandatorum Domini observatione, fieri debere Concilium
Provmciale, ac Synodum Episcopalem, ut dcpravata corrigerentur, et UJa
racere neghgentes, Canonicis poenis subiacerent. Cum conveniat nos circa
ea, quae rempublicam Christianam concernunt, csse intentos, desiderantes
canones ipsos firmitcr observari, eisdem Patriarchis, Primatibus, Archiepi-
scopis, et Episcopis districte iniungimus, ut de officio eis commisso dignam
ueo possmt reddere rationem, canones, Concilia et Synodos huiusmodi fieri
mandantes, quocumque privilegio non obstante, inviolabiliter observent, prae-
trquam quoad Concilium provinciale, quod de cetero singulis trienniis
ri i mandamus, ad illaque etiam cxemptos accedere debere decernimus, pri-
gio, ac consuetudine quacumque contraria non obstante. Circa hoc autem
i pCn. ,n P°enaS in eisdem canon'bus contentas se noverint incursuros.
tBUll. Rom., tom. 3, III, p. 405-408].
67.
Leo X (in Conc. Lateranen. V), const. Inter multiplices,
4 maii 1515.
Pfo nostroni|!tipllCeS M0StraC soIicitlldinis curas, illam in primis suscipere
Catholicae f 1 -St0rah °ffici° dcbemus- ut 1uae salubria, et laudabilia, ac
1 ei consona, et bonis moribus conformia, nostro tempore non
s
114
Romani Pontifices
Romani Pontifices
115
solum enucleentur, verum etiam ad posteros propagentur, et quae materiam
scandali praebere possent, penitus succidantur, et radicitus extirpcntur, ncc
pullulare usquam sinantur ea in agro Dominico, et vinea Domini Sabaoth
dumtaxat conseri permittendo, quibus fidelium mentes pasci spiritualiter pos-
sint, eradicatis zizaniis, et oleastri sterilitate succisa.
§ !. Sane cum olim inter nonnullos dilectos filios sacrae Theologiae
Magistros, ac luris utriusque Doctores, controversiam quamdam non sine
populorum scandalo et murmuratione exortam, et nuper his diebus inno-
vatam esse compererimus, circa pauperum relevationem In mutuis eis publica
auctoritate faciendis, qui Montes Pietatis vulgo appellantur, quique in multis
Italiae Civitatibus, ad subveniendum per huiusmodi mutuum pauperum ino-
piae, ne usurarum voragine deglutiantur, a Civitatum Magistratibus, ac aliis
Chnstifidelibus sunt instituti, atque a sanctis viris divini verbi praeconibus,
et laudati, et persuasi, ac a nonnullis, etiam summis Pontificibus pracdeccs-
soribus nostris probati, et confirmati sint, ne praefati Montes a Christiano
dogmate dissonantes, vel non, utraque parte diversimode sentiente, atque
praedicante. Nonnuilis enim Magistris, et Doctoribus dicentibus, eos Montcs
non esse l.citos, in quibus aliquid ultra sortem pro libera, decurso certo
ipsius pauperibus quibus mutuum
datur, exigitur, et propterea ab usurarum crimine, iniustitiave, seu ab aliqua
cerh spec.e mah mundos non evadere: cum Dominus noster, Luca Evange-
l.sta attcstante, aperto nos praecepto obstrinxerit, ne ex dato mutuo quic-
quam ultra sortem sperare debeamus. Ea enim propria est usurarum inter-
Ztl' ^u V C'iCet CX USU rei^uae non germinat> nullo labore, nullo
J'null°! Pencul° '«crum foenusque conquiri studetur. Addeban,
neT, iTu fg ' C? D°Ct0reS> in iis Montibus n«lue commutativae,
"rXt i'-' '"^1^ f'*eri S3,is' CUm tamen ter'ninos con'
nrobare Xh f ' ™ ^™*' si debeant approbarl. Idque praeterea
P uriJ s t a u" ,T3 'mpenSae Pr° huiUSI"0di Montium conservatione, a
quc n «; n ., 1 ' ^ * S°MS nauPeribus ^us mutuum datur, extor-
■pSeT,- -dUm U,tra nCCeSSarias et moderat*s -.pcnsas, non
ftiCS^Sa^ de,inquendi- * pe-nis- ut
h multo mle^S"8 MigiStn'S et Doct°ribus contra asserentibus, e,
spcretur, pro indemnit-,, ratl0ne mutui ni,,il Petatur ncq-ue
Ministrorl •SS^^SLT^ vldelicd
vationcm pcrtincntium Xsuue M ad ",0rUm "««sariam conser-
ct necessarium ab s quf cI LTusIT hUiUSm°di ,UCro' idoue moderatum
ultra sortcm exigi, ct £^L™2 ^ \Tluo wmmodum suscipiunt, Iicite
Quod qui comnf0iuCm Cs^tP°s *. "onn.h.l licere, cum r ,a habcat,
«tolica acccdat auctoritL qU°qUC SCntire *bcat, praesertim si Apo-
I-ni^^^^to 5 » S* Secundo. Sixto Quarto,
pracdccessonbus nostris probatam ' , w£ Und° ^manis Pontificibus
' ,,s et Deo devotis et in
magna, ob sanctitatis opinionem, existimatione habitis, Evangelicae veritatis
praedicatoribus praedicatam esse ostendunt.
§ 4. Nos super hoc (prout nobis est ex alto concessum) opportune pro-
vidcre volentes, alterius quidem partis iustitiac zelum, ne vorago aperiretur
usurarum, alterius pietatis et veritatis amorem, ut patipcribus subveniretur.
utriusque vero partis studium commendantcs, cum haec ad pacem, et tran-
quillitatem totius Reipublicae Christianae spectare videantur, sacro appro-
bante Conciiio, dcclaramus, et definimus, Montes Pietatis antedictos per Res-
publicas institutos, et auctoritate Sedis Apostolicae hactcnus probatos et con-
lirmatos, in quibus pro eorum impensis, et indemnitate, aliquid moderatum
ad solas Ministrorum impensas, et aliarum rerum ad illomm conservatio-
nem, ut praefertur, pertinentium, pro eorum indemnitate dumtaxat, ultra
sortem, absque lucro eorumdem Montium, recipitur, neque speciem mali
praeferre, nec peccandi incentivum praestarc, neque ullo pacto improbari,
quinimmo meritorium esse, ac laudari et probari debere tale mutuum, et
minime usurarium putari, licercque illorum pietatem, et misericordiam populis
praedicare, etiam cum indulgentiis a Sancta Sede Apostolica cam ob causam
concessis. Ac deinceps alios etiam similes Montes cum Apostolicae Sedis
approbatione erigi possc. Multo tamen perfectius, multoque sanctius fore, si
omnino tales Montes gratuiti constituerentur, hoc est, si illos erigentes, ali-
quos census assignarent, quibus si non omni, saltem vel media ex parte,
huiusmodi Montium Ministrorum solvantur impensae, ut ad Ieviorem aeris
sotvendi portionem, medio hoc, pauperes gravari contingat, ad quos cum
huiusmodi census assignatione, pro impensarum supportatione erigendos,
Christifideles maioribus indulgentiis invitandos esse decernimus.
§ 5. Omnes autem Rcligiosos, et Ecclesiasticas ac saeculares personas,
qui contra praesentis declarationis et sanctionis formam, de cetero praedi-
care, seu disputare, verbo vel scriptis ausi fuerint, excommunicationis latae
sententiae pocnam, privilegio quoctimqtie non obstante, incurrcre volumus.
§ 6. Non obstantibus, etc.
Nulli ergo, etc.
[Bull. Romi, tom. 3, III, p. 40S, 4091.
L«o X (in Conc.
68.
Lateranen. V) const. Inter solHcitudines,
4 maii 1515.
ut e " e[ so!llcitudi»es nostris humeris incumbentes, pcrpeti cura revolvimus,
cooper" T ,n V'am veritatis reducere» ipsosque lucrifacere Deo (sua nobis
ad Id n" \ valcamus' hoc est °.uod profecto desiderantcs exquirimus,
diliwn,,0 aC. mentis sedu,° dcstinamils affectum. ac circa illud studiosa
"gentia vigdamus.
«btineri* lT° "f* literarum Peritia Per Hbrorum lectionem possit faciliter
• ars lmpr.mendi libros, temporibus potissimum nostris, divino
I If)
Romani Pontifices
favente numine, inventa, seu aucta et perpolita, plurima mortalibus attul
commoda, cum parva impensa copia librorum maxima habeatur, qu b"'
ingcnia ad literarum studia percommode exerceri, et viri eruditi i'n '
linguarum genere, praesertim autem Catholici, quibus Sanctam Roma^nT'
Ecclesiam abundare affectamus, facile evadere possunt, qui etiam infideb
sciant, et valeant sacris institutis instruere, fideliumque collegio, per doctri
nam Christianae fidei salubriter aggregare. Quia tamen multorum quereli
nostrum, et Sedis Apostolicae pulsavit auditum, quod nonnulli huius artis
imprimendi Magistri, in diversis Mundi partibus Iibros, tam Graecae, He-
braicae, Arabicae, et Chaldeae linguarum in Latinum translatos, quam'alios
Latino, ac vulgari sermone editos, errores etiam in fide, ac perniciosa
contraria, ac contra famam personarum,
etiam dignitate fulgentium continentes imprimere, ac publice vendere prae-
sumunt, ex quorum lcctura non solum legentes non aedificantur, sed in
max.mos potius, tam i.i fide quam in vita, et moribus prolabuntur errores,
mide vana saepe scandala (prout experientia rerum magistra docuit) exorta
fuerunt, et maiora in dies exoriri formidantur.
§ 2. Nos itaque, ne id, quod ad Dei gloriam, et fidei augmentum, ac
bonarum art.um propagationem, salubriter est inventum, in contrarium con-
vertatur, ac Christifidelium saluti detrimentum pariat, super librorum impres-
sione curam nostram habendam fore duximus, ne de cetero cum bonis
semm.bus sp.nae coalescant, vel medicinis venena intermisceantur. Volentes
.g.U.r de opportuno super his remedio providere, hoc sacro approbante Con-
c.l.o, ut negot.um impressionis librorum huiusmodi, eo prosperetur felicius,
quo de.nceps indago solertior diligentius et cautius adhibetur: Statuimus,
perpetuis futuris temporibus, nullus librum
a quem, seu al.am quamcumque scriph.ram, tam in Urbe nostra, quam in
J tUSVIS C'V,ta,ibUS' Ct Dioe<*sibus, imprimere, seu imprimi facere
praesurnat, n.s, pr.us in Urbe per Vicarium nostrum, et Sacri Palatii Magi-
habemem Civitatibus' et Dioecesibus per Episcopum, vel alium
ab ZZ ? SC,,entiae Ubri' Seu scriPturae huiusmodi imprimendae
Civita.r.fv SCn°P0 deP»tandum, ac Inquisitorem haereticae pravitatis
di iwnSr e«m T" quibu8 librorum imPressio huiusmodi «eret,
25SSS22,IUr*i Pere°rUm manus ProPriae subscriptionem, sub
excommun.cation,s sententia. gratis, et sine dilatione imponendam, aPPro-
sionem%?larUutrn'ehCUS PraesumPserit, ultra librorum impressorum amis-
Rasilic e ? ° n " I™ T COmbustionem. ac ccnlum dueatorum Fabricae
* anni 225 trlu ^ °C Urbe' sine sPe remissionis, solu.ionem,
«mtentia innodatus ex s Kt «wpensionem. excommunicationis
Episcopum suum, veT vSr.um 27 mgravescente contumacia, taliter per
castiKetur, quod klii ^8«^ ?","? resPcctive, per omnia iuris remedia
Nulli ergo, etc. Si quis Ttc minime attentare P^esumanL
Rom., tom. 3, 111, p. '40a, 4101.
Rornani Pontijiccs
117
69.
Lco X, const. Inter graves, 25 maii 1515,
Inter graves solicitudines, et curas, quibus pro Pastoralis officii, et Apo-
stolicae servitutis debito continue premimur, una est peculiaris, qua semper
angimur, ut defensioni, et custodiae Civitatum, et Terrarum, et locorum
nobis et S. R. E. subiectorum assidue invigilemus, ac nc pcrversorum teme-
rariis ausibus, a quibusvis gentium armorum ductoribus, qui sine iustitiae
ministerio, sed hostili manu, et propria temeritate procedunt, occupentur,
et dissipentur, omnibus rcmediis, et iuris auxilio opportune prohibere, quod
tanto periculosius negligitur, quanto exinde turbatio, et confusio Civitatum,
et Terrarum Ecclesiastici Status de facili causaretur, et Pontificalis auctoritas
minueretur. - -1. r. et -**»«-^^ '4 . ffwb •> .
§ 1. Cum itaque operam efficacem adhfbere debeamus, ut omnes Chri-
stifideles, praesertim in terris, et Iocis nobis, et dictae Sedi mediate, vel
immediate subiectis existentes, sublatis quibuscumque armorum strepitibus,
et impedimentis quiete, et pacifice vivere valeant, omnibus iuris remediis
(ubi etiam perversorum audacia exigit, vibrato Apostolicae potestatis mucrone)
per censuras Ecclesiasticas providere volentes. Sane cum mente revolvimus
quot, et quantos labores fel. rec iulius Papa II praedecessor noster pro
recuperatione Civitatum, Terrarum, et locorum ad Romanam Ecclesiam
canonico titulo pertinentium, quae a diversis Ducibus, Principibus, et Poten-
tatibus Iongo tempore occupata, et detenta fuerant, passus sit, praesertim
cum adductus fuerit, consilium capere de adeundis per se ipsum, visitandis,
ct reformandis aliquibus Romanae Ecclcsiae Civitatibus, et illanim Staru,
assumptis ctiam aliquibus copiis, ut contumaces compescere posset, iter
matura delibcratione ctim S. R. E. Cardinalibus, ipsis eum comitantibus,
wipere, illaque felici, et prospero successu, dextera Domini sibi etiam assi-
stente, recuperaverit et dictae Romanae Ecclcsiac reintegraverit.
§ 2. Nos etiam post nostram ad stimmi Apostolatus apicem, divina
avcnte clementia, assumptionem, Parmam, et Placentiam Civitates, quibus
jostol.ca Sedes, ea tunc vacante, spoliata fuerat, summa diligentia restitui
uravimus. Et omnia quaeque per eumdem Iulium praedecessorem recupe-
, pro nostro, et dictae Scdis honore, non minori diligentia, ac oppor-
cumS-IUhS remedlis conservarc intendimus, quam idem lulius praedecessor.
Retres" t\ T™"* aKeretf recuPe™re studuerit, animo etiam semper gessimus,
modi 1 t cipes* ac po*entatus. quos tempore assumptionis nostrae huius-
different " * ^1'0 dissldcntes «««Hvimus, non armis, scd concordia, eorum
controvelaS' ^ Domino concedente terminari, et inter fideles quoslibet,
armis dedrt quacumque etiam maxima importante re, via iuris, et non
!uum praed'' » terminari* 'Psaqne arma Regum, ct Principum, ac Potenta-
h°stes ad Rd t W Unanimi consensn contra immanissimos Christi nominis
lc|ei cxaltationem converti, summo studio concupivimus.
113 Romani Pontifices
§ 3. Et cum a quampluribus praedecessoribus nostris Romanis Pontifi
cibus, constitutiones, diversas censuras, et poenas in se continentes, contra
occupantes Civitates, et Terras, et loca huiusmodi, aut illa hostiliter inva-
dentes emanaverint, et singulis annis censurae huiusmodi contra talia pra^
sumentes in die Coenae Domini innoventur: ea propter ne Terrarum aui
locorum, ac iurium, seu bonorum S. R. E. curam negligere videamur,' nec-
non ad tollendam super praemissis ignorantiae, aut cuiuslibet alterius
generis excusationem, omnes, et singulas constitutiones, et literas Aposto-
licas, ac processus, qui singulis annis publice promulgantur in die Coenae
Domini, ex more Romanorum Pontificum, ac alias quascumque constitutiones,
seu canonicas sanctiones quomodolibet editas, excornmunicationis, ac alias
sententias, censuras, et poenas contra Civitates, et Terras, loca, et iura ad
dictam Romanam Ecclesiam pertinentia occupantes, aut illa hostilitcr inva-
dentes, vel ad id per se, vel alium, seu alios, auxilium, consilium, vel favo-
rem, directe, vel indirecte, aut alias quovis quaesito colore, praestare prae-
sumentes, cuiuscumque ordinis, praeeminentiae, et conditionis, et status.
et.arnsi Cardinalatus, aut Patriarchali, Regali, Reginali, aut alia quavis Eccle-
siastica, vel mundana, praefulgeant dignitate, continentes, approbamus, et
mnovamus, illasque inviolabiliter observari debere decernimus.
§ 4. Ac omnes, et singulos Reges, Duces, Principes, Marchiones, Comites,
ISarones, ac Commumtatum, Universitatum, tam in Italia, quam extra Italiam
existentium s.ngulas personas, Civitates, Terras, et loca praesertim Parmam,
et Hacentiam. ad dictam Romanam Ecclesiam mediate, vel immediate perli-
uent.a, seu m quarum. vel quorum aut cuiuslibet carum, vel eorum posses-
s.one quomodolibet eadem S. R. E., per se, vel alium extiterit, hostiliter
uwaaentes, aut al.as cum gentibus armorum, aut stipendiariis cquestribus.
vc pedestnbus, aut sine, etiam advocatione populorum, seu factionum. aut
1 ;irUm Petreona"'ni. aut alias qualitercumque, ct quomodocumque, el
quovis quaes,to colore. aut ingenio, absque nostra speciali licentia occu-
nM^n.neCn?n stiDendiarios. equestres aut pedestres, quomodolibet contra
U 1 " , f n°StraS' et in eis contenta "'ilitantes, aut auxilium, consi-
et SriiriL 22? praestantes- ex Pwte omnipotentis Dei, Patris, et Filii.
e r f a,UCt?ri!ate beat°rUm Petri' ct Pau" Apostolorunt, ac nostra.
ScMonte ^ P 61 Udme' excomi"""icamus, anathematizamus, ac male-
c^^rt^T mi,cro,,e percutimus- ac °mnium Ecc,esia-
deccrnimu ac " ' !? 'S **** ct irrctitos ««. vigore praesentium
S. R E ac onm b Cdini;n,S JaCSae M,ta"* ct » Scde APostolica' d 3
P«petuo Q iSos nf^ R#0U,anae ECC,CSiae devotis' cnn' eorum b0"iS
danas dlgn JS ? ad °™es, Ecc.esiasticas, vel mun-
«se, aucVorita e ?5£ZP* Ecclesia.tica sepu.tura indignos
quae aliquem corumdem excnmL °PPida. et loca quaecumque ad
ibidem permanser,,. X^Zo ^0^ dec,i"are «>n%erit, q»a"ldiu
dicto subncimus, nccnon cxcom.nl ?*S8Uln ei«dcm, Ecclesiastico inter-
titulis. dignitatibus. et honoribus in u°S* «^matizatos, ct maledictos,
• n M»>bus constituti existunt, et tam ipsos,
Rornani Pontijices 11^
auam Communitates, Castra, Oppida, et loca praedicta, omnibus privilegiis,
indultls etiam Studii generalis, concessionibus, et gratiis, dignitatibus, hono-
ribus, quibus utuntur, et gaudent, seu muniti sunt, necnon bonis omnibus,
quae in fetulum, vel in cmphyteusim, seu alias a praefata Romana, vel aliis
Ecclesiis, Monasteriis, et locis Ecclesiasticis, aut alias quomodolibet, etiam ab
Imperatore, Regibus, seu aliis Principibus, ac saecularibus potestatibus obti-
nent, penitus privamus, dictaque bona feudalia, vel emphyteutica, ut prae-
fertur, obtcnta, ad dominos suos reverti debere, ita ut de. illis libere dispo-
nere possint, decernimus.
§ 6. Et si aliqui ex excommunicatis, anathematizatis, et maledictis prae-
dictis, clerici, saeculares, vel Praelati, etiam in Archiepiscopaii, Episcopali,
vel alia dignitate, etiam Cardinalatus honore, et beneficiati fuerint, iilos
dignitate, ac titulo Cardinalatus, necnon Praelaturis, administrationibus, regi-
mineque, ac omnibus, et singulis beneficiis, dignitatibus, personatibus, offi-
ciis, canonicatibus, et praebendis, aliisque beneficiis Ecclesiasticis, ac ordi-
nibus, etiam Sacerdotalibus, ad quos promoti forent, sine ulla spe restitutionis,
et absque alia citatione, seu declaratione, privamus, et ex nunc privatos esse
per praesentes decernimus.
§ 7. Absolvi autem a praedictis censuris, sententiis, ac poenis nullus
ex supradictis per alium quam per Romanum Pontificem, nisi dumtaxt in
mortis articulo constitutus possit, nec etiam tunc, nisi quantum fieri potest,
satisfactione praevia, et de stando Sanctae Matris Ecclesiae mandatis, et
similia ulterius non committenda, lcgitima cautione praestita, aliter autem
absolvere, aut indignos sepultura Ecclcsiastica, ut praefertur, sepelire prae-
sumentes, supradictis omnibus, et singulis poenis eo ipso subiicimus. Quod-
que de beneficiis praedictis possit, et debeat per Sedem praedictam dum-
taxat, seu ab illa specialem facultatem habentes, absque alia declaratione
incursus poenae huiusmodi, libere illico provideri, auctoritate praedicta, et
ex certa scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine.
§ 8. Ac omnibus, et singulis Civitatum, et Terrarum nobis, et Romanae
Ecelesiac mediate, vel immediate subiectarum pcrsonis, sub eisdem poenis,
quas eo ipso si contrafecerint, absque alia declaratione incurrant, et a quibus,
ut praefertur, nonnlsi a nobis, et successoribus nostris, praeterquam in mortis
articulo constituti, et debita satisfactione praemissa, absolvi possint, in virtute
sanctae obedientiae, districte praecipiendo mandamus, ne aliquas gentes armi-
geras, praeterquam ad nostra, et dictae S. R. E. stipendia militantes, quovis
quaesito colorc in Civitatibus, Terris, Castris, Oppidis, et locis nostris subie-
ctis, sine nostra speciali licentia admittere, rctinere, illisque victualia, aut
aliquod subsidium quoquo modo praestare praesumant, eosquc etiam si
Cardinalatus honore, vel Archiepiscopali, Episcopali, aut quavis alia Eccle-
siastica, vel mundana praefulgeant dignitate, si contrafecerint, ipso facto
tisdem poenis subiacere, Civitates quoque, Tcrras, Castra, Oppida, et loca
Praedicta, ad quae inobedientes hulusmodi declinare, ct in quibus moram
trahere contigcrit, Ecclcsiastico supposita interdicto, tamdiu firmiter obser-
vando, donec compuncti corde, huiusmodi interdicti rclaxationem, debita
^tisfactione praemissa, meruerint obtinere, ac ibidem permanscrint, et per
120
Romani Pontifices
Ronumi Pontiftees
121
triduum post eorum discessum, auctoritate Apostolica, scientia, et potestat»
praedictis, decernimus.
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 410-412].
70.
Leo X (in Conc. Lateranen. V), const. Pastor aeternus,
ig dec. 1516.
Pastor aeternus gregem suum, usque ad consummationem saeculi num
quam deserturus, ita Apostolo teste, obedientiam dilexit, ut pro expiando
pnmi parentis inobedientiae peccato seipsum humiliaverit, factus obediens
usque ad mortem, migraturus vero ex mundo ad Patrem iu soliditate petrae,
I etrum e.usque Successores Vicarios suos instituit, quibus ex libri Regum
testimon.o tta obedire tiecesse est, ut qui non obedicrit morte moriatur, et
ut al.D. leg.tur, m Ecclesia esse non potcst, qui Romani Pontificis Cathe-
uram descr.t, quon.am Augustino, Oregorioque auctoribus, sola obedientia
est mater, custosque omnium virtutum, sola fidei meritum possidens, sine
qua qu.sque mfidelis convincitur, etiam si fidelis esse videatur. Itaque nos
eodem Petro docente soliciti esse debemus, ut quae a Rom. Pont. Praede-
cesSor.hus nostr.s, praesertim in sacris Conciliis pro obedientiae huiusmodi
ZlZ^' Ecclesiasticae. et Sedis Apostolicae defensione
^on h l 7'S CaUSis inchoa,a sunt- nostris studio, cura, et dili-
q .ooue , i abS0lvantur' ct ad oP^tum finem perducantur, simplicium
hZ , "Lh 6 (qiIarU,U Cliam rationen> Deo reddituri sumus) a dolis, e.
laque.s tenebrarum prmcipis liberentur.
ex lt^iVi,»^"*;.^1' rCC' 'UliUS Papa SecUndus P^decessor noster post indictum
Roma, Fr wC TT C3USiS de ^™W»uni fratrurn suorum Sanctac
etTs uE atumC ,Card,nalium- dc q»on,m numero tunc eramus, consi.io,
s^ l r r rCDnSe C°nci,iu,n- provide considerans cum eodem
C2Tw"C 'tUr,Cen- Regni Franciae corruptelam, quam illi
^Zi 5 Ts*;:^-cu]"m™mo animaru- pcricuio« et *»«
POribua vigui s eUd ,^ aC detrimento- et vilipendio retroactis tem-
«odem apLban\C Von " r T C'USdem Praematicae Sanctionis negotium,
Cardmali^ ctnprC°n 1,0 d«*u«™<»«ni. certis tunc nominatim deputat-s
§ 5. Et s.cut 11 „ CCr,aC ^"WMonis commisit.
hoc Hbenter q«oad tolmul^ Y° 1 ^aedecessor nostcr, cuius in
s-na 9^)JSJS^S^ ^itarnUr' Ca °-Uae in ***** EphC-
-odum in oSS^^T^^T1 fide«n gcsta fuerunt, post-
revocari. i,a ct nos „ ^ZZ^nT' ^ ^ Pr° dfctaC fidei firmi,atC
bonc, retrahi aut desistcre «aWw« • et ^«"torum in ea revoca-
§Yn PTe' dCDCre ^ n°Str0' Ct iDSiUS ECC,eSiaC
«n km et in ea conten.a,
fone recepta et accepfcu f«enm?cum t l^f^ a Bituricen- Congreg»-
Ca °mnia Post translationem eiusdem
Basileen. Concilii per rec. mem. Eugenium Papam IV, etiam praedecessorcm
nostrum factam, a Basileen. Conciliabulo, seu potius convcnticula, quac
oraesertim post huiusmodi translationem, Concilium amplius appellari non
merebatur, facta extitcrint, ac propterea nullum robur habere potuerint, cum
etiam solum Rom. Pont. pro tempore existen. tamquam auctoritatem super
omnia Concilia habentem, Conciliorum indicendorum, transferendorum, ac
dissolvendorum, plenum ius et potestatem habere, ne dum ex sacrae Scriptu-
rae testimonio, dictis Sanctorum Patrum, ac aliorum Romanorum Pontificum
praedecessorum nostrorum, sacrorunique canouum decretis, sed propria
etiam eorumdem Conciliorum confessione manifeste constet, quorum aliqua
referre placuit, reliqua vero utpote notoria silentio praeterire. In Alexandrina
enim Synodo Athanasio ibidem existente, Felici Romano Pontif. ab eadem
Synodo scriptum fuisse legimus, Nicaenam Synodum statuisse non debere
absqtie Roman. Pont. auctoritate Concilia celebrari. Neque nos latet etiam
eumdem Leonem Pont. Ephesinam secundam Synodum ad Chalcedonen.
statuisse. Martinum etiam Papam V praesidentibus suis in Concilio Senen.
potestatem transferendi Concilium nulla consensus ipsius Concilii mentione
habita dedisse. Ephesinam quoque primam Synodum Caelestino ac Chalce-
donen. eidem Leoni Sextam, Agathoni Septimam, Hadriano Octavam, Nicolao
Octavam etiam Constantinopolitan. Synodum Hadriano Roman. Pontif. prae-
decessoribus nostris maximam reverentiam exhibuisse, eorumdemque Pontif.
institutionibus, et mandatis in sacris Conciliis per eos editis et factis reve-
renter et humiliter obtemperasse. Unde Damasus Papa, et ceteri Episcopi
Romae congregati scribentes de Concilio Ariminen. Episcopis in Illyrico con-
stitutis praeiudicium aliquod per numerum Episcoporum Arimini congrega-
torum fieri non potuisse testanlur, quandoquidem constet Roman. Pontif.,
cuius ante omnia dicebat spectari decretum, talibus non praebnisse consen-
sum, eumdemque Leonem Pontificem universis Siciliae Episcopis scribentem
idem voluisse apparct, consueveruntque antiqtiorum Conciliorum Patres pro
wrum, quae in suis Conciliis gesta fuerunt, corroboratione, a Rom. Pont.
«bscriptionem, approbationemque humillter petere, et obtinere, prout ex
,caena, et Ephesina, ac Chalcedonen. huiusmodi, et Sexta Constantinopo-
ltana, et Septima eadem Nicaena, ac Romana sub Symmacho Synodis habitis
«rumque gestis, necnon in Aimari libro de Synodis manifeste colligitur, quod
« um novissime Constanticn. Patres fecisse constaL Quam laudabilem consue-
mem si Bituriccn. et Basileen. secuti fuissent, huittsmodi molestia procul-
dub'o carercmus.
,ctj7' CuPientcs quoque huiusmodi negotium ad debitum finem perduci,
« abund'g0re citationum hactenus a nobis, et praefato lulio Praedecessore
suni anti emanatarum, quam aliorum praemissorum, quae ita notoria
pwtorali " f !a.VaIcant cxcusatione, aut tergivcrsatione celari, etiam ex nostro
defectus ° 0 procedentes» omnesque, et singulos tam iuris, quatn facti
^'«ntia et T' f0rSan m Praern'ssis intervenerint, supplentes, ex certa nostra
Concilio) t Apostolicae potcstatis plenitudine (eodem sacro approbante
"Welam praesentiurn praefatam Pragmaticam Sanctionem, seu cor-
■ '"sque approbationem quomodolibet emanatam, omniaque ct sin-
122
Romani Pontifices
gula dccreta, capitula, statuta, constitutiones, sive ordinationes in h
quomodolibet contentas, seu etiam insertas, ac ab aliis prius editas necn'"1
consuetudines, stylum, usum, sive potius abusum ex ea in hanc usque d"0"
quomodolibet emanatos, seu observatos, nullius roboris, vel momenti fui^
et esse decernimus, et declaramus. Necnon ad abundantiorem cautelam earo
dem Bituricen. sanctionem, sive corruptelam, eiusque approbationetn tacitam
vel expressam, ut praefertur, et ln ea contenta omnia, et singula etiatn inserU
quaecumque revocamus, cassamus, abrogamus, irritamus, annullamus ac
damnamus, et pro infectis, revocatis, cassatis, abrogatis, irritatis, annullk
et damnatis haben volumus, decernimus, et declaramus.
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 430-433].
71.
Lco X (in Conc. Lateranen. V), const. Supernae Maiestatls,
«9 dec. 1516.
Supemae Maiestatis praesidio, per cuius ineffabilem providentiam cae-
lestia s.mul et terrena diriguntur, super gregem Dominicum nobis commis-
sum, speculatons officium (quantum imbecillitati nostrae conceditur) exer-
ccntes, totaque mente nobiscum ipsi revolventes inter alia complura et magm
au nos pert.nere, ut munus praedicationis, quod in Ecclesia Dei praecipuum,
ac pernecessanum, magniquc fructus atque utilitatis, dummodo recte et ex
s.ncera caritate erga Deum et proximum praeceptisque, et exemplis sanctorum
1 atrum.qu. haec profitentes cum fidei fundatione, et propagatione plurimum
f .i CS'r.COnl; Unt' exerceatur: q"iPPe quod Redemptor noster primus
" Cl U0CUIV et eius Praecepto, et imitatione duodenus ille Apostolorum
nu merus, q,,as. totidem coeli, Dei veri gloriam enarrantes per Orbem terra-
SnHnS. gCIU,S humanum' q^od sub peccati iugo vetusta servitute
uccm , fenS,m 30 e0rUm tenebris «lucentes, et ad perpetuae salu-
1 an ' VCrbUm iDSUm in omneni ^rnm, et in fines orbis terrac.
***** SU' successo™ "onge lateque propagaverunl,
de^^H^daVefUnli Ut qui nunc tantum subeunt onus, memini*
loriTSu S2?W! sccum revolvere- praeter auct°ris jpsius' ac funda'
Zte«?fn? Redemptoris, Petri etiam et Pauli ceterorumque
ac sSn^' Ct D0m,nl DisciPulorum se vices, quoad hoc officium, subire,
torinostris" Vlt diRn°n,m relatione Percepimus, quod nonnulli Praedic*
quos SSiyy^tt^1» referimus) "o5 attendentes, se eorum.
TheoloX pSmSZ mm Ecdesiae Doctorum, alioru.nque sacram
Phcti, %ZfZ m s 3SS,S:end0 **** Christianis, ac se faisis P<»
nt«*Un prius trse tnle *nn,tent,bl» °PPonentes, Ecclesiam mililantem
nW ufflU ^n^^r^^^ otfici^ exercere, et non
virtutum httdeXTnim?™ £S£^ pomil° ad vitiorum extirpationem.
cienda debcre ^m ,a 3 BWta»' meditanda« et Pf
* 3 tamcn' et Va™ contra mstitutiones, ct exempU.
Romani Pontifices
123
t|jxi.nus, quandoque etiam scandalosa populis praedicare, quod mentem
•erte nostram mirum in modum commovit, dum nobiscum ipsi mente vol-
vimus, quod illi officii inimemores sui, in suis sermonibus non ad utilitatem
audientium, sed ad suam potius ostentationem laborantes, vanis quorumdaru
auribus blandiuntur, qui ad hoc iam devenisse apparent, ut verificetur dictum
Apostoli ad Timotheum ita scribentis: Eritenim tempus cum sanam doctrinani
non sustinebunt, scd ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes
auribus, et a veritate quidem auditum avertent, ud fabulas autem converten-
tur: quorum falsas, et inanes mentes, praedicantes ipsi praefati non modo
in rectam veramque viam reducere minime student, sed illas maioribus etiam
erroribus implicant, dum sine ulla canonum attestatione, vei reverentia, immo
contra ipsas canonicas sanctiones, sacrae Scripturae sensum multifariam per-
vertentes, temereque ac perperam plerumque interpretantes, contra veritatem
praedicare, terroresque ac minas, multaque mala propediem affutura, iamque
ingruentia, nulla prorsus legitiina ratione muniti, sed suo dumtaxat sensui
obsequentes comminantur, repraesentant, adesseque asseverant; plerumque
etiam vana quaedam, et inania, et alia huiusmodi populis ingerere, et (quod
enormius est) ab aeternitatis lumine, et Sancti Spiritus admonitione, aut infu-
sione, illa se habere asserere audent. Cumque ii sub confictorum miraculorum
mendaciis, varios errores frattdesque disseminent, denique populos, quos in
Evangelica doctrina sedulo instruere, et in vera fide retinere, et conservare
deberent, sermones suos, a sensu, et praecepris universalis Ecclcsiae retra-
hentes, a sacrisque constitutionibus, quas maxime sequi deberent, deviantes,
nuditores suos amovent, ac longe faciunt a salute. Per haec namque, et aiia
huiusmodi simpliciores homines, etad deceptionem procliviores, a via salutis,
et obedientia Rom. Ecciesiae deviantes, in errores varios perfacile inducuntur.
§ 2. Propterea Oregorius huius muneris peritissimus, et fervore caritatis
mcensus, praedicatores veheruenter hortatur ct monet, ut dicturi ad populum,
prudentes cautique accedant, ne dicendi impetu rapti, verborum erroribus
quasi iaculis audientium corda configant, et cum sapientes fortasse videri
^iderant, decepti speratae virtutis compagem insipienter discindant. Saepe
namque verborum effectus amittitur, cum ioquacitate importuna, vel incauta,
audientium corda levigantur. Et sanc in nullo alio rudcm ii plebem maiori
damno scandaloque afficiunt, quam cum, vel tacenda praedicant, vel falsa,
ct inutilia docendo, eam in errorem inducunt. Quae quoniam huic sacrae
«ehfrioni divinitus institutae, ut nova, et aliena, omniuo contraria esse no-
sctintur, gravi certe accuratoque sunt cxamine digna, nc scandalum populo
nnstiano, et suorum auctorum, ac aliorum animabus intcritum pariant.
§ 3. Nos igittir sanctae Dei Ecclesiae (cui disponeute Domino praesi-
emus quae quidem unum est, et Deum unum praedicat, coiit, ac unam
habtt fcr' Ct sincere confitetur, iuxta illud Prophetae vaticinium: Qui
posth31^- '3C'1 unius mor's) uniformitatem, quantum cum Dco possumus,
praed I » rcducere' et re,entam conservare, quique populo vcrbum Dei
dalum'Cant' ta'eS CSSe cuP'cntes» ut corum praedicatione, Ecclesia nullum scan-
temno th et si qui corrigibiles sunt, ab his, quae proxitnis nostrisque
P nons praesumpserunt.cum nonmillos eorum, practer illa quae diximus,
124 Romani Pontifices
in praedicationibus non viam amplius Domini in virtute docentes, non F.
gelium, ut deberent, explanantes, sed conficta miracula, et nova, ac faUavill
cinia, aliaque levia, ab anilibus fabulis parum distantia, magnumque scandalu"
parientia, nulla devotionis, et auctoritatis, eiusque improbantis, ac repellent1
haec, habita ratione, vastis clamoribtis imprimere, ac suadere ubique conantes5
et ne Pontificali quidem dignitate fulgentibus, et aliis Ecclesia Praelatis par'
centes, quibus potius honorem, ac reverentiam exhibere deberent sed in
eorum personas, ac statum audaciter, ac temere invehi consuevisse et al.a
hu.usmodi commisisse constat, in futurum abstineant, ut tam periculosum con-
tagiosumque malum, ac mortifera pestis radicitus evellatur, et arefactum iia
pcn.tus deleatur, ut nec memoria eius remaneat, sacro approbante Concilio
statu.mus, et ordinamus, ut nullus tam clericus saecularis, quam cuiuscumque
et.a.n Mendicantium Ordinis regularis, aut quivis alius, ad quem faculras
praed.candi tam de iure, quam de consuetudine, vel privilegio, aut alias
pert.net, ad huiusmodi officium exercendum admittatur, nisi prius per Supe-
norem suum respective diligenter examinatus (in qua re conscicntiam ips.us
^penons oneramus), ac morum honestate, doctrina, probitate, prudentia,
et v tae exemplantate ad illud aptus, et idoneus reperiatur, et hic, quocumque
\TZ Pr"ed,"turus ^cesserit, de huiusmodi examine, et idoneitatc sua per
teras authenticas seu alias sui examinatoris, approbatorisque Episcopis, e.
alns locorum Ordinariis fidem legitime faciat.
subiinth,. 3 T^T? °mnibuS qui hoc onus substinent, quique in futurum
"onem U\Evange,icam veritatem> et sanctam Scripturam iuxta declara-
dEu ? Ct an,PIiation^ Doctorum, quos Ecclesia. vel usus
d£^T£?* Iegendos°.ue "^tenus recepit, et in posterum recipiet,
^ ssonu m „ • CXP ane,it: nCC qUidquam eius ProPrio se"sui contrarium au.
no?d^o^att t0r"m interPretati°ne. rite et sane intellectis,
adventum ^T* praefixurn ^turorum malorum, vel Antichristi
«^m^JF? iUd,*Cii Praedie«re, vel asserere nequaquam prae-
Muae Pater " sui» ^ N°" CSSe vestrum "osse tempora, vel momenta,
ausi sint mentitn* P°testate' 'Psosque qui hactenus similia assercrc
aucioriUti non modicum '2 T** rc,iquorum etiam rectc praedicantium
•«ngulis Qeric« ^uhrih d fS?ta" fuisse constet: inhibentes omnibus. et
status, frradus et Orcli reE"'™bus praefatis, cetcrisquc cuiuscumque
scrmonibus suis mibHrfe u ** qui hoc onus assument, ne de cetero in
Pracdicere, nec illa a S3 a"acquaec1uae "Jtura cx literis sacris constanter
mare. et alienas inanes d i r° divina revelatione se habuisse affir-
tractanda assumant sed Z 7°^ asscverando, aut alio quocumque modo
turae cum vitiorum detcstation'"36» V°CiS praecePto Evangelium omni crea-
« pacem ac dilcctionem m,,tZ! V'rtutum commendatione, et enucleent,
datam, ubique foventcs, non a *edemPtore nostro tantopere commen-
Ep.scoporum. ct Praelatorum TSS, inc°nsutilem Christi, sed ab
dalosa detractionc, quos coram v2n fUm SuPcri°rum, eorumque status scan-
R°. et La.cis non modo incaute, sed etiam
Uomani Pontijices
125
mtemperanter rcprehendunt, et mordent, et ab eis male gestorum expressis
quandoque nominibus aperta, et manifesta redargutione abstineant.
§ 6. Denique constitutionem felicis record. Clementis Papae V, quae
incipit, Religiosi, quam tenore praesentium innovamus, et approbamus, invio-
hbiliter ab eis observari debere decernimus, ut hac ratione ad utilitatem
populi praedicantes, et cum Domino Iucrifacientes, talentum quod ab illo
accepera.it, superlucrari, et eiusdem gratiam, et gloriam consequi mereantur.
§ 7. Ceterum, si quibusdam eorum Dominus futura quaedam in Dei
Ecclesia inspiratione quapiam revelaverit, ut per Amos Prophetam ipse pro-
mittit, et Paulus Apostolus praedicatorum princeps, Spiritum, inquit, nolite
extinguere, prophetias nolite spernere, hos aliorum fabulosorum, et menda-
cium gregi connumerari, vel aliter impediri minime volumus. Extinguitur
i.amque ipsius gratia spiritus, Ambrosio teste, si incipientibus loqui fervor
contradictione sopitur, et tunc Spiritui Sancto iniuria certe ficri dicitur. Et
quoniam res magni momenti est, eo quod non de facili credendum sit omni
spiritui, sed sint probandi spiritus, teste Apostolo, an ex Deo proveniant,
volumus, ut lege ordinaria tales assertae inspirationes, antequam publicentur,
aut populo praedicentur, ex nunc Apostolicae Sedis examini reservatae iniel-
liganlur. Quod si sine morae periculo id fieri non valeret, aut urgens neces-
sitas aliud suaderet, tunc eodem ordine servato, Ordinario loci notiticentur,
ut ille adhibitis secum tribus, aut quatuor doctis et gravibus viris, huiusmodi
negotio cum eis diligenter examinato, quando id expedire videbunt, (supcr
quo eorum conscientias oneramus) licentiam concedere possint.
§ 8. Si qui autem contra praemissorum aliquod committere quidquam
ausi fuerint, ultra poenas contra tales a iure statutas, excommunicationis
sententiam, a qua non nisi a Romano Pontifice, praeterquam in mortis arti-
culo constituti, absolvi possint, eos incurrere volumus. Et ut eorum exemplo
alii attentare similia minime audea.it, eis praedicationis etiam officium intcr-
dictum esse perpetuo decernimus.
§ 9. Non obstantibus, etc.
Nulli ergo, etc.
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 444-446].
72.
Leo X (in Conc. Latcrancn. V), const. Dum intra,
19 dcc. 15 16.
Dum intra mentis arcana revolvimus, et diligenti considcratione pensa-
"jus operosa sollicitudink studia, continuosque labores, pro divini nominis
5°na, exaltatione Catholicae fidei, Ecclesiae unitate servanda, et institutione
^sa ute fidelium animarum per Coepiscopos, eorumque Superiores, in diver-
^^nartibus ad regimcn suanim Ecclesiarum a Sede Apostolica constitutos,
ct j"0,11 Per Fra,I"cs divcrsorum Ordinum praesertim Mendicantium indefesse,
ribils eSmenter imPe,,sos, tanta ex corum in vinea Domini fructuosis ope-
• et opportune ac laudabiliter gestis, cordi nostro provenit satisfactio,
126
Romani Potitifices
ut his, quae ad pacem, et quietem inter eos conservandam conducere cogno-
scimus, omni studio intendamus.
§ 3. Ad conservandam igitur inter Episcopos, et eorum Superiores, ac
Praelatos, et Fratres huiusmodi mutuam caritatem, et benevolentiam, divini
quoque cultus augmentum, pacemque, et tranquillitatem universalis Ecclesiae
status, quod ita demum fieri posse cognoscimus, si unicuique quantum fieri
potest, sua iurisdictio conservetur. Sacro approbante Concilio statuimus et
ordinamus, quod Episcopi, et eorum Superiores, et alii Praelati praefati,
Parochiales Ecclesias ad eosdem Fratres ratione iocorum suorum legitime
spectantes, quoad ea, quae ad Parochianorum curam, et Sacramentoruni
conservationem, administrationemque pertinent (sine tamen visitatorum inso-
lito gravamine, vel impensa) visitare, et illarum curam gerentes, et circa
Ulam delinquentes, si Religiosi fuerint, iuxta ipsius Ordinis regularia instituU,
intra septa Regularis loci, Saeculares vero presbyteros, et Fratres huiusmodi
bencficia obtinentes, libere tamquam suae iurisdictioni subiectos punire.
§ 6. Necnon Superiores eorumdem Fratrum, Fratres, quos ad audiendas
confessiones subditorum eorumdem Praelatorum tempore elegerint, eisdem
Praclatis personaliter exhibere, ac praesentare (si eos sibi exhiberi, et prae-
sentan petierint) alioquin eorum Vicariis (dummodo ad Praelatos ultra duas
dietas accedere non cogantur) omnino teneantur. Possintque illi per eosdem
tpiscopos, et Praelatos supcr sufficienti Iiteratura, et aliqua saltem huiusmodi
bacrament. pentia dumtaxat examinari. Talibusque praesentatis admissis, vel
et.am mdeb.te recusatis confitentes, constitutioni, quae incipit: Omnis utrius-
que sexus quoad confessionem dumtaxat satisfecisse censeantur.
9 7. Ips.que Fratres etiam forensium confessiones audire valeant, laicos
tamen et clcncos saeculares a scntentiis ab homine latis nullatenus absolvere
poss.nt Euchar.st.ae vero, et Extremae unctionis, aliaque Ecclesiastica Sacra-
menta ni.s quorum etiam infirmorum, ac decedentium confessiones audierint,
d centibus proprium sacerdotem illa sibi dare denegasse, dare nequeant,
r^m.uv 'egitima °aUSa facta' vici"o>-um testimonio probata, aul
2 .COram 4No,ario publico facta doceretur. Eorumdem vero Fra.rum
S "? ' US'uSaCramen,a huiusmodi nullatenus ministrare valeant.
n.s. illorum durante obsequio.
sias i!mnam,Cmaf f Utem CUm CrUCe ad levanda fun"* eorum, qui apud Eccle-
Ssint 17" ' C C°rUm e°rUmdem SUam sepulturam, intrare non
sb o 7C7raCm0nil0' C*r?Ui8it0« ac "on recusante Parochiano Pre-
Z^h^SL^l C,US; 3C °rdinarii P^dlcio, nisi eisdcu Fratribus
pJmi^V^mJ^ iPSl ad-°rQineS Pro™vendi, pcr Ordinarios de
per eosuem O^TLT^TV' UUn,modo competcnter respondeant,
domibus, Tut° * s eomm lol tb r 3C """^115 in corum Ecc.esiis, seu
causa contradlcentc, vel eo a Dioecesi W hl Ct absqUC rat,onabl".
dcbcant. CS' absc"»e, ad dictos Ordines promover.
Romatii Pontijices
127
k 12 Nec ab alieno Episcopo consecrationem Ecclesiac, vel Altans, aut
r emetcrii benedictionem petere, seu in Ecclesiis per eos pro tempore aedi-
r° andis primum lapidem per alienum Episcopum poni facere possint, nisi
ubi Ordinarius bis, aut ter cum debitis reverentia, et instantia requisitus,
sine legitima causa id rccusaverit.
§ 13 Et absque Curatorum consensu, sponsum, et sponsam benedicere
nequeant
§ 16. Et ut animarum utriusque sexus Christifidelium saluti uberius
consulatur, IIIos quorum confessiones pro tempore audierint, cuiuscumque
status, et conditionis fuerint, ad solvendum decimas, sive aliam bonorum,
seu fructuum quotam, in locis, in quibus decimae ipsae, aut similia solvi
consueverunt, etiam sub onere conscientiarum suarum monere, et hortari,
ipsisque etiam illos solvere recusantibus absolutionem denegare, et super
hoc requisiti, id populo etiam publice praedicare, et persuadere teneantur.
§ 21. Non obstantibus, etc.
Nulli ergo, etc.
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 447-449].
73.
Leo X, litt. ap. IntcIIeximus, 13 nov. 1517* 1
Intelleximus quosdam in dubium revocare, et perinde timoratis con-
scientiis scrupulum iniicere, si Christifideles, qui Dominicis, et Festis diebus
«tra Ecclcsias suas Parochiales, Missas audiunt in Ecclesiis Fratrum Ord. Mcn-
dicantium, Ecclesiae praecepto de Missa audienda satisfaciant.
§ I. Nos enim ambiguitatem huiusmodi pcnitus tollere volentcs, ut cum
sinceriori conscientia fidclcs quique Deo creatori suo scrviant, auctoritate
Apost. tenore praesentium notum facimus, omnes Christifideles utriusque
seJtus,(qui non contcmpto proprio sacerdote Parochiali) in Ecclesiis Fratnim
Ordinum Mcndicantium, Dominicis, et Festis diebus Missas audiunt, satisfa-
«re praecepto Ecclesiae de Missa audienda, nec in aliquam labem mortalis
Ptfcati poenamve incurrere.
§ 2. In contrarium facientibus non obstantibus quibuscumque.
§ 3. Et quia difficilc foret, etc.
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 462].
74.
Lco X, litt. np. Licet alias, 6 dec. 1517- 2
Licet alias postquam statueramus, et ordinaveramus, quod de cetero
:"8temporibus fratres B Franciscl, puritate eius regulae,d Bub regulari
fvantia viventes, ac Rcformati, Ministrum, Fratres vero dicti Ordinis Con-
1 Jjnivcrs's. ct singulis pracsentcs litteras inspecturis.
mvcrsis. ei sineulis Draescntes litteras inspecturis.
128
Romani Pontifices
ventuales nuncupati, Magistrum generales habere deberent, ne inte
matos, et Conventuales fratres huiusmodi super praecedentia d' .
contentio oriri posset, voluerimus, et statuerimus, quod in processbnlT' * !
aliis actibus publicis, fratres Conventuales, fratribus regularis Observani' t
Mmistrum habentibus, locum digniorem relinquere tenerentur
§ 1. Quodque fratres ipsi Conventuales, semper eorum Crucem etv«ii
lum per eos deferri solitum, deferre Iibere, et licite valerent. '
§ 2. Quia tamen, ut ex nonnullorum relatione accepimus, fratres iDsi I
Conventuales i .aetendunt Crucem ipsorum Conventualium deferre in \L
dign.on. ,oco
§ 3. Nos autem, qui praemissa omnia statuimus, ut omnis dissensio ei
contentio mter eosdem fratres de Observantia, et Conventuales tollcretur
ment.sque nostrae fuerit, prout etiam id expressimus, quod in omnibus actibus'
ratres de Observantia haberent locum magis dignum, quam ipsi Convcn-
tuales , et propterea mentis nostrae incommutabilis fuerit, prout existit, quod
ips. fratres de Observantia Crucem suam in loco digniori deferant. Ad huius-
mod. tamen ambiguitatis dubium de mentibus omnium tollenduni, motu
proprio, et certa nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine
Olc aramus, ment.s nostrae fuisse, quod tam Conventuales, quam de Obscr-
vant.a, et Reformat. fratres praedicti, in quibuscuraque processionibus, et aliU
act.bus, m qu.bus Crux deferenda foret, Crucera suam deferre possint; iU
i ZT ^t ipSOrUm fratrum de Observantfa, et Reformatorum loco
tlignior. deferatur.
§ 6. Non obstantibus, etc
IBull. Rom., tom. 3, III, p. 462, 463J.
75.
Leo X, const. Quam Deo, 23 iuL 15 19.
stant^onmi,0;/1 h°minibus ^bhominabiles viri pugnantes in Duello t*
SIl 22 l m T VariatUr' Ct dlvlna humanajue iura detestantur; nec
Salvator nosto ^n'?^0™' ^ et,am animarum eorum- Pr0 quib"S
detrimenCaffe^noi??8 Dd F"ius mortem subI" temporalcm, gra*
Plurimum auOnt^SS^' * reDrimendum igitur talium nefarios ausus
ei canonica clvSie 2? 5*5! qUi huiu8m<>* «elus detestabile quidem,
Puniendos, ac ca n,,,t 1 Um Datrare non expavescunt, graviter fore
Pom. Pracdcccssoribu, n .C?mpcsccnd"ni similes vetitos conatus a Rom-
««0 saepius fiSSLESS f*«* ut eo firmius observentur,
^unimine roboZul c s 1 Ap°stolica communlta, approbamus, et novo
s'nt. Ua adiicimus, nrout in n 3 pcrterre"dum animos audaces melion
§ I. Dudum slquidem a w"0 COnsPicimus salubriter expedire.
narunt litcrae tcnoris subscaucnt \ f° Papa 11 P™cdecessore nostro erna-
"0"ts, quia tam hQbes sapra, in ff. 63.
Romani Pontifices
129
§ 2 Cum autertl, sicut accepimus, in eisdcm literis contenta, ab aliquo
tempore citra non fuerint observata, et ex eo quamplurimi Barones, domini
temporales, et alii, praesertim eidein Romanac Ecclesiae subditi, adeo pro-
cliviores ad pugnandum in Duello redcliti siut, ut passim quotidie singularia
eiusmodi certamina ubique committi videantur, ac clomini temporales prae-
(ati armorumque duces eos ad id invitare, quin potius irritare non formi-
dent, et cum Iri eorum territoriis, et iurisdictionibus tutum pancratium, sive
aream praeparent, et talia cruenta spectacula exhibeant, et illis comitivam
praestent. Nos igitur non minus detestabilem in Duello pugnantium, quam
Ducum, Comitum, Marchionum, Baronum, Domicellorum, et armorum Capi-
taneorum, aliorumquc dominorum temporalium eis ad id auxilium, consi-
lium, et favorem praestantium nequitiam, ac improbam eorum conscientiam
reprobantes, qui ad ea visenda conveniunt, corporum et animarura saluti
Christifidelium opportunis remediis indefesso studio prospicere volentes,
literas Iulii Praedecessoris praefati, Motu proprio, et ex certa scientia nostra,
ac animi delibcratione, harum serie, auctoritate Apostolica approbamus, con-
firmamus, et innovamus, ac praesentis scripti patrocinio communimus.
§ 3. Adiicientes, et eadem auctoritate Apostolica statuentes, quod pugnan-
tes ipsi non solum poenis praedictis subiaceant, sed eorum memoria per-
petuo damnata sit, ac bona proscripta sint, et Camerae nostrae Apostolicae
confiscata co ipso.
§ 4. Duces, Barones, Comites, Marchiones, et domini temporales, Vicarii,
Feudatarii, armorum Capitanei, Communitates quoque Civitatura, Terrarum,
et locorum eidem Rom. Ecclesiac mediate, vel immediate subiectorum, cam-
ptim ad pugnandum praestantes, non solum poenas praedictas incurrant, sed
ab omni iure quod in locis, et territoriis suis obtinent, ipso facto cadant,
illudque ad Cameram praefatam devolvatur, et devolutum esse censeatur,
absque aliqua declaratione desuper facienda.
§ 5. Qui vero ad talia cruenta spectacula videnda convenerint, si nobi-
lcs, Quingentorum, si mediocris fortunae, Centum, si vero ignobiles, Vigin-
tiquinque dticatorum, necnon excommunicationis, et perpetuae maledictionis
poenam incurrant, ac locus ipse Ecclcsiastico subiaccat interdicto.
§ 6. Et insuper omnia, et singula, tam per Iulium Praedecessorem sta-
wta, et ut praefertur, pcr nos conflrmata, et illis adiecta, perpctuae firmitatis
robur obtinere, ac inviolabiliter observari debere dccernimus.
§ 8. Non obstantibus, etc.
[Billli Rom., tom. 3, III, p. 467, 468).
76.
Leo X, const. Exsurge Domine, 15 iun. .1520,
errorcs Martini Luthcr, tlamn.
taoftaT11'8* Dominc' et iudica causam tuam, memor esto improperiorum
preces, 00rUm qUM. ab insiPien,ibus fiunt *ota die: IncHna aurcm tuam ad
"ostras, quoniam surrcxerunt vulpes quaerentes demoliri vincam, cuiiis
L
130 Romani Pontifices
tu torcular calcasti solus, et ascensurus ad Patrem, eius curam reirimp
administrationem, Petro tamquam capiti, et tuo Vicario, eiusque iuccLsS
instar triumphantis Ecclesiae commisisti. Exterminare nititur eam aJ?
sylva, et singularis ferus depascitur eam ... P 0e
§ 1. Dudum siquidem, quod prae animi angustia, et moerore exDrimer,
v.x possumus, fide dignorum relatu, ac fama publica referente, ad riostl
pervemt aud.tum, immo vero, proh dolor, oculis nostris vidimus, ac leeimus.
multos, et varios crrores, quosdam videlicet iam per Concilia, ac Praedecesso
rum nostrorum constitutiones damnatos haeresim etiam Oraecorum, et Bohe,
haereticos, vel falsos,
vel scandalosos yel p.arum aurium offensivos, vel simplicium mentium sedu-
ct.vos, a fals.s fidei cultoribus, qui per superbam curiositatem mundi gloriam
cup.entes, contra Apostoli doctrinam plus sapcre volunt, quam oporteat-
quorum garrulitas (ut inquit Hieronymus) sine scripturarum auctoritate non
naberet f.dem, n.si viderentur perversam doctrinam etiam divinis testimoniis,
A quorum oculis Dei timor rccessit,
humam genens hoste suggerente, noviter suscitatos, et nuper apud quosdam
eviores In mclyta natione Oermanica seminatos. Quod eo magis dolemus
loi evemsse, quod eamdem nationem, et nos, et Praedecessores nostri, in
v.scer.bus semper gesserimus caritatis. Nam post translatum ex Graecis a
Komana Ecc es.a m eosdem Qermanos Imperium, iidem Praedecessores nostri,
e nos, emsdem Ecclesiae advocatos, defensoresque ex eis semper accepimus,
aZi, °ermanos' «tholicae veritatis vere germanos, constat haeresum
cZZv 0pP^nat0res semPer cuius rei testes sunt laudabiles illae
«pSdt L ^peratorum pro libertate Ecelesiae, proque
poenis e» L 'SqUe CX °mni Ger,nania haereticis, sub gravissimis
non « '^Jm70™ terrarUm' et dorniniorum, contra receptatores, vel
si nod llmr. °» Ct ^ n°StriS P-^ecessoribus confirmatae: quae
t i ronri Kr* f n0S, Ct ipsi Utif"ie hac ™ole»«a careremus. Tesns
nv ni Pra " d Con|stant,en- "^sitarum, ac Wicleffistarum, necnon Hiero-
multorum ex efeS* £Z „,'' Tt* 5 ***** "* Praedictorum errorum.scu
nici piissimis «LiSS et Lova,,ien. Urriversitates, utpote agri Domi-
"-£3Sjt£ £T5 n0n ■** doeta' °-nam ^era ac
**<uus, quae ne IristorT dan,»at.o. Multa quoque alia allegare pos-
pastoralis igitur offirii . Vldcanu,r- praetermittenda ccnsuimus. Pro
dictorum errorum v ru, S** "°bis inin,,cti cura, quam gerimus prae-
Christianae ReliKionis L ? U,teriu8 tolerarc seu dissimulare, sine
sumus: Eorum autem ela °rtllodo*ae Mel Iniurla nullo rnodo pos-
quorum tenor sequitur. ct est talis S Praesentibus duximus inserendos,
tcm gratiam iUts dir^qui^Jj^^^^^c^enta novae legis iustifican-
ctionem, non Wt ^fundalumta^cl? COntritio,,e'n, confessionem, ct satisfa-
st.anis Doctoribus. ~ icr'Ptura, nec in antiquis sanctis Chri-
Rornani Pontijiccs
131
8. Nullo modo praesumas confiteri peccata venialia, sed nec omnia mor-
talia, quia impossibile est, ut omnia mortalia cognoscas. Unde in primitiva
Ecclesia solum manifesta mortalia confitebantur.
10. Peccata non sunt ulli remissa, nisi remittente sacerdote, credat sibi
remitti: immo peccatum maneret, nisi remissum crederet, non enim suf-
ficit remissio peccati, et gratiae donatio, sed oportet etiam credere essc
remissum. • •
11. Nullo modo confidas absolvi propter tuam contritionem, sed propter
verbum Christi, Quodcumque solveris, etc. Sic, inquam, confide, si sacer-
dotis obtinueris absolutionem, et crede fortiter te absolutum, et absolutus
vere eris, quicquid sit de contritione.
12. Si per impossibile confessus non esset contritus, aut sacerdos non
serio, sed ioco absolveret, si tamen credat se absolutum, verissime est abso-
lutus.
13. In Sacramento Poenitentiae, ac remissione culpae, non plus facit
Papa, aut Episcopus, quam infimus sacerdos: immo ubi non est sacerdos,
aeque tantum quilibet Christianus, etiamsi mulier aut puer esset.
14. Nullus debet sacerdoti respondere, se esse contritum, nec sacerdos
requirere.
15. Magnus est error eorum, qui ad Sacramenta Eucharistiae accedunt,
huic innixi, quod sint confessi, quod non sint sibi conscii alicuius peccati
mortalis, quod praemiserint orationes suas, et praeparatoria, omnes illi ad
iudicium sibi manducant, et bibunt: sed si credant, et confidant se gratiam
ibi consecuturos, haec sola fides facit eos puros, et dignos.
16. Consultum videtur, quod Ecclesia in communi concilio statueret
laicos sub utraque specie communicaudos, nec Bohemi communicantes sub
utraque specie sunt haeretici, sed schismatici.
17. Thesauri Ecclcsiae unde Papa dat Indulgentias, non sunt merita
Christi, et Sanctorum.
18. Indulgentiac sunt piae fraudes fidelium, et remissiones bonorum
operum: et sunt de numero eorum quae licent, et non de numero eorum
quae expediunt.
19. Indulgentiae his qui veraciter eas consequuntur, non valent ad remis-
sionem poenae pro peccatis actualibus dcbitae apud divinam iustitiam.
20. Seducuntur credentes indulgentias esse salutarcs, et ad fructum spi-
ritus utiles.
21 Indulgentiac necessariae sunt solt.m publicis criminibus, et proprie
wnccduntur duris solummodo, ct impatientibus.
22, Scx generibus hominum indtilgentiae nec sunt necessariae, ncc utiles:
* ,cct moftuis seu inoritiiris, infirmis, legitime impcditis, his qui non com-
runt cnmina, his qui crimina commiserunt, sed non publica, his qui
meliora operantur.
nem^' Excommunicat|ones sunt tantum cxternae poenae, nec privant homi-
wmmimibus spiritualibus Ecclesiae orationibt.s.
omnes'*ISmanU8 Pontifcx Pctri successor, non est Christi Vicarius super
« WOUS mundi Ecclesias ab ipso Christo in B. Petro institutt.s.
132 Romani Pontijices
26. Verbum Christi ad Petrum, Quodcumque solveris super terram .
extenditur dumtaxat ad ligata ab ipso Petro. ' e,c-
27. Certum est in manu Ecclesiae, aut Papae prorsus non esse stafu^
art.culos fidei, immo nec leges morum, seu bonorum operum.
28. Si Papa cum magna parte Ecclesiae sic vel sic sentiret nec eti™
erraret, adhuc non est peccatum aut haeresis contrarium sentire,' praesert
m re non necessaria ad salutem, donec fuerit per Concilium universale al.c
rum reprobatum, alterum approbatum.
™„ff;Viarn0biS f3Cta ^ enervandi auctoritatem Conciliorum, et libere
contnd.cend, eorum gestis, et iudicandi eorum decreta, et confidenter con-
Su^m^ctr"1 videtur> sive probatum fuerit- sive — «
sunt^hriSi«rtiCUli '0anniS HU8Z condemnati Concilio Constan.ien.
posLf damnare ' ^™*** QU0S nec universalis &**
v — i ^ ^^r^r
dhJlLSt qHid,em err°reS' respective <Iuarn sint pestiferi, quam pemi.
dc lue Z l ; QUam P,arUm' Ct simP,icium mentium seductivi. qu.rn
e ZJ £ \ 7 0m"em C3ritatem' aC S- R- E' matris oninium fidelium,
2^lt f' reverent,am atq»e nervum Ecclesiasticae disciplinae, obe-
umSL^ f°nS Ct °rig0 omnium virtUhiin, sine qua facile
n pSss s 'f f CSSe COnvincitur- nem° ^nae mentis ignorat. Nos igitur
Pr°pensius <ut decet) Procedere, rtecnon
odva utZ m°rb0qUe ^™™0' "e ta a*r° Dominico tamauam vePris
error?buU,lereSo;r : T cuPientc*. habita super praedictis
-amine mCa ue°rqU;e iT^otT F**!* dhCU"i0ne' " ^
tilatis cum v^rVk-i? f ' omnibusq"e rite pensatis, ac saepius ven-
rium O din ? • 'kUS 3tribUS n°Stris' S- R" E" Cardinaibus, ac regu.a-
Col^ae 7ecnrn°n^US *" ***** ^neralibu». pluribusque a.iis slcrae
peritilSs: "S^^ nrofessori>- sive et quidem
los non esse cathXoS ° reSpCCtive <Ut Practcrtur> aut articu-
Ecclesiae Catholicie dor.nn tanTain ^ CSSC dogmatiaando». sed contra
mm scripturam^ ^ traditionem. atque ab ea veram divina-
dum censuit Augustinus t ri" pretat,onem' cui«s auctoritati ita acquiescen-
Ecclesiae Catholicae int^ " • "* Se EvanKelio non fuisse crediturum, nisi
eorum aliquo, vel aliauih.7'"18?*1 aUctoritas- Naru ex eisdem erroribus, vel
Sancto rcgitur. errare M 2 P m seq-uitur. eamdcm Ecclesiam, quae Spiritu
Christus discipulis su.s in7Per CrraSSe- Qu°d «•* ulia.ue contra il,ud- QU0d
promisit dicens w SUa (ut m sancto Evangelio Matthaei
"eculi. Necnon contra inctorum p?"1 8Um Usq-Ue ad consummaflonem
W et Summorum Ponnficum ™ d^erminationes. Conciliorum quo-
"on obtempcrassCi mS^ZS^7 scu «noncs, quibus
et causa scmpcr hdt ,1aeresum. et schismatum. teste Cypriano, fomes,
-«cnsu; a^omnTut cT ^IZ^T fratrUm "ostrorum consi.io, et
d-cta. auctoritate OmnlpoSto^^*?™1» mat"ra dc.iberatione prae-
' 61 beat°rum Apostolorum Petri. et
Romani Pontijices 133
Pauli, et nostra, praefatos omnes, et singulos articulos seu errores, tam-
quam (ut praemittitur) respective haereticos, aut scandalosos, aut falsos, aut
piarum aurium offensivos, vel simpliciuin mentium seductivos, et veritati
catholicae obviantes, damnamus, reprobamus, atque omnino reiicimus, ac
pro damnatis, reprobatis, et reiectis ab omnibus utriusquc sexus Christifi-
dclibus haberi debcre, harum serie decernimus, et declaramus. Inhibentes
in virtute sanctae obedlentiae, ac sub maioris excommunicationis latae sen-
tentiae, necnon quoad Ecclesiasticas, et Regulares personas, Episcopalium
omnium, etiam Patriarchalium, Metropolitanarum, et aliarum Cathedralium
Ecclesiarum, Monasteriorum quoque, et Prioratuum etiam Conventualium,
et quarumcumque dignitatum, aut Beneficiorum Ecclesiasticorum, Saecula-'
rium, aut quorumvis Ordinum Regularium, privationis, et inhabilitatis ad
illa, et alia in posterum obtinenda: quo vero ad Conventus, Capitula, seu
domos, aut pia loca saccularium, vel regularium, etiam Mendicantium,' nec-
non Universitatis etiam studiorum generalium, quorumcumque privilegiorum
indultorum, a Sede Apostolica, vel eius Legatis, aut alias quomodolibet habi-
torum, vel obtentorum, cuiuscumque tenoris existant: necnon nominis, et
potestatis studium generale tenendi, legendi, ac interpretandi quasvis scien-
tias,et facultates, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda: Prae-
dicat.oms quoque officii, ac amissionis studii generalis, et omnium privile-
giorum eiusdem: quo vero ad saeculares eiusdem excommunicationis, necnon
amissioms cuiuscumque emphyteusis, seu quorurncumque feudorum, tam a
Romana Ecclesia, quam alias quomodolibet obtentorum, ac etiam inhabili-
tans ad Ula, et aha in posterum obtinenda: necnon quoad omnes, et singulos
supenus nom.natos, inhibitionis Ecclesiasticae sepulturae, inhabilitatisque ad
omnes, et s.ngulos actus legitimos, infamiae, ac diffidationis, et criminis
laesae ma.estat.s, et haereticorum, et fautorum eorumdem in iure expressis
pocms, eo ,Pso et absque ulteriori declaratione per omnes, et singulos supra-
l! ? . ,Si,) COutrafecerint, incurrendis. a quibus vigore cuiuscum-
auihne L dausulamm eis in confessionalibus quibusvis personis, sub
UibUsWs verbomm formis contentarum, nisi a Rom. Pont. vel alio ab eo
Zm I - facu,tatem habente. practerquam in mortis articulo constituti,
Uici TnTT, t-°mnibus- et singUH», utriusque sexus Christifidelibus, tam
al.is ouih, *' Saecu,aribus. et quorumvis Ordinum Regularibus, et
existant c» UmqUC PerS0"iS' cuiuscu,naue status> S^dus, vel conditioni»
etiam S* R f UaCUrnaue EccIcsiastica, vel munciana praefulgeant dignitate,
* Patriard,,'.. 1"; ' Patriarch,'s- Primatibus, Archiepiscopis, Episco-
^.ac infcrin Um'^C r°POlitanarUm' et aHarum Cathcdralium, Collegiata-
sticis saecuh ih, ' ^CcIesiar,,m ^latis, Clericis, aliisque personis Ecclcsia-
Abbatibus Prin *k t,ll0rui,,vis Ordinum etiam Mcndicantium regularibus,
scu Rehgiosis IZ \ Mluistris gcncralibus, vel particularibus, Fratribus,
««ularibus ot n, Ct "°n excmP,is:Studiorum quoque Universitatibus
non ReRibus !n rUmv,s °r«i»uni etiam Mendicantium regularibus, nec-
Comit.bus Rnm Tr 2' E,ectoribus' Principibas, Ducibus, Marchionibus,
°fficialibus luS!!' SaP,,anel8' Conductoribus. Domicellis. omnibusque
«Mlcibus, Notanis Ecclesiasticis. et saecularibus. Communitati-
134
Romani Poritifices
bus, Universitatibus, Potentatibus, Civitatibus, Castris, Terris, et locis seu
eorum, vel earum civibus, habitatoribus, et incolis, ac quibusvis aliis' per-
sonis Ecclesiasticis, vel Regularibus (ut praefertur) per universum orbem
ubicumque, praesertim in Alemania existentibus, vel pro tempore futuris ne
praefatos errores, aut eorum aliquos, perversamque doctrinam huiusmodi
asserere, affirmare, defendere, praedicare, aut illi quomodolibet, publice.vel
occulte, quovis quaesito ingenio, vel colore, tacite, vel expresse favere prae-
sumant
§ 5. Insuper, quia errores praefati, et plures alii contineutur in libellis,
seu scriptis Martini Luther, dictos libellos, et omnia dicti Martini scripta,
seu praedicationes, in Latino, vel quocumque alio idiomate reperiantur, in
quibus dicti errores, seu eorum aliquis continentur, similiter damnamus,
rcprobamus, atque omnino reiicimus, et pro omnino damnatis, reprobatis,
ac reiectis (ut praefertur), haberi volumus, mandantes in virtute sanctae obe-
dientiae, et sub poenis praedictis eo ipso incurrendis, omnibus, et singulis
utriusque sexus Christifidelibus superius nominatis, ne huiusmodi scripta,
hbcllos, praedicationes, seu schedulas, vel in eis contenta capitula, errores,
aut articulos supradictos continentia, legere, asserere, praedicare, laudare,
impnmere, publicare, sive defendere, per se, vel alium, seu alios, directe, vel
md.recte, tac.te, vel expresse, publice, vel occulte, aut in domibus suis, sive
alus pubhc.s.vel privatis locis tenere quoquo modo pracsumant: quinimmo
Ula statim post harum publicationem ubicumque fuerint, per Ordinarios, et
aios supradictos diligenter quaesita, publice, et solemniter in praesentia
,,ReonPOMUl1' SUb omnibus' et singulis supradictis poenis, comburant.
& 20. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis,
seu 81 suprad.ct.s omnibus, et singulis, vel eorum alicui, aut quibusvis aliis
a bede Apostol.ca praedicta, vel ab ea potestatem habentibus, sub quavis
torma, et.am confessionali, et cum quibusvis etiam fortissimis clausulis, aut
ex quavis causa, seu grandi consideratione, indultum, vel concessum existat,
quod mterd.c, suspendi, vel excommunicari non possint per literas Aposto-
ucas non ac.entes plenam, et expressam, ac de verbo ad verbum, non autem
e.uSd^SU a u? "eraleS id imPortantes. de indulto huiusmodi mentionem,
lnm'"pUl te"ores- cIausidas. et formas, perinde ac si de verbo ad vcr-
S ? n | Uf' °mnino t0,,atur' Praesentibus pro expressis habentes.
§ 21. Ni.lt. crgo omnino homlnum liceat, etc.
IBUIL Rom., tom. 3, III, p. 4S7493|.
77.
mur 0PP0rtuni^lAuradV°^ eat,ue favoribus prosequi-
pct.tionem d.lcctorum filiomm nobilium virorum
ribu, tnVoSo VctclUruVrn™sTen^tariiS * PraviUliS
Romarii Ponti/ices
135
Ducis, et Do.niiiii Venetorum, cum in Brixiensi, et Bergomensi Civitatibus, et
Dioecesibus, quoddam hominum genus perniciosissimum, ac damnatissimum
labe haeretica, per quam suscepto renuntiabatur baptismatis sacramento,
Dominum abnegabant, et satanae, cuius consilio seducebantur, corpora, et
animas conferebant, et ut illi rem gratam facerent, in necandis infantibus pas-
sim studebant, et alia maleficia, et sortilegia exercere non verebantur, quod
ita factum esse videbatur, ut ad eorum errorem extirpandum opportuna
adhiberentur remedia. Volentes etiam eiusdem generis nonnullos indicibili
poena obstinate vitam potius perfide amittere, quam errorem suum cogno-
scere maluisse, et propterea de rigoroso nimium (ut dicebatur) ordinariorum
contra tales processu dubitantes, Venerabilem fratrem Episcopum Polensem,
nostrum, et Apostolicae Sedis apud cosdem Ducem et Dominium Nuncium
vobis adiungendum duximus, cum facultate per se, vel alium, seu alios, pro-
cessus per vos habitos, seu factos, examinandi, et revidendi, ct si vos Inqui-
sitores processus praedictos, rite, et recte, ac iuxta formam iuris habitos
fecissetis, contra tale hominum damnatorum genus una vobiscum, proce-
dendi, et inquirendi, necnon procuratores, et advocatos, scribas, ceterosque
ad Inquisitionis praefatae exercitium necessarios, et opportunos, officiales, et
ministros cum competentibus salariis deputandi, et homines praedictos (quod
redire ad Ecclesiae unitatem vellent) clementer suscipiendi, eisque poeniten-
tiam salutarem iniungendi, et eos absolvendi, etiam in utroque foro, et incor-
rigibiles condemnandi, et brachio saeculari tradendi, ceteraque quae vos, de
iure, vel consuetudine facere possetis, et deberetis, faciendi, gerendi, exer-
cendi, et exequendi, prout in literis desuper confectis continetur.
§ 1. Cum igitur commissionis huiusmodi vigore praefatus Nuncius,
Venerab. Fratrem Episcopum Iustinopolitanum in partibus illis commoran-
lem, ad praemissa una vobiscum pertractanda, et exequenda subdelegaverit,
vosque, et ipse subdelegatus in valle Comunica Brixiensis Dioecesis, ubi
maxime huiusmodi damnati generis homines vigent, et pullulant, processe-
ntis, ac nonnullos culpabiles repertos, et curiae seculari tradendos, necnon
»m condemnatos habueritis, videtur, quod per Venetorum CoIIegium Prae-
»n Bnxiensi mandatum fuerit, ne sententias huiusmodi exequeretur, et vobis,
« eidem subdelegato, ne ad executionem illarum procederetis, inhiberet,
Prout lnhibitum fuit: ac expensas, et salaria pro huiusmodi inquisitionis
n<*oc,o necessaria submoveret, et detraheret, necnon processus contra cul-
Pabiles praedictos habitos, et factos eis trasmitteret, seu transmitti faceret,
quod deterius est, subdelegatum praedictum ad coram eis in Civitate
Pulsusfuit COmparendurn c°geret. et compelleret, prout coactus, et com-
aba! ^ P qU'a pr0Dterdictas lite™s, in qtiibus dictus Nuncius adiunctus fuit,
proutqi" , S!1aeSitatUr' a" proptcr hoc facil,tas vestra diminuta existat, ita quod
ccnsque t taS hl,iusmodi ,iteras potuissetis, procedere non possitis, inde-
^icamrh0 ,C°n,ra illris' ct sacroruin canonum dispositionem, ac Ecclesin-
mittere hSr cxistat> ,a'cos de pcrsonis, et causis Ecclesiasticis se intro-
lc senten° qUC lmuncta,u a vobis executionera adimplere, nisi processibus,
S pcr eos visis- et cxaminatis, ac si ipsi in clcricos, causasque
130
tiomani Pontifices
Ecclesiasticas superioritatem, et iurisdictionem haberent, cuni tamen in cle
ricos, causasque huiusmodi laicis nulla facultas attributa sit, quos obsequendi
et exequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi, propter quod intcr
Christifideles non modicum surgit scandalum. Nos igitur, ne quod ad salu-
tem animarum, et dictarum causarum faciliorem expeditionem introductum
est, in damnum, et perniciem convertatur, et propterea ob diuturnitatem
temporis infelices animae huiusmodi peccatis magis graventur, et ad omne
circa hoc dubium tollendum, vos prout ante datas dictas Iiteras.de iure.ct
consuetudine, seu privilegio procedere poteratis, necnon etiam contra male-
ficos, et sortilegos, ac a fide apostatantes, prout criminis postulaverit qua-
litas, procedere posse, et debere, auctoritate Apostolica, tenore praesentium,
deccrnimus, et declaramus.
§ 3. Vobis committentes, et mandantes, ut eosdem Venetos, et illorum
Duccm, ac officiales suos, ne ipsi ulterius in huiusmodi causis se intromit-
tant, scd quod iniunctas sibi execuliones, et forte iniungendas, postquam
requisiti fuerint, sine aliqua processuum, per dictos Ecclesiasticos iudices
factorum, visione, vel examinatione prompte exequantur, moneatis, et hor-
temini. Et si hoc facere neglexerint vel recusaverint, vos eos per censuras
Ecclesiasticas, et alia iuris opportuna remedia, appellatione postposita com-
pcllatis.
§ 4. Praemissis ac Constitutionibus, et ordinationibus Apostolicis. statu-
tisque, et consuetudinibus, Civitatum, et Dioecesum praedictarum iuramento,
confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis, ceterisque con-
trarus non obstantibus quibuscumque.
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 499, 500J.
78.
Hadrianus VI, ep. Dudum, 20 iul. 1522 (1523).'
AeJJ' ?UdUmi UU n°bis exponi fecisti' Per W- rec luhum Papam U, Prae-
auod n n°SlIU,n' "°n Si"e magna tu,,c a«>™ sui displicentia accepto.
ITolZl ^ ?C°TeiUm de Casali. Ordinis Fratrum Praedicatorum
deouHtmn": ,p Cremone™ haereticae pravitatis Inquisitorem
aeputatmn in nonnt.llis Lombardiac partibus. et Jrtim i„ torU. in auibus
deouHtmn": m ,p Ute Cremonensi haereticae pravitatis Inquisitorem
: ::ihs L,,mbardiac e< P^sLm in 1^, m ^
utnu que ° IZ" n nqU,S,,°r dePut«tl,s crat. repertae fuerunt quamplures
2K 1 C°naef* Pr°PriaC Sa,u,is Inimemores, et a fide Catholica
susceperant SiSSS T™'' **** in "sceptionc baptismi
■5^S25S5 5T °rUCCm pcdibus conculcantes, et opprobr?
abutentes, dS^^S^ et Eucharistiae Sacrament,
dientiam.et revi^tUm TSStonET?** ?*r°mm «sumentes, eique obc
Wegiis, aliisque „ S * ^ SUis «"«ntationibus, carminibus. «-
0,5 su'iersl,t,°n«bus iumenta, et fructus terrae multipl"
1 Inquisltori Comen,i.
Rpmani Pontlflces
137
citer laedentes, aliaque quamplurima nefanda, exccssus, et crimina eodem
diabolo instigante committentes, et perpetrantes, in animarum suarum peri-
ctilum, divinae Maiestatis offensam, perniciosumque cxemplum, et scandalum
plurimorum.
§ 2. Contra quas cum dictus Oeorgius tunc, ut asserebat, in dictis locis
suae Inquisitioni deputatis, prout ipsius Georgii incumbebat officio, ipse
Georgius processisset, nonnulli autem tam clerici, quam laici illarum partium,
quaerentes plus sapere quam oportet, praemissa delicta ad eiusdem Oeorgii
Inquisitionis officium non pertinere temere assercntes, praesumentes in populo
errores, et scandala seminaverunt, sicque eumdem Georgium in populo odio-
sum reddere, et dicti Georgii officium impedire conati fuerunt, prout etiam
tunc impediebant, ita quod propter pracmissa, personae praedictae delicta
huiusmodi perpetrantes, remanebant impunitae, et aliae earum exemplo ad
similia perpetranda quotidie inducebantur, in non modicum fidei opprobrium,
animarum periculum, et scandalum plurimorum.
§ 3. Dictus Praedecessor volens (ne inquisitionis officiis executio quo-
modolibet retardaretur, et labes haereticae pravitatis longe venena diffunderet)
providere, dicto Georgio per quasdam suas in forma brevis literas commisit,
et mandavit quatenus in locis eiusdem Georgii Inquisitioni deputatis de
excessibus huiusmodi cognoscere, et contra quascumque personas, cuius-
cumque conditionis, et praeemincntiae forent, inquisitionis officium exercere,
et exequi, ipsasque personas, quas in praemissis culpabiles reperiret, una
cum locorum Ordinariorum Vicariis, quatcnus voluissent interesse, iuxtadicta-
rum personarum demerita corrigere, et punire deberet, secundum modum
contra alios haereticos a iure ex sacris canonibus statutum, contradictores
quoscumque per censuram ecclcsiasticam, et alia iuris opportuna rcmedia
compescendo. Eos vero qui in praemissis, consilium, auxilium, vel favorem
praestarent, praefatus Praedecessor noster, eisdem indulgentiis uti, et gau-
derc decrevit, quibuS Cruce signati contra alios haereticos, ex indulto Apo-
stolico eis concesso, tunc gaudebant, et utebantur, prout in dictis literis
plenius contineri dicitur.
§ 4. Et sicut eadem expositio stibiungebat, non solum dclicta, et crimina
huiusmodi contra ficlem Catholicam, et Christianam religionem, sub iurisdi-
cttone InquisitiOnis Cremonensis committuntur, et perpetrantur, sed omnibus
alus Iocis, et Dioecesibus sub iurisdictione aliorum Inquisitortim dicti Ordinis
Congrepationis Lombardiae, in dies perpetrantur, et committuntur. Et cum
"dem sint delicta, eadem profecto provisione, et castigatione eis est earum-
^m Kterarum tenore prdvidendum. Qtiarc tu, sicut asseris, in Civitate
°mcnsi ubi dictae pravitatis Inquisitor existis, taiu ttto, quam omnium alio-
w dictorum Ordinis, et Congregationis haereticae pravitatis Inquisitorum
Ubet consistentium, et deputatorum, nominibus fecisti nobis humiliter sup-
' ut n'teras praedictas ad vos extcndere, et ampliare, aliasque desuper
«PPortune dlguaremur providere.
eum 05 Nk°S igitUr nuluSmodl supplicationibus inclinati, litcras praedictas,
«isdemTf ™ °'S contentis clausulis, in omnibus, et per omnia prout in
"tens conflnetur, ad te. et ad alios Ordinis, et Congregationis huius-
138
Romani Pontif'"-^
modi Inquisitores, tam in praesentiarum deputatos, quarn in futurum perpetm3
futuris temporibus deputandos, ac si tibi, et cuilibet Inquisitorum praedt
ctorum dirigerentur, et directae fuissent, Apostolica auctoritate, tenore prae-
sentium extendimus. Ipsasque literas tibi et illis, ut praemittitur, eisdem
auctoritate, et tenore concedimus.
§ 6. Non obstantibus illis, quae idem lulius Praedecessor voluit non
obstare, ceterisque contrariis quibuscumque.
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 16, 17J.
79.
Clemens VII, ep. Cum sicut, 15 ian. 1530.'
Cum sicut ex relatione pro parte tua Nobis facta, cum gravi nostrae
mentis molestia innotuit, in diversis Italiae partibus adeo pestifera haeresis
Lutheri, non tantum apud saeculares personas, sed etiam Ecclesiasticas, et
Regulares, tam mendicantes, quam non mendicantes invaluerit, ut aliquando
nonnulli ex eis suis sermonibus, et verbis, et (quod deterius est) publicis
praedicationibus tali Iabe plerosque inficiant, et Christifideles sub obcdientia
S. R. E. viventes, et praecepta eiusdem Ecclesiae servantes non leviter scan-
clalizent, in haeresum augmentum, pusillorum scandalum, atque Catholicae
fidei non mediocre detrimentum.
§ 1. Nos attendentes Arium unam modicam scintillam fuisse in Ale-
xandna, sed quoniam non mox oppressus est, grande per totum Orbem
lnccnd.um exsuscitasse, ac cupientes huic veneno, haeresique nefariae, ct labi
pest.fcrae, quam supremis extingui affectibus anhelamus, omni salubri, quo
possumus, remedio occurrere, et ne huiusmodi morbus excrescat ulterius.
sed operante Domino passim evellatur, salubriter providere.
§ 2. Tibi necnon omnibus, et singulis aliis dictae haereticae pravitatis
Inqu.s.tor.bus ex Ordine Fratrurn Praedicatorum, maxime Congregationis
utr.usque Lombard.ae per universam Italiam constitutis, et deputatis, ac con-
s .tuend.s, et deputandis, eoru.nque Vicariis, in virtute sanctac obedientiae,
« in rcnuss.onem peccatorum vestrorum districte praecipiendo mandamus,
c uatcmis omn.bus, et singulis etiam Carmelitarum, et alion.m Ordinum
Rdig'"osis. vel non Mcndicantibus de huiusmodi peste diffa-
Tr k , rSPeCtiS' PraeciPu^»e tales errores in suis sermonibus,
^huL^^T W disseminantibus, per censuram Ecclesiasticam.
Zo n ^ Et nnl05 ' huiusmodi. « qualibet alia haercsi silentium
dcm V an^n 5 7tf" ^08 ^tros. aut vestrum, vel eorum-
tuum. ct Toln T^Z Ia^qU»em• Praeside»les Monasteriorum, ConveV
forent. aut inTi^'ninn ' Ubl "aereses "«'"smodi, vel errores seminari
a die adn , SiSS^SS ^T™" fucrint- "isi ™« ^fra mensem
mhonis computandum debita provisione, remedia cum effectu
' P-uto BuUKCUae, totius Ord.nU Pratrum ^ Qenerall
liomuni Pontificcs
1 yj
^TTTdiirna poenitentia castigaverint, de quibus admonenti fidem
adhibuennt, ac u,k r praesidentes ipsi talia pracdicarent, admonit.onem
faC£re .SfSoris Conventus, vel loci respective facere sufficiat, contra
Praesidcnti v, m.o ^ de{initivam> ad quam ferendam
huiusmod. cxemp . i Ordinarii procedatis. Contra Carme-
g Z Tc nfc possitis etiam ad capturam, dum praedicant popu.o,
Tnub ic d*P ant e^rroneas conclusiones; adversus non exemptos vero de
h Sh 6 ffamatos, aut suspectos, veluti contra alios haereticos (prout ,ura
p^ n "quiratis, atque procedati, Deccrnimus insuper, ut vestros
ViS ve Commissarios instituere valeatis, viros vestra sententia provido ,
! e idoneos, dummodo aetatis trigesimum annum attigennt. Vobis
£ ac Vicariis praefatis extraiudicialiter Lutheranos occultos et non inqu,-
rper Ordinarium, sive alios Iudices, ac alios quoscumque haere icos, fau-
res credentes, defensores, et receptatores, necnon, et a sancta fide apo-
SS osque, qui contra inhibitionem Sedis Apostolicae, enuerunt vel
emn 1 bro Martini Lutheri, vel aliorum, aut eidem, sive eisdem quomo-
let adhaeserunt (si ad cor reversi poenitentes !d hum.hter ^n^port-
quam haeresim, qua polluti, et infecti erant, abiuravennt, med.o xmmtnto
promiserint de cetero ab huiusmodi haeresi pen.tus abst.nere, absolvendi,
illisque pro praemissis poenitentiam iniungendi salutarem, eosque ad gre-
mium Sanctae Matris Ecclesiae restituendi, et reducendi. Et cum
cularibus, ac personis Religiosis cuiusvis ordinis, status, et cond.tion s super
quavis irregularitate, quam tam cx haeresi, quam ex apostasia a fide, sei.
etiam ex eo quod censuris, et poenis Ecclesiasticis tam a lure, quam ao
homine quavis occasione, vel causa latis, et promulgatis, quomodo ibet
incurrerint, aut ligati, seu innodati divina celebrando contraxennt, ac etiam
super irregularitatibus, quas clerici Crucesignati sententiis, censuns, et poenis
a iure.vel ab homine etiam quavis occasione, vel causa latis, hgati seuirre-
titi, ac etiam ex eo quod in locis Ecclesiastico interdicto suppositis Missas,
et alia divina officia (non tamen in contemptum clavium) celebravennt, incur-
rerint dispensandi.
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 87, 88].
80.
Paulus III, const. Sanctisslmus, 22 dcc. 1534-
Sanctissimus in Christo Patcr, et Dominus noster Dominus Paulus divina
providentia Papa III. Provide considerans retroactis temporibus plurics dubi-
tatum fuisse an Referendarii et alii Officialcs ex Palatio Apostolico panem
habentes, Secretarii Apostolici, literarum Apostolicarum Scriptores, Cubicu-
larii, Milites sancti Petri, cetcrique Officiales Sanctitati Suae, seu Romano
Pontifici pro tcmporc cxistcnti, in eodem Palatio deservientes, aut custodiam
facientes fucrint, et sint Sanctitatis Suae, et Romanorum pro tempore Pon-
ficum vcri et indubitati, et non per privilcgium familiarcs et continui com-
roensales.
140 Romani Pontifices
§ 1. Eadem Sanctitas Sua huiusmodi ambiguitatem in futurutn toll
volens, ex certa scientia declaravit Referendarios, et alios Officiales ex d
Palatio panem habentes, Protonotarios, Subdiaconos, Auditores Rotae A
htos, Scutiferos, Secretarios, literarum Apostolicarum Scriptores CubicuT
nos, ac Milites sancti Petri, reliquosque Officiales eidem Sanctitati Suae ri
Romano Pontifici pro tempore existenti in Palatio deservientes, aut cuito!
diam facentes, licet in eodem non habitaverint, nec habitent, nec forsan
hab.tabunt, nec in tinello comederint, nec comedant, nec in futurum forsan
comedent, in posterum veros, et indubitatos Sanctitatis suae, et Romanorum
pro tempore Pontificum, et non per privilegium, nec ficte familiares conti-
nuos commensales censeri, reputari, et esse; ita ut regulis tam editis, quam
edcnd.s, de vens familiaribus, et continuis commensalibus Suae Sanctitati,
e Romanorum pro tempore Pontificum loquentibus in posterum potiantur'
et gaudeant.ac e.s quoque quoad omnia subiiciantur, etiam ad hoc.utSan-
ct.tas Sua, et alu Pontifices occurrentibus vacationibus Beneficiorum Eccle-
s.ast.corum per eos obtentorum et obtinendorum qualitercumque qualifica-
torum per ob.tum eorumdem in Romana Curia vel extra, ad collationem,
provis.onem, praesentat.onem, seu quamvis aliam dispositionam quorumcum-
Ir/r* a T' .Ct C0,la,ricum> communiter vel divisim pertinentium provi-
dere et de ilhs d.sponere libere et licite valeant, in omnibus, et per omnia,
Cere ndar,U Secretarii, Scriptores, et alii Officiales huiusmodi, ac
deserv entes supradicti in Palatio habitassent, et in tinello vere et realiler
raJn?l ! cPCr quoscumclue '"dices, etiarn Sanctae Romanae Ecclesiac
eV Z 1 • .T Pa,aHi AP°sto1'" causarum Auditores, de cetero iudicari,
s ta e /w ^ StatUit' SUblata eis aliter «nterpretandi et iudicandi potc
state. Decernens irntum et inane, etc.
Quo^l^?^SMtuUOnibUS, 0rdl~«onibu8, et regulis Apostolicis, privilegiis
peZ ^ c li:"dU,t,S' lar" °rdinariis collatoribus, quam quibuscumque aliis
T?nita'iS' gradus> ordinis' vel conditionis existentibus
vaU^TlS faSF ' CUm qUibU5vis clausulis derogatoriarum praeser-
leno i T 5 MWi ,rKnlat,yiS> annullativis. et a.iis decretis, quorum omnium
cS$«? co„rarriu°mtvcrb.r inserercn,ur' pr° exorcs'is ,wbcri «**
ss £ct2i ; Tm.\™. °bsiantibus "uibus°uo,(>ue-
81.
Pa,"us '"' const' ' !un- ,s"-
suae immeMae bLtaS?^^ nequit ralio comprehendere, ex
pullulans, tempore congruo et 1 semPer ad salutem humani generis
novit, opportune producit ct m° 7° SCCrCt° ministerio. W°<* 'Pse DcUS
meritis, tamquam ab ipSIS n.hil llr Ut c°g"oscant mortales, ex suis
donum gratiae ab ipso Summo ?tP°^5 scd eor»m saIutem et omnC
°> Ct Patre luniinum provenire.
Romani Pontifices
141
Sons cum sicut, non sine grandi et spirituali mentis nostrae laetitia,
accepimus, quamplures incolae occidentalis et meridionalis Indiae, licet divi-
nae siut legis expertes, S. Spiritu tamen cooperante, illustrati, errores, quos
hactenus observarunt, penitus ab eorum mentibus, et cordibus abiecerint,
ac fidei catholicae veritatem et S. Ecclesiae unitatem amplecti, et secundum
ritum eiusdem Romanae Ecclesiae vivere desiderent et proponant: Nos, qui-
bus omnes oves divinitus sunt commissae, cupientes, eas, quae extra verum
ovile, quod est Christus, sunt, ad ipsum ovile, ut fiat ex illis unus Pastor
et unum ovile, perducere, ac sanctissimorum Apostolorum, qui nobis verbo
et exemplo pastoralis officii formam tradentes, nascentis Ecclesiae infantiam
lacte, provectam vero eius aetatem solido cibo nutrierunt, vestigiis inhae-
rendo, novellas plantationes ipsius Ecclesiae, quas in dicta occidentali et
meridionali India Altissimus plantare dignatus est, sic donec coalescant, ut
non omnia, quae per orbem Ecclesia iam firmata custodit, illis custodienda
mandemus, sed tamquam parvulis in Christo, aliqua paterno affectu indul-
geamus confovere. Ac circa eorum regenerationes, nonnulla, ut etiam acce-
pimus, suborta dubia primitus submovere volentes, matura sub hoc delibe-
ratione praehabita, auctoritate Apostolica nobis ab ipso Domino Nostro Iesu
Christo, per Beatum Petrum cui, et Succcssoribus sui apostolatus ministerii
dispensationem commisit, tradita, tenore praesentium decernimus et decla-
ramus: illos, qui Indos ad fidem Christi venientes, non adhibitis ceremoniis,
et solemnitatibus ab Ecclesia observatis, in nomine tantum SS. Trinitatis
baptizaverunt, non peccasse, cum consideratis tunc causis occurrentibus, sic
illis bona ex causa putamus visum fuisse expedire. Et ut huiusmodi novellae
plantationes, quantae dignitatis sit lavacrum regenerationis, quantumque ab
Hlis lavacris, quibus antea in sua infidelitate utebantur, differat, non igno-
rcnt; statuimus, ut qui in posterum extra urgentem necessitatem Sacrum
Baptisma ministrabunt, ea observent, quae a dicta Ecclesia observantur, one-
ratis super tali necessitate conscientiis eorum, extra quam quidem necessi-
Wem, saltem haec quatuor observentur. Primum, aqua sacris actionibus
sanctificetur. Secundum, Catechismus et Exorcismus fiat singulis. Tertium,
**, saliva, capella, et candela ponatur duobus vel tribus pro omnibus
utriusque sexus tunc baptizandis. Quartum, Chrisma ponatur singulis in
vertice capitis, et oleum Cathecumenorum ponatur super cor viri adulti,
PWorum et puellarum; adultis vero mulieribus ponatur in illa parte, quam
^io pudicitiae demonstrabit. Super eorum vero matrimoniis hoc observau-
um decernimus, ut qui ante conversionem plures iuxta eorum mores habe-
n Uxorcs» et non recordantur, quam primo accepcrint, conversi ad Fidem,
""arn ex illis accipiant, quam voluerint, ut cum ea Matrimonium contrahant
W verba de praesenti, ut moris est; qui vero recordantur, quam primo
etia^nCrintt a'iiS dimissis' eam reti"^nt. Ac eis concedimus, ut coniuncti
a u !.n tcrtio gradu tam consanguiuitatis, quam affinitatis, non excludantur
sutue l 0n'IS contrahendis donec huic S. Sedi super hoc aliud visum fuerit
quod i U\r' El CirCa abs,inentiam ab flis suscipiendam etiam statuimus,
°*nibuS 8'l',a ^11!.'^^1^ et Rcsurrectionis Domini Nostri lesu Christi, et
s sextis Feriis Quadragesimae ieiunare teneantur, ceteros vero iciu-
142
Romani Pontifices
niorum dies eorum beneplacito propter novam ad Fidem eorutn conversio-
nem, et ipsius gentis infirmitatem permittimus. Ita quod ieiunium repugnans
sanitati, vel non bene quadrans officio vel exercitio alicuius non censeatur
illi ab Ecclesia praeceptum. Eisque etiam concedimus, quod quadragesima-
libus et aliis prohibitis anni temporibus lacticiniis, ovis, et camibus tunc
temporis dumtaxat vesci possint, cum ceteris christianis ob aliquod sanctum
opus obeundum similibus cibis vesci posse a Sede Apostolica pro temporc
fuerit concessum. Dies autem in quibus eos volumus a servilibus operibus
cessare, declaramus esse omnes dies Dominicos, ac Nativitatis, Circumcisio-
nis et Epiphaniae, Resurrectionis et Ascensionis, ac Corporis eiusdem Domini
Nostri Iesu Christi et Pentecostes; nec non Nativitatis, Annunciationis, Puri-
ficationis, Assumptionis gloriosae Dei Genitricis Virginis Mariae, ac Bea-
torum Petri et Pauli eius Coapostoli. Ceteros vero dies festos ex causis
supradictis illis indulgemus...
Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus Apostolicis, ceteris
que contrariis quibuscumque.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. 1, p. 30, nota (1). - Cf. etiam
Codicis luris Canonici Docum. VI].
82.
Paulus III, const. Sanctissimus, II dec. 1541.
Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Paulus
divina providentia Papa Tertius, qui in crastino assumptionis suae ad summi
Apostolatus apicem, cupiens eorum fraudibus obviare, qui viventium bene-
ficia, illorum praesertim, quibus aut propter senium, aut propter infirmita-
tem imminebat vitae periculum, impetrabant, ut illis decedentibus, tamquam
collitigantes in illorum iuribus facilius subrogarentur, per quamdam eiuscon-
stitut. inter alia voluit, ut deinceps nullus in iure, vel ad ius, in beneficio
defuncti, quod illo vivente in casibus praemissis, vel similibus impetravit,
ahquo modo subrogetur, ac subrogatio et gratia si neutri, si nulli, seu novae
provisionis, aut pcrinde valere, taliter impetranti nullatenus suffragarelur,
quod etiam strictissime observari mandavit in impetrationibus bcneficiorum,
per pnvationem, et amotionem, ex quibusvis criminibus et excessibus forsan
perpetrat.s, ettamsi usque ad dcfinitivam sententiam, quae tamen in rcm non
trans.visset iudicatam, processum foret.
las vli!; ^?," aHaS Constitutiones suas, seu Cancellariae Apostolicae regu-
. volu,t, statu.t. et ordinavit, quod quicumque beneficium Ecclcsiasticum,
modo vaca,rnn;,,?,Tdia,e praccedentem Pacifice possessum, et quod ccrto
nobLtem po " "^" ? ,UnC ddnccps ^petraret, nomen, gradum, *
c*cT«l°^T C,USdem> Ct qUOt annis "»W .pse possedisset, ac spe-
scssori in dffb^t?? darC C0"Stare P°SS,;t' ^1100 nUl,Um ttn*
exprimere, et ^^0 ' 1 conmcteret. causam in huiusmodi impetrahonc
sex mcses ,pSvlm posscssorcm ad iudicium evocari faccrc,
Rpmani Pontificcs
143
causamque ex nunc desuper, infra annum, usque ad sententiam definitivam
inclusive prosequi deberet, et teneretur, alioquin impetratio praedicta, et
quaecumque inde secuta, nullius cxisterent firmitatis, et idem impetrans, de
damnis et interesse possessorem praedictum propterea contingentibus ei
safisfaceret. Et si possessorem ipsum iniuste, frivole, et indebite molestasse
repertus existeret, quinquaginta florenos auri persolvere Camerae Apostolicae
esset aclstrictus, nec aliud quam praemissae vacationis modus, etiam per
literas si neutri, aut subrogationis, vel alias, sibi quoad hoc ut beneficium
huiusmodi ea vice consequi, vel obtinere valeret, quomodolibet suffragaretur,
illudque nullatenus in antea litigiosum propterea censeretur.
§ 2. Et cui fide dignorum relatione innotuit, quod huiusmodi voluntate,
statuto, et ordinatione non obstantibus, multi caeca cupiditate ducti, ad bene-
ficia Ecclesiastica, per alios, etiam quandocumque multo antea temporecano-
nice eis collata, et possessa, quos valetudinarios, seu senio confectos con-
spiciunt, aut alias certo modo, cito defuncturos, vel eorum beneficia dimissuros
sperant, improbe, ac per media illicita aspirantes, huiusmodi beneficia tam-
quam certo modo vacantia, et absque alio titulo, seu minus canonico detenta,
a Sede Apost. impetrabant, et illorum possessoribus, litem super dictis bene-
ficiis sic possessis movebant, et causas huiusmodi contra eoscommitti facie-
bant, et alias illos nunc titulos fingendo, nunc crimina impingendo, in ipsis
beneficiis inquietabant, et molestabant, nec causas ipsas (prout etiam iuxta
Constitutionem praedictam tenebantur) expediri facere curabant, sed in Ion-
gum protrahebant, expectantes obitum dictorum possessorum, ut in iure
eisdem possessoribus in dictis beneficiis, vel ad alia eompetente subroga-
antur. Sicque per indirectum eisdem impetrantibus votum captandae mortis
dictorum possessonim praebebatur, ipsique possessores indebite vexabantur,
ac laboribus, et expensis fatigabantur. Et saepenumero vexationem huius-
modi illicitis mediis redimere cogebanttir, et quandoque destituti, seu despe-
rah, jn anxietatem ducebantur, eorumque beneficia resignare, seu permutare,
ac etiam Ulorura collatores, quominus de beneficiis per obitum dictorum
possessorum vacantibus, et propter lites huiusmodi, malitiose, et fraudulenter
™tas, seu confictas, libere disponere, et sua ordinaria auctoritate in prae-
missis uti possent, impediebantur, in animarum ipsorum impetrantium pcricu-
m,etdictorum possessorum grave praeiudicium, et ordinariae potestatis
humsmodi collatorum laesionem.
obvi t Attendens ma,iti's hominum non esse indulgendum, sed potius
provVl ' 30 V°lenS ipsorum beneficia obtinentium, quieti et securitati
il]o ' erc' const'tutionem praedictam innovando, et ad impetrantes beneficia
fccti aiiMU «a,lqU° evidcnti '"'Pedimento detinerentur, quamvis senio con-
ordinav" itate detenti "on forent» extendendo, etiam voluit, statuit, et
qualitatis q"0d d° CCter° impctrantcs beneflcia Ecclesiastica cuiuscumque
sus> et c privationem' et amotionem, vel alias propter commissa, cxces-
«cessus T™' yaca.nt,a» vel vacat"" in supplicatione desupcr porrccta,
w quibus^d | ipsa' aC eorum qnalitates, necnon modos, ct causas tales,
Setrantes ^ » privalio ipsa incursa. aut facienda censeatur, et similiter
. etiam per modum devolutionis, beneficia tamquam certo moclo
144 Romani Pontijices
vacantia, et ab aliis etiam non senio confectis, nec infirmitate, aut trnpedi*
niento detentis, tamquam nullo, seu minus Canonico titulo possessa, modum
vacationis illorum in supplicatioue dcsuper porrecta, specifice, et deterrai-
nate, ac dispositive exprimere teneantur, et antequam decretum citationis a
iudice cui causa commissa fuerit, per sef vel procuratorem eorum petant,
coram eo iuramentum, quod credunt eaf quae sic expresserunt, vera essc,
et posse ea probare, corporaliter praestare, et deinde excessus, et crimina,
atit modum vacationis huiusmodi, proponere, et deducere, et intra octo dics
observationem termini ad articulandum, per eum, vel procuratorem suum
suo ordine, et loco, ita quod si ipse terminus sic non servetur, dicti octo
dies, post observationem termini secundo loco servati, quicumque is fucrit,
cucurrisse ccnseantur, factam immediate sequentes probare, necnon ex tunc
infra annum, similiter a die impetrationis eorurn computandum, causam
contra eosdem possessores, usque ad definitivae sententiae prolationem inclu-
sive prosequi dcbeant, et tcneantur.
§ 4. Quodque irnpetrationes de beneficiis tamquam per privationem, ct
amotionem, vel alias propter commissa, excessus, et crimiua vacantibus, vd
vacaturis, absque causae, seu causarum, privationis, et amotionis, aut exces-
suum, et criminum vacationem huiusmodi causantium, necnon tamquam dc
certo modo vacantibus, etiam per modum devolutionis, absque modi vaca-
tionis specifica expressione, etiam praetextu quarumcumque clausularum
quomodolibet implicitarum, et quantumcumquc praegnantium, etiam quod
causae, et excessus, ac crimina, necnon modi vacationum huiusmodi in literis
pro cxpressis habeantur, vel etiam dispositive exprimi possint, disponcntium
in supplicationibus inscrtarum, eisdcm impetrantibus nullatenus suffragentur,
et qutecumque subrogationes per ipsos impetrantes de beneficiis, quac etiam
cum huiusmodi exprcssione impetraverint tamquam litigiosis, in iure, vel ad
ius eorum, quos huiusmodi excessus et crimina perpetrasse, aut quorum
bcncficia per clevolutionem, aut alias certo modo vacasse narraverint, a Sede
Apostolica, vel Lcgatis cius quomodolibet impetrandae, seu etiam Motu prtv
pno concedcndae, nisi quod impctrantes excessus, et crimina, aut modum
vacatioms huiusmodi intra dictos dies observationem dicti termini ad arti-
culandum per ipsos Impetrantes, aut eorum procuratorcs, ut praefcrtur, non
autcm per eos, aut ipsorum procuratores factam, quoad cxcludendos, posl
dictos dlCs ipsos impetrantcs a probatione excessuum, seu criminum, aul
mod. vacat.oms praedictorum nihil operari volumus contra possessorcs bcne-
ticiorum quae impetraverint, probaverint, etiamsi alia excessus et crimina.
octe rf£ PrVati°nis dcclara«°ne digna, etiam antc lapsum dictorum
«Uont Z PrubaVCrint' nul,ius si»* robori. vel momen.i. Quodque subro-
TSST^ 51 ? C°ntra qU°S hnlu-«0di impetrationes ficnt, m !«•
p"\Sm IrT0' qU?d P°Sl ^mniunicaUonem citationis, etiam
SriL M UC d,Ct0rtlm ^orun, notitia aliter non aPPa;
SSt tS: P^sumau,r. defuncti fucrunt, etiam si senes. au«
penitus SSSTSfSl^. V,OIcn,a decesserint, licet nu.lum
KU entum. aut nulla comectura habi.a fuerit, quod collitiganS tf
Rotnani Pontifices
145
fecerit, aut de tali mortc culpabilis, seu conscius fuerit, locum non habeant.
lit si post lapsum dicti anni, vcl etiain eo durantc, ct istts octo dicbus post
dicti tcrmini ad articulandum, absque probatione pracdictorum excessuum,
scu criminum, aut modi vacationis per ipsos impetrantes, vel corum procu-
ratores observationem clapsis, contingat possessores dictorum bcncficiorum,
scu aliquos cx eis decedere, aut corum beneficia simpliciter, vel ex causa
permutationis, aut alias quomodolibet, in Romana Curia, vel extra eam vacare,
non censeautur propterea beneficia ipsa litigiosa, de huiusmodi beneficiis sic
vacantibus provideri, et alias Iiberc disponi possit, in omnibus, et per omnia,
ac si contra dictos possessores aliqua lis niodo praemisso mota non fuisset.
§ 5. Et nihilominus impetrantes praedicti ad ambita beneficia huius-
modi obtinenda censeantur perpetuo inhabilcs, necuon vexatae parti omnia
damna, interesse, et expensas persolvere teneantur, ac omnibus, et singulis
beneficiis Ecclesiasticis, per cosdem impetrantcs obtentis, se triennio suspen-
sos novcrint. Quibus, si se in eis propria temeritate iniecerint, ipso iure
privati sint, ac calumniose de periurio, iuxta canonicas sanctiones, puniantur
Decernens novas provisiones super impetrationibus praedictis pro tempore
etiam antequam dicti octo dies elapsi fuerint, iis in quorum favorem ema
naverint, in fraudem huiusmodi constitutionis non suffragari. Et si iis, qu
iinpetrationes modo praedicto fecerint, beneficia sic impctrata resignaverint
quandocumque id fecerint, illis, quibus de beneficiis huiusmodi pcr resigna
tionem de eis factam, et admissam provisum fuerit, praesenti constitutioni
subiacere, et in codcm statu in quo dictus resignans tempore huiusmodi
resignationis erat, quoad hoc censcri, et esse.
§ 6. Sicque in praemissis omnibus iudicandum fore, sublata, etc. irritum
quoque, etc. ^ . mmmm^
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 191-193].
83.
Pauhis III, const. Sanctissimus, 18 maii 1543«
Sanctissimus in Christo Patcr, et Dominus noster Domiuus Paulus
<livina providentia PP. III, cui dudum postquam unam Constitutionem
*uam, etc. ut supra, in N. 80.
§ 1. Innotuit qualiter inter ceteros in cadem constitutione nominatos
Refercndarii, et Auditorcs, Refercndariatus, et Auditoriatus, ac nonnulli alio-
mm tffltforum, quac obtinebant, ratione, ut singuli dc ipsorum Collegiis,
^cnon ex Scriptoribus unus tamquam Rcfcrcudarius officium actu excrcens,
duo'115 ,ami,llam Decanus antiquitatis, et forsan in aliis CollegUs, uuus, vel
* °r» ^Ut- 'orsan PlureSj ct non singuli ipsorum Collegiorum ratione, panem
yJJk ApostoHco habcant, tamcu custodiam non faciunt, a nounullis
custd r Cons,itutionem Pracdictam iu habentibus pancm in Palatio, et
tom facientibus coniunctim locum habcrc, ct cffectuin sibi viudicare,
n°n alias, nec alio modo proccdcre.
Romani Pontifices
§ 2. Ambiguitatis dubium submovere volcns, primo vivae vocis oracul
declaravit, et decrevit Constitutionem ipsam, etiam in die publicationis illius
intelligi, locumque vendicare, et procedere posse, et debere, sive dicti Olfi.
ciales, vel quicumque alii coniunctim, et divisim, panem ex Palatio haberenL
et in eodem custodiam facerent, etiam si iidem Officiales, et alii, per qU0.
rum obitum beneficia, ut praefertur, vacaverint, panem non habuissent, nec
in ipso Palatio custodiam fecissent, ac beneficia per eosdem Officiales, et
alios, ut praefertur, obtenta, per obitum etiam eorumdem Officialium in dicta
Curia, vel extra eam vacarent, et ad collationem, provisionem, praesentatio-
nem, seu quamvis aliam dispositionem, etiam S. R. E. Cardinalium, et quo-
rumcumque aliorum collatorum, et collatricum, communiter, vel divisim spe-
ctarent •
§ 3. Postea accepit quod pro eo quod de posteriori declaratione huius-
modi alias non apparebat, adhuc aliquibus in dubium revocaretur, quod
contingere posset cos, quibus dc beneficiis huiusmodi per obitum dictorum
officialiura, ac aliorum sic, ut praefertur, vacantibus, per Suam Sanctitatem
provisum, seu provideri concessum extitit, aut in futurum provideri con-
cessum extitit, vel quod provideretur concedi contigerit, desuper in futtirum
posse molestari.
§ 4. Motu proprio, etc. per aliam suam Constitutionem quam et literas
desuper expeditas, etiam quod in eadem Cancellaria lecta, et publicata non
esset, arctare voluit, sub dat. decimo nono Kalendas Septembris, eiusdem
Pontificatus sui anno secundo, inter alia fidem fecit, ac in verbo Romani
Pontificis attestatus fuit semper suae incommutabilis mentis fuisse, et tunc
esse, quod etiam posterior declaratio huiusmodi, etiam quod aliter in dicta
Cancellaria lccta, et publicata non foret, ab illius data valeret, ct ligaret,ac
ornnibus, et s.ngulis, quibus cle singulis, aut pluribus beneficiis praedictis,
ut praefertur, provisum seu provideri concessum extitit, aut in futurum pro-
viucri, seu quod provideatur concessum fuerit, suffragaretur, etiam in omni-
bus e per omn.a, ac si dicta die vigesima secunda Martii in dicta Cancel-
iana lecta, et publicata fu.ssent, cum de sic iudicando, et aliis clausulis
ct.am .rr.tant.bus decretis in literis desupcr confectis latius continctur.
ni„J„ Sanctltat' Suae etiam novissime innotuerit ab aliquibusetiam
Ko?Z ZCT7l SaperC volentibus. praetcndi. constitutionem, et dcclara-
pa teT n" o™ ^ numero P^icipantcs, et alios non partici-
PontmcS cC 7 Romano"'m Pontificum Praedcccssorum suorum, ac etiam
Sos Sl" . T0rC' Ctiam Pcr S- R' E- Cardinalcs, etiam de latere, et
habenta f aun „„ AP^toIicos, etiam facultatem Lcgatorum de latere
E£%X£*SF nimis iam excrcvisse pro temporc
officiales toSSt ttS? SUDCrni,rnerarios nuncupatos. et omnes alios
forsan non hab i am nt " * nom,nat<». «< «pressos, qui in eodem Palatio
comedunt. nequ forSan £ aUt * tinelI° nU0C "*
dcserviunt, ncque R0mano £SCT """«^ m^que Sanctitati Suac
vient, aut custodiam non faciun lcmporc «'stenti in futurum deser-
dcm cpmprehendcre, ncque ih iii;<r^>V"0", f*lcicnt' non extendi- neque "*
S P^Were, aut lOCum sibi vendicare.
deserviunt, ncque 'tSZ^ Pantt^r COmcdent' minusque Sanctitat. w
vient, aut custodiam non faci" Pr° tcmPOrc existcnti in futurum deser-
dcm cpmprehendcre, neque in iL„ facient' non «tcndi- ne(lue
,s Pro*-edcrc. aut lnr-,.m -:us .«n/Kr«rft.
Ronmni Poniijiccs 1-57
§ 6. Ad huiusmodi etiam ulterioris ambiguitatis dubium resecandum,
Constitutioncm, regulamque, necnon declarationem praedictas, etiam cum
omnibus, et singulis decretis, et aliis clausulis quibuscumque in illis respc-
ctive contentis, et expressis, pro insertis, et expressis habens, decrevit, et
declaravit, fidemque indubiam facit, et attestatur mentis, et intentionis suae
semper fuisse, et esse, tam a die editionis, et publicationis singularum Con-
stitutionum, sive Regulae, ac declarationis praedictarum, quam etiam cuius-
libet ipsarum, tam de numero participantium, quam non participantium
notariis praedictis, ac etiam omnibus, et singulis aliis Officialibus in dicta
Constitutione, sive Regula, et declaratione, ut praefertur, nominatis intelligi,
locumque sibi vendicasse, et processisse, ac vendicare, et procedere debere;
etiam quod quicumque participantes, et non participantes notarii, aliique
omnes, et singuli officiales praedicti, in dicta Constitutione, sive Regula, et
declaratione quomodolibet nominati, et expressi panem ex Palatio non habe-
rent, non habuerint, et non habeant, et custodiam in eo non fecerint, et
non faciant, aut aliter Suae Sanctitati, et Romano Pontifici pro tempore
existenti in Palatio Apostolico, vel extra, aliquo modo non servierint, neque
serviant, vel alias quomodolibet in Palatio Apostolico non habitaverint, et
non habitent, et custodiam in eo non fecerint, et non faciant, et nihilominus
singulas Constitutiones, et declarationes praedictas, et ipsarum quamlibet,
etiam cum omnibus, et singulis clausulis, et decretis in illis contentis illas
pro expressis, et insertis habens, ad quoscumque non participantes notarios
per eosdem Romanos Pontifices, et per Sanctitatcm Suam creatos tantum
restrinxit, et reduxit, ac restringit, et reducit; illasque minime ad non parti-
cipantes, et supernumcrarios notarios ab eisdem Cardinalibus de latere, et
aliis Legatis, et Nunciis Apostolicis, etiam facultatem, et auctoritatem Legati
de latere habentibus creatos, in eadem Rcgula, sive Constitutione, et decla-
ratione nullatenus contineri, nec comprehendi posse, nec valere, aut debcre,
ac si specialiter, et individue exprcssa fuissent, perpetuis futuris temporibus
valere, et observari debere.
§ 7. Et ita per quoscumque Iudices, etiani Palatii Apostolici causarum
Auditores, et alios quoscumque Iudices, etiam in quibuscumque causis etiam
pendentibus, et in quibuscumquc inter omnes, et singulos iudicari, scnten-
"ari, et definiri debere statuit, voluit, decrevit, et ordinavit, sublata, etc.
§ 8. Praesentemque prout moris est in dicta Cancellaria legi, et publi-
fcri, et inter alias regulas Canccllariae, ut moris est, describi, et adnotari
mandavit. ' t- . i - a*<. m to Hm
[Ml Rom., tom. 4, I, p. 120, 121].
84.
'ulius III, motu propr. Cum sicut nobls, 2.6 iun. 1550.
Episc'Um S'Cllt n0D'S nuPer i"001"'*. diversi diversorum Beneficiatorum ctiam
pro t0P°ri,rn. Patriarcharum, et aliorum Praelatorum, ac S. R. E. Cardinalium
'pore dcccdentiurn haeredcs, non solum bona rclicta, spolia nuncupata,
143
Rumaiu Pontifices
sic decedentium Beneficiatorum Episcoporum, Archiepiscoporum, Patriarcha
rum, et aliorum Praelatorum, ac etiam Cardinalium, verum etiam' fmctusetc
ecclesiasticos, et pecunias, et res alias per ipsos Beneficiatos Episcopos
Archiepiscopos, Patriarchas, et alios Praelatos, ac etiam Cardinales ante
eorum obitum non exactos, etiam si eorum solutionis dies ante obitum ipso-
rum non advenerit, sub eo forsan praetextu, quod pro tempore ante obitum
huiusmodi decurso debebantur exigere, et quandoque solutionem debitorum
per ipsos Beneficiatos, et Cardinales, dum viverent, contractorum, et legato-
rum per eos in sua ultima voluntate, etiam ad pias causas factorum sub-
terfugere, ac haeredes Cardinalium huiusmodi paramenta, et ornamenta
Capellae ipsorum Cardinalium, quae iam tanto tempore, quod eius initii
hominum inemoria non habetur, Capellae Apostolicae, in qua Missae Papales
celebrantur, et ex qua pauperibus Praelatis ad Romanam Curiam pro tenv
pore confluentibus, et paramenta Ecclesiastica, cum quibus in processionibus,
et aliis solemnitatibus per Romanos Pontifices fieri solitis incedere possint,
non habentibus subvenitur, devolvi consueverunt, occupare, ac soluHonem
quingentorum ducatorum auri de Camera, qui post obitum singulorum Car-
dinalium pro pretio annuli eis in eorum ad Cardinalatum assumptione
adhiberi soliti, Camerae Apostolicae persolvuntur, declinare contendant, et
satagant
§ I. ... Volentes in praemissis opportune providere, motu simili etc. decla-
ramus nostrae intentionis numquam fuisse, nec esse, quod quivis quorum-
cumque Beneficiatorum etiam, ut praefertur, Episcoporum, Archiepiscopo-
rum, Patriarcharum, et aliorum Praelatorum, etiam Cardinalium ubilibet,
etiam in Romana Curia, aut districtu, pro tempore decedentium, sive ex
testamento, per ipsos Bcneficiatos etiam vigore facultatum quarumcumque
eis in specie, vel in genere, etiam praetextu quorumcumque capitulorum, ac
statutorum, et ordinationum, etiam nostrorum, sub quibusvis tenoribus, et
form.s ac ahas quomodolibet concessorum condito, sive ab intestato hne-
redes, frnctus etc. ac pecunias, et res alias pcr ipsos sic defunctos Benefi-
aatos, et.am Episcopos, Archiepiscopos, Patriarchas, et alios Praelatos, ac
^ard.nales ante eorum obitum non exactos, etiam si pro ternpore ante obitum
immsmod. decurso debeantur, ac eorum solutionis dies Beneficiatis. et Car-
d.nahbus v.venhbus advenerit, et per ipsos Beneficiatos, et Cardinales non
VcJZT0 nr,nUS 11103 exeecrint. quinimmo omnem pro illorum exactione
«le c r. d1,,,gent,am' etiam iudicialiter agendo fecerint, quoquo modo
8 ; I ^ SP°ntC °blatos Percipere.
sortis tm ™rr,CeS' Cande,abra' im^ines, patenas, calices, et alia cuiusvis
™nta, ™2 11 «T n**H" ™S*> et ioca,ia' ac ornamenta, para-
Jentium, ^ff* singulorum Cardina.ium pro tempore dece-
ministerium ct cH.h r ,pSam CaPel,arn. eius ministros circa altaris
tionem quin«nt^. 4l MhMe Pertinentia, pro se retincre, aut solu-
«tero pcrpetuis mTris !SS2f ^*»** ™tare possint, sed quod de
fertur, inexacti huiiwmodi *5 ttc' ac Pecuniac, el res' ut
Episcoporum, Archicni«™„ 'P50™™ s.c defunctorum Beneficiatorum etiam
^«Phcoponim, P.triarchamm, ct aliorum Praelatorum, cl
Romani Pontijicts
149
Cardinalium in Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis praedictis successores, qui
cx illis» quorum solutionis dies ante obitum Beneficiatorum huiusmodi adve-
nerit, omnia ipsorum Bencficiatorum, etiam ut praefertur, Episcoporum,
Archiepiscoporum, Patriarcharum, et aliorum Praclatorum, etiam Cardina-
lium dcbita, et ad pias causas facta legata, si aliunde ex aliis ipsorum Bene-
ficiatorum bonis solvi non possint, solvere teneantur, libere devenirent, et in
posterum deveniant, ac per eos, et non haeredes praedictos exigi possent,
et in posterum possint, necnon cruces, candelabra, imagines, patenas, calices,
vasa, iocalia, ornamenta, paramenta, utensilia, et alia ad Capellam singulo-
rum Cardinalium, et eius ministros, ut praefertur, pertinentia, ad eamdem
Capellam Apostolicam pertincrent, et spectarent, ac in posterum pertineant,
et spectent, ct per agentes pro ea, realiter, et cum effectu capi, etapprehendi
possent, et deberent, ac in posterum possint, et dcbeant. Ac haeredes Car-
dinalium, tam hactenus defunctorum, quam pro tempore decedentium quin*
gentos ducatos huiusmodi eidem Camerae persolvere tenerentur, et in poste-
rum teneantur. Et propterea successores lii Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis
huiusmodi fructus etc. ac pecunias, et res per eorum pracdecessores non
exactos, libere, et licite percipere, exigere, et levare, ac solutis, si aliunde unde
solvant non erit, ut praefertur, debitis, et legatis praedictis, quod residuum
fuerit in suos usus, et utilitatem convertere. Necnon agentes pro Capella
Apostolica, cruces, candelabra, imagines, patenas, calices, vasa, iocalia, orna-
menta, paramenta, utensilia, et alia praedicta propria auctoritate Iibere capere,
et apprehendere posse. Ac haeredes Cardinalium, tam hactenus defunctorum,
quam aliorum pro tempore decedentium, ad cruces, candclabra, at alia prae-
dicta agen. pro dicta Capella Apostolica, realiter, et cum effectu consignan-
dum. Et eosdem quingentos ducatos agentibus pro eadem Camera, ut prae-
lertur, solvendum tcneri, et obligatos esse, ac ad id omnibus iuris, et facti
remediis cogi, et compclli posse.
§ 3. Sicque in praemissis, omnibus, et singulis casibus ad praesens
occurren., seu pcnden. per quoscumque, etc. in quavis causa, et instan., sub-
Wa, etc. iudicari, et definiri debere, ac irritum, etc. decernimus.
§ 4. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 268-270].
85.
IwHus III, const. Licet a diversis, 18 mart. 1551.
Licet a diversis Romanis Pontificibus Praedecessoribus nostris, etiam
san ?CmleS Consti,»h'oncs in corporc iuris insertas, fuerit rite, et salubriter
Prov" • atqUC decretuni' ut saeculi potestates, et Domini temporales, ac
busc1"013™1"'- ^ivitaturT1, terrartitn, et locorum quorumcurnque rectores, qui-
Epbcon?* ^^tlbuS, vel officiis, aut nominibus censeantur, Dioecesanis
'avcanf'%01 ,nquisitoribus haereticac pravitatis iri ipso Inquisitionis ncgocio
■ ct nssistant, ncmoquc ex praedictis ootestatibus, dominis, et rccto-
150
Romani Pontifices
ribus, eorumque officialibus de crimine haeresis, cum mere sit Ecclesiasti
cum, quoquo modo cognoscat, vel iudicet, neque Dioecesano EpiscopcTvel
Inquisitori ipsius Inquisitionis negocio incumbenti se opponere, aut ipsi
aliquatenus impedire, vel impedientibus auxilium, aut favorem scienterdare
audeat, perpetuae damnationis sententia in eos, qui contra praedicta fece-
rint, promulgata, quam si per annum animo sustinuerint pertinaci, ex tunc
velut haeretici condemnentur: usque adeo tamen in omnibus fere, nonsolum
Ital.ae, verum etiam aliis Provinciis, Civitatibus, terris, et locis, complurium
bicorum, ut accepimus, mundanae gloriae processit ambitio, vel sacrorum
Canonum inscitia, vel Ecclesiasticae disciplinae contemptus, ut in animarum
suarum perniciem atque interitum, Dioecesanos Episcopos, et Inquisitores a
Sede Apostolica institutos Inquisitionis officium exercentes, alii sub iustitiae
praetextu, ne ulli scilicet fiat iniuria, impedire, alii vero sub pietatis colore,
ut sontes scilicet severius puniantur, se ipsis Dioecesanis Episcopis, et Inqui-
«:onbus adiungere, et una cum eis de ipso haeresis crimine cognoscere,
processus formare, formatosque suo iudicio submittere non erubescant.
§ 1. Cui sane morbo iam nimis late progredienti solitam, ac salutarera
Ecclesiae medicinam pro nostra pastorali solicitudine afferre cupientes, sae-
cul potestates, dominos temporales, ac Provinciarum, Civitatum, terrarura,
et Iocorum rectores supradictos, necnon quascumque alias saeculares per-
sonas, tam privatas, quam publico quovis munere fungentes, requirimus, et
monemus, ac eis Iesu Christi Redemptoris nostri (cuius vices, licet immeriti,
genmus m terns) nomine praecipimus, ne Dioecesanos Episcopos, et Inqui-
s.tores ipsos in suo Inquisitionis negocio, ullo modo impediant, seu pertur-
Dent, neque se m haeresis crimine, cognoscendo, vel iudicando, quovis etiam
ass.stent.ae, et favoris colore, causa, vel occasione (nisi quatenus ab ipsis
u oeLesams Ep.scopis, aut Inquisitoribus, spontanea, et iibera eorum volun-
wie iuer.nl requ.siti) se ingerant, ordinationes, provisiones, et leges quas-
cumque, de .ps.us criminis cognitione latas sacris Canonibus obsistentes, et
tce es.ast.cam .urisdictionem impedientes sine mora abrogent, et deleant,
P om et.am Nos eas omnes invalidas fuisse, et esse decernimus. et declara-
, ac ex nunc pro abrogatis, et deletis haberi volumus, et mandamus.
dictU tirS m0n,t,S 0,5 n0Stris non obtempcraverint, quive scienter in prae-
sacras T!, S*^™' aUt favorem dederint, novcrint se, non solum per
hanc nnst™ Pracdccessorur» nostrorum Constitutiones, verum etiam per
fawm .ul ^A8^ «*»*m. et declarationem perpetuo dura-
et pTu? « n t0n,a,C 0ran,POtenti8 Dei, ac beatorum Apostolorum Pem,
g^nt dLitr t Mo ,PS0S. n0n ob,emPe""«cs, quacumque llli praeful-
Ecclesiasticonim <L proferimus) communionc fidelium.et omnium
«ecrationis ^n^T ^ percePtio"e privatos, ac maledictionis, aut
nicationis mucrone n" ° bsM°S' anatht:™tisque, et maioris cxcommu-
nisi a Nobis, ct Succc^T8' "* nCm° uraquam in praemissis delinqucns,
quarumcumquc faculbihim n°St"S canonice intrantibus, etiam praetextu
lium nuncupaiarum efiam' aC°"C^,onu,n. et gratiarum, etiam confessiona-
In poskrum emanandin.m !' Ct d,cta Scde hactcnus emanatarum, W
01 specificam, et exprcssam, ac alias quam P*
Romani Pontijices
15,
verba generalia, de praesentibus nostris literis mentionem non facicntium,
praeterquam in mortis discrimine, absolvi possit.
§ 3. Quibus etiam censuris ipsos Dioecesanos Episcopos, et Inquisitores
subiacere volumus, si laicos secum quomodocumque de ipso crimine cogno-
scere, aut iudicare permiserint.
§ 4. Ut autcm praemissa omnia, ad eorum, quorum interest, notitiam
deducantur, nullusque de eis ignorantiam iuste praetendere possit, volumus,
et Apostolica auctoritate decernimus, quod praesentes literae per aliquos
Cursores nostros, aut Notarios publicos in Basilicae Principis Apostolorum
de Urbe, et Ecclesiae Lateranen., ac Cancellariae Apostolicae valvis, necnon
acie Campi Florae, ut moris est, publicentur, earum exemplo in singulis
valvis, et acie huiusmodi affixo, et dimisso. Nulli ergo, etcu
(Bull. Rom., tom. 4, \% p. 278, 279].
86.
Iulius III, const. Sanctissimus, 13 febr. 1553.
Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Iulius, divina
providentia Papa III, cui nuper innotuit, quod a nonnullis vertitur in dubium,
an Ecclesiarum Praelati panem ex Palatio Apostolico ratione personae suae,
et non alterius officii per eos pro tempore obtenti, quotidie habentes sint
Sanctitatis Suae veri, et indubitati, et non ficti, aut per privilegium, Praelati
domestici, et continui commensales, considerans panem huiusmodi eis non-
nisi ratione familiaritatis continuae commensalitatis exhiberi.
§ 1. Et propterea volens dubium huiusmodi, suae declarationis oraculo,
de medio tollere, declaravit, omnes, et singulos Ecclesiarum Praelatos, qui
solum ratione personae suae, et non alicuius officii per eos pro tempore
obtenti panem ex Palatio Apostolico quotidie habent, seu habere possunt,
et m posterum habebunt, seu habere poterunt, Iicet in eodem Palatio non
abitent, et ultra panem alia victui humano necessaria non habeant, nec in
posterum habituri sint, Sanctitatis Suae veros, et indubitatos, et non ficte,
aut per Privilegium Praelatos domesticos, et continuos commensales esse, ac
«j postcrum fore, et pro talibus, et ut tales censeri, et reputari debere, ita
u sub regulis Cancellariae Apostolicae, et aliis Constitutionibus suis, tam
Witls, quam edendis, de vcris familiaribus continuis commcnsalibus Sancti-
ai$ Suae loquentibus comprehcnsi, et illis quoad omnia subiecti sint, ipsi-
W «Us uti, potirl, et gaudere possint.
obt r ^ ^anctitas Sua de beneficiis Ecclesiasticis, per eos pro tempore
Utionc qUaIitercumclue quaHflcatis, et ad collationem, provisionem, praesen-
latonT"1' elecllonem» seu qu^nvis aliam dispositionem quorurncumque col-
^ndis^h etiam ^ Gardinalium, etiam indultuin speciale super confe-
ctione C cus ac* eorum collationem, provisionem, praesentationem, ele-
SedcA >SCU ?uamvis aliam dispositionem pertinentibus a Sanctitatc Sua, aut
Postohca habentium, communiter, vel divisim spectantibus, quae per
A
152
Rornani Pontifices
corum obitum in Romana Curia, vel extra eam in posterum vacabunt tam
quam Sanctitati Suae ratione fauiiliaritatis, et continuae commensalitatis
huiusmodi generaliter reservatis providere, et dc illis disponere libere et
licite possit, in omnibus, et per omnia perinde, ac si ipsi Praelati in dicto
Palatio habitarent, et ultra panem alia victui luimano necessaria haberent
§ 3. Sicque per quoscumquc, etc, etiam Cardinales ... in quavis causa,
et instantia, sublata, etc, iudicari, et definiri debere, ac irritum, etc
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 306].
87.
Iulius III, dccr. Sanctissitnus, 26 ian. 1554.
Sanctissimus Dominus noster D. lulius, divma providentia Fapa III, pro
bono regimine S. R. E. ac pro felici sacri Collegii Cardinalium directione,
de ipsorum Cardinalium consilio, ct unanimi assensu, pracscnti decreto
statuit.
§ 1. Ut nullo umquam tempore assumatur aliquis posthac in eiusdem
S. R. E. Cardinalem, qui sit frater germanus alterius Cardinalis viventis.
Itaque eodem tempore duo fratres germani in eodem Collegio nullatenus
esse possint. Decernens, et dcclarans fratres Cardinalium viventium ad Car-
dinalatus di«rnitatem penitus incapaces, et inhabiles habendos, et rcputandos
csse.
[Bulj. Rom., tom. 4, I, p. 306].
88.
Paulus IV, const. Iniunctum nobis, 14 inl. 1555-
§ 1. Iniunctum nobis desuper, meritis licet imparibus, Apostolicae ser-
vihtHs officium, mentem nostram continua pulsat instantia, ut bona Eccle-
slastica, quae cacca hominum cupiditate occupata detinentur, nostrae ope-
ratioms mm.sterio, ad ius, et proprietatem eorum, quorum antea erant,
omnino reclucantur. Cutn itaque (sicut nobis innotuit) licct alias fel. rec Sym-
machus Papa Praedecessor noster praedium Ecclesiae pro aliqua nccessitate
quov.s modo alienari, aut iura Ecclesiac in usumfructum dari prohibuerit,
ei itge hu.usmodi omnes Custodes adstringi. ac donatorcm, ac censurato-
IhSnUT Cm h0norcra pCrdcre> et <>ui Prcemissis suhscribcrct, ana-
EccTesi^' C° SiVe reciPcrct- restituerentur, ct quaslibet
S e hocauclrS°naf COntr-ldicere' et cum fructibus alienata reposcere
^^^^■^;*?1^ Ro™na conscrvari, vcrum etiam lb
8 2 STnf indM Ecc,csiis convcnire voluerit
rerum, J olZZ^ %TT* " ***** ""edecessor noster omnium
m. bonorum Ecclesiasticorum a.ienationem, omncque pactum, P*
Romarti Pontijices
153
uod ipsorum dominium transferretur, ac concessionem, hypothecam, loea-
tionem et conductionem ultra triennium, necnon infeudationem, vel con-
tractum emphyteuticum, praeterquam in casibus a iure permissis, ac de rebus,
et bonis in cmphyteusim ab antiquo concedi solitis, fieri prohibuerit. Et si
qiiis contra huius posterioris prohibitionis seriem, de bonis, et rebus eisdem
quicquam alienare praesumeret, alienatio, hypotheca, concessio, locatio, con-
ductio infeudatio huiusmodi nulliufi omnino essent roboris, vel momenti, et
tam qui alienaret, quam qui alienatas res, et bona rcciperet, sententiam excom-
municationis incurreret, et nihilominus res, et bona alienata huiusmodi, ad
Ecclcsias, Monasteria, et loca pia, ad quae antea pertinebant, libere reverte-
rentur,
§ 3. Nihilominus a nonnullis annis citra diversae personae, tam saecu-
lares, quarn Ecclesiasticae, complura Castra, Terras, Oppida, Civitates, et
loca, tam Romanae praedictae, quam diversarum Cathedralium, etiam Metro-
politan., et aliarum Ecclesiarum, necnon Monasteriorum, domorum, et alio-
rum Regularium Iocorum, ac Hospitalium, et aliorum piorum locorum, prae-
textu diversarum alienationum, eis de Castris, Terris, Oppidis, Civitatibus,
el locis praedictis in evidens damnum Ecclesiarum, Monasteriorum, Domo-
rum, Hospitalium, et aliorum Regularium, et piorum locorum, seu alias non
servatis solemnitatibus a iure requisitis factarum occupaverint, et occupata
detinuerint, et detineant de praesenti, ac exinde factum sit, ut non solum
Ecclesiarum, Monasteriorum, et Domorum Praelati, ac Hospitalium, et alio-
rum Rcgularium, et piorum locomm huiusmodi Rectores, qui ex fructibus,
redditibus, et proventibus Castrorum, Terrarum, Oppidorum, Civitatum, et
locorum huiusmodi, Ecclesias, Monasteria, et Domos, Hospitalia, et alia Ioca
praedicta gubernabant, et illustrabant, ac eorum Ministris alimoniam prae-
bebant, notabiliter sint damnificati, verum etiam Romani Pontifices, qui antea
egenis, et miscrabilibus personis, praesertim nobilibus ad hanc Almam
Urbem pro tempore confugientibus alimenta aliunde subministrare consue-
verant, vix se et familiam suam sustentare, nedum aliis alimcnta submini-
strare possint, in divinae Maiestatis offensam, et Ordinis Clericalis oppio
brium, ac plurimorum Christifidelium scandalum.
§ 4. Nos praemissa conniventibus oculis pcrtransire nequeuntes, quinimo
cupientes cfs, quantum cum Deo possumus, opportunum remedium adhi-
^re, motu proprio, et ex ccrta nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis
plenltudine, omnes, ct sfiijgulas alienationes, et in emphyteusim, seu censum
Perpctuum, aut tertiam, vcl aliam generationem, seu hominis vitam, aut aliud
tcmpus ultra triennium locationes, v?\ concessiones, seu permutationes, hypo-
Jhecas0 et obligationes, de quibus Castris, Tcrris, Oppidis. Civitatibus, et
oc^. aut aliis bonis immobilibus, seu rcbus, ct iuribus, tam spiritualibus,
'Ijum temporalibus eiusdcm Romanac, et quarumcumque Cathedralium, etiam
ctropolitan., et aliarum Ecclesiarurn, nccnon Monastcriorum, Domorum, et
a<onim Regularium locorum, et quorumvis beueficiorum Ecclesiasticorum,
^Um cura» ^t slne cura, saecularium, et quorumvis Ordiuum Rcgularium,
ttnon Hospitalliim, et aliorum piorum locorum quorumlibct, per quoscum-
e et,ar» Romanos Pontifices Pracdcccssores nostros, seu eorum auctoritate,
154
Romani Pontijiccs
vel mandato, Camerarios suos, et Clericos Camerae Apostolicae praP I \
tes, ac quosvis Ecclesiarum, Monasteriorum, et Domorum Praelatos et R
ficiatos, necnon Hospitalium, et aliorum Regularium, et piorum'lorn
Rectores, cuiuscumque dignitatis, status, gradus. ordinis, et conditionis ™'
stentcs, etiamsi Cardinalatus honore pollerent, in damnum Ecclesiae seu 2"
servatis solemnitatibus a iure requisitis, aut alias nulliter hactenus 'facL
EwEf'5 SU,PKrit:de SUb qUibUSViS f0rm,'S' et verborum expressionibu
hab.tos, et celebratos, et.am si iuramento vallati existant, quantimvis lon
tempons praescnpt.one robur sumpsisse dici possint, ac ipsius Romanae
Eccles.ae favorem, aut commodum concernant, eorum omnium tenores ac
s. de verbo ad verbum insererentur, praesentibus pro expressis haben.es
Apostohca auctontate, tenore praesentium rescindimus, irritamus, cassan,*'
e annu lamus, ac v.ribus omnino evacuamus, ac pro rescissis. irritis, cassis.
et nulhs, ac pemtus mfectis haberi volumus.
ocJLt ^°hqUe detent°reS 3d CaStra> Terras' °PP,da' Clvitates' *
Metmnnn Ct 'Ura praedicta Romanae- et Cathedralibus, etiam
Metropohtan., ac ah.s Ecclesiis, necnon Monasteriis, Domibus, Hospitalibus,
hactenu ' aC R^ularibus- et Piis '«cis re.axandum, et de fructibus, tam
teneri A T ? !' .P°SterUm PerciPie"dis, realiter satisfaciendum
poenis Ecclesiasticis, ac etiam
■ pS£ °mmbUSqUe aliis °PP°rtu«^ i^s, et facti remediis, cogi, et com-
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 319-321].
89.
Paulus IV, const. Cum venerabiles, 22 au*. iSSS.
rulj,^ fratrCS nostri Romanae Ecclesiae CardN
Pon if S0.^d>™ vo"»tur, ut pro tempore exsistenti Romano
na ^ i den S H" ,pSeqUC Roma"us Pontifex eorum consilio agenda dispo-
Sftci af dLSf 1 1 ^ m! ParS C°rporis' et ™<»b™ ipsius Romani Pon-
Ca* at„ S„A r^,*5. "■«*»*- Ecc^siis, pro ».
•entesque in dSifW. Pr°pterea m Ro™»a Curia residere debeant, prae-
Cardmalcs pro 01 ' ac scx Ecd™arum Cathedralium, quibus
Mte eos in Cardinn ^ ltUS UtU'° pracfici absentibus ctiam
Cathcdralibu^etecti Eff* Pracfcra"^ « * uni ex dictis Ecclesiis
nales In quibusvis actihu* 2 , "tP°l Scmpcr alios no" Episcopos Cardi-
§ 2. Nos S^JSSb S?lon*us .P^ecedant
tibus. et intcr cetera ut VjLi ^r* Causls animum nostrum movcn*
Curia aliquibus uberioribus favn jk UaIcs abs«ntes ad residendum in
natus Collegii Cardinalium huSodf' ? pracr°galiv* alliceremus, Deca-
lUSmodl' «uc™ Nos dum in minoribus con-
Romani Pontifices
155
stituti esscmus, obtinebamus, et ad quem proptcr nostram continuam in
eadern Curia residentiam ante alios Cardinales Nobis in Cardinalatu anti-
quiores tunc ab ipsa Curia abscntes perveneramus, per nostram ad summi
Apostolatus fastigium assumptionem vacantc, habita super his cum Fratribus
nostris in Consistorio nostro secreto deliberatione matura, de eorum con-
silio et unanimi assensu venerabilem fratrem nostrum loannem Episcopum
Ostien. S. R. E. Cardinalem de Bellayo nuncupatum, et de Nobis, et Sede
Apostolica optime meritum, Decanum Collegii huiusmodi declaravimus,
eumque ipsius CoIIegii Decanum vocavimus, et Decanatum ipsum sibi con-
cessimus, prout etiam per praesentes declaramus, vocamus, et concedimus.
§ 3. Et insuper ne in posterum Decanatus praedictus HHus occurrente
vacatione, in aliquem Cardinalem ex voluntate sua, et non ex causa publica
absentem, et propter absentiam suam huiusmodi quandoque de negotiis
dictae Sedis minus informatum, in iniuriam aliorum Cardinalium tunc prae-
sentium, et Romano Pontifici assistentium, ac propterea de negotiis prae-
dictis melius informatorum deveniat, aut super eodem Decanatu aliquae
controversiae, seu dissensiones inter ipsos Cardinales oriantur, providere
volentes, motu proprio, et ex certa nostra scientia, ac de Apostolicae pote-
statis plenitudine, hac nostra perpetuo valitura Constitutione sancimus,
quod Decanatus huiusmodi de cetero perpetuis futuris temporibus, nonnisi
ad Episcopum Cardinalcm antiquiorem in Curia praesentern, aut ex causa
publica absentem, et extra Curiam per Romanum Pontificem destinatum,
devenire possit
§ 4. Et quod Episcopus Cardinalts antiquior in Curia praesens, aut, ut
praefertur, absens, et extra Curiam destinatus, postquam Decanatus Iniius-
modi ad eum devenerit, omnes alios Cardinales, etiam antiquiores, semper
in quibusvis sessionibus, et aliis actibus publicis praecedat, nec per alios
Episcopos Cardinales etiam antiquiores tunc absentes, etiamsi postmodum
incontinenti ad eamdcru Curiam se conferant, et in ea continuo resideant,
supcr ipso Decanatu, aut illius sessionibus, vel aliis actibus, seu negotiis ad
eum pertinentibus impediri, aut molcstari valeat
§ 5. Deccrnentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 4, I, p. 323, 324].
90.
Paulus IV, motu propr. Cum saepius, 9 inn. 1556.
Cum saepius etiam dum in minoribus eramus, in mente revolventes,
juam Indecens, et scandalosum foret intcr S. R. E. Cardinales lites iudicia-
> cr coram alio quam Surnmo Pontifice experiri, et postmodum ad summi
jostolatus apicem assumpti cum diversis S. R. E. Cardinalibus colloquendo,
eptum, et intentionem nostram pracfatam explicantes, huiusrnodi nostrum
^opositum collaudaverint, ct ad inveniendum modum, per quem praemissis
v^erctur Nos exhortati sint. Nosque etiarn in publica Sigrnatura mentem
Romani PorUificcs
nostram fore, quod causae huiusmodi per Nos tantum terminarentur publ'
declaravimus, licet super hoc aliqua scriptura confecta non fuerit. ' *
§ I. Ac volentes omnino declarationem nostram huiusmodi plenum effe-
ctum sortiri debere, tenore praesentium ornnes, et singulas lites, et causas
inter quoscumque S. R. E. Cardinales super quibusvis rebus, et bonis, tam
ecclesiasticis, quam saecularibus, necnon Ecclesiis, Monasteriis, Prioratibus,
Hospitalibus, et Piis locis, ac aliis quibuscumque bencficiis Ecclesiasticis sae-
cularibus, vel quorumvis Ordinum regularibus, seu illorum spolio, vel atten-
tatis, aut innovatis, rebusque aliis, et illorum occasione coram quibusvis
ludicibus, etiam eiusdem S. R. E. Cardinalibus, aut Palatii Apostolici causa-
rum Auditoribus in quavis instantia, ac etiam in negotio exequutivo, vel
restitutionis in integrum quomodolibet vertentes, et pendentes, etiamsi ad
iUarura instructionem, et conclusionem sit procedendum, quorum omnium
status, etc, pro expressis haberi volumus, ad Nos in eisdem statu, et ter-
minis in quibus reperiuntur, advocamus, cognitionemque, et decisionem illa-
rum Nobis reservamus.
§ 2. Decisionique, et terminationi per Nos super illis faciendae, appel-
latione quacumque etiam alias de iure admissibili reiecta, et postposita, stan-
dum, ac quiescendum, et patienter omnino parendum, et obediendum fore,
statuimus, et ordinamus.
§ 3. Ac similiter in litibus, et causis, quae de cetero inter eosdem
r a C*r(iin!ilts exoriri contigerit, observari volumus, et mandamus.
§4. Inh.bentes omnibus, et singulis Iudicibus, tam ordinariis, quam
oclegatis, ac quacumque auctoritate fungentibus, in virtute sanctae obedien-
t.ae, ne m causis inter Cardinales Praelatos pendentibus, ipsisque ordinariis,
ne m ill.s, quae de cetero coram eis introducercntur, ad aliquem actum,
aosque spec.al. rescripto manu nostra signato, procedere, aut aliquid atten-
fcre audeant, yel praesumant, irritum quoque, et inane quicquid in contra-
num f.er, cont.gent, sublata eis alias iudicandi, et interpretandi facultate, et
auctontate, decernimus.
imJ k". Praesenteso.ue in Cancellaria Apostolica publicari, et ab omnibus
inviolab.l.ter observari mandamus.
§ 6 Non obstantibus constitutionibus, etc
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 326, 327J.
91.
Paulus IV, const. Incumbentia, (2S oct.> , nov. ,SS7.
oncr^Nriamon^t iSe\ * ^T™ ^ AP°St0,ic*e in dlCS
cu7rcr '^^^r^ ipsius CamcMe' qua,ltuffl
quc gradus^staS ^^1?°™?- ** ""^™8' et SinKU,is CUiUSCUm;
Pontificali, aut RcUii Te d ? nent,ac' veI c°nditionis existant, etiams.
U ' Ve' R<*,naI'' seu q»-->vis alia, Ecclesiastica, vel rnun-
Rotnani Poii/ifices
157
d.Knitate praefulgeant, etiamsi fuerint S. R. E. Cardinales districtius
HDuerit ne aliquid de bonis mobilibus, et stabilibus, quae ad dictam
Canierani quomodolibet pertiuuerint, directc, vel indirecte, quovis quaesito
colore invadere, capere, detinere, aut occupare praesumant, alioquin per-
sonae talia praesumentes, nisi infra decem dies a praesumptionis tempore
proxime enun.erandos, ea restituerint, aut revelaverint agentibus eiusdem
Camerac, vel aliis, per quos ad Romanum Pontificem pro tempore existen-
tem perveniant, poenam dupli, et si bona occupata valorem dccem floreno-
rum auri transcenderint, sententiam excommunicationis incurrant, a qua non-
nisi, certis tunc expressis modo, et forma absolvi possint, et ultra poenam,
et sententiam praefatas, si personae Ecclesiasticae fuerint, omnibus praela-
turis, dignitatibus, et beneficiis Ecclesiasticis, quae obtinent, absque aliquo
hominis ministerio sint privati, et inhabiles ad illa, vel alia in posterum obti-
nenda: si vero laici extiterint, omnibus feudis, et bonis, quae in terris ipsius
Romanae, aut aliarum Ecclesiarum obtincnt, etiam sint privati, et feuda ad
dominos devoluta, et bona huiusmodi eidem Camerae confiscata.
§ 2. Et Alexander V, per unam statuerit, et decreverit, quod illi quibus
in futurum, de Patriarchalibus seu Metropolitanis, vel aliis Cathedralibus
Ecclesiis, ac Monasteriis, seu Prioratibus Conventualibus, etiam in admini-
strationem, vel commendam, seu alias quomodolibct provideri contingeret,
sub poena privationis Ecclesiarum, Monasteriorum, et Prioratuum huiusmodi,
ac omnis iuris eis ex provisionibus praefatis quomodolibet acquisitis, quam
qucmlibet negligentem incurrere voluit eo ipso, ac eius Ecclesias, Monaste-
ria, et Prioratus, ex tunc prout ex ea die vacare, et Sedis Apostolicae dispo-
sitioni spccialiter reservata esse decrevit, et declaravit, tenerentur, et deberent
inira annum a die provisionis computandum, literas super eonim provisio-
nibus huiusmodi in totum usque ad earum receptionem inclusive expedire
fecisse, et interim sub eadem poena, per se vel alios absque literis ipsis de
regimine, et gubernatione seu administratione Ecclesiarum, Monasteriorum,
et Prinratuum praefatorum, vel alicuius eorum seu bonorum eorumdem, in
spiritualibus vel temporalibus, nullatcnus se ingerere, vel aliter se immiscere,
aut super his vel eorum aliquo, seu dependentibus vel connexis, iurisdictio-
nem aliquam quomodolibet exercere praesumerent, decernentes ex tunc irri-
jum et inane, si secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter vel
ignoranter contigcrit attentari.
§ 5. Necnon Iulius etiam II Romanus Pontifex praedecessor noster sua
Constitutione perpctuo valitura dcclaraverit, decreverit, statt.erit, et ordina-
yent, quod Constitutiones Alexandri, etc, praedeccssorum huiusmodi, etiam
quoad ccnsuras et poenas, etiam privationis in cis cxpressas quoad futura,
ln 0miI1'}us, et per omnia iuxta illarum tenores omnino inviolabiliter per-
Petuis futuris temporibus observarentur...
§ 8. Nihilominus occupatores bononim huiusmodi ea restituere, aut
e\clare, ct hi de quorum personis Patriarchalibus, seu Metropolitanis. vel
« Cathcdralibus Ecclesiis, seu Monastcriis pro tempore provisi literas
liteT C°rUrn Provisi°n'bus huiusmodi expediri facere non curant, quinimmo
ns ips.s non expeditis, et ad se non receptis, seu non solutis annatae
153
Romani Pontijices
iuribus Camerae debitis, de regimine, et gubernatione, seu administrati
Ecclesiarum, Monasteriorum, Prioratuum, et aliorum beneficiorum huiusmrf'
se intromittere, et iurisdictionem eisdem Ecclesiis, Monasteriis, Prioratib
et beneficiis incumbentem exerccre, ac praefati occupatores feuda censm
livellos, Monasteria, et alias res, et iura, a quibus, ut praefertur, 'cecidis*
declarati fuerunt, detinere, ac concessionibus eis factis. necnon contractibus
iam, ut praemittitur, finitis, et sopitis, ac immunitatibus, et exemptionibus iam
resolutis, et cessantibus, uti praesumunt, sententias, censuras, et poenas prac-
dictas damnabiliter incurrenclo, et in eis more aspidis surdae insurdescendo
m animarum suarum periculum, et dictae Camerae dispendium non modicum!
§ 9. Nos tam animarum saluti, quam eiusdem Camerae indemnitati pro-
videre volentes ... motu proprio ... et ex certa scientia nostra Constitutiones
Gregorn, Alexandri, etc, Praedecessorum huiusmodi..., Apostolica auctoritatt,
tenore praesentium approbamus, et innovamus, ac perpetuis futuris tempo-
nbus inviolabiliter observari debere decernimus.
§ 13. Non obstantibus Constitutionibus, etc
[Bull. Rom., tom. 4, 1, p. 336-340].
92.
Paulus IV, motu propr. Inter caeteras, 27 nov. 1557-
Inter caeteras curas, quibus ex Apostolatus officio assidue urgcniur et
premimur, ea continue animo nostro fixa fuit, ut bencficia Ecclesiastica, prae-
serttm curam animarum habentia personis conferantur idoneis, quae vellenl,
et possent apud ea personaliter residere, scirentque eis laudabiliter deser-
vire. tt ad hoc dilectos filios nostros Bernardinum Sancti Matthaei Tranen.
e Scp.onem Sanctae Potentianae de Pisis, ac Ioannem Sancti Ioannis ad
Fonam Lat.nam t.tulorum Reumanum, nuncupatos, Presbyteros Cardinales,
TJZ V.enerabili fratre Francisco Episcopo Gebenen., Datario nostro,
den I w provisioni beneficiorum huiusmodi praeessent, iam dudum
depuUvimus. Verum cum audiamus eosdem Cardinales, et Datarium, licet
diliJenth!!' qU3m P0SSUnt, maiorem semPer adhibuerint, et in dies adhibcant
mSbZSL PrS°naS qUiDUS be"eficia iDSa co"fere"da sunt, super literatura
snn^mi! e°;um vita* et m°ribus' ac bc»efici,s per c°s °btc,,tis' aHis-
SI^UmS acC7,ibUS '1CCUrate Nrt-*»» diversimode tamen *
»U06 es?s e'S fraudcs in Pracm'ssis ficri- aliauibUS J
^SS^S" t mqUam talCS Se inexaminesuPPonentibus,aliis
eis beneficia ethm n ' .» C?gn,Ms' Ct id 'Knoraniibus, ut postmodum cum
Possint. aliis bcnefiVH Sm,on,acam Pwvitatem contractare, et super eis pacisci
wrum pensionum a „«1^° !! .qUam aliis nersonis- cum ob,ationC
commensalibus nostris , , , ^™* Pcrsonis. etiam familiaribus, continms
existimant annuatim ^ufZ ^ N°bis *ratos- et accePt0S f
aliis bcnclicia huiusmorii Z larum' et sic simoniacam haeresim incurrendo,
usmod, pro dlvcrs,s aliis, sub spc pensionem annuam, aut
Romani Pontifices
159
aliud commodum temporale ab eis consequendi, aliis beneficia ipsa pro
scipsis animo, et intentione, et interdum pacto expresse firmato, de eis post-
modum in favorem aliorum, qui aliquando minus idonei, et non bencmeriti
existunt, curn simili pensione, aut commodo, aut sine illa vel illo, resignan-
dis et dimitlendis, maxima cum instantia obtinere procurantibus.
§ 1. Nos praemissis fraudibus, et dolis, ac haeresi simoniacae, quantum
cum Deo possumus, efficaciter occurrere volentes, Apostolica auctoritate
tenore praesentium statuimus, et ordinamus, atque dccernimus, quod de
cetero omnes, et singuli, qui post publicationem praesentium in locis infra-
scriptis faciendam, occasione beneficiorum obtinendorum se alios esse simu-
lavcrint, et tamquam tales se in cxamine supposuerint, aut beneficia pro
personis id ignorantibus, seu pro se, vel pro aliis, cum oblatione alicuius
pensionis annuae, aut pro aliis, cum spe pensionem annuam, aut aliud
quantumvis modicum temporale commodum ab eis consequendi, vel pro
seipsis principaliter, animo et intentione ea postmodum in favorem aliorum,
etiam quanturnvis idoneorum, et benemeritorum, cum simili pensione aut
commodo, aut etiam sine eo resignandi obtinere procuraverint, cuiuscumque
status, gradus, ordinis, et conditionis existant, etiam si Episcopali, aut alia
maiori dignitate Ecclesiastica, vel Cardinalatus honore, seu mundana, etiam
Rcgia, Ducali, aut Marchionali praeeminentia praefulgeant, excommunicatio-
nis, et anathematis, ac maledictionis aeternae sententiam, a qua nisi a Nobis,
aut Romano Pontifice pro tempore existente, praeterquam in mortis articulo
constituti, absolvi nequeant, necnon privationis omnium, et singulorum bene-
ficiorum Ecclesiasticorum, cum cura, et sine cura, saecularium, et quorumvis
Ordinum Regularium per eos in titulum vel commendam, aut alias quomodo-
libet obtentorum, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda poenam
eo ipso absque alia desuper facicnda dcclaratione incurrant, ita ut constito
solum summarie, et extraiudicialiter, quod ipsi contra tenorem praesentium
aliquid fecerint, per curiae causarum Camcrae Apostolicae generalem Audi-
torem, seu Viceauditorem, vel eius Locumtenentem pro talibus, et ut tales
publicari possint.
§ 2. Et nihilominus, sic, ut praefertur, obtentae provisiones, et commen-
dae, aliaeque dispositiones nullae sint, irritae, et inanes, nullumque alicui ius
jn ipsis beneficiis, vel ad illa tribuant, nec aliquis earum vigore fructus suos
Jaciat, sed ad eorum rcstitutionem teneatur, possintque beneficia, tam sic
^petrata, quam pcr eos antea obtenta, tamquam modo praemisso vacantia, a
Nobis, et Romano Pontifice pro tempore exsislcnte dumtaxat libere impetraru
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 340, 341].
93.
Paulus IV, const. Postquam, 20 iul. 1558.
fastiP°S,qUam divina bonitas' Nos' ,icet immeritos, ad summi Apostolatus
Dei a.ss"mere dignata cst, numquam cessavinuis abusus, qui in Ecclesia
• seu nim:a Sedis Apostolicac fndulgentia, seu hominum rnalitia irrepsissc
160
Romani Ponlijices
ccrnuntur, pro viribus tollere, et Ecclesiam ipsam in pristinum candor
restituere, diversas ad Iioc saluberrimas Constitutiones edendo, et inviolT'
liter observari mandando. Verum cum non omnia uno, et eodeni te *
excogitari, nedum perfici potuerint, quinimmo circa ea sit Nobis singuUs
ferme diebus aliquid enitendum, abusui apostasiae, quae per regulares de'*
sonas sub diversis falsis praetextibus quotidie incurritur, ulterius parcendum
non esse censuimus. Nam licet diversi Romani Pontifices Praedecessofts
Nostri, per eorum Constitutiones complura contra apostasiam huiusmodi
ediderint statuta, et ordinationes, nondum tamen est plenum contra eam
adinventum remedium.
§ 1. Quinimmo diversi diversorum etiam Mendicantium Ordinum reli-
giosi, propriae salutis immemores, Deique timore postposito, sub praetextu-
alii videlicet, quod Religioni, et Ordini in genere ob varias confictas causas
adstncti non sint, et superinde sententiam declaratoriam obtinuerint, alii
quod beneficium ecclesiasticum curatum assecuti sint, alii quod extra regu-
lana sui Ordinis loca standi, et alicui beneficio Ecclesiastico deserviendi a
suis superioribus licentiam habeant, et alii diversis aliis confictis coloribus,
alu vero nullo suffulti praetextu, sed temeritate propria contra propriu.n iura-
mentum per eos in eorum professione praestitum, et regularia sui Ordinis
Mist.tuta, extra claustra suorum regularium Iocorum degunt, et in saeculo
ahqui hab.tu su. Ordinis retento, aliqui illo abiecto in habitu presbyterorum
saecu anum et complures in habitu Iaicali temere vagantur. Et postquam
ueo .dem allere non sunt veriti, cetera omnia quantumvis gravissima, et
aetestanda, lev.a, ct licita reputantes, alii Parochianos eorum curae commis-
bos falsam doetrinam docere, et pravis opinionibus, ac haeresibus replere,
au. uxores ducere, aiii sive paupertate eo cogente, sive diabolico instinctu
saeculanbus et mechanicis negotiis se dare, alii seditionibus popularibus,
omurat.on.bus contra Principes, et alios, ac quibusvis aliis saevis actibus
L S tlr^ °'nnia nc1uissima facere praesumunt, in gravissimam
n n L ? , 'T™' Ct re,igi0Mis °PProbrium, ac animarum suarum
pernicem et al.orum Christi fidelium scanclalum.
in ill n r wnsi^^ntes, apostatas huiusmodi infinitis erroribus
tashm7n,,n ? CaUS3m Praestare' et Pr0Ptcrca volentescontraapo-
Tl 2 u Z<Z T> Pr°videre'et eam. quanlum Nobis ex alto conceditur,
pote h is SSSjf ^ Pr0Pri°' Ct « CCrta scicntia nostra,acdc Apostolicae
SSZiSS ^22 0,"neS* Ct SingUl0S' °-ui P°st Profcssionem per eos Ifl
et ibc trSa r ve u r' ° aliquo approba,°- et,am miutari °rdine pure-
P« cos T Iegitimam Pr"fcssi 'uerint' post illam
kbitttn, USf2 ^ 1' h 'm'\COnS,itUtOS' Pure' ct liberc' ratam, et gratam
Kioni. e Or "ni ton aT ' ^ PraCtCXtu- vel causa- ctiam si Se
Sre requirunm ZTo^A **t *" ^ COgniti°ne' Ct h'S «"* '
nuerint, au, be„er,c7u,n e c" °9" legitime probatis' dcclnrari °bt''
Bm« d.spensatione possidc-m»''1 . T' Ctlam curalurn non procedente leg>-
alterius nominc descrviant ex ' \ bcneficio ecclesiastico, etiam curatn
aut in posterum detrcnt 1 * l claustra suorum regularium locorum degunt,
1 °mn,bus' et si"8uWs bcneficiis ecclesiasticis, cum
Romani Pon/ifices 101
,„ni saecularibus, aut sui, vei cuiusvis Ordinis regularibus,
cUra, et sine cura, t de cctero 0btinendis cuiuscumque qua-
^ u ibu redciitibus, et proventibus Ecc.esiasticis, eis quo-
^IS^Z seu issfgnati., necnon Bacca.ariatus, Licentiaturae, Do-
mWlo ,bet res erv , ^ ^ |n canomc0| vel civill> aut
r d^e medicina, ve artibus. aut quavis alia facultate gradibus per
£2 ^'a^quat religionem ingrederentur, obtentis, seu assecutis, necnon
^ue n Lterio ecclesiastico, Apostolica auctoritate tenore praesent.um
r?iV* - ad Illa, et a.ia quaecumque, et qualiacum-
S ta poslerum obtinenda, seu fructus, redditus, et proventus eccles.ast.cos
T^L, aut gradus assequendos perpetuo inhabi.itamus, et ab execu-
le quorumcumque ecclesiasticorum, etiam sacrorum, et praesertm. pres-
byterahis ordinum, necnon omni ministerio ecc.esiast.co praed.cto perpetuo
suspendimus, privatosque, et inhabiles, ac suspensos essc. Necnon benef.c.a
ipsa de iure, et de facto, etiam ad hoc, ut eorum ord.naru collatorcs ea alus
libere conferre possint, et nisi ea infra tempus a Lateranens. Conc.l.o sta-
utum contulerint, col.atio beneficiorum eorumdem ad immediatum .llorum
superiorem, et demum ad Nos, ac pro tempore existentem Rom. Pont. devol-
utur. Patroni quoque eorumdem beneficiorum personas idoneas infra tem-
pus a iure statutum ad ipsa beneficia praesentare possint, et nisi praesen-
uverint, eorum libera collatio ad ordinarium spectet, et pertineat, vacare, ac
reservationes fructuum, reddituum, et proventuum huiusmodi expirare decer-
nimus, ita ut de cetero ipsi apostatae, quamdiu vixerint, aliqua beneficia
ecc.esiastica obtinere.vel aliquod officium ecclesiasticum exercere, aut fructus,
redditus, ct proventus ecclesiasticos, seu super illis pensiones annuas, per-
cipere, vel exigere, seu curam animarum, vel aliquod ministerium ecc.esia-
sticum exercere, aut sacramenta ecclesiastica ministrare, seu missam cele-
brare, aut praetextu ordinum, in quibus constituti crunt, aliquid facere, vel
«equi nequeant, et pensiones, seu commendae, ac reservationes fructuum,
reddituum, et proventuum ccc.esiasticorum, necnon assignationes pensionum
wnuarum eis etiam dicta auctoritate, etiam cum praesentium toto earum
lenore inserto plenaria derogatione pro tempore factae nullac sint, et irritae,
ic viribus omnino careant, nec aliquod eis ius, aut titulum beneficia possi-
^ndi, aut fructus, redditus, et proventus, seu pensiones huiusmodi exigendi,
vel percipiendi tribuant. Ipsique sic privati inhabi.es, et suspensi, fructus
wos non faciant, sed ad illorum restitutionem teneantur. Et nihilominus si
wam animarum exercere, vel ecclesiastica sacramenta ministrare, seu mis-
»m celcbrare, aut praetcxtu ordinum suorum praedictorum aliquid facere,
^ ahquod ministerium ecclesiasticum exequi praesumpserint , tamquam
spensi ab cxecutione ordinum suorum, et in illis coutra suspensionem
puT r " ContemDtu,n c|avium ministrantes, condignis poenis omnino
« san I Ul °'nniS vaffandi occasio apostatis huiusmodi tollatur, volumus,
cuiuscCltm,S' qU°d quaevis tam Ecclcsiasticae quam saeculares pcrsonae
t(ilm u!ua-llc stahis, gradus, ordinis, conditicnis, et praeeminentiae existant,
Archiepiscopali, Patriarchali, aut alia maiori ecclcsiastica dignitate,
n
102
Rornani Pontifices
ctiam Cardinalatus honore, seu mundana, etiani Marchionali, Ducali, aut al*
maiori auctoritate, seu exccllentia praefulgeant, aliqucm apostatarum corum
dem reccptare, seu nutrire, vel illis quo minus ad eorum monasterium
domum, vel alium locum regularem redeant, favorem, aut auxilium, seu con-
silium praestare non praesumant, et si eos reccptaverint, vel illis ut prac
fertur, faverint, aut auxilium, seu consilium praestiterint, et per Ordinarium
loci, sub quo moram trahent, commoniti a praemissis non destiterint sen-
tentiam excommunicationis eo ipso incurrant.
§ 4. Et si patroni alicuius beneficii ecclesiastici, sive sint laici, sive clc-
rici, aliquem cx eisdem apostatis ad beneficium de eorum iure patronaius
existens tunc vacans praesentaverint , praesentationes huiusmodi sint eo
ipso nullae, irritae, et inanes, ac viribus careant, et ipsi patroni iure prae-
sentandi alios ad eadem beneficia pro ea vice tantum privati existant.
§ 5. Quodque superiores Ordinum, quos ipsi professi fuerint, et Ordi-
narii locorum, in quibus ipsi apostatae pro tempore degent, tam coniunctim
quam divisim eosdem apostatas, ut ad eorum Monasteria redeant, requirere,
et si ad dicta Monasteria redire cessaverint, distulerint, vel recusaverint, eos
secundum Ordinis disciplinam monitione praevia per censuras ecclesiasticas,
et poenas etiam corporis afflictivas ad redeundum cogere, et compellere pos-
smt, mvocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. Quod
si regularis Ordo hoc non patiatur, auctoritate nostra providere valeant, ut
tal.bus apud eadem Monasteria in locis competentibus, si absque gravi scan-
calo f.er. potcr.t, alioquin in aliis religiosis domibus eiusdem Ordinis ac!
agendam m.b. poenitentiam vitae necessaria ministrentur. Si vero apostatae
humsmod. se m his inobedientes praestiterint, sint etiam auctoritate nostra
ma.ons excommunicationis sententia eo ipso innodati, et superiores sui eos
excom.m.n.catos csse dcnuncient, ac ut tales ab omnibus suis subdilis nun-
cian, et publicari faciant.
i>,J Mam,antes "niversis. et singulis venerabilibus fratribus nostris
I a t arch.s, Arch.ep.scopis, et Episcopis, aliisque Dioecesanis, et locorun.
c2S» . IPS' P" SC* VCl alium' seu a!ios Praesentes literas, et in cis
Z^LTTCU"Tr Ubi* Ct qUand° ac quoties °PU* f«erit, solcmniter
n ri c ; ffC,lant d'Cta aUCt0rita,e nost" easdcm praesentes l.tcrns ple-
mTrum ,t ° CXeCU.l,°ni demanda«. «08, qui illis contravenerint, iuxta
:i,1, a : co" "^ntiam. et tenorem, cond.gnis poenis plecteudo, e«
P n et Dcr Z ' rC CS qU°S,ibet* Ct rebe,,eS' eisoue iu P"emissis "°n
ZT^s l JT ^ nCCnSUraS' Ct DOenas ecclesiasticas, aliaque oppor-
£rl* S Te^tf0'" P°StPOSita comPeseen°°. «ecnon ijun*
d«ctas, SbJJ&^ Pr0CeSS,bus' sententi'^ censuras. et poenas prae-
fucrit:auXii,ts:iiic^Li:g^avando- invocato ad ,,oc etiarn* si opus
§ 13. Non obstantibus constitutionibus, etc
IBUH Rom.. tom. 4, I, p. 343-346].
Romuni Pontifices
163
94.
Pauhis IV, const. Cum ex apostolatus, 15 febr. i559.
r m « aoostolatus officio Nobis. meritis Iicet imparibus, divinitus cre-
C Imm i gregis Nobis immineat generalis, et exinde teneamur
mS Ts cus todiaT et salubri directione, more vigilis Pastoris, assidue
P", " « n u providere, ut qui hac aetate, peccatis exigentibus pro-
If 'ru en iae innitentes scientius, et perniciosius solito contra orthodoxae
d sriP nam insurgunt, et superstitiosis, ac fictitiis ad,nvent,on,bus sacra-
^Surarum intcl.igcntiam pervertentes, Catholicae Ecc esjae un.tatem
d inansutilem Domini tunicam scindere moliuntur, ab ov.h Chr.st, repel-
Ln,ur nec magisterium erroris continuent, qui discipuli ventatts esse con-
temnunt. ^ ^^.^^^^ rgm huiusmodi ade0 gravem, et periculosam esse,
ut Romanus Pontifex, qui Dei, et Domini Nostri lesu Christi vices gent tn
tems et super gentes, et regna plenitudinem obtinet potestat.s, omnesque
iudicat, a ncmine in hoc saeculo iudicandus, possit, si deprehendatur a fuie
devius, rcdargui, et quod ubi maius intenditur periculum, ibi est plen.us, et
diligentius consulendum, ne pscudoprophetae, aut alii etiam saecularem
iurisdictionem habentes, simplicium animas miserabiliter illaqueent, innume-
rabilesque populos eorum in spiritualibus, aut temporalibus curae, et regi-
mini commissos, secum in perditionem, et damnationis interitum trahant,
nec aliquando contingat Nos abominationem desolationis, quae dicta est a
Daniele Propheta, in loco sancto videre, cupientes, quantum cum Deo pos-
sumus, pro nostro munere Pastorali vulpes vineam Domini demoliri satagen-
tes capere, et lupos ab ovilibus arcere, ne canes muti videamur nequeuntes
latrare, et perdamur cum malis agricolis, ac mercenario comparemur.
§ 2. Habita super his cum venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Car-
dinalibus dcliberatione matura, de eorum consilio, et unanimi assensu omnes,
et singulas excommunicationis, suspensionis, et interdicti, ac privationis, et
quasvis alias sententias, censuras, et poenas a quibusvis Romanis Pontifici-
bus Pracdecessoribus nostris, aut pro talibus habitis. etiam per eorum literas
cxtravagantes, seu sacris Conciliis ab Ecclesia Dei receptis, vel Sanctorum
Patnim decretis, et stattitis, aut sacris Canonibus, ac Constitutionibus, et
Ordinationibus Apostolicis contra haereticos, aut schismaticos quomodolibet
''tas, ct promulgatas, Apostolica auctoritate approbamus, et innovamus, ac
Perpetuo obscrvari, et in viridi observantia, si forsan in ea non sint, reponi,
«< csse debere, necnon quoscumque, qui hactenus a fide Catholica deviasse,
a,'t in aliquam haeresim incidisse, seu schisma incurrisse, aut excitasse, seu
commisisse comprchcnsi, aut confessi, vel convicti fuerint, seu (quod Deus
Pro sua clementia, et in omncs bonitate avertere dignetur) in posteruni
jvnbunt, scu in haercsim incidcnt, aut schisma incurrent, vel excitabunt,
« committent. et dcviasse. seu incidisse. aut incurrisse. vel excitasse. seu
104 Romani Pontifices
commisisse deprehendentur, aut confitebuntur, seu convincentur, cuiuscum
que status, gradus, ordinis, conditionis, et praeminentiae existant, etiamsi
Episcopali, Archiepiscopali, PatriarchaJi, Primatiali, aut alia maiori dignitate
Ecclcsiastica, seu Cardinalatus honore, et Apostolicae Sedis ubivis locorum
tam perpetuae quam temporalis Legationis munere, vel mundana etiam Comi-
tali, Baronali, Marchionali, Ducali, Regia, et Imperiali auctoritate, seu excel-
lentia praefulgeant, et eorum quemlibet sententias, censuras, poenas prae.
dictas incurrcre volumus atque decernimus.
§ 3. Et nihilominus considerantes dignum esse, ut qui virtutis amore a
malis non abstinent, metu poenarum ab illis deterreantur, et quod Episcopi
Archiepiscopi, Patriarchae, Primates, Cardinales, Legati, Comites, Barones'
Marchiones, Duces, Reges, et Impcratores, qui alios docere, et illis bono
excmplo, ut in fide Catholica contineantur, esse debent, praevaricando gra-
vius ceteris peccant, cum non solum seipsos perdant, verum etiam alios
mnumerabiles populos eorum curae, et regimini creditos, seu alias eis sub-
ditos, secum in pcrditionem, et puteum interitus trahant, de similibus con-
sil.o, et assensu, hac nostra in perpetuum valitura constitutione, in odium
tant. crim.ms, quo nullum in Ecclesia Dei maius, aut perniciosius csse potest,
de Apostohcae potestatis plenitudine sancimus, statuimus, decernimus, et
dcf.n.mus, quod sententiis, censuris, ct poenis praedictis in suo robore, et
eff.cac.a remanentibus, ac effectum suum sortientibus, omnes, et singuli Epi-
scop, Arch,ep.scopi, Patriarchae, Primates, Cardinales, Legati, Comites, Baro-
nes, March.ones, Duces. Reges, et Imperatores, qui hactenus, ut praefertur,
dev.asse, aut m haeresim incidisse, seu schisma incurrisse, excitasse, vel
commisisse deprehensi, aut confessi, vel convicti fuerint, et in posterum
ttcZ h /" > freSim inCident' SCU SC,,isma incurrent- vei «citabunt,
u °T ' ^ SCU iM haeresim incidisse' veI schisma incurrisse,
linc^ r T C°m,ms,sse dcprehendentur. aut confitebuntur, seu con-
«ns u s \ nn C ,nexC,,SabiH0reS ceteris reddantur. sententias.
™« 2^Z?n«-Ct?' Sint e,iam eo iDS0' abs«ue a,iQ-U0 i,lris' aut
ch II u e t PrlJ 7,S ' pDU,S' Ct Cathedralib»s ctiam Metropolitan. Patriar-
touL mune£ n~n "* ^™' 3C M^ honore, ei cuiusvis Lega-
stcrus Z^^TmT^ et passiva' omn''que auctoritate, ac Mona-
T^^ X^: ECC,eSiaSticis' cum cura- et sine cura, saecu.aribus,
dispensat" n bu^ QUae « auibusv'"s concessionibus, et
SS ^SmmSSKSL^ ,,!UlUm' C°mmendam' et administrationem,
habuerint" nccno ^ J^TfS * " qulbus- VcI ad <Iuae ius aliq-U°d
•uper similSr^^H^^ redd,tibus' et annuis
«t Imperio pcitus e i?E Baron,ls' March.onatibus, Ducatibus, Regnis,
b"es, et mcapaces' hib e\nh PCrPetU° privati« et ad ilIa de ceter0 inn*
P« omnia, 55* mS?2? T ^08* et subve™ I" omnibus, et
•biurasscnt. nec «H0 Um„„? . haeresim huliwmodi in iudicio publice
Cathedralcs, ttetropoliuJTT»! IT ad eon,m rfWtom statum, aut
dinalatus. vel aliu £ Kol^ et Primatiales Ecclcsias, scu Cu-
* 3Ut quamvis a^m maiorem, vel minorem
Roincwi Pontijices
seu yocem activam, vel passivam, aut aucforitatem, seu Mona-
Vt beneficia, vcl Comitatus, Baronias, Marchionatus, Ducatus, Regna,
''Tmperium restitui, reponi, reintegrari, aut rehabilitari possint, quinimmo
' | ris relinquantur arbitrio potestatis animadversione debita puniendi,
*\& ipparentibus in eis verae poenitentiae indiciis, et condignae poeniten-
"iae fructibus, ex ipsius Scdis benignitate, et clementia in aliquo Monasterio,
iut alio Regulari loco ad pcragendum perpetuam in pane doloris, et aquae
moestitiae poenitentiam retrudendi fuerint. Quodque pro talibus ab omnibus
cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis, et praeeminentiae existenti-
bus, ac quacumque etiam Episcopali, Archiepiscopali, Patriarchali, et Prima-
liali, aut alia maiori Ecclesiastica dignitate, et etiam Cardinalatus honore,
ita mundana, etiam Comitali, Baronali, Marchionali, Ducali, Regia, et Impc-
riali auctoritate, excellentia pollentibus haberi, tractari, ct reputari, et ut tales
cvilari, omnique humanitatis solatio destttui debeant.
§ 4. Et qui iuspatronatus, aut nominandi personas idoneas ad Cathedra-
les, etiam Metropolitanas, et Patriarchales, ac Primatiales Ecclesias, seu Mo-
nasteria, vel alia beneficia Ecclesiastica per privationem huiusmodi vacantia
habcre praetenderint, ne illa diutinae vacationis exponantur incommodis, sed
de servitute haereticorum erepta personis concedantur idoneis, quae illarum
populos in semitas iustitiae fideliter dirigant, teneantur ad Ecclesias, Mona-
steria, et beneficia huiusmodi alias personas idoneas infra tempus a iure, vel
aeorum concordatis, seu compactatis cum dicta Sede initis statutum, Nobis
seu pro temporc existcnti Romano Pontifici praesentare, alioquin tempore
huiusmodi clapso plena, et libera Ecclesiarum, Monasteriorum, et beneficio-
ram praedictorum dispositio ad Nos, et Romanum Pontificem praedictum
to ipso pleno iure devolvatur.
§ 5. Et insuper qui ipsos sic deprchensos, aut confessos, vel convictos
idenier quomodolibet receptare, vel defenderc, aut cis favere, vei credere,
*u eorum dogmata dogmatizare praesumpserint, sententiam excommunica-
tomseo ipso incurrant, efficianturque infames, nec voce, persona, scriptis,
W nuncio, aut procuratore aliquo ad publica, scu privata officia, aut con-
«Ji», seu Synodum, vel Concilium generale, vel provinciale, nec conclave
urdinalium, aut aliquam Bdelium congregationcm, seu eiectionem alicuius,
m testimonium perhihendum admittantur, ncc admitti possint. Sint etiam
abiles, nec ad haereditatis successionem accedant, nullus praeterea
™jwr eis super aliquo ncgotio respondere. Quod si forsan iudices extite-
toram^T- Se?fentiae nullam obtineant firmitatcm, ncc aliquae causae ad
'ullaten3 n-lam deducantur» et si fuerint Advocati, eorum patrocinium
«snulliu reC,p'atur' si vero Tabclliones extitcrint, instrumcnta confccta per
singuiis ES sln!.PeniU|s roboris, vel momenti. Et insuper clerici omnibus, et
r3Halibus "r Cl'am Cathedra,lbuSi Mctropolitan. Patriarchalibus, ct Pri-
c&ug M ' ac d,ffn«tatibus, Monasteriis, bcneficiis, ct officiis Ecclesiasticis,
Vttm laici Lj 1 °Iualif'catis per eos quomodolibct obtcntis, ct tam ipsi,
fifi quibuscu Ut pracmiltitur qttalificati, et dignitatibus praedictis prae-
!bas pcr mquc Rc*rnis, Ducatibus, Dominiis, Feudis, ct bonis tempora-
Possessis privati existant co ipso, Rcgnaque. Ducatus. Dominia,
Roman i Pon tij u < \s
Feuda, ct bona huiusmodi publicentur, et publica sint, efficianturque iuris
et proprietatis eorum, qui illa primo occupaverint, si in sinceritatc fidei, et
utiitate S. R. E. ac sub nostra, et successorum nostrorum Romanorum Pon-
tificum canonice intrantium obedientia fuerint.
§ 6. Adiicientes quod si ullo umquatn tetnpore apparuerit aliquem Epi-
scopum, etiam pro Archicpiscopo, seu Patriarcha, vel Primate se gerentem
aut praedictae Romanae Ecclesiae Cardinalem, etiam ut praefertur, Lcgatum
seu etiam Romanum Pontificem ante eius promotionem, vel in Cardinalem,
scti Romanum Pontificem assumptionem a fide Catholica deviasse, aut in
aliquam haeresim incidisse, promotio, seu assumptio de eo etiam in con-
cordia, et de unanimi omnium Cardinalium assensu facta, nulla, irrita, et
inanis existat, nec per susceptionem muneris, consecrationis, aut subsecutam
regiminis, et administrationis possessionem, seu quasi, vel ipsius Romani
Pontificis inthronizationem, aut adorationem, seu ei praestitam ab omnibus
obedientiam, et cuiusvis temporis in praemissis cursum, convaluisse dici, aut
convalescere possit, nec pro legitima in aliqua sui parte habeatur, nullantque
talibus in Episcopos, seu Archiepiscopos, vel Patriarchas aut Primates pro-
motis, seu in Cardinales, vel Romanum Pontificem assumptis, in spiritualibus,
vel temporalibus administrandi facultatein tribuisse, aut tribuere censeatur,
scd omnia, et singula per eos quomodolibet dicta, facta, gesta, et admini-
strata, ac inde sccuta quaecumque viribus careant, et nullam prorsus firmi-
tatem, nec ius alicui tribuant, sintque ipsi sic promoti, et assumpti, eo ipso
absque aliqua desuper facienda declaratione, omni dignitate, ioco, honore,
titulo, auctoritate, officio, et potestate privati, liceatque omnibus, et singuiis
sic promotis, et assumptis, si a fide antea non deviassent, nec haeretici fuis-
sent, ncque schisma incurrissent, aut excitassent, vel commisissent.
§ 7. Subditis personis, tam clericis saecularibus, et regularibus, quam
ctiam laicis, necnon Cardinalibus, etiam qui electioni ipsius Pontificis antea
a fide devii, aut haeretici, seu schismatici interfuerint, seu alias consenserint,
et ei obedientiam praestitcrittt, eumque adoraverint, ac Castellanis, Praefcctis,
^ap.tane.s, et Off.cialibus etiam Almae Urbis nostrae, et totius Status Ecclc-
siast.c, ct.am c.sdem sic promotis, vel assumptis homagio, seu iuramento,
vel cautione obl.gat.s, et obnoxiis, ab ipsorum sic promotorum, vel assum-
P orum obed.entia, et dcvotione impune quandocumque cedere, eosque ut
v! 7*' publicanos' et haeresiarchas evitare, eisdem subditis per-
KS n obedientiae futurorum Episcopon.m, Archiepiscoporum,
■WtoS^S?'^ Cardinalil»". et Romani Pontificis canonice intrantis
STSLSS^ rCmancnlibus. « ad maiorem ipsorum sic promoto-
v...ueri n *2 Tm"' 81 COrUm regimen> et «JrainfatraHonem continuare
^SiSStSS^ e°Sdem Sic Promptos, et assumptos, atixi.ium
assumptorum I wff ^J5,PiPte* °b ^°™m sic proniotorum, et
tamquam tunicae Doml obed<cnt.a, praemissorum occasionc recedentes,
ultioni subiaceant. sc'*sores ahquarum censurarum, seu poenarum
iBul|NRn °b*,anlibus. etc
(Bull. Rom., tom. 4 , p 354457,
95.
Paulus IV, const. In sacra, 19 iul. 1559»
acra B Petri Sede, meritis licet imparibus, divina dispositione col-
."aTea per quae sub religionis iugo, Domino famulantiutn quieti con-
\ L et ambitionis via praecluditur, diligenter intcndimus, et in his nostri
Pastoralis officii partes favorabiliter impartimur, prout in Domino conspici-
mus salubriter expedire. .
s 1 Cum itaque sicut Nobis innotuit, nonnulh Episcopi, et Archiept-
.copi diversorum Ordinum professores, dignitates, et Officia, etiam superio-
ribtes nuncupatas suorum Ordinutn ambientes, ad hoc, ut ad illa assumi,
caqoe obtinere valerent, ab eorum Ecclesiis, quibus praeerant, etiam munere
consecrationis per eos susccpto, per Sedem Apostolicam absolvi procurave-
nnt, et ad claustra suorum Ordinum redcuntes, se ad dignitates, et officia,
ac superioritates huiusmodi diversis modis, et viis assumi, eaque consequi
viiegcrint, et exinde quamplures dissensiones, et contentiones, ac religionis
inobedientiae exortae fuerint, et in dies exoriantur in animarum suarum
periculum, et dictorum Ordinum opprobrium, ac scandalum plurimorum.
§ 2. Nos praemissis, prout ex clebito Pastoralis officii tenemur, provi-
dere volentes, Motu proprio, et ex certa nostra scientia volumus, et Apo-
itolica auctoritate statuimus, et ordinamus, quod nullus cuiusvis Ordinis,
<oi Religionis professor, Episcopus seu Archiepiscopus postquam munus
consecrationis huiusmodi susceperit (etiam si a vinculo Ecclesiae, cui prae-
fuerat, per Sedem eamdem absolutus, eique, quod in suo Ordine remanere,
et ad dignitates, ac officia, et superioritates huiusmodi assumi, eaque obti-
nere posset, per Sedem eamdem, seu illius auctoritate concessum foret) ad
ditjnitates, aut officia, seu superioritates huiusmodi, cuiuscumque qualitatis
rishnt, et quovis nomine nuncupentur, eligi, seu assequi, aut obtinere
llatenus possit, et ineligibilis, ac ad ea obtinenda perpetuo inhabilis
^tat.
§ 3. Ac quaevis indulta, concessiones, dispensationes, et factiltates, a:
$K gratiae ei, tam a Nobis, et Sede praedicta, etiam per literas Aposto-
' :«, etiam in forma Brevis, vel alias ab eius Legatis, seu Nunciis, aut
ori Poenitentiario nostro, quam a Superioribus dictorum Ordinum, ac
Jibusvis aliis etiam ad icl potestatem, et auctoritatem habentibus, sub qtii-
^umque tcnoribus, et formis, ac cum quibtiscuinquc ctiam dcrogatoria-
:' derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis clausulis, irritantibusque,
ft aliis decrctis, etiam motu, et scientia similibus, et desuper hactenus con-
et in posterum conceden. nulla, et invalida, nulliusque roboris, vel
^mcnti sint, ct esse censeantur.
§.4. Et si quis cum dc cetcro ad dignitatcs, seu officia, aut superiori-
2j '""usmodi scicntcr elegcrit, iure cligcndi pcrpctuo caroat, ac vocc
• Va> et passiva co ipso privatus existat. Revocantes, cassautes, annullantes
108
Romani Pontifices
omnia, et singula indulta, concessiones, dispensationes, facultates, et gratias
huiusmodi, quorum tenores, ac si de verbo ad verbum insererentur, praescn
tibus h.iberi volumus pro expressis. Ac decernentes irritum, etc
§ 5. Non obstantibus, etc.
fBuIL Rom., tom. 4, I, p. 363, 364].
96.
Pius IV, const. Sedis Apostolicae, 3 apr. 1560.
Sedis Apostolicae solertia dum ad salutare quorumdam remedium extructa,
in eorum detrimentum vergere conspicit, ne quod illis profuturum maturi'
tate summa prodiisse comperitur, noxium incauto ministerio efficiatur, cele-
ris provisionis opem afferre consuevit, prout in Domino conspicit salubriter
expedire.
§ 1. Dudum siquidem postquam fel. rec. Paulus Papa IV Praedecessor
noster, etc
Omittitur relatio Const. Pauli IV, Postquam, qaoniam eam habemus
sapra, In N. 93.
§ 2. Cum autem, sicut accepimus, licet singulae Iiterae praedictae a
zelo religionis eiusdem Praedecessoris emanarint, nihilominus cum post illa-
rum publ.cat.oncm per Ordinarios locorum ad earum executionem procedi
coeptum foret, maximi in omnibus Regnis et Provinciis rumores, lites, et
content.ones, ac gravia scandala multipliciter exorta fuerint, cum propter
max.mum .psorum Apostatarum, et translatorum numerum, tum etiam ex
quo mu t. praetenderent, vel praetendebatur damnari in dictis literis omnes
ftre un.form.ter, nulla inter causam, ac Iepram. et lepram differentia, et
*ESE? hab,k damnab;lI>t»r, cum tamen plerique eorum praeviis dispcn-
sahombus, et mdult.s, ac licentiis ab eorum Supcrioribus, et a Sede APo-
mi u 1 T Ct rationabi,ibus ^usis concessis muni.i forent, et nihilo-
ScT^P UW!8 ta ,eiS 2C,° conscientiae- aut poenitcntia ducti, literis
P a 0 TlJEEJ* 3. M°nasteria- a ^ egrcssi fuerant, redire sese
Z ol ™ 7 ' ,S,Cd 40 COrUm Su^bU8 nu.latenus rcciperentur, sic-
ser .s et n '"""^ Hg°rCm ma*"is confusionibus invo.uti, ac mi-
suris loS? ^22 °PPreSSi' 0mmbus remediis d««tuti, ac pcrpctuis ccn-
vel tZ itL HST SP:ntUali Ct tCmp0ra,i 0rivati rcmanerent! ita quod
Christitideles ob ml??r desDeratione'" ***** cogerentur, aliique
conversationem cffuecrc t T Apostatarum niultitudinem vix corum
Posscnt, ct proDWpi v .' • •? C excom"'unicationis incursum evadere
dcccssoris vltam STSirt qU°d Si *WM* iMnM C,Usdem ^
huiusmodi zclo charitatis ut Pr°rogare P|acuisset, ipsemct literas suas
«qu.tatem rcduxissct. ' PS"" Crat' ad iustam modcrationis formam, ct
Uam. ut deSt, n2uw 2£5 ^ nostri dcbito omnibus ius ct iusti-
' nCm,mqi,c InIu*ni infcrre, aut quemquam suis
Rornani Pontifices
169
leeitimis dcfcnsionibus privare, aut alias indebite molestare volen-
iUnbUH ^ eulorum Christifidelium animarum saluti ante omnia prospicere
tes, sed sing .um |iterarurn Praedecessoris huiusmodi tenorem, ac si de
cupientc!., si inserercntur praesentibus pro expressis habentes, habita
verb0 ads cum nonnuUi8 venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus
SUP.f hoc negotio specialiter dcputatis deliberatione matura, motu simili,
SUPer certa scientia nostris, et de simili potestatis plenitudine omnes, et sin-
1C " Apostatas, scu translatos in dictis literis comprebensos. et adhuc in
°ulo vagantes, cuiuscumque Ordinis fuerint, a quibusvis excommunica-
Tm suspensionis, et intcrdicti, ac aliis sententiis, censuris, et poenis, quas
b non paritionem literarum praedictarum, seu alias quomodolibet incurre-
Int hac vice dumtaxat, specialiter et expresse absolvimus et liberamus.
§ 4. Necnon super irregularitate per cos contra tenorem dictarum lite-
rarum Missas celebrando, seu alias se divinis immiscendo forsan contracta,
dummodo in contemptum clavium id non egerint, misericorditer in Domino
dispensamus, ac absolutos, et liberatos, ac dispensatos fore censemus.
§ 5. Singulasque literas praedictas, ac in eis contenta et inde sequuta
quaecumque, ad formam iuris et sacrarum constitutionum reducimus, et
reducta fore, sicque ab infrascriptis, et quibusvis aliis Iudicibus, ac praedi-
ctis Auditoribus et Cardinalibus, sublata eis et eorum cuilibet, quavis iudi-
candi, et interpretandi facultate et auctoritate, iudicari et interpretari debere,
ac quicquid secus a quoquam quavis auctoritate scienter, vel ignoranter con-
tigcrit attentari, irritum et inane decernimus.
§ 6. Et nihilominus omnes et singulas litcs et causas hactenus coram
quibusvis Ordinariis, vei Delegatis Iudicibus etiam in Romana Curia intro-
ductas, et in quacumque instantia contra dictos Apostatas vel translatos, vel
ilias inter quasvis personas pracmissorum occasione pcndentes, etiam si
inslructac sint, ad Nos advocamus, ac causas tam ad Nos advocatas in statu
ct terminis, qtiibus reperiuntur reassumendas, necnon quam et quas quae-
cumque personac ecclcsiasticae, et rcgulares, ac etiam saeculares, necnon
Conventus, Collegia, et Univcrsitates dicta occasione, seu in praemissis com-
■^uniter, vel divisim interesse putantes, contra dictos Apostatas, vel trans-
utos, aut alios quoscumque active vel passive, civiliter vel criminaliter, ac
ruliter ct personaliter vel mixtim habent et movent, aut habere vel movcre
wlent et intendent, cum omnibus et singulis Incidentibus, dependcn., cnier-
Pn-. annexis et connexis, totoque ncgotio principali, quoad professos vicic-
•■«t in Alma Urbe et cius districtu, et alios in ea praesentes dilecto filio
«*tro lacobo tit. S. Mariae in Cosmedin Presbytero Cardinali Sabello nun-
^PJto, nostro in dictis Urbe, et districtu Vicario generali, seu eiU8 Locum-
'"enti, extra Curiam vero Ordinario ioci, ac Superiori Monasterii, in quibus
Pnma et originaria professio pcr qucmlibet ex Apostatis et translatis prae-
r'C'S emissa asseritur, necnon obtinenti primam dignitatem in Ecclesia
qaio • SC-U MctroPoIitan-> vel aIii Superiori loci huiusmodi, seu anti-
tl dt 0nico Pro temporc residcnti per cos coniunctim, visis in primis
« in<H "tCr inspectis et examinatis dispensationibus, facultatibus, licentiis,
"tis per cosdem Apostatas et translatos quomodolibet obtentis, ac
i/u Rfimani Ponlifices
proccssibus desuper habitis, et causis in eis allcgatis mature discussis, ac
prout iustum et aequum fuerit, verificatis et probatis, summarie, simpli-
citcr, et de plano, ac sine strepitu, et figura iudicii, ac sola veritate in-
spccta, appellatione postposita audien., cognoscen., et iuxta iuris et sacra-
rum constitutionum dispositionem fine debito terminaii. committinius, et
mandamus.
§ 7. Ac eisdcm Iudicibus omnes, et singulos praedicta occasione citan-
dos etiam per edictum publicum, constito etiam summarie, et extraiudicia-
litcr de non tuto acccssu citandi, necnon illis, et aliis quibus, ubi, quando,
et quoties opus fuerit, etiam sub sententiis, censuris, ct poenis ecclesiasticis
ac etiam pecuniariis eorum arbitrio imponendis, moderandis, et applicamlis,
etiam per edictum simile inhibendi. Necnon quoscumque Apostatas, et trans-
latos huiusmodi, qui sine canonica dispensatione, aut licentia in saeculo
vagari reperti fuerint, ad Monasteria, a quibus exiverunt, aut alia regularia,
vel alia honesta loca, prout melius pro ipsorum animarum salute eis visum
fuerit, super quo ipsorum Iudicum conscientiam oneramus, reverti seu intrare
faciendi, et compellendi, ac quaecumque alia, quae per eos in praemissis
statuta, et ordinata fuerint, debitae executioni demandandi, ac quascumque
executiones per quosvis Iudices ordinarios, vel delegatos in vim literarum
Praedecessoris huiusmodi alias contra iuris formam factas causa cognita
retractandi, et annullandi, et in pristinum statum reducendi, contradictores
quoslibet, et rebelles per censuras, et poenas ecclesiasticas, appellatione post-
posita compescendi, necnon censuras, et poenas praedictas incurrisse decla-
randi, atque illas legitimis desuper habendis servatis processibus, etiam
iteratis vicibus aggravandi, interdictum ecclesiasticurn, prout iuris fuerit, appo-
nendi, et auxilium brachii saecularis, si opus fuerit, invocandi, ceteraque in
praemissis, et circa ea necessaria, seu quomodolibet opportuna faciendi, et
exequendi, plcnam, et liberam concedimus facultatem.
§ 8. Non obstantibus praemissis literis Praedecessoris, ac Constitutio-
nibus, et Ordinationibus Apostolicis, necnon privilegiis, indultis, et literis
Apostolicis sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis clau-
suhs, et decretis quotiescumque, et per quoscumque, ac quibuslibet, et ex
qu.busv.s causis, necnon intuitu, consideratione, contemplatione, et ad instan-
t.am quorumvis, aut ctiam motu, scientia, ac plcnitudine similibus, etiam
quod nonnulh ex dictis Ordinibus professores se de causis eis per Sedem
«psam delegat.s, nisi sub ccrtis modo, et forma ibidem contentis intromit-
u.re m.mme teneantur, concessis. approbatis, et innovatis, quibus omnibus,
2; ;noreS P™««itibus pro expressis habcntes, illis alias in suo robore
ceteri™ l T Prae'"iSSa dum,axat «P^ialiter, et expresse derogamus,
cetensquc contranis quibuscumque.
pracLLV°aWh', aU,em qU°d Singuli APos^tae, et translati huiusmodi. ut
^'ttr&oSs corum Co,,fessorem sibi °ro cxcessibus
tentiae »eu declara.nrL ° tencant^- Quodque antequam sen-
paruerint. » cl\ll'ZZ m SUpradictos ,u*«s * Nobis depu.atcs fcrendae
abstineanL ™'ssarum, et quocumque altaris ministerio omnino
Romani Pontifices
171
* w „imuS autcm quod infra sex menses a die publ.cat.onis prae-
§ Anostatae seu translati licentias eorum, ac dispensatior.es, ct
«nt.um ips' AP ' jbus praesentent.et sententiam declaratoriam desuper
iDdU' V" ^mu e ri ac causam realiter, et cum cffectu totaliter expediri
^TuoSnS elapso, et causa, ut praefertur, non expedita dicti Apo-
'a 'P? t°a. s ati in easdam censuras, et poenas, in qu.bus ante publ.ca-
SUT: nraesentium crant, reincidisse eo ipso censeantur, nisi per ipsos
£ steterit aut alio legitimo impedimento per ipsos ludices arb.trando,
dicti Apostatae, et translati detenti fuerint
[Bull. Rom^ tom. 4, II, p. 10-12].
97.
Pius IV, const. Pastoralis officii. 3 ap^ i S<^,
Pastorahs officii auctoritas Nos admonet, et ordo rationis exposcit, ut
drca ea potissimum versemur, per quae res, et bona Romanae Eccles.ae,
praesertim usui.et ornatui Romani Pontificis pro tempore ex.stent.s, et Sacn
Palatii Apostolici deputata ab impiorum insultibus, et rapinis praeserventur,
ct ab eis ausu sacrilego, aut alias quomodolibet abinde asportata, et d.stracta,
nostrae operationis ministerio, cum animarum salute eorum, qu. caeca cupi-
ditate ducti in non parvam Sanctae Matris Ecclesiae iniuriam, et ipsorum
animarum perniciem, Dei timore postposito, ea surripere, seu sib. appro-
priare, aut istinc divertere ausi fuerint, eidem Romano Pontific. pro tempore
existenti restituantur, et taliter in praemissis provideatur, quod ceteris cedat
in exemplum.
§ 1. Cum itaque, sicut non sine gravi animi nostri molestia accep.mus,
tam tempore infirmitatis diversorum Romanorum Pontificum Praedecessorum
Nostrorum, ex qua, sicut Domino placuit, ab humanis decesserunt, quam
ainde diversarum Sedium vacantium, quamplura etiam pretiosa iocalia,
omamenta, et alias res et bona usui praefato, ut pracfertur, dcputata, et ahas
ad eumdem Romanum Pontificem pro tempore existentem, et Cameram Apo-
stolicam spectantia, et pertinentia, tam ex dicto Palatio, quam aliis quibusv;s
lods ablata, et distracta fuerint, et a diversis eorum protervia invalescente
detineantur, in nostrum, et ciusdem Pontificis pro tempore existentis non
»lum detrimentum, sed etiam Sedis Apostolicae ignominiam, et ipsius aucto-
ntatis diminutionem, necnon illa detinentium animarum perniciem, atque
periculum non modicum.
§ 2. Nos huiusmodi inconvenientibus, et animarum periculis quantum
,n Nobis est, obviare, et alias in praemissis, prout par est, providere volen-
Motu proprio, et ex certa scientia, omnes, et singulas censuras, et poenas
tcclesiasticas per quoscumquc Romanos Pontificcs Praedecessores Nostros
n,ra talium perpetratores, ac alios bonorum Apostolicorum usurpatores,
'^tores, receptores, et possessores, ac detinentes, et non rcstituentes, ac
^ntes. ct non revelantes, sub quibusvis verborum formis promulgatas,
172
Romani Pontijices
quorum, et Iiterarum Apostolicarum desuper confectarum tenores, ac si d
verbo ad verbum insererentur praesentibus, haberi volumus pro express'6
auctoritate Apostolica tenore praesentium approbamus, et innovamus, ac ad
infrascriptos cxtendimus, et ampliamus.
§ 3. Et nihilominus motu, et scientia similibus, omnes, et singulas, tam
saeculares, quam Ecclesiasticas, ac etiam militiarum, et Ordinum quorum-
cumque religiosas etiam quacumque Episcopali, Archiepiscopali, et Patriar-
chali seu superiori Ecclesiastica, etiam Cardinalatus honore, ac etiam Comi-
tali, Marchionali, aut Ducali dignitate fungentes, ac alias mundanas personas,
nullas penitus excipientes, cum dignitas, qualiscumque sit, in peccatis •
nemini excusationem praebere debeat, quae iocalia, ornamenta, aurum, argen-
tum, monetatum, et non monetatum, gemmas, margaritas, lapides pretiosos
quocumque nomine nuncupatos, pecunias, vestes, pannos, et tam manuscn-
ptos, quam quosvis alios libros, scripturas, necnon equos, mulos, mulas,
imagines aureas, argenteasque, ac aeneas, et marmoreas, ac suppellectilia, et
alias quascumque res, et bona mobilia, et immobilia, spiritualia, et prophana
cuiuscumque gcneris, qualitatis, et quantitatis, seu pretii existentia, pro usu,
ct commoditate Romani Pontificis pro tempore existentis, et ornamento Pa-
latu huiusmodi deputata, ac ad eumdem Romanum Pontificem pro tempore
existentem spectantia, et pertinentia, tempore infirmitatis cuiusvis Romani
Pontificis Praedecessoris Nostri, ex qua postmodum decessit, ac etiam dictae
Sedis propterea vacantis, necnon per annum ante obitum, et vacationem
hu.usmod. ex dicto Palatio, et alias undecumque et quocumque asporta-
runt, subtraxerunt, et occultari.nt, seu praetenso titulo donationis, vel remis-
sion.s, qu.etantiae, vel alio quovis praetextu detinent, seu sciunt ea pcr alios
occupata fuisse, et ad eorum manus per-
ven.sse, requ.nmus, et monemus, eisque districte praecipiendo mandamus,
quatenus mfra sex dierum spatium, quorum duos pro primo, duos pro
tccundo. et rel.quos duos dies pro tertio, et peremptorio termino eis, et
corum cu.hbet pro canonica monitione assignamus, omnia, et singula iocalia,
ornamen a, aurum, argentum, gcmmas, margaritas, lapides pretiosos, pecu-
v«tes. Pannos, libros, equos, mulos, mulas, imagines, supellectilia, et
P 1 w *ulusmodi dHecto filio Francisco Odescalco dictae Camerae
Stttl 1T "f1 Uant> Ct ™™^> «t si donationem, vcl remis-
«U 2s ut d 3 dCSUPer Sibi f'1Ctam Praetendant, illam seu illas,
res usumlfr ' Sl***" exhibeant.* producant, ac i.lorum rapto-
A ioouln T fSF* VCl occuP»tores scientes revelent.
;Vc i Sci«r 1 huiusmodii omncs- et sin^H praefati Epi-
scu *™7ute „5 ET ' ,3Ut Patriarcha,i. «c etiam Cardinalatus honore
K52E?! ,ngreSSUS ***• poe"am' a,ii vcr0 *~
scriptis fenmus, et £ sente"tiam, quam alias in eos in his
tcmpore existente acl iT .niS' * S> Ct eodcm Romano Pontifice pro
constituti. relaxationis «T prK™> Praeterquam in mortis articulo
•pso incurrant, et si Poni,( l beneficium obtinere non possint, co
ddi sub Intcrd.cto huiusmJ. aUt Cartlina,a«us honore seu dignitate prae
^00* PCr °Ct0 dics P^fatos, scu immediale sequentes
■
Romani Pantifices
173
aiii vero inferiores ab eis eamdem excommunicationis senten-
^animo, quod absit, indurato sustinere non formidaverint, ex tunc ela-
dictis octo diebus, Pontificali, et etiam Cardinalatus honore, seu digni-
ute praediti a regimine Ecclesiarum eis commissarum eo ipso suspensi, ac
tam ipsi, si alia beneficia Ecclesiastica obtineant, quam inferiores ab eisf
omnibus, etsingulis Monasteriis, Prioratibus, dignitatibus, administrationibus,
einonicatibus, et praebendis, ceterisque beneficiis Ecclesiasticis cum cura, et
sine cura, saecularibus, ac Ordinum quorumcumque regularibus, quae in titu-
lum vel commendam, seu administrationem, aut alias quomodolibet etiam
cx quibusvis concessionibus, seu dispensationibus Apostolicis obtinent, ac
etiam Officiis Romanae Curiae per eos obtentis, Saeculares vero Feudis, Vica-
riatibus, Dominiis, et aliis iuribus, ac privilegiis quibuscumque eis per Roma-
nam Ecclesiam aut Sedem praefatam, seu alios quoscumque etiam quacum-
que alia auctoritate etiam Imperiali, vel Regali eis concessis, etiam eo ipso
privati exislant, et ad similia beneficia, feuda, privilegia, vicariatus, dominia,
d iura obtinenda, necnon ad quoscumque actus legitimos exercendos inha-
biles, ac etiam intestabiles similiter eo ipso fiant, possintque beneficia, officia,
ic vicariatus, et feuda, aliaque iura huiusmodi tamquam vacantia absque
iBi declaratione desuper facienda a Nobis, et Sede praefata, ac aliis, ad
quos pertinet, illa concedere, et dare, Iibere impetrari. Scituri quod si ipsi,
lut eorum aliqui suae salutis immemores in praemissis morosi fuerint, seu
praemissa adimplere non curaverint, aut contempserint, hoc eis pro gravi
crimine, et delicto imputabitur, et Iustitia mediante contra eos ad graviores,
d tales poenas absque ullo respectu procedetur, quod illorurn coercitio eis
perpetuo cedat ad noxam, et aliis in exemplum, absque spe alicuius veniae
iodeconsequendae: si vero se humiles, et ad satisfaciendum, aut confiten-
dum promptos exhibuerint, cum omni mansuetudine, et respectu excipien-
tor, et ex eorum spontanea restitutione, seu confessione eis salutaris mise-
ncordiae, et gratiae amplexus cxuberanti Sedis praefatae in singulos ipsorum
Rtate provenient. Ac singulas donationes eis desuper factas, prout iustitia
suadebit, et ordo dicfaverit rationis, admittemus. Ac ut praefertur, scicntes,
<t revelantes, ultra coeleste praemium a Nobis condignam mcrcedem, et retri-
wnoncm recipient, cum eorum omnium grata satisfactione.
§ 5. Non obstantibus, etc
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 12-14].
98.
Pi»s IV, const. De salute gregls, 4 sept. 1560.
* a \\bfT ?regis .Dominici Nobis ex alto commissi, attentius cogitantes,
^emfop^ Cndimu8# I3Cr grtx ipse continua suorum cum eo
^wtram? Un! pracservetur a noxiis. et >" devium prolabens, ad recti-
commodius [ reducatur'ut Pastores ipsi, residentiam ipsam, prout tenentur,
acere, ac clrca ipsius gregis curam libcntius, ac fcrventius invi-
174
Romani Ponttfices
gilare, et illum ab errorum praccipitiis praeservare, ac in fide orthodoxa, ct
devotione nostra continere valeant, opem, et operam efficaces impendimus
prout nerum, et temporum qualitate pensata, conspicimus in Domino salu'
briter expedire,
§ 1. Hinc est, quod Nos Motu proprio, non ad alicuius Nobis superhoc
oblatae petitionis instantiam, sed de nostra mera deliberatione, universos,
et singulos venerabiles fratres nostros Episcopos, Archiepiscopos, Pritnates,
et Patriarchas, ab Ecclesiis, et Dioecesibus suis absentes in virtute sanctae
obedientiae, ac sub interdicti ingressus Ecclesiae poena, eo ipso, absque alia
declaratione incurrenda, districte praecipiendo monemus, ut omnibus post-
positis quantocitius, in Romana Curia videlicet moram trahcntcs, intra unum,
extra eam vero in Italia intra duos, extra vero Italiam existentes intra qua«
tuor menses a die publicationis praesentium in locis infrascriptis faciendam
computandos, se itineri committcre, et legitimis itineribus ad Ecclesias, seu
Dioeceses suas proficisci, et sese personaliter conferre, ac ibidem, ut tencn-
tur, residere, et Pastorale officium exerccre debeant.
§ 2. Si quis autem a Patriarchali, Primatiali, Mctropolitana, seu Cathe-
drali Ecclesia sibi quocumque tituio, nomine, seu iure commissa, quacum-
que illi dignitate, gradu, et praeeminentia praefulgeant, legitimo impedi-
mento, seu iustis, ct rationabilibus causis cessantibus, sex mensibus continuis
extra suam Dioecesim morando abfuerit, quartae partis fructuum unius anni,
Fabricae Ecclesiae, et pauperibus loci per Supcriorem ecclesiasticum appli-
candorum poenam ipso iure incurrat. Quod si per alios sex menses in huius-
modi absentia persevcraverit, aliam quartam partem fructuum similiter appli-
candam eo ipso amittat, crescente vero contumacia, ut severiori sacrorum
Canonum consurae subiiciatur, Metropolitan. Suffraganeos Episcopos absen-
tes, Metropolitan. vero absentem Suffraganeus Episcopus antiquior residcns,
sub poena interdicti ingressus Ecclesiae ipso iure incurrenda, infra tres
menscs, per iiteras, vel nuncium Romano Pontifici denunciare teneatur, qui
in ipsos absentes, prout cuiuscumque maior, aut minor contumacia exc-
gerit, suae suprcmae Scdis auctoritate animadvertere, et Ecclesiis ipsis de
Pastoribus utilionbus providere poterit, sicut in Domino noverit salubriter
cxpedire.
§ 3. Eosdem autcm Patriarchas, Primates, Archiepiscopos, et Episcopos
mandatis nostris parentes, et apud suas Ecclesias, seu in carum Dioecesibus
pcrsonalitcr residentes spccialibus favoribus, et gratiis prosequi volentcs, ut
hbcnus, et commodius eorum officio fungi valeant, eis, et eorum cuilibet,
ut quando resedcrint, etiam praetextu quorumcumque delictorum, ct cxces-
mnal1^uTl0^lm, Ctiam haeresis.et laesae Maiestatis criminum pereosquo-
modo bct conimissorum, ad comparendum personaliter in Romana Curia
n si UdkCS °rdinari0S' vcl dcle^tos, etiam S. R. E. Cardinales
tempo^ manu nostra' vcl Romani Pontificis pro
SteflS^tt ***** aut cit™ non possint, nec debeant, atquc
que nulla t\ t S ' Ct in cis appositas. ac inde sccuta quaecum-
Romani Pontijices 175
c - Ft insuper cisclcrn Episcopis, Archiepiscopis, Primatibus, et Patr.ar-
■ ' t Dracmittitur, residentibus, ultra privilegia, et indulta eis per quos-
this sic, u p PraL.decessores nostros, ac Sedem Apostolicam, et Gene-
Tqr nrilin' et Cancellariae Apostolicae Rc-gulas concessa, quae in suo
h ermanere volurnus, tamquam a dicta Sede delegatis in quibuscumque
* ThusP criminalibus, vel mistis causis contra quoscumque clericos saecu-
Ts particulares, ac etiam cxtra corum Monasteria, seu regulana loca degen-
« re' ulares quomodolibet exemptos auctoritate nostra procedere, et causas
L coenoscerc, fineque debito terminare, ac quidquid terminaverint exe-
L et observari facere, ipsosque exemptos pro tempore dehnquentes, mxta
Irum excessus, et delicta punire, corrigere, et omnem iurisdictionem in eos
exerccre om.iiaque alia, et singula in praemissis, et circa ea quomodol.bct
necessarla, et opportuna, quae Nosmet facere, exercere, et exequi possemus,
in omnibus, et per ornnia facere, exercere, et exequi libere, et licite valeant,
plenam, et liberam licentiam, ac facultatem auctoritate, et tenore praedictis
concedimus, et indulgcmus.
§ 6. Decernentes ab eorum ordinationibus, interlocutionibus, et decretis
ante definitivam sententiam, vel vim definitivae habentem, et ubi agetur de
morum correctione, nullatenus etiam ad Nos, et Sedem Apostolicam appel-
lari posse, et nihilominus per appellationes quascumque contra praesentium
tenorem quomodolibet interpositas minime causas devolvi, aut etiam per
quasvis inhibitiones etiam cum quibusvis censuris, et poenis, eis a quibusv.s
ludicibus ordinariis, vel delegatis forsan faciendas, illarum ulteriorem cogni-
tionem, et expeditionem, et ubi de morurn correctione agetur, etiam legiti-
mm executionem minime impediri, aut censuris, et poenis huiusmodi ligari,
aut irretiri censere.
§ Q. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rorn., tom. 4, II, p. 36-38].
99.
Pius IV, motu propr. Cupientes, II oct. 1560.
Cupientes unicuique iustitiam, prout par est, aequa lauce ministrari. et
omnem delinquendi occasionem ab ipsius iustitiae Ministris, praesertim ludi-
tibus in beneficialibus, ac ctiam crirninalibus privationem beneficiorum Ecde-
siasticorum concerncntibus causis, tam a Scdc Apostolica, ac eius Legatis, et
"celegatis, quam alias quomoclolibet, ct a quibuscumque pro tcmpore dcpu-
seu ad quos illarum cognitio, tam de iure, quam de consuctudine,
J.tam ratIone eonim, quae obtinent, officiorum, et alias quomodolibet per-
« , et pertineblt, scu quibus causae ipsae tam Apostolica, quam alia aucto-
« commissae sunt, et pro tempore committentur, penitus removeri, ac
rarn fraudibu8 obviare, et animarum saluti, quantum cum Deo possumus,
er consulere.
176
Rptnani Potttifices
§ I. Ex certa nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine
dccernimus, et declaramus quoscumque Iudices, etiam S. R. E. Cardinales
necnon causarum Palatii Apostolici Auditorcs, seu Locaten., et utriusque vel
alterius Signat. Kefer., et quosvis alios etiam Archiepiscopali, Patriarcnali
aut alia maiori dignitate ctiam Legationis munere fungentes, ad audiendum'
cognoscendum, et decidendum causas super quibusvis Ecclesiis, Monasteriisi
Prioratibus, et aliis beneficiis Ecclesiasticis, tam in Romana Curia, quam extra
eam quomodolibet hactenus motas, etiam privationem earumdem concer-
nentes, et in futurum movendas, tam a dicta Sede, eiusque Legatis, seu Vice-
legatis praedictis, ac tam Apostolica, quam ordinaria, aut alia auctoritate, et
a quibusvis in dicta Curia, et extra eam, vel alias ubilibet pro tempore depu-
tatos, seu ad quos similium causarum decisio, seu qualiscumque cognitio
etiam quomodolibet, ut praefertur, spectat, et spectabit in futurum, aut qui-
bus illas quovis modo audiendas, cognoscendas, et decidendas, et ut prae-
fertur, alias committi contigerit, necnon eorumdem Cardinalium, Auditorum,
Locatcnentium, Referendariorum, et aliorum, ut praefertur, qualificatorum
ludicum huiusmodi nepotes, consanguineos, affines, procuratores, sollicita-
tores, ac domesticos, vel familiares, cuiuscumque status, gradus, ordinis, et
conditionis fuerint, et etiam ex quorum sententiis privationes Ecclesiarum,
Monasteriorum, Prioratuum, et beneficiorum huiusmodi, aut alias emanave-
nnt, ac emanabunt, eorum per privationem eamdem, aut alias quomodolibet
occurrenda vacatione, nullo umquam tempore a Nobis, seu Sede, aut aliis
Legatis praedictis, vel quibusvis illorum ordinariis collatoribus impetrare, aut
ab alns impetrari, seu sibi conferri, et de illis provideri facere quoquomodo
posse, seu debere, sed ilios penitus ad illa in posterum obtinenda inhabiles
fore et esse, ac quascumque impetrationes sic ab eis, etiam ut praefertur,
qual.hcat.s, necnon collationes, et provisiones, ac quasvis alias dispositiones,
aut al.as concessiones de Ecclesiis, Monasteriis, Prioratibus, et beneficiis
hu.usmod. etiam per Nos, aut Praedecessores nostros etiam motu, et pote-
stat.s plen.tud.ne similibus hactenus quomodolibet factas, et in posterum
taucndas, nullas, .rr.tas, et inanes, nulliusque roboris, et momenti existcre,
nuilumque per illas eis ius quaesitum fuisse, fore, aut esse, seu dici, vel cen-
anna1'» «* triennali P°ssessore, aut alias Cancellariae Apostolicae
2J ' T„ *™ 0>mMom eis adversus praemissa nullatenus suffragari
nrout' k e'S S'C impctratis omnino P^s, et ab eis amovendos esse,
5enunciamus:!rUm PfiVamUS' et amovemus> ™ P"vatos, et amotos esse
cumle wit' ^1" e°Sdem Cardinales- Auditores, Locatenentes, ac alios quos-
S JrihmT qUaV'S aUCt0riUte fu"gentes- sublata. iudicari, etc,
^^SSSt^^ et declaramus-
IBulL Rom., tom. 4, II, p. 41, 42].
Romani Potitifices
177
100.
Pius IV, const. Sanctissimus, 26 oct. 1560.
c.nrtissirnus in Christo Pater, ct Dominus noster, D. Pius divina pro-
7 p iv Cupiens prout suo Pastorali incumbit officio, un.cuique,
n Vuum est tribui, iustitiamque inter onmes aequa lance ministran, ac ani-
m nericulis et fraudibus eorum, qui passim beneficia Ecclesiastica in men-
t! in ouibus illorum collatio, et provisio per Constitutiones suas, seu Cancel-
I riaeApostolicac regulas desuper editas, dispositioni suae pro tempore reservata
lw\ i vacantia, seu alias eidem, et Scdis Apostolicae dispositioni general.ter
reservata, aut ex generali reservatione Apostolica, vel alias affecta, ord.nana, seu
alia auctoritate contra dictarum Constitutionum tenorem, aut alias indebite sio.
conlerri etde illis etiam provideri procurant, et in eis praetextu collationum, et
provisionum huiusmodi se intrudunt, ad hoc ut illorum fructus suos faciant, et
« eis impetrantes Apostolicos, seu alias iusto titulo provisos molestent, et
interim iites adeo in longum protrahant, ut impetrantes, et iustum t.tulum
habentes, aut cum eis concordarc, aut eorurn iuri cedere, et renunciare, aut
ia prosecutione litium huiusmodi omnes fere eorum facultates dissipare, et
tandem in illarum prosecutione mori cogantur. Quique beneficia in Romana
Curia,velextraeam litigiosa resignant, aut eonim iuri cedunt simpliciter, vel
in favorem tertii in memorialibus cum parvis datis, et consensibus desuper
praestitis, quae penes se retinent, et nihilominus lites huiusmodi prosequun-
lur, et dum cognoscunt nullum ius sibi in huiusmodi beneficiis litigiosis
competere, ad effugiendum sententiam, et expensas, vel fructuum restitutio-
nem, in quibus condemnandi venirent, supplicationes desuper signari, ac
datas, et consensus parvos huiusmodi extendi faciunt, asserentes se iamdiu
illa dimisisse, partes foventes bonum ius, et Iudices iustitiam ministrantes
dcludendo, quantum in eo est obviare, ac omnem penitus talia praesumendi
occasionem tollere.
§ 1. Hac sua perpetuo valitura sanctione statuit, et ordinavit, quod quo-
1« in antea aliqucm super quovis beneficio Ecclcsiastico, ut praefertur,
nservato, seu affecto, et dicta auctoritatc vcl alias nulliter collato, tam in
ia Curia, quam cxtra litigare contigerit et ludici ordinario, seu cui causa
teuper commissa fuerit, etiam summarie, et extraiudicialiter, quantum sibi
Pro rei qualitate sufficere partc Icgitime citata videbitur, constiterit benefi-
a"m ipsum in dictis mcnsibus vacavisse, aut alias, ut praefertur, reservatum,
*u affectum, et nihilominus ordinaria, seu alia auctoritatc nulliter collatum,
« mdcbite retentum existere, idcm Iudex rcproducta citatione, fructus, red-
dlK et proventus beneficiorum sic nulliter collatorum, et indebite detento-
"Jm ^uestrari mandet, et faciat, ac alia exequatur in praemissis neccssaria,
s °PPortuna. Super quo eidem ludicl omncm potestatem, et auctoritatem
"jpartitus est. Idcmquc Sanctitas Sua in causis nunc in quavis instantia
m Clsdeni ludicibus pcndcntibus similiter o^bser\'ari mandavit.
173
Romani Pontifices
§ 2. Practerea decrevit, et declaravit, sic resignantes, seii cedentes et
nihilominus lites huiusmodi prosequentes, ne eorutn malitia illis nroti '
ct foventibus bonum ius nocere valeat, ad fructuum, reddituum, ct proven
tuum dictorum beneficiorum per eos perceptorum restitutionem, ac expen-
sanim in litibus huiusmodi factarum refectionem, omniaque, et singula
damna, et interesse, in quibus condemnati fuerint, si non cessissent, vel resi-
gnassent, per Iudices, tam ordinaria, quam delegata, vel alia auctoritate fun-
gentcs, coram quibus lites ipsas pro tempore pendere, seu moveri contigerit,
condemnandos fore, et condcmnari debere, ac ad id teneri, et obligatos esse
Ipsosque ac etiam in dictis beneficiis successores quoscumque ad paritio-
nem sententiae, seu sententiarum, ac literarum executorialium pro tempore
latae, seu latarum, et decretarum, a quibus appellare non liceat, ad restitu-
tionem, seu relaxationem possessionis, ac fructuum, reddituum, et proven-
tuum, necnon refectionem expensarum, ac damnorum, interesse huiusmodi
perinde, ac si contra eosdem successores sententia, seu sententiac latae, et
hterae exccutoriales huiusmodi decretae fuissent, cogi, et compclli. Sic tamen
quod postquam alter ipsorum sentcntiae, scu sententiis, ac restitutioni, vel
relaxationi possessionis, et fmctuum, reddituum, et proventuum, necnon
damnorum, et interesse huiusmodi refectioni, aliisque praemissis realiter, et
cum effectu pamerit, alter desuper molestari non possit.
§ 3. Et ita in praemissis omnibus, et singulis per eosdem, et alios quos-
cumque ludices, et etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, sublata, etc,
iiidican, et definiri dcbere, irritum quoque, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 48, 49].
101.
M IV' COnst Ea <1" re * Praedecessoribus, 13 nov. 1560.
l,tntiia;=qUae 3 praedecessorib«s nostris Romanis Pontificibus, suadentibus
oMamurUrS e7.anarUnt' Iibentcr approbationis, ct innovationis munimine
au todH,; e°, TS ",ibata perdurcnt- auo sacPms fcerint Aposfolica
Wl« c ZJ ' ' dC n°V° Statuimus' et ampliamus prout rationa-
§ D , rU ^ h°C in Domino c°nspicimus salubriter expeclire.
nostro emnn.r, ,T ^ a feI" rec' Clementc P*P* VII Pracdccessore
sTquentemanarUnt h,erae> in qUibus "on"u»ae a.iae inseruntur tenorum sub-
ConsCuevitCnctcEPiSCOPUS ^™8 scrvorum D^ pcrpetuam rei memoriam.
ficl (^CT, TnTv "fr Simplifer C°nfirmat IulU R<*is paci*
§ 2. Cum autcn ^ sic ,» n 'h ' ^ QU3m De0 SUPra> * M
Marchioncs, Domicelii £J 'nn°tuit' qwmplurimi Duces, Comites,
Communitatcs,etUmve^si|rt)^CS, 01 m lemPor:»libus Domini, Vicarii,
nae Ecclesiae mecUatc , ™ 2 . terran,m. locorum eidem Roma-
• tmeuiatc subicctorum, nonnullique alii singularia
Romuni Pontifices
179
ootantes, et alii etiam, ut pracfertur, subditi illa viderc cupien-
certamina exop • et honoris immemores literis praedictorum huius-
|diSUoruni m • ce^suraS| ac p0enas in iliis contentas parvipendcre
m°d^eanTur. in animarum suarum perniciem, et divinae maiestatis offen-
11011 ir Rcinublicac laesionem.
83 Nos quorum est sccleratorum insolentiis, quibus adversum Dcum,
Imum ac dictae Sedis auctoritatem veluti Catholicae professionis ini-
C' -^aeviunt' salubriter reprimendis, ne ipsorum invalescat praesumptio, et
Zmtiu extollatur, intendere, et ne literae praedictae, quae provida deli-
b^ratione ab ipsis Praedecessoribus emanarunt, contemptibiles reddantur, sed
niirum transgressores debita animadversione puniantur, providere volentes,
Motu proprio, non ad aliquorum Nobis super hoc oblatae petitioms mstan-
!Um sed de nostra mera deliberatione, et ex certa scientia, singulas lulu,
Lconis, et Clementis, Praedecessorum praedictorum literas cum statutorum,
ordinationum, adiectionum, decretorum, declarationum, confiscationum, incor-
porationis, applicationis, voluntatum, et mandatorum, ac omnibus, et singulis
iliis in eis respective contentis clausulis, auctoritatc Apostolica tenore prae-
xntium approbamus, et innovamus, et perpetuae firmitatis robore subsisterc,
ci singulos, quos literae ipsae concernunt, et concerncnt, sttb excommunica-
fionis, anathcmatis, malcdictionis, perpetuae infamiae, diffidationis, criminis
laesae maiestatis, seditionis, rebellionis, confiscationis, et privationis statuum,
H dominiorum, ac Feudorum, et Vicariatuuin, ac aliorum bonorum suorum,
ac depositionis illorum, necnon inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obti-
nenda.ac interdicti, ac aliis censuris, ac poenis ecclesiasticis, et temporalibus,
aliisque in eisdem litcris contentis, quas contravenientes eo ipso incurrant,
ct intestabiles fiant, ac ultra poenas praedictas carceribus mancipari, et deti-
"■eri, et poenis pracdictis irrcmissibilitcr ptuiiri debeant, perpetuo observari,
eiperexecutores in dictis literis deptttatos adversus eosdem contrafacientcs
ii totalem executionem dictarum poenarum procedi dcbcre decernimus.
§ 4. Illasque tam ad pugiles taliter pugnantes, quam eos ad id tentantes,
tt provocantes, attt locum, seu campum ad pugnandum dantes, seu conce-
^ntes, ac in illis astantes, et interessentes, ac certantcs, comitantes, et comi-
'i«m praestantes, necnon consulentcs, ac adhaerentes, et fautores, necnon
chartas certaminis, seu duelli subscribentcs, vel affigentes, aut publicantes,
«iam si praedictae, seu cuiuscumque alterius dignitatis, nobilitatis, status,
p-adus, et ordinis, tam Ecclcsiasticae, quam mundanae existant, etiam ad
h«: ut ipsi ultra poenas praedictas excommunicationis maioris latae senten-
« poenam, a qua nonnisi a Nobis, seu Romano Pontifice pro tempore
^istente absolvi possint, eo ipso incurrant, ct si Ecclesiastici fucrint, etiam
^imbus, ct singulis Ecclcsiis, Monastcriis, dignitatibus, et aliis beneficiis
clesiasticis pcr eos obtentis, seu in qttibus, et ad quac ius eis compctit,
'Pso privati, et ad illa, ac alia in posterum obtinenda inhabiles existant,
°n illa tamquam per privationem huiusmodi vacantia ab aliis impetrari
»m extendimus, et ampliamus.
fcm in ninilominus praemissa omnia, ct singula prout per lulium, Leo-
1 e Clemcntem Pracdccessores pracfatos, statuta, ct ordinata, inhibita,
1S0
Romani Pontifices
decreta, ct mandata fucrunt, in omnibus, et per omnia de novo statuirtms
ordinamus, inhibemus, decernimus, declaramus, et mandamus.
§ 6. Ac omnes concessiones duellorum huiusmodi, et facultates desun
praedictis, seu aliis quibusvis personis per quoscumque Rom. Pont. Praed-
cessores nostros, sub quibusvis formis, et verborum expressionibus forsaii
concessas, et approbatas, et innovatas, harum serie revocamus, cassamus
et annullamus.
§ 7. Et insuper cupientes, illa, et tam detestabilem pugnantium, et alio-
rum loca ad pugnandum, ac alias in praemissis favorem praestantium, et
denique tanti sceleris fautorum nequitiam, non solum in terris, et locis
eidem Romanae Ecclesiae, ut praefertur, subiectis, sed alias ubilibet penitus
reprimi, et aboleri, ac singulorum Christifidelium animarum periculis obviare,
per viscera Domini nostri lesu Christi rogamus, et obtestamur universos, et
singulos totius Orbis Imperatorem, Reges, Duces, etiam armorum, Marcriio-
nes, Barones, ceterosque Principes Christianos, necnon dominia, potentatus,
communitates civitatum, ac universitates oppidorum, castrorum, terrarum, et
locorum quorumcumque, illommque in temporalibus dominos, ac etiam
nulitum, tam equestrium, quam pedestrium capitaneos, et praefatos etiam
temporali ditioni ipsius Romanae Ecclesiae non subditos, cuiuscumque sta-
tus. gradus, ordinis, conditionis, nobilitatis, ac praeeminentiae fuerint, ut divini
nomims intuitu, et pro sua in Nos, et hanc Sanctam Sedem Apostolicam
devotione, et revcrentia, necnon fidei cultu, et conservatione, ac animarum
eorum, qui huiusmodi duella diabolica fraude decepti perquirunt salute, dicta
duella, seu alia singularia certamina in suis Regnis, Ducatibus, Marchiona-
t.bus, Baronus, Dominiis, terris, et locis nullatenus fieri permittant, immo
ne t.ant expresse prohibeant, et dissuadcant: districtius praecipientes eis, nc
ullo umquam temporc huiusmodi duella, seu certamina, quovis praetextu,
scu quavis occasione, vei causa admittere, aut aliquos ad id irritare, seu
provocare vel illis interessc, aut ut fiant pati, seu permittere audeant, vel
aesumant; al.oquin eos, ac etiam extra terras, et loca ditioni Ecclesiae
".usmodl 0n subjecta dud|a> sjngu|arja certamina huiu8modi aut dif.
Kla uones desuper facientes, et ad id irritantes, provocantes, et auxilium,
cl» - • T' T"1 danteS' ac illis astantes- et interessentes, et similiter
e rln,deSUPCr subscribente*. aut publicantes, seu de illis se intromittentes,
ex coIIl^T SingU'0S ab ImP™tore, ct Regibus inferiores maioris
e?° S' f UUra Cam' Si E^lesiastici fuerint, privationis, et inha-
a S/r ??8 nUDiaCere' illasauc tneurrere, et ab eis praeterquam
aut adversul ilh " ?m' ' Pf0 temp°re existente' ut Pracfertur. absolvi,
««i e! dedMuJuT rehabilitari non P°^e, neque debere decern.
§ 8 Non obstantibus, etc.
lBuH* Rom- tonu 4. II, p. 51.53].
Roiiwni Pon/ijices
181
102.
Pius IV, cp. Cum sicut nuper, \6 apr. 1561.'
Cum sicut nuper, non sine animi nostri molestia, accepimus, diversos
dotes in Regnis Hispaniarum, atquc etiam in eorum Civitatibus, et Dioe-
esfbus curam animarum habentes, sive eam pro aliis exercentcs, aut alias
audiendis confessionibus poenitentium deputati, iu tantam proruperint ini-
uifatem ut Sacramento Poenitentiae in actu audiendi confessiones abutan-
hir nec illi, et qui id instituit Doniino Deo, et Salvatori nostro lesu Christo
iniuriam facere vereantur: mulieres videlicet poenitentes ad actus inhonestos,
dum earum audiunt confessiones alliciendo, et provocando, seu allicere, et
provocare tentando, et procurando, ac loco earum per Sacramentum huius-
modi Creatori nostro reconciliationis, graviori peccatorum mole eas onerando,
ct in manibus Diaboli tradendo, in Divinac Maiestatis offensam, et animarum
pemiciem, et Christifidclium scandalum non modicum.
§ 1. Nos in animum inducere nequeuntes, quod qui de Fide Catholica
recte sentiunt, Sacramentis in Ecclesia Dei institutis abutantur, aut illis iniuram
lidant, fraternitati tuae, de cuius eximia pietate, virtute, atque doctrina phi-
rimum in Domino confidimus, per praesentes committimus, et mandamus,
quatenus peY te, vel per alium, seu alios a te deputandum, seu deputandos
contra omnes, et singulos Sacerdotes dictorum Regnorum, ac illarum Civi-
utum, et Dioecesum de praemissis quomodolibet diffamatos, tam saeculares,
quam quorumvis etiam exemptorum, ac Sedi Apostolicae immediate subie-
ctorum Ordinum Regulares, cuiuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis,
conditionis, ct praccminentiae cxistant, tam super praemissis, quam supcr
fide Qtholica, et quid de ea sentiant, diligenter inquiras, et iuxta faculta-
tum tibi contra haereticos, aut de haeresi quovis modo suspectos a Sede
Apostolica concessarum continentiam, et tenorcm procedas, ac culpabiles
tpertos iuxta exccssuum suorum qualitatem, prout iuris fucrit, punias, eos
ttiam s'> ct prout de iure fuerit faciendum, debita praecedente degradatione
wularis Iudicis arbitrio puniendos tradendo.
§ 2. Non obstantibus, etc.
(Bull, Rom., tom. 4, II, p. 77].
103.
Pius IV, breve 11 aug. 1562.
'Jlibu lI,IS|P™iarum rex cathoHctiS nobis nuper exponi fecit quod in Orien-
^ sindus novoque Hispaniae Rcgno, propter rcccntem illius populorum
Cm orthoi,oxam conversionem, rarac Sedes episcopalcs in tanta terra-
QeneraHISC0P° Hispalensi in ReK0'5 Hispaniarum haercticae pravitatis Inqui-
1S2
Romani Pontifices
rtim amplitudine adhuc institutae reperiuntur: undc fit ut post electionem
Praelatorum ad illas vacantes factam, sufficiens Episcoporum numerug ad
munus consecrationis illis exhibenduiu infra tempus de consecraiidis Epi-
scopis a iure statutum coadunari nequeant Quare praefatus PhUfppus rej
nobis humiliter suppKcari fecit quatenus in praemissis opportunc providerc
de benignitate Apostolica dignaremur. Nos igitur sacrorum canonum aequi.
tatem a ncmine ultra quam praestari possit exigere perpendentes, ac omnes
et singulos Venerabiles Fratres Archiepiscopos et Episcopos in Indiis prae-
fatis constitutos, qui hactenus munus praedictum, numero Praelatoruni com-
petenti ad id non adhibito, alias tamen rite susceperunt, ab huiusmodi
excessu, et suspensionis aliisque ccclesiasticis poenis, auctoritate Apostolica,
tenore praesentium absolventes, sccumque super irregularitate, si quam inde
contraxerint, et quod munere praefato sic pcr eos suscepto, suisque etiam
presbyteratus Ordinibus ac officio pontificali uti, et in illis etiam in altaris
ministerio ministrare, ac suis ctiam Metropolitanis et Cathedralibus ecclesiis
praeesse Iibere et licite valeant, de specialis dono gratiae dispensantes, huius-
modi supplicationibus inclinati, universis et singulis quos ad Cathedrales et
Metropolitanas Ecclesias in Indiis praefatis nunc et pro tempore institutos,
illarum vacatione occurrente, canonice eligi et assumi contigerit, ut deinceps
perpetuis futuris temporibus post eorum electionem et assumptionem huius-
modi, nullo alio sibi obstante canonico impedimento, a quocumque malue-
rint catholico Antistite gratiam ct communionem Apostolicae Sedis habente:
accitis, et in hoc sibi assistentibus duobus vel tribus in dignitate ecclesia-
stica constitutis seu Cathedralis, aut Cathedralium aut Metropolitanarum
ecclcsiarum canonicis, pracfatum consccrationis munus rccipere valeant; ac
eidem Antistiti ut idem munus, illius auctoritate praefata, impendere libere
possit plenam et liberam auctoritatem et facultatem concedimus et indulge-
mus. Non obstantibus, etc
[Collectanea S. C. de Prop. Fidc, vol. I, p. 56, nota (1)1
104.
Pius IV, const. Sedis Apostolicae, 18 febr. 1564.
Sedis Apostolicae providentia circumspecta, ne rursus ea, quae in con-
teS t*Tx PerS0"aS EccIcsiasti«s, praesertim Altissimo sub regulari pro-
S!!, , eXOrtis" pro tra"q«iHo Religionis statu prudenter ordi-
res P a 2! T contcn,ionis ««fractu. relabantur, maiorem solet, dum id
psa rca.umt' adhibere cautioncm.
temporih»s,letrPer postq,lam' sicut Nobis innotuerat, ab antiquis usque
vcrSiai,Uerd Ssni,Pr<aRCCrm Tei™ci™' iis- * causa. scu contro-
stini ConKretntinni, 1 . °rem eeneralcm, et Canonicos Rcgularcs S. Augu-
Cassincn alias SuKt^, T"*? cx un*. ac Monacos S. Benedicti Ordlnfa
super illorum praeced^nnt de ,,;idua congregatio..um partibus ex altera,
pwccedentia, SCII praecedcndi gu & ,udi.
Romani Pontifices 183
' ", nctro Palatii Apostolici Auditorio ventilata, ac demum non
cibus, etiani m no jn 0ecumenico Concilio Tridentino, inter earum-
iine . 2 onum Abbates revocata fuerat.
dem TSnf considerantes, litcs, et controversias huiusmodi in Ecclcs.a prae-
■ I relieiosas, et reformatas personas, quae relictis mundi van.tat.bus,
*T ! „ in humilitatis spiritu, Domino, et Deo nostro, qui se pro nob.s
Zi humiliavit, ut formam servi acciperet, persolvere profitentur, non
llum Hi praeclarae, Deoque praecipue dilectae virtuti, quae est humi-
n hhem infundere, populoque scandalum generare, ac propterea .llas
n'i ratione submovendas, publicaeque religionis tranquillitati, ac m.n.-
Tnim Dei reconciliationi, et mutuae dilectioni quamprimum consulendum
J rati Motu proprio dictas causas, et controvcrsias ubilibet, et coram
S.usvis Iudicibus motas, et in quibusvis instantiis indecisas pendentes, ab
idem ludicibus ad Nos avocavimus, illasque dilectis filiis nostr.s loann.
Michaeli S. Anastasiae Saraceno, Ioanni Baptistae S. Clementis Cicadac, ac
tadino Scoto nuncupatis, S. R. E. Presbyteris Card. audicndas, cogno-
scendas, et decidendas per quamdam Motus proprii schedulam, et de.nde
illas per aliud nostrum rescriptum eisdem Cardinalibus per eos aud.endas
tantum, Nobisque referendas commisimus.
§ 3. Qui quidem Cardinales, dictis partibus, earumve procuratonbus, e
advocatis pluries auditis, dubiisque emergentibus ad plenum discuss.s, et
resolutis, comperto satis per eos ex compluribus literis Apostolicis, d.versisque
aliis documentis, rationibus, et probationibus, quod ipsi Canonici fuerunt, et
sunt de illis clericis a S. Augustino, quinimmo a Sanctis Apostolis institutis,
eosdem Canonicos, tam suae antiquae institutionis huiusmodi, quam etiam
dignitatis clericalis, qua eos statim, quod professionem regularem emittunt,
insignitos esse oportet, aliarumque qualitatum in eis existentium ratione,
dictamque illorum Congregationem Lateranen. praefatos Monacos, et eorum
Congregationem Cassincn. praecedere debere censuerunt, et concluserunt,
suamque conclusionem huiusmodi ad audientiam nostram iuxta ultirni nostri
rescripti praefati tcnorem retulerunt.
§ 4. Unde Nos illorum relatione intellecta, eaque pcr Nos diiigenter
«aminata, quoniam eam in omnibus suis partibus veritati, et iuri consonam
comperimus, per nostram definitiva.u sententiam pronunciavimus, sentcntia-
vimus, decrevimus, ct declaravimus, Abbates, Praelatos, et Canonieos regulares
Congregationis Laterancn. uti clericos dimissa superiori veste, pallio, seu cappa,
in linea veste, clericalique habitu incedcntes (quod ctiam in Alma Urbe con-
suetum fucrat.ettuncobservabatur) in proccssionibus, et omnibus aliis actibus
publicis, et privatis, tam in d. Urbe, nostroque, et aliorum Romanorum Pontifi-
«mSuccessorum nostrorum conspectu, quam alias in universis, et quibuscum-
que aliis Civitatibus, terris, oppidis, ct locis, Abbatcs, Praelatos, et Monacos
rdinis s- Bcncdicti Congregationis Cassinen. praedictos praecedere debuisse,
tl debere. ac eosdem Abbates, Praclatos, et Canonicos Regulares, dictamque
wrum ConRregationem, u t praefertur, incedentcs, dictis Abbatibus, Praelatis,
^ 'lonacis S. Bencdicli, ct eorum Congrcgationi in omnibus, et singulis prae-
ISS,S Draekrendos, anteponendos, et in digniori loco collocandos fore, et esse.
1S4 Romani Pontifices
§ 5. Abbates vero dictarum Congregationum singulariter, et de pcr 5«
absque eorum conventibus in Conciliis generalibus, provincialibus, et Syno-
dalibus, ac aliis actibus publicis, et privatis, in quibus Abbates de iure, ve|
consuetudine locum, et votum liabent, vel pro tempore quomodolibet habe-
bunt, inter sese iuxta singulorum ipsorum Abbatutn ibidem intervenientium
priorem, et antiquiorem promotionem ad Abbatiam, ac illorum promotionc
dumtaxat, non autem Congregatione, et Ordine cuius sint, attentis, praece-
dere, et praeferri, et in digniori loco collocari debuisse, et debere, prout ex
tunc praetulimus, anteposuimus, et collocavimus, praeferrique, anteponi et
collocari mandavimus. Iactationes quoque, molestationes, oppressiones, per-
turbationes, vexationes, et impedimenta quaecumque per Ahbates, Praelatos,
et Monacos praedictos, et eorum Congregationem Cassinen. eisdem Abbati-
bus, Praelatis.et Canonicis Regularibus Congregationis Lateranen. superprae-
fatis omnibus, et singulis, et illorum occasione quomodolibet factas, prae-
stitas, et illatas, factaque, praestita, et illata, fuisse, et esse temerarias, illicitas,
indebitas, et iniustas, temerariaque, illicita, indebita, et iniusta, ac de facto
praesumptas, et praesumpta, illasque, et illa Abbatibus, Praelatis, et Monacis
Congregationis Cassinen. huiusmodi fecisse, et facere minime Iicuisse, neque
licere de iure. Et propterea de, et supcr illis, ac dicto iure praecedendi,
omnibusque, et singulis aliis praemissis perpetuum silentium imponendum
fore, et essc, et tunc imposuimus, prout in rescripto, relatione, et sententia
praedictis plenius continetur.
§ 6. Ne autem de sententiae, aliorumque praemissorum validitate ullo
umquam tempore dubitari, ac propterea, vel alio quovis praetextu rera
mature discussam, et iudicatam, rursus in controversiam retrahi, neve denuo
in Ecclesia Dei inter tales personas Religiosas contentiones exoriri, ac populo
scandala generari contingat, tempestive providere, ac supremam huic negotio
manum apponerc cupientes, necnon veriores literarurn singulorum Praede-
cessorum, ac rescripti, processus, relationis, sententiaeque praefatorum, et
inde secutorum tenores praesentibus pro sufficienter expressis habentcs,
Motu srniili, non ad ipsorum Abbatum, Praelatorum, et Canonicorum Regu-
lanum Congrcgationis Lateranen., vel alterius pro eis Nobis supcr hoc oblatae
pet.tion.s mst.intiam, sed cx mera deliberatione, et certa sclentia nostra, ac
ue Apostol.cae potestatis plenitudine ad effectum executionis dictae senten-
uae tantum, omnes, et singulos processus, et scntcntiae praefatorum defc-
c us et.am substantiales, si qui forsan in eisdem intervenerint, l.arum serie
mK? ^ eamlem sententiam "na cum eius processu validos, et effi-
ommbus ;,hTSqUe plcnarios' ct inl^os effectus sortiri, et inviolabiliter ab
*£S^ ebere- nec partes jpsas a° * u»o tempore
«oZZTZZZT* r[0Te resilirc posse- sed ad i,,orurn observa;
W cogi et com n ^™' Um Ecclesiasticis. <\™™ pccuniariis ad
«ntcntum ! nCqUC Mnnac°s eorumve Congregationem adversus
restitui, n« nu -f™18" ,n P"stinum quovis quaesito colore, vel ingenio
§ 7- PraesentcT
«ntcntionis ttortnft^» llf^ dC subrcPli°n'S, vcl obrcptionis vitio, aut
• ™ ano quovis dcfcctu notari, seu impugnari posse,
Romani Ponlijices
185
on aliter per quoscumque Iudices, et Commissarios, etiam S. R. E.
sicque, e n a ejs e{ eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpre-
DrHd,lcultate et auctoritatc, iudicari, et definiri dcbere, ac quicquid secus
am quavis auctoritate, scientcr, vcl ignoranter attentari contigerit,
3 ^ el inane decernimus, praemissaque omnia perpetuo statuimus.
irfllun,g CEt ' 0Q jta fiant, et observentur, volumus, atque mandamus simi-
■ erabili fratri Episcopo Amerin. et dilectis filiis nostro in Alma Urbe,
lller. VendCjs(rictu Vicario in spiritualibus, ac Curiae causarum Camerae Apo-
1 Rae Auditori generalibus, per praesentes motu pari mandantes, quatenus
Ssi'vel duo, aut unus eorum, per se, vel alium, seu alios praesentes lite-
'P *et in eis contenta quaecumque, ubi, et quando opus fuerit, ac quotics
m parte Rectoris generalis, et Abbatum, Praelatorum, ac Regularium Cano-
nicorum S. Augustini Congregationis Lateranen. praefatorum, vel alicuius
corum fuerint requisiti, solemniter publicantes, ac illis in praemissis efficacis
defensionis praesidio assistentes, faciant auctoritate nostra illos suppletione,
decreto, statuto, voluntate, et mandato, aliisque praemissis pacifice frui, et
gaudere. Non permittentes eos, vel eorum quempiam desuper per quoscum-
que quomodolibet indebite molestari, deturbari, vel inquietari. Contradictores
quoslibet, et rebelles per sententias, censuras, et tam Ecclesiasticas, et pecu-
niarias, etiam arbitrio suo moderandas, et applicandas, quam etiam priva-
tionis beneficiorum Ecclesiasticorum per ipsos contradictores obtentorum
poenas, aliaque iuris remedia, appellatione postposita, compesccndo, ac legi-
timis super his habendis, servatis processibus, illos sententias, censuras, et
poenas huiusmodi incurrisse declarando, illosque etiam iteratis vicibus aggra-
vando, et interdictum Ecclesiasticum imponendo, invocato etiam ad hoc, si
opus sit, auxilio brachii saecularis.
§ 9. Non obstantibus, etc.
Sequilur tenor scntentiac praedictae.
Christi nominc invocato, pro Tribunali sedentes, et solum Deum prae
oculis habentes per hanc nostram definitivam sententiam, quam ferinius in
his scriptis, in causa, et causis, quae coram Nobis, et quas dilectis filiis
nostris loanni Michaeli Saraceno tit. S. Anastasiae, loanni Baptistae Cicadae
S. Clementis, ac Bernardino Scoto tit. S. Matthaei S. R- E. Cardinalibus
Primo audiendas, cognosccndas, et per eos decidendas, et tertninandas, et
deinde per praefatos Cardinalcs per Apostolica nostra rescripta Nobis refe-
fendas commisimus, inter dilectos filios Abbatcs, Praelatos, et Canonicos
Repilares Ordinis S. Augustini, Congrcgationis Lateranen., et universam
Congregationem ex una, et Praelatos, Abbates, et Monacos Ordinis S. Bcne-
Jeti Congregationis Cassinen. alias S. lustinae de Padua nuncupatos, ct
d'ctam eorum Congregationem, de et supcr praecedentia, ct iurc inter eos
praecedendi, tam in processionibus, quam in gencralibus, et synodalibus,
5e« provincialibus Conciliis, omnibusque actibus publicis, et privatis, rebus-
qUC allls in acV's causae, et causarum huiusmodi latius dcductis, et illorum
^casione, in prima, seu alia vcrsae fucrint, et vertcbantur instantiis, parti-
ex al,era- causa huiusmodi coram dictis Cardinalibus ad plenum vcnti-
ISO Romani Pontifices
lata, ac saepius auditis partibus, et dubiis in ea plene discussis, et rcsolutis
ac visis de iure videndis, et demum per dictos Cardinales Nobis matura
desupcr facta relatione, pronunciamus, sententiamus, decernimus, et dcclara-
mus, Abbates, Praelatos, et Canonicos Regularcs Congregationis Lateraricn.
uti Clericos dimissa superiori veste, pallio, seu cappa, in linea veste, cleri'
caliquc habitu inccdentes (quod etiam in Alma nostra Urbe Romae consue-
turn fuit, et nunc observatur), in processionibus, et omnibus aliis actibus
publicis, et privatis, tam in dicta Alma Urbe nostra, nostroque, et Success* .
rum nostrorum conspectu, quam alias universis, ac quibuscumque aliis civi-
tatibus, terris, oppidis, et locis, dictis Abbatibus, Praelatis, et Monacis Ortii-
nis S. Benedicti Cassinen. praecedere debuisse, et debere, eosdemque Abbatcs
Praelatos, et Canonicos Regulares, dictamque eorum Congregationem, ut
sup. incedentes, dictis Abbatibus, Praelatis, et Monacis S. Benedicti, et eonim
Congregationi, in omnibus, et singulis praemissis praeferendos, anteponen-
dos, et in digmori loco collocandos fore, et esse. Abbates vero dictarum
Congregationum Lateranen. et S. Benedicti singulariter, et de per seabsque
eorum conventibus, in Conciliis generalibus provincialibus, et synodalibu?,
et aliis actibus publicis, et privatis, in quibus Abbates de iure, vel consue-
tudine locum, et votum habent, vel pro tempore quomodolibet habebunt,
inter sese iuxta singulorum ipsorum Abbatum ibidem intervenientium, prio-
rcm, et antiquiorem promotionem ad Abbatiam, ac illa promotione dum-
taxat, non autem Congregatione, et Ordine cuius fuerint attentis, praecedere,
ac praeferri, ct in digniori loco collocari dcbuissc, et debere, prout pracfe-
rimus, anteponimus, collocamus, praeferrique, anteponi, et collocari respc
ctive mandamus. Iactationes quoque, molestationes, oppositioncs, perturba-
tiones, vexationcs, et impedimenta quaecumque per praefatos Abbates, Prae-
latos, et Monacos dicti Ordinis S. Benedicti, et dictam eorum Congregationem
eisdem Abbatibus, Praelatis, Canonicis Regularibus dicti Ordinis, et eorum
Congregationi, de et super praefatis omnibus, et singulis, et illortim occn-
sionc quomodolibet factas, praestitas, et illatas, factaque, praestita, et illata,
fu.sse, et esse temerarias, illicitas, indebitas, et iniustas, temcrariaque, illicita,
tndebita, et iniusta. ac de facio praesumptas, et praesumpta, illasque, et illa
praefatis Abbatibus, Praelatis, et Monacis fccisse, et facere minimc licuissc,
nec licere de lure. Et propterea dc, et super illis, ac dicto iure praecedendi,
ut siipra, oiunibus aliis, et singulis pracmissis perpetuum silentium impo-
uenuum fore, et esse, ac imponinms. Utramque partem in expcnsis iustis
ex causis absolventes.
IBull. Rom., tom. 4, II, p. 171-173].
105. -
Pi«s IV, const. Dominici gregis, 24 mart. 1564.
P^rla^^ lisponente praepositi, vigilis more
possumus cura et dili J ? R g ab ,mmi»^tibus periculis. quanta max.ma
'"gcnt.a praecavere, ne proptcr negligentiam nostrnm
rum
diam
ws
Romani Pontifices 187
~" ^aTDreimDsissirno Do.nini nostri lesu Christi sanguine sunt
pereant oves, q • ^ verjtatem patcfaciendam, et ad horum
redemptae. t _ confutandas pertinebant, in Occumenico, et gencrali Con-
L0 sancti Spiritus assistente gratia, nuper adco enucleata, ac
dio Tnacnu. , u.iicuique sanam, catholicamque doctrinam
^2!^Wen««e; tamen cum librorum ab haereticis edito-
wt non modo simpliciores homines corrumpere soleat, verum saepe
Jtctos eruditosquc in varios errores, et a veritate fidei catholicae aUe-
opiniones inducere, huic quoque rei esse duximus providendum.
S Cum autem aptissimum ei malo remcd.um esse sc.remus, s. com-
ih,r ataue ederetur Index sive Catalogus librorum, qu. vel haeret.ci
t v | de haeretica pravitate suspecti, vel certe moribus, et pietati noceant,
f n^cium ad sacram Tridentinam Synodum reieceramus, ea vero ex tanta
niscoporum, et aliorum doctissimorum virorum copia deleg.t ad eum con-
£!« Indicem multos cum doctrina, tum iudicio insignes Praelatos ex
omnibus fere nationibus. Qui quidem non sine max.mo labore plunm.sque
viriliis, eum Indicem tandem, Deo iuvante, perfecerunt, adh.b.t.s et.am m
consilium lectissimis quibusdam Theologis. Peracto autem Conc.ho cun, ex
ipsius Svnodi decreto is Index Nobis oblatus fuisset, ut ne ante ederetur,
quam aNobis approbatus fuisset, Nos doctissimis quibusdam, probat.ss.m.s-
que Praelatis eum accuratissime legendum, examinandumque tradidimus, et
ipsi etiani legimus.
§ 2. Cum igitur eum magno studio, acri iudicio, diuturna cura confe-
ctum, et praeterea commodissime digestum esse cognoverimus, Nos salun
inimarum consulere, camquc ob causam providere cupientes, ne hbri, et
scripta cuiuscumque gcneris, quae in eo improbantur, sive ut hacretica, sive
ut de haeretica pravitate suspecta, sive ut pietati, ac morum honcstati inu-
titia, aut aliqua correctionc saltem indigentia, posthac a Christifidelibus
legantur, ipsum Indicem, una cum reguiis ei praepositis, auctoritate Aposto-
Bca tenore praesentium approbamus, imprimlque, ac divulgari, et ab omni-
bus universitatibus Catholicis, ac quibuscumque aliis ubique suscipi, casque
regulas observari mandamus, atque decernimus.
§ 3. Inhibentes omnibus, et singulis, tam ecclesiasticis personis saecula-
ribus, et regularibus cuiuscumque gradus, ordinis, ct dignitatis sint, quam
Wcis quocumque honore, ac dignitate praeditis, ne quis contra earum rcgu-
lamm praescriptum, aut ipsius prohibitionem Indicis libros ullos legere,
habereve audeat. Si quis autem advcrsus eas regulas, prohibitionemquc fece-
n't: is quidem, qul haereticorum libros, vcl cuiusvis auctoris scripta pro-
Pter haeresim, vel falsi dogmatis suspicioncm damnata, atque prohibita legerit,
h»bueritve, ipso iurc in excommunicationis poenam incidat, eamque ob cau-
ym in eum tamquam de haeresi suspectum inquiri, et procedi liceat, praeter
«"M poenas super hoc ab Apostolica Sede, sacrisque Canonibus constitutas.
Qul autem libros alia de causa prohibitos legerit, habueritve, praeter pec-
atl morlalis reatum, Episcoporum arbitrio severc se noverit punicudum.
§ 4. Non obstantibus, etc.
IBulh Rom., tom. 4, II, p. 174, 1751.
188
Romani Pontifices
106.
Pius IV, const. Romanum Pontificem, 17 oct. 1564.
Romanum Pontificcm in excelsa militantis Ecclesiae specula constitutum
vigiles mentis oculos, non solum in absentium extendere, sed potissimum
in praesenlium, domesticorumque fratrum, et filiorum suonim mores dili-
genter perscrutandos, aliquando reflectere, ac eos praesertim, quos in Apo-
stolicae solicitudinis partem evocavit Altissimus, nedum ab omni pactionis
illicitae contagione, verum etiam ab eius omnimoda suspicione vacuos et
immunes conservare decet, ut qui ceteros illustris officii sublimitate ante-
cellunt, eosdem prisca etiam illa morum integritate praestare dignoscantur.
§ 1. Sane licet dudum, cum certam simoniacae pravitatis speciem, quam
beneficiorum confidentiam vocant, etiam Romanae Curiae, atque adeo in
sacrum venerabilium fratrum nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardi-
nalium Collegium, quasi per cuniculos irrepsisse, ac nonnullos ex ipsis fra-
tribus, nimia quadam facilitate, seu potius importunis amiconim, familiarium-
que precibus adductos, bcneficia Ecclesiastica in confidentiam huiusmodi
rccepisse, et frequenter recipere intelleximus, hanc illicitam beneficentiae
exercendae, scu amicitiac colendae viam, a tanto saltem Collegio prorsus
eliminare cupientes, eosdem fratres in Consistorio nostro secreto, non semel
admonuerimus, huic aliena beneficia custodiendi modo ne assuescerenl,
neve illa hoc pacto reciperent, utque sic recepta dimitterent, nihilominus
nuper ad aures uostras pervenit eorum aliquos, monitionis nostrae immo
potius suimet oblitos, ea quae custodienda receperant beneficia, nondum
tamen dimisisse. Et insuper illos, et nonnullos alios, etiam Patriarchas, Archie-
piscopos. et alios Episcopos, ac etiam Camerae Apostolicae Clericos, Eccle-
m.is, Monasteria, dignitates, et alia beneficia huiusmodi, in sui favorcm resi-
gnata, cessa, vel alias dimissa acceptasse, aut de illis, per obitum, vel alias
vacant.bus, a Nobis, et Pracdecessoribus nostris, seu etiam ab Ordinariis, et
ajus .nfer.or.bus collatoribus, etiam ad patronorum praesentationem, ad alte-
m.s commodum sibi provideri obtinuisse, illaquc, ac etiam alia alitervacan-
<a. s.d. m t.tulum, commendam, vel administrationem, aut alias dicta aucto-
• ie concessa, quandoquc in resignantium, vel ccdentium, seu etiam alion.m
r ic tus Vd "^5 dim,"SiSSC- Ac sibi ProPterea Pensiones annuas' aC
al.omm w£? C pr0Ventus Ecclesiarum, Monasteriorum, dignitatum, et
facultate iZ ?T* huiusmodi' in tot«. vel in parte, etiam aliquando cum
senutioncm ei t al, 2 ^™*1' ac etiam collationem, provisionem, prae-
<iem Ecclesun m u a,sfos,t,oncm bencficiorum ecclesiasticorum ad earum-
stentes, ac ^\t^^Vnm' et dienitatnm Praelatos pro tcmpore exi-
necnon rcKressus siv Dencficia Pro tempore obtinentes pcrtinentium,
les, Monastcria ac M* ^880** ct '"gressus ad Ecclesias, etiam Cathedra-
rasse. et obtinuissc -.h !, bcneficia ecclesiastica sibi reservari procu-
' d h°C v,aclicet. ut confidentes sic Decimarum Aposto-
Romani Pontifices
189
vel communis dicti Collcgii, et annatae, aliorumque hlrium dictae
[iarnm' debitorum solutionem eludant, intcgrisque beneficiorum, etiam in
^""T ^ Apostolicis vacantium, aut alias dispositioni Sedis Apostolicae gene-
me"S eservatorum collationibus, ac interdum, ut beneficia ipsa, tempore
^ 'ed^nte, in aliquorum, tunc forsan de iure inhabilium, et incapacium, vel
Pt°dum adlmc natorum favorcm, cedantur, seu resignentur, vel ut personae
Tbiles et incapaces huiusmodi, etiam laici, pensionibus, ac fructibus, red-
dVbus et proventibus Ecclcsiasticis fruantur, et gaudeant, seu potius illis,
et facuitate transferendi praedicta abutantur, in animarum suarum periculum,
e, perniciosum exemplum.
s 2. Quare Nos hanc Cardinalium eonimdem m monitionibus nostris
parendo incuriam, et tam illorum, quam ceterorum Praelatorum, etiam Clc-
ricorum, ac aliorum quorumcumque indignam fallaciam, conniventibus oculis
diutius minime dissimulandam, sed huic errori, ne radices altius agat, occur-
rendum tandem esse censentes. Et quoniam hanc ipsorum, qui monitioni
nostrae non parentes, beneficia huiusmodi in confidentiam, ut praefertur,
rttinuerunt, et fructus ex eis indebite, vel percipiendo, vel per alios nomine
suo, etiam per simulatas illorum locationes, et fictas de receptis quietantias,
2c donatioues, et remissiones percipi sinendo, graviter excesserunt Cardina-
lium metam, potius ex immoderata erga suos indulgentia, quam aliquo prae-
ceptorum nostrorum spretu processisse facile reputamus. Idcirco omnes, et
singulas Ecclesias, etiam Metropolitanas, et alias Cathedrales, ac Monasteria,
ctiam consistorialia, prioratus, praeposituras, praepositatus, dignitates etiam
maiores, et principales, etiam conventuales, personatus, administrationes, et
offida, ceteraque beneficia Ecclesiastica, cutn cura, et sine cura, saecularia,
d quorumvis Ordinum regularia, etiam de iurepatronatus etiani laicorum,
ttiam nobilium, et illustrium, etiam ex fundatione, et dotatione existentia,
per eiusdem Romanae Ecclesiae etiam Episcopos Cardinales, et quoscumque
ilios, etiam Patriarchas, Archiepiscopos, et alios Episcopos, ac etiam eius-
dem Camerae Clericos, in titulum, commendam, vel adininistrationem, aut
»Has, in huiusmodi confidcntiam iurc prohibitam cuiusvis personae, ut prae-
iertur, contemplatione, vel intuitu, quovis modo recepta, illorum liberam col-
Wonem, et dispositioncm Nobis et Sedi Apostolicae harum serie reser-
rcntes, ipso iure a die rcceptiouis eoruiudem vacavisse, et vacare. Ac fru-
tfutim, et pensionum reservationes, ac facultatcs transferendi, et collationis
^weficiorum concessiones, eis, ut pracmittitur, factas, ac regressus, sive acces-
su*,et ingressus concessos huiusmodi cessasse, et cessarc, ac extinctos esse.
§ 3. Et eosdem Cardinales, seu quosvis alios, a prima die receptionis
neficiorum huiusmodi, citra fructus, redditus, et proventus earumdem
S(on^larum> Monasteriorum, dignitatum, et aliorum beneficiorum, ac pen-
deb .pracchctas 'ndebite percipere, suosque facere non potuisse, neque
foissebSe' '"°S om,,es, et singu'os Cameram eamdem devolutos
quom C| n?6' '"iqUe deberi' ac 'P505 Cardinales, et alios, ad quorum manus
Nem Pcrvenenint, et eorum haeredes, ad integram illorum restitu-
dtbtr Ulr°que foro teneri> ct ad id opportunis iuris remediis compelli
auctoritate Apostolica, tenore pracsen. decernimus, et dcclaramus.
190
Rornani Ponlifices
§ 4. Et insuper universis, et singulis, tam eiusdem Romanae Ecclesiac
Girdinalibus, etiam Episcopis, quam Praelatis, et Clericis, ac aliis praedictis.
praesentibus, et futuris, ne deinceps ullo umquam tempore aliquas Ecclesias,
Monasteria, dignitates, vcl alia beneficia, etiam de dicto iurepatronatus, uti
praefertur, existentia, aut fructus, vel pensiones, aut rcgressus, seu accessus,
in confidentiam praedictam, aut ad effectum reservationem huiusmodi sihi
postmodum cedentibus procurandum, recipere praesumant, Cardinalibus
videlicet, et aliis Praelatis huiusmodi, in virtute sanctac obedientiae, et sub
interdicti ingressus Ecclesiae, reliquis vero sub maioris excommunicationis
latae sententiac poena, per contrafacientes eo ipso incurrenda, a qua nisia
Nobis, aut Romano Pontifice pro tempore existente, praeterquam in mortis
articulo constituti, absolvi nequeant, districtius inhibcmus.
§ 5. Ac quascumque collationes, provisiones, praefectiones, commendas,
rescrvationcs, facultates, etiam transfercndi, ac regrediendi, sive accedendi,
et ingrediendi, ac alias dispositiones de Ecclesiis, Monasteriis, dignitatibus,
et aliis beneficiis, eorumque fructibus, et beneficiorum collationibus, pcrNos,
et alios Romanos Pontifices Successores Nostros, etiam Motu proprio, seu
consistorialiter, aut etiam per Ordinarios, et alios inferiores collatores, etiam
ad patronorum eorumdem praesentationem, et alias quomodolibet cum inter-
ventu confidentiae huiusmodi expresse, sive occulte, ac de iure praesumpto,
et alias contra praemissa pro tempore factas, nullas, et invalidas, nulliusquc
roboris, vel momenti fore, neque cuiquam suffragari, sed Ecclesias, Mona-
steria, dignitates, ac alia beneficia huiusmodi, ipso iure vacare, ac nostrae,
et Sedis Apostolicae dispositioni reservata, fructusque, et pensiones Camerae
Apostolicae applicatos, ut praefertur, esse, et censeri.
§ 6. Sicque in praemissis omnibus, et singulis, per quoscumque Iudices,
et Commissarios, etiam ipsius Ecclesiae Romanae Cardinales, sublata eis
quavis aliter interpretandi, et iudicandi facultate, etiam per praesumptiones,
et coniecturas Icgitimas, et eorum arbitrio (cum alias confidentias huiusmodi
in lucem erui, et probari non posse constet) procedendo, iudicari, et defi-
nirl debere, ac quidquid secus super his a quoquam quavis auctoritate,
scienter, vel ignoranter attentari contigerit, irritum, et inane similiter decer-
nimus.^ *■ '^X"^^
§ 7. Non obstantibus fel. rec Bonifacii PapaeVIIt Praedecessoris nostri
de una, et Concilii generalis de duabus dietis, ac aiiis Constitutionibus Apo-
stolicis necnon CoIIegii praefati iuramento, confirmatione Apostolica, vel
quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudinibus, contrariis quibus-
cumque. Aut si aliquibus communiter, vel divisim ab eadem sit Sedc indul-
AnnJI?? susPendi> vel cxcommunicari non possint pcr literas
S "2 "°n /acientes plenam> et expressam, ac de verbo ad verbum de
mauuo huiusmodi mentionem.
1 9 Nnm ^ qU'm Ull° Umquam temP°re- «tc
rRnU p Crg° °mnin° hominn™ 'iceat, etc
[Bull. Rom.t tom. 4, II, p. 190-192^
Romani Pontifices
191
107.
pius IV. const. In sacrosancta, 13 «ov. ^564.
In sacrosancta Bcati Pctri Principis Apostolorum Cathedra, meritis licct
bus hisce proccllosis militantis Ecclcsiae tempestatibus constitutos,
Turimum' Nos oportet csse solicitos, ut Domini grcgem curae nostrac
commissum, non solum ab apertis rapacium luporum undecumque caulis
.Wstrepentium insultibus, sed etiam a magis formidolosis pestiferarum vul-
pecularum domi latitantium insidiis, per providum pastoralis officii ministe-
rium, ipso Domino cooperante pracservemus, ac illis omnes nocendi occa-
siones, quantum cum Deo possumus, ubilibet auferamus.
§ 1. Cum itaquc iuxta notum Sanctissimi Vatis oraculum, timor Domini,
im quo vera Reli^io, et Catholicae Fidei puritas nullibi reperitur, sapientiae
sit initium, et qui vel in scicntiis proficere, vel eas alios docere parant, supre-
mum illum sapientiae parentem, benignumque Iargitorem devoto sanae
fidei obsequio demereri, veraque sincerac Religionis pietate sibi conciliare
§ 2. Idcirco hanc Fidei puritateni, scicntiis, doctrinisque quibuslibet,
lum tradendis, tum addiscendis, tamquam necessariam basim constituere, et
ne simplicia nonnullorum adolescentium, res novas audiendi cupidorum
ingenia in naufragos blandientium haeresum scrupulos imprudenter impin-
gant, occurrerc cupientes: Motu proprio, et ex ccrta scientia nostra, ac de
Apostolicae potestatis plenitudine, quod deinccps nullus Doctor, Magister,
Regens, vel alius cuiuscumque artis, et facultatis professor, sive clericus sive
Wcus ac saecularis, vel cuiusvis Ordinis regularis sit, in quibusvis Studic»
rum gcneralium Universitatibus, aut Gymnasiis publicis, aut alibi ordina-
riam, vel extraordinariam lcctoris Cathedram assequi, vel iam obtentam reti-
nere, seu alias Thcologiam, canonicam vel civilem censuram, Medicinam,
Philosophiam, Grammaticam, vel alias libcrales artes, in quibuscumquc civi-
ktibus, terris, oppidis, ac locis, etiam in Ecclesiis, Monasteriis, aut Conven-
tlh"s Regularium quorumcumque, publice, vel privatim quoquomodo profi-
tcri» scu lectioncs aliquas in facultatibus huiusmodi habere, vel exercere.
§ 3. Nequc Doctores ipsi, aut Universitatum, seu Gymnasiorum eorum-
Rectores, Cancellarii, vel alii Supcriores, sed ncc ctiam Palatini Comi-
Wl alii particularcs facultatcm eruditos viros ad eosdem gradus promo-
JJJ etiam a Nobis, et Apostolica Scde, vel alias undecumque habentes
ohres, tam laicos quam clcricos, et cuiusvis Ordinis regulares, vel alios
,ui^a ^uaiu ticncos, ei cuiusvis wruinis rc^uuucs, vci auv»
Juoscumque quantalibet eruditione praeditos, ad ullum gradum in eisdem
cuitatibus suscipiendum recipcre, et admittcre.
Rect r^NCq.UlD°C,orcs' MaSistri, et Scholares, ad electioncm alicuius in
Scho|rCm' VCl Cancc,,ariuni Universitatis aut Gymnasii proccdere. Nec ipsi
vcl eoareS' Vd al'' ^uantumllbet docti, et alioqui habiles, gradus huiusmodi,
runi aliquem, palam, vcl privatim, recipere valeant, nisi Doctores vide-
192
Romani Pontifices
licet, ac Rcgentes, Magistri, et alii professores iam ad Cathedras, et lecturas
recepti, in Italia infra trcs, extra vero Hlam infra sex menses a die publica-
tionis praesentium computandos, reliqui vero ad Cathedras et alias lecturas
ibtdcm in posterum assumendi ante illorum receplionem, in Rectoris, vel
aliorum Superiorum, eligendi autem in Rectores vel Cancellarios ante illo-
ruiu electionem, vel saltem admissionem in Ordinarii loci, vel eius in spiri-
tualibus VicariL Ac promovendi Scholares, et alii praefati ante illorum pro-
motionem in eisdem Ordinarii, seu eius Vicarii, aut Doctorum, aliorumque
promoventium manibus, praevio etiam processu, vel debita informatione,
quantum eis sufficere videbitur, super Religione, Fideque Catholica, Recto-
rum, Canccllariorum, Doctorum, Lectorum, et promovendorum eorumdem
per ipsos locorum Ordinarios, vel eorum Vicarios rite facta praecedente,
eamdem Catholicam fidem, verbis, iuxta formae infrascriptae tenorem con-
ceptis palam, et solemniter profiteri teneantur. Et desuper instrumentum
publicum confici, ac de processu, seu informatione, et fidei professione in
privilegio Doctoratus, vel alterius gradus huiusmodi specialis, ac de verbo
ad verbum mentio et relatio fieri debeat, auctoritate Apostolica tenore prae-
sentium perpetuo statuimus, et ordinamus.
§ 5. Ac omnibus, et singulis earumdem Universitatum, et Gymnasiorum
Rectoribus, Doctoribus, et aliis Superioribus, ac alias facultatem doctorandi
habentibus, cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis, et praeeminen-
tiae fuerint, etiam si Episcopali, Archiepiscopali, Patriarchali, vel maiori digni-
tate, etiam Cardinalatus honore, ac Ducali, vel alia, etiam Regia, et Imperiali
auctoritate praefulgeant, ne quem in Universitatibus, Civitatibus, oppidis, vel
aliis locis sibi, in spiritualibus, vel temporalibus subicctis, aliter Cathedras,
aut alias Icctiones retinere, consequi, vel ad gradus promoveri respective
patiantur, in virtute sanctae obedientiae, et sub interdicto ab ingressu Eccle-
siae quoad Antistites, quo vero ad infcriores, sub excommunicationis latac
scntentiae, necnon privationis omnium, et singulorum dignitatum, beneficio-
rum, officiorum, et fcudorum Ecclcsiasticorum per eos quomodolibct obten-
torum, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda, eo ipso per
contrafacientes incurrcndis poenis districtius inhibemus.
§ 6. Ac quascumque receptiones, promotioncs, electiones, et admissiones
absquc processu, certaque de Religione, ct Fidc Catholica notitia, ac dicta
fidci professione, sic ut pracfcrtur, praecedcntc, pro tempore factas, nullas,
invalidas, nulliusque roboris, vcl momenti esse, neque cuiquam in iudicio,
vcl cxtra suffragari posse.
§ 8. Non obstantibus, etc.
Forma autcm dictae Professionis fidei haec est.
Ego N. firma fide credo, et profiteor omnia, etc, ut infra, in Pii IV.
const. Imunctum nobis (cf. N. WS).
EBttU, Rom., tom. 4, U, p. 201-204].
Rornani Pontifices
193
108.
Pius IV, const. Iniunctum nobls, 13 nov. 1564*
Professio fidci Trident.
Inlunctum nobis Apostolicae servitutis officium requirit, ut ea quae
Dominus Omnipotens, ad providam Ecclesiae suae directionem, sanctis Patri-
bus in nomine suo congregatis divinitus inspirare dignatus est, ad eius
laudem, et gloriam incunctanter exequi properemus. Cum itaque iuxta Con-
cilii Tridentini clispositionem, omnes, quos deinceps Cathedralibus, et supe-
rioribus Ecclesiis praefici, vel quibus de illarum dignitatibus, canonicati-
bus, et aliis quibuscumque beneficiis ecclesiasticis, curam animarum haben-
hbus, provideri continget, publicam Orthodoxae Fidei professionem facere,
scque in Romanae Ecclesiae obedientia permansuros spondere, et iurare
teneawtur. *
§ 1, Nos volentes etiam per quoscumque, quibus de Monasteriis, Con-
ventibus, Domibus, et aliis quibuscumque locis regularium quorumcumque
Ordinum, etiam Militiarum, quocumque nomine, vel titulo providebitur,
idera servari, et ad hoc ut unius eiusdem fidei professio uniformiter ab
omnibus exhibeatur, unicaque, et certa illius forma cunctis innotescat,
nostrae solicitudinis partes in hoc alicui minime desiderari, formam ipsam
praesentibus adnotatam, publicari, et ubique gentium per eos, ad quos ex
decretis ipsius Concilii, et alios praedictos spectat, recipi, et observari, ac sub
poenis per Concilium ipsum in contravenientes latis, iuxta hanc, et non aliam
formam professionem praedictam solemniter fieri, auctoritate Apostolica tenore
praesentium districte praecipiendo mandamus huiusmodi sub tenore.
Ego N. firma fide credo, et profiteor omnia, et singula, quae continentur
:nSymbo!o Fidei, quo S. R. E. utitur, videlicet: Credo in unum Deum,
Patrem Omnipotentem, factorem Coeli, et Terrae, visibilium omnium, et
'nvisibilium. Et in unum Dorninum lesum Christum Filium Dei unigenitum.
-texPatre natum ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lumine,
l)cum verum de Deo vero. Genitum, non factum, consubstantialem Patri,
: quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines, et propter nostram
ulem dcscendit de Coclis. Et incnrnatus est dc Spiritu Sancto, ex Maria
lrPne, et homo factus est. Crucifixus ctiam pro nobis, sub Pontio Pilato,
PJKus, d sepultus est. Et rcsurrexit tertia die sccundum Scripturas. Et ascen-
. ,n Coelum, scdet ad dexteram Patris. Et iterum venturus est cum gloria
ctulTn m°St Ct mor,uos' cuius re8:ni "on ent finis. Et in Spiritum San-
Piire ? ft1 ,m - Ct vivlficantemi qui ex Patre, Filioquc proccdit. Qui cum
Phetas ^Fi 1 1° SimU' adoratur' et conglorificatur, qui locutus est per Pro-
unum B t ain- Sanctam' Catholicam, et Apostolicam Ecclesiam. Confitcor
toorum 3pt - a in remissionem peccatortim. Et expecto resurrectionem mor-
tiones m Vl'am venturi saeculi- An^1"- Apostolicas, et Ecclesiasticas tradi-
' ei,c>uasque eiusdem Ecclcsiae obsen^ationes, et constitutiones firmis-
13
194
Romani Pontificcs
Romani Pontijiccs
!<J3
sime admitto, et amplector. Item sacram Scripturam iuxta eum sensum
quem tenuit, et tenet Sancta Mater Ecclesia, cuius est iudicare de vero sensu'
et interpretatione Sacrarum Scripturarum, admitto; nec eam urnquam, nis!
iuxta unanimcm consensum Patrum accipiam, et interpretabor. Profiteor quo-
que septem esse vera, et proprie Sacramenta novae Icgis, a lesu Christo Domino
nostro instituta, atque ad salutem humani generis, licet non omnia singulis
necessaria, scilicet, Baptismum, Confirmationem, Eucliaristiam, Poenitentiam,
Extremam unctionem, Ordinem, et Matrimonium, illaque gratiam confcrrc,
et ex his Baptismum, Confirmationem, et Ordinem sine sacrilegio rdterari
non posse. Receptos quoque, et approbatos Ecclesiae Catholicae ritus in
supradictorum omnium Sacramentorum solemni administratione recipio, et
admitto. Omnia, et singula, quae de peccato originali, et de iustificatione in
Sacrosancta Tridentina Synodo definita, et declarata fuerunt, amplector, et
recipio. Profiteor pariter in Missa offerri Deo verurn, proprium, et propitia-
torium sacrificium pro vivis, et defunctis, atque in Sanctissimo Eucharistiae
Sacramcnto essc vere, realiter, et substantialiter, Corpus, et Sanguinem, una
cum Anima, et Divinitate Domini nostri Iesu Christi, fierique conversionem
totius substantiae panis in Corpus, et totius substantiae vini in Sanguinem,
quam conversionem Catholica Ecclesia transubstantiationem appellat. Fateor
etiam sub altera tantum specie, totum atque integrum Christum, verumque
Sacramentum sumi. Constanter teneo Purgatorium esse, animasque ibi deten-
tas fidelium suffragiis iuvari. Similiter, et Sanctos, una cum Christo regnan-
tes, venerandos atque invocandos esse, eosque orationes Deo pro nobis
offerre, atque eorum Reliquias esse venerandas. Firmiter assero imagines
Christi, ac Deiparae semper Virginis, necnon aliorum Sanctorum habendas,
et retinendas esse, atque eis debitum honorem, ac venerationem impartien-
dam. Indulgentiarum etiam potestatem a Christo in Ecclesia relictam fuisse,
illarumque usum Christiano populo maxime salutarem esse affirmo. Sanctam,
Catholicam, et Apostolicam Romanam Ecclesiam omnium Ecclesiarum Ma-
trem, et Magistram agnosco. Romanoque Pontifici Beati Petri Apostolorum
Principis Successori, ac Iesu Christi Vicario, veram obcdientiam spondeo,
ac iuro. Cetera item omnia a Sacris Canonibus, et Oecumcnicis Conciliis, ac
praccipuc a Sacrosancta Tridentina Synodo 1 tradita, definita, et declarata
indubitanter recipio, atque profiteor: simulque contraria omnia, atque hae-
reses quascumque ab Ecclesia damnatas, et reiectas, et anathcmatizatas, ego
panter damno, reiicio, et anathcmatizo. Hanc veram Catholicam fidem, cxtra
quam ncmo salvus essc potest, quam in praescnti sponte profiteor, et vera-
citer teneo, eamdem integram, et immaculatam usque ad extrcmum vitac
sp.ntum constantissime Dco adiuvante retinere, et confiteri, atque a meis
rW » l5' qUOmm cura ad mc in n,u,ierc ™co spectabit, teneri, et
voveo' t Praed'cari' t»uantuni in ™ witi curaturum. Ego idcm N. spondeo,
voveo, ac ,uro. S.c me Deus adiuvet, et haec Sancta Dci Evangelia.
muUri dcbc,: " ab oecumenico Conalio Vaticano tradita,
stirio, Indam^J^i"1^^0^1 P°ntificis Prtmata et WaUlbm mgi'
> (cx s. c C, dccr. 20 ian. 1877).
. nu. autcm quod praesentes literae in Cancellaria nostra Apo-
•§ A , more legantur, ct ut omnibus facilius pateant, in cius quinterno
^llTac etTam imprimantur.
dn 4 N lli ergo omnino hominum, etc
109.
Pius IV, const. In suprema, 25 nor. 1564.
In suprema militantis Ecclesiae specula meritis licet insufficicntibus
divina dispositione constituti, cunctos non solum vigilantiae nostrae com-
mjssos dominicos greges, sed etiam singulorum Pastorum suorum actus
intensa nostrae mentis acie collustrantes, studium efficax, operamque sedulam
ad hoc omnino statuimus adhibere, ut quemadmodum operosum Sac. Conc
Tridentini progressum, felicemque exitum, Domino cooperante praestitimus,
iia sanctissima illius decreta, ipsorum praesertim, qui in Apostolicae solici-
tudinis partem vocati sunt, Pastorum officium concernentia, non tepide, neque
dissimulanter exequamur.
§ 1. Sane licet in Concilio praefato saluberrima fuerit ordinatione decre-
tum, quod omnes, et singuli venerabiles fratres nostri Patriarchae, Primates,
Archiepiscopi, et Episcopi, et alii beneficiati apud Ecclesias sponsas suas
residere teneantur, nonnulli tamen (quod non sine animi nostri mocrore
referimus) adeo sui, gregumque, quos olim deperditos Salvator Noster pro-
prio sanguine redimere dignatus est, sibi creditorum obliti sunt, ut etiani
nunc in Alma Urbe, vel alibi commorantcs, et sacrosancta spiritualis matri-
monii, inter eos, suasque Ecclesias solemniter contracti iura confundentes,
sponsas suas in longa quasi viduitate relictas, et praedictas Ecclesias quo-
modocumque sibi concessas invisere, et apud illas, ut probos, et providos
patresfamilias decet, residere non curent, in perditionem animarum sua-
rurn, et subditorum suorum, ac perniciosum exemplum, et scandalum plu-
rimorunv- -r. - -s • 1 v
§ 2. Nos hanc illorum contumaciam alicuius, etiam temporalis poenae
metu frangcndam, seu convincendam esse censentes, Motu proprio, et ex
«rta scientia nostra, ac de Apostolicae potestatis plenitudine, omnibus, et
"ngulis Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis praefatis, ac
ll"s quibuscumque, etiam quavis auctoritate, dignitate, gradu, vel pracemi-
"tntia pracfulgentibus, dictas Ecclesias in comrncndam, vel administrationem,
,ul alio quovis nomine obtincntibus, et aliis quibuscumque beneficiatis
wrarn animarum habentibus. qui iuxta dccrcti super Residentia in Concilio
Medtcto promulgati tenorem, pcrsonalem in suis Ecclesiis residentiam facere
cilir"1"^ V'rtute sanc,ae obedientiae, ultra poenas in dicto decrcto Con-
" contentas, ctiam sub privationis eorum, a regimine, et administratione
mtfT™ mmn> ac a,iis nostr°. ct Pro tcmpore existentis Romani Pon-
«ccessoris Nostri arbitrio imponen. poenis distincte praccipiendo per
Romani Pontijiccs
Apostolica scripta mandamus, quatenus omni mora cessante in eisdem
Ecclesiis, iuxta formam, et tenorcm dicti Concilii personaliter resideant
§ 9. Non obstantibus, etc.
Nulli ergo, etc.
{Bull. Rom., tom. 4, II, p. 207-209].
110.
S. Pius V, const. Sanctissimus in Christo, 20 mart. 1566.
§ 1. Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster, Dominus Pius
divina providentia Papa Quintus. Ad cuius notitiam pervenit, quod nonnulli
Cathedralium, etiam forsan Metropolitanarum, Collegiatarum, et aliarum
Ecclesiarum, necnon Monasteriorum, conventuum, domorum, et aliorum pio-
rum locorum saecularium, et diversorum Ordinum, ac Militiarum regularium
Praelati, Capitula, Clerici, Fratres, aliique superiores, et personse, antiquum
Sanctae Romanae Ecclesiae ritum in statutis Missarum celebrandarum tem-
licentias et facultates, Missas, quae
media nocte, seu in aurora Nativitatis, ac de mane Resurrectionis Domini
nustn Iesu Christi, et forsan aliarum festivitatum iuxta praedictum ritum cele-
bran consueverant, de sero etiam forsan circa solis occasum vigiliae festivita-
tum earumdem in suis Ecclesiis, et Capellis celebrandi, seu celebrari faciendi,
ab Apostohca Sede, vel eius Legatis, ac etiam maiori Poenitentiario pro
empore ex.stente variis praetextibus impetraverunt, illisque iampridem utun-
tur. Hoc ab antiquo Catholicae Ecclesiae instituto, Sanctorumque Patrum
decret.s dev.are considerans, ac propterea hunc abusum ab Ecclesia Dei
si.bmovere volens. omnes ac singulas licentias, et facultates huiusmodi hac-
tenus, et.am Motu proprio, vel quonimvis etiam Imperatorum, Regum, et
ahorum I r.nc.oum contemplatione, et ex quibusvis causis quomodolibet
concessas, ac Apostolicas, et alias literas desuper confectas, illarum omnium
tenores pro suff.c.enter expressis habens, Apostolica auctoritate, ex certa
Bcient.a 1 revocav.t, ac omnino cassavit, et annullavit.
r-mlr* praesenti PerPetuo valitura Constitutione quibusvis Praelatis,
San,f M ' frMT'b"S> a'iiSqUe 8UP""°ribuS, et personis eorumdem
romJH^ ^^^wnventuum, domorum, et aliorum piorum loco-
w^nsio 1 ! T ' °bedientiae' et suo indigna.ionis suae, ac perpetuae
Hn > m,US P.°C"a diS,rictiuS inhibens> "edeinceps Missas vesper-
^^S^ vM^ ct ^cultatum, aut a.io quovis prae-
„an 2 , an faCCre Praesur"^t. ac mandans locorum Ordi-
bencvisi S™PlT"lm C0"Sti,uti0n- sut> Praedictis, et a.iis sibi
riorcs. et ^n^^?V ^1™' CaDitu,a' C,cricos- Fralrcs' SunC-
quoslibct Sn atc Tn'7 r mvio,abi,itcr obscrvari faciant, contradictores
§ 3. Non ob ^ comPcscendo-
nation.bus Apostotic^^ nracmissis' ac quibusvis Constitutionibus, et Ordi-
Postohcs, nccnon Ecclcsiarum, Monastcriorum, Conventuum,
Roitumi Pon/ificcs 197
liorum locorum pracdictorum, etiam iuramento, confirmationc
.jroorum, et a ^ firnljtate alia roboratis statutis, et consuetudinibus,
Apostolica, vc q _ ^ Aposto|jcjs cisdem Ecclesiis, Monastc-
privilegiis quoqj illo'runique Capitulis, Conventibus, Superioribus, et
pis, domiDU jnjbug sub qUjbuscumquc tenoribus, et formis, ac cum qui-
^0"'5'»-!!!, dcroeatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis
bU5V,S; necnon irritantibus, et aliis decretis, etiam ad Imperatoris, Regum,
• «m Ducum, ct aliorum Principum instantiam, aut eomm contem-
'iTTetiam Motu proprio, et ex certa scientia, ac alias quomodolibet
P Lk anprobatis, et innovatis, quibus omnibus ipsa Sanctitas Sua illo-
Ttenores pro expressis habens, specialiter, et expresse derogavit, il.aque
quoad praemissa, cassavit penitus, et annullavit, ceterisque contranis qu.-
buscumque.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 283].
111.
S. Pius V, const. Cum primum, 1 apr. 1566.
Cum primum Apostolatus officium divina Nobis dispositione commis-
sum suscepimus, statim omnem curam, et cogitationem nostram in Domi-
nici gregis fidei nostrae crediti salute defiximus, et Christifideles Deo iuvante,
ita dirigere statuimus, ut a vitiis, et peccatis abstinentes, iter, quod ad vitam
aetemam ducit, insistant
§ 1. Cum autem ad omnia, quae divinam maiestatem aliquo modo pos-
sent offendere movenda, mentis nostrae aciem intenderimus, ea primum, et
sine mora emendare decrevimus, quae Deo praeter cetera displicere, et iram
eius provocare, cum divinae docent scripturae, tum gravissima exempla
declarant, nempe divini cultus neglcctum, simoniae labem, blasphemiae cri
men, et libidinis naturac contrariae vitium execrandum, propter quae populi,
ct nationes, bellomm, famis, et pestilentiae calamitatibus, iusta Dei ultione
"cpe plectuntur. Et si autem contra cos, qui tam gravia crimina admise-
nnt, multae a Praedecessoribus nostris, Constitutioncs editae fuerunt, tamen
quia parum est leges edere, nisi sint, qui eas debitis temporibus exequantur.
§ 2. Idcirco ne qui forsan ex to.erantia spcrarc impunitatem audeant,
«ientes plerosque poenarum gravitate magis, quam Dei timore arceri solere
» voUmtate peccandi, omncs et singulas scntentias, censuras, et poenas
j eos> mii talla deliquerint, latas confirmamus, et Apostolica auctoritate
innovamus, ncc de earum rigore quicquam relaxamus, admonemusque eos,
y"1. a r>erPetrare veriti non fuerint, non solum subituros eas poenas, quae
s sunt Canonibus constitutae, sed eas ctiam, quas leges civiles commi-
"r. et nostri quoque arbitrii discretio pro personarum qualitate constituet.
tcmp andan,es Clvitatum, et locorum Status nostri Ecclesiastici pro
*<ti\\w ?rdinariis' et Gubernatoribus: illis quidcm sub poena suspensionis
n'S' ms vero sub poena excommunicationis latae scntentiae, ut quos
193
Romani Pontijices
Romani Ponti/iccs
199
debitum Dco cultum in Ecclesiis non tribuerc, aliisque nefandis cnminibus
pollutos esse compererint, coinprehendi curent poenis afficiendos competen
tibus. Scituris, etiam ipsis Iudicibus, quod si post hanc nostram Constitu!
tionem in castigandis huiusmodi delictis negligentes fuerint, primum quidem
Dci Omnipotentis iudicio obnoxii erunt, deinde nostram quoque incurrent
indignationem. Ut autem poenarum certiiudo cunctis facilius innotescat
nonnullas hic duximus exprimendas, aliis nihilominus contra huiusmodi cri-
mirium reos a iure statutis in suo robore manentibus.
§ 4. Ut igitur Deo Optimo Maximo, Oloriosae Virgini, et Sanctis omni.
bus debitus honor deferatur, Gregorii X Praedecessoris nostri Constitutio.
nem1 innovantes, ac statuta in Tridentino Concilio observari volentes, sta-
tuimus, et ordinamus, ut ad Ecclesias sit humilis, et devotus ingressus,
quieta conversatio, dcvotis orationibus insistant, et omnes genibus flexis
Sanctissimum Sacramentum adorent, ad nomen lesu Christi Domini nostri
cum exhibitione reverentiae caput inclinent, nullus in dictis Ecclesiis sedi-
Honem faciat, tumultum excitet, clamores moveat, impetumve committat,
ccssent vana, foeda, et profana colloquia, risus immoderati, et strepitus
omnes iudiciorum, et alia quaecumque, quae divinum officium perturbare
possunt. Nullus intra Ecclesias deambulare audeat, sive praesumat, dum
cclebrantur sacra Missarum Mysteria, et alia divina officia. Qui vero prac-
dicta petulanti animo contempserint, praeter divinae ultionis acrimoniam,
nostri quoque arbitrii poenas incurrent, quae omnia locorum quoque Ordi-
narii in suis Ecclesiis faciant obscrvari. Quicumque vero in Ecclesiis, dum
ibi sacrificium Missae, et divina ceiebrantur officia, aut verbum Dei praedi-
catur, deambulare, vociferari aut verso tergo ad Sanctissimum Sacramentum
irreverenter sedere, aut aliquid, quod scandalum generet, aut divina per-
turbet officia, facere praesumpserit, poenam vigintiquinque ducatorum incur-
ret, praeter alias arbitrio nostro imponendas, et moderandas poenas, et qui
non habebit in aere, luet in corpore, aut exilio mulctabitur. Qui vero in
Ecclesus cum mulieribus impudicis, sive etiam honestis colloquium scurrile
habuent, aut alios inhonestos actus fecerit, vigintiquinque ducatorum poe-
nam incurrat, et carceris per mensem. Qui in Ecclesiis, ut supra, obscoenis
et mhonest.s verbis, aut signis usus fuerit, aut alia foeda colloquia cum
person.s quibuscumque habuerit, decem aureorum poena mulctetur, aut alias
corporal.ter puniatur. Mandamus praeterea omnibus, et singulis Cathedr.v
i.um, Colkgiatarum, et Parochialium Ecclesiarum Capituiis, Rectoribus, Vica-
rus, bacristis, Ostiarus, ct aliis ipsarum custodibus, quatenus praefatos omnes
in tcc est.s del.nquentes admoneant, et ut in eis vetita fieri non permittant,
ve. saltem ips.s Ordinariis, vel Officialibus nostris puniendos deferant, quod
7? "eS'e«nnt, poenam duorum aureorum vice qualibet incurrent.
sias tcmnnn"PMreS qUOqUe mendican,es. seu eleemosynas petentes perEccle-
ire non 5*7« ™SSarum' Praedicationum, aliorumque divinorum officiorum
s.nant, sed eos ad valvas Ecclesiarum stare faciant, sub poena duo-
'orum, III, 23, uT v"o ecclfS'arum> coemeteriorum et atiorum locorum reUgi*
r itulis jnfligenda pro qualibet vice, nisi eos eiici curave-
rum aureorum VJP ^ Re,jgiosiS| etiam claustralibus, sive regularibus
rint, et.par0 v|rtute sanctae obcdientiae, ut in Ecclesiis suis deputent ali-
praecipimus in ^ ^ nCgiigentcs fuerint, gravissimc ab Ordinario
quem, q"1 taes ^ si parcre rccusaverint, gravissimas poenas incurrent,
Tjo' qw l^" Pers'jnarum' Ctia,n corP°raliter Punientur arbitri0 nostro'
sive supenorurn^ ^ indccens reunqUatur, iidem provideant, ut
nfflnM et deposita, seu alia cadaverum conditoria super terram exi-
S omnino amoveantur, prout alias statutum fuit, et defunctorum cor-
L in turabis profundis infra terram colloccntur
S 7 Cuni vero dicrum festorum observatio ad Dei cultum maxime per-
lineat et in lege divina praecipiatur, cupientes abusus pravos, qui ex eorum
ilobservantia invaluerunt, omnino corrigere, et antiquorum Canonum sta-
tuta renovantes, mandamus, ut omnes dies Dominici, et praecipue in hono-
rem Dei, Beatae Mariae Virginis, Sanctorum Apostolorum feriati, cum omm
veneratione observentur, omnes in diebus praefatis Ecclesias frequentent,
divinis Officiis devote intendant, ab omni illicito, et servili opere abstineant,
mercatus non fiant, profanae negotiationes, et iudiciorum strepitus con-
quiescant Qui vero in diebus praefatis opus aliquod illicitum fccisse deprehen-
sus fuerit, praeter divinam ultionem, et amissionem animalium, quibus ad
vecturam utetur, etiam graves poenas incurret arbitrio nostro, seu Vicarii
nostri in Urbe, in aliis autem locis arbitrio Ordinariorum, vel aliorum Magi-
stratuum, ita ut praeventioni locus sit. Quibus omnibus districte praecipi-
mus, ut haec diligenter obscrvari procurent, illas etiam festivitates, quae
iuxta consuctudinem locorum solemniter celebrari consueverunt, iuxta lau-
dabilem consuetudinem debita cum reverentia observari faciant, sub poenis
arbitrio ipsorum imponendis, et moderandis.
§ 8. Et ut Simoniacae pravitatis labes prorsus aboleatur, constitutiones
Antecessorum nostrorum contra Simoniacos editas, et praesertim Pauli II'
mviolabiliter, observari mandamus, et delinquentes tam in sacrorum Ordi-
num receptione, quam in beneficiorum assecutione, statutis etiam inferius
poenis nostra auctoritate affici volumus. Quicumque igitur detestabile cri-
men Simoniacae pravitatis commisisse convictus fuerit in consequendis ordi-
nibus, eo ipso sit ab illorum exccutione per dccennium sine spe dispensa-
fonls suspensus, et per annum carceribus mancipetur. Qui dignitatcs
clesiasticas Simoniace acquisiverit, illis sit ipso iure privatus, et in futurum
mhabilis ad eas, et quascumque alias obtincndas. Qui beneficium, aut offi-
otun Ecclesiasticum Simoniace adeptus fucrit, illis similiter sit ipso iure pri-
varus' et ad fructuum omnium, quos perccpcrit, restitutionem teneatur, et
pcrpetuo sit inhabilis ad ca, et quaecumque alia beneficia Ecclcsiastica obti-
nenda. Si qujs autem tale crimen pluries commisisse convictus fuerit, praeter
^pradictas poenas, etiam corporalitcr puniatur, ct ab ordinibus Ecclcsia-
degradatus a fidelium consortio eiiciatur. Qui vcro ordines, et bene-
' C- 2, de simonia, V, 1, in Extravag.
com.
200
Romani Poritifices
ficia Simoniace contulerint, poenis a iure statutis puniantur cuius
gradus, conditionis, et dignitatis, etiam si Episcopi, ArchiepiscoDi ve|Umq-Uc
res fucrint H ' 1 mai°-
§ 9. Caveant praeterea quicumque, ne in Sacramentorum exhibiH
Simoniacum aliquid faciant, alioquin gravissime puniantur per locorum oT
narios, qui huiusmodi criminis reos cum maxima severitate coero».
curent, iuxta Con. Triden. statuta. pro"
§ 10. Ad abolendum vero nefarium, et execrabile blasphcmiac sceh,
quod in antiqua lege Deus morte puniri mandat, et imperialibus ouon ,'
Ieg.bus receptum est, nunc autem propter nimiam Iudicum in puniend,
segnitiem, vel potius desuetudinem, supra modiim invaluit, Leonis X Prac
decessoris Nostri in novissimo Lateranen. Concilio statuta' innovantes decer'
ftimus, ut quicumque laicus Deum, et Dominum nostrum lesum Christum'
vel Oloriosam Virginem Mariam eius genitricem expresse blasphcmaveri.'
pro pnma vice poenam 25 ducatorum incurrat, pro secunda pocna duplica:
b, tu pro terha autcm centum ducatos solvet, et ignominia notatus xilio
mulctabitur. QU1 vero plebeius fuerit, nec erit solvendo, pro prima vice ma
mbus Pos tergum ligatis ante fores Ecclesiae constituetur per diem int grum,
SWlJF^.*!*^ Pr° tCrUa HngUa d P^-abitur.e
rc « o o nr mr1"- deffc* ''" h°C b^™™ crimen incur-
hcinn.m / rUCt'bUS Mni omn,um et quorumcumque benc
STSmS pr0tSCCU,nda be"efic,,s Wi Privetunpro tertia omnlbus
2 punt nrn ^ TCl P«> P""™
det ir e a d ; CarCCHDUS manc,Pctur' P™ «ertia verbaliter degra-
H a b snh, remeS» ""^1^- Qui re,iqUOS SanCtos blasphemaverit, pro qua-
htate b sphemiae, atque personae, arbitrio Iudicis puniatur.
venit in f,nn,qH^rm!Cn *dm*m contr* naturam, propter quod ira Dei
TS^iS^^i^ Curiac saecu,ari pun,endus tradatur-
5 12 Mnl ' mmbUS °rd!nibus «^radatus simili poenae subiicia.ur.
-»e Mrt ff=as ire *** °— -
nefandi noUtia' SS^SSt de'iCt?rUm Masphemiue, ac stupri
Mlum Per ac7u8iton?m^tUr; V°,Umus' quod in si"gul,s cas,bus- non
tam iEfi£^ SCd «*» ad simP,iccm» Ct —
»H praeventioni. 1 m Pcrsor|arum, ita quod inter eos locus
oculis habente&^rnoTSrT 0™nes' Cl s,n^uIos- ut solum Dei timorem prae
«Werant, innocen.es non vexlT n^T affeCti°ne ducti' ^P*™** tantum
ciasse comperti tuerint i Sl aliclui ex calumnla aliquos denun-
«>s ad pocnam talionis teneri voiumus, et mandamus.
' Comu Suptrnae dlsposltlonis, % 33. - Cf.
«Upra, in N. 65.
Romani Pontifices
201
Mulctae autcm pccuniariae applicabuntur pro duabus partibus
arbitrio nostro ln Urbe, extra vero, Ordinariorum, pro tertia accu-
l°ZrL delinquentcs detulerit
• 16 Mandamus autem Principibus, Comitibus, et Baronibus omnibus,
r5f feudatariis, sub poena privationis feudorum, quae ab ipsa Ecclesia
a obtinent. Reliquos vero Principes Christianos, et Terrarum Domi-
«hortamur in Domino, et in virtute sanctae obedientiae mandamus, ut
n°o divini nominis revercntia, et honore, pracmissa omnia in suis dominiis,
x Terris exactissime servari faciant, ubcrrimam ab ipso Deo merccdem pro
tam bonis operibus recepturi.
§ 17. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 284-286].
112.
f
S. Pius V, const. Circa pastoratis, 29 maii 1566.
Circa pastoralis officii, Nobis, meritis licet imparibus, desuper commissi
curam quantum Nobis ex alto permittitur, invigilantes, assidue ad eat per
quae singtilis erroribus, et excessibus obviatur, ac personis quibuslibct,
praesertim foeminei sexus virginitatem suam Altissimo voventibus, sub reli-
gionis iugo Christo Salvatori in castitatis holocausto famulari affectantibus,
semita iustitiae, ct honestatis declinantibus, ne quicquam in eis reperiatur in-
congnium, quod in regularis ponat honestatis gloria maculam, et divinam me-
rito possit offendere maiestatcm, opportune succurritur, libenter intendimus,
M in his nostrae vigilantiae partes propensius impartimur» prout id in
Domino salubriter expedire conspicimus,
§ I. Hac igitur perpetuo valitura Constitutione, inhaercntes etiam Con-
-titutioni fel. rcc, Bonifacii Papae VIII Praedecessoris nostri, quae incipit,
Perictttoso,* et decretis Concilii Trtdentini2 super clausura Monialium editis,
tuctoritatc Apostolica tenore praesentium statuimus, atque perpetuo decerni-
mus, universas, et singulas Moniales, praesentes atque futuras, cuiuscumque
Religionis, Ordinis, vel militiarum, etiam Hicrosolymitan. sint, quae vel iam
Kceplae sint, vel in posterum in quibusvis Monasteriis, sive domibus rcci-
Pfcnter, et tacite vel exprcssc rcligionem professae, etiam si conversac. aut
quocumque alio nomine appclletttur, ctiam si ex institutis, vel fundationibus
ttrum rcgulae ad clausuram non tcncantur, nec unquam in earum Mona-
senis, seu domtbus, ctiam ab immcmorabili tcmpore ea scrvata non fuerit,
Perpetua in suis Monastcriis, seu domibus debere de cetero permanere
jwsura, iuxta formam dictac Constitutionis fcl. rec. Bonifacii Papae VIII
"edecessoris nostri, quae incipit Periculoso, in sacro Concilio Tridentino
PProbatam, et innovatam, quam Nos auctoritate praefata etiam approbamus,
1 p
^ un., dc statu rcgularium, III, 16, in VI".
**■ XXV, de recularibus, c. 5.
202
Romani Pontifices
et innovamus, in omnibus, et per omnia, ac illam dislricte observari
damus.
§ 2. Quod si aliquae Moniales forsan reperiantur, quae consuetudin •
etiam immemorabili, aut instituto, vel fundatione regulae suae fretae, ani
obstinato huic clausurae resistant, aut quoquomodo reluctentur, Ordinarii
una cum superioribus earum, omnibus iuris, et facti remediis compellanl
easdem tamquam rebelles, et incorrigibiles ad praecise subeundum dictam
clausuram, perpetuo observandam.
§ 3. Mulieres quoque quae Tertiariae, seu de Poenitentia dicuntur, cuius-
cumque fuerint Ordinis in congregatione viventes, si et ipsae professae fue-
rint, ita ut solemne votum emiserint, ad clausuram praecise, ut praemittitur
et ipsae teneantur; quod si votum solemne non emiserint, Ordinarii una
cum superioribus earum hortentur, et persuadere studeant, ut illud emittant.
et profiteantur, ac post emissionem, et professionem eidem clausurae sc
subiiciant, quod si recusaverint, et aliquae ex eis inventae fuerint scandalosc
vivere, sevcrissime puniantur.
§ 4. Ceteris autem omnibus sic absque emissione professionis, et clau-
sura vivere omnino volentibus interdicimus, et perpetuo prohibemus, ne in
futurum ullam aliam prorsus in suum Ordinem, Religionem, Congregatio-
i hanc nostram prohibitionem, et
dccretum ahquas receperint, eas ad sic vivendum omnino inhabiles rcddimus,
ac illarum quaslibet professiones, et receptiones irritas facimus, et annul-
Iamus.
§ 5. Porro ne Moniales, vei Tertiariae praedictae propter hanc clausu-
ram, detnmentum aut incommodum aliquod in earum necessitatibus, maxime
ta pert.nent.bus ad illarum victum patiantur, sed ut eis opportune consu-
latur, auctontate Apostolica praefata statuimus, decernimus, praecipimus,
atque mandamus Ordinariis, et Superioribus earum, ut curent colligi fide-
um eleemosynas per conversas, quae non sint professae, vei si professae
luennt, s.nt tamen aetatis annorum quadraginta. et in domibus contiguis,
extra amen Monasterium, degant, et non ingrediantur clausuram aliarum
Mon.almm, n.st in casibus ex earum Constitutionibus pennissis, et de earum
TZ t l,SnCX.,re n°° P°SSint pr° huiusm°di eleemosynis colligendis, nisi dc
licentia Ord.nar... vel eamm Supcriorum.
de rLtn^ cetero nu,lae aliae conversae professae recipi amplius etiam
hanc ZZ SU°Tu Superi0rum' vcI Praelatorum possint;quod si adversus
inanis si 2, pr°h,b,tionem «<*Pt* fuerint, illarum receptio nulla, irrita, et
inan.s s.t prout cx nunc nullam, irritam facimus, et annul.amus.
Tertiariarum L Praed,Cto modo "ecessitatibus Monialium, et mulierum
OrdS^tW T SUCCUrri sufficienter "on poterit, mandamus ipsis
Deo ZZ£ ZJ7^S * ipSi pr0videant dcaliis Personis piiS•C,
commodiori' rnodo □,, T .eleemos>'nas colligant, vel alias eo meliori, et
nialium. et mulierum v POtCnt' etiam * onere manuum ipsarum Mo-
earumdem, ct prout ei» ' arbitrio °rdin--"-iorum, et Superiorum
curratur. Et nc pronter C.0nE.ruent,us cxpedire videbitur, provideatur, et suc
P Mon«»'"ni numerum excessivum clausurae obser-
Romani Pontificcs
203
, Civitatibus, et Dioecesibus propriis, praesentes nostras litcras
'enUS faciant, ac in Monasteriis Monialium sibi ordinario iure subiectis,
inhaerentes etiam similitcr dispositioni dictae Constitutionis
vatio viole Ur,Conc'i|ji Tridentini decreto, Monialibus praedictis, et illarum
Bonifacii» e Qrdinariis districte inhibendo praecipimus, et mandamus,
Superionbus,^ Monastcrjjs recjpjant, et admittant, sive recipi, et admttti
ncplures . ^ proprjis redditibus ipsorum Monasteriorum, vel con-
^ifSe mosynis commode sustentari possint.
I 8 Mandantes propterea in virtute sanctae obedientiae, sub obtesta-
divini iutlicii, et interminatione maledictionis aeternae, universis vene-
Slibus fratribus Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis, qua-
tenus in
P1isTero"qnae ad Romanam mediate vel immediate spectaut Ecclesiam,
Lis Apostolicae auctoritate una cum Superioribus eorumdem Monasterio-
mm clausuram, ut praemittitur, quamprimum potuerint, servari procureni.
Contradictores atque rebelles per censuram Ecclesiasticam appellalione post-
posita compescendo ; invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecu-
hris. Ac ut hoc tam salutare decretum facilius observetur, omnes Princpes
saeculares, et alios Dominos, et Magistratus temporales rogamus, requirimus,
ei obsecramus, per viscera misericordiae Domini nostri Icsu Christi, eisdem
in remissionem peccatorum iniungentes, quod in praemissis omnibus eisdem
Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis, et aliis Monialium Supe-
rioribus assistant, ac suum favorem, et auxilium praestent, ac impedientes
poenis etiam temporalibus afficianL
§9. Praemissis Constitutionibus, et Ordinationibus Apostoiicis, statutis, et
consuetudinibus, etiatn immemorabilibus, etiam per Sedem Apostolicam appro-
batis.et confirmatis; privilegiis quoque, indultis, et iiteris Apostolicis etiam in
lundatione, et institutione eisdem Monasteriis, vel domibus, et Monialibus, sub
quibuscumque verborum formis, et clausulis irritantibus,etaliis decretis quibus-
libetconcessis,confirmatis, ac etiam iteratisvicibus approbatis.et innovatis.Qui-
busomnibus etiam si pro sufficienti illorum derogationc, de iilis.eorumque totis
tenoribus specialis, specifica, expressa, et individua, non autem per clausulas
•cnerales idem importantes, mcntio, seu quaevis alia expressio habenda, aut
iliqua alia exquisita forma ad hoc servanda foret, tenores huiustnodi, ac si
de verbo ad verbum insererentur, pro sufficienter expressis habentes, quoad
dfectum validitatis nostrae Constitutionis tantum derogamus, contrariis qui-
buscumque. Aut si aliquibus connnuniter, vel divisim ab eadem sit Sede
"ulultum, quod interdici, aut suspendi non possint per literas Apostolicas
non facicntes plenam, et expressam, ac de verbo ad verbum de indulto
huiusmodi mcntionem.
§ 10. Per hoc autem in Monasteriis cxemptis, Ordinarii iocorum quoad
buu"11"1"1 S'Di Credant iuristl'cti°nem vel potestatem aliquatenus eis attri-
Pult Rom., tom. 4, II, p. 2Q2-294].
2D4
Romani Pontifices
113.
S. Pios V, const. Providentia, 20 aujr. 1566.
Providentia Romani Pontificis plurimum circumspecta, nonnumquan, M
quae cert.s suadent.bus caus.s pcr eius Praedecessores gesta sunt tt
non minus ntionabilibus causis alterat, et ad pristinum statum reducit 21
acquitas suadet, et in Domino conspicit expedire. P
§ 1. Sane cum ad notitiam nostram pervenerit, quod nonnulli Presbv-
tcn, tam Qraec, quam Latini antiquum S. R. E. ritum tam |„ celebrfc
M.ssarum quam aliorum divinorum Officiorum pervertere satagentes, divcr
as l.cent.as, et facultates. Missas, et aJia divina Officia Graeci Latino Z e
ac Ufinl Graeco ntu celebrandi ab Apostolica Sede. vel eius uJ^
et,am ma,ore Poenitentiario Pro tempore existente variis praetextibus fa£
tnn n , .Ihsque «ampndem utuntur. hoc ab antiquo C tholicae Eccles ae
■nsh uto Sanctorumque Patrum decretis deviare^considerantes, pr te
JJJCL* *** °Ci CXtirPare' et s«b"-vere vo.entes/omn S,
oSmJ , ' ? "tateS hUiUSm°di hactcm,s etiam Motu P«>Prio vel
rriv mi mperatorum' Rcgum' et a,i°rum priuciPum *
rl; lirSSi0"? ^uomodoIibet concessas, ac Apostolicas, etaL
mcras desupcr confcctas, dlarum omnium tenores pro sufficienter exoressis
S?a£sr2S^5?^ ex certa scientia nac i«s toSt
SSTSS^^i^**^ CaSSamUS' et irritanlus,
m^h^S^JT^ 3C PCrpetuae 8U8P^'"onIs a divinis poenis
more Lat • on,' J?"??1 ^3** °raCCi' Praeci>ue «xorati Latin0
£3» Drit^hi^r ^ hUiUSm°di lic««arun.( et facultatum, aut alio
PraIumPanaeteXtU ^5' * divina °fficia cc'<*rare, vel celebrari facere
rabi.fbus 852!U^ sa"ct- obedientiae omnibus, et sfnpllls ven,
quatcnus in ^Z^m^u^^ Ar<*Mscopis, et Episcopis
Publicari, et sub aTd 'c£ ?5*2 £?*?1 n0,tn»
Praelatos, Ctpltu^ Qc icos F« !l% P°eniS PCr «UOSC,,mqUC
'abiliter observari faciant r ♦ a 5 Super,ores- et personas quaslibet invio.
compescendo. ^ontrad.ctores quoslibet auctoritate Apostolica
nationibus Zostolicif "n praCmlssis' ac qulbusvls Constitutionibus, et Ordi-
Domorum, et aliorum'tor Ecc,csiarum- Monasteriorum, Conventuum,
«one Apostolica vel tmSZT quorumcumcl»e etiam iuramento, confirma-
Privilegiis quoquc, iJS- J?™ al,a roboratis statutis, consuetudinibus,
rils, Domibus, et locis Sr.il ~ Apostollcls eisdem Ecclesiis, Monastc-
pcrsonis, ac Ordinibus „..?v * Conventibus, Superioribus, et
busvis ctiam dCr0gatorh ,J "bl,!*umque tenoribus, et formis, ac cum q*
onarum derogatoriis, aliisque efficacioribu , et insolitis
Romani Pontifices
205
on jrritantibus, et aliis dccretis, etiam ad Imperatorum, Regum,
clausulis, DucU[T1( et aliorum Principum instantiam, aut eorurn contem-
R««|narun,Jianl Mol'u proprio, et ex certa scicntia, ac alias quomodolibet
platione^ ol)atiS| et jnnovatis, quibus omnibus, illorum tenores pro
^"S habentes, specialiter, et expresse derogamus, illaque quoad prae-
missa cassamus penitus, et annullamus, ceterisque contrariis quibuscumque.
§ 4. Volumus autem, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 309, 310].
114,
S. Piw5 V, const. Sanctissimus, 20 aug. 1566.
Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Pius divina
providentia Papa V. Attendens per quandam Constitutionem dudum per fel.
rec. Pium Papam IV Sanctitatis Suae Praedecessorem editam, qua cavetur,
quod in dispensationibus Matrimonialibus, pro diversis, consanguinitatis, seu
affinitatis ex eodem stipite provenientibus gradibus coniunctis non remo-
tioris solum, prout olim fieri solebat, sed etiam propinquioris graduum
apressa mentio fieri debeat, alioquin dispensationes, ac desuper confectae
literae nullius sint roboris, vel momenti, prout in dicta Constitutione plenius
continetur, a dispositione iuris connnunis, et laudabili, ac antiquo Romanae
Curiae stylo nimium recedi, ac favorem matrimonii debitum restringi.
§ 1, Volensque propterea iuri, ac stylo praedictis, necnon piae mcmoriae
Gregorii XI, et Clementis VI Rom. Pont. etiam Sanctitatis Suae Praedeces-
yjrum vestigiis inhaerendo, sacramento, et libertati Matrimonii, quantum cum
Deo potest favere, statuit, et ordinavit, quod de cetero in quibuscumque
Jispensationibtis, quas pro Matrimoniis contractis, aut contrahendis inter
riros, et mulicres, invicem diversis prohibitis consanguinitatis, et affinitatis,
uitmixtis,ex communi.seu ab eodem stipite surgentibus, quicumque illi sint,
ummodo primum quoquomodo non attingant, cum in eo Sanctitas Sua
nanquam dispensare intendat, gradibus coniunctos, ab eadem Sanctitate
Sua, et pro tempore existente Romano Pontifice, aut Sede Apostolica impe-
fln, vel alias concedi contigerit, ac litcris, commissionibusque desuper etiam
°conim Ordinariis facicndis gradus rcmotior attendatur, trahatque securn
Propmquiorcm, ac ob id sufficiat remotiorem tantum gradum exprimere,
J5JJ tamcn P°stea supcr propinquiorc literis declaratoriis iuxta Gregorii,
emcntis Praedccessoris huiusmodi Constitutiones, quas quoad hoc inno-
^mmi •inVl0labi'iler observari i"andavit, dispensationesque, seu dispensandi
d ^l^5' ac dttupcr confectas literas, et processus habitos pcr easdem
?^adus I CUni quibl,s disPensari mandatur, proptcr proximioris
sey intc"!1"5!"011' non «pressioncm, dc subreptionis, vel obreptionis vitio,
^ri^10"1! tlefcctu.notari non possc, scd in omnibus, et per omnia suf-
^rc/sei/1"! 30 Sl in litcris» scu commissionibus huiusmodi de proxi-
utr°q»e gradu, specialis, et expressa mentio facta taissct
206
Romani Pontificcs
§ 2. Sicque per quoscumque Iudices, et Commissarios, etiam S. R. £
Cardinales sublata eis, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate fodt
cari, et dcfiniri debere, ac quicquid secus super his a quocumque quavij
auctoritate scienter, vel ignoranter attentari contigerit, irritum, et inane
decrevlt.
Constitutione Pii Praedecessoris huiusmodi ceterisque contrariis non
obstantibus quibuscumque.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 310].
115.
S. PJus V, const. Regularium, 24 oct. 1566.
Regularium personarum, quae rclicto saeculo Dei .;e obsequio dedica-
runt, pro commisso Nobis officio, quieti consulere cupientes, ad ea remo-
venda, quae religiosum earum propositum impedire possunt, curam nostram
libenter intendimus, ut nulla re, quae eas a divino cultu avocet praepeditae,
secundum Ordinum suorum regularia instituta, et decretum Sacri Tridentini
Concilii, tranquillis mentibus gratum Altissimo impendere possint famu-
latum. * *m*fik tm&mj&k
§ 1. Quia igitur, et Carthusiensium Ordinis, et aliorum regularem vitam
professorum quies non parum solet, sicut accepimus, perturbari, propterea
quod muliercs modestiae matronalis oblitae, domos, ac Monasteria eorum,
contra .psorum instituta, praetextu confessionalium, aut aliarum literarum
Apostohcarum mgrcdi audeant, ipsis etiam Abbatibus, Praepositis, Prioribus,
et alus praes.dent.bus aliquando recusantibus, et renitentibus, non sine magna
eorum molcst.a, nec sine gravi aliquorum etiam offensione, ac scandalo, si
quando adm.tti nimis facile videantur.
§ 2 Htiic rei providere volentes, Motu proprio, et ex certa scientia, ac
oe Apostol.cae potestatis plenitudine, omnes, et singulas facultates, ac licentias
mgred.end. Monastcria, ac domos Carthusiensium, et aliorum quorumcum-
que Kegular.um Ordinum, etiam Mendicantium, mulieribus cuiuscumque
2,f !'S' °fnif» conditionis, et quacumque dignitate, ac praeeminentia
borl i T Com,t,ssis' Marchlonfssis, Ducissis, sub quibuicumque ver-
doZ.ori ' r"5, Ct J0rmiS• Ct CUm q«*buscumque etiam derogatoriarum
uSbahlSUe /°rtiorib,,s' efficacioribus, et insolitis clausulis, necnon
l "o« I J T Apostollca Sede quomodocumque concessas, quarum
^ S' <le VCrb° ad verbum Praesentibus insererentur, haberi
!S esTaS^ ore Praesen,ium revocamus> et cassas' irritas' et
licenl3; Stdenut^ mU'iCribuS quidem nraedictas facu,tate8' *
postquam harum l Zr exco™nn.nicationis, latae sententiae poena,
Nobis, aut Romano P0nUiLn0,it-am habUerint' 3 QUa non D0Ssint "
In mortis articulo At . ' qui nro ^mpore fuerit, absolvi, praeterquam
' U'C,as domos' et monasteria ingredi audeant.
Romani Pontificcs , 207
Iosis vero Monasteriorum, et Conventuum Abbatibus, Praepositis,
\ e| a|jjs praesidcntibus quocumque nomine vocentur, et eorum
prioribus, _ onjcjSj ej Fratribus, sive tnendicantibus, sive non mendicantibus,
M°n3C Vationis officiorum, quae in praesentia obtinent, et inhabilitatis in
510 ^ m ad illa, et alia omnia, et suspensionis a divinis ipso facto, sine
declaratione,' incurrendis poenis, ne eas introducere, admittereve prae-
sumant. ..... 4
§ 5. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 318].
116.
S. Pius V, const. Cum Wius, 28 nov. 1566.
Cum illius vicem, licet minitne suffragantibus meritis, geratnus in terris,
decuius vultu prodit iudicium, et vident oculi aequitatem, officii nostri
debitam prosequimur actionem, si obscuros sacrorum Canonum sensus ita
iperire studemus, ut piis Christifidelium mentibus nulla dubitandi occasio
relinquatur. * '
§ 1. Sane licet ex eo quod in Concilio Tridentino decretum fuerit cogna-
lionem spiritualem inter eos tantum contrahi, qui suscipiunt baptizatum de
baptismo, ac baptizatum ipsum, et illius patrem et matrem necnon bapti-
antem, et baptizatum, baptizatique patrem et matrem, in reliqttis personis,
^uae per antiquos Canones occasione cognationis huiusmodi contrahere
prohibebantur, omnc impedimentum sublatum esse videatur, adhuc tamen ab
iliquibus dubitari accepimus, an saltem impedimentum cognationis spiritualis
huiusmodi inter maritum vcl uxorem suscipientis, et baptizatum, necnon
i!er marilum vel uxorem suscipientis, et patrem ac niatrem baptizati vigeat,
rropterea quod prohibitum de uno coniuge, de altero etiam prohibitum esse
Tideihir. - - '"<*' '" '
§ 2. Nos piarum mentium quteti, et matrimoniorum favori (quantum ex
>lio Nobis permittitur) consulerc volentes, a praecisis verbis Concilii minime
«edendum in praemissis esse censuimus. Et propterea nullum amplius
«npedimentum ratione cognationis huiusmodi subessc decernimus, et decla-
^us, quominus inter dictos maritum vel uxorcm sttscipientis, et baptiza-
% bapdzatiquc patrcm, et matrem, et quascumque alias personas tam ex
J susc,P"entis. quam baptizantis, et baptizati, in dicto Concilio nomina-
omnn?" exp,rcssas> '"•itrimonium liberc ct llcite contrahi possit, et ita ab
t s nd,Cari dcbere mandamus atque statuimus.
L Decernentes, etc.
PW. R6m, tom. 4, II, p. 31 Ij.
117
S. Pius V, const. Cum ex Apostolatus, 27 ian. 1567.
Cum ex Apostolatus officio Nobis (meritis licet imparibus) credito
cura Dominici gregis Nobis immineat generalis, et exinde teneamur, more
vigilis pastoris vigilare, et attentius providere, ut Ecclesiis, Monasteriis, et
quibusvis aliis bcneficiis Ecclesiasticis nunc, et pro tempore propter crimen
haeresis vacantibus, et vacaturis, tales viri eis praeficiantur idonei, qui dete-
standas, ac nefarias haereses diabolo disseminante contra verae, et ortho-
doxae fidei puritatem exortas, de agro Domini extirpare, et populos sibi
commissos ad Catholicae Ecclesiae veritatem reducere, doctrina, verbo, et
boni operis exemplo valeant.
§ 1. Praemissorum itaque consideratione inducti, et aliis ad id suaden-
tibus rationabilibus causis, nonnullis, etiam Praedecessorum nostrorum vesti-
giis inhaerendo, Motu proprio, non ad alicuius Nobis super hoc oblatae
petitionis instantiam, sed de mera nostra voluntate, et deliberatione, omnia,
et singula beneficia Ecclesiastica, cum cura et sine cura, saecularia, et quo^
rumvis Ordinum etiam Sancti loannis Hierosolymitani, et aliarum quarumvis
Miht.arum regularia quaecumque, et qualiacumque sint, etiam si saecularia,
canomcatus, ct praebendae, dignitates, personatus, administrationes, vel officia
m cathcdrahbus etiam Metropolitanis, vel collegiatis, et dignitates ipsac in
cathedrahbus, etiam Metropolitanis post Pontificales maiores, seu collegiatis
toclesus hu.usmodi principales, Regularia vero beneficia huiusmodi, Mona-
sterta, et.am cons.storialia, Prioratus, Praepositurae, praepositatus, dignitates,
et.am conventuales, personatus, administrationes, vel officia, etiam claustralia.
ac nospilaUa, et praeceptoriae, et alia quomodocumque qualificata fuerint,
orci.nat.on. e d.spcnsationi nostrae, et Sedis Apostolicae hac perpetuo vali-
tura Const.tut.one auctoritate Apostolica tenore praesentium reservamus.
S 1. Ueclarantes omnes, et quascumque impetrationes de beneficiis, ut
praefertur. quomodocumque qnalificatis certo modo in futurum faciendas.et
obt nendas, benef.cia huiusmodi propter haeresim vacantia, et in futurum
oront/r r COmprehendere. "isi specialiter, et dispositive vacationis modus
S, ^TS .ereS'S expressus fuer'». et iUuni nullo modo sub quibusvis
ml is «L COmprehendi q"antumcun,que generalibus in quibusvis
Si eth CeSS,°nf US PCr N0S' Ct Roma,,os Pontifiee* Successores nostros
^ PCr m s.gnatis, et concessis; ac decernentes omnes, et qua,
S htST TT*. e quibusvis beneficiis- ut praefer,ur- °u*|ificatis hac-
crimen huiusmmli . a . eanUn Vl^0re in iudicio Per 'mPetrantes
nucrint, vd S u ^ r * C° favorabilem obfr
tioncm huiusrnodi Z ' ^r,ef,c,orum Possessionem assequuti fuerint, ad vaca-
nem comprchcndcre. Crimen haeresis sc non cxtendere, et illum nemi-
Romani Pontijices
■im
118.
S Pius V, const. Etsi Dominici, 8 febr. 1567«
Ftsi Dominici gregis saluti sempcr intenti, singulis cum humilitate
ntibus ea benigne concedere Nos, et Praedecessores nostri studuerint,
^Cae peccatorum mole deposita, salus ipsis succedat, et hostis humani
TLris servitute ereptas animas lucrifaciant Altissimo, qui eas Nobis sua
Litate commisit; id tamen propensiori stttdio Nos praecavendum esse
censemus, ne cuiusvis Indulgcntiae, remissionis, vel facultatis obtentu,
Christifideles procliviores ad illicita in posterum committenda reddantur,
aut facilitas veniae eis peccandi tribuat incentivum, et exinde clavium aucto-
ntas deducatur in contemptum, et Christifideles quamplurimum scanda-
lizentur.
§ I. Sane cutn ad auditum nostrum ex diversis mundi partibus quam-
plurimae querelae perlatae fuerint, quod vigore diversarum Indulgentiarum,
ct facultatum per Praedecessores nostros, ac etiam Nos, vel auctoritate nostra,
um fabricae nostrae Basilicae Principis Apostolorum, et Ecclesiae S. loannis
Literanensis de Urbe, ipsiusque Ecclesiae, necnon S. loannis, et S. Lazari
Hierosolymitani, ac S. Spiritus in Saxia, et S. loannis Lateranen. ac S. Iacobi
Incurabilium, de eadem Urbe, necnon S. Elmi, et S. Bovis, ac S. Gothardi,
ct Leuguzioni, necnon S. Nicolai, et S. Bcmardi Montis Iovii, necnon S. Leo-
nardi, ac S. Marthae, necnon Sanctiss. Crucifixi Siracusan., ac S. Mariae de
monte Serrato, Hospitalibus, ac etiam S. Sebastiani prope, et extra muros
dictae Urbis, necnon Sancti Antonii de S. Antonio Viennen. Dioecesis, et
Redemptionis captivorum nuper Neapoli inst:*uto Monasteriis, illorumque,
« diversis aliis Ecclesiis, Monasteriis, Hospitailbus, Militiis, Confratcrnitati-
bus, Societatibus, et piis locis concessarum, mttlti quaestores ex eisdem Indul-
?entiis lucrutn temporale tatitum quaerentes, nominibus fabricae Ecclesia-
rum, Hospitalium, Monasteriorum, Militiarttm, Confraternitatum, Societatum,
«i piorum locorttm praedictorum in diversis Ci"Vitatibus, et Dioecesibus
quiestas facere, Confratres describere, Capellas, et Oratoria erigere, illisqtte
«rectis Indulgentias huiustnodi communicare, et in diversis gradibus a iure
prohibitis dispensare, ac plura etiam concedere, quam eis vigorc facultatum
praedictaruni licitum sit, ipsique lucro intenti, pecttniasque potius, qtiam
'-nristifidelium salutcm quaerentes, ac eisdem Indttlgentiis sic abutentes, quae-
'un> ex illis partictilarem facere conantur, variosque, et diversos Quaestores,
^"imissarios, Procuratores, Rcceptores, Thesaurarios, Factores, Nuncios, et
lns miiustros constituere, qui non solum supradicta, sed etiam plura alia
mmiquam concessa, facere, et concedcrc, nccnon locorttm Ordinarios,
^rumquc ln spiritualibtts Vicarios generales, et Officiales, ac Ministros,
hujueSlarumo'ue' ct Ordinum Praelatos, Supcriores, et personas, qttaestas
«mod. impcdicntes censttris Ecclesiasticis innodare, et alias in pluribuS
Cr cxccdc»tcs in Divinae Maicstatis offensatn, ac SuarUrh, et Christifi-
H
210
Romani Pontifices
delium animarum perniciem, ac Ordinariorum perturbationem, et '
mentium scandalum, pracsumant. ' P'arum
§ 2. Nos qui Deo propitio grcgis Dominici, meritis licet insuffide
bus, curam gerimus, et illum spiritualis Thesauri elargitione copimus '
Deo reddere acccptabilem, ex praetnissis, et aliis rationabilibus causis Tl
mum nostrum movcntibus, fel. record. Callisti Quarti, Clemcntis VII, Pauijn!
lulii similiter III, et diversorum aliorum Romanorum Pontificum Praedec '
sorum nostrorum vestigiis inhacrentes, Motu proprio non ad alicuius Nob,s
super hoc oblatae petitionis instantiam, sed de mera nostra voluntate, etdeli
beratione, omnes, et singulas Indulgentias, etiam pcrpetuas, et pcccatorum
remissiones fabricae, et Ecclesiae huiusmodi, necnon S. loannis Hierosolv-
mitani, etiam pro constructione, et aedificatione illius novae Civitatis praV
dict.s, in quibusvis aliis Hospitalibus, Monasteriis, Ecclesiis, Domibus MIU
t.is Ord.n.bus, etiam Menclicantium, Congregationibus, Confraternitalibus
et Un.vers.tatibus. et piis locis, illorumque Ordinibus, Capitulis, Conven.i'
bus, Mag.str.s, Superioribus, et tam saecularibus, quam quorumvis, etiam
Menc hcant.um Ordinum Regularibus personis, tam singulariter, quarn uni-
versal.ter per quoscu.nque Romanos Pontifices Praedecessores nostros rc
et.am Nos, sub qu.buscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvisclau-
sul.s, et decrehs, etiarn Motu proprio, et ex certa scientia, ac ex quibusvis,
etiam urgent.ss.mis causis, etiam causa rcdemptionis captivorum, et alias
quomodohbet concessis: pro quibus consequendis manus sunt porrigendae
achu.nces et quae quaestuandi facultatem quomodolibet contincnt, illarum
omniuro tcnores formas, derogationes, et decreta praesentibus pro exprcssis
habuHes, auctor.tate Apostolica tenore praesentium perpetuo revocamus,
cassamus irruamus, et annullamus, ac viribus vacuamus.
n,.oH ' '"Sl!Per perpeluo hac "ostra valitura Constitutione decemimus,
«ntia^Tf 1?!"° ^ '"^«onis "ostrae poena, praetextu Indul-
Se fecMU,tatum per quoscumque Romanos Pontifices Praedecesso-
Anosto! ?S' > ^ Apostolie™- etiam Motu simili, ac Sedis
JS *ZJ£? et al,as ««omodolibel concessarum, et quas a Nobis,
manu VoZ "I P0S,CrUm Verb°' Hteris' aut °.uavis ^ «criptura, etiam
causac ethm n Cruciatae sanctae, vel cuiuscumque alterius piae
S^EotS^^ C°nCedi ««omodolibet contigerit, nu.Ius quavfc
SuSK^SI aut maiori digni,a,c- e,iam
audeat, vel nraeS°™» ^1'' Vel temP°""ah excellentia praefulgcat,
Hos, The ™ IfZ £ Nuncios, Quaestores, Commissa-
Ecclesiis. Domibu; Mon ^ ' '"1S * dictis Hospitalibus,
m Dlonim Sbu TSSr* M,li,iis' et a,iis suprauominatis, vel procis,
* « ceru Tnt tstt e^f UCrC;>et "isi e* Specia,i ***
q«» Pcr htcras nostrasTi 5 ' °"tificis pro tempore existentis, de
locorum Ordlnarih vd « R°mani Pontif'c's pro tempore existentis,
gationem praescntis nostric C Sp,ntualibus Vicariis, seu Officialibus dcro-
inscrto exprcsse conuncntes ,tut,onis '"'"s tenore, de verbo ad verbum
Romani Pontifices 211
Nos enim ex nunc irritum deccrnimus, et inane quicquid secus
§ Jc Vnuoauam qqavis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit
super tiis a m t
iiri constare debeaL
31 s 5 Mandantes in virtute sanctac obedicntiac omnibus, et singulis Vene-
hTbus Fratribus nostris Patriarcbis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episco-
tenus in Civitatibus, et Dioccesibus suis, praesentes nostras litcras
pl5'q"ac et 0bservare debeant; rogantesque ornncs, et singuios Principes
PUCulares, et alios Dorninos, et Magistratus temporales, eisque per viscera
^ericordiac Domini nostri Iesu Christi in remissionem peccatorum suo-
rarn iniungentes, quatcnus in praemissis eisdem Patriarchis, Primatibus,
Archiepiscopis, et Episcopis assistant, et suum auxilium, et favorem prae-
stent, cum auxlUo brachii saccularis.
§ 6. Non obstantibus praemissis. ac quibusvis Apostolicis, necnon in
Provincialibus, et Synodalibus Conciliis editis, generalibus, vel specialibus
Constitutionibus, et Ordinationibus, necnon fabricae Ecclesiae, Hospitalium,
Monasteriorum, Militiarum, Confraternitatum, Ordinum, Capitulorum, Con-
ventuum. aliorumque locorurn pracdictorum, et quorumvis illorum membro-
rum.Ecclesiarum.etiam Cathedraliurn, et Metropolitanarum, etiam iuramento,
confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et con-
suetudinibus, stabilimentis, usibus, et naturis, privilegiis quoque, indultis, et
literis Apostolicis, illis, et praesertim S. Ioannis, et S. Lazari, ac S. Spiritus in
Saxia Hospitalibus, necnon S. Antonii de S. Antonio, et Sanctorum Nico-
lai, et Bernardi Montis lovii Monasteriis, ipsorumque Monasteriorum Hospi-
talibus, singulorumque eorum Conventibus, Superioribus, et personis prae-
fatis, per quoscumque Rom. Pontifices Praedecessores, ac Nos, et Sedem
Apostolicam, sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis,
etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis clausulis,
necnon irritantibus, et aliis decretis, eliam Motu simili, et ex certa scientia,
ac quavis ctiam Impcriali, vel Regali consideratione, vel instantia, et alias
quomodolibet concessis, approbatis, et innovatis, quibus omnibus, etiam si
proillorum sufficienti derogatione de illis, corumque totis tenoribus specialis,
specifica, individua, ct cxprcssa, non autem per clausulas generales, idem
importantes mentio, seu quaevis alia expressio habenda, aut alia exquisita
lorma ad hoc servanda foret, tenores huiusmodi, ac si de verbo ad verbum
nihil penitus omisso, et forrna in illis tradita observata inserti forent prae-
sentibus, pro sufficienter expressis habentes, Motu, scientia, et potestatis
plen.tudine simllibus specialitcr, et expresse derogamus, et sufficienter dero-
Ratum csse volumus, contrariis quibuscumque. Aut si aliquibus, communi-
lcr. vel divisim ab Apostolica sit Sede indultum quod intcrdici, suspendi,
«communicari non possint per literas Apostolicas non facientes plenam,
«pressam, ac dc verbo ad verbum de indulto huiusmodi rncntionem.
IBull. Rom., tom. 4, U, p. 348-350J.
212
Romani Pontijices
119.
S. Pius V, const. In conferendis, 18 mart. 1567.
In conferendis beneficiis Ecclesiasticis, et praesertim ParochialibusEccl-
siis personis dignis, et habilibus, quae in loco residere, et per se ipsos curan
exerccre valeant, quantam dil.gentiam adhiberi oporteat, Alexandri III Lat
ranen.' et Gregorii X Lugdunen.' generalibus Conciliis, ac Innocentii sinn'
hter III 3 et ahorum Romanorum Pont. Praedecessorum nostrorum editae
Constitutiones testantur.
§ I. Quod ut diligentius, ac rectius perficiatur, statuit etiam Synodus
Tr.dcnt.na, ' ut occurrente vacatione parochialis Ecclesiae, etiam generaliter
vel specahter, etiam vigore indulti iu favorem S. R. E. Cardinalium aut'
ahas quomodolibet reservatae, vel affectae, debeat Episcopus habita noti.ia
vacat.on.s Ecclesiae, si opus fuerit, idoneum in ea Vicarium cum congrua
e.us arb.tno fructuum portionis assignatione constituere, qui onera ipsius
Eccles.ac sustineat, donec ei de Rectore provideatur. Et deinde Episcopus,
et qu. .uspatronatus habet, intra decem dics, aut aliud tempus ab Episcopo
praescnbendum, aliquos clericos ad regeudum Ecclcsiam idoneos Examina-
f" 3- TT CiU8dem Synodi depulatis' nominet> et nonnisi
o »m n " t PCr concursum a,iornm Examinatorum etiam tan-
quam mag,s .doneo ab Episcopo iudicato, et electo de Ecclesia provideatur,
s. ?rentmVIS,°neS' "? inStitu,io,ies omnes P^ter formam praedictam factae,
surreptitiae censcantur.
sit n!i2;,!Cd (qU°niam res humanae semper in deterius prolabuntur, nisi
Dte cZ\ T ^ 3C, dCbi,ae eXeCUtioni demandet- et ve^endum sit ne pro-
No ^r2T™V-UmSm°di transgressionem «.aximi abusus oriantur,
eTventTiM r k ^0" Si"e gravi nostra molestia pervenit nonnullos
vac 2„c P nl \ TiblS nOStn'S Arcl»iePi3copis, et Episcopis, occurrente
rZl !?m EccIcsia™m. -s nu.lo, aut minus rite servato cxa-
«no vel cl Sm . ^ PCr COncursum fie" dcbct cx Conciho Triden-
a u, L nX!m,ne- ntC Semt0' DCrSonis minns dignis. carnahtatis, aut
rCerd?r„PrSr'S affeCtUm n°n rationis in^ium scqucntcs contu-
- ^t2S?^ta™ c- De°
etiam In^df!! Prae^cesso,-um "ostrorum Constitutiones praefatas
WliS 3SS2? n n r 3 AP°St0liCa tCn0rC P™**"«Um omn J. et sin-
•at.ones, provis.ones, mstitutiones, et quasvis dispositiones Parochia-
■ £ 1^'JXTne et eUcti »ol"i°«' 6.
«ignitatibus, 5. /J,C'° '"d,cis ordinaru, I, 31; c. 29-31, X, de praebendis et
Romani Ponlifices
213
p i^iirum ab eisdem Episcopis, et Archiepiscopis, ac quibusvis aliis
,ilim» hus tam ordinariis, quam dclegatis, etiam S. R. E. Cardinalibus, ac
°A >ostolicac Legatis, vcl Nunciis, praeter, et contra formam ab eodem
dll PTridcntino, praescrtim in examinc per concursum faciendo, prae-
C°nCl n factas aut in futurutn faciendas, nullas, irritas, ac nullius roboris,
2* oraentl fore, et esse, nullumque provisis ius, aut titulum, etiam colo-
ve ™ possidendi praebere, et parochiales Ecclesias huiusmodi, ut prius
"llationes huiusmodi vacabant, ex nunc vacare statuimus, decernimus, el
declaramus, easque omnes pro tempore sic vacantes nostrae, et Sedis Apo-
stolicae, seu corum quibus ius conferendi eas, praeterquam Episcopis, et
Archiepiscopis, qui curam dicti examinis iuxta decretum Concilii habere
debent, competet, dispositioni reservamus.
§ 4. Insuper ne Parochiales Ecclesiae diu in suspenso maneant in maxi-
mum animarum periculum, quarumcumque Parochialium Ecclesiarum, qua-
rum dum pro tempore vacant, ad Episcopos, Archicpiscopos, Primates, et
Pjtriarchas, et quosvis alios Ordinarios collatores, in mensibus ordinariis,
collatoribus, etiam per nostras regulas assignatis provisio, et collatio spectat,
tt pertinet, de quibus iidem Episcopi, et Ordinarii praedicti intra sex men-
sium spatium a die vacationis earunidem, perfecto examine iuxta formam
Concilii Tridentini praefati non providerint, ac illarum etiam, quarum col-
lationes Nobis, et dictae Sedi generaliter, vel specialiter, et ex quavis causa
reservatae, seu affectae existunt, aut alias ex indulto Sedis Apostolicae com-
petunt, ad quas occurrente illarum vacatione Episcopi, et Archiepiscopi prae-
fati personas per examen concursu mutuo habito iuxta dicti Concilii Tri-
dentini formam approbatas, et magis idoneas non elegerint, aut electas Nobis,
vel Successoribus nostris, aut iis, ad quos collatio spectabit, pro collatione
obtinenda intra quatuor mensium spatium a die illius vacationis non signi-
ficaverint, necnon Parochialium Ecclesiarum similium, quae lurispatronatus
Ecclesiastici, vel aliorum, seu clericorum et laicorum simul fuerint, si prae-
sentatus intra tempus eisdem patronis a iure praefixum praevio examine
mxta formam dicti Concilii approbatus, petatur institui, institutioque ipsa
per duos menses a dic praesentationis dilata fuerit, collationem, provisionem,
institutioncm. ac omnimodam dispositionem Nobis, et ipsi Sedi, ac personis
mdulta huiusmodi conferendi, providendi, seu instituendi obtinentibus respe-
tnve rescrvamtis, data Umen in Parochialibus Iurispatronatus optione ipsis
Patronis, ut si institutio ad Ordinarios spectabit, ipsis Ordinariis illam facere
"^ligentibus, et ultra dictos duos menscs differentibus, possint pro huius-
mstitutione obtincnda habere recursum ad Metropohtanum, vel vici-
'orem Ordinarium, aut ad Sedent Apostolicam.
«isd n bCUteS etiam eisc,em Ordinariis, ne tempus decem dierum
durn"!) rdmariis* et Patr°nis ab eodem Concilio Tridentino ad nominan-
decem °ne°S clericos coram tleputatis Examinatoribus praefixum, ultra alios
U rv prorogare a«deariti vcl praesumant.
Mtilta h • "clius lnl»ibente8, ne quis practer Romanos Pontificcs, aut alios
riute mu lh8ra°dl obtincntcs' ut Pracfertur, quacumque sit super hoc aucto-
n"us, dc huiusmodi bencficiis sic rcservatis (ut pracfcrtur) dispo-
214
Romani Pontijices
nere, vel circa illa, etiam per viam permutationis, vel alias innovarequ
modo praesumat. ^ oc,Uo
§ 7. Ut autem non solum dignis, scd magis idoneis rcpertis iuxta eiu
dem Concilii decretum Parochiales Ecclesiae conferantur, volumus, et ead *
auctoritate decernimus, quod si Episcopus minus habilem posthabitis maT
idoneis elegerit, possint ii, qui reiecti fuerint, a mala electione huiusmodi
ad Metropolitanrm. vel si ipse eligens Metropolitanus, aut exemptus hierit
ad viciniorem Ordinarium uti nostrum, et Sedis huiusmodi delegatum, aut
alias ad ipsam Sedem Apostolicam appellare, ac praeelectum ad novum
examen coram ipso appellationis Iudice, et eius Examinatoribus provocarc
et constito de prioris eligcntis irrationabili iudicio, eoque revocato, Pan>
chialis, magis idoneo per eumdem Iudicem appellationis auctoritate nostra
(quatenus collatio ad Episcopum, a quo appellatum fuit spectaret) conferatur
ahas eidem magis idoneo per Iudicem appellationis approbato conferenda
remittatur ad eum, ad quem collatio, provisio, vel institutio spectabit.
§ 8. Haec tamen appellatio interposita interim non impediat, aut suspen-
dat quo minus elcctio per Ordinarium primo loco facta interim debitae
demandetur executioni, et provisus ab eadem Ecclesia causa appellationis
huiusmodi dependentc non amoveatur.
§ 9. Et si quis a sententia per Iudicem appellationis lata duxerit appel.
landum, is tunc ad Sedem ipsam Apostolicam appellabit. Si secus in prae-
missis ommbus, et singulis actum, aut attentatum fuerit, irritum decernimus,
et inane.
(Bull. Rom., tom. 4, II, p. 302, 363).
120.
S. Pius V, const. Admonet nos, 29 mart. 1567.
nomtdm0"Ct n.°S SUSCepti CUra regiminis universahs Ecclesiae, cui auctore
Anos ZZ rUS' Ut C,'VitatCS' Tcrrae' °PPida- * >°™> Nobis, et Sed
Inunio Z " tCmP°ral'bUS mcdiate' et immedi*<c subiecta perpetuo in iure,
dominio. e propnetate, ac possessione dictae Sedis conserventur.
corum Conrm. r "°nnU,li R°mani Pontifices Praedecessores nostri, per
KcSS^?*'er?ra Ecdcsiasti<-™m alienationes prohibuerint, et
"bus nol . li ' Ct annul,averint;nihilominus cum rctroactis tempo-
bus cobr bt mm,Um.a,"bitiosi' et don.inandi cupidi, sub variis praetexti-
nos r t £2 CaUS,\Saenc etiam ***** (quod non sine maximo animi
S2C 2a quibus Ron,anis Pou,ificibus s»^esti°"ibus- ct
dicns S. R E et LS, S'nt osteridere. et persuadere magis utilc, et cxpc-
Caatra, Arcercl P.raefatae fore- si aliquac Civitates, Terrac, Oppida,
feudum. gubcrnium vic h . Dronrie,alcm eiusdem Sedis pertinentia, in
tuum.vcUd tcrtiam KerTrTr™ ' UCatum' aut quemvis alit.m titulum perpe-
conccdercntur, vel ctHm _,onern' seu ad vitam, aut alias ad longum tempus
am CX CO ^uod a'ias in feudum data, aut quovis alio
Romani Pontifices
215
• Smodi alienata fuerint, et propterea tamquam ad Sedem praedi-
(ilulo ii"'u (,evo|vencia posse, et dcbere de iure iterum infeudari, et
cUI" Mue inde nonnullas alienationes, infeudationes, et concessiones a
a|icna"' Qstojjca emanasse, ex quibus illa non mediocrem diminuiionem non
I m patrimonii, sed etiam existimationis recepisse dignoscitur.
s. \ Hinc est quod Nos considerantes oninium Civitatum, ct locorum
dictorum singularcm fidem, et promptam devotionem cidem Sedi exhi-
bum omni tempore valde utilem, et salutarem fuisse, et esse, ac volentes
ln solum alienationes huiusmodi (quas tempore nostro omnino exulare
"ntendimus) de medio tollere, et quod Nobis licere non patimur, nostris
Successoribus indicamus, quos non immemores fore speramus ante Domini
nostri Iesu Christi in examine diei magni advcntus tribunal, villicationis
nostrae ratioiiem reddituros Nos esse, sed ut omnis alienationum huiusmodi
fiendarum occasio penitus aboleatur, quautum cum Deo possumus, per
amplius providere, Constitutionibus Pracdecessonim nostrorum huiusmodi
etiam inhaerendo, illasque innovando, Motu proprio, et ex ccrta nostra scientia,
non ad alicuius super hoc Nobis oblatae petitionis instantiam, sed ex mera
animi nostri deliberatione, et dc Apostolicae potestatis plenitudine, habita
erjam super his cum venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus,
in Consistorio nostro secreto consultatione matura, de eorum consilio, et
unanimi assensu (qui etiam iuraverunt praesenti Constitutioni non contra-
venire, nec Pontificibus alienationes contra tenorem praesentium attentan-
tibus consentire, et absolutiones a iuramento huiusmodi non petere, nec
acceptare) liac nostra perpetuo valitura Constitutione decernimus, et decla-
ramus, Civitates, et loca praedicta etiam hactenus in feudum, aut quemvis
alienationis titulum dari solita, vel consucta, ad Nos, et Sedem praefatam
quomodolibet devoluta, et pro tempore devolvenda, absque alia ulteriori
declaratione, et illoruin possessionis apprehensione eo ipso Sedi, et Camerae
Apostolicae incorporata, ac ad ius, et proprietatem, et dominium pristinum,
ic possessionem rediisse censeri, perinde ac si per quadraginta annos et ultra,
Civitates, et Loca praefata, a Nobis, et Scde praefata immediate possessa, et
numquam in feudtun, aut titultim concessa fuissent.
§ 3. Statuimusque, et decernimus, quod omncs, et singtilae, tam Com-
munitates, ct Universitatcs, qtiam Civcs, et incolae CivitatUtn, Terrarum, et
L'>corum pracdictorum, aliacque quaecumquc pcrsonae, ttim Ecclesiasticae,
lu"i saeculares. cuiusvis dignitatis, et Ordinis, etiam Episcopalis, vel maioris
«istentes^ ac Sanctae Romanae Ecclesiac Cardinales, tam publice in con-
«hs Civitatum, ct Locorum praefatorum, qtiam privatim alibi in qtiibusvis
ws,etiamsi Civitatum, ct Tcrranun canmulcm Gubernatores, aut Scdis Apo-
* icac Legati, vel Prolcgati existant, tractantes, consulentes, aut alias verba
jwentea de Infeudationibius, aut alienationibus de Civitatibus, et locis prae-
«4' Tedlate ad Nos- ct Sedem praefatam spectantibus, et pertincntibus,
« causeV°IUUS' Ctiam feudum communiter, et pluries dari solitis, etiam
dohbftSa Dermutalionis' vel SUb annuo censu, aut canone, aut alias quomo-
Praelcxt e,'am contcmP,a,io,,c nicritorum crga Sedem praefatam, aut sub
u "ccessitatis, vel evidcntis utilitatis facicndis, scu dc postulandis a
i
216
Romani Pontifices
Nobis, et Scde praefata quibusvis personis cuiusvis dignitatis, status
etiam Nobis, et Successoribus nostris secunduni carnem COniuncfofeH
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, aut quavis alia temporali, vel EcT
siastica dignitate fimgentibus, in Duces, Vicarios, Gubcrnatores, seu que
alium titulum, ad vitam, vel in perpetuum, vel Iongum tempu8 aut tK*
Sedis Apostolicae beneplacitum, Civitatum, et Locorum praefatorum ac md
pterea de eligendis Oratoribus ad Nos, et Successorcs nostros super amt,
missis, vel illorum occasione mittuidis proponentes, tam ipsi quam Qratorei
munus huiusmodi recipientes, aut alii quicumquc alienationes huiusmodi
Romano Pontifici pro tempore existenti, per se, vel alium, seu alios insi
nuantes, vel suadentes, eo ipso sententiam excommunieationis incurrant a
qua nisi ab ipso Pontifice, praeterquam in mortis articulo, absolvi nequcant
Et insupcr Sanctae Romanae Ecclesiae, et Sedis Apostolicae praefatae rebelles
etiam in primo capite laesae maiestatis, et proditores Civitatum, et Locorum
praefatorum. ac bona eorum Fisco, et Camerae nostrae Apostolicae ipso iurc
devoluta, et incorporata sint, et esse censeantur, omnibusque Ecclesiis, Mo-
nasterus, et aliis per eos quomodolibet obtentis beneficiis Ecclesiasticis co
ipso privati existant, neque ad Civitates, et Loca praefata ullo umquam tem-
pore remitt. possmt. Et si aliquando eos reintegrari contigerit, nihilominus
mfames remaneant, illisque bonorum, et dignitatum portae perpetuo clau-
dantur. 1
§ 4. Et quoniam intelleximus aliquos etiam Cardinales, Civitates, Terras,
Opp.da, Castra, Arces, et Loca ad vitam, seu tertiam, vel aliam generatio-
nem, aut al.as a dicta Sede, etia.n ex causa onerosa, obtinere, haberc. et
poss.dere, cum facultate faciendi in illis melioramenta, ita quod ab eis amo-
ven non poss.nt, nisi restitutis sibi prius pecuniis in melioramenta huius-
moch expos.t.s, omnes, et singulas facultates facicndi melioramenta praefata
qu.nusv.s person.s etiam Cardinalibus, per eosdcm Praedecessores nostros,
aut al.os ad .d facultatem habentes quomodolibet concessas hartim serie
revocamus, et annullamus, et nemini deinceps suffragari posse, neque debere,
ac cuicumque facultatem faciendi melioramenta huiusmodi habenti, illa, etiam
IZZT T\ , tUiti°ne' "isi ex causa necessariae conservationis locorum
dlZ.r" . uC^int• P°St Publi^^nem praesentium facere omnino inter-
r ;,a7r emUS' Ct Si Secus a quoquam factt.m, attcntatumve fuerit,
Z TcZ Z ?UacCumq-ue Per «os contra tenorem praescntit.m facta locis
ttfam^vo a"L ^ l,,0rUTn sa^factio„em minime tencri. et obli-
gatam esse volumus, et declaramus.
Honlua Praesentes '"eras sub quibusvis revocationibt.s, cassa-
fSS^^SSS^ Ct alUS C°ntrariiS disP-i«'onib„s. sub quibusvis
quomodo hbet fLTs 2L2" *uibw** clausu,is- « ^ecretis pro tempore
Muotics illae emanabunt 7r COmPrehc"di. sed semper ab illis exceptas, ct
concessas CSSe c, , " ' • . fS pristiuum statu.n restitutas, et de novo
R , ' Cl ce»sen debere.
IBuil ptUm qUOqUCl ct ina"e, etc.
IBU1L Rom- t0'"- 4, II, p. 364-3671.
Rontani Pontijiccs
217
121.
s Pi„s V, const. Etsl mendicnntium, l6 maii 1567.
-w m-ndicantium Ordines, qui sedulum in vinea Domini quotidie exhi-
on cessant famulatum, summo semper studio, etiam dum in m.nonbus
mus amplexi sumus, ad sumnji tamen Apostolatus apicem, ment.s l.cet
^ribus divina favente clc.ucntia assumpti, dum id mente recol.mus,
S non possumus, quin eos propensiori caritate, et paterno affectu ample-
Tmur ac exinde pro suis sanctis studiis, honestisque laboribus, proque
dute animarum, ab Apostolica Sede, cuius continue pacem, et dign.tatem
Ordines ipsi fortiter tutati sunt, tam spiritualia, quam temporalia subs.dia,
omamentaque acceperint, et accipiant, quibus et sancta sua Officia, ac vitam
;uam rcgularcm facilius, atque expeditius exequi, et transigere possint, et
ccterae religiosae personae, Ordinesqne alii, exemplo ipsorum promptiores,
alacrioresque ad sua Officia persolvenda reddantur.
§ 1. Hinc est quod Nos attendentes plerosque ex venerabilibus fratnbus
nostris Archiepiscopis, et Episcopis, qui eosdem Ordines praecipue tamquam
Imctifcros in agro Domini palmites, ct colere, et adiuvare deberent, non
solum id exequi negligere, verum etiam Concilii Tridentini decretis in pra-
vum scnsum retortis, eos, et eorum quemlibet variis afficcre incommodis,
ct perttirbationibus, eorumque privilegiis non modicum afferre gravamen
conantur.
6. Quidam [Episcopi] sub praetextu cxquirendi voluntates puellarum
ante professionem earum volunt eas cxtrahere a Monasteriis, et per Iongum
lempusalibi detiiiere, ipsasque puellas, seu novitias de plerisque rebus inter
rogant, neque necessariis, neqtte in decreto Concilii Tridentini desuper con
icnlis, ex quibus non modica potest oriri occasio scandali.
9. Ac insuper in quibusdam omnem ordinem, et quietem perturbant
dum controversias iamditi sopitas, et extinctas super praecedentia cxcitarunt.
ttubi nullae erant, pepererunt, dum pro arbitrio, et voluntate eorum hos
'llis praeferre nolucrunt.
10. Quidam ctiam Episcopi volunt regulares a cura animarum excludi,
d illam solis Presbyteris saecularibus committi.
15. Alii etiam in quibusdam partibus paupcres Mcndicantes eleemosynas
f*terc prohihent pro eortim dumtaxat sustentattone, et si invenerint eos
PJnem, vel aliquid aliud similc amore Dci sibi collatutu portantes, quando-
W ib cis auferre mihantur, afficicntcs gravi iniuria, et coutumelia. Non-
P vcro Episcopi, vcl Capitufa Canonicorum pauperes Mendicantes, tam
ralr«, quam Monialcs suorum Ordinum, tam de redditibus bonorum, si
Ju« habcnt, quam de possessionibus, vineis, agris, et aliis suis bonis qui-
ju^""ulue' "on solum largitionc fidclium sibi concessis, sed etiam alias
fa ,:c causis ab cis acquisitis, ac pccuuiis emptfs, sibi dccimas, ac primi-
allls rcsPcctive solvere cogunt.
218
Romani Pantijiccs
16. Alii autem ausi sunt inquirere, et processus facere conira II
regulares, intra claustra delinqucntes, vel de quoruin delictis aliqua * ,qUOS
picio, non expcctata suorum Superiorum censura. Alii vero EpisconiM t
lium Monasteria ingredi, et illa ingrediendi licentias aliis conceclere et d
sus illas processus formare ipsorum Ordinum superioribus irrcquisitis
sumunt. Aliqui etiam dominium temporale super Moniales habere praetenll^'
Nonnulli vero frequentissime regulares citant, el iurisdictioni suae subii»
tentant, ac eorum Conventum occupant, ipsos expellendo, ac in ipsos h,
d.ctionem, vel potestatem exercent. Aliqui vero ipsos carceribus absoT
causae cogmtione mancipant, ac manibus pedibusque laborant, ut reeulaY
Mend.cantes suae ditioni subiiciant, et usque adeo se intromiscrunt in eubrT
nat.one Conventuum, ct in correctionibus Fratrum, ut Provincialibus et Gen,
rai.bus nullus amplius videatur relictus locus, aut ulla iurisdictio '
17. Aliqui autem, Conventuum Priores, et Guardianos rationes. et com
puta facere cum Syndicis Conventuum huiusmodi prohibent
hr J3", MT P? 'iCentia d3nda aedifican^ quamdam domum regu-
larem, tr.g.nta, vel quadraginta ducatos exigere non erubuerunt
orJ 2' propterea volentes Praemissis, ac aliis similibus exccssibus, et
Ls aTnn^ ? n°!tri P(aSt°ra,iS °ffiCii deDit° pr0V,'dere' ^ttendentes e.ian,
llos qu. onus d,e. et aestus, tam in praedicationibus, quam in ceteris soiri.
actforr:?08 aUOtidie.SUSti»e»lt- ctum nliqltispe" SE£,
Suod Mnfer 12*2? " SU,S °fficiis omni»° desistant, ne in posterum ci
al quod nferatur gravamen, Concilii Tridentini hu.usmodi decreta, quorum
£?2 adN S ';,teI,igentia PraemiSSa irrepserilI,t' 1«°"»»que °-'aralio
6 Voln°S SPCC at', m°d0' Ct f°rma infrascriptis declaranda censuimus.
vel seduX " \q PUcllarU,n Deo dicandarum, an scilicet coactae,
Q am x h r7 v T-1 ^™*™' nonnisi infra ^'">ccim dies, post-
C ti ^nahum Tr.dentinum Episcopi, vel eorum Vicarii requisi.i
2?£ P0SS't: qU,DUS e,aPsis an'P'i»s in hoc illis se intromittere non
Srum , °'T°T' EP,'SC0PUS' nec eius Vicarins in«™ seP<* Mon».
2S Zn S*?" ^ Sfd StCnt ante cratem ferream, et interVoga.iones
pScmus CaS'a;Uacpraefaturn Omdlhun Tridentinum iubet cis fieri omnino
^«Z^^ZZ^ ^ "OV,tiae " a"3S
cap. vcr?irnTrS- aUtCm °mneS de Praeccdentia, quae ... sessione 25,
Mw» dirimi.' fifau ^P,uZUm nermi"ari mandantur. non nisi dnranies per
»0. Cumq te " n Tl !?*! P°SSC StatuimUS"
rum, scu mullerum n.?rf' ' .Sessionis 25. statuat, quod in domibus viro-
Wt, nulli eiiam ad ,? an,marum Pcrsonarum saecularium cura immi.
conscnsu, ac ^ &?EF^ ^ denntentnr. nisi de Ordinarii
«taiitti possc omn ino hu'"s'»od, pracccdente, ad curam huiusmod
15. Quod ve^ mL u PraCfat°S rek'ulares-
scss. 21, cap. Q, id ,d ..." m,aest°n.m eleemosynarum aufercndo loquitur
dcberc. e«am dcccrnimus n fr " ° « °rd,ne8 n""° modo referri posse, vel
cogantur, eis td facere lihJ,,!" ^ 7* CUm cleemosynis huiusmodi vivere
Hfterum omn.no esse declaramus.
Romani Pontijices
219
• ni vero ex nimia Episcoporum sibi irrogata auctoritatc, ipsi
16. Quo"1" cs guae iurisdictioni subiicere omnino student, ac decreto
pcr5oiias regu a ^ ^ ^ ^q quod si rCgV,laris intra
CondKI gj^ ^ ^ e3i jta notorie deliqucrit, ut populo scandalosus
diustra ex. ^ gpjscopo praefigendo, a suo superiore omnino puniatur, sin
* Ordinario delinquens punlrl possit, confisi, variis indebitisque
m'nUS' 3,ibus regulares afficlunt, Ordinarios pracfatos aliquid contra regu-
^""casione vel causa innovare non posse, vel debere in claustris dcgentes
Sntasmodi q»ovis praetextu, nec aliquos processus contra ipsas personas
Kflilares formare, aut facere posse volumus, nisi propter manifestum scan-
Sm ct suorum Ordinum superioribus prius consultis, et negligentibus,
alioquin omnia, et singula contra praemissa facta, et gesta, ac facienda m
luturum pro nullis, et infcctis habeantur.
17 Neque etiam se intromittant ullo pacto, aut aliqua rat.one m guber-
natione conventuum, tam Fratrum, quam Monialium huiusmodi, et illorum
correctionibus, sed omnia ista, et alia necessaria ad correctionem, et guber-
nationem Fratrum, aut Monialium huiusmodi, eorum Generalibus, ac Mini-
siris, seu Provincialibus, vel aliis eorum, aut earum respective superioribus,
etiam ratione computa faciendi cum Syndicis Conventuum huiusmodi, omnino
rtlinquatur, nec ullo modo in praedictis, per se, vel alios se intromittant.
23. Licentias vero pro construendis domibus rcgularibus, quae 3 cap.,
25 sessionis, nisi de Ordinarii licentia construi prohibentur, gratis omnino
diri, et nonnisi legitima subsistente causa, Superioribus explicanda illas recu-
sari posse.
§ 3. Postremo quod cap. 13, sess. 25, cautum fuit, quod omnes, scilicet
tim clerfci, quam regulares quicumque ad publicas processiones vocati, acce-
dere compellantur, id quoad Fratres praefatos de illis tantum processionibus
inlelligi volumus, ad quas sccundum consuetudinem antiquam locorum soliti
sunt accedere, vel quae pro bono pacis Ecclesiae, vel pro victoria contra
mfideles indicuntur, quod etiam de illis Convcntibus, qui Collegia nuncu
pantur, miniine intelligi voluinus, in quibus Fratrcs sub arctiori clausura
dcgunt, ita ut nec in Choro cantcut, nec ad mortuos accedant, sed tantum
«udiis, et lectionibus vacent.
§ 4. Praetcrea si forte inter Episcopos, vel Collegia, aut Capitula, vel
*las quasvis personas, et praefatos Fratres, scu Moniales, aut eorum aliquos,
wper praemissis vel aliquo eorum, coram quocumque, seu quibuscumque
mdicibus, etian, causarum Palatii Apostolici Auditoribus, ac Sanctae Romanae
«desiae GardinalibUS, tam in Romana Curia, quam extra eam ubilibct lis,
*u lites respectivc pendeant, Nos Iiteiu seu lites, et causam vel causas huius-
™ » ad Nos advocamus, ac illam, et illas, quarum statum, ac nomina, ct
«ppjomina iudicum, et collitigantium, praesentibus haberi volumus pro suffi-
<iu,er expressis' cassamus, et extinguimus, ac partibus ipsis perpetuum
«ttHum desuper imponimus.
, ' Ac jnwper tit facilius praemissa omnta illibata pcrsistant, omnia, et
diipcn H ^8* ,mm«nitateS, indulgentias, facultates, libertates, indulta,
,0nes- favorcs, et gratias, quae decretis ConcUli Tridentini alias,
4
220
Romani Po/iti/ices
quam ut superius est dictum, concessum, et deciaratum, non cont •
expresse, eisdem Fratribus, necnon Monialibus qulbuscumque et srar,antllr
Tertii Ordinis praedictorum Ordinum respective Ordinibtis, aeillon.0^118
siis, domibus, et pcrsonis, etiam vivae vocis oraculo, in genere vel i™
tam per rec. mem. Eugenium IV, Sixtum IV, Leonem X Paulum lif^'0'
Paulum IV, et Pium etiam IV, quam alios quoscumque Romanos PonhT""
et.am Praedecessores nostros, ac Nos, et Sedem eamdem quomodolibc r
cessa, confirmata, et innovata, necnon nostras, et Praedecessorum i
rum, ac alias quascumque desuper confectas literas, quarum omnium te
res, ac eorumdem Praedecessorum nostrorum nomina, et alia de neo J,T
exprimenda, ac si de verbo ad verbum, nihil penitus omisso, e. foZ !
lllis trad, a obscrvata, inserti forent, etiam praesentibus pro suffic n,
express.s haben volumus, auctoritate Apostolica tenore praesentium perpet 0
approbamus, et confirmamus, illisque perpetuae, et inviolabilis faS
robur aducimus, eaque perpetuis futuris temporibus inviolabiliter observari
debere, ac Fratnbus, Superioribus, et personis Ordinum huiusmodi, necnon
alns qu.buscumque quos illa concernunt, suffragari debere, seu possevolu-
mus. Necnon privilegia, immunitates, facultates, libertates, indulta, dispen-
modo^r"115*'0"?' Ct graliaS' tam Spid,Uales °=uar" temP™K
«tensio, i!TJvqU C°nCeSSa SUnt' etl'am PCr Viam com™nicationis, e«
extens onis, achve. et passive, inter se, et alios quoscumque Ordines respe-
c vc, de novo conced.mus, illaque omnia, et singula ad do.nos, et loca quae-
(|uarumcumque, ac
27L ° °rdlfnC nuncuPatarum Congregatione viventium diclo-
Necnoii <»n pneitrtw' hactenus et in posterum recipiend,
rum nL« T" PerS°^S' Ct DOna> etiam si Privilegiorum, et aliarum gratia-
ZZs Z °r a?CnS °riginalia' propter ten'P°ris antiquitatem, ve.
rJ^?* depTd,ta dummodo de eis alias legitime con-
siu, extenchmus, et ampliamus.
?B»nEp$iC '"i Praemissis omnibus. et singulis, etc.
IBull. Rom., tom. 4, II, p. 373-379).
122.
S- Pius V, const. Ex supernae, ,6 au* ,567.
^SSi JSffSSt rbitrio Dominic° praesi idcntcs' in,er
bfre censemus iilam m,mster,°. nostri pastoralis officii Nobis incunv
quas sub suavi Rdlrinnfc T~ personari,,n q«animlibet, carum praesertim,
bcre conspicimus f l Ugo sedlllum m dies Altissimo famulatum exhi-
1,1 Pcrsonae ipsa'e X"' Ct qu,etl rite consulltur, libenter amplcctimur, ac
laetentur, grato intendimi«°P- 3 N°bis' ?ratias' et favores rePortasse
favorabilitcr impartimur ^l™' K h'8 nostri Past°ra»»s officii partcs
in Domino salubritcr expedr porum °.,,alitate pensata, id perspicimus
Romuni Pontifices
221
" 7t«Hlrfem a Nobis emanarunt literac tenoris subsequentis:
§ I. Nuper siqu'"L'"
* ^EX^ est insertus supra, in N. 121.
0 E Ueinde pro parte dilectorum filiorum Canonicorum Regularium
}, i Auaustini Congregationum Lateranensis, et S. Salvatoris, ac
° r'S s OHmbrien, et Monacorum S. Benedicti Congreg., et Ordinum
S" n Montis Oliveti, Vallis Umbrosae, necnon etiam Congreg. Cister-
^Tet Carthusiensis necnon S. Hieronymi Hispaniarum, ac Camaldulen.
Ttamim Militiae iesu Christi Reformatorum nuncupatorum Regni Portu-
„ Nobis nuper exhibita petitio continebat, quod ipsi etiam mxta eorum
Cffi
I
I12C 1 lUL/lJ uyjfvi — - 1
ujuslibet regularia instituta, tum vita eorum exemplari, tum doctnna, ac
erbi Dei praedicatione, aliasque summis eorum laboribus, et studiis anima-
mm salutem ac Sanctae Sedis Apostolicae dignitatis, et auctoritatis augmen-
lum hactenus semper procuraverunt, et in dies circa hoc tam laudabile mini-
sterium magis, ac magis versari non cessantes, sibi favente superni Nunnnis
juxilio, suavissimum cunctisque fidelibus gratissimum suae probitatis, et dili-
gentiae latius diffundunt odorem, pariterque in vinea Domini laborare non
desinunt; ac proinde eos aliqua ratione indignos censeri non posse, quin
ipsi quoque gratiarum, facultatum, privilegiorum, et aliorum praefatis fratri-
bus Mendicantibus concessorum participes fieri, necnon Monasteria. etiam
Monialium, et alia loca quaecumque ad gratias, facultates, privilegia, ac alia
in eisdem praeinsertis litcris contenta quaecumque extendi, ac illis gaudere
debeant. Quare pro eorumdem Canonicorum, Monacorum, et Fratrum parte
Nobis fuit humiliter supplicatum, ut eorum statui, et tranquillitau consu-
lentes, eos et eorum singulos, necnon suorum Ordinum, et Congregationum
Monasteria, etiam Monialium, ac domos, et loca alia quaecumque, ad decla-
rationes, statuta, exemptiones, voluntates, prohibitiones, approbationes, exten-
siones, ct decreta, ac alias gratias, facultates, et privilegia quaeque praedictis
Fratribus Mcndicantibus concessa praedicta, ita ut illis omnibus, et singulis
«que.et pariformiter absque ulla penitus differentia, frui, et gauderc possint
tt debeant, extendere, et quatenus opus sit, illa cis de novo concedere, alias-
que sibi dcsuper opportune providere, de benignitate Apostolica digua-
remur.
§ 3. Nos igitur qui omni, qua fieri potest ratione commodiori persona-
quarumlibet, praesertim Deo dicatarum animi quietem sinceris exopta-
mus affectibus, singulos Canonicos, Mouacos, et Fratres praedictos a qui-
usv's «nsuris, et poenis Ecclesiasticis, quavis occasione latis, si quibus
mnodati existunt, ad effectum praesentium dumtaxat consequendum, harum
absolventcs, et absolutos fore ccnsentes, huiusmodi supplicationibus
Kinati, Canonicos, Monacos, et Fratres praedictos, si profcssionem regu-
i2 'UXta e°rUm statuta' et 'audabiles consuetudines, ac privilegia, et
u a eis concessa emiserint respective, illorumque Monasteria, etiam f>\o-
'UtutT' nCC"0n domos» et 'oca alia quaecumque, ad singula declaratioues,
inxb ! r lmmu,litatcs (a contributione Seminariorum paupcrum Clericorum
aecnon ikcIO"Cm diCU ConcilU Tritle»t'"' erigendorum, et instituendorum,
" subsilliorum Apostolica auctoritate pro tempore impositorum, ac
222
Romani Pontifices
quaestuatione eleemosynarum dumtaxat exceptis) exemptiones, volu
prohibitiones, approbationes, extensiones, decreta, et alia quaecuniq J
tias, facultates, et privilegia eisdem Fratribus Mendicantibus, ut praef' ^
concessa, et facta, ac alia in praeinsertis literis contenta, et inde sccuta
cumque, dicta auctoritate Apostolica tenore praesentium perpetuo exJiUa,e*
mus, et ampliamus, illosque declarationibus, statutis, exemptionibus voh.
tatibus, prohibiHonibus, approbationibtis, extensionibus, decretis 'et T
grat.is.facultatibus, et privilegiis huiusmodi pariformiter, et absque ull'a oenit
differentia, prout dicti Fratres Mendicantes utuntur, potiuntur et gaud nL
ac uti, potiri, et gaudere poterunt, libere et licite uti, potiri, et gaudere posse.
atque debere; illaque omnia. et singula sibi, eorumque Monasteriis, domibu<
e tocs hu.usmodi, eorumque superioribus, et personis quibuscumque quas'
ilia conccrnunt, et pro tempore concerncnt, suffragari, necnon tnodo et
forma qu.bus praedictis Fratribus Mendicantibus concessa, et facta sunt con
cessa factaque esse; necnon ad singula Monasteria, domos, et loca quaecum.
que d.ctorum Canonicorum, Monacorum, et Fratrum, necnon Monialiura
Congregationum, et Ordinum praedictorum in Congregatione viventium'
extensa, et ampliata censeri.
§ 4. Sicque in praemissis omnibus, et singulis, etc.
(Bull. Rom., tom. 4, II, p. 379-381].
123.
S. Pius V, const. Romani Pontificis, 30 aiifc. 1567.
Romani Pontificis providentia circumspecta ad ea sollicitudinissuaepartes
pot ssimum convertit, per quae singulis Ecclesiis debita obsequia, et opportuna
subventlonis auxUIa minime subtrahantur. Cum itaque, sic.t accepimus, non-
nuii Hatriarchae, Archiepiscopi, Episcopi, et Abbates, seu Commendatarii,
* enef'C,a EccIesiastica obtinentes, proprii honoris, et salutis imnte-
! 2I PraetCXtU hcaIta*"'n testandi eis per Sedem Apostolicam con-
oarl 2' p T""" U"iniiS volu"^tibus res sacras, ac vasa, ornamenta,et
Ecde s^ t Cclcs,astlca. a'"q"e cultui divino dicata quandoque ex fructibus
qu ibu n f T aCqUiSita> n°U EcC,esiis' et Monasteriis, ac beneficiis,
pmTn nm. rT " ^0"5 Pr°VentUS ™™^™s, et stipendia acce-
S „do nn„r n,l ' '* .h0ne8taM «""«taneum foret, sed aliis locis, etiam
3P2 cZ P"VC mterti,,rn eomm conaanguineis, et affinibt.s relin-
taHnw spoUonmr Ap°St0,icae Collectores praetextu, quod illa sub appel-
eiusdem Camerae spo,ia et pcr"
«criorum et bon.f max,n,um «'feionis dedecus, ac Ecclesiarum, Mona-
^lft:^^^^^' ac re,inquentium
Ecclcsiaruml>SetaMoSnbast, SCa"tIa,iscluc huiusmodi providere, ac singularum
quorumlibet saluti cbnmi» ^* •** benefic'0™ni indemnitati, animarumque
de Apostollcae potcstJu . vo,entcs- Motn proprio, et ex certa scientia, «C
Potcstat.s plemtudinc hac nostra perpctuo valitura Constitu-
Romnni Pon/ifit
223
• lUs ordinamus, decernimus, et declaramus, quod de cctero omnia
tione sta rna'menta, et paramenta, ac vasa, necnon Missalia, et Oradttalia,
et singu» °r^. c{ Musicae aliquae quomodolibet nuncupati libri, et aliae
ac Cantus auri> ct argentjf ac quaecumque alia bona per quoscumque
ressacraa's Archiepiscopos, Episcopos, Abbates, seu Commendatarios, et
^Tuoscunique, qttaecumque, ct qualiacumque beneficia Ecclesiastica, cum
et sine cura, saecularia, et quorumvis Ordinum regularia, in titulum,
0,13 emn)cndani,'aut alias quomodoiibet obtincntes, quocumquc ttomine, vet
|o°censeantur, etiam si de illis, et eorum qualitatibus specialis, et expressa
"entio habenda foret, ad usum et cultum divinum, etiam in eonim privatis
Tdibus, et CapelUs, vel Oratoriis destinata, tcmpore eorum obitus ex testa-
lcnto vel ab intestato rclicta, sub quibusvis facultatibus testandi, et alias
disponcndi de bonis per eos ex altari, vel alias quomodolibet acquisitis, per
quoscumque Romanos Pontifices Praedecessores, et Successores nostros, afc
Nos sub quibusvis tenoribus et formis, ac cum quibusvis clausulis, et decretts,
etiam Motu proprio, et alias quomodolibet concessis, et concedendis, minime
comprehendantur, nec sub appellatione spoliorum veniant, sed ad singulas
Ecclesias, Monastcria, etiam Conventu carentia, et beneficia huiusmodi, in
quibus resederint, aut quibus praefuerint, seu quae alias obtinuerint, omnino
spectent, ct pertineant, ac spectare, et perlinere.
§ 2. Illaque post eorum obitum eisdem Ecclesiis, Monasteriis, et bene-
ficiis, etiam si in Romana Curia, et procul ab illis decesserint, vel ad illa
numquam acccsserint, etiam si antea Ecclesiarum, et Monasteriorum regimini
cesserint, vel beneficia huiusmodi renunciaverint, eo ipso applicata, et incor-
porata sint, ct esse censeantur. Ita quod liceat illis defunctis, in eisdem
Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis successoribus, ac Ecclesiarum, et Mona-
steriorum huiusmodi Capitulis, et Conventibus respective, illa propria auc-
toritate libere apprehcndere, ac eorum Ecclesiis, et Sacristiis applicare, et
Incorporare. • * w • .' -«- ■-• i> > ; *^*M»»v1tp^#
§ 3. Ac quaecumque donationes, ac relicta, et legata, testamenta, et codi-
cilli, et aliae ultimae voluntates, seu spolia desuper, contra praesentis Con-
stitutionis nostrae tenorem quomodolibet pro tempore facta, quoad prae-
missa, nulla et invalida, nulliusque roboris, et momenti existant, ct personis,
etiam Ecclesiasticis, seu locis, etiam piis, aut Ecclesiasticis aliis quibuscumque,
ln quarum, seu quorum favorem pro tempore facta fuerint, minime suffra-
gentur, nec per ea eisdem pcrsonis, seu locis, vel aliis Ecclesiis huiusmodi
»liquod itts in rebus praedictis, vcl ad illas acquiri posse.
§ 4. Quinimmo res sacras, ac alia bona pracdicta quocumque nomine, vel
hhilo pro tempore detinentcs, ad illa Ecclesiis, et Monasteriis, ac beneficiis,
per defunctos quomodolibet acquisitis, ut pracfertur, iuxta praesentium teno-
rem realiter, et cttm effectu restituendum, et consignandum, quibusvis dispo-
« lonibus de illis in contrarium quomodolibet factis minimc attentis, omnino
fneantur, et ad id pcr censuras, ct poenas, etiam furti, et sacrilegii, ac alia,
6*V rcmcdia opportuna cogi, et compelli possint, et dcbcant.
stol lnsuper ne deinceps contingat insolentia spoliorum Camerae Apo-
,Cae Co,,cctonim, vcl subcollectortim aliquas Ecclesias, nec homitnim
224
Romani Pontifices
quemquam damno.et iniuria affici, nec cuiquam de cetero vertatur in dub'
quae res habendae sint nomine spolii, simili modo statuimus, decernin
declaramus, quod quaccumque scamna, cathedrae, arcae, et etiam ligne1"3'!
lapideae, etiam marmoreae, mensae, et tabulae, ac quaecumque dolia, seu^a
vinaria vacua, et alia similia supellectilia domestica per quosvis presbyt ^
seu clericos ab humanis pro tempore decedentes, tempore eoruni obitus°S'
Ecclcsiis, seu eorum domibus Ecclesiarum earumdem, vd alibi ubivis locll!
rum relicta, etiam si ex fructibus, et proventibus beneficiorum, quae dum
viverent, obtinebant, acquisita fuerint, sub spoliorum appellatione minime
veniant, nec pro spoliis ullo modo reputari possint.
§ 6. Praeterea quod nullum spolium Camerae praefatae fieri, nec quic-
quam a quibusvis spoliorum Camerae huiusmodi Collectoribus, vel subcol-
lectoribus exigi possit per obitum illius, qui dum viveret, unum, vel plura
beneficia Ecclesiastica obtinuerit, cuius, vei quorum simul fructus, retidiius
et proventus, triginta ducatorum auri de Camera secundum communem aesti-
mationem, valorem annuum non excesserint, aut qui pensiones annuas supcr
quibusvis fructibus Ecclesiasticis usque ad dictum valorem annuatim perce-
pent, dummodo tamen is se ab omni illicita uegotiatione, et a sacriscano-
nibus proh.bita abstinuerit. Ita quod si quis dictorum Collectorum aliquid
ex boms quorumvis defunctorum, qui similia beneficia obtinuerint, seu similes
pensiones perceperiut, practextu spoliorum eiusdem Camerae percipere, aut
alias contra praesentes nostras literas attentare praesumpserit, ad totalem
bonorum per eum perceptorum restitutionem teneatur, ac ad viam iuris,
et.am per s.m.les censuras, et poenas, cogi, et compelli possit, et debeat.
& 7. D.stnct.us mhibentes quibusvis Camerae praefatae spoliorum col-
lector.bus, nunc et pro tempore existentibus sub indignationis nostrae, et
pr.vat.oms eorum officiorum poena, ne in omamentis, et paramentis, ac
vas.s et hbr.s praefato cultui divino dicatis, ac alias in rebus sacris, necnon
supellect.l.bus praefatis quomodolibet se intromittant, nec in eorum invenla-
rns tamquam spoha redigant, seu describant, sed ornamenta, et paramenta,
necnon vasa et libros, aliaque divino cultui dicata huiusmodi Ecclesiis, et
Monasterus, Capellis, et aliis beneficiis huiusmodi, eorumque Rectoribus, et
»»« P««atis hbere admittant, et consignent, ac consignari faciant cum effectu,
11 t Ctf PraCdiCta in locis' «W constiterint, relinquant.
cumn» 'i i- n?CS S'C Praemissis omnibus, et singulis per quos-
e enmm T5\ «««ntawlo*, quavis auctoritate fungentes, sublata eis
ritate iudio C V?" a'iter iUllicandi' et i^erpretandi facullate. et aucto-
auo. ef,"iri debere' 3C irritum ct qufcquid secussuper
rj'qUaV!; «uctoritale scienter, vel ignoranter contigerit at.entari.
rali Audito e S *** Curiae «lusaruni Camerae Apostolicae gene-
Pontilicalem , h 22 " • S"*™™ °rdi"arii*. ac maiorem dignitatem post
pore oblinTntibus 7*1 ^WnUibus, et Metropolitan. pro tem-
fpsi, vel duo aut uxT P°Stollca scriPta Motu simili mandamus, quatenus
cumque, ubi,'et quandi praesentes Hteras, ct in eis contenta quac-
praemlssis interesJ i,„°k °PUS fuerit' °.uo,ies P™ parte quortimcumque in
C h»*n««™i ut praefertur, fuerint requisiti, solemnitcr
Romani Pontifices
223
>isque in praemissis efficacis defcnsionis praesidio assistcntes,
publicintes. «HT praesentes literas, et in cis contenta quaecumque
[jciant auct ^ singu1os, quos literae ipsae conceniunt, iiiis pacifice
Brmiter obscn rmjltentes eos desuper quomodolibet indebite molestari.
^'dictTres auctoritate nostra appellatione postposita compescendo.
s 10 Non obstantibus Apostol.cis, ac in Provincialibus, et Synodalibus
I" editis generahbus, vel specialibus Constitutionibus, et Ordinatio-
^"necnon Ecclesiarum, et Monasteriorum huiusmodi iuramento, confir-
" rone Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudi-
ma ' facu|tatibus testandi, aliisque privilegiis, indultis, ct litcris Apostolicis,
Ibusvis concessis, approbatis, et innovatis, etiam si de illis, eorumque totis
lenoribus, specialis, et expressa mentio facienda esset, illorum tenores pro suf-
ficienter expressis habentes, illis in reliquis in suo robore permanentibus,
ceterisque contrariis quibuscumque.
§ 11. Volumus autem quod si aliquis ex Patriarchis, Episcopis, Abba-
tibus, seu Commendatariis, et aliis beneficiatis praefatis pluribus Ecclesiis,
ku Monasteriis, pro tempore simtil, vel successive praefuerit, scu plura
beneficia obtinuerit, ornamenta, et paramenta, ac res, et bona praedicta ad
illa omnia, habita ratione fructuum, et temporis quo eadem beneficia pos-
sedit, omnino pertineant, et proportionaliter inter ea dividantur.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 394-396].
124.
S. Pius V, const. Ex omnibus afflictionibus, i oct 1567»
errores Michaelis Baii, damn.
[Cf. infra, in N. 221, Urban. VIII const. In emincnti, 6 mart 1041, § 1-3].
125.
S. Pius V, const. Quanta Ecclesiae, 1 apr. 1568.
Quanta Ecclcsiac Dci incommoda ontni temporc attulerit, et nunc quo-
Wie magis afferat ministrorum in cam ingressio vitiosa, iam late perspi-
junl, et cum mocrore expendant Praesules omncs, et Pastores, quando
«c pernicies cetcrarum omnitim maxima, tam mnltas Orbis Ecclesias impie
vwlariL
§ 1. Quia vero hoc malum cum In ceteris frequens, tum maxime in
neficiortim, et officiorum Ecclesiasticorum dimissione admittitur, nemini
Wtehf**96 dcDc1, t,uod Peri,ulc de reprimendis quotidianis fraudibus,
Wtnri nm " *rc0,uentiores internoscunhir, certam aliquam rationem tandem
huius ' ,- nostri Parles in prohibenda omnibus interim resignationum
0 ' acceptione paulo severius interposuerimus, omnesquc benefi-
226
Romani Ponti/ices
ciorum intcrim resignandorum dispositiones, quae fierent, in irritum
caverimus, ac etiam decreverimus, nullum per eas in illis ius, neque tituU^°"
vel coloratum, tam in petitorio, quam in possessorio ipsis provisis tribuer''
quin etiam eos ad illa deinccps obtinenda perpetuo inhabiles fore. Collatores
vcro alias in illorum dispositione, etiam tamquam devolutionis iure sese inter
ponere non posse, sed de eis ut vere vacantibus, sive per Romanos Po^
tifices, sive alios collatorum eorumdem Superiores uti praeventum esset'
libere provideri.
§ 2. Nunc autem intendentes institutum hoc nostrum, quo sanctuarium
Domini cupimus illibatum, auctore Domino persequi, ac simul, quantum in
Nobis est, cavere, ne resignationes ipsae dehinc pro cuiusque arbitrio, nul-
lisque vel certe levibus causis passim, et temere admittantur, prohibitionem,
et alia praedicta, ac cetera omnia nostris super his literis contenta eatenus
relaxamus, ut posthac
§ 3. Episcopi, et alii facultatem habentes, eorum dumtaxat resignationes
recipere, et admittere possint, qui aut senio confecti, aut valetudinarii, aut
corpore impediti, vel vitiati, aut crimini obnoxii, censurisque Ecclesiasticis
irretiti, aut nequeunt, aut non debent Ecclesiae, vel beneficio inservire; seu
qui unum illud, vel plura bcneficia obtinuerint, vel quos ad aliud conti-
gent promoveri ; religionem quoque ingressuri, vel matrimonium contrac-
tun, si statim postea id re ipsa exequantur; denique cum quis ex aliis casi-
bus acciderit, qui Constit. fel. record. Innocentii Papae Tertii ' de dimittendis
Cathedralibus Ecclesiis edita continentur. Qui etiam ob capitales inimicitias
nequeunt, vel non audent in loco beneficii residere securi. Sed nec horum
ullus sacro ordini mancipatus, nisi religionem ingressurus valeat ullo modo
bencfic.urn, vel officium Ecclesiasticum resignare, nisi aliunde ei sit, quo in
vi a poss.t commode sustentari. Ad haec beneficiorum, et officiorum permu-
tat.ones adm.ttere, quae Canonicis sanctionibus, et Apostolicis Constitutio-
mbus permittuntur.
§ 4. Caveant autem Episcopi, et alii praedicti, itemque omnes electorcs,
praesentatores, et patroni, tam Ecclesiastici, quam laici quicumque sint, ne
verbo qu.dem, aut nutu, vel signo, futuri in huiusmodi beneficiis, et offi-
CU8, successores, ab ipsis resignantibus, aut aliis eorum significatione, vel
.ortatu dcs.gncntur, aut de his assumendis, promissio inter eos, vel etiam
intent.o quahscumque intercedat.
r*\uJ' Ccterurn Praec'pimus atque interdicimus, ne ipsi Episcopi, aut alii
tenSim"^ . diS' Ct °ffidis resig"a"dis praedictis, aut suis, aut admit-
mu inl ?SangU,ne,S' affinibus> vel ^niiliaribus, etiam per fallacem circuitum
ac : i ZTnl™ J? ^™™* collationum audeant providere; quod si secus,
cumqumtelqU /raCter' VC' COntra formam pridictorum ft.crit a quo-
nonqhabe;mere ^**™- totum ex nunc vires, et effectum decernimus
flcioLm^U^ Ut in eo quo deliquerint puniantur, a bcne-
■ officorum collatione, necnon clectione, praesentatione, confir-
1 C. 10, X, de renunclathne I, 9.
Rotmini Pontijiccs 227
- _ m — ^^^^^^^— ^^^^^^^— ^
nstitutione, prout cuique competierit, tamdiu suspensi rema-
matione, et i rcnijssjoncm a R0mano Potifice meruerint obtinere; et qui
neant, donec^ rc^ rcCeperint, eos praedictis poenis volumus subia-
Ulia Frnihilominus in cos, qui sic suspensi conferre, eligere, praesentare,
CtK" vel institucre, ausi fuerint, excommunicationis quo ad personas,
confirmare^ ^ e( Convc,nus, a divinis suspensionis sentcntias ipso
qU° ^^onuibamus: quibus etiam nullus alius quam ipse Romanus Pontifex,
flCl° bsolutionis, sive relaxationis gratiam (excepto mortis articulo) valeat
imVrtire. Prohibitionc, et literis nostris praedictis nihilominus in cetens
_:u.„ r,prnpfuo valituris.
omnibus perpetuo val.tur.s.
§ 7. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 10, 11].
126.
S. Pius V, const. Quamvis, i iun. 1568.
Quamvis a Sede Apostolica, ad quam negotiorum multitudo undique
confluit, curis omnino plena innumeris nonnulla interdum ex iustis causis
concedantur, quae successivis temporibus in publicum detrimentum, et alieni
iuris praeiudicium tendere noscuntur, non debet reprehcnsibilc videri, si
Romanus Pontifex, ad cuius providenliam pro debito pastoralis officii spe-
ctat super iis debite providere, illa rationabilibus, et iuridicis supervenien-
tibus causis deinde cognttis, quandoque revocat, et annullat, ac in statum
redigit rationis.
§ 1. Sane cum fide digna plurimorum relatione non sine animi nostri
molestia intellexerimus, nonnullos Comites Palatinos, ct diversos alios prae-
textu facultatum sibi a Romanis Pontificibus, et Scde Apostolica concessarum
quamplurimos, tam laicos quam clericos, tam iure civili quam canonico, et
Theologia, nullo, aut non debito examinc praevio, indoctos, et inhabiles,
Doctores, Licentiatos, et Magistros creasse, et promovisse, uti ad dignitates,
ceteraque beneficia Ecclcsiastica facilius assumereutur, et de eis provide-
«ntur, in animarum suarum iacturam, ct quainplurimorum scandalum.
§ 2. Nos huiusmodi scandalis, quantum in Nobis est, obviare, et alias,
ne de cetero inhabiles ad httiusmodi gradus admittantur providere volentes.
Motu proprio, non ad alicuius super hoc Nobis oblatae petitionis instan-
him, sed ex mera dclibcratione, et ex certa scientia nostris, ac de Aposto-
»cae potestatis plcnitudine hac nostra perpctuo valitura Constitutione, omnia,
« smgula facultates, et indulta eisdem Comitibus, ac etiam quibusvis Offi-
C^lum Romanae Curiac Collegiis, singulisque aliis personis cuiuscnmque
«ras, gradus, ordinis, et praecminentiae existcntibus, ad Doctoratus, Licen-
'jiiirae, et Magisterii gradum promovendi per quoscuinque Romanos Pon-
^ c^ Praedecessorcs nostros, et Scdem Apostolicam, ac ctiam Nos etiam
eonr' SCic"tia* et P°testatis plenitudine similibus qtiomodolibct conccssa,
Irma<a. et innovata. illorum tenores nracscntibus pro exprcssis habcntcs.
228
Romani Pontifices
auctoritate Apostolica tenore praesentium perpetuo revocamus
aunullamus. ' cassa»ius, <|
§ 3. Ac decretis Concilii Trideutiui inhaerentes, decemimus ■»» a
ramus, eos qui a Comitibus, et aliis praefatis promoti fuerunt auoad
tates, ceteraque bencficia Ecclesiastica, nulla gradus praerogativa (rni J ' *
dere posse, vel debere. el 8au"
§ 5. Et sic in praemissis omnibus, etc
[BulL Rom., tom. 4, III, p. 15, 161.
127.
S. Pius V, const. Cupicntes, 8 hil. 1568.
rum?ah!rntCS PT "°Stri PaSt0raUS °ffidi mUnere Christifidelium anima-
ranr sa u ,, quantum cum Deo possumus, salubriter consulere, Parochi .
hbu E clesns ab earum Parochis, prout tenentur, in divinis debite, et .
dabihter deservm, mhaereudo etiam decretis sacri Concilii Tridentini.
d, LL . U Pr?n'0' Ct " mm de,iberatione, certaque scientia nostra, ac
t^T^Z sta!,s pDtenitudine hac nostra W*« «™ CoiS^
dSaHrShf. gU 08 ReCt°reS Parochia,iu<" Ecclesiarum cuiuscumque
«SSSiSJW^ °rdiniS' COndmon!s' et Praeeminentiae fuerinV «.
Orbis Dr h 8mS; (r°VlnCiiS' Civitatibus. Dioecesibus, ac aliis Chris.iani
dienitatem 11 TOnW8^ntes' aui P»™hialem Ecclesiam, ac Canonicatun,, aul
pShSlhf. r°,St ' 0ntificale'" "«iorem, seu principalem in quib svis
^S^^^i^ VC' Cathedra.ibus, seu Co.Iegiatis Ecc.esiis,
pens 1: ° pmaUe beneficiuni Ecclesiasticum, etiam quarumcumque dt
Nobis SSEL TS, P°ntificibus Praedecessoribus nostris, seu etiam a
per x nn,.0d0Hbet im|Jetratarum» ac "^rum Aposto.icarum des,
SoSZt?". ' qU3S 0,"neS haC praesenti Constitutione abolemus,et
dobTat I; SeUrqU0CUmQUe aIi0 P«etextu obtinent, cum prima, et praecipua
m" dTv ,rdc^ aTarUm'e0S 30 residendum in Ecclesia Parochiali, et ibi
S eorum officio fungendum omnino tenen,
etiam Um«n.-,m a . ,• PCr Eo,scoPos. et aliorum Iocorum Ordinarios,
s Su ac „ £ lf3 °"T SeUiS deIe^atos> sub sententiis, et censuris Eccle-
rum 3. ,0 e°rUm dedarandis' ac etiam privalionis **
cumquc aoDellaHnn/ T"" °«uorun,cumque beneficiorum pocnis, qua-
^ltaCS^ C°gi' Ct C°mpel,i posse- et debere auctori,'1,C
*meo sic -iSd^teTi ? r -S oU,mUS' praeciPiluus. et ordinamus. Eos
redditus, et mZS J Parochialibus, omnes, et singulos fructus,
cuiuscumque beneficii r Canonicatus sui. vel dignitatis, seu alterius
quae ex iusta csiim ,u »P dumtaxa* quotidianis distributionibus, et a.iis,
§ 2- S.cque per "„ * PCrcipere nou solent, lucrari volumus.
Palatii ApostoUci Audito ,qUC °eS' et Cor»™ssarios etiam causarum
cuilibct quavis aliter fodS r C 7 R' E Cardinalcs, sublata eis, et coruffl
nu., et "iterpretandi facultate, interpretari, iudi-
Romani Pon/i/iccs
229
, fjn,ri debere, necnon irritum, et inane quicquid secus super his
quavis auctoritate scicntcr vel ignoranter attentatum forsan est
3 quoquam q um contjgerit attentari, dccerniinus, et declaramus.
hactenus, vei v
§ 3 Non obstantibus, etc.
rauli Rom., tom. 4, III, p. 24].
128.
S. Pius V, const. Horrendum, 30 aug. 1568.
Horrendum illud scelus, quo pollutae foedataeque Civitates a tremendo
Dei iudicio conflagrarunt, acerbissimum Nobis dolorem inurit, graviterque
animum nostrum commovet, ut ad illud, quantum potest, comprimendum,
studia nostra conferamus.
§ I. Sane Latcranensi Concilio dignoscitur constitutum, 1 ut quicumque
Clerici, illa incontinentia, quae contra naturam est, propter quam ira Dei
venit in filios diffidentiae, deprehensi fuerint laborare, a Clero deiiciantur,
vel ad agendam in Monasteriis poenitentiam detrudantur.
§ 2. Verum ne tanti flagitii contagium, impunitatis spe, quae maxima
peccandi il.ecebra est, fidentius invalescat, Clericos huius nefarii crimiuis
reos, gravius ulciscendos deliberavimus, ut qui animae interitum non hor-
rescunt, hos certe deterreat civilium legum vindex gladius saecularis.
§ 3. Itaque quod Nos iam in ipso Pontificatus nostri principio hac de
re decrevimus, 2 plenius nunc, fortiusque persequi intendentes, omnes, et
quoscumque Presbyteros, et alios Clericos saeculares, et regulares, cuius-
cumque gradus, et dignitatis, tam diruin nefas exercentes, omni privilegio
clericali, omnique officio, dignitate, et beneficio Ecclesiastico praesentis cano-
nis auctoritate privamus. Ita quod pcr Iudicem Ecclesiasticum degradati,
potestati statim saeculari tradantur, qui de eis illud idem capiat supplicium,
quod in laicos hoc in exitio devolutos, legitimis reperitur sanctionibus con-
'titutum. '->."■•■■.■..-' . 1|4 ^*%HM«ii.
Nulli ergo, etc
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 33].
129.
S. Pius V, const. Romanus Pontlfex, 14 oct. 1568.
in hu°manUS Pon,ifcx sacroruni Conciliorum auctor, et interpres, illa quae
cn 'Us,"odi Conciliis a prudcntibus patribus in Spiritu Sancto legitime
Pegatw salubriter sancita sunt, pro sui pastoralis officii debito, cum
' C, 4 Y A
'Consl r excesslbus PraeMorum et subditorum, V, 31.
• Cimi primum, 1 apr. 1566, § 11. - Cf. supra, in N. 111.
230
Romani Pontifices
acquitas, honestas, et decus suadet, sicuti declarare, et moderari, iia »•
ad alios casus extendere consuevit. ' lam
§ I. Sane cum nou deceat divino ministerio adscriptos cutn ordi
dedecore mendicare, aut sordidum aliquem quaestum exercere, a sacro Tri!
dentino Concilio inter alia decretum fuit, 1 ne quis deinceps Clericus sae"
laris, quamvis alias moribus, scientia, et aetate esset idoneus, ad sacros OnT
nes promoveretur, nisi prius legitime constaret eum bencficium Ecclesiasticum
quod sibi ad victum honeste sufficeret, pacifice possidere, vel alias ordi'
nari non posset, nisi iuxta decreti ab ipso Concilio desuper editi formam
et tenorem.
§ 2. Cum autem nulla in huiusmodi decreto Religiosorum Clericorum
mentio facta fuerit, ac propterea nonnulli, uti moleste accepimus, certorum
Ordinum Religiosi, seu Canonici, vel Clerici, intra claustra Monasteriorum,
seu domorum more regularium in communi viventes, qui numquam, seu
non nisi ad certum tempus professionem emittunt, et ex claustro exire, veldi-
mitti, et ad saeculum redire libere, et licite possunt, Religionis praetextu tilulo
sufficientis beneficii, nec iuxta dicti decreti tenorem, ad sacros Ordines se
promoveri praetendunt, et a nonnuliis Episcopis passim promoveantur, atque
mde plerumque illud inconvenicns eveniat, ut sic promoti, et e claustro
exeuntes, et per saeculum vagantes, vel mendicare, vel sordidum quaestum
exercere, non sine ipsorum dcdecore, ac Ordinis vilipendio, et quampluri-
moruin Christifidelium scandalo cogantur.
§ 3. Nos igitur, qui singulorum Dei ministrorum honorem, et decus,
quantum in Nobis est, sinceris exoptamus affectibus, Motu proprio, et ex
ccrta nostra scientia, deque Apostolicae potestatis plenitudine, hac perpetuo
vahtura sanctione, decretum praedictum de Clericis saecularibus loquens, ad
omnes, et singulos, etiam cuiuscumque Ordinis Clericos Religiosos, sive
saeculares more Religiosorum viventes in communi, non professos, harum
sene extendimus, et ampliamus, ac Religiosis, et aliis praedictis non pro-
fessis, ut ad sacros Ordines promoveri, necnon omnibus, et singulis venc-
rab.l.bus fratnbus nostris Patriarchis, Archiepiscopis, et Episcopis, gratiam.
et commumonem Sedis Apostolicae habentibus, ut Ordines ipsos huiusmod.
Kcl.g.os.s person.s impendere, nisi observata forma dicti decreti Nos virtute
sanctae obedientiae, et sub indignationis nostrae poena, interdicimus, et
promoemus, ac contrafacientes per annum a praestatione talium Ordinum
ipso lure suspendimus.
§ 4. Statuentes, et decernentes promotiones quarumlibet Religiosarum
ines huiusmodi contra ipsius decreti Con-
' m (fntln! formarn. etiam cuiusvis licentiae illis ab Apostolica Sede, vel
t ia Z,«r°Tnm cuiuscumQ."e dignitatis, status, gradus, et praecminen-
fute Z <Et 81 UfiCali di?nitate fun8»"«»r. vel Cardinalatus honore prae
care" nulu?Sae' ««utione pracdictorumOrdinum omnino
altaris' MmSio ^-T' * irritaS sica-ue Promotas personas in
WmSten0 m,n,strare non posse. Quinimmo ministrantcs, privilegiis.
1 Sess. XXI. de ref., c Z
Ronuini Pontifices
231
' TTTu^miita^ &ai'"s C,ericis concessis omnino Pri"
jxemptioniDus. a|iasqUe In dicto decreto contentas poenas eo ipso
vari, et irreSulfl'\ii: a Romano Pontifice, vel in mortis articulo minimt
incurrere, a qmbus nwi a «v
Sbt5P0NSonobstantibus, etc.
[Bull. Ro'n, tom. 4, III, p. 46, 47].
130.
S. Pius V, const. Intolerabllls, i ian. 1569.
Intolerabiiis multorum perversitas, qui Sacrosanctas Constitutiones novis
auotidie fraudibus eludere nituntur, saepe illarum auctores in uccess.tatem
adducit, cautius providendi, quo pertinacium animi ab unprobis conabbus
rraviore sanctione postposita reprimantur. .„ ^ .
' 8 l Bene quidem, et providenter fel. rec Pius Papa IV Praedecessor
aoster ad tollendam fiduciariae mancipationis beneficiorum Ecclesiasticorum
corruptelam, statuit, et decrevit.
Ut supra in const. Romanum Pontificem. C/. N. 106.
§ 2. Verumtamen propter improbas multorum cupiditates praedictas,
quae ad purgandam hac pernicie Ecclesiam, et animarum salutem ab ipso
Praedecessore edita sunt, in multis deprehendimus viam apperuisse gravius
delinquendi. Siquidem cum frequentibus plurium querelis pridem concitati,
quod Iudices in causis huiusmodi confidentiarum expediendis remissiores
essent, omnes, et singulas causas ipsas ubicumque, inter quoscumque motas
ad Nos advocavissemus, ac omnimodam huiuscemodi causarum, praesentium,
et futurarum, rerumque omnium ex ipsis resultantium cognitionem Nobis,
et Successoribus nostris reservavissemus, et super quibusdam coram Nobis
processum fuisset, variis inde, nec levibus coniecturis intelleximus, vitium
quidem confidentiae occulte irrepsisse, sed plerisque causis praesumptiones,
«t coniecturas, qtiae ad illud probandum deducuntur, minime sufiicere,
eiusque rei causa plurimos, qui ante literarum praedictarura editionem huius-
modi confidentias exercebant, ubi cognoverunt obstructam veritatem propter
difficultates probandi in iudiciis confidentias ipsas, contempta Constitutione
praedicta, Ecclesias, Monastcria, et beneficia sic recepta, ut prius retinere,
»lios fructus, pensiones, et alias res accipere, alios eorum excmplo ad similia,
«« graviora fidentius commovcri. Multi enim ipsa beneficia iure retinere
nequeuntes, alii ne cogantur ad sacros Ordines, ad residentiam, ad inceden-
dum in habitu Clericali, ut ad bellum proficiscantur, ut inimicos occidant,
1111 "t alieno nomine lites agant, aut defendant, alii propter crimina inca-
paces' qui^lam ut purgato dclicto vet absolutione consecuta, illa repetant,
in alios deponunt, et in plerisque fructus ipsorum aut eis ministran-
ur. aut quibus ipsi statmint, saepc laicis, et inhabilibus. Plcrique vel senes,
,nf|rmi, ut beneficia in domibus suis perpetucnt, iila renunciarunt, et
«"unciant in alios. qui vel profanam familiam ccdcntium de fructibus
232
Romani Pontificcs
Ecclcsiasficis alant, vel illa etiamnum infantibus, aut nascituris
facto interdum circuitu retrocessionis, cum reservatione fructuum
rerum, aut accessu, praescrtim ab illis, qui praestandorum iuriu.n cT^
Apostolicae sunt immuncs; alii aut incapaces, aut aliis beneficiis Fh?'
sticis onusti, aut Ecclesiastico Ordini sese mancipare refugientes, au m"t
laici benef.cia Ecclesiastica aliis conferenda procurant, ut de illis oostm i
ad libitum suum disponatur, fructus etiam percipientes illorum
plerique Ordinarii, et Col.atores, ac etiam patroni laici curant deponen^
benef.cia ut fructus, seu pensiones capiant eorumdem, aliisve faciant 1
stran. Al.a item permulta eiuscemodi admittuntur, quibus immaculata rerl
d.vmarum puritas impie violatur, disciplinae Ecclesiasticae nervus dirumDitUr
et immmens patratur exitium animarum. v '
§ 3 Quare Nos volentes periculosam talium audaciam novi iuris sub-
s.dio cohibere, praesentium auctoritate statuimus.
1. Ut si quis quacumque auctoritate, Ecclesiam, vel Monasterium, aut
ai.ud benef.c.um Ecclcsiasticum qualecumque ex resignatione, vel cessione
cu.uscumque personae, simpliciter aut cum circuitu retrocessionis, cum
regressu, vel accessu, etiam sola dimittentis intentione receperit, ut illa, vel
Ulud et.am m eventum regressus, vel accessus, eidem dimittantur, vel alteri
postea conferatur, aut illius fructus, vel eorum pars alii vel aliis concedantur,
vel pens.ones solvantur, ex eisdem haec confidentia censeatur.
2. It.dem s. Ordinarius, vel alius collator contulerit ante hac, aut con-
erat m futurum beneficium Ecclesiasticum quovis modo vacans, ea cond,-
t.one, tac.ta vel expressa, ut postea iu alterum pro arbitrio Collatoris, seu
altenus cu.uscumque contra iuris communis ordinationem disponatur; sive
utdc eo prov.sus, fructus illius, vel partcm ad utilitatem vel conferentis, vel
"deJ 3Ut a ,erius reli11^'^. et remittat, seu pensionem illi vel 1111$,
aut lrhlqU0S CO"ator* W* cedens- vel alius Perse- vel alium, scxipto
lai o ve.MUSSe ' SCU Si^ificaverit. Pe^o'vat, et pariter si a patrono etiam
laico vel altcr. praesentatori, seu electori contigerit, aut contingat id fieri.
soluttn, S' T°S Praedictae Camerae, aut Carclinalis, aut alius a
nn.t r " 'PS,US Carr,erae- vel etiam Cancellariae Apostolicae exemptus,
vel al o b" l0nem; CeSSi0"em alicuius extranei' de Ecclesia, Monasterio,
e admiss " i° EccIeSiastico in se- Apostolica, vel alia auctoritate factam.
1 S !m, Vel "lud eliam C0I,fectis ^eris Apostolicis, et nosse,
Sccto ^S. " eUmdem vel ceden.em, modieo spatio
futum , 'eri ,, U°rUm* VCl trium ,"e"siu'n retrocesserit, aut retrocedat in
"cii vel <0TZ tr°CeSSi0ne fniCtus Ecc,esiac. seu Monasterii, aut bcne-
rcgressus, scu T™0' SCU quid aIlud suPer ,lis reservatum, sut
Cardinali, aut al5 exeio dKS! ad "'^ vel il,ud' jPsi ClenC°' VC'
4- Postrcmo P Slt' fuer'tvc concessus.
P»laritate dispensau.m'5 tT'"6 absoIulus. aut cum quo supcr irre-
Monastcrium. vd aUud b f-° reCeperit <I"acumquc auctoritate Ecclcsiam,
missum delictum aut eont"* , m Ecc,esiast'cum, quod ante, vel post com-
casuum confidentiae nnvi . lrre8^,arltatem dimiserit, in quibus horum
S 5,1 co"tracta, casusque huiusmodi literis prae-
Romani Poniifices
233
rehendantur, ac si illis speciatim expressi fuissent, licet ipsum
dictis comp a|tcrivis tantum partis conscientia sit admissum.
confiden .a^ . andum vero p|ene confidentiarum abusum, inter alias, ctiam
raesumptiones, et coniecturae liabeantur legitimae, videlicet
6 f Si quis post cessam ab se Ecclesiam, vel Monasterium, aut benefi-
et publicatam resignationem, seu cessionem, captamque a Successore
^essionem, sese in illa, vcl illo, seu rebus illius, per se, vel alium, scu
r.° de facto ingesserit, aut fructus perceperit, aut quicumque Successor
illi vel eius propinquis, ipsos, aut partem aliquam remiserit eorumdem.
' 2. Si recipiens beneficium coustituerit dimittentem, vel eius parentes, aut
propinquos procuratores ad percipiendum, vel locandum fructus beneficii di-
missi et illi, vel illis de fructibus perceptis, aut percipiendis donationem fecerit.
3. Si vel sola procuratoris dispositione, vel libris rationalibus mensario-
rum ex parte dimittentis, expeditio, quae personam recipientis concernit,
prosecuta sit, simulque expensae pro ea necessariae ab illo factae fuerint.
§ 5. Denique si quis pro concessione alicui facta, quacumque auctori-
tate de beneficio ecclesiastico, per se, vel alium, seu alios intercesserit, vel
ilias in negotio concessionis sese immiscuerit quoquo modo, deinde aliquid
de fructibus talis beneficii de facto, etiam per manus possessoris, ac etiam
simplicis donationis titulo perceperit, seu de illo postmodum ad voluntatem
intercessoris fuerit dispositum quandocumque.
§ 6. Testes autem de quaque re singulares singulas probare valeant
praesumptiones, et coniecturas, pluresque huiusmodi praesumptiones, et
coniecturae plenam probationem faciant in praedictis.
§ 7. Ceterum criminosi, et ceteri omnes, qui ad perhibendum in casi-
bus simoniae testimonium recipi possunt, ad praedicta omnia admittantur.
§ 8. Sed ne quisquam, etiam vana fiducia fretus, non intcndendi contra
« iudicii, in crimine perseveret, utque hoc malum gravioris censurae stimulo
'squequaque prohibcaiur, omnes, et singulos qui hucusque Ecclesias, Mona-
teria, beneficia, fructus, pensiones, aliasve res, intercedente hoc confidentiae
vitio receperunt, ac retinent, nisi statim ad se reversi, et resipiscentes celeri
dlmlssione sibi prospcxerint, et qui quid tale admiserint in futurum, etiam
omnibus, et singulis aliis Ecclesiis, Monasteriis, dignitatibus, administrationi-
bus, officiis, et beneficiis obtentis, quae pariter sub dicta reservatione compre-
^ndi volumus, nccnon fructibus, pensionibus, et aliis rebus Ecclesiasticis. ac
Romanae Curiae, et aliis officiis temporalibus praesentium auctoritate
privamus, et ad futura inhabiles decernimus, ct in iuris subsidium excom-
municationis sentcntia innodamus, a qua nullus, nisi in mortis articulo con-
«ratus, ab alio, quam a Romano Pontifice, absolutionis beneficium valeat
lnere. Nos enim advocatione causarum huiusmodi, et reservatione cogni-
^onis illartmi, rcrumque omnium irule emergcntium, Nobis, et praedictis
^cessoribus, ut praedictum est facta, causis illis dumtaxat exceptis, quae
H MCOram N0D1S pendere noscuntur, ac etiam iis quas ratione Ecclcsiarum,
debet0ntSleriOrUm' quorurn d'spositio in Consistorio fieri consuevit, aut
res p' |:mqilc co,ltra Ordinarios, Collatores, Episcopos, et alios Superio
Wos» e,ia,n Cardinalcs haberi contigerit, uti iam aliis nostris literis
234
Romarii Pontifices
statutum est audiendis, decidendis, et terminandis, harum serie prorsus
xata, decernimus, ita deinceps quoscumque Iudices ordinarios, et dele 1*'
etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, ac praedictae Romanae Ecc?
siae Cardinales, sublata eis, et ipsorum cuicumque, quavis aliter iudicancT
et intcrpretandi facultate, et auctoritate, ubique iudicari, interpretari, et d" \
niri debere, necnon irritum, et inane quidquid secus in praedictis per quo'
cumque quavis auctoritate, scientcr, vel ignoranter contigerit attentari. *
§ 9. Quocirca omnibus locorum Ordinariis districtius iniungimus ut m
suis quisquc Ecclesiis, Civitatibus, Dioecesibus, et locis, etiam exemptis ad
praedicta studiose attendat, et quatenus illis relaxavimus, in delinquentes
sevcre animadvertant, si divinae Maiestatis iudicium, dictaeque Sedis censu-
ram voluerint evitare. In ceteris vero causis, et negotiis (Nobis, et praedictis
Successoribus exceptis) eosdem Iocorum Ordinarios praesentium auctoritate
dclcgamus, ut gratia, et favore postpositis, pro se quisque, cum venerit usu<
contra praedictos omnes sub ipsa exceptione comprehensos diligenter inqui-
rant, suasque inquisitiones omnes sigillo obsignatas ad praedictam Sedcm
quampnmum transferant, ut Nos, et praedicti Successores in causis huius-
decernamus. Nos enim singulis Ordi-
narns ipsis praedictos omnes, et quoscumque alios etiam exemptos, etiam
per editum publicum, constito prius summarie, et extraiudicialiter de non
tuto ad illos accessu, citandi, et monendi, eisque ac Iudicibus ordinariis, et
delegatis, alusque personis quibuscumquc, ne praedictorum executionem
quoquo modo impediant, vel alias in illis sese interponant, etiam per similc
edictum mlubendi, eosdem, ac alios contradictores, et rebelles quoscumque
per censuras, et poenas ecclesiasticas, ac omnia alia iuris, et facti remedia
opportuna compellendi, auxilium brachii saecularis, quandocumque opus
ent, invocandi, ceteraque in praedictis omnibus, et singulis necessaria faciendi,
Ple"am' Cl liberam tenore Praesentium concedimus facultatem.
§ 10. Non obstantibus fel. rec. Bonifacii Papae Octavi Praedecessoris
nostn de una, et m Concilio generali edita de duabus dietis, aliisque Apo-
^ol.cis Constitutionibus, et Ordinationibus, quodque Episcopis, Collatori-
2l , ^ -S Draediclis- ctiani Cardinalibus, vel quibusvis aliis, commu-
n . ter ve d.v.s.m a pracdicta sit Sede indultum, vel in posterum indulgeri
hMi, m ,'-qU, !nterdl'Ci' susPcnd|. vel excommunicari, aut contra indulta
hu.usmod, ad lud.cmm trahi non possint per literas Apostolicas non facien-
?o«SL! eXpressam- et ad vcrbum de indulto huiusmodi mentionem,
vdX^ S PriVilCR'*iS' indu'gcntiis, et Iitcris Apostolicis, generalibus,
exnrSr ^ q?r"rnCUmqUe tenorum ^15^ P" quae praesentibus non
pracdictis Orrl!" ^ "°n inSerta> effectum Praesentium, aut attributae
n2 Ui£ Ii:r,SdiC,i0nis W™«°> seu excrcitium, ve. executio
quibuscumque Uteri8 mc"«o specinlis; ceterisque contran.s
turis! U" UtenS Praedcccssoris huiusmodi nihilominus in suo robore dura-
(BulL Rom., tom. 4, HI, p. 67^9].
Ronuiru 1'ontificcs
2'ib
131.
S. Pius V, const. tiodie, 14 nov. 1569.
Hodie in Consistorio nostro secreto, ut moris est, accepto, quod a non-
nu nraetendebatur S. R. E. Cardinales obtentu privilegiorum sub Constt-
e nostra de confidentiis beneficialibus,1 saltem quo ad privationem,
tsuras et alias poenas in dicta Constitutione contentas, propter non factam
in clausula impositionis illarum specialem, et expressam de dictts Cardma-
L et nrivilegiis mentionem, minime comprehendi, licet aliter mentis, et
•mentionis nostrae fuerit, quemad.uodum, et ex literis dictae Constitutionis
colligi possit. * .......
§ 1. Ad tollendum tam omne dubium atque imped.menrum, quo mtnus
Constitutio praefata commune bonum, et salutem animarum concernens,
plenarium effectum sortiatur, declaravimus, omnes S. R. E. Cardinales, in
Constitutione, et literis praefatis, ac singulis earum partibus, etiam quo ad
privationes, omnesque, et singulas alias censuras, et poenas, in ipsis litens
contentas, comprehendi, ac contrafacientes, privationes, censuras, et poenas
ipsas incurrere, prout Nos illos omnes includi, et incurrere volumus eo
ipso.
§ 2. Decernentes sic per quoscumque, etc, etiam Cardinales, in quavis
causa, et instantia, sublata, etc, iudicari, etc, debere, necnon irrittim, etc,
attentari. ■ 9^pii|Mk - ' M^lHWr ^ ^♦"M'jMBj|iW?f'8J|^^
§3. Ac privilegia praefata, necnon exemptiones, conservatorias, et indulta
omnia, per quoscumque Romanos Pontifices, etc, etiam Motu proprio, et ex
certa nostra scientia, deque Apostolicae potestatis plenitudinc ac etiam con-
sistorialiter, et ex quibuscumque causis in genere, vel in specie concessa,
confirmata, extcnsa, et moderata, et qtiantocumque tempore observata, ad
effectum praefatorum revocavimus, et annullavimus, viribttsque, et effectu
quo ad haec prorsus carere decrevimus. Volumusque, ct statuimus, tenores
privilegiorum, etc, qualiacumque sint, praesentibus pro plene, et sufficienter
apressis haberi.
§ 4. Solamque hanc schedulam manu nostra signatam, et in Cancella-
riae Apostolicae Iibro ad perpetuam rei mcmoriam registrat^m, absque alia
literarum confectione, sufficere, eamque, et eius exempla ubique locorum in
'"dicio, et extra illud fidem facere.
§ 5. Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, ac Cancellariae prae-
litae regulis editis, et edend is, ceterisque contrariis non obstantibus quibus-
cumque, - , .
[BUU; Rom., tom. 4, III, p. 69J.
' Cf. N. 130.
23o
Romani Poniificcs
132.
S. Pins V, const. Quam plenum, 2 ian. iS70.
Quam plenum sit periculi noxia populis ingerere, nimium his temoo.
rlbus affhcta Rdigio testatur, quod malun, cu,n in ceteris minis ri T
praee.pue m Ecclesiarum Praelatis animadvertendum est, quod ab his ten
profecta longe maxima Ecclcsiae Dei conferant detrimenta. Rem sanS
gnam aud.v.mus, quod non solum quondam Gometius Tello Giron temnn
rarms admuusjrator Ecclesiae Toletanae, sed etiam quidam Hispaniae Ecc '
urum Praesu.es Officii paterni praetextu, facu.tates sibi a sacrl canon
on essas exceclentes, literas suas in ipsorum Civitatibus, ac Dioecesibus aus
nt pubhcare, qu.bus inter cetera periculosa deprehenditur, quod cuic mq
c \1%T CCfta r'Uta PeCUm'a "'C,'tUm Sit' <*Uei" « *■
c °its r^nih C° ,10ne 3Udita ipSUm abS°lVere VaIeat« "0n in eis
o ? Fm-r q simi x sacerdos abso,vere potost' sed e,iai» in "» <V>*
s.momae reatu, qu. ad examen huius Sanctae Sedis esset referendus. Non
lenculosum sit, ea
COmmUtere' °."ae »d Episcoporum iudicium arbi-
ciusTs et ri 7 ? em 'r' Ut qui melius ,epram a leP" discernere «orint,
eSia «tST u" "S SU,blili indagine exD,oratis' sa,l,t:iria cuiflue raorbo
Sm n o i" Ad haCC ipS1" in *i*n«ndta coelestis gJatiae donis
n «Tm hrum i • ' l S'C "teraS PraediCt3S acciPientibus indulgentias, et poc
SsKS^T, remissiones, nulla cum re temporali conferendas,
S US" C ' d,scre e 'arRiuntur, quibus, et aliis licentiis praedictis non
Se iu " , 'hC r ,rmi' Veniae faciIitate «nducti ad peccandum proc.i-
Zo o T'Z d° t0t Ct tant0rum delictorum remissionem certo, et vilis-
ZtZt \ Cre P°SSe C°nfidant- ,ndicem P™*rea casuum, et indul-
sacr's appendi iusserunt, quo pa.am significatur solven-
hibi o uTt C. P ,a- COnCCdl'. Ct ''"^ 3,ia abso,vendi facullatcn, ab esu Pro-
^ Zl l ' mdUl*eri MiS5ae sacrificiur". e» sepulturam tenv
^S^S^S^^^r^ pluriu,nve cornPatru- ad sacri"11
«iraHone 2"" ut dicunt, Constitut ionibus asciscuntur,
prae.cxendo ^*™' ercctioner" Confraternitatum, et a.ias pias causas
Praedic^rSaTri%r!n.ter. Ceteia scanda,a' <**™ Simoniac pravitas redoleat,
**. nos^e p^t^^Lf?1611" decretis- et aliis sanctionibus Cano-
tendis. adversctur chvin n ,0ni, de indl"^ntiis ad quacstum non emit-
encrvetur, Nos his malis c 1 aUCt°n'taS evilescat. *t poenitcntialis satisfactio
praecavcndum fore censcnt0" rC,medl° occl,rrendum, eademque opera futuris
«s, de Apostolicae potestatis plenitudine supm-
1 Cf. N. H8
Romoni Pontificcs
2V
omnia quae in ipsa Tolctana, et quibuscumque aliis Civitalibus, Dioe-
^••h ° et locis, tam Hispaniae, quam aliarum quarumcumque Provinciarum,
TRc^onum quocumque practcxtu hucusque emanarunt, perpetuo abolemus,
C nulla et irrita nunciamus; iubcmusque literas, et indices, necnon scri-
^turas et monumenta quaecumque, publica et privata, per ipsos locorum
Ordinarios, et alios Ecclesiarum Rectores, ubicumque reperiuntur, dilacerari,
Jnitusque cleleri. Et ne talia de cetero a quoquam fiant, publiccntur, vel
concedantur, districtius prohibernus,
§ 2. Quicumque secus egerint, seu attentaverint, Antistites, etiam si Car-
dinalatus honore praefulgeant, ab ingressu, et perceptione fructuum suarum
Ecclesiarum tamdiu suspensi iaceant, donec satisfactione pracvia illis per
Sedem praedictam suspensio relaxctur. Inferiores vero ab Episcopis senten-
tiam excommunicationis incurrant, a qua, nisi in mortis articulo constituti,
ab alio, qu«im Romano Pontifice absolutionis beneficium nequeant obtinere.
Decernentes etiam irritum, et inane quicquid secus per quoscumque quavis
auctoritate scienter, vel i^noranter contigerit attcntari.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 91J.
133.
S. Pius Vt const. Decori9 t febr. 1570.
Dccori et honcstati omnium Sanctimonialium, quanim lesus Christus
Dominus noster sponsus est, ut in puritate, et castitate superaedificantes,
in ipso feliciter inhabitare valoant, consulentes, ea quae illarum existima-
tioni detrahere possent, decet Nos consulto submovere.
§ 1. Sane periculo, et scandalo plena res est, ac regulari obser\fantiae
vehementer adversatur, Sanctimoniales aliquando parentes, fratres, sorores,
aut alios agnatos, vel cognatos, nccnon Monasteria, et alia filiationes nuncu-
pata, etiam eis subiecta visitandi, aut infirmitatis causa, aliove praetextu a
Monasteriis exire, ct per saecularium pcrsonarurn domos discurrerc, et vagari,
quoveluti colore eximium quoque honestatis, et pudicitiae dccus in discrimen
committunt. - m> v"' v * • -Siu *
§ 2. Unde Nos malo huic pro nostro Pastoralis officii dcbito salubriter
°coirrere vo'entes, inhaerentcs etiam decreto sacri Conciiii Tridentini1 de
Wra Monialium disponenti, ac aliis nostris literis supcr huiusmodi clau-
ra editis acliicientes, vohimus, sancimus, ct ordinamus nulll Abbatissaram,
S ^SSa,rUm' aliarumvc Monialium, ctiam Carthusicnsium, Cistcrciensium,
\£ Ct Meadicanlium» el quorumcumque aliorum Ordinum, etiam
nent*arUrn' ac.statuum» graduum, et conditionun), dignitatum, ac pracemi-
cetero^r existen,ium' etiam a Rcgia» vel illustri prosapia ortarum, dc
autdoemm ,nfirniitatis, seu aliorum Monastcriorum, ctiam eis subicctorum,
rum, parcntum, aliorumvc consanguincorum visitandorum, aliave
St«- XXV, de rezutaribus.
c. 5.
23S
Rpmani Ponlijices
occasione, et praetextu, nisi ex causa magni iucendii, vel infirmitatis le
aut epidemiae, quae tamen infirmitas, praeter alios Ordinum Superiores
cura Monasteriorum incumberet, etiam per Episcopum, scu alium loci 0^
narium, etiam si praedicta Monasteria ab Episcoporum, et Ordinario \ \
iurisdictione cxempta esse reperiantur, cognita, et cxpresse in scriptis apnr&
bata sit, a Monasteriis praefatis cxire, sed nec in praedictis casibus extr°"
illa, nisi ad necessarium tempus stare licere. Aliter autem quam, ut praefertur
egredientcs, seu licentiam exeundi quomodocumque concedentes, necnon
comitantes, ac illarum receptatrices personas, sive laicas, aut saecularcs, vd
Ecclcsiasticas, consanguineas, vel non, excommunicationis maioris latae sen-
tentiae vincuio statim eo ipso absque aliqua declaratione subiacere, a quo
praeterquam a Romano Pontifice, nisi in mortis articulo absolvi nequeanL
Et insupcr tam egressas, quam praesidentes, et alios Superiores praedictos
eis iicentiam huiusmodi concedentes, dignitatibus, officiis, et administratio-
nibus, per eas, et eos, tunc obtentis privamus, et illas, et illos ad obtenta,
et alia in posterum obtinenda inliabiles.
§3. Nccnon licentias, et facultates, seu indulta, et privilegia exeundi a
Monasteriis, et extra illa standi, a Nobis, seu alio Romano Pontifice Prae-
deccssore nostro, ac Scdis Apostolicae Nunciis, et Legatis, etiam de latere,
ac Maiore Poenitentiario, aut Ordinum praedictorum Superioribus, aliisque
personis sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis restilu-
tivis, praeservativis, mentis attestativis, etiam novam gratiam, et datam con-
cerncntibus, aliisque efficacioribus, ac insolitis clausulis, irritantibusque, et
alns decretis, in generc vel in specie, etiam Motu proprio, et ex certa scienlia.
deque Apostolicae potestatis plenitudine, etiam Imperatoris, Regum, Ducum,
et ahorutn Principum, necnon Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium intuitu,
alias quomodolibet concessa (quae prorsus
abolemus), ac literas clcsuper confcctas, et in posterum concedendas, et confi-
c.endas, nullas, et invalidas, nulliusque roboris, ac momenti fore, nec illas
nabent.bus, et habituris suffragari posse.
§ 4. Et ita per quoscumque Iudices, et Commissarios, quavis auctori-
ate ungentes, sublata eis, et eorum cuilibet aliter iudicandi, et interpretandi
tacultate et auctoritate, iudicari, et definiri debcre, irritum quoque, ct inane,
quicqu.d secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter, vei igno-
rantcr cont.gent attcntari, decernimus.
i*JJ' Mandln1tes u"iversis, et singulis Venerabilibus fratribus nostris, Pa-
Tlwul PTmfbns> Archiepiscopis, Episcopis, et aliis locorum Ordinariis,
*2?i Ta^ 0bedientia<--' et sub obtestatione divini iudicii, et intermi-
^11^ ?"'S aelCrnae' qualenus Per «*■ vel aHum, seu alios prae-
«n t omn h ,„,n ,CIM^bU8' Ct Dioe^ibus propriis, quolibet anno publi-
EccicSd ? °n,faCii Wh di,i^enter' et invio.abiiiter sub censuris
vent, et oW»rt? , * P°enis' et in eodem deereto contcntis, obser-
ac pmcmissls nnn Ct Drocurent- Contradictores quoslibet, et rebelles,
postposita,' comnescenl ' P0Cnis «"*>ritate nostra, appellationc
pescendo, necnon Icgitimis super his habendis servatis pro-
Romani Pontijices
239
nas ipsas, etiam iteratis vicibus aggravando, interdictum Eccle-
cessibus poenanent]o .' jnVocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii
si.isticurfl «Pr
^rTnoh obstantibus praemissis, ac Constitutionibus, et Ordinationibus
innllicis contrariis quibuscumque.
%uIL Rom., tom. 4, II, p. 294, 295. - Cf. etiam Xom. 4, III, p. 96, 97].
134.
S. Pius V, const. Durum nimis, i Jan. 1570.
Durum nimis, et incommodum arbitramur, quod Ecclesiarum ministri
in iis, quae ad ipsorum sustentationcm suppeditant, dispendia patiantur.
Quocirca cum hanc ad rem, simulque prohibendam ab Ecclesia Dei avari-
tiae pravitatem, editas ante hac sanctiones minime satis esse inteliigimus,
novae Constitutionis subsidio cogimur providere.
§ 1. Cum itaque alias ex plurium Ecclesiarum Cathedralium, et Colle-
giatarum Constitutionibus, aut ex prava consuetudine observari intellige-
retur, ut in electione, praesentatione, nominatione, institutione, confirma-
tione, collatione, vel alia provisione, sive admissione ad possessionem ali-
cuius Cathedralis Ecclesiac, vel beneficii, canonicatuum, aut praebendarum,
vel partem proventuum, seu ad distributiones quotidianas certae conditio-
nes,seu deductiones ex fructibus, solutiones, promissiones, compensationesve
illicitae, aut etiam quae in aliquibus Ecclesiis dicuntur Turnorum Iucra,
interponerentur, licet Sancta Synodus1 haec detestata mandaverit Episcopis,
ut quaecumque huiusmodi, quae in usus pios non converterentur, atque
inpessus eos, qui simoniacae labis, aut sordidae avaritiae suspicionem habe-
rcnt, fieri non permitterent, ipsique diligenter de eorum Constitutionibus,
?>ve consuetudinibus super praedictis cognoscerent, et illis tantum, quas
probarent, exceptis, reliquas ut oravas, et scandalosas reiicerent, eos vero,
qui adversus praedicta quavis ratione commisissent, poenis contra simo-
niacos editis teneri decreverit, multorum tamen indomita cupiditate, tam
praedicta, quam alia ad beneficium, et commodum ipsorum ministrorum
«lita, aut omnino contemnuntur, aut in varios sensus traducta, perperam
eluduntur. • * Nfr v ' -
§ 2, Quare Nos pro divini cultus exercitio, simulque evocatorum ad illum
wxilio plenius evidentiusque consulcnclum fore rati, revocamus, et abolemus
omma, et quaecumque privilcgia, consuetudines, et statuta quarumcumque
«clcsiarum Cathedralium, et Metropolitanarum, ac maiorum, nenon Colle-
^tarum, etiam iuramento, confirmationc Apostolica, aut alio quovis prae-
|' io munita, ac etiam supra hominum memoriam, et longissimo, ac quaiv
^umque temporc ctiam continuo observata, sivc pro solvendis Ecclesiarum,
c raelatorum debitis, sive pro supportandis illorum oncribus, sive aliis
1 Conc. Trident.. sess. XXIV, de r*L c. 14.
240
Romani Pontifices
etiam maioribus, maximis, et urgentissimis causis concessa, et ap
etiam multipiicatis vicibus innovata, extensa, et moderata, quod v ^
ipsarum Ecclesiarum dignitatibus, canonicatibus, pracbendis qkT^
beneficiis, et officiis, fructus ac etiani quotidianae distributiones ex ei
ab ipsa vacatione anno, aut longiore, vel etiam breviore tempore maJT°
mensae Episcopali, seu Capitulari, aliove loco, integre vel partim renwn ,
scu apphcentur, aut in communcs usus cedant, seu inter alios Cann "
et personas Ecclesiae, seu Capituli dividantur. Quodque nullus etiam W
stol.ca auctoritate provisus in Canonicum recipi, aut ad dignitatem seurT
bonern, beneficium, vel I officium admitti, vel alias in eius possessionem in
po s.t, nisl pnus de observandis huiusmodi privilegiis, consuetudinibus c,
statut.s lurnmentum praestiterit, et obtentae iUorum derogationi ac fnic
tuum et d.stributionum perceptioni renunciaverit, seu Capitulo, et personis
praed.ctis cessent, seu (ut appellant) dulciaria, aut quid aliud praestikn,
quorum omnium tenores, causas, et effectus habemus praesentibus pro ex'
pressis, quibuscumque illa concepta sint formulis, necnon irritantibus, etaliis
decret.s roborata. Volentes ea omnia vires, et effectum de cetero non h.be*
. 3. Praec.p.mus igitur, et interdicimus omnibus Episcopis, Capitulis,
ColIeg,Is, et persoms, ad quos id pertinet, ne posthac fructus, aut distribu-
tiones hu.usmod.. nec prorsus ullam eorum partem retineant, neve ipsorum
cessionem vel renunciationem, aut dulciaria, vel alia quomodocumque petam,
vel ex.gant, aut quemquam sive Ordinaria, sive Apostolica auctoritate pro-
non ',raestandum luiiusmodi iuramentum inducant, aut illi praedicta
non ac.ent. possess.onem impediant, vel remorcntur. Quicumque con.rnlc
^CCleS,arumr Antistites. tamdiu a Pontificalis officii exercitio sint
Z • . * f,sfactione Praevla Per Sedem Apostolicam suspensio
, L. P 1 ,Ver°' Ct Colleg,'a quMcumque ecclesiastico subiaceant
mterd cto, ac smgularcs pcrsonae in excommunicationis sententiam incur-
"solu.ionU uT r n'0rtiS ar,iCUl° COnSlill,ti' ab alio q»ai» a R°m' PonI-
iur-° H De"ef,C,Um neaueant obtinere. Decementes huiusmodi praestita
E n0M tenere' nec qucmquam illis obligari, quinimmo iurantcs b>
iTZ n ' CC"SUram ,nCklere' necnon irritum,etinanequicquidsecussuPcr
7 FTCT?Ue Sdenter' VCl igUOranter cont'gerit a»entari.
distribu,1(1nL f l "* sta,uimus' ut ubicumque huiusmodi fructus, et
•tre ten Z I >' VCl Sacristiae- aut a'terius pii loci usibus ultra seme-
stiae v FlhTnU / C°nCeSSi' h0mm dumta*at <iimidia Pars 'Psi Sacri"
Pracdicti S^^p£L°tl0C° dCinCCPS ^1"^ aUeram VCr° benCfiCia,i
ceteL5ueNc0om°r^ntibUu Constituti°nibus, et Ordinationibus Apostolicis,
au Apostolica sit S ?™8fm*,e» aut Bi aliquibus communiter, vel divisim
<*" non possint , mduI,um' quod «nterdici, suspendi, vel excommuni-
*c de verbo ad verh. ras. AP°stoIic'->s non facientes plenam, et expressam,
Synodi, ac Constit .h'" , t0 huiusmo°i mentionem, decreto praedictae
sutuhone fel. rec. Ioannis Papae XXII quae incipit, SusceptV
C
* * **" " *" ""»""■ * U h Ex,r,v.e. ,„.„. xxn.
Romani Pontifices
241
et aliis iufl
turis
| us hac de re disponentibus nihilominus alias in suo robore dura-
* r „cr praedicta non intendimus illis praeiudicare Capitulis,
§ 6< lu[ personis, fructus, et distributioncs inter vacationcm
Collciiiis, me" 'wrum coiiationem, sive posscssionis apprehensionem pro-
beneficiorum, consuetudine, vel privilegio huiusmodi percipicntibus,
^Sntibus, quo minus ipsi iHos interim ut antea exigcre valcant, et
^pk Roo, tom. 4, 111, p. 108, 109].
135.
S. Pius V, const. Quo primum, 14 M- "SyO.
Quo primum tempore ad Apostolatus apicem assumpti fuimus, ad ea
libenter animum, viresque nostras intendimus, et cogitationes omnes dircx.-
mus quae ad Ecclesiasticum purum retinendum cultum pertinerent, eaque
parare et Deo ipso adiuvante omni adhibito studio efficere contend.mus.
§ 1. Cumque inter alia sacri Tridentini ConcilH decrcta, Nobis statuen-
dum esset de sacris libris, Catechismo, Missali, et Breviario, cdendis, atque
tmcndandis, edito iam, Deo ipso aunuente, ad populi eruditionem Cate-
chismo, et ad debitas Deo persolvendas laudcs Brcviario castigato, omnino
ut Breviario Missale responderet, uti congruum est, et conveniens (cum
unum in Ecclesia Dei psallcndi modum, unum Missae celebraudae ntum
maxime deceat) necesse iam videbatur, ut quod reliquum in hac parte esset,
de ipso nempe Missali edcndo quamprinium cogilaremus.
§ 2. Quare eruditis delectis viris onus hoc mandandum duximus, qui
quidem diligenter collatis omnibus cum vctustissiniis nostrae Vaticanae Biblio-
thecae, ali.K|uc undique conquisitis, cmendatis, atque incorruptis codicibus,
necnon vetcrum consuliis ac probatorum auctorum scriptis, qui de sacro
eorumdem rituum instituto monumcnta nobis reliqucrunt, ad pristinam Mis-
sale Smctorum Patrum normam, ac ritum rcstitucrunt. Quod recognitum
'»m, et castigatum matura adhibita considerationc, ut cx hoc instituto, coc
Ptoque labore fructus omncs percipiant, Romae quamprinium imprimi, atque
^ipressum cdi mandavimus, nempc ut Sacerdotes intelligant, quibus prc-
«bus uti, quos ritus, quasve caeremonias in Missarum celcbratione rctinerc
Posthac debeant. Ut autem a Sacrosancta Romana Ecclesia ccterarum Eccle-
s,mim matre et magistra, tradita ubique amplcctantur omncs, et obscrvcnt,
nt 'n posterum perpctuis futtiris temporibus, ln oninibus Christiani Orbis
Provinciarum Patriarchallbus, Cathedralibus, CoIIcgiatis, et Parochialihus,
««cularibus, et quorumvis Ordinum Monastcriorum, tam vironun, quam
mulienim, etiam Militiarum rcgularibus, ac sinc cura, Ecclesiis, vel Capellis,
quibus Missa Convcntualis alta vocc in Choro, aut demissa cclcbrari iuxta
^rnanae Ecclesiae ritum consuevit, vel debet, alias, quam iuxta Missalis a
ob|s cditi formulam, dccantetur, aut recitetur, etiamsi eaedem Ecclesiae
Romani Pontifices
quov.s modo exemptae Apostolicae Sedis indulto, consuehKHnTTT^
et.am .uramcnto, confirmatione Apostolica, vel aliis quibusvilTf , tgio-
munitae sint, nisi ab ipsa pritna institutione a Sede Aoostnl L CUltatibl»
vel consuetudine, quae vel ipsa institutio supra ducentw aniw Mu^
cclebrandarum m eisdem Ecclesiis assidue observata sit a ouih, <
fatam celebrandi constitutionem, vel consuetudinem, nequauuin 'J ■P*
s.c si Missale hoc, quod nunc in lucem edi curav rau i Ztm 1 T
ceret, de Episcopi vcl Prae.ati, Capitulique universi cons nsu " t ouib?1
non obstant.bus, iuxta illud Missas ce.ebrare possint perm S s' ?
vero omn.bus Ecc.esiis praefatis eorumdem Missa.ium usum totndol^
pen.tus et omnino reiiciendo. «>»enao, Ulaque
rf, J 3'hAC MlSSali n°Str0 nUper edito> nini> ™W™ addcndum
detrahendum, aut .mmutandum esse decernendo, sub indignationi uoZ
poena, hac nostra perpetuo va.itura Constitutione statuimu^ et " di"2
Mandantes ac d.stricte, omnibus et singulis Ecc.esiarum p aedic«arum £
narch, Adm.nistratoribus, a.iisque personis quacumque b52£u£
tate fulgent.bus, et.am si Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales aut cuS
ZZ^c ttfET^ f-rint, ,Uis in virfute sanctle obedS
praec.p.entes, ut ceter.s omn.bus rationibus, et ritibus ex aliis Missalibus
i ^ ZeVSsh VttenUS °bSerVari C°nSUetiS' i0 Posterum LS! :
Toc 'nZ Z / Mrm,'UXta m°dUm' ac normam' ouae Per Missale
tione albs LZ n dCCantent *C ^nt' ne<ue in Miss"c celebra-
vel rec ^ ^ qUam q,lae hoc MissaIi continentur, addere
SS5Si?^^j^ ut hoc ipsum Missa,e in Missa
Squ«™m ^q,"bU8V,S EcdeSiiS absque u,,° conscientiae scrupulo, aut
3 quan uT P°n , Tk SCntcntiarum' et censurarum incursu posthac omnino
ohca teno ,7 * uti D0Ssint' et va,e*nt. auctoritate Apc
Pra «ui s a1P raeSC"tlUm' etiam PerPetuo concedimus et indulgemus. Neve
n S3 P^hw reS> ,Can°nici' ^P*"1' et *■« quocumque nominc
aTte Tu 11 J ulT "7'^' aUt CUiusvis °rdinis regu.ares ad Missan,
ApoLLis°L0inSpntibUS-,;raerniSSiS' aC Constitutionibus, et Ordinationibus
vel spec hbus ^T^u^ Ct Svno^>ibus Conciliis editis generalibus,
«ct^usuS^ Ct °rdin^ioninus. "-non EccleJarum prae-
duccntos annos robor-iM ^ , ,mmemorabi''' Praescriptione, non tamen supra
cumque. ' s,atu,,s et consuetudinibus contrariis quibus-
§ 6. Volumus autem i
nostrac Constitutinrm 7' m- . auc,ori,a,e decernimus, ut post huius
Presbytcri post r2*L n edi,i°nem, qui in Romana adsunt Curia
tes incolunt, post sex mcn m°ntes' nost tres^ et °.ui ultra ^0"'
positum fucrit, iuxU mZkSt aut cum Primum illis Missa.e hoc venale pro-
WttSJni dccantare, vel legere teneantur.
Romani Pontijices
243
. t Ubique terrarum incorruptum, ac mendis, et erroribus
§ 7' servetur, omnibus in nostro et S. R. E. dominio, mediate, vel
purgalum P™ commorantibus Impressoribus, sub amissionis librorum
immed.ate 5 ^ auri Camerae Apostolicae ipso facto applicandorum,
ac centum iacumque orbis parte consistentibus, sub excommunicationis
^ Ver°Jn»he et aliis arbitrii nostri poenis, ne sine nostra, vel specialis
T-/To tolici Commissarii in eisdem partibus a Nobis constituendi, ac
er eumdem Commissarium eidem impressori Missalis exemplum, ex
Z aliorum imprimendorum ab ipso impressore erit accipienda norma,
Missali in Urbe secundum magnam impress.onem impresso collatum
ZL et concordare, nec in nullo penitus discrepare, prius plena fides
hcta fuent, imprimere, vel proponere, vel recipere ullo modo audeant, vel
praesumant, auctoritate Apostolica, et tenore praesent.um s.m.l.bus inhi-
^[BulL Rom^ tom. 4, III, p. 116, 117. - Cf. etiam Missale Romanum, initio].
136.
S. Pius, V, const. Decct, 16 iul. 1570.
Decet Romanum Pont. certissimum mentis suae interpretem, si quando
quippiam dubietatis in Iiteris ab eo emanatis occurrit, suae declarationis
oraculo quamprimum explanare.
§ 1. Cum alias a Nobis emanaverint quaedam literae in simili forma
brevis sub die 24 Octobris 1566. Pontif. nostri anno primo. 1 In quibus, mu-
lieribus quibuscumquc Monasteriorum Regularium ingressus cum deroga-
toriis clausulis, et irritantibus decretis prohibetur, et alias, prout in illis
plenius continetur.
§ 1 Nos intuitu, et in favorem Congregationis Montis Virginis aliquas
dubitationes, quae circa dictarum literarum, et mentis nostrae intelligentiam
oriri possent, elucidare, et submovere volentcs, supplicationibus dictae Con-
gregationis, Nobis super hoc humiliter porrectis inclinati, Apostolica aucto-
ritate tenore praesentium dicimus, et declaramus, fuissc, et esse mentem, et
intentionem nostram, quod dictae Iiterae non solum comprehendcrent, et
comprchendant mulieres habere praetendentes facultatcm, et iudulta ingre-
diendi Monastcria, sed ctiam omnes, ct quascumque mulieres alias, tam in
genere, quam in spccie.
§ 3. Signifieantes nihilominus, prout significamus, quod propter hoc,
et praedictas nostras litcras, non intelleximus, nec intclligimus, quod mulie-
nbus praecluderetur, ncc praccludatur aditus ad Monasteria, et loca Regu-
ana dictae Congregationis, ac eorum claustra, quando in eis Missae, et alia
Mna officia celebrantur, ac dum processiones fiunt, et quando Christi fide-
nm cadavera ibi sepeliuntur, ac etiam pro eis suffragia fiunt, scd liberc
' Cf. N. 1,5.
f
244
Romani Pontifices
pcrpetuo concedimus eisdem omnibus mulieribus facultatem, ut ad ill
dictae Congregationis, in quibus dicta pia opera exercentur, cum aliis clT
licis pcrsonis accedere libere, ct licite possint, et valeant.
§ 4. Et sirniliter quod quando divinum verbum in Claustris Mo
riorum, et Regularium locorum Congregationis huiusmodi proponitur1516!
per aliam quamcumque causam tantus concursus populi fuerit, quod co
mode ingredi non possint, et cgredi per portam Ecclesiae, perpetuo cinct
dimus, ut dictae mulieres, una cum aliis saecularibus personis posdnt
ingredi, et egredi per portam Claustri Monasteriorum, et locorum Re<mb,
rium Congregationis huiusmodi, dummodo recto tramite accedant ad por-
tam, qua exitur e Monasterio, sicque volumus pariter, et indulgemus.
§ 5. Decernentes praesentes de subreptionis, vel obreptionis, aui nulli-
tatis vitio, scu intentionis nostrac, vel quovis alio defectu notari, vel impu-
gnari non posse, sicque in praemissis ab omnibus censeri, et ita per quos-
cumquc ludices, et Commissarios quavis auctoritate fungentes, sublata ei<
ct eorum cuilibet quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et auct*
ntate, tudicari, et diffiniri debere; irritum quoque, et irtane, si secus super
his a quoquam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit attentari.
§ 6. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 318, 319].
137.
S. Pius V, const. Cum ex Ordinum, 23 dcc. 1570.
Cum ex Ordinum universitate, qui in Dei Ecclesia reperiuntur, Wl
castrorum acie. comparctur, illius autem gubemium Rom. Pontif. Beati Petri
vero successon sit demandatum, mirum nemini videri debet, si ille curae
m d.v.n.tus commissae invigilans, cuilibet quod suum est, benigne conce-
uencio, et quae clara etiam sui ipsorum natura sunt, ne in recidivac con-
tenttoms scrupulum relabantur, opportunac declarationis, ac novae conces-
mS -IT! ° tconsolidat' ut Muibnsvis sublatis obstaculis, qu.libet pacis
amoen.tate fru. I.bere possit, ac scaudalorum occasio penitus tollatur.
n V 'c '!aqUe S'CUt acccP''m"s, dilecti filii universi Canonici Regula-
res Ord.n.s S. Attgustini Congregationis Lateranensis, qui ab Apostolis ori-
SI ™fn?Xe?n ■ qUiqUC 3b eodun S- A«eu8tino eorum reformatore, itcrum
tuL nlT 7 Tm mUnd° genitil merit0 P^actendere possunt, se, omnes
EccU.s.asticas, tam saeculares. quam regulares, in processio
n«bus et ah.s achbus publicis praecedere dcbere.
«ocum debiUltamCn n°" 'iCCat membra a caPite ^P^are; sed tamen eis
ta L^m^ 'P^rumque indemnitati, ut sine populi scandalo
*i ZS^SSSST potius cc,eris c,iristifide'ibns pos"
praemissis exortac ? 1 omnmm' et singularum litium, quae forsan supcr
nominaque. et CJ^L CXOJnn qu°quomodo possint, status, et merita,
OCTomma ludicum, et collitigantium, praesentibus pro
Rfjmani Pontifices
2'.5
tes Motu proprio, non ad dictorum Canonicorum, vcl ali-
expressis habenro *ejs super hoc Nobis oblatae petitionis instantiam, sed ex
cuius alterWS P»^ ^ de Apostolicae potestatis plcnitudine, omnes, et sin-
certa scien la n« . ^.^^, ubiCumque locorum existentcs, quos deinceps
^105 nuis et aliis actibus publicis vel privatis, interesse contigerit, sta-
P t m eieroni saecularem non exemptum subsequi, dum ipsi subse-
'im a raeccduni dum vero praecedcndo praecedunt, illum immediate
•Hebere auctoritate Apostolica pcr pracsentes declaramus. Ac insuper
^1" ibus locis in quibus talis vigct consuetudo in processionibus, ut dicti
rirkMion exempti, praecipue quando Canonici alicuius Ecclesiae Caihe-
nllis naratnenta Ecclcsiastica induunt, ut cultus divinus magis vigeat, ac
nl Sanctissimum Corpus Christi, seu aliae reliquiae, quae processionaliter
Lruntur deccntius, et honorificentius associentur, aut quando hoc ipsius
Ordinarii mandato continget, ipsi Canonici similiter, ac illi, Pluvialia Pla-
netas Tunicellas, et alia paramenta supcr eorum Clencalcm habitum deferre,
necnon pro cruce associanda quaecumque luminaria deferre, hbere, ct hcite
possint, statuimus, et ordinamus.
§ 3. Districtius inhibentes quibusvis locorum Ordinarus, etiamsi Patnar-
chali, Provinciaii, Archiepiscopali, Episcopali, aut alia dignitate perfulgeant
sub cxcommunicationis maioris, et indignationis nostrae poeua, ne eosdem
Canonicos, seu aliquem eorum molestare, aut praemissa quovis modo decla-
rare, vel interpretari audeant.
§ 4. Decernentes praesentes literas nullo umquam tempore de subrep-
tionis, vel obreptionis vitio, aut intentionis nostrae, vel quopiarn alio dcfcctu,
etiam ex eo quod locorum Ordinarii, aut alii forsan interesse habentes,
vocati non fuerint, aut nullitate notari, imputari, invalidari, ad termiiios ittris
deduci, in ius, vcl controversiam vocari, causamque, vel causas quare prae-
missa a Nobis emanaverint, verificandum nullatenus teneri, nec ob id viribus
carere; minusque sub quibusvis similium, vcl dissimilium gratiarum revo-
cationibus, sustentationibus, limitationibus, aut aliis contrariis dispositionibus
comprehendi; sed semper ab illis cxceptas, et quoties illae emanabunt, toties
in pristinum slatum restitutas, repositas, ac plcnaric rcintegratas, etiam sub
Data per ipsos Canonicos cligenda esse; sicque ab omnibus censeri. Et ita
P«r quoscumque ludices, et Commissarios, ctiam causarum Palatii Aposto-
Bd Auditores, ac Sanctae Romanae Ecclesiac Cardinalcs, et ipsosmet Ordi-
narios, sublata eis, ct corum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi
facultate, et auctoritate, iudicari, et definiri dcbere, irritum qtioque, et inane,
<i secus super his a quocumque quavis auctoritate, scicnter, vel ignoranter
contigerit attentari.
§ 5. Quocirca dilcctis filiis dictac Congregationis Protectori, seu eius
Viceprotectori, ct causarum Curiae Camerae Apostolicae gcnerali Auditori,
>c Vicario Vencrabilis Fratris nostri Episcopi Laiidcn. in spiritualibus gene-
ril'. per Apostolica scripta motu simuli mandamtis, quatcnus ipsi, vel duo,
m unus corttni, per se, vcl alium, seu alios, pracsentcs litcras, et in eis
eontcnta quaecumqtie, ubi et quando opus fucrit, ac quoties pro partc Cano
"'coruin praeclictorum, vel alicuius eorum fuerint rcquisiti, solemnitcr publi-
246
Romani Pontifices
cantes, iliisque in praemissis efficacis defensionis praesidio assistentes f I
auctoritate nostra eosdem Canonicos, illorumque singulos, praetnissis
bus, et singulis vi praesentium continentia, et tenore pacifice frui
dere. Non permittentes eos, seu eorum aliquem desuper per quoscunf1"'
indebite molestari, perturbari, et inquietari, contradictores quoslibct^i
rebelles, ac praemissis non parentes, per censuras, et poenas Ecclesiasticas
aliaque opportuna iuris remedia, appellatione postposita compescendo nc
non Iegitimis super his habendis servatis processibus, illos censuras, et pol
nas ipsas incurrisse declarando, necnon eas etiam iteratis vicibus aggravando
invocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis.
§ 6. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 141, 142].
138.
S. Pius V, const. Romani Pontificis, 2 ati£. 1571.
[Cf. Codicis luris Canonici Docum. VII. - Cf. etiam Collectanea S. C
de Prop. Fide, vol. I, p. 493, nota (1)].
139.
S. Pius V, const. Romani Pontificis, 6 aug. 1571.
Romam Pontificis providentia circumspecta nonnumquam gesta per eum,
rat.onab.hbus, et honestis suadentibus causis, moderatur, et commutat in
mel.us prout m Domino conspicit salubriter expedire.
n„.. n N"Pe!" s,a.uk,cm quasdam declarationes, et moderationcs circa non-
Conch. Tndentini decreta reguiares personas Ordinum Mcndicantium,
T C°nccrnentia edidim"s. et promulgavimus. ' Et quia, uti
doou, T 7 V'g0re' sacerdotcs '•eguiares praedictorum Ordinum quan-
eorum 2S Z""* * '"^1'65 co"fessi°»ibus saecularium audiendis ab
rSrdmir'r ,Draep0Siti' aDSqUe a,ia-ua Episcoporum, sed sola Magi-
1 Urd.ms Gencrahs, aut Provincialium ministrorum approbatione admit-
brite? Drov1°HSPrSUPe!' l;'S Pr° dCDito Past<>ralis Officii, prout tenemur, salu-
p"u S?"HV 0,CntCS' tCnore Praesentium hac nostra Constitutione pcr-
^bZ^^f^l i****^****»* Concihi Tridentmi' de
~m ab Epi copif aUdrdiS C0nfessi«nibus saecu.arium praeposi.o-
quontm^oZ^S^M debCre etiam in omnibus R<*uIaribuS-
m' ellain Mcnd.cantium, etiam sub regulari disciplina viven-
1 Cf. N. 121.
* S«s. XXIII. dt rrA> c_ |5|
Romani Pontijices
247
sint lcctorcs, aut in Theologia, etiam de superiorum suorum
tibus, etiam s. motij Vel a suis Magistris Generalibus, vel Provin-
liccmiai gradua , saecu|arium confeSsionibus audiendis expositi. Volumus
cialibus Min» g'md ab Episcopo in Civitate, et Dioecesibus suis praevio
tamen eos, q {uerint> ab eodem Episcopo iterum non examinari. Ab
«amine "PP^ successore pro maiori conscientiae suae quiete examinari de
Ep P ^
D0VOsP3° Inhibentes quibuscumque Regularibus quorumvis Ordinum, etiam
Mendicantium, ut pracfertur, ne vigorc deputationis, et approbationis ab
;de.n Magistris, et Ministris provincialibus, etiam quod illarum occasione
ib Ordinariis hucusque tolerati fuerint, absque speciali in posterum licentia,
t approbatione ab Ordinariis obtinenda, saecularium confessiones audire prae-
Lmant. Decernentes irritum, et inane, si secus super his a quoquam quavis
auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit attentari.
§ 4. Non obstantibus, etc
[BulL Rom., tom. 4, III, p. 177].
140.
S. Pius V, const. Ex proximo, 20 sept. I57I.
Ex proximo Lateranen. Concilio 1 ea saiubris sanctio emanavit, ut qui-
cumque habens beneficium Ecclesiasticum, cum cura, et sine cura, si post
sex menses, quam illud obtinuerit, divinum Officium, legitimo cessante impe-
dimento non dixerit, beneficiorum suorum fructus, pro rata omissionis Officii,
et temporis, suos non faciat, sed eos tamquam iniuste perccptos, in fabricas
ipsorum Beneficiorum, vel pauperum eleemosynas erogare teneatur. Verum-
tamen multorum animi suspensione tenentur, cuiusmodi ratae praedictae
ratio sit habenda.
§ 1. Nos huic rei evidentius atque expressius providere volentes sta-
hiimus, ut qui horas omues Canonicas, uno, vel pluribus diebus intermise-
rint, omnes beneficii, seu beneficiorum suorum fructus, qui illi, vel illis
diebus responderent, si quotidie dividerentur, qui vero Matutinum tantum,
dimidiam, qui ceteras omnes horas, aliam dimidiam, qui harum singulas-
3«tam parte.ii fructuum eiusdem diei amittat; tametsi aliquis choro addi-
«us non recitans omnibus horis Canonicis cum aliis praesens adsit, fru-
ctusquc, et distributiones forte alitcr assignatas, sola praesentia iuxta statuta,
«nsuehidinein, fundationem, vcl alias sibi lucrifecisse praetendat, etiam praeter
"jctuuni, et distributionum amissionem. Item ille, qui primis sex mensibus
cium non clixerit, nisi lcgitimum impedimeutum ipsum excusaverit, grave
P«catum intelligat admisisse. Declarantes praestimonia, praestimonialcs por-
^n«. et qualiacumque alia beneficia, etiam nullum omnino scr\'itium ha-
"la obtinentes, cum praedictis pariter conveniri. At quicumquc pensionem,
1 Leo x,
const. Supernae dispositionis, 5 maii 1514, § 38. - Cf. N. 65.
24S
Romani Pontifices
fructus, aut alias res Ecclesiasticas, ut Clerfeus percipit, eum mod
dicto ad dicendum Officium parvum ISeatae Mariae Virginis decernl °
gatum, et pensionum, fructuum, rerumque ipsarum amissione obnftyU °bH'
§ 2. Nulli ergo, etc. unoxium.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 179, 1801.
141.
S. Pius V, const. Ex dehito, 6 oct. 1571.
Ex debito pastoralis Ofiicii, Nobis, meritis licet imparibus, ex altocom-
missi, ad ea libenter intendimus, per quae divinus cultus, fideliumque dcvoiio
ubique suscipiat incrementum, ac ipsos fidcles ad id itidulgentiis, et reniis-
sionibus incitamus, ut Christifideles ipsi per temporalia, quae egerint, con-
sequi valeant praemia fclicitatis aetcrnae.
§ 1. Nos igitur attendentes, quod infantes, et pueri bonis moribus, et
exercitus educati, quasi semper vitam pudicam, honestam, et exemplarcm,
ac aliquando sanctam agunt, e converso autem qui parentum carentia, seu
paupertate, aut mcuria, vel ignavia, non sic educati, persaepe ducuntur in exi-
t.um, et quod peius est, secum ducunt plures in interitum, unde si diligcnier
educati, et m doctrina Christiana instructi fuerint, a vitiis, et multis aliis erro-
nbus retraherentur. Considerantes etiam, prout ex fide dignis relatibus intel-
leximus, quod nonnulli approbatae vitae Christifideles, caritate omnium
suprema virtute, circa hoc tam pium, tamque Reipublicae saluberrimum opus
accers.ti , .n singulis fcstivitatibus, et Dominicis diebus in diversis Ecclesiis,
et loc.s, hoc opus sanctissimum amplexi sunt, et ibi eosdcm infantes, ct pue-
ros, ac al.as m.serabiles personas Christianae veritatis ignaras congregari
tac.ui.t, et eos boms moribus, et sana doctrina instruunt, ac diligenter in
v.a ma.iclatorum Domini dirigunt, ex quo salutiferi frt.ctus hactcnus prove-
nertmt, et n d.es magis at.xiliante Domino speramus. Et quod si acl hoc
opus sanctissimum ubique locorum exercendum, praefatos Christificleles
patcrn.s tavonbus, et indulgentiarum muneribus invitarcmus, proctildubio
con^ T e°mmdem '"fantium, et puerorum, ac personarum aliarum salut,
amnTr tU™metiani devotio Christifidelium omnium ad praefatum opus
amplectendum multo magis augeretur.
et a,?im«C.UPie!,teS 'ffitur tam pio' tama-Ue laudabili operi viribus totis favere,
PttriSL T S*? Creat°ri' ex certa uostra BCientia t.niversos, et singulos
loconim o i L Xrcll,emscoPos. Episcopos, ceterosquc Ecclesiarum Praelatos, d
roKarKqetTTUmqUe ordinarios. «bilibet constitu.os praesentes, et futuros
^SStmkfSS^ at<ente' e,S' ac eori,m in spir.tual.bus, et temporalibus
tcnus hoc oous « -US gCneralibus Pcr Apostolica scripta mandantes, qua-
suis CivitatiC Spane,,SS,mum toto P^tore amplectentcs, aliquas Ecclesias in
fatiinfantes «Z^T rcsPeclive. seu loca honesta, in quibus prae-
sint, deputcnt et \>rL a m d!endum doctrinam Christianam convenire pos-
• • °s ad ,d .doneos, vita et moribus approbatos, qui dicbus
Romani Ponti/iccs
2 1 9
■ -M* eosdem infantes, ct pucros, ac alias pcrsonas divinae iegis
Mltein Pominici ^ et praeccptis Santae Matris Ecclcsiae instruant, con-
expertcs, in articu 1 ' Societatc3| seu Confratcrnitates, quot ad hoc tam
finnri"simumgopus excrccndum eis opportunae videbuntur, inibi auctoritate
n0SUa -eri£feiiimnia ^romptius, et alacrius ad hanc curam subeundam
* rhrfrfifideles alliciantur, et eo libentius curam ipsam susc.p.ant, quo
mZ dono coelestis gratfce conspexerint se uberius refectos:De omnipo-
" LDcTmis ricordia ac beatorum Petri, et Pauli Apostolorum eius aucto-
S c m mnibusiet singu.is utriusquc sexus Christifidelibus vere poe-
,w , confessis seu sfctutis a iure tempor.bus f.rmum conf.tend.
- w l JbSSS qui in aliqua dictarum Societatum, seu Confratcr-
S^iSSluCtn intraverint, et adscripti fuennt, i.Iis videiicet
StfS docuerint, quam qui ab a.iis in articulis fide, et praeceptis
Ecclesiae huiusmodi instructi fuerint, quotiescumque in nraefato sanctiss.mo
«ercitio se occupaverint, quadraginta dies de iniunctis eis poen.tenti.s aucto-
rita.e Apostolica tenore praesentium misericorditer in Dom.no relaxamus,
praesentibus perpetuis futuris temporibus vahtuns.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 181, 182].
142.
Grcgorius XIII, const. Inter caetera, 26 maii 1572.
Inter caetera, quae ad Romani Pontificis curam, ac sollicitudinem perfi-
nent, illud quoque non mcdiocri studio providendum cst, ut res Eccles.astica
sarta tccta usqucquaque conservetur, quod cum de aliis omnibus, tum prae-
cipue de iis, quae specialis iurisdictionis Romanae Ecclesiae sunt, curare
debet, ne ulla usqtiam illortini immiiuttio fiat.
§ 1. Cuius rei causa fel. record. Pius Papa V Pracdecessor Noster, ut
talium diitractionibus omnem viam, quantum in ipso erat, in perpetuum
praeduderct, literas edidit in naec verba: Pius Episcopus servus servorum
Dci, ad perpetuam rei memoriam. Admonet nos susccpti.
Omittitur tenor, quia eum habes supra, in N. 120.
§2.Cum autem eae literae ad retinendam Sedis Apostolicae dignitatem
valde pertineant, Nob.s nil.il optabilius fu.t cum primttm ad Summl Aposto-
latus apicem, divina Nos clementia evocavit, quam ut ipsis primo quoque
tempore praesentium nostrarum robur adiungercmus. Quoclrca praedictas
literas, ct omnia in eis contenta auctoritate Apostolica tenore praescntium com-
probamus, confirmamus, ct innovamus, volumusque eas pcrpetuo observari.
§ 3. Nulli ergo omuino hominum liccat banc paginam nostrae compro-
bHionis, confirmationis, innovationis, ct voluntatis infringere, vel ei ausu
tanewno contrairc. Si quis autem hoc attcntare praesumpserit, indignatio-
nc"i Omnipotentis Dei, ac Reatorum Petri, et Pauli Apostolorum eius, se
noverit incursurum.
,R»II. Rom.. tom. 4. III. o. 233. 2341.
250
Romani Pontifices
143.
Grefcorius XIII, const. Deo sacris, 30 dec. 1572.
Deo sacris virginibus, quae contemptis illecebris saeculi divinis se obse
qulis manciparunt, acquissimum est praecipua quadam a Nobis, ac sinmjta i
solicitudine provideri, tum ut ab eis omnia, quae sanctum ipsarum prop^l
situm impedire possent, removeantur, tum etiam ut eis in cultu Dei casle
ac religiose permanentibus, quae ad victum necessaria sunt, subministrenhir'
§ 1. Et quidem post sacri Concilii Tridentini decretum,1 quo ConstC
tutio fel. recordationis Bonifacii Papae VIII Praedecessoris nostri, quae incipii
Periculoso,2 rcnovatur, prohibens ne aut ipsis Monialibus ex Monasteriis suis'
egredi, aut ulli cuiuscumque sexus, aut ordinis personae ad eas ingredi liceat
Et praeterea universis Episcopis praecipitur, ut in omnibus Monasteriis sibl
subiectis ordinaria, in aliis vero Sedis Apostolicae auctoritate clausuram san-
ctimonialium, ubi violata, diligenter restitui, ubi vero inviolata, conservari
maxime procurent, piae mem. Pius Papa V etiam Pracdecessor noster,' victui
quoque, et necessitatibus ipsarum prospicere cupiens, cum superiora illa appro-
basset atque innovasset, eademque omnia etiam in Monialibus quarumcumque
militiarum, etiam Hierosolymitanae, omnibusque aliis tacite, vel expresse reli-
gionem professis, quocumque nomine censerentur, locum habere decrevisset;
ne iliae quicquam dctrimenti in necessitatibus suis hac occasione paterentur,
ct.am praecep.t Iocorum Ordinariis, et superioribus earum, ut fidelium elee-
mosynas per conversas non professas, vel professas quidem, sed aetatis saltem
quaclragmta annorum, et iampridem conversas, quac in domibus contiguis,
extra tamen Monasterium degerent, colligendas curarent; ita tamen ut prae-
a.ctae conversae neque clausuram aliarum Monialium, nisi in casibus per-
m.ss.s mgrederentur, nec cx illis ipsis habitationibus suis ad tales eleemosynas
coihgendas sme permissu Ordinariorum, aut superiorum suorum exire pos-
sent. yuod s. ne hoc quidem sufficere videretur, idcm Pius Praedecessor man-
oavit ipsis Ordmariis et Superioribus, ut negocium darent aliquibus personis
pus talcs eleemosynas colligendi, aliaque arbitratu suo prospicerent, quae ad
sublevandam Monialium inopiam expedire iudicarent.
ri,,. . " aUtCm' S'CUt accePir"us, multae Monialcs, etiam quae Tertia-
XJ^S? SU,b S°Iemni Re,i£ionis vo*o, perpetuaque clausura dcgcntes,
J3 i CdS comPrehc»sae, et in ipsa clausura pcrmanentcs, multis
ullo J,f?- ^ Sustentandas necessariis egcant, neque usquc ad hoc tcmpus
TertSrT TCUi° CarUm nece««atibus subventum sit Quin etiam aliae
rumve Hn«l • S0,cmne hucus<l«e votum vivant, quac ad suas, suo-
et cbusurT nCU,'quam rediturae essent, sed sub solemni religionis voto,
praedict.s permanerent, si earum congruae sustentationi providc
J S«,. XXV, <fc regulartous, c. 5.
* " Cf. N? m.tatU refr"'arlum' 16, in VI-.
Romani Poniifices
251
i 11 neccssariis rebus destitui nolumus, certioresque facti
retur, Nos. qU' ' nvitatibus, Oppidis, vMis, aut locis, tam in Ecclesiis, et
sumus ln mums ^ ubus> Collegiis, Confraternitatibus, et aliis locis
Monasteriis, quam r hominibus, tum Ecclesiasticis, tum laicis multas,
piiS( etiam quae F > ^.^. pauperibus erogari, considerantes in eius-
jcdiversas eiew j ^ excrcendam esse charitatem, quae voluntana
m0di personas, t ^ nominum COmmercio scgregatae Deo serviunt,
p^pcrtate susc I ob peccata conceptam, Christiano populo
f n!ur cl quoque cogitantes, si eis ad tales eleemosynas petendas
deP, ^dkta conferre se liceret, via fore, ut praedicta Monastena, Eccle-
ld |oca pracaic ^ non tantum galtem tribuerent, quantum
^ °cC!iiis nauperibus eodem concurrentibus solent, universo iUi Deo devo-
S£ttt!3 de opportunae, ac sufficientis subventionis auxiho
Pr°f 3reDe Nobtattributae potestatis plenitudine statuimus, et ordinamus
Dt omnes, et quicumque Patriarchae, Primates, Archiepiscopi Ep.scop., et
«2*J Praelati, necnon Abbates, Priores, Praepos.t., et ah. Eccles.as
P r archales, Primatiales, Metropoiitanas, Cathedrales, et al.as Eccles.as nec-
Monasteria, Prioratus, Praeposituras, Canonicatus, praebendas, d.gn.tates,
personatus, administrationes, officia, ceteraque beneficia Eccles.as .ca, cum
curaetsinecura, saecularia et S. Benedicti, S. Augustini, Cisterc.en., Clun.acen.,
Praemonstraten., Cartusien., Camaldulen., S. Basilii, Cassincn., ahas S. Iu-
itinae, Montis Oliveti, S. Salvatoris, ac Lateranen., et Cruc.ferorum, seu m-
trum S. Hieronymi, necnon Praedicatorum, Minorum, M.n.morum, et Car-
nelitarum, Eremitarum eiusdem S. Augustini, Servorum B. Mariae, S. Clarae,
et quorumcumque aliorum tam virorum, quam mulierum, etiam Mendican-
tium Ordinum, et Congregationum, et Militiarum rcgularia, etiam de .ure
patronatus laicorum, etiam Nobilium, Ducum, Regum, et aliorum Pnncipum
existentia, in titulum, commendam, administralionem, et alias quomodo-
cumque obtincntes; necnon Rectores, Oubernatores, Confratres, Adm.n.stra-
tores, ceterique omnes, qui ratione illorum, necnon Capitulorum, Conven-
tuum, mensarum, Hospitalium, etiam laicorum, et per laicos administran
solitorum, Christifidelium confraternitatum, scholarum, collegiorum, ac aho-
nim piorum locorum quocumque nomine nuncupatorum. et in quibusv.s
imindi partibus consistentium, quae singulis annis, mensibus, hebdomadis,
vel diebus ex Ecclesiarum, Monasteriorum, Prioratuum, officiorum, digni-
utum, et beneficiorum, ac Congregationum, Hospitalium, Confratcrnitatum,
Scholarum, Collcgiorum, piorum, et aliorum locorum praedictorum fructi-
bus, redditibus, et proventibus, pauperibus Christi aliquas eleemosynas in
Pane, frumcnto, farina, vino, eduliis, pecunia, scu aliis ad victum, vel vestitum
Ptftinentibus, etiam ad supplicationcm, et prcccs, et pcr cedulas, et bolet-
tlna. aut alias distribuere, ct clargiri ab immemorabili tcmpore consueve-
aut alio quocumque iure tenentur cx dictis fructibus, redditibus, et
Proventibus, et quoad Hospitalia pracdicta, ex iis quae servata in lllis actuali
nospttatltate supersunt, seu supererunt, nccnon quaccumque personae parti-
cul:»res, etiam laicac, vcl universitatcs, ctiam laicorum. quod tcstamento. ultima
252
Romani Pontifices
voluntate, vcl alia dispositione, etiam inter vivos, aliqualcs tales elee
facere tenentur, dimidiam partem omnium, et quarumcumque ele
rum, et largitionum huiusmodi, quocumque nomine nuncupatar^m05^'
cumque tempore, ct modo distribui sohtarum, etiam si speciali notad qU!>
et secundum pias defunctorum, aut aliorum voluntates, sub certa forrTSk
eis in testamento, vel alia quacumque dispositione distribuendae sml^
tnodO non in certas personas, nec ad certos usus pios alios quani\ictu« ,
ahmenta pauperum distribuantur) quibuslibct praedictarum Monialium ct
Tertiariarum sub solemni Religionis voto, et perpetua clausura de 'cefT
vivent.bus, et in terris, et locis, quorum pauperibus, huiusmodi eleemosvn*
d.stnbuuntur, consistentibus, vere, realiter, et cum effectu, et absque ul|ael(*
mosynarum, et largitionum huiusmodi petitione, exactione, et conquisitione
aut aha clesuper a Nobis expectata iussione, aut mentis nostrae declaratione'
ac qu.busvis mora, subterfugio, ac exceptione cessantibus, et eiectis dare
atque d.stribuere omnino tencantur, et quam dimidiam partem No's jffl,
apphcamtis.
§ 4. Ut autem pracmissa omnia, cum caritate, et pietate procedant, et
efficaeiter suum effectum sortiantur, universis, et singulis Patriarchis, Archie-
piscop.s, Ep.scopis, et aliis iocorum Ordinariis per Apostolica scripta man-
uamus, ut qu.sque per se, vel alium, seu alios ad praesentium executionem
m su.s Uv.tat.bus, et Dioecesibus procedens, ab Ecclesiis, Monasteriis, Hospi-
tahbus, Confraternitatibus, Schoiis, Collegiis, et locis, Ecclesiasticis, ac laicis
pcrson.s praed.ct.s, etiam quomodolibet exemptis, dimidium eleemosynarum
nu.usmod. ex.gant, ac pro portione, ut Ordinariis ipsis locorum aequum
essc v.dcb.tur, s.nguiis pauperum Moniaiium, etiam Tcrtiariarum Monaslc
rns hu.usmod. suarum Civitatum, et Dioecesum, etiam si aliis superioribus
sun.ectae s.nt, cum effectu distribuant. Nos cnim eisdem locorum Ordim-
ms, etiam amquam Apostolicae Scdis delegatis, ac cuilibet iliorum tam per
nl TT TT Vd al'0S' Praemissa faciendi, ac etiam contradictorcs quos-
.„ reDel,cs ner P°enas Pccuniarias eorumdem Ordinariorum, et cuius-
UD01 Hlnnim arbitrio infli^endas, et applicandas, ac in subsidium sciitentias,
cc s .ras, et poenas Ecclcsiasticas, aliaque opportuna iuris, et facti remedia,
quauimque appellat.one postposita respective compescendi, auxiliumquc bra-
onnnrT T- mvocandi' a,iaq"e in praemissis, et circa ea necessaria, et
Katem 7'T' ^™*' mand:mdi. * exequendi: plcnam, et liberam
facultatem et auctontatem concedimus. et impar.imur.
Monhhh, TT'' T* V3lde rati0ni co">s«nu.n cst, ut etiam ii, qul ipsis
SntSiefl^ Te?,aniS indiSentinns Pmefatis consanguinitate aliqua
5tt dc <" ■ Praem,SSiS SUbS,diUrn COnfCrant' CUm rati°Mn'
Scon^; Ct h0nesta,is id Post««et, singu.is locorum Ordi-
dere "T"™' Ct 'nonere« eisoUC **?
pennansiss^ToHt ^rr0',01 ***** M a,'0S' ad <u" i,,as« si ,fl
et qul si c° ? P(Crt,nebat' vel a<* quos bona, et succcssiones devene-
Monnstwium dcdissen, trad,dissent' mu'»o amplius. quam ingredientibus
mm domos redircnt el' T $' CaS nunc domi retinerent, vcl si ad fflo-
aicre tcnerentur. quibuscumque viis ipsis bcnevisis
Romani Pontijices
253
TMonialibus, etiatn Tertiariis praedictis iuxta corum facultatcs
inducaiit, ut m ^ ^ ad aniiuarum salutem piurimum
caritative subvenia ,
profuturum. ad Conversas professas, quas praedictus Pius
§6.Ceterun 4 ^ |iteras sub certis conditionibus ibi contcntis per-
ftaed^rfflMere extra Monasteria pro colligendis elcemosynis, eisdem
miSit P° %dhi iriis iniungimus, ut quibus Monasteriis praedictarum Monia-
ES25*W computatis, supradicta, vcl alia qualibet ratione
TJEU subventione, et sustentatione provisum esse cognovennt, easdem
r veS sub eadem clausura cum aliis Monialibus rcducant, neque a su.s
Monasteriis ampliUS exire permittant. Conversas vero non professas et pro-
i nolentes, dimisso babitu domum remittant, neque alias in futurum,
i professionem suo tempore emissuras, atque sub perpetua clausura man-
Iras in Monesteria huiusmodi recipi pcrmittatur. Quod autcm id. P.us Prae-
"decessor statuit, de cetero nullas alias Conversas professas rec.p. ampl.us,
etiam de consensu suorum Superiorum posse, ita esse intelligcndum decla-
ramus, praeter illas Conversas, quae cxtra Monastcrium in dom.bus con h-
guis degerent. Eleemosynarum vero praedictarum contributionem, et apph-
ationem durare, et valcre decernimus, ac suos effeclus ad plenum sortin
debere, donec numerus Monialium, ctiam Tertiariarum huiusmodi (quem per
ipsos locorum Ordinarios, etiam in Monasteriis ab eorum cura, et regunine
quomodocumque exemptis, cum iliarum Superiorum interventu stabiliri, et
ordinari, neque supra illum numerum alias recipi posse, ctiam de conscnsu
Superiorum suorum, volumus, et mandamus) ita imminutus fuerit, ut reliquae
Moniales, et Tertiariae ex propriis redditibus Monastcriorum ipsorum, vel
consuetis eleemosynis se commode sustentare qucant: super quo eorumdem
Ordinariorum conscientiam oneramus, ita tamen, ut decedentibus singulis
ex tribus earumdum Monialium partibus, tertiae quoque earumdem eleemo-
synarum partis distributio. et sic succcssive in totum extinguatur, atque in
pristinum statum sub debitis aut solitis oneribus rcvcrtantur, et remaneant.
Declaramus praeterea nullis Monialibus, etiam Tertiariis liccre habere ostium,
per quod ex Monasterio introiri possit ipsarum Monialium Ecclcsiam exterio-
rem, in quam saccularibus ad Missas, et divina Officia patere solet acccssus,
«d omnino muro obstrucndum, ncque itidem liccrc Monialibus, etiam Ter-
tiariis egredi a ianua Monasterii, quae est pro clausura ipsius Monastcrii,
diam ad claudendum aliam ulteriorcm ianuam, qua patere solet aditus sae-
cularibus venientibus, vel adrotam.vel ad crates, scu loca colloquiis dcstinata,
luaevulgo parlatoria vocantur, vcl ad pulsandum ipsam ianuam clausurae;
quae loca, cum saltem pro causis praedictis patere soleant saecularibus, cxtra
c|ausuram censeri debcnt, ctiam quo tempore clausa sun1
§ 7. Insupcr quoscumquc dominos, et magistratus temporales in Domino
h°rUmur, monemus, et requirimus, ut ad omnem ipsorum Ordinariorum, aut
'cu,us 'Psorum petitioncm, vcl simpliccm rcquisitionem, illis in pracmissis
ntes' om"cm opportunum favorem, et auxilium praestcnt, et exbibcant.
§ 8. IpSis denique Patriarchis, Archiepiscopis, ct aliis locorum Ordina-
Praecipimus, et mandamus, ut has praesentes nostras literas (quarum
254
Romani Pontifices
transumptis etiam impressis manu alicuius Notarii publici sub I
sigillo personae in diguitate Ecclesiastica constitutae munitis eamdr^v *
Rdetn, in iudicio, et cxtra adhiberi debere volumus, quae ipsis ori"' .
literis adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae) singuli in sua r
et Dioecesi publicent, ac publicari, easque iuxta earum continentiam rti
rem, una cum praedictis, ac aliis praedicti Pii V, et aliorum Pracdece
nostrorum literis, et Constitutionibus, et iussionibus pro intejrra dT^
instauratione, custodia, et firmitate editis, inviolabiliter observenL et ^
vari faciant. 4 °0Str-
§ 9. Non obstantibus, etc.
(Bull. Rom., tom. 4, III, p. 244-247J.
144.
Gregorius XIII, const. Cum interdum, n mart. iS73.
Cum interdum contingat Romanum Pontificem aliquas concessiones, et
grat.as elargin, quas postmodum experientia rerum magistra docet in alte-
rlua prae.ud.c.um resultare, mirum nemini videri debet, si tandem praeiu-
ci.c.o cogn.to gratiae ipsae sic concessae in melius reformentur, prout et
popui. devot.o exposcit, ac rerum, et temporum qualitate pensata conspicitur
m Uom.no salubriter expedire.
§ 1. Dudum siquidem fel. rec Pio Papae V Praedecessori nostro pro
parte d.lect. Ioannis Gallo Ordinis Praedicatorum, et Theologiae professoris
expos.to, quod licet in omnibus fere Conventibus provinciae Hispaniae
Ord.n.s praed.ct., solemniter fieri consucvisset processio Sanctissimi Sacra-
rnent. Lorpor.s Christi die Dominica infra octavam illius festivitatis, idque
ab .mmemorab.h consuetudine, propterea quod dicti Ordinis religio, utpote
a » . inoma de Aqu.no docta peculiarem semper gesserat devotionem erga
„TlTT\ Eucbaris,iarn' °nde cum magno apparatu, et frequentia populi
eaaem fcst.v.tas a Fratribus Ordinis huiusmodi celebrari solebat. Nihilominus
SlT ann°S a,ii P^«'um illarum Religiosi, praeserHm in Civitale
hutTmnd- " C1°"tendebant die, et hora festivibtem, seu processionem
tribus OrH C f kT* P°PUlUm 3d Se ,rahentes- et ornamenta.quaeipsisFra-
a votio mt , U'USm0dl C0"CCdi S0,ebant conquircntes, unde et populi
mod i re2 Ur* * ^™*0 viri ,ifnorati Videnttt religiosos pro huius-
nibus in n 2,C0Brt^ offendeban,nr. eiusdem loannis supplicatio-
CWhtibS TS. n ■ ,0rdin! P^^Orum, ut In omnibus, et singulis
a«» ubiubc :u°hT k ^ tam dic,ae P™inciae, quam extra, c.
processionem ?, qU'bus,ab "nmemorabili consuetudine Fratres dicti Ordin.s
Chrisf, so lelh US,Tk dkta diC D°minica infra <*1™™ ciusde,n C0rP°ri$
cntorum dumS , S°lm fuerunt' eisdein Fratribus Ordinis Pracdi-
Corporis Christi rVill , Dominica solemnem processionem eiusdem
codem tenmore vc iau* ita ul nu!,i S"P™ eo, illos impedire, scu
• a«c camdem proccssioncm faccre possent, et dcberenl,
Romani Pontifices
255
concessit, et indulsit, ac aliis praedictis dcsuper districtius inhibuit,
P, e^fecit, prout in dictis literis plenius continetur.
S 2 Nos tamen attendentcs id non sine divini cultus diminutionc esse
' j„ nn«5p cum omnes ad unam, et eamdem dumtaxat Ecclesiam
ilinilO mOUO pusot, v-"' ... ... - j- •
fluentes, in ea commode rec.pi, s.cque processioni huiusmodt mteresse
C0" ant praeter id quod inibi saepe contingit, ut propter populi frequen-
rTsic connuentcm, varia scandala, et iurgia oriantur, et populus ipse
irituali venerationis Sacramenti huiusmodi multiplici fructu privetur. Neque
^ropterea diutius discussa honestum esse censentes, literis pracdictis modum
Jliqiiem pracbere, illarum tenorem, ac si de verbo ad verbum, presentibus
insertus foret, pro plcne, et sufficienter expresso habentes, Motu proprio
non ad alicuius Nobis super hoc oblatae petitionis instantiam, sed ex mera
deliberatione, et certa scientia nostris, universis, et singulis, Clero et Cle-
ricis,ac personis Ecclesiasticis, tam saecularibus, quam quorumvis Ordinum,
religionum, et Militiarum Regularibus, ut literis Pii Praedecessoris huiusmodi
non obstantibus, liceat ipsis, tam die ipsa Dominica infra octavam Corporis
Christi, quam aliis totius octavae praedictae diebus processiones suas cele-
brare, nec super eo iam ab Ordinis Praedicatorum huiusmodi, quam aliis
quibuscumque personis, etiam praedictarum, aut quarumvis aliarum litera-
rum, privilegiorum, vel concessionum praetextu, seu alias quomodolibet
molestari, inquietari, vel perturbari, nec etiam aliquibus censuris, vel poenis,
etiam Ecclesiasticis innodari, seu illas incurrere possint, tenore praesentium
concedimus, et permittimus.
§ 3. Et nihilominus pro potiori praemissorum cautela, Uteras Pii Prae-
decessoris huiusmodi harum serie penitus, et omnino, quo ad effectum prohi-
bitionis. celebrandi p/ocessiones huiusmodi cassamus, irritamus, et annul-
Limus, viribusque, et cffectu evacuamus, et tamquam tales minime attcndi,
vel eisdem Fratribus Praedicatoribus suffragari posse volumus.
§ 4. Districtius inhibentes eisdem Fratribus Ordinis Praedicatorum, et
quibusvis aliis personis cuiuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis, vcl
conditionis fuerint, in virtute sanctae obedientiae, ac sub excommunicationis
maioris latac scntentiae, necnon suspensionis, et interdicti, aliisque arbitrio
nostro moderandis, infligendis, et imponendis poenis, ne contra praescntium
literarum tenorem venire, aut suprascriptos, vel quoscumque alios. quorum
•ntcrest, intererit, aut interesse potcrit quomodolibet in futurum, quo mimis
praemissa liberc fieri possint, per se, vel alium, seu alios publice vel occulte,
mrecte vel indirectc, tacite vel exprcsse, quovis quaesito colore vcl ingenio,
"mpcdire audeant, vcl pracsumant.
§ 5. Decernentes quoque praescntes litcras nullo umquam tempore de
^•eptionis, aut obrcptionis vitio, aut intentionis nostrae, vel quopiam alio
c'cctu, etiam ex eo quod intercsse habentcs vocati non fuerint, notari,
^PUgnari, invalidari, ad terminos iuris reduci nullatcnus posse, minusque
h ..quibusvis similium, vcl dissimilium gratiarum revocationis compre-
DriiH sen,per ab Hlls exceptas, et quotics illae emanabunt, toties in
s«num statum rcstitutas. et de novo conccssas essc.
mn. Rom., tom. 4. III. D. 252-2541.
145
Grcgorius XIII, const. Officii nostrl, 6 aug. i574,
Officii nostri partes sedulo praestare tenemur, ut dubia, quae Var"
doctorum opinionibus hinc inde diversa sentientibus agitantur/et ad falfodl
ctioncm Sanctissimi Otiicii Inquisitionis haereticae pravitatis pertinent nostU
declarationis oraculo (prout ratio ipsa suadere vidctur) dilucidentur.ut nuiu
cmquam dubitandi occasio in posterum relinquatur.
§ l. Ad aures nostras siquidem nuper pervenit multos esse, qui dubi-
tent, an contra cos, qui in sacro Presbyteratus ordine non constituti, Missas
celebrare, confessiones, ac absolutionem impartiri, ausi fuerint, per officium
Sanct.ssimae Inquisitionis haereticae pravitatis, in Hispaniarum Regnis insti-
tutum, et .llius Inquisitores procedendum, vel etiam animadvertendum sit,
ac hi, qui talia patraverint, per Inquisitores praedictos puniri dcbeant.Nam
etsi inultorum sententia aftirmetur, praedictum delictum ab Inquisitoribus
plectendum esse, hisce praesertim temporibus, quibus haeretici temcre audent
nroferre, vel saeculares eorum Sacramentorum ministros esse posse, non
clesunt tamen hi, qui contrariae adhaerent opinioni, unde plerumque per
eorumdem Regnorum Inquisitores diversa fcruntur in huiusmodi causis suf-
fragia.
§ 2. Nos itaque, ut omnis difficultas, dubitatioque tollatur, animadvcr-
tentes, eos, qu. Presbyteratus ordine non sunt insigniti, et se in admini-
strand.s dict.s Sacramentis ingerunt, facto catholicam veritatem impugnare,
quae solos Presbyteros ministros eorumdem Sacramentorum constituendo,
cui,,ltaxal' qu.bus eadem munera congruere existimavit, commitli voluit,
eorum qu, „, Presbyteratus ordine non constituti Missas celebrant, ac con-
tess.ones, ut praefetur, audiunt, cognitionem, et punitionem, etiam ad Inqui-
s.i.onis of f.c.um, et Inquisitores ante dictos pertinere, ita ut huiusmodi delicti
nnone adversus eos inquirere, procedere, ac culpabiles repertos punire, offi-
uum, et l.iqu.sitores praedicti valea.it, Apostolica auctoritate praesentium
tenore perpetuo declaramus, et definimus.
suhl i • 'ta ab om"ibus» et singulis Orclinariis, et delegatis iudicibus,
tat, ,M(|C,S, et4C°riim CUilibe,' quavis ali,er iudicandi,et interpretandi facul-
, u.uican, et def.niri debere, irritum quoque et inane, si secus super his
decernimuT. * auctoritate scienter, vel .guoranter contigerit attcntari,
§ 4. Nou obstantibus, etc.
[BulL Rom, tom. 4, III, p. 281].
Rpmani Pontijices
257
146.
Grejrorius XIII, const. Stmctissimus, a. i57S»
Profcssio fidei Graccis praescr.
Sanctissimus Dominus Noster Dominus Gregorius, etc.
F N firma fide credo, et profiteor omnia et s.ngula, quae continentur
c fLln fidei quo Sancta Romana Ecclesia utitur, viclelicet.
" McXn unum Deum Pntrcm omnipotentem, factorem Coeli, et
T-ie visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Iesum
SiD, Filiun, Dei unigenitum. Et cx Patre natum ante omnia saecula.
n um de Deo, lumen de lumine: Deum verum de Deo vero. Oen.tum non
atum, consubstantialem Patri: per quem omnia facta ^Qumkj
nos homincs, et propter nostram salutcm descendu de coehs. Et incarnatus
est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine, et homo factus est. Cruc.f.xus et.am
pro nobis, sub Pontio Pilato passus, et sepultus est. Et resurrex.t tert.a d.e
sccundum Scripturas, et ascendit in coclum; sedet ad dexteram Patr.s. Et
iterum venturus est cum gloria iudicare vivos et mortuos; cuius regn. non
critfinis. Et in Spiritum Sanctum Dominum, et vivificantem: qui ex Patre,
Filioque procedit. Qui cum Patre ct Filio simul adoratur, et conglonficatur:
qui loquutus est pcr Prophctas. Et Unam, Sanctam, Catholicam, et Aposto-
licam Ecclesiam. Confiteor unum Baptisma in remissionem peccatorum. Et
txpecto resurrectionem mortuorum. Et vitam venturi saeculi. Amen.
§ 2. Credo ctiam, suscipio, atque profiteor ca omnia, quae sacra oecu-
menica Synodus Florentina super unione ©ccidentalis, et Orientalis Ecclc-
siae definivit et dcclaravit, videlicet, quod Spiritus Sanctus a Patre, et Filio
aeternaliter est, et essentiam suam, suumque esse subsistens habet ex Patre
simul et Filio, et ex utroque aeternaliter, tamquam ab uno principio, et unica
Spiratione procedit. Cum id quod Sancti Doctores, et Patres dicunt, ex
Patre per Filium procedcre Spiritum Sanctum, ad hanc intelligcntiam tendat.
ut per hoc siguificetur Filiutn quoque esse, secundtim Oraecos qtiidcm,
oujam, secundum Latinos vero, principium subsisteutiac Spiritus Sancti, sicut
« Patrcm. Cumque omnia quae Patris sunt, ipse Pater unigcnito Filio suo
gignendo dedcrit, praeter essc Patrem; hoc ipsum quod Spiritus Sanctus
procedit ex Filio, ipse Filius a Patre aeternaliter habct, a quo aeternaliter
«tiam genitus est. Illamque verborum illorum, Filioque explicationcm, veri-
^is declarandae gratia, ct imminente tunc necessitate, licite ac rationabiliter
Symbolo fuisse appositam.
§ 3. Item in azymo, sive fcrmentato pane triticeo corpus Christi vera
c,ter confici. Sacerdotesque in altero ipsum Domini corpus conficere debere,
unumquemque scilicet iuxta suae Ecclcsiae, sive Occidentalis, sive Orientalis
«"isuetudinem.
§ 4. Item si vere poenitentes in Dci caritate decesscrint, antequam dignis
mtcntiae fructibus de commissis satisfccerint, et omissis, eorum animas
17
258
Romani Pontifices
pocnis Purgatorii post mortem purgari, et ut a poenis liuiusmodi relc-
prodesse eis fidelium vivorum.suffragia, Missarum scilicet sacrificia o 1?
et eleemosynas, et alia pietatis officia, quac a fidelibus pro aliis Rddi^
fieri consueverunt secundum Ecclesiae instituta. Illorumque animas qUj
Baptisma susceptum, nuilam omnino peccati maculam incurrerunt, JUu
quae post contractam peccati maculam, vel in suis corporibus, vel eisT'
exutae corporibus, prout superius dictum est, sunt purgatae, incoelummol
recipi, et intueri clare ipsum Dcum trinuni et unum sicuti est, merilorum
tamen diversitate alium alio perfectius; illorum autem animas* qui in acttuli
mortali peccato, vel solo originali decedunt, mox in infernum descendere.
poenis tamen disparibus puniendas.
§ 5. Item Sanctam Apostolicam Sc-em, et Romanum Pontificem in ttni
versum orbem tenere primatum, et ipsum Pontificem Romanum successorem
esse beati Petri Principis Apostolorum, et verum Christi Vicarium, totiusque
Ecclesiae caput, et omnium Christianorum patrem ac doctorem existere, el
ipsi in Beato Pctro pascendi, regendi, et gubernandi universalem Eccteun
a Domino nostro Iesu Christo plenam potestatem traditam esse, quem-
admodum etiam in actis oecumenicorum Conciliorum, et in sacris Canoni-
bus continctur.
§ 6. Insuper profiteor, ac recipio alia omnia, quae ex decretis sacrac
oecumenicae Oeneralis Synodi Tridentinae, sacrosancta Romana, et Aposio-
hca Ecclesia, etiam ultra contenta in supradicto ficlei Symbolo, profitenda
ac recipienda proposuit, atque praescripsit, ut sequitur.
§ 7. Apostolicas et Ecclesiasticas traditiones, reliquasque eiusdem Eccle-
8iae observationes, et Constitutiones firmissime admitto et amplector.
§ 8. Item Sacram Scripturam iuxta eum sensum, quem tenuit et tcnet
Sancta Mater Ecclcsia, cuius est ludL_re de vero sensu, et interpretatione
sacrarum scnpturarum, admitto, nec eam umquam nisi iuxta unanimemcon-
sensum Patrum accipiam, et interpretabor.
§ 9. Profiteor quoque septem csse vere et proprie sacramenta novae
legis a Iesu Christo Domino nostro instituta, atque ad salutem humani
gcnens, licet non omnia singulis necessaria, scilicet Baptismum, Confirma-
tionem, Eucharistiam, Poenitentiam, Extremam unctionem, Ordinem, et Matri-
rnon.um: .llaque gratiam conferre, et ex his Baptismum, Confirmationem, et
Ordmem, s.ne Sacrilegio reiterari non posse.
§ 10. Rcceptos quoque et approbatos Ecclesiac Catholicae ritus, in supradi-
cionim omn.u.n Sacramentorum solemni administratione, recipio, et admitto-
9 U. Omn.a ct singula, quae de peccato Originali, et de Iustificatione
et recipT" Tridentina Svnodo definita, et declarata fuerunt, amplector,
«atelum ^fl!C°T ParitCr in Missa offerri Deo ven>™. proprium, et propi-
stiae TJl 1C1U'" Pr° Vivis' et defu,lc,is- "tque in sanctissimo Euchan-
una cum ; ° TV™' et substantialiter Corpus, et Sanguinem,
A£SSjS5.t °- N- ,CSU Cnristi> fieric1ue conversionem totius
conversionem cUn, T3' t0tius sub*tantiac vinl in Sanguinem, quam
0llCa Ecc,csia Transsubstantiationem appcllat.
Romani Pontijices
2V)
r- . r Pthm sub altera tantum spccie, totum atque integrum Chri-
c i3 Fateor tn.n" »uu
' unaiie Sacramcntum sumi.
stum, vcrii" q ^ pUrgatorium esse, animasque ibi detentas fide-
"s iuvari. Similiter, et Sanctos una cum Christo regnantes, vcne-
m, S tTinvocandos esse, cosque Orationes Deo pro nobis offerre, atque
nndos aiq»<- ,
« rpiinuias esse venerandas.
e°Tl5 Pirmissime assero imagines Christi, ac Deiparae semper Virginis,
non aliorum Sanctorum habendas, ct retinendas esse, atque eis dcbitum
S*m ac venerationem impartiendam.
6 16 Indulgentiarum etiam potestatem, a Christo in Ecclcsia relictam
. J iiiammque usum Christiano populo maxime salutarem esse affirmo.
s 17 Sanctam Catholicam et Apostolicam Romanam Ecclesiam, omnium
Fcclesiarum Matrem, et Magistram agnosco, Romanoque Pontifici, Bcati
Petri Apost. Principis successori, ac Iesu Christi Vicario veram obedientiam
soondco, ac iuro. .
s 18 Cetera item omnia a sacris Canonibus, et Oecumenicis Concilus
,c praecipue a Sacrosancta Tridentina Synodo tradita, definita, et declarata
indubitanter recipio atque profiteor, simulque contraria omn.a, et schismata,
atque haereses quascumque ab Ecclesia damnatas, et reiectas, et anathema-
tizatas, ego pariter damno, reiicio, anathematizo, et abiuro.
§ 19. Hanc veram Catholicam Fidem, extra quam nemo salvus esse
potest, quam in praesenti sponte profiteor, et veraciter teneo, eamdem inte-
gram, et inviolatam usque ad extrcmum vitae spiritum constantissime, Deo
adiuvante, retinere, et confiteri, atque a meis subditis, vel illis, quorum cura
ad me in munere meo spectabit, teneri, doceri et praedicari, quantum m
me erit, curaturum, Ego idem N. Spondeo.
§20. Voveo, ac iuro: Sic me Deus adiuvet; et haec Sancta Dei Evan-
gclia.
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 311, 3 12>
147.
Gregorius XIII, const. Ubi gratiae, 13 iun- *S75-
Ubi gratiae, et indulta ab hac Sede concessa, successu temporis incom-
"iodum affcrre noscuntur, expedit illa salubri praesidentis consilio sub-
moveri.
§ 1. Proinde Sanctimonialium quieti, et tranquillitati consulere, ac om-
"|a quae illas a spiritualium rcrum cogitatione, et excrcitio avocant, impe-
d|menta tollere, pcriculaque, et scandala ab cis removere cupientes, aucto-
nWe praesentium revocamus, ct abolcmus omnes, ct quascumque licentias,
ic facultates ingrcdicndi Monastcria, Domos, et loca Monialium, ac etiam
^rorum quorumvis Ordinum, quibusvis, etiam Comitissis, Marchionissis, Du-
Clss»,et aliiscuiuscumque status, et conu.tionis mulieribus, ac etiam omnes,
J quasc«mquc licentias ingrediendi Monasteria, Domos, et loca ipsarum San-
260
Romani Pontijices
ct.mon.ahum, quibuscumque viris, etiani eiusdem status et d,Y,,7T *"
Praedecessoribus nostris, quam etiam a Nobis, et Sedis AboS? . ^ 1
aut al.is ex quibusvis quantumcumque urKentibus eausis L u T Ugatis-
tenoribus, et etiam derogatoriarum dcrojatorii* SS2toT52^
aliisque efficaeioribus clausulis, irritantibufque, e TsTcZ ff**
proprio, et ex eerta scientia. deque ApostoUcae poteUtis ZtT*
ad Imperatoris, Regum, Reginarum, aliorumve Principum 22222*
vel suppl.cat.onem concessas, confirn.atas, et etian, iterat is 2 £ Pr 1' °™'
C^musque. et annullamus «iteras desuper confectas, et
(praeterquam in mortis articu.o ZtaSoff5l&^ir!
ne .psarum licentiarum praetextu Monasteria rfjSiS
§ 3. Abbatissis vero necnon Abbatibus, Conventibus ac aliis Mnn«(
~*:t sexus suproribus' ct pereo"is ™ i, v«
•tquf tatolSm^ "5 dSdem POemS ipS0 fact0 «ncurrendis prohibemus,
S . 2 cZ o'r 'S* PersonisEcc.esiasticis.etsa,
ribu „e n' 1? ? f1" ^«"«'"«nique, etiam Mendicantiu.n Regul,
con eV nclf , ; hceab™m ab ve. Superioribus, quibus illas
r Mon?? 8 neCCSSariiS ,antum « dccret0 Concilii Triden.ini W
Kbus dumtattT^.!pSa M°nialiUm Dro ,ibit0- sed necessitatibus urgen-
£e pSutt' "eVe M°nia,CS SU° ei'Sdem '30enis illos aliter S
§ 5. Non obstantibus, etc.
IBu.l. Rom., tom. 4, III, p. 298, 299].
148.
Qrc^orius Xiii, ppnst, D«6//,f 23 dec. ,581.
igitar supt SSSS^ ^clarationis rcmedium exped.t adl.ibere. Cum
d*inde in Const « ZZ [""\Pnttt,xm ra,io"c Concilium sanxit Tridentinun.,'
Pontifiealus sui Ij!1-,^ P" V Praedecessoris nostri nonis
«tua nostri An.10 nuui, ! i r !0; atquc item nostra Itlibus tanii, Pontifr
nnoquarto ed.t.s,* fuit provisum, ne cui m posterum, nisi K
Romani Pontifices
261
neccssariis septa Monasterionnn Monia.ium ingjcdiendi concederetur
iStia a nonnullls dubitatum fuissc sciamus circa personas, quae alterius
"d ijcerttla non indigcnt, sed sui auctoritate officii nituntur, an liceat eis
prc
ipSI sl/Nos omnem haesitationis materiam tollere, et viam scandalis prae-
I bito suae voluntatis huiusmodi septa ingredi, vel potius servare debeant
Pr° nuoque regulam a Concilio praescriptam.
cidere, ac Sanctimonialium quieti consulerc volcnles, harum tenorc aucto-
ritate Apostolica declaramus, Praclatos omncs, tam saeculares, quam regu-
lares, quibuscuraet regimen Monasteriorum Monialium quovis modo incum-
bit hcultate sibi ex officio attributa incjrediendi Monasteria praedicta ita
demum uti posse, si id faciant in casibus necessariis, et a paucis, iisque
senioribus, ac religiosis personis comitati. Quocirca universos et singulos
Episcopali, seu maiori, ac etiam Cardinalatus dignitate praeditos, necnon
quorumvis Ordinum Abbates, Priores, Ministros, et alios quoscumque Supe-
riores regulares serio monemus, ut facultate huiusmodi, qui eam habent, prae-
terquam in casibus, ut praefertur, necessariis ncutiquam utantur.
§ 2. Quod si contrafecerint, eadem auctoritate Apostolica statuimus»
atque decernimus, qui Pontificalis dignitatis fuerint, eos pro prima vice, qua
contrafecerint, ingressu Ecclesiae interdictos, pro secunda a munere Pontifi-
cali, et a divinis suspensos, ac dcinceps ipso facto absque alia dcclaratione
«communicatos existere, regulares vero omni officio, ac ministerio privatos
excommunicationi subiacere.
§ 3. Non obstantibus, etc.
[Ml Rom., tom. 4, III, p. 299, 300].
149.
Grcgorius XIII, const. Ad tollendum, 5 dcc. 1582,
Ad tollendum detcstabilem Duellorum usum, Concilium Tridentinum,
«communicationcm, ct alias gravissimas pocnas in concedentes locum ad
Monomachiam, ac pariter in pugnantes, nccnon Patrinos, consulentcs, sua-
«ntcs, ct spcctatores salubritcr quidem decrevit : 1 sed crcsccnte hominum
Wlitfa facinorosi non dcsunt, qui quod publice prohibitum cst, privatim
«jqui non dubitent, dum sc poenas praedictas hoc modo eludere posse
irintrantur.
^1Nos a(l haec coercenda plcnius evidentiusque providendum esse rati,
^nsi erantesque, Duellum privatum non minus cruentum, ct animae, et cor-
noxium csse, quam quod publice perpetratur, auctoritate Apostolica
uimus, omnos illos, qui ex condicto statuto tcmporc, ct in loco convento
rint(°nc 1 com.miserint' etiam si nttlll Patrini, sociique ad id vocati fue-
fiftls securitas l^abita, nullacve provocatoriae literae, aut denuncia-
cnartulae pracccsscrint, censuris, ct pocnis omnibus a dicto Concilio
202
Roinani Pontifices
propositis teneri, perinde ac si publico, et consueto abusu singulare cerb
inivissent. Volentes etiam locorum Dominos, si certamen ex condictoh
modi permiserint, aut quantum in se fuerit, non prohibuerint, om "'^
illud fieri mandantes, instigantes, auxilium, consilium, vel favorem TT
equos, arma, pecuniam, commeatum, et alia subsidia scienter subminist
tes, aut ex composito spectatores, vel socios quovis modo sese praebL?*
eisdem censuris, et poenis subiacere, etiam si illi, qui ad locum dcstinahf'
pugnaturi accesserunt, impediti pugnam non commiserint, si per se in r
non steterit, quo minus illa committatur. P
§ 2. Non obstantibus privilegiis, immunitatibus, et exemptionibus ctte.
risque contrariis quibuscumque. '
§ 3. Constitutionibus tamen, et aliis sanctionibus Apostolicis hacdere
disponentibus in suo robore duraturis.
[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 19, 20].
150.
GregoHus XIII, const Quanto fructuoslus, I febr. 1583.
Quanto fructuosius in colenda Domini Vinea exercet veneranda leso
Societas, dignisque acterna mercede operariis abundare conatur, tanto pn>
pensius contendimus eam, religiosamque subinde, quam instituit prolem,
unde tota Respublica Chrisfiana ubique sublevatur, proscqui, et confovere,
simulque omnia removere, quibus et spiritualis ipsorum profectus retardari,
et charitatis fervor, qui ab eisdem in regeneratas pretioso Domini nostri lesu
Cnrisfl Sangume animas se diffundit, alicubi frigescere, aut in Iubricum
detluere posset
§ I. Cum enim sicuti iuxta dictae Societatis constitutiones, et laudabile
mstitutum a felicis recordationis Paulo Tertio, et lulio etiam Tertio confirmi-
tum, ac etiam a Paulo Quarto Rom. Pont. Praedecessoribus nostris diligen-
tiss.me examinatum, et a Concilio Tridentino commendatum Societas ipsa
non solum professis, et Novitiis, sicuti et reliqui Regulares Ordines constet,
scd varu m eadcm Societate religiosarum personarum gradus sint, in quibus
smgulis mxta commissi cuique a magno Patre-familias talenti mensuram, et
praepos.torum suorum directionem altissimo famulantur, sicut cnim Bnll
oictae boc.etat.s est, Fidei propagatio, et defensio, animarumque in vita, et
uocmna Chr.stiana progressus, ita etiam gratiae eius vocationis proprium
L U TrS? ^ CX R°m- Po,ltificis. ac Praepositi Gcneralis eiusdem Socie-
rio« ,nn peragrare' vitamq«e in quavis mundi parte agcre, ubi Ubo-
provenhT «° rTV* industria «ructuosa copiosiores salvandarum animarum
Spiritus \T » Cmi Bloriam consequi Posse sperant, ad quem finew
Ins titutoren TV ^ mei»°™ tenatium Loyolam ipsius Societatis
X^hute, S0Ci°S eXCitavit' media praedaVa, maximeque
P ea.cat.onum Verb, Dei ministerii cuiuscumque spiritualium exer-
Romoni Pontificrs
263
charitatis operum, poenitentiae, et Eucharistiae Sacramentorum
citiorum, et frcque,,tis usus, ad quae pro dignitate cxequenda, et ad
admin!f r 'Tuperandas, subeundaque pericula, quibus dictae Societatis Rcli-
j.fl.cultates 1 _ cxcursionibuSiCt ministeriis exponuntur.cum haec magnum,
posiinhuiu ^ Aotintinni!i nraesidium Dostulent. statutum est. ut. et Novitii
^05" '•. tum devotionis praesidium postulent, statutum est, ut, et Novitii
'Uc "Tteonedicta per biennii spatium probentur, et qui expleto Novitiatu
'" - am dederint, illarum studiis absolutis tertium etiam annum pro-
'ilenS °P\n humUitatis exercitiis expendant, ut si qua in re, vel huius virtutis
^"vel pietas, ac devotionis fcrvor, per literarum occupationem distra-
ara°r'- tepucrit/per earumdem virtutum frequentiorem exercitationem, et
cWS ratiae 'ardentiorem invocationem restauretur; qui enim professionem
"ttere debent eos vocatio haec viros in vitae puritate, ac literis conspi-
Zs diuturnisque, et diligentissimis experimentis probatos, eosque Sacer-
dotes et in Verbi Dei, ac Sacramentorum administratione d,u multumque
vcrsatos exigit, ut et Constitutionibus dictae Societatis, et a Summis PonU-
ficibus est decretum.
§ 2. Sed neque omnes ad eamdem professtonem idonei esse possunt,
nequc qui tcmporis progressu futuri sunt, tales evadere, aut cognosci sine
longa exercitatione atque experimento, quapropter Societatis Corpus in sua
membra, ordinem, et gradus idem lgnatius divino instinctu, ita duxit dispo-
nendum, ut biennio Novitiatus absoluto, omnes qui in Societate perseverare
voluerint, tria vota substantialia quidem Paupertatis, Castitatis, et Obedien-
tiae, simplicia tamen emittere debeant, ac Novitii esse desinant; quibus votis
emissis in Corpus eiusdem Societatis cooptati, et quantum ex parte ipsorum
perpetuo obligati remanent. Quod si iniussi discedant, apostasiae notam, et
excommunicationis, ac alias, quibus ipsi professi subiacent, poenas incurrant,
quamvis rationabili ex causa, iuxta constitutiones easdem ab ipso Praeposito
Gencrali dimitti, et votis huiusmodi libcrari possint: quare omnia ipsis primo
ingressu pcr aliquot dies in separata habitatione constitutis, ante quam ad
aliorum Novitiorum communem convictum admittantur in ipsius Societatis
privilegiis, constitutionibus, et Regulis considcranda traduntur.
§ 3. Biennio itaque Novitiatus completo, et emissis votis simplicibus una
est omnibus omnino vivendi, et obediendi ratio, debentque omnes in com-
muni vivere, ac in omnibus obedire, non secus ii, qui professionem non
emiserunt, quam profcssi, quod vero paupertatem attinet, quamvis bonorum
suonim ius, atque dominium iustas ob causas pro superiorum arbitratu, ad
tempus retincre valeant, ut in pios usus, luxta evangelicun, consilium distri-
^uant, in illorum tamen usu religiosam paupertatem servent, nec ulla re
tamquam propria, ct sine superioris facultate uti possunt; peractis igitur
[uiiusmodi probationibus, et experimentis cum dictae Societati fuerit per ea
,n Domino satisfactum, quos idem Praepositus Oeneralis idoneos iudicat,
c°s vel ad profcssioncm per vota solemnia, vcl ad gradus coadiutorum for-
"iitonim spiritualium, si Sacerdotes, vel temporalium, si laici sint, per vota
JJQem Publice emissa quamvis non solemnia iuxta Constitutiones admittit.
^uibus emissis eo ipso nihil omnino proprii amplius, vel domi, vcl foris
ere Possunt, fiuntque incapaces cuiusvis haereditariae successionis, nec
'204
Romani Pontijices
propter emissa liuiusmodi vota publica, aut ner mn » 7 7*^
rum, sfcutf nec m professorum bonis Dotnus ulla h*
g.um d.ctae Societatis succedere potest. Et licet eos aT»Z?Sh' Vel Gfc
Hatas emensum dicta tria vota simplicia sicuti ab'l,ac «2 ,enniuni^>
em.tfentes, et extra Novitiorum numcrum habiti ac i„ V« P[°bala ^
tat.s cooptati, illiusque meritoruni, et privile^io 1 nnl P"S lpsius^
fessf, ex praedictae Sedis di.po.ilionc ^ Tj^^S^^
e.s est, et professionem emittere parati si ipse pSft Wm
dictae Societatis instituto congruere iudicavSt e^^fSL095f-,l pr*
consecrati, et sua sorte, prout il.orum laudab e tS "ZJS* *"*
5 £3r ssrr onis- et a,iis —
giosi, eo quod non sinf profess! contingit, quasi non sint reli-
~r^^ "ostrae praesidio
In Coadiutorum formaton m siveVrl ^ mUS» non mod° eos, qui
ministeria «ImittuntS . d ir^omLT ^ ''"'^
Societate admissi bicnnio nroh r et <lU0SC»mcI"e, qui in ipsa
giosos fuisse, et esse et ubim,?! Q ? [utururn, vere, et propric Rdi-
debere, ac . in profe ssoZ 2 0mnibU> et
praecipinmsque, «taKSS. Pnr?ed,CtorUm nUmeru«» «dscripti fuissenl;
«niicere, neque il u M„ , ' qU,Scll,am scrupulum dc hoc ncutiquam
audeat quoquo 11. C°ntr°Versia'». dubium, vel suspicionem plrc
[Bull. R0m., tom. 4, IV, p. 23-25].
151. *
Grefforius XIII, const. Exp0scit, rS iui. ,583.
ut ad ea^liicJte fatortbSS T*"*' °Ui disP°nente Dom.no praesidemus,
versiarum quaruml 2!* ?Uae disc°«Karumf et lit lum, ac contro-
lattir. 4 bCt> Praesertim mtcr personas Ecclesiasticas materia tol-
sibus ifc!^ Jnnotuit, quod in multis Civitatibus, et Dioecc-
feterFmtres Mendlcantes n°nnU"ae ,i,cs' causae> ct controvcrsiae
f^tres Confratcrnihtum Ph m? ,tel,h" liles' et controvcrsiac interCon-
d«*. ortae iam sint ct o 12 f ? SUper Pr^edentia vel iure praecc
§2-Nosconsidcrantcsl P°SSiflL
Pnesertirn intcr rcliuios,, ^ causas- ct controvcrsias huiusmodi in Ecclcsii,
« votum suum JhS"f qUae rdlctis mund» vanitatibus famu-
P™ *Pbb usquc adeo J spiritu Domino, ct Deo nostro, qul *
■ "* ut f,,rmam scrvi acciperet, exhibere, et
Romani Pon/ifices
265
profitcntur, non modicam illi pracclarac, Dcoque praecipue dilc-
^'riuti quac est liumilitas, labcm infunderc, populoque scandalum gcnc-
C^ ^ac propterea illas omni ratione submovendas, publicaeque Religionis
uXti ir Ministrorum Ecclcsiasticorum reconciliationi, ct mutuae dilc-
tioni quamprimurn consuleiulurn esse ratit acsuprcmam huic ncgocio manum
Ci anere volentcs, nccnon causas, litcs, seu controversias huiusmoai ubilibet,
ct coram quibusvis Iudicibus motas, et in quibusvis instantiis indccisas pcn-
dentcs ab eisdem Iudicibus harum serie ad Nos advocantes, illasque pcnitus
cxlingucnlcs, eisdcmque Fratribus Mendicantibus, ac Confratribus super prae-
missis perpetuum silentium imponcntcs.
§ 3. Dc Nobis attributae potestatis plenitudine volumus, et Apostolica
auctoritate decerninuis, quod quicumque ex dictis Fratribus Mendicantibus
inter se dc praccedcntia huiusmodi contcndcntibus, aut Confratribus Con-
fraternitatum praedictarum, inter quos lites, et causae praemissorum occasione
ortae iam sint, seu oriri contigerit in futurum, qtii in quasi posscssione prae-
cedcntiae ac iuris praecedendi sunt, ii, (quibuscumque reclamationibus, pn>
lestationibus, appellationibus, et aliis subterfugiis prorsus remotis, et cessan-
tibus, et postpositis) in processionibus tam publicis quam privatis praeccdcre
debeant. Quando vero non probetur, aut non constet de quasi possessione
praccedentiae huiusmodi, inter Fratres quidem MenJicantcs, ii, qui antiquio-
res in loco controvcrsiae, inter Confratres vero inter se litigantes, ii, qui
prius saccis usi sunt, in processionibus tam publicis quam privatis praecedcre
debeant, ita ut si contigerit nova Monasteria, aut domus alicuius Ordinis
Mcndicantium in loco, in quo alterius Ordinis cx dictis Mendicantibus Moi
steria aut domtis prius crccta, et instituta sint( il!e Ordo, qui prius Mona-
ttorium, seu domum iu loco habuerit, praeccdat.
§ 4. Praeterea quia intef praedictos Ordines plerumque alia in proccs-
sionibus, et alia in Conciliis Oencralibus, et aliis actibus publicis sive pri-
vitist ratio circa modum praecedendi servatur, nolumus per praescntes prae-
rogativis dictorum Ordinum, quoad praecedcntias huiusmodi, quae propriis
Ordinibus, praeterquam in processionibus pracdictis debentur, aut Fratribus
Capuccinis nuncupatis, qui in processionibus publicis sub Conventualium
SttCtl Francisci, aut Minorum de Obscrvantia Fratrum nuncupatorum,
Cmcc, m solent, incedere possint, aliquod praciudicium gcnerari.
§ 5. Sicque, etc.
[Uull. Roin., tom. 4, IV, p. 38J.
152.
Gregorius XIII, const. Humano vlx ludlclo, 5 huu 1584.
quln afI° V'X iudicio ita bcnc qNicquam, et providentcr sanciri potest,
"SUf Saepe aPenat» doceatquc id, quod salubrc forc crcdcbatur, rninus
*fi Pr°dcsse' quod in i,lis Constitutionibus, quas ad prohibendas
1 occultasve bcneficiorum Ecclcsiasticorum rcsi^nationes divers
20(3
Romani Pontifices
Romani Pontifices multifariam ediderunt, et fel. rec Pius Paoa V d
cessor noster novissime promulgavit, 1 cognoscimus accidisse *
§ 1. Nos hoc malum, prout occasio necessitasque postulat
volentes statuimus, ut posthac omnes, et quaecumque resVnit.W
causa permutationis, ac commendarum. et etiam litcris Apostolim „ ^
fectis, et possessione non habita, necnon litis, et iurium quommcu JT^
cessmnes et retrocessiones, quae deinceps de quibuscumque beneS 2
s.ashc.s, in nostns, seu Romani Pontificis pro tempore existentis ZT
ac et.am coram Notario publico, et testibus fient, et a Nobis vell ^
nostro, vel illius mandato admittentur, et super eis provisiones', e q ecut
q e ahae disposit.ones, sive tempora.es, sive perp.tuae, aut ad hocTa^
Apostohca, sub quacumque forma, et quibuscumque etiam S. R. fTa/
nahbus ac piis loc.s quocumque privilegio suffultis facta pubiicari debe!
um htens Apostolicis desuper confectis, intra sex menses, si benef.dum
c.t a montes fuer.t u.tra vero intra novem a data concessio is gr t 0n
autem a d.e praest.t, super ea consensus numerandos, etiam si foZ'Z
cess o grat,ae luuusmodi ex quavis causa, diversisque subsequenta dau
sque 'eTrr' ? m°d° et Valida reddita S
roque, et quotquot m ahum, vel alios cessiones, ac etiam in insummel
pnmum res.gnantem, vel cedentem, retrocessiones termino praedicto^ndul
^r«SoTerint> "a Ut UniCUS dumtaXat termiuus ommbu* his ucc":
haTuer n, ^S; aC retrOCessiombus * qui postremus gratiam
S l "umd m hUiUSm°di faCCre' Cetera°-Ue °muia hic PnScril-
mtra eurndem termmum praestare teneatur.
Ecclesiis" !i 1 n.'1"^ pUb,icatio in Cathedrah, et in beneficii Ecclesia, vel
saru so fcmnh M '"Ud Sit' fi3t UDiqUe' dum ^»"» P°PuIus ^
e^mvf £2! C7,VCnCnt' Pa?am °mniDUS literae Apostohcae pnedic.ae,
claraquc, et inlelligili vocc
eT ^nomin, CCSS'° hu,USmodi' ac benef,cii qualitas, invocatio, nominaque,
n odf bcH " . gnant,S' SCU CCdeutis' ac illius in cuiu* ^vorem gratia hl-
ib existent,^ pronunc,entur. Haec omnia possint ad notitiam omnium
0 I to va" "di :;enS,md,ter perve"ire. scriptoque de his omnibus exemp.o
Z J ?m EccIesiarum ;u"'xum rehnquatur. S, vero Ecclesia bene-
c usPa^oc ^i t ar °' COnventuque «reat, eo casu in Parochiali. intra
i? ' h r,,,eS bCneficium ipsum consistit, et in Cathedra.i Ecc.esia,
prox LaTaroch r ^ V** ^ manifestis Periculis subiaceat, tunc in
KEJFS^: -fet,am in c,,hedra" Ecciesia- * si adims ad ■*
PeHcu,oruVm ™Z ZS\2f> f*""™' Vd Parochia« ^
83 1, „„„„, Pumicatio humsmodi peragatur.
ve, accedeme no 'n' qUC'n diSPOni' VeI mandari dc beneficio etiam "'^050'
^nehcii intra dic.m f550' quacumque forma contigerit, possessionem
ctarum, nec alias annrc SC ^'l0'6 'iterarUm AP°stoIicarum dcsuper confc-
impcdimentum ncquivcr', u ^1' Ct Si propter litem aut a,iud ,e?itimUn1
l' saltem 1,tc""as Apostolicas cum earum publicatione.
1 °- n. no, 131. *
Romani Pontificcs
207
it Iudici, seu executori illarum, vel aliis, ad quos pertinet,
si tunc facta suum iegitimum intra idem tempus praesentare, et
per se, vel pr ipSarum literarum executione instare.. et possessio-
apud illu.». v jnstanler pctere teneatur.
"^JTrl-rum modus, et forma hic tradita, semper, et ubique debeat
• alia vel aequipollens ullo modo admitti in omnibus huiusmod.
observan, ne ^ et retrocessionibus, de quibuscumque Ecclesiis,
rcsig"atl 0n' p/ioratibus, tam virorum quam mulierum, dignitatibus, officiis,
M°k fciis ecclesiasticis, saecularibus, et xiuorumvis Ordinum, etiam mili-
ImnTregularibus, etiam electivis, et manualibus, ac etiam de iure patro-
T- laicorum illustrium, et alias quomodocumque existent.bus, s,ve pacf.cs,
e in petitorio, sive in possessorio litigiosis, etiam de quibus in Consistono
!ostro disponi consuevit, seu debet, quae posthac ex quacumque causa f.ent,
" NoS ac praedictos Successores, extra tamen dictum Consistorium
admittentur, etiam cum reservationibus nominis, tituli, administrationis, pos-
sessionis fructuum, etiam omnium, ac rerum, et iurium quorumcumque. Ad
praedictorum tamen observationem eum, in quem iuris fit cessio beneficu,
quod tempore cessionis huiusmodi, et ante illam vigore Iiterarum Apostoh-
carum, ut supra, si ad id tenebatur, publicatarum realiter possidebat, nolumus
obligari. m ^
§ 5. Quod si quicquam praedictorum omnium om.ssum fuer.t, d.ctis
terminis, ut cuique praescripti sunt, elapsis, omnes dispositiones, et gratiae
resignatorum, et cessorum beneficiorum, aut iurium huiusmodi, cum omnibus
inde secutis, sivc de pacificis, sive dc litigiosis, sint irritae, et inanes, nullaque
alia gratia super huiusmodi beneficio, sive iure cesso, iis quibus concessa
fuerit suffragetur, sed ipsi tales inhabiles, et incapaces sint ad huiusmodi
bcneficia sic resignata, et cessa, quandocumque obtinenda, illaque sive iura
ab ipsa statim prima resignatione seu cessione, etiamsi illae alias nullae, et
invalidae essent, vacavisse, et vacare censeantur eo ipso, nec resignantibus,
seu cedentibus, si postea in sua possessione remanent, constitutiones de
annali, et tricnnali possessione, nec praesumptae, aut tacitae retrocessioncs,
ctiam propter diuturnam continuatae possessionis huiusmodi tolerantiam, ncc
omnino aliud ius, vel beneficium ullo tempore suffragetur, sed ipsa beneficia,
sive iura sic a principio vacantia, a Sede Apostolica praedicta dumtaxat impe-
trari valcant, ac concedi. Illorum vero impetrationes, vel etiam Motu proprio
concessiones, quibuscumque derogationibus sufftiltae numquam sub clau-
sulis generalibus, aut vacationum modis conditionalibus, vel implicitis com-
prehendantur, sed specialiter, et expresse ob non servatam praesentis Con-
stitutionis formam, ac cum declaratione nominum, et cognominum resignantis,
seucedentis, ct gratiam habentis dispositive, et non conditionaliter fieri omnino
dcbeant, et quicumque sic impetrans, aut gratiam, etiam Motu simili habens
praelinitum cuique casui tempus praedictum a data concessionis gratiae sibi
actae huiusmodi, ea omnia quae cadens a iure pracdicto debebat, praestare
•eneatur, et si pluribus gratiam huiusmodi fieri contigerit, is prae omnibus
ob«neat, qui primus publicationem suae impetrationis fecerit, et possessh
Weptus fuerit.aut petierit, omniaque requisita praedicta adimpleverit, quf
onem
quamvis
>n da 4 $.1 poslncmus, cl posscssio ab alio in publicando ncpli„„,-
apprchcnsa fncril, vcl pclila. Rcscrvalionibns oranibns „„„, fnf lT'
lioms. fruclumn cliam omnium, ac pcnsionum, cl ali „„„, Z '
cumquc, uccnon facullalibus, indullis, cl aliis couccssiouibus 1™," ^
guaunbus, scu ccdcntibus, qui lamcn posscssioncm ab inilio rc\'p , *
quam ab,s, cx hmusmodi rcsigna.iouibus, scu ccssiouibus l £Z 2*J*
facbs mhdommus validis, plcnumque cffcclura sorliluris *****
§ 6. Scd ne in beneficiis supcr posscssione, vcl prooriclale lili„i„ • ,
proscculio lurbari valcal, vc, diffcrri, in cansis iJSShSflSST
ad ullcnora, eliam ad scnlenlian, dcfiuilivam el rcm Lt...
cxecuioncm quousquc i„c, qui Sra,ia,„ cx £52£J5
«dvcrsus ta« n«n. » CUm decretura> et «pcditum fuisset, nec ipse
aliave raUo ; v , " ^ "S T"1''0"' C°"tra '>sura rairarae «cmandaUc,
hu usmoc ubrot L ,amen ''^ etiarasi ra lite. * ^ausa
Sfcn^^^ ad ilIius P-secutionen,, e,
gatione nc.uier Z'- i COrara quo causam "P5™. etiara ex dele-
eam esse r ne 1^^'° StatU' et terrainis' in auibus to
§ 7 De hen ' ♦ qi'C rCSCript° *mm admitti-
latorum^tL rnrrIS|aU qUae deincePs in raa"ibus ordinariorum col-
SS^T et,'am indU,ta' et facultatcs hoc ab Apostolica
3hJ£ft££5» Ctiam de late-. et delcgatorum, etiam spc
s^ffisrr" uriam resignari' etiam ex causa per-
vel reiectionis rliaZ^ t ? . mC"Sem neK°ciui» «'liversum admissionis,
«bsolvant Et a J Ap0!,tolicas, et alias canonicas sanctiones omnino
visionis nZ publ ctPet nSUS ,Crit' intra tfeS menses a die sibi factae
dictis, alioquin m h ' pOSsess,onem heneficii capiat modo, ct forma supra-
«»»ur eo ipsa C'apS,S UUUa Sit eius Provisio, et beneficium vacare cen
P^i^iSteM^jl £S! praedic,i' °.ui haec, uti eis praescribuntur, non
vati, corumquc disno.i i d,sP°nendi de Ipsis beneficiis sint ea vice pri-
a«t aliis idoncis nb in ce°. 'P,S0 3d Scdem Apostolicam devoluta existat,
°antur. Dcccrncntcs sic dumta*-U modo, ct forma praedictis conce-
inanc, quicquid seCus su qU°SCUm(,ue IudlCari dcbere, necnon irritum.et
conii,:crit attcntari PCf per QUOSCumque scienter, vel ignoranter,
Romant Pontljrces
269
153.
Oregorius XIII, const. Ascendente Dornino, 25 maii 1584.
AscendcnteDomino,etSalvatore nostro in naviculam, ecce motus magnus
factus est in mari, ipse autem a discipulis rogatus veniis imperavit, et facta
est tranquillitas, quam Nos in Petri uavicula collocati, turbinibus excitatis
ab eodem Domino assiduis precibus postulantcs, nostram interea operam,
ei laborem in frangenclis procellosis fluctibus impendere non desistimus,
cumque tanti laboris socios, et validos remiges divina Nobis providentia
pracparavcrit, eorum opera in superandis saevientis pelagi tempestatibus Nos
maxime sublevat, qui pro communi fluctuantium animarum salute propria
commoda nihil pendimt, seque ad omnia discrimina exponunt.
§ l. In quo cum aliarum Religionum studia, tum Societatis Iesu assi-
duus pro Christo Iabor, necnon usque ad finem perseverantia promptam se
ostendit; cumque prolem catholicae Religioni valde proficuam, et ad omnia
pericula pro universali Ecclcsia subeunda paratam procreaverit, aliam atque
aliam a prima non degenerem praestante gratia Dei quotidie substituit, ut
Nobis eorum alumni per multiplices probationum gradus altius provccti,
semper praesto sint, quos in rebus arduis suscipiendis fructuosos opcrarios
asciscamus, eos autcm ut firmiorem Nobis opcm ad praedicta navare pos-
sint,ab omni non modo iniuria, sed etiam calumnia studemus intactos con-
servare. Quod ut a Nobis efficiatur, ipsius instituta tamquam fundamenta
cius praesidii, quod Catholicae Religioni impendunt, immota atque incon-
cussa, aliorum etiam Romanorum Pontificum exemplo, dcbemus Apostolica
auctoritate tueri.
§ 2. Quorum fel. rec. Paulus III et Iulius etiam Tertius Constitutiones,
et laudabilc dictae Societatis institutum confirmanmt.
§ 3. Paulusque idem eam ipsam ab omni quorumcumque Ordinariorum
iurisdictione exemit.
§ 4. Quo iustituto pcr Paulum Quartum examinato, et a Synodo Tri-
dentina commendato, Pius Quintus item praedecessor nostcr Societatem
ipsam Ordincm esse mendicantem declaravit
§ 5. Quae omnia non immerito ab eis sunt concessa ob egregias vir*
"tcs, ct dona Societati antedictae divinitus elargita, culus praecipuus finis
catholicae cst Religionis defcnsio, ac propagatio, animarumquc in Christiana
*itof et doctrina profcctus: gratiae quoquc eius vocationis est proprium
JWm 0rbis terrarum loca ex Romaui Pontificis, seu Pracpositi Generalis
sicm Societatis directione peragrare, vitamque in quavis mundi parte
gteS Ul>l Satvantlarum sua °I)Cra animarum copiosior provcntus ad Dei
Socict"1 Sperctur' Ad Wtm fincm Spiritus sanctus, bon. mem. Ignatii Loyolae
diat' IS 'psius *ns*itutoris, ciusque sociorum excitator, media quoquc prae-
el spj?1"!' ac cuil,scumque ministcrii verbi Dei, doctrinaeque Christianae,
P n Ua»«m exercitiomm, altorum item caritatis operum, et sacramcnto-
270
Romani Ponlifices
rum administrationis, ac praecipue Poenitcntiae, et Eucharistiae h
frequentioris usus accommodavit. Ad quae sufficienter et pro dignibr|Um<,Ue
standa, difficuitates superandas, periculaque adeunda, quibus dictae^
tatis Religiosi in huiusmodi discursionibus, et ministeriis exponuntur
est, ut ipsi talia obituri, magno virtutis, et devotionis praesidio muiT?*
quod illis gratia in primis Omnipotentis Dei, simulque educatio ipsa i
item in Societate probatio, necnon regularum, et constitutionum observ!!?
praestare noscuntur. nnui
§ 6. Quibus Constitutionibus, ut tantae ponant rudimenta virtutis »l
quam aluntur, statutum est, ut Novitii in Societate biennio probentur 'J
expleto, si ipsi perseverare voluerint, et Societati fuerit ab eis satisfactL
(quoniam Societas ipsa non solis Novitiis et professis, ut reliqui repulares
Ord.nes constat), tria substantialia vota simplicia, nisi quis interdum ad nro
fessionem, vel gradu.n Coadiutorum formatorum admittendus videretur Pau
pertatis, Castitatis, et Obedientiae in eadem Societate ex Apostolico indulto
ac .uxta vovendi formulam in eisdem Constitutionibus expressam emittunt!
ac secundum illas promittunt se eamdem Societatem ingressuros, hoc esl
ultermrem al.quem illius gradum, prout Praeposito videbitur Generali.
£ 7.Qu.bus votis emissis Novitii esse desinunt, et in Societatis corpus,
qu. htens operam dederint, vel daturi sunt, ut Scholares approbati, alii vero
ut coad.utores temporales nondum formati cooptantur, ac quaqtum est ex
parte .psorum perpetuo, ex parte vero Societatis, iuxta Apostolica indulta,
et Const.tut.ones praedictas, tamdiu obligati sunt, quamdiu Praepositus Genc-
ral.s eos .n Soc.etate retinendos esse censuerit. Quod ad Societatis conser-
vat.onem max.me est necessarium, idque ab illius exordio praevisum, et post
expcnmento comprobatum est, idque initio ingressus illis explicite manife-
statur atque ips. conditionem hanc amplectuntur, quae eis, si quos dimit-
'rm °.CSt commodi°r. "t liberi potius quam votis obligati
d.m.ttantur, ah.sque iustis, et rationabilibus de causis.
; ,1 .Coad,utores tcmporales non formati, qui non ad studia literarum,
CW«ii TpmeS \ mU"ia CUranda destinantur, post aliquot annos, quibus
Uhs e oT r°SI °' Ct S°Cietati satisfec"int, per tria item Paupertatis, Cast-
tl ,'e 116 V°ta 'icet pubIica' et in '"anibus Superioris emissi.
ti° e Z,5 !mn,a' SCd tUm ex C°nstitutionum praescripto, tum ex voven-
formatorl a x ^ n!i0',e Simp'icia existunt' in Coadiutorum temporalium
lormatorum gradum admittuntur.
vel Cr,!dh1C»n0larCS Ver0 StUdiis in Societate absolutis, antequam professi,
probatton" T ^ "f* f0rmati "on solum ^»™ «»huc ulterioris
Sua Zl L Tm\ m dCVOt,'°nis' et humiIitatis exercitlis impendunt, ut, 4
puerit, e\ ™ rdemrU'n VirtU!Um fervor per ,i,erarum occupatfonem
div'ni auxihi \J^m- irtutum freqnentiorem exercitationem, ardcntioremque
Scholasticarum wu :eca,escat- sed i" verbi Dei, sacrarum, et
Sociciatis mi,,istcriir*Un^ tentiaeque et El»charistiae Sacramentorum,
hlf, nec antequam probantur- quwndiu Praeposito Generali vide-
satisfcccrint, ad huiu.L' raepos,to sint P'ane perspecti, eique in omnihu?
nuiusmod. gradus promoveantur.
Romani Pontifices
271
c io Qui euim ad professionem quatuor votorum admittendi sunt, eos
Constitutiones easdem, et Apostolica decreta, et indulta, viros omnino
iuxta s°ac pmdentes in Christo, et in vitac puritate, ac Iiteris conspicuos,
Il^Tniisciue ac diligentissimis experimcntis probatos, atque Saccrdotes, et
'niskriis huiusmodi prius diu multumque versatos vocatio haec requi-
"t "utpote quos ardua mancant ministeria. Quo fit, ut non omnes ad eam-
demprofessionem idonei esse, nec tales sine longa exercitatione atque expe-
mcnto fieri, aut ctiam cognosci possint. Quapropter Societatis corpus in
T membra,' et gradus idem Ignatius divino instinctu ita duxit disponen-
dum ut praeter eos, quos Praepositus Generalis ad professionem quatuor
votorum idoneos esse censuerit, et nonnullos, quos interdum ad professio-
nem trium admittere potest, reliqui etiam Sacerdotes, quorum vita, et doctrina
in Societate diu probata esset, ac Praeposito Generali perspecta, et de ips
licentia in Coadiutorum spirirualium formatorum gradum, per tria illa vota
similiter publica, sed simplicia in superioris manibus emissa admitterentur.
§ 11. Qtiibus emissis tam hi, qui spirituales, quam qui temporales Coad
iutores formati fucrint, certum in Societate gradum habent, suntque omnis
haereditariae successionis incapaces, nihilque omnino proprii iuxta Consti-
tutiones easdem habere possunt. Nec propter emissa huiusmodi vota publica,
aut per mortem ab intestato in illorum, sicuti nec in professorum bonis
domus ulla, aut Ecclesia, vel Collegium dictae Societatis succedere potesL
§ 12. Qui vero quatuor votorum professi futuri sunt, ii tribus illis solem-
v'Ms substantialibus votis quartum similiter solemne addunt, specialis
Summo Pontifici obedientiae circa missiones praestandae, ob certiorem Spi-
ritus sancti in missionibus ipsis directionem, ac maiorem ipsorum mitten-
donim Scdi Apostolicae obedientiam, maioremque devotionem, humilitatem,
mortificationem, ac voluntatum abnegationem.
§ 13. Post emissam vero professionem sive quatuor, sive trium votorum,
professi ad Paupertatis, quae regularis instituti murus est, et propugnacu-
lum, perfectionem tuendam, omnemque ambitionis occasionem excludendam,
nonnulla alia simplicia vota emittunt, quibus promittunt se numquam qua-
cumque ratione acturos, vel consensuros, ut quae in constttutionibus Socie-
tatis circa paupertatem ordinata sunt, immutentur, nisi quando ex iusta rerum
«igcntium causa paupertas magis restringenda videretur, neque praeten-
suros ne indirecte quidem, ut in aliquam praelationcm, vel dignitatem, intra,
vel extra Societatem, eligantur, nec extra Societatem in sui clectionem,
quantum in eis fuerit, consensuros, nisi coacti obedientia eius, qui id ipsis
Possit sub poena peccati praecipere. Item Societati, vel eius Praeposito mani-
festaturos, si qucm sciant aliquid lniiusmodi moliri.
§ H. Porro non solum professi, et Coadiutores formati, sed ex aliis,
quicumque absoluto probationis biennio praedicta tria substautialia vota,
«»m simplicia emiserint, si absque expressa licentia a Societate discedant,
tlamsi PWtextu melioris frugis, et trausitus ad alium quemcumque Ordi-
nciMCarthusiensium dumtaxat excepto) id faciant, apostasiac, et excommu-
"icationis ex Apostolicae Scdis decreto pocnas incurrunt, a quibus nonnisi
a umnio Pontifice, vcl a Generali Praeposito absolvi possunt. Inique enim
cum Societate ipsa ageretur, si vins muito labore au ardua mlnl
dihs, cum religionis Catholicac, et huius Sedis detritnento Driva h °*
sertim cum Societatis Constitutiones, ct Privilegia, quae ropiadick^1**
m separata, antequam ad Novitiorum convictum admittan ur hahs . i*
maturius consideranda tradantur. naoitationc eb
§ 15 Biennio Novitiatus completo, et emissis votis simplicibus ,
est ommbus omn.no vivendi, et obediendi ratio, debent enil T *
omnibus obedire, et in communi vivere, non secus alii, atque ipsi „
et Coad.utores formati, idque in domibus quidem probaJnunf S S£S
« reddiubus, m domibus vero professorum, quae nu.los omm o rlZ
habere possunt, et eleemosynis tantum. ad"Us
§ 16. Et licet, qui ad gradus professorum, et Coadiutorum formatorum
nundum pervenerunt, bonorum suorum ius atque dominium, tu,„ | ob
mstas causas, tum etiam ut maiorem Societas habeat Ubertaten,, i.los i 1
ueru, cum m.nore offensione dimittendi, ad tempus Genera.is p£2
.ud.c.o p.aescnbendum valeant retinere, ut in pauperes tandem, seu 2
p.os usus pro .psorum devotione distribuant, it.xta evangelicum consilium
a P omissionem, quam initio Novitiatus faciunt, interim tamen, quanl
a 1 ..lorum usum rehgiosam paupertatem servan^ nec u.la re tamql ,1
pna, et sme Supenons facultate uti possunt.
§ 17. Et quamvis ii omnes, qui post bienniurn Novitiatus dicta triavota
ZtQZ J Vur' emiserint' ac in corPi,s Socie,atis C00Ptati-
n, i " ' , Pnv,leg,0rum- no" seeus atque ipsi professi participes effect.,
si 1 Um . ° e'S ^ Ct Professio"em emittere parati, si ipse Praepc-
n ' Im , n S ^*** S°Cietatis instituto ^ugmcre iudicaverit, et in
rl Z q ?r SC '° V°tiS si'»P^ibus consecrati, ac sua sorte, prout b>
«tnt !i 7 l mSt,lUtUm eX,git' COntCI,ti' vere' et Pr°Prie rcli«iosi *
P2s sint subfc" dCf,'Ciant' excomr"unicationis, et a.iis apos.atarun,
n.,l § 18J. Ta,ne" cum non ita pridem intellex.ssemus nonnullorum animos,
qu pu al.oqm, et utilcs operarii cxistebant, sollicitari intcrdum, et affligi,
quas. non essent rel.giosi, eo quod non essent profcssi; nec etiam deesse,
ea occ-f, nn'S - raC -eXtU ,ransfiguraute se in angelum lucis Satana, non solum
distu b^re lclnqU,et,feXiSlerent' Sed etiam aliorum Pacem. et voca,ioncra
Z tuo a ,, ?U5 m fraUdem' et defee«ionem deducere conarenlur, unde
divina pro^ enUa "lg riSSima P°lUiSSCt aCCiPere ^""'^ cun.
Instituta in F P te,nporum necessitate, varia, et salutaria Ordinun.
morbis nova ,SUa produxeri*. u°visque subinde in ea nascentibus
nova regularium nrH1' n0V,SqUe en,ergentibus hostium impugnationibus,
*t pocSr^^, "Um aUXi'ia excitarit> el cuique "«oruiu' iuxta cuiusli-
E«ia. ac opporTuna ,H °fCat,0nCm' Peculi;,res qn^sdam notas, propria insi-
maximc (ut fe|icissimi . ,™' que,u '"tendit, media suggesserit, et nunc
nico Iructus praedin <T° ? succcssus testantur) mirificos in agro Domi-
admodum, ct alia nasc^H ,CSU instituto Profcrat, quae Societas (quem-
dictionis impUl{riaUlr ri,' Ulum .rcC"'arium Ordim.m exordia) a spiritu contra-
' CUmque »*■ O^incs Romanorum Pontificum proptcre'
Romarii Pontifices 273
bus circummuniri consucverint, cuius rei Sanctorum Dominici,
Constitutioru ^ciarissjmj 0rdincs excmpia abundc suppeditarunt, ita Nos,
et ^3^15^^^^^ pracdictum, privilegia, et constitutiones ipsius Societa-
liCe' 3 firniaverimus, et declaravcrimus, Motu proprio statucntes, eos qui
"S C0" Novitiatus peracto, tria vota, tamctsi simplicia cmiserunt, esse vere,
bienn'° je Rdigiosos, cum praecepto, ne quis baec in dubium revocare
*' ^t ac cum irritante, et aliis decretis, prout iirnostris super hoc confe-
literis 1 plenius continetur. Quia tamen non defuit temeraria quorum-
T\\ audacia, qui post declarationem, decretum, praeceptum, et interdictum
ostrum huiusmodi, non solum multa ex praedictis, et fortasse alia ad Socie-
Utis Institutum, ac vivendi. formam spcctantia labefactare, sed, et ipsa Apo-
stolica decreta, ac praecepta, publice, et ex cathedra, ausu temerario impu-
enare, mentemque nostram perverse interpretari non erubescunt, disputantes,
et praedicta in dubium revocantes, omniaque ex aliorum Ordinum commu-
nil-us rationibus, formis, ac statutis metientes Societatis Institutum, peculiares
constitutiones, ac vim votorum simplicium illius, a Sede Apostolica in eadem
Societatis Religione probata admissorum penitus ignorantes, ac nonnulla
iuro antiquo, quae post illud successu temporum huius Sedis auctoritate,
approbationc, et confirmatione, ac peculiaribus privilegiis sancita, et robo-
rata esse dignoscuntur, perperam interprctantes, convellere nituntur, quin
eiiam Nos supradicta, Motu simili, et ex certa scientia, de Apostolicae pote-
statis plenitudine decernentes, ac praecipientes privato sensu loquutos fuisse,
ac lamquam privatos doctores errare potuis.se, immo vere, et de facto ob
lalsam supradictorum informationem errasse, ideoque praeccptum nostrum
nullam ad obligandum vim haberc. Neminem praeterea eorum, qui solemnem
professionem in dicta Societate non emiserunt, de illius corpore religiosos
«sse posse, sed eos mere saeculares, ac Ordinariorum iurisdictioni subiectos
existere, nec Societatcm ipsam, aut illius superiores, immo nec Nos ius in
eos ullum ex vi votorum huiusmodi, habere, vel acquirere, aut superioribus
ipsis confcrre posse, non considcrantes voti solemnitatem sola Ecclesiae con-
stitutione inventam esse, triaque huiusmodi Societatis vota tamctsi simplicia,
ol substantialia Religionis vota ab hac Sode fuisse admissa, illaquc emitten-
tes, in statu Religionis vcre constitui, quippc qui per ea ipsa sc Societati
dedicant, atquc actu tradunt, seque divino servitio in ea mancipant. In qui-
bus votis nullus praeter Romanum Pontificem potest manum apponere, aliis-
qot atque aliis modis Societatem ipsam impetunt universali Ecclesiae per-
utilem, quae diversis functionibus, et personarum gradibus distributa, a
Romanis Pontificibus presbyterorum, a Tridentina Synodo clericorum Reli-
C'o appcllata, habitu, nomine, plerisque pcrsonarum gradibus, votorumque
diffcrentiis ab aliis regularibus Ordinibus distinguitur. Quibus etiam adiun-
Ejnt liccre iisdem non professis, etiam invitis dictae Socictatis Superioribus,
Jd quosvis alios rcgulares Ordines se transferre. Transgressoresque horum
^ton.m, ac inobcdicntcs, aut ctiam uxorem ducentes, nullam ipsi Socictati
""uriam facere, im.no posse Episcopos cum cis dispcnsare, ut invitis etiam
' Cf. N. 150.
is
27 i
Romani Pontifices
superioribus eisdem uxorem ducant. Quibus, cum glossatoreT^
iores huiusmodi sua falsa doctrina favcre pcrgunt, horum voton, ******
et poenarum vim, vel non intelligentes, vel eludere conantes
gressi, ut etiam vi facultatum, quae literis indulgentiarum Crurhi Pr*
nuncupatarum continentur, omnes transfugas, et ab ipsa Societate ,n"^
tes non professoS) quoties ab ^ ab excommunication s ,at ^
tentiae poena a quocumque confessario absolvi posse nulhm„ *
tati suis operariis privatae iniuria.n fieri, aut SSjfe^
sed et votorum substantia.ium Religionis praedictae, ac de r SSSS
eosdem Apostatas Sedis huius auctoritate editorum vim qSntum S
enervare contendant. Insuper asserunt non posse vota Sa
em ssa ,„ tria haec substantialia Societatis commutari (cu tarne ha« 1°
sm status, ut praefertu, re.igiosi alio uti.is, et perfecti, ut STSJSJ
smt haec vero m ahorum Ordinum, etiam solemnia vota commutar si
hac Sede iustis de causis interdictum). Nec etiam desunt a.ia, qu e n nt
rorLSTo T PraeiUdidUm' Societatis Perturbationem, et scaSd L ,1
nmorum comminiscantur. p
dicta! SocI>^ <U,,,iVerfa!iS ECC'eSiae utilitati' « inviolato, et inconcusso
^ m n dTs 1' nSt,tUt°' Ct .re"'gi0Sae s^oliseducationesentimuS,etn,>
nm jTSrS ProsP,cien^, et praeterea eiusdem Societatis inden,-
Sfia nLS lnC:ement° C°nSU,ere V0,entes' ^otusimili.etexceru
Socie ,' ti Z •; dc<>ue /postolicae potestatis plenitudine, laudabile ipsius
X2££S^ qU3e illUd concernunt. P««missa omnia,etsinU
n^muntr 2? K a"'a P**^ ***** ^n,pfio«*
Nobis eh Z' g 1 'ndulta a praedictis Praedecessoribus nostris, el a
tuta et deirr COmmi,nicatio"crn concessa, constitutiones quoque, ac sta-
Pro evnrl" ^ * |?u»l,acumW « si ad verbum praesentibus insererentur,
P entes 0S 1 " '.tefn°re Draesentium approbamus, et confirmamus.sup.
defCCtUS'Si °-Ui -ntervenerintinpraedictisCon.
nire loLt* iUT ^*"* Societatem «™o Sedis huius praesidio commu.
pleniuTdi e ,'in th ? PCrpetua Constil^°ne, Motu, scientia, et potestadS
S „c? L 8" ^,,bu8' 8 at««mus, atque decernimus, tria vota huiusmodi etsi
mTtfone " v ?'S * "ostra etiam declaratione, et conHr-
quam btSLS 8Ubstantia,ia Religioni. vota, ac in dicta Societate tam-
Per Nos Stf aPPr°b,a,a Der Scdem «und^ admissa fuisse, et esse, ac
dispensari nec L SL , 3 ?uoquam P«eter Nos, et Sedem huiusmodi
«ate cessare posse. ^ ° qUain pcr W^zm dimissionem a Socie-
Itaa sivc tcmporaliu°nd° T qi" Coadiut°nim formatorum, sive spiritua-
ct Scholarcs inSOs ac" **** v ministeria' ut pracfcrtur, admittuntur, sed
Socictatem admissi hiSUprad,ctos aIios omnes, ct quoscumque, qui in ipsam
substantialia praedictaT"0 '\roba!lonis a quolibct eorum peracto, tria voU
Vcr*. ct propric relfri^ mp,icla cm«serintt aut emittent in futurum,
omnibus censcri cl im, ■ T\ Ct CSSe' ac fore- ct "biquc semper, et ab
nomman debere, non secus atque ipsos tum Societatis,
Rornani Pontijices
275
rumvis aliorum Regularium Ordinum Profcssos, suisque Praeposil
tUm ^ u,.c m ner omnia obedirc» et huic Sedi imrnediate subiectos, et
Praepositis
10 °mn,vis Ordinariorum, et delegatorum, seu aliorum iudicum iurisdictione
*n0T-~« nv/»Mintos. prout Nos etiam vigore praesentium eximimus.
c 22 Denique ut omnmm Societatis pnvilcgiorum luxta Qeneralis Prae-
siti dispositionem sunt participes, ita quoque excommunicationis maioris
latae sententiae, et aliis Apostatarum poenis, si qui a Societate deficiant,
<ubiacere, ac tamquam veros Apostatas puniri posse, nec a quoquam, ntsi
er Nos et Sedem praedictam, aut Qeneralem Praepositum ab eisdem poe-
nis absolvi, nec ante huiusmodi absolutionem, et a Societate dimissionem
Matrimonium contrahere, quinimmo eos omnes ad contrahendum inhabiles,
ac contractus huiusmodi nullos, et irritos esse, prout irritos facimus, et
annullamus.
§ 23. Et ut contradicentium audacia coerceatur, praemissas omnes, et
quasvis alias illis similes assertiones contra dictae Societatis Institutum, vel
quomoclolibct in illius praeiudicium pronuntiatas, aut scriptas, falsas omnino,
ct temerarias esse, et censeri debere.
§ 24. Praecipimus igitur in virtute Sanctae Obedientiae ac sub poenis
excommunicationis latae sententiae, necnon inhabilitatis ad quaevis officia,
et beneficia, saecularia, et quorumvis Ordinum regularia, eo ipso absque
alia declaratione incurrendis, quarum absolutionem Nobis, et Successoribus
nostris reser\*amus, ne quis cuiuscumque status, gradus, et praeeminentiae
existat, dictae Societatis Institutum, Constitutiones, vel etiam praesentes, aut
quemvis earum vcl supradictorum omnium articulum, vel aliud quid supra-
dicta concerncns, quovis disputandi, vel etiam veritatis indagandae quaesito
colore, directe vel indirecte impugnare, vel eis contradicere audeat, distri-
ctius inhibentes, ne quis, sive extra, sive intra dictam Societatem, nisi de illius
Qeneralis aut inferiorum Praepositorum licentia, notationes, declarationes,
glossas, vcl scholia ulla super praemissis facere, vel ea, nisi quantum verba
ipsa sonant, interpretari, aut de eis disceptare, seu scrupulum cuiquam
iniicere, vel in controversiam aut dubium revocare audeat quoquomodo, nec
glossas, aut interpretationes, sive impressas, seu scriptas, ad id pertinentes
fcgere, docere, aliisque tradere, vendcrc, vel apud se retinere pracsumat.
§ 25. Si quid vero dubii dc cisdem oriri contigerit, ad Scdem praedi-
«am, vel ad Qeneralcm Praepositum dictae Societatis, aut ad eos, quibus
iJ ipse commiserit, referatun
§ 26. Sicque in pracmissis omnibus, et singulis, etc,
(Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 55-00].
. 154.
Grcgorius XIII, const. Intcr Apostoticns, 5 sept 1584*
Reli n ^ ^posto'icas» et alias Canonicas sanctiones, quae de iurisiurandi
in no V*rilS temP°ribus prodierunt, fcl. rec. Nicolaus Papa III intelligens
nnullis Ecclesiis de earum consuettidine observari, ut earum Praelati ad
276
Romani Pontijiccs
Ecclesias ipsas primo accedentes, et in negocio receptionis novon.m r
nicorum, nec Praelatos admitti, nec Canonicos aliter recipi in dict T
nisi iurato ab cis, statuta, et consuetudines ipsarum Ecclesiarum •
non scripta inviolabiliter observare, inter Laicos etiam multarmn^r "^"
Castrorum, et Terrarum eum consuetudinis morbum in assumendta !?B',
hbus, Rectoribus, vel Officialibus suis irrepsisse, ut ipsi P0£Z ?L T*
et Officiales ad huiusmodi Potestarias, Rectorias, et Officia nullo J 2 ^
mittantur, nisi prius se statuta ipsorum locorum clausa iuravcrint serWo!
& 1. Et quia in statutis, et consuetudinibus supradictis interdnm
ia Ecclesiasticae libertati
.dc.rco ne sub tali generalitate iurandi, sic iurantibus peccandi occasio p '
beretur, cum mramentum non ideo fuerit institutum, ut vinculum essetto
qu.tatis, praedictus Nicolaus Papa animarum periculis obsistere cupien "
gdera, et sa ubri Constitutione ! praecepit quibuscumque scientibus co, ii
•n praedicfs consuetudinibus, et statutis illicita, impossibilia vel liben.
Ecclesiasticae obviantia, huiusmodi iuramenta ab eis nullo modo praes*
e .uramenta ea intcntione facienda, vel facta ut etiam illicita, vel impossi'.
b.ha seu l.bertat. Ecclesiasticae obviantia observentur, cum etiam sub tali
ThlTJcvTV0" P°SSent aDSqUC dlVinae Maiestatis offensa' dec™
m hu.usmod, ilhc.t.s, imposs.bilibus, scu libertati Ecclesiasticae obviantibus
non scrvanda, quin potius pro animarum salute, si sub forma praedictavei
_f«L.S 'B"°rantes Draedicta illicita. seu impossibilia, vel libertati Eccle-
ilh "^ k JUrare contin*eret' aa" observanda dumtaxat licita, possi-
.1. , et hbertat. Ecclesiasticae non obviantia iuramentorum intentio referri
«?h nt a"S 'Uramenta sub huiusmodi generalitate qualitercumque, et
ac *S33F 7u°mm f°rma Praesti,a vel P^estanda, ad licita, possibil,,
ac Ecclesiasfcae hbertati non obviantia dumtaxat extendi, ipsosque iuran.es
m„m rPer praestationem iuramenti huiusmodi non teneri. Vcrumtnmen
m U inf.nn.tcupidiquecensus sese in huiusmodi iuramenta cum animarum
suarum penculo praecipitaut.
rerti F,H°S qUOniam haec sanctorum quoque Patrum institutis, ct salubri
.unis TS •,CarUm QireCti0ni adv"^nt«r. et tamquam de radice ambi-
ea ZZ lr 0m"C b°num m Ecclesiis- ^usque publicis perverluot,
mnZnus n ,S,,0",S pr°hibere vo,entes- Pracscntium auctori.a.e
toZZ PraCd,C,am ponstitutionem Nicolai Papae, itidemquc alias omnes
pron u, £L i'°neS ' aDUSU' Ct rePr<>^«One huiusmodi iuramentonim
LioUbhiter otZr CM U°iqUe ab °mnibUS Ctiam QU°ad praC,CnU
supndictifnorn"1 Praecipimus' et interdicimus Praelatis, Canonicis, et aliis
Ventibus Cl2 ECdC8larUm Capitulis, et Monasteriorum ceterisque Con-
IScZ^T^T, Castrorum- et Temrum Communitatibus, et
impossibilia 1 ST* praeditis' ne °™ino iura.nenta illicita.
dcntin, obvh,umn iv3' VC Crtati Ecclesi^ticae, aut decretis Concilii Tri-
- wve ante s.vc post elcctiones, confirmationcs, provisiones,
' C I. 1, iarelarando , U, U . in VIo.
Ronuini Pontificcs
277
tiones, aclmissioncs, aut alios actus, ubicumque ac quocumque tempore,
'»r rictcxtu cuiusvis consuetudinis quantocumque tcmporc observatac,
^ootius corruptcla cst censenda, sive in genere, sivc in specie pracstare,
mld re vel exigcre, neve super praestitis, rcdditis, vel cxactis hucusque
fC lauam in iudicio vel cxtra inquietare audeant quoquomodo, vcl tur-
bare' illos eniflj qui iuramenta illicita, impossibiha, damnosa, vel Ecclesia-
sticae libertati, aut decrctis dicti Concilii obviantia, exigere contendcrint,
Episcopos videlicet, et alios quoscumque Pontificali dignitate praeditos suspen-
dimus a divinis, Capitula vcro, et Conventus, eorumque Ecclcsias, et loca
omnia interdicto Ecclesiastico supponimus, ac singulares personas excom-
municationis sententia innodamus, inhabilesque facimus ad obtenta, et alia
obtinenda eo ipso, Nobisque, et Romano Pontifici pro tempore existenti
relaxationem suspensionis, ct interdicti, necnon absolutionem ab excommu-
nicationis sententia huiusmodi perpetuo reservamus.
§ 4. Deccrnentes eos, qui talia iuramcnta scienter praestiterint, usu, et
commodo rei, et gratiae cuius causa iuraverint, eo ipso privatos tsse: alios
vero ignorantes ad praestitorum iuramentorum huiusmodi observationem
minime teneri. Necnon irritum, et inane quicquid secus per quoscunique,
scienter vel ignoranter attentatum est hactcnus, et deinceps contigcrit attentari.
§ 5. Non obstantibus praemissis, etc
[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 75, 76].
155.
Gregorius XIII, const. Populis, 25 inn. 1585.
[Cf. Codicis Iuris Canonici Docum. VIII. - Cf. etiam Collectanea S. C.
de Prop. Fide, vol. I, p. 256, nota (1)].
156.
Sixtus V, const. Romanus Pontlfex, 20 dcc. 1585.
Romanus Pontifex, Beatissimi Petri Apostolorum Principis Successor,
n a 1 t.ss.ma militantis Ecclcsiae specula, divina dispositionc collocatus, ex
^uito sibi Apostolicae scrvitutis officio omniiim Ecclcsiarum solicitudincm
Hcacl' !°nUSqUe Dominici Orcgis, qui linltis sanctae Catholicae. et Aposto-
ditni lW ner ""'vcsum Orbem terrarum diffusae, sacro ovili conclu-
I ,C" m Rcrere tenetur. Huius vero tam gravis, et ingentis oncris, Angelicis
Irttres r formidandi magnitudinem, Ut facilius ferre posset, venerabiles
qui ta M,( S Catllo,icos Episcopos in partem suae solicitudinls advocavit;
que SCniorcs In populo Dci, pleni sapientiae spiritu, in sua qtlfe-
Ubores hl excubantes, illius supremi in terris pastoris immcnsos
s" lcvarent, in quo uno, Deo auctore, plenitudo residct potestatis.
278 Romani Pontifues
Nimirum, ut Episcoporum opere, et adiumento, ubique Iocorum * •
commissi vultum agnosceret, et spiritualium ovium morbos intelhV t * $'b'
tionesque adl.iberet; atque ex sui muneris officio, perdita reouir, Z V"1'
reducerct, confrncta alligaret, infirma consolidaret, pinguia et f„rt
diret: denique assiduis pastorum vocibus admonitus, de toto fJi
s.ngularum statu certior redderetur, ne quicquam omnino illum htJTlT
rerum, quas ad Dei gloriam augendam, ad Christianam religionern oroni'
gandam, ad ammarum salutem procurandam necessario eumdem scire 0 '
m elhgere oportet, ut omnibus cognitis, et examinatis, pro ea, qi T
Ghris o Domino tributa est, summa potestate, alia in vinea Do^ll
evellat, aha p.antet, alia aedificet, a.ia destruat, quamadmodum « ^
temporum conditione salubrius in Domino viderit expedire '
§ 1. Ob quas sane causas iure optimo, et Spiritus Sancti instinctu ,
sanchss.m.s Pontificibus Praedecessoribus nostris lam ab antiqui sl
ponbus mstitu um est, et per mu.tas aetates magno Ecc.esiae Dei comrn do
ob emtumi t „ Episcop. Arch. p commo^
c ert, praescnpns temporibus, per se ipsos, ve. per certum eorum Nunci m
h n A, S'°n ueP0S,ta' Beatissimoru- Aposto.orum Petri et Pau.i, 2
hanc Almam Urbem suo sanguine consecrarunt, limina, tamquam fidei p*
erTntu T* TTo^ iurci»™<>° « visitahm» poffi.
Ponti V q C S' R: E" matriS SUac Complexu rccreati- et P*«™ Summi
ctbre ed 7U'° "d EcdCS,'aS SUaS r<*endas' alacriores.etins.ru.
hamlL vm t3m sa,utaris' atq»e necessaria constitutio, partim
2 Part,m antiaUI' humani *™eris «ostis astutia, variis
lia iml RC » tcmporu,n calamitatibus, valde refriguit, aliis alia atque
iii ibuT nrtrr" 3 prae,cxentibus- i" Krave animarum suarum periculum, et
sine n ,v EccI<*'arum detrimentum. Nec vero dubitandum est, quod
hT«^ml?lm' m°Cr0re comme™rare non possumus, perniciosissimas
Ecc ksta J * Tnu iam annis' 1,ominum Peccatis »> Promoventibus,
HmaTvisitatio ' tChn'3ti D°mini VCSt''S dilaceratur. ex eiusmodi saIube'-
nZum n ° ,ntmn,Ssione partim 0rtas essc- P**™ "atcnti progressione
K^JS^^/"*^ Nam si celeriter "> 'Pso nascentis mali
esset^ane il h, C°mS Pf° rei Rravitatc ad Romanum Pontificem relatum
Dom^, -arVut:^ sre:;u;r:;irtorita,ci statim stirpes 3kto
rcstinctae in to» f. tI,abol'C >gn«s scintillae subito oppressae, atauc
§3 Haec , r'nrS' * inCCndia non eruPisseut-
Apostolatus ariicem . gr?ViSSima incomrnoda, cum primum ad summi
^ntius^iSt^ 'ICCt imparib' Deo ita voIeute' vocati sumus>
statim dc adhibendn r°IUm CX 'ntimis ani,ni sensibus indoluimus, sed
Urget enim Nos Dci ^1" d'Vlna gratia adi"»rice, cogitare coepimus.
subiicit, quemadmo(l„am0r'.et aCfCS animo nostro stimulos, dies noctesque
rationcm reddatnus N ,Cmendo i,,iua '"tlicio, administrationis nostrac
vescu, „0,, occurramu» . ? tanto ma,°» q,,od niagis quotidie ingra-
crebro in mentem venbi n;,n possumus Nobis ipsis non valdc timere, cum
' Ct quasi a»res nostras personent sacrae illac voccs
Romani Pontifices 279
s et terroris plenac: Fili hominis speculatorem dedi te domui
comminationi ^ dc manibus tuis requiram. Et quod Pctro a Domino
|srad,e ^31 Confjrma fratres tuos. Et illud Apostoli Pauli, quod tanto magis
d'ct"m eSertjnet, quanto maiorem praeter ceteros, pastoralis officii curam
tT suinus: Attendite vobis, et universo gregi, in quo vos Spiritus San-
nosuit Episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine
suo.
0 irca eorunidem Pracdcccssorum nostrorum vestigiis inhaerentes, simul-
modum, et temporum spatia Ecclesiarum earumdem Praesulibus, pro
^usque intervallo, et locorum distantia moderantes, hac perpetua Consti-
tutione sancimus, decernimus, et mandamus, ut omnes Patriarchae, Prima-
tes Archicpiscopi, Episcopi, per universum tcrrarum Orbcm constituti a
Nobis deinceps ordinandi, etiamsi Cardinalatus honore praefulgeant, ante-
quam munus consecrationis suscipiant, seu eis consecratis Pallium de Beati
Pctri corporc sumptum tradatur, aut si ad aliam Ecclesiam transferantur,
antequam illius regimini, et administrationi se immisceant, si quidem prae-
sentes in Curia fuerint. manibus S. R. E. Diaconi Cardinalis ordine prioris, si
veroabsentes in manibus Antistitis, qui ad impendendum munus praedictum,
aut ad tradendum Pallium huiusmodi a Sede Apostolica delegabitur, iurent iuxta
formulam in libro Cancellariae Apostolicae quinterno appellato, nuper descri-
ptam, se Beatissimorum Apostolorum Petri, et Pauli limina, statutis in hac
nostra Constitutione temporibus, personaliter, ac per se ipsos visitaturos, ac
Nobis, et Successoribus nostris pro tempore existentibus Romanis Pontifi-
cibus rationem reddituros de toto eorum pastorali officio, deque rebus
omnibus ad ipsarum, quibus praesunt, Ecclesiarum statum, ad Cleri, et
Populi discipliniim, animarum denique, quae illorum fidei creditae sunt,
salutem quovis modo pertinentibus, et vicissim mandata Apostolica receptu-
ros, et quam diligentissinie cxecuturos.
§ 4. Quod si Iegitimo impedimcnto detenti fuerint, iurcnt se praedicta
omnia adimpleturos per cei tum nuncium ad id speciale mandatum habcn-
tcm, et de gremio suoruiu capitulorum, aut alium in dignita' ecclesiastica
constitutum, seu alias personatum habeutem, aut si huiusmodi hominem
ecclesiastica dignitate, et personatu praeditum non habeant, per dioecesa-
num Sacerdotem, et si Clero careant, omnino pcr aliquem alium presbyterum,
saccularem, vel regularem spectatac probitatis, ct rcligionis, de supradictis
omnibus plcne instructum. De huiusmodi autcm impedimento docere debcant
pcr legitimas probationes, ad dictum primum Diaconum Cardinalem, per
«upradictum Nuncium transmittendas.
§ 5. Quin etiain Principcs temporalcs; si quid pro eomm pietate, et
»ga hanc Apostolicam Scdem obscrvantia, Romano Pontifici volucrint signi-
^care, eosdem, sive Episcopos, sive alios, qui ab eis mittentur, fidos habe-
unt nuncios, ac relatorcs, quorum opera ab eadem Scde pro illorum domi-
wis, diiionibus, et rcbus firmandis, ac stabilicndis, et cum Dei, et sanctae
|eigionis causa, sme qua tuto consistere haud possunt, coniungendis, oppor-
°a sincerac caritatis officia, consilia, atque subsidia expectare certo potcnint.
8 0. Ad hoc autem dcbituni visitationis officium commocle explcndum
' Pfodicti omncs Patriarchae, Primates, Archicpiscopi et Episcopi, Itali vide-
2S0
Romani Pontifices
licet, vcl ex Italicis Insulis, unde in Italiam commodius traiici n
Siculi, Sardi, Corsi, et alii adiacentium Provinciarum Italiae acf
matiac, et Graecarum, quae e regione ipsis Italiae, et Siciliae oris sVnT»0*
anno, Oermani vero, Galli, Hispani, Belgae, Bohemi, Ungari Aneli'^
Iberni, et ceteri omnes, qui in Europa sunt citra mare OermanicuVpm
ticum, ac omnium Insularum Maris Mediterranei, quarto anno et on
Europae fines sunt, his Provinciis remotiores, ac etiam Africani HtlorT
nostris adversi, ac insularum maris Oceani Septentrionalis, et Occidcnt 1
Europae, et Africae citra continentem novi Orbis, tam qui nunc sunt qUf
qui ad Catholicam fidem per misericordiam Dci aliquando redierini quinm
anno, Asiatici vero, et qui extra Asiam, et in aliis novis terris Orientalibu*
Mendionalibus, Occidentalibus, et Scptemtrionalibus, ta.n in Insulis quam h
contmentibus, et denique in quibuslibet mundi partibus decimo anno itcr
susc.p.ant; et Deo concedente perficiant. Idemque institutum tertio quoque,
quarto, quinto, et decimo anno repetant, et observent. Haec autem anno-
rum spatia tcmpore suscepti muneris consecrationis, vel pallii traditionis,
aut translationis, ut praefertur, incipiant. Quae ne longius differarur, volu-
mus quod tempus qualecumque excursum alicui supradictis Praesulibus, qui
s.ve mortc praeventus, sive alia quacumque de causa ob non finitum tempus
ei praescriptum dicta limina non visitaverit, ita illius successori effluxisse,el
excurnsse mtelhgatur, ut termino ipso iuxta Praedecessoris sui iusiurandum
completo debitam tunc visitationem quamprimum conficere teneatur.
§ 7. Hi vero ex supradict- Antistitibus, qui hactenus ab hac sancta
beoV ord.nat. sunt, aut dictum pallium ab ea suscepcrunt, aut ad aliam Eccle-
siam translati sunt, prout cuique distantia locorum, et temporum intervalla
praescripta sunt, ad supradicta omnia observanda a die publicationis prae-
sentis Constitutionis omnino teneantur. Iubemus igitur in virtutc sanctae
obed.ent.ae sunradictis omnibus Antistitibus, praesentibus, et futuris, ut visi-
tat.onem praed.ctam, sibi, suisque Ecclesiis adeo utilem, ac necessariam, iuxta
pracscnptam formulam omnino conficiant.
§ 8. Si vero, quod absit, non egerint, eos ab ingressu Ecclesiae, ac etiam
U> adm.mstrationc, tam spiritualium quam tcmporalium, nccnon a perce-
pt.one fructuurn suarum Ecclcsiarum, a Capitulis eorum omni exceptione,
et mora cessante, mtcrim libere exigcndorum, et in opus fabricac, scu oma-
mentorum Ecclesiae emptionem, prout maior exegerit necessitas, insutnen-
uorum ipso facto tamdiu suspensos esse volumus, donec a contumacia resi-
obUncre5 rClaXat'°nern susPensionis huiusmodi a Scde pratuicta meruerint
roni °; N,°n obstan,ib,,s Privilcgiis, absolutionibus, indulgentiis, et aiiis
n°n visitandis Hminibus ciusmodi quibuscumque Eccle-
Scdom , l5' °! PCr q^^umque Rom. Pont., ac etiam Nos, et didam
mnovitk ^ 1SV,S CaUS'Sl perpetuo' vcl ad »™P»S. concessis. extensis, et
que contUr a° "T* COni™ Pracmiss* cuiquam nolumus suffragari, aliis-
tati Srpii^ .Ceten,m N°S Sa'Uti' Ct conscientiae SCCUn''
iuslurandum hucu c2 T\ '1 huiusmodi visitationcm obligati, eam con.ra
nucusquc d.stulerunt, consulcre vole.ites, eos singulos a penun.
Romani Pontificcs
2S1
Canonicis, Apostolicisque omnibus sententiis, quas proptcrca
^1"' ^ auctoritate pracsentium absolvimus, quos tamcn pro exccssu
'"'"^o^eleemosynam, quantam, et cui, vel quibus eorum Confessarius
£5 npplicandam, vohunus erogare
[Bull. Rom^ tom. 4, IV, p. 17J-I70J.
157.
Sixtus V, const. Coeli et terrae, 5 ian. 1586.
c j coe|i et terrae Creator Deus, quem unum Omnipotentem corde
crediinus ad iustitiam, et ore confitemur ad salutem, etsi homini, quem ad
imaginem, et similitudincm suam creavit, mentem dederit, quae non solum
divino fidei lumine illustrata, mysteria illa cognosceret, quae humanam intel-
bVentiam superant, sed etiam naturae suae vi, magno licet cum labore, prae-
clara multa investigaret, atque intelligeret, tamen ut superbum animal homo
non altum saperet, sed timeret, et immensam Conditoris sui maiestatem
humi stratus veneraretur, sibi soli eorum, quae eventura sunt, scientiam, et
futurarum rerum cognitionem reservavit. Solus enim ipse, cuius oculis omnia
nuda, et aperta sunt, et ad intimas hominum cogitationes penetrat, et con-
sequenter eorum actiones intuetur, solus ipse, qui vocat ea quae non sunt,
tamquam ea quae sunt, omnia pracsentia, et ante oculos posita habet, solus
denique omnia, et singula quaecumque totius temporis decursu, et saeculo-
rum aetatibus futura sunt, ab omni aeternitate novit, et admirabili provi-
dentia disposuit, quae non modo humanae tnentis imbecillitas ignorat, sed
nec daemones ipsi praesentire possunt. Quare idolorum in futuris annun-
ciandis falsitatem, et imbccillitatem, et eorum, qui eis cultum adhibebant-
vanitatem irridet Spiritus Sauctus apud Isaiam illis verbis : Annunciate quae
ventura sunt in futurum, et sciemus, quia Dii cstis vos; et in novo testa-
mento Christus Dominus discipulorum suorum de futuris cventibus paulo
cupidius inquirentium interrogationem gravi illa responsione rctudit, qua
etiam omnium fidclium suorum curiositatem cocrcuit: Non est vestrum scire
lempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Nec vero ad futu,
roscventus, et fortuitos casus praenoscendos (futuris eventibus ex naturahbus
causis necessario, vel frequenter provenientibus, quae ad divinationem non
pertincnt, dumtaxat exceptis) uilae sunt verae artes, aut disciplinae, sed fal-
'tfes.et vanae improborum hominum astutia, et daemonum fraudibus intro-
ductae, ex quorum operatione, consilio, vel auxilio omnis divinatio dimanat,
sive quod cxpresse ad futura manifcstanda invocentur, sive quod ipsi pra-
vitate sua, et odio in gentis humanum, occulte etiam praeter hominis inten-
tioncm se ingerant, et intrudant vanis inquisitionibus futurorum, ut mentes
"'minum pcrniciosis vanitatibus, et fallaci contingentium praenunciatione
""Plicentur, et omni impietatis gencre depraventur. Quae quidcm ipsis
^gnita sunt, non divinitate aliqua, nec vera futurarum rertitn scientia, sed
rae s«btilioris acumine, et aliis quibusdam modis, quod hominum obtu-
282
Romani Pontificcs
sior mtclligentia ignorat. Quamobrcm dubitandi.m non csi^ "
futurorum contingcntium, et fortuitorum eventuum inaulaitio '"^
gnitione, diaboli operationem se fallacitcr immiscere ut Jl t? PrJcc'
miseros homines a via saJufis avertat, et laquco damna.ionis ?n , * dola
cum ,ta sint, nonnulli haec fideliter, et religiose, ut d C n\T^>
sed cunosa sectantes, graviter Deum of.cndunt, errantes iDsi °? ""S
rem m.ttentes; tales in primis sunt Astrologi otaSa^iS ^
e Planetarii vocati, qui vanam fa.samque ^S^ehSS^0^
Btentes, divinaeque dispositionis ordinationem suo Cr TZSS**
ven.re audacissime satagentes, hominum ntotot^ lT^^»*
syderum et astrorum cursu mc.iunt.ir, ac iudicai^funirf
sent.a, et praeterita occulta, atque cx puerorum nrh, , I 'am
praecognoscere, iudicare et aff.Vmn« * -"vcrb.s cas.ous, et eventibus
pericub erroris e. l i de a t c n S Z" T"™"" n°n S,'"e "**
l»men, eum qui haec Th IT.l « AJUgUstlnus P™cipuum Ecclesi«
interrogat, Chris ianam n^m ♦ T in d°mUm ¥
mcrito Apostol u Zal ^ Dapt,SmUm P^varicasse affirmct. u. i
menses,ertenPora Tannnl^ ""^ m VerDIS: Dies observati*> d
vobis. Hl ig ? , viS mT e7\ mC0 »°1 *" CaUSa ,aboraverimin
suarum rufnan. g"aT ide Mum 7 5 mi8erandam »•""»"»
tum, futuros re um even uS et n, et Christianae
8Unt, ac ac.us hununw « V " Pr°SPere' ^ adVerSe °bVen,Un
«ciscuntur, «iS^b^T T " ***** ^
virtu.cm, et efficachn 2 ° ♦ ?dscnbunt' eisa-ue carn 'acultatem, vim, seu
nandi, ul sic omn ^ ^ 'SC*^ ****** praecognita ita incli-
rebus omnibus lw£l "2 eVCntUra sint' ata-ue ob cam causam de iis
sibi assumere ct hi P"*"08"^ praedictiones, et praecogniliones
""Periti. aUique ni.nTs cTcduli * f* T qUibUS DaUd ™d* °
huiusmodj iudiciorum et n7' r 'mprudentcs tanta"' "'d«n praestan., ut ei
dant, aut sperenf 11 ""^ P™scripto, aliquid certo esse cn>
infelicium dJsclpulorum credrtL' mendacium Magistrorum temcri.as, e«
«teria admoniti non intell *„n » ma?nopere deploranda est, qui vel divinis
clarissima Coeli svden sT ♦ . ""S pracstantia'». eui Coeli, et Stcllae. ct
inscrviunt, sic cnim m' ' U"a' Deo ita disponcntc, non .mperant.scd
mouebat Ne foTfe dmnT PT,l,m Dei' ut hunc mnm cavcret' prae"
°nmin astra Coeli et «*n i* * ad Coelum' videas Solcm, et Lunam, el
nus Deus tuus i./mini..^ deceptus adores ea, colas, quae creavit Domi-
1™ sydera mtmnST^i™ T^* ge"libus' Quae sub Coel° s,,nt- **
An8«l» iP9i.omness.mt ,, m'm SCrvire? nonne nobilissimae intclligcntue
eos. qui hacreditatcm cnnf,m,ni rat°rii 8Dlritu». in ministerium missi proptcr
ul non sohun Episcono? .» ,*? nam raliO"alcs oves ita d.ligit Dcus,
wendum grCgem ord/ J ^"'aclmodum a S. Ambrosio scriptum cst, ad
sed c.a.n Artgelos destinavcrit. Praeclare efiam
Romani Pontificcs
2r3
.... Ma,,na dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu
& Hieronymus^^m AngcIu|n delegatum. Quod si Angeli homines
nativitatis advcrsi)S A„geIorum custodiam, e. tutelam astra moliri, aut
flistocl j^yjjj qUae Cuni ipsis Angelis DtiUd modo sint comparanda? Nec
efficere po^ p'raetcrellnda est eximii Ecclcsiac Doctoris, et Beatissimi Pon-
r"C MaKiii Oregorli sentcntia, qui Priscillianistas hacreticos unumquemque
l! ncm sub constitutionibus stcllarum nasci putantcs, magno rerum, et
> borum pondere coiifutat. Absit, inquit, a fidelium cordibus, ut aliquid
patum dicant, vitam quippe hominuni solus hanc conditor, qui creavit
dmliiistrat, nequc enim propter stellas homo, sed stellae propter homines
factae sunt. et si stella fatum hominis esse dicitur, ipsis suis ministeriis sub-
ese homo' perhibetur. Utinam insani homincs haec sapcrent, et intelligerent,
jC Dei moni.is obte.nperarent in Levitico diccntis: Non declinetis ad Magos,
nec ab Ariolis aliquid sciscitemini, ut polluamini per eos. Neque enim quae
Chris.iana, et vera pietas repellit, ac damnat, tanto studio investigarent,
iisdemque misere se decipi, atque irretiri paterentur. Sunt etiam inanes qui-
dam homines, et curiosi, vel impii, et irreligiosi, qui futurarum, et occulta-
rum aliarum rerum notitiam adeo anxie habere student, ut ob eadem prae-
noscenda, et investiganda in divinae legis offensionem multipliciter incurrant.
Alii enlm Geomantiae, Hydromantiae, Aeromantiae, Pyromantiae, Onoman-
tiae, Chiromantiae, Necromantiae, aliisque sortilcgiis, et superstitionibus, non
sine Daemonum saltem occulta societate, aut tacita pactione operam dare,
seu Hlis, ac sortibus illicitis taxillorum, granorum triticeorum, vel fabarum
iactu uti non verentur. Alii vero aliquas pristinae, et antiquatae, ac per
Crucis victoriam prostratae idololatriae reliquias retinentes, quibusdam augu-
riis, auspiciis, similibusve signis, et vanis observationibus ad futurorum divi-
nationem intendunt. Alii autem sunt, qui cum Morte foedus ineunt, et pactum
faciunt cum Inferno, qui similiter ad occultorum divinationem, ad invenien-
dos thesauros, vel ad alia facinora perpetranda, etiam expressa cum Diabolo
pactione facta, in manifestam suarum pernicicm animarum, nefariae magicae
artis incantationes, instrumenta, et vencficia adhibent, circulos, et diabolicos
characteres describunt, Daemones invocant, aut consulunt, ab eis rcsponsa
petunt, aut accipiunt, eis prcces, et thuris, aut aliarum rerum suffimenta,
seu fumigationes, aliave sacrificia offerunt, candelas accendunt, aut rebus
sacris, vel Sacramentis, aut Sacramentalibus sacrilege abutuntur, adorationis,
fenuflexionis, aut quaevis alia impietatis obscquia praestant, cultum venera-
tionemve tribuunt; aut annulum, vel speculum, aut parvas phyalas sibi fabri-
a"t, aut fabricari curant ad Daemoncs in eis alligandos, seu includendos,
ut putant, ad rcsponsa ab ipsis inde petenda, aut habcnda. Alii praeterea
eham in corporibus obsessis, vel lymphaticis, et phanaticis mulicribus Dac-
moncs, de fu.uris, vcl occultis rebus, aut factis exquirunt, ut merito ab his,
quos Dominus in Evangelio tacere imperavit, vanas mendaccsque referant
^ponsiones. Alii quoque pracstigiatorcs, frcquentius vcro mulierculae quae-
m superstitionibus deditac, in phyalis, seu vasculis vitreis aqua plcnis, vel
A!bPnUl0 accensis cande,l's. etiam bcnedictis sub nominc Angeli Sancti, et
' Dlabolum omniam malorum satorcm supplices adorantes, vcl in ungui-
284
Romani Pontifices
bus, aut palma manus, quandoque etiam oieo pcrunctis ettmd
fallaciarum Architectum orant, ut similiter futura, vel occulta
spectra, ct apparentes imagines, seu phantasticas visiones sibi os^T
ab eodcm patre mendacii Diabolo aliis incantationibus, aut variL 1
tiosis obscrvationibus, futurorum, et occultorum huiusmodi Veritet ^**^'
runt, et hominibus pracdicere conteudunt. Quorum otnnium au
enumeravimus, consimilis impietas paretn cxitum habet, nin.irum \Z*T
monis pracstigiis ac dolis, tum qui divinant, tum qui divinationem ex*£
iUusi ac delus. m.serr.me reperiuntur. Itaque cum futuros eventusu^i
cons.derare antequam fiant, sit Dei proprium, illud necessario conse S
ut Astrolog,, et alu praedicti, qui huiusmodi futura praenunciare, u, "
nosccre quocumque modo, nisi Deo revelante audent, iniuste, atque iZ
denter, quod De, est, sibi assumant, et usurpent. Sic fit, ut dun ab eis Z
a dir fideT °;,S' CreatUn'S mUitaT' d,Vina -'-tas S
edemr^U r fntaS V'°,etUr' et ani™buS pretioso ChrisH JngJ,
redemptis, pestis, atque exitium importetur.
- Et ,icet iarnpridetn regulis Indicis librorum prohibitorum cx decreto
fuel ^SE nntin\ COnCiHi COnfeCt°' ",Ud intcr cetcra ™®£
fuen .it Ep,scop. d.hgenter providerent, ne huiusmodi Astrologiae iudiria-
ractatu\ et lndiccs 'egorentur, vel haberentur, qui de futuris co,
volun l SUCCefS'DUS' f0rtuitisvc «iftW, aut iis actionibus, quae ab human,
itSk , tPCm C" , Cert° f,iqU,'d eVenlUrUm affirmare audcnt. Pennb* *™
'X Ct observationibus, quae navigationis, agriclturae, sm
n d cae art.s itivandae gratia conscripta fuissent. Libros vero ontnes, d
2 Geoman ,ae, Hydromantiae, Chiromantiae, Necromantiae, sive in
ma« 21 C°" e" •SOrti,Cffia' Veneficia' Incantationca ar*
n m ,Cae;.ProrSUS re,,c,'et «boleri curarent. Non tamen errorum, corruptda-
2m~*;Tml abUSUUm Praedict°rum extirpationi usque adeo provv
vL^ qU1" C m"1. ad'U,C in n0nnu,Ha locis' et aPud Plurimos curiosius
ZtoL ? frcquenter, detectis diaboli insidiis, divinationum, sorii-
ieg.orum et var.arum superstitionum omnia plena esse in dies dctegantur.
tem inviJT 'g,tUr' qi" Pr° nostro Pastoralis Officii munere fidei integrita-
TinnZ ' am conservare d<*emus, et animarura saluti prospicere, quanium
d-imrnn^ t u° possumus- ex P^rnae caritatis visccribus optamus,
adl £te reprobantes om"e Kenus divinationttm, quae diabolo auc.ore
Mleit C,m> ?P Mm C Praedict,'S Curiosis- vel Perdltis hominibus f.cri
teft rw r raetCrCa S3nCtam l,lam Christianae Religionis riflq**
proiiclcn h U ag,tUr dC SUmma Crea,ori* Dei potestate. sapien.ia, e.
re.ineri Volent,rn' ^ in!c*ram ata.ue incorruptam, t.t par cs.,
™> Sm£ qU°qUC pracdictae N«* creduhtati, ac huiusmodi 10*-
Kis. atqueTnr^ ? ^"««Onuni, detestabili studio, ct execrandis Hagi-
q«od de antioun n 0Ccurrere' ut d* Christiano populo merito dici possit.
divinatio in lsrJ, ,'P°PU loscriP,ura est: Non est augurium in iacob, ncque
tate statuimus t ' ,„ pcrpctuo Wlttui» Constitutionc, Apostolica aucton-
alios quoscumquc dlrf T5 W ,am Con,ra Astrologos, Mathematicos, «
ac '««ciaiiae Astrologiae artem, praeterquam circ»
Romuni Pontificcs
285
navigationem, et retn n.edicam in posterum exercentes, aut
jgncultura , ^ nalivitalcs homlnum, quibus de futuris contingentibus
facientes .u 1^^,^ casibus, aut actionibus ex humana voluntate penden-
jaccess us cventurum affjrmare audent, etiam si id se non ccrto affirmare
'ibUS taut protestcntur, quam contra alios utriusque sexus, qui supradictafi
asserant, a fa||aces, ct perniciosas divinandi artes, sive scientias exer-
damna rofitentur! ct docent, aut discunt, quive huiustuodi illicitas divinatio-
CCnt' wtilegia, superstitiones, veneficia, incantationes, ac praemissa detestanda
2 S° et dciicta, ut praefertt.r, faciunt, aut in eis se quomodolibet intro-
mn\ cuiuscumque dignitatis, gradus, et conditionis existant, tam Episcopi,
Tpraeiati Superiores, ac alii Ordinarii locorutn, quam Inquisitores hacre-
Le pravitatis ubique gentium deputati, etiatnsi in plerisque ex his casibus
mtea non proccdcbant, aut procedcre non valebant, diligentius inquirant,
et procedant, atque in eos severius canonicis poenis, et aliis eoruni arbitno
animadvertant '
§ 4. Prohibentes omnes, et singulos hbros, opera, et tractatus huiusmoc.i
hidlclariae Astroiogiae, Geomantiae, Hydromantiae, Pyromantiae, Onoman-
tiae, Chiromantiae, Necromantiae, Artis Magicae, aut in quibus sortilegia,
veneficia, auguria, auspicia, execrabiles incantationcs, ac superstitiones con-
Bnentur, ac ut supra in memorato Indice interdictos sub censuris et poenis
in eo contentis a quibuscumque Christifidclibus legi, aut quomodolibet
riiineri; sed illos Episcopis, et Ordiuariis locorum, vel Inquisitoribus prae-
dictis praesentari, et consignari debere. Et n.hilominus eadem auctoritate
slatuimus, et mandamus, ut contra scientcr legentes, aut retinentes libros,
et scripta huiustuodi, seu in quibus talia continentur, similiter iidem Inqui-
sitores libere, et hcitc proccdant, ac proccdere, et poenis condignis punire,
et cocrccre possint.
§ 5, Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis,
cctcrsque conlrariis quibuscumque.
[Buli; Rom., tom. 4, IV, p. 176-179].
158.
Sixtus V, const. Qunnta Apostolicae, 18 mart. 1586.
Quanta Apostolicae Sedis dignitati detrimcnta, et eius subditis incom-
ro>da, ex Civitatum, Terrarum, et locorum Status Ecclesiastici distractione
obvenerint, assidua mcntis nostrae cogitationc revolventcs, Pastoralis soli-
dtudinis Nobis divinitus commissae zelo urgemur, illorun. consen-ationi
solertioris diligcntiac studio incumbcre, et quac propterea a Praedecessoribus
n°stris niaturo consilio, ac optlma ratione sunt sancita, approbationis nostrae
fobore comtnuhire. Alias siquidcm a fel. rec. Pio Papa V, Pracdecessore
"ostro, ernanaruni litcrae tcnoris subsequentis, Pius Episcopus, etc. Ad.no
net nos.
OmUttfar tcnor fmltts Constit., quia habctur supra, in N. 120.
2S6
Romani Pontifices
§ 1. Et deinde piae mem. Gregorius Papa XIII, e«am Pr \
noster, litcras praedictas, Apostolica auctoritate approbavit ct CCCssor
prout in ipsius Gregorii Praedecessoris literis desuper cLf.J°
continetui. ,,cc,ls pteia.
§ 2. Quocirca ne literae Pii Praedecessoris huiusmodi labenlk h.
cursu valeant labefactari, sed eo validius subsistant, q„o multiplic 2*
vinculo saepius fuerint stabilitae, vestigiis ipsorurn Praedecesso 2
rendo, easdem literas Pii V Praedecessoris, et in eis contenrSSl^
ex certa scientia nostra, auctoritate praedicta tenore praesentium PDS
mus, et conhrmamus, ac etiam innovamus, easque inviolabilis ,'irmita Z 2
obUnere, ac perpetuo observari debere volumus, et mandamuT
Nulli ergo, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 192].
159.
Sixtus V, const. Postquam, 3 dec. 1586.
Postquam verus ille atque aeternus Pastor, et Episcopus animaruraChn-
stus Dom.nus ad gubernandam universalem Ecclesiam, quam suo pretioso
sanguine acqu.s.vit, Apostoiorum Principi B. Petro coelestis si.nul ac terrenac
«NtfUdtt plen.tud.nem potestatis, eique suas in terris vices commisit, sicut u
catnedra .ps.us Petr. successor, et verus Christi Vicarius Romanus Pontifa
a.v na praeord.natione, eiusdem supremae Apostolicae dignitatis fastigium.
locum in terns tenet, ita etiam Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinaks
tpraesentantes personas sanctorum Apostolorum, dum Christo Salvaton
regnum Dc. praedicanti, atque humanae saluti mysterium operanti ministra-
FcrLi r l°l Kd in executione Sacerdotahs officii, et in dirigenda ipa
on. i t 10"Ca' Cl" Draeest' consiliarii, et coadiutores assistunt, quasi
hr ' * " .aurcs* ac "obilissimae sacri capitis partes. et praecipua illius mem-
t\Ll .,.pirituSa,,ct0 constituta, qui in hac ipsa Ecclesiastica Hicrarchia divina
SS * 'nfar ll,IUS CaelC5tis' Cui ex altera Partc respondcl. ordinaM
adum evecti cum ipso Romano Pontificc communi patre ac
sim s m,v qUem ex,omnibu» «ndique gentibus ac nationibus, in gravfr
sun mi in Mlle a^UiS rebUS fideles ornnium generum, omnium ordinum,
qUOt;die COnf,Uunt' tauti Ponderis molem atque onus popu-
^^S^o^^l sall,,e' pro fide'pro iustitia' pro umT
«neulamm fIm ■ ent' qui c,rca iPsum «nivereaii Ecclesiae serv.cndo.
Pontifcx . n>n,Cr',arUm commodi,;itibus sc impendant, quorum consilio idcm
tuosa unE?B!K!?^ quorum °Pera- ct necessaria, et plurimum fruc-
modo, ln dubiis !CaC Cl,ristianac «n secundis rebus ornamento, etcon-
talionc CathoHcao rT •°' -Ct adiumc,,to «se possit. Qui denique procxal-
Ke"g'onis, pro pace, et quiete Christiani Populi, pro ««f
1 Cf. n. 14Z
Romani Pontifices
ento et honore sanctae Sedis Apostolicae sanguinem, si ita res ferat, et
Srihun constanter effundant.
s l Cum itaquc ipsi veri cardines sint, et clarissima Ecclesiae lumina,
templi Dei bases, firmamenta, et columina Christianae Reipublicae singulari
uadam pietate ac doctrina, nec vulgari, aut mcdiocri, sed insigni atque eximia
virtute abundare dcbent, ut, quam gerunt, personam digne, et honorifice
vjleant sustinere. Ac quemadmodum praecipuae sunt partes summi Romani
Praesulis in iis asciscendis exquisitam adhibere diligentiam, et accurata cir-
cumspectionc providere, ut viri optimi, ac lectissimi assumantur, et vel in
hoc potissimum necessitati atquc utilitati totius Ecclesiae sibi commissae
consulatur, ita etiam Praelati ceteraeque personae Ecclesiasticae ad tantae
dignitatis sublimitatem promovendi, anteactae vitae laude, atque excellenti
quadam, et rara meritorum commendatione prae ceteris fulgeant, necesse est,
ut hoc amplissimo honore digni habeantur. Siquidem eorum vita ac mores
ceteris exemplo esse debent, verba, et responsa pro oraculis, monita ac prae-
cepta ab universis Christianis regulae, et norma recte vivendi, recteque sen-
tiendi existimantur, ab iis quasi sapientissimis magistris Ecclesiasticae disci-
plinae forma suscipitur, quae ad mores, vitamque cunctorum fidelium com-
ponendos longe lateque diffusa propagetur. Ipsi denique vere sunt sal terrae,
ac lucernae positae super candelabrum, ut inter sanguinem, et sanguinem,
causam, et causam, lepram, et lepram discernant, ac doctrinae opportunitate, et
veritate, infirma confirment, disrupta consolident, depravata convertant, luceant
omnibus qui in domo Domini habitant, ac primae huic Sedi assistentes cunctos
pastorcs, dum in gravioribus negotiis eamdem Sedem consulunt, eiusve opem
implorant, suo iudicio, consilio, ct auctoritate instruere, dirigere, ac docere
non cessent. Ceterum, cum non solum ad eos spectet plurima, et maxima
momenti negotia, et causas, quae cis in dies committuntur, praeclara fide, et
prudentia cognoscere, ac Legationibus in Provinciis gubernandis, et in gra-
vioribus rebus, saepius ad Regcs, et Imperatores perfungi.
§2. Sed, quod omnium caput, et suiuma est, ex eoruin corpore, numero,
et Collegio. ille ipse, qui cunctis pastoribus est praeficiendus, ac totius Do-
minic. gregis curam habiturus, Summus Pontifex deligatur, iidemque illum
suts suffragiis crcent.qui tunc demu.n publico bono Christiani populi, optimus
sine ulla dubitatione existet, si e numero, et suffragiis bonorum deligetur,
tati DSaCra electione censendi suut vcri interpretes, atque internuntii volun-
^s ei, cuius spiritu sicut universum Ecclesiae corpus sanctificatur, et
*P ur, .ta maxime hoc totum huiusmodi electionis opus eiusdem afflatu,
^nstmctu absolvi certissimum est, atque omnibus exploratum, ut vel ex
omniPS° PCrSnici P°ssit> quanta in eis requiratur puritas, et sinceritas ab
alien ^™5 a,fectu, privatorum commodorum cura, et factionum studiis
et ex3' qU°rUm Pectora» ct voces, templa, et organa futura sint Spiritus Sancti,
oofrc»?»" ? qUaS' scmin«bus is sit proditurus, in quein totius Apostolicae
i3 O d° De° annucnte mcrito ccnferatur.
el sdmir ^Uapropter' ut ta,,ti muneris amplitudd ea, qua decct, observantia.
gradus a '°ne apud cunctos mortales honorctur, et in quos ob cclsitiuiincm
' mnium oculi, omnium ora convertuntur, ln eis summac dignitati
2SS
Rotnani Ponlifices
par ciaritas, ct splendor eluceat, atque in eis glorificetur Deus hon 'fi
Sacerdotale ministerium, ct animae fidelium laetificentur, certesac b
simis huius honoris insignibus ii demum decorandi videntur, qui^!?
ditione, innocentia, ac sanctitate, et omni virtutum genere a' vero sol ?
bonorum largitore Deo supra ceteros fuerint illustrati. Proinde No!
quam placuit divinae bonitati imbecillitatem nostram ad summi AdoIP'
apicem vocare, inter ceteras, quas pro bono universalis Ecclesiae hi« ,
turbulentis tcmporibus, dies noctesque suscipimus, curas, et coSS
hanc .psam Pontificia nostra solicitudine dignissimam iudicavini « t S
communem salutem, et profectum Christiani populi nostrae curae crediti ,
ad .psius Sanctae Romanae Ecclesiae decus, et ornamentum circa CardinT
l.um elect.onem, atque assumptionem, tam a Praedecessoribus nostris.quam
a Nob.s hactenus editas sanctiones, et decrcta expenderemus; in quibus liot
pleraque salubruer, ac prudenter disposita, et ordinata fuerint, quia tamen
res humanae facile in deterius probbuntur, nisi sit qui eas assidue renovei
atque conservet, easdem illas sancliones, et decreta partim innovando, partitn
declarando, part.m pro rerurn, et te.nporum exigentia supplendo, et in melius
retormando, hab.ta super his cum venerabilibus fratribus nostris eiusdem
b. K. E. Card.nahbus deliberatione matura, de eorurndem fratrum cons.lt
et unan.mi consensu, hanc nostram perpetuo valituram Constitutionem duxi-
mus promulgandam, qua et nosmetipsos in re tam gravi nostri muncris
admonemus, et quam Nobis legem imponimus, eamdem nostris success»
nbus ind.camus, quos, et sui officli non immcmores fore confidimus, et sc
ai.quando m d.stricto, ac tremendo Dei iudicio suae villicationis rationem
esse rcucl.turos, Apostolo dicente: Omnes stabimus ante tribunal Christi, et
unusqu.sque nostrum pro se rationem reddet Deo.
§ 4. Pr.mum igitur, cum ita exposcente rerum, ac temporum qualitate,
occasione recessum fuerit a veteri illo more admodu.n paucos viros in
sacrum Colleg.um adscribendi, iamque plures nostra aetate Cardinales, quam
ant.qum.s .,, .psurn Collegium cooptar. consuevcrint, tum ut iuxta generalis
^onc.i., rndent.n. decretum ' omnium Christianitatis Nationum ratio habea-
, ' quia ln eodem Collegio multi. quae est humani corporis infirmitas,
2/™ ",orbis f«-equenter gravati, haud commode tanto oneri assiduc
suo u ucndo suff.cere qucunt. ut in hoc modcratio congrua adhibeatur, el
mZ T! pracscriba"tur. ne vel ad veterem illam paucitatem eos itdig»
CdZ MrSUS COrUm honor nimia- ac saperflua tiumerositate vilcscat, quod
Ac *Z2f V1 dUm m^tibW esscmus, vidimus, et experti sumus.
rcsnn.,,1 er'S bynag0Sae fiSu™ Sanctae, et Apostolicae Ecclcsiae veriiali
m C,'Piente "andatun, Domini factum ad Moysen, de con-
ro ViriS dC SCnibus ,srae1' q»os "osse' senes P°PU,i
suner au ' h T °"US P°Duli s^^cnt, ct non ipse solus gravaretur.
vit: de !Um tabernacul1 ^uctos, loquentc Domino, Spiritus requ*
namus S i n° 7 "m nostrorilr" consilio, perpetuo statuimus, ct ord>
Posterum connumeratis omnibus cuiusque ordinis Episcop*
1 Sc*. XXIV. de ^ u
liomani Pontijices
289
• et Diaconis Cardinalibus, qui nunc sunt, quique in futurum crea-
PrCS( ^ Tuncti simu! numerurn Septuaginta nullo umquam tempore excedant,
bU\ I s numerus quovis praetextu, occasione, vel causa etiam urgentissima
SdJrnc augeatur. Quod si unum, vel plures a Nobis, vel pro tempore exi-
nim Romano Pontifice in futurum ultra dictum numerum eligi in Cardi-
1 aut creari, aut pronunciari contigerit, decernimus huiusmodi electio-
nem creationem, et pronunciationem nullam, irritam, et inanem fore, et cen-
Midam esse, nullumque ius, seu titulum re aut nomine sic electo, seu electis
acquiri, neque eorum qucmquam pro Cardinali haberi, aut reputari possc,
aut dcbere, neque dictam electionem, creationem, pronunciationem ab initio
invalidam, et ultra numerum factam, si postea ad praescriptum numerum
moriente uno, vel pluribus Cardinalibus ipsum Collegium redigatur, propterea
cx post facto convaiescere, sed uti a principio sic deinceps in perpetuum
nullius fore roboris, vel momenti.
§ 5. Quoniam vero iam inde ab antiquissimis etiam Apostolorum tem-
poribus Diaconorum ordo ad inserviendum, et ministrandum in Ecclesia Dei
ex magna providentia dignoscitur institutus, et pro temporum varietate modo
maior, modo minor numerus esse consuevit, ita ut aliquando septem, inter-
dum quatuordecim, quandoque vero decem, et octo Diaconi fuerint, et tamen
hoc tempore tum propter eorum parvum numeruin, tum propter aliquorura
absentiam a Romana Curia, adeo pauci reperiuntur, ut corum officio satisfa-
cere nequeant, immo saepius Presbyteri Cardinales loco Diaconorum, contra
Patrum instituta Pontifici assistere, et ministrare cogantur. ldcirco statuimus,
ut cx praedicto numero Cardinalium, Diaconi quatuordecim, reliqui omnes
praeter sex Episcopos, Presbyteri sint, et esse debeant.
§ 6. Neque posthac quispiam in Diaconum Cardinalem assumi possit,
nisi saltem in vigesimo secundo suae aetatis anno fuerit constitutus, ita ut
omnino intra annum ad sacrum Diaconatus ordincm valeat, et debeat pro-
moveri, alioquin si anno elapso ad ipsum Diaconatus ordinem promotus
non fuerit, eo ipso tam in consistorialibus, et omnibus aliis actibus, et nego-
tiis Cardinaliliis, quam ctiam iuxta Constitutionem fel. rec. Pii Papae Quarti
Praedecessoris nostris super reformatione Conclavis editam, 1 in electionc
Romani Pontificis voce activa, ct passiva omnino careat, ac privatus existat.
§ 7. Diaconorum autem nuinerus sic praefinitus perpetuo rctineatur, ac
Uiaconi in codcm ordiue semper remancant, et si qui eorum ex devotionis
Jcrvore ad Presbyteratus ordinem promoti fuerint, semper tamen in eodem
tonatus ordine, et officio ministrent, ct suum locum inter Diaconos Car-
dmales teneant, donec cx Cardinalibus de novo creandis sive eligendis, alii
uconi praedictum numcrum suppleant, et in eorum locum subrogentur,
pC suhs,,luantur. Quo casu antiquiorcs Diaconi ad Presbyteratus ordinem
Promoti, ad Prcsbyteros Cardinales transire, atque inter eos sedere valeant,
ct connumerari.
et \n VCr° ^'aconos Cardinales, qui in sua vocatione permanserint,
n ministcriu ordinis sui perseveraverint, maioribus honoribus prosequa-
' h ttt&ndb, 9 oct. 1562, § 25. - Bull. Rom., tom. 4, II, p. 145-148.
19
290
Romarii Pontifices
mur, volumus ut cum aliquam ex sex Cathedralibus Ecclesiis qujh
Cardinales praesunt, primo, secundo, et tertio per obitum 'vel tranli
aut alias pro tempore vacare contigerit, antiquior quidcm presbvt r"
nalis praesens, salvo cuique Episcopo Cardinali iure transeundi '1 1
dimissa priore cui praeerat, ut moris est, promoveatur sed ubi n .
vacationes, tres itidem ex ipsis Presbyteris Gmlinalibus in Episcono? ^
fectt fuertnt, tunc si quarta alicuius harum Ecclesiarum vacatio Li-P*
excluso, ea tantum vice, antiquiore Presbytero, Prior Diaconorum
Itum, qut praesens fuerit, et in aetate legitima constitutus, vel si ille nol. T,
aut nequiverit assumi, sequens Diaconus eisdem qualitatibus praeditus ,
eam promoveatur, et ita deinceps in huiusmodi vacationibus sex Ecclesian I
praedtctarum perpetuo observetur, ut post tres Presbyterorum ad dictas bZ
stas promottones, quarta occurrente vacatione, Prior Diaconorum, aut seaucr.
ut praefertur, in Episcopum praeficiatur.
§ 9. Inter hos Septuaginta Cardinales, praeter egregios utriusque |ui
aut Decretorum Doctores, non desint aliquot insignes viri in sacra Theolo^
Magistn, praesertim ex Regularibus, et Mendicantium Ordinibus assunad.
saltem quatuor, non tamen pauciores.
§ 10. Antiquum vero Clementis, Anacleti, Evaristi, Alexandri, etaliormn
banctorum Pont.f.cum Praedecessorum nostrorum morem, per sexcentos,ci
ampUus annos continuata serie observatum sequi volentes, ac decretum i\m
per Nos tn nostro Consistorio editum innovantes, perpetuo sancimus tempu;
creanclorum Card.nalium, seu promotionis ad Cardinalatus honorem facien
dae, mense Decembri dumtaxat in ipsis temporibus, seu diebus ieiuniorum,
et non alus esse debere.
§ U. Ut autem ipsi Cardinales in regimine universalis Ecclesiae Nobis,
lPrw ?uP°re eXiStenti Romano Pontifici uti,iter assistere valeant, ac de
omn.bus Chr.st.anorum Regnorum, Provinciarumque moribus, rebus, et nego
..s prompte, et fideliter certa ab eis notitia, pro rerum emergentium oppor-
tate habeatur, pracdicti Concilii Tridentini decrcto inhaerentes, stalui
mus ut ex omntbtis Christianitatis nationibus, quantum commode fieri pol^
nt, idonei assumantur.
Pvni 12'. Practerea- *ui Cardinales creandi eru.it, legitimis, et honestis sini
rinn* "ata,:bus« nem,e u,,a Prorsus labe, aut illegitimorum natalium Stisj*
onin \ , T,S ^ 'ab0rent' sed omni macu,a» et impuritate careant, alio-
Daa-, l amteminentem dignitatis ^adum' P™«™ 'nhabiles, et illius b*
vis It rf f censea,,tur- Quocirca considerantes, quod licet tanta sii
Chri to p T'"111"" Matrimonii, quod Apostolo teste, Magnum est in
quos ue %Z™ ' Ut qui antea geniti crant- ex so,ut0' et soluta, Intt
tur, in nlSffT^ C° ntare P0terat' DOst i,,ud contractum legitimi habcan
gaudcnt nec Pr°VinCi,'S' et Dommiis- uo°i,itatis Privi,cSiiS "°D
feudonun et \ t8aecu,aria officia- h°nores, et dignitates, neque ad nobilium
corum vidcretur UnVUCCCSSi0ne8 admittuntur, quodque multo magis inde-
gitimt per scqnenrM . P0St0,'Cae Scdis dten»tate alienum, si huiiismodi D>
merentur, ac Cir<lin,i ,"mon,um' u* Pracfertur, legitimati, in Cardinales aSS»
Cardmalatus celsitudo, et splendor q.,i dignitati Regiae co*
Romani Pontific, s
291
ile deprimi, commaculari, aut quodammodo inobscurari posset.
paratur, digrlitati puriores natales respondeant, quoscumque illegitime
Ideoutpurw ^ Magnorum Principum, etiam Ducali, aut maiori,
nat0S,p"°ia et l.nperiali auctoritate fulgentium filios quocumque gradu.
etiam Ktg^. eminenlja praeditps, etiam genitos ex soluto, et soluta, inter
^"mnc Matrimonium constare potcrat, ac postea per subsequens Matri-
qU°S etiam rite, et solemniter in facie Ecclesiae contractum, vel alias
JjSJjL et quomodolibet habilitatos, ct natalibus restitutos, ac quorumvis
Ifnorum capaces effectos, etiam si cum eis, ut hanc ipsam dignitatem obti-
valeant, supcr defectu natalium fuerit expresse, et in specie auctoritate
Aoostolica quomodolibet dispensatum, nihilominus praedictae Cardinalatus
dignitatis prorsus incapaces, et ad eam obtinendam perpetuo inhabiles decer-
nimus, ac declaramus.
S13. Sed et insuper prohibemus, ne ii, quos propter defectus, vitia,
aut impedimenta quaecumque ad sacros ordines secundum canonicas san-
ctiones promoveri fas non est, etiamsi cum ipsis dicta auctoritate Aposto-
lica fuerit dispensatum, neve alicuius criminis, aut infamiae nota respersi, in
Cardinales ullo umquam tempore assumantur.
§ 14. Ceterum, ut non solum honore, scd etiam re ipsa cardines sint,
super quibus ostia universalis Ecclesiae tuto nitantur, divinaque, et humana
ministeria sibi commissa utilius exequi possint, statuimus, ut lectissimi, et
praecellentes viri in ipsum Collegium adscribantur, et quorum vitae probitas,
morum candor, praestans doctrina, et eruditio, eximia pietas, et erga salutem
animarum ardens studium, et zelus, in dandis consiliis sincera fides, et inte-
gritas, in rebus gerendis singularis prudentia, constantia, et auctoritas, et
aliae qualitates a iure requisitae, tam ipsi Pontifici, quam universo Collegio
cognitae, et probatae sint.
§ 15. Ac proinde ne homines sacrarum rerum plane imperiti, et rudes
atque Ecclesiasticarum functionum ignari, quasi in Ecclesia Dei hospites, et
peregrini statim huiusmodi muneri praeficiantur, iuxta decretum iam pridem
a Nobis in praedicto Consistorio nostro sancitum, quod pariter harum scrie
innovamus, districte interdicimus, ne quis ullatenus ad Cardinalatus hono-
rem assumi queat, nisi qui antea clericali charactere insignitus, et in qua-
tuor minoribus ordinibus constitutus, per annum saltem habitum, et tonsu-
ram gestaverit clericalem.
§ 16. Qim autem ad honorem adeo sublimem promovendi omni vir-
tutom, et praesertim castimoniae laude supra ccteros plurimum emincre
debeant, qui vero filios, etiam legitimos, ex uxore sua alias dignoscitur suscc-
Pisse, certum nequeat suae testimonium continentiae exibere, et pater erga
Proprios filios naturali affectu nimia quadam propensione feratur, veren-
oumque sit ne propterea variis propriae domus negotiis, ac rauWplid libe-
rarum ctira distractus, Ecclcsiae negotia sibi crcdita, aut negligenter tractct,
Jut minus solicite, et fideliter quam par est, eiusdem Ecclesiae iura tueatur,
Prohibemus, ne aliquis, qui utriuslibct sexus filium, scu filios, etiam ex
^'timo matrimonio susceptos, vel nepotcm, seu ncpotes cx cis habeat, ulla-
cnus ln Cardiiialcm assumi, aut promoveri possit.
2<)2
Romani Pontijices
§ 17. Insuper, ut fact.onum fomitem, et simultatum an««n
hoc coctu, quantum cum Domino possumus, amputemus dJ^wT' ** **
lulii Papae III Praedeccssoris nostri in sacro olfm Consistorio i"'
bantes, et dcclarantes, similiter perpctuo interdicimus, ne ullnm app*
pore assumatur aliquis posthac in eiusdem S. R E Cardin I qUanMc*
ex utroquc, vel alterutro parente germanus existat alterius Cardinnr^
•tautcodem tempore duo fratres germani in
esse possmt. Quinimmo idem decretum extendentes, et all 1" ''^
bemus quoque ne patruele, vel amitino, aut consob ino S^JS
alter e.us patruelis, vel amitinus, aut consobrinus ad CartSSl^
promoveri. *-*ruinaiatum valeii
§ 18 Scd, et pari rationc sancimus, ne patruo, aut avunculo rw .
v.vente e.us ex fratro, vel sorore nepos, nec rur us nepo t ^f^
sorore Cardinali existente. illius patruus, aut avunculus nec u l 32
a J.s, qu, pnmo, aut secundo tantum consanguinitatis gradu Zai 2
ah vivent. comunctus sit, quamdiu is vixcrit, in Cardinalema sZ 25
^Pmnea, et singuli praedicti tam pater filios, aut nepo 1™Z ^
r r^ ve7^'reP ;Ue,CS' ^cul^Z
^dSo S„!iT,8,ut s;p;a primo1 aut secund° «rad«
a ter altero Card.nah vivente, ad Cardinalatum inhabiles, et illius incapaca
is iceat Inen^ f ,0Me,m °! quacun««ue et,'am «^ntissima causa I
n^iu n n 1 P " , P ' E n,h,,om'"us ^«o, creatio, ac pronunciatio Can
el aZ tab T praeSentCm Prohib^onem, aut interdictum facu,
MdU^j£* ,rr'. ' "ianiS Sit 60 ipS0' aC cura omnibusindcsccutis
numus sit roboris, vcl momenti.
assiire * S^^fSf"11;^ proprium *"* eorumdem Cardinalium munus
ChriSti in terris Vicario' i" regenda Eccbu
Ct °peram Praestare, atque cum eo Eccte
san^ iPS°SC,Ue ,Um ad id « iRSius officii dcbito. tuma
pruc u a" ri^p tCneri' 3C propterea ^urdum esse Cardin^s
aaDe n flCC, Vitam ct ,ocu'" mansionernque suam in
pcmicicJ n nin praccc,sam ~ntra huiusmodi officii dcbitum et in suarum
E ?n (2ES nCgIigere' 30 dCSerere' ^ercnte decreto simiiiter a
trun cons^ Tu° "^™ dudum des»Pcr Promu.gato, de eorumdcm Fra-
ria absen ^SS^ 1* °rdinamus' «e quis in posterum a Romana O
Ut intra anmm, a'!! crectur' aut Pronuncictur, nisi hac adiecta condi.ione,
tencatur ecil ^omanam Curiam vcnirc. et Apostolorum limina visitart
morc beVed^ ac ^3"1 BiretUm rubrum> ^od a Romano Pontifice de
i^ponatur iurct i m nuncium mitli solet, ei tradatur, illiusve capiti
Btitutat, cui id Person^ alicuius in dignitate ecclesiastica con-
numcrandum omni m fUerit> SC intra annum a die Praestiti iuramenti
■Ko- ubi Rom Cur a P°stP°s»*a. et impedimento remoto, ad Urbem, vrl
• tcmporc fuerit, personaliter advcnturum, ut sistatsc
1 Cf. N. 87.
Romani Pontijices
293
u-s aut pro temporc cxistenti Rom. Pontifici, et Sanctae Scdi Apost. cuius
h ^uiis erit ascriptus, et quandiu ipsi Pontifici visum fuerit, muneri suo
^umbat: atquc ita de legibus, inoribus, consuctudinibus, ac toto statu
" sdcni Scdis plenc instruatur, atque ad Ecclesiae, seu Provinciae, cui for-
prtecri^ necessitates sublcvandas, abusus tollcndos, mores reformandos,
ccclesiasiicam disciplinam, si qua ex parte labefacta fuerit, restituendam
opportuna, et salutaria consilia ab ipsius Pontificis paterna caritate, sapien-
tU et vigilantia recipiat, et pro viribus excquatur. Cuius quidem iuramenti
postquam per eum pracstitum fuerit, publicum inde instrumcntum confi-
ciatur ct in forma authentica ad Nos, vel nostri pro tempore successorem
nulla intcrposita mora transmittatur, Quod si forte id iurare recusaverit,
voluraus, ut biretum rubrum ei omnino denegetur, ac nequaquam tradatur,
std ipso facto, absque alia dcclaratione, vel decreto Cardinalatus honore pri-
vatus existat, atque habeatur, in omnibus, ct per omnia, ac si numquam in
Cardinalem assumptus, vel promotus fuisset. Inhabilis quoque ad eamdem
dignitatem postea obtinendam, et iliius incapax efficiatur. Sin autem iuret,
3C birctum rubrum accipiat, sed tamen postea ad Urbem, et Romanam Cu-
riam, ut pracfertur, intra annum a die praestiti iuramcnti non comparuerit,
tunc pariter absque alia declaratione Cardinalatus dignitate, officio, titulo,
denominatione, atque omnibus, et quibuscumque illius insignibus, faculta-
tibus, privilegiis, aut auctoritatibus careat eo ipso, et perpetuo privatus sit,
etesse censeatur, perinde, ac si numquam inter Cirdinales cooptatus fuisset,
nec biretum rubrum accepisset. Quod quidem biretum post idtempuscon-
festim deponere omnino tcneatur.
§ 20. Decernentes sic in praemissis omnibus, et singulis pcr quoscum-
que ludices, et Commissarios, etiam causarum Palatii Apostolici Auditores,
et ipsos S. R. E. Cardinales, in quavis causa, et instantia, sublata eis, et
eorum cuique quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et auctori-
tate, iudicari, et definiri debere, nccnon irritum, et inane quicquid secus
super his a quoquam quavis auctoritate, scientcr, vel ignoranter contigerit
attentad. ^ '^9W4«ivV wd5( .
§ 21. Non obstantibus, etc.
[Bttlt Rom., tom. 4, IV, p. 279-285].
160.
Sixtus V, const. Religiosa, 13 apr. 1587*
Rclipiosa Sanctonim Pontificum Pracdcccssorum nostrorurn providentia
^ wtum olim fuit, iam inde vetustissimis temporibus, et posteris traditum,
Tituli" C |ROmaUe Ecclesiae Presbyteris, certae in Urbe Roma Ecclesiae,
Urbis ^u^{ ^uacdam cuiusque propriae dioecescs; Diaconis vero,
^CTtre ^"^r 3C* ^'iristirinae ReliRionis propagationem, et conservationem
*rie ac n Uf*^uae qtiidcm sancta institutio plurium sacculorum continuata
pro temporum varietate susceptis incremcntis, ad nostram usque aeta-
294
Roinani Pontifices
tem servata, ita viget, ut praeter sex Episcopos Cardinales, quicerti.r
dralibus Ecclesiis Urbi finitimis praesunt, singulis Presbyteris ct rv
ardinalibus propriae in Urbe Ecclesiae, Tituli videlicet et Diaco ■
suis Clero, et Populo, ac quasi Episcopali iurisdictione in spirituilih °*
temporalibus regendae, et administrandae committantur.
§ I. Proinde Nos, postquam per nostram nuper editam ConstituhW™ .
creandorum Cardinalium numerum, computatis sex Episcopis praedirti, !'
tuordccim Diaconis, reliquis vero Presbyteris Cardinalibus, ad sen
praescrips.mus, nunc quoque ad Dei honorem, atque ad ipsius SancJT
manae Ecclesiae dccus, et ornamentum, ac Romani Cleri, et Populibon !
reg.men, salubremque directionem, eisdem Presbyteris, et Diaconis Cardi»
hbus totidem Titulos, et Diaconias, ipsorum amplitudini, et dignitati niaxk*
congruentes, duximus assignandos. Ac licet pleraeque ex antiquis Ecclesiisi,
T.tulos, et Diaconias concedi solitis, aut a Praedecessoribus nostris succt*
temporum additis, adhuc integrae, et illaesae permaneant, tamen quia ncr'.
nullae, tum d.uturnitate, et iniuria temporuru. tum diversis, quae olim con-
t.gerunt, e.usdem Urbis direptionibus, incendHs, et ruinis collapsae w
Nos ant.quae pietatis, et Religionis Christianae monumenta conservare cupicn-
tes, s.cut. Sacrosanctas Basilicas, et augustiora templa antiquitate ipsavei*
randa, nedum sarta tecta custodiri, sed et ingenti nostro sumptu refici, insu»
rari, et ornan in dies magis curamus, ita etiam primo quidem loco vetert,
et nob.les Ecclesias, priscis temporibus in Titulos Presbyterorum Cardina-
l'um, ut praefertur, institutas delegimus, easque omnes, quae adhuc extant,
volu.mus omnino in Titulos pro modernis, et futuris Presbyteris Cardios-
l.bus ret.nere. Deinde ex iis. quac recenti memoria in Titulos erectae fue-
runt, praetermiss.s quibusdam, propter loci incommoditatem, aut alias min;
lUone.s, ceteras itidem retinere, ac demum, ne Titulorum numerus Presbv
tens Cardmaiibus desit, exemplo nonnullorum nostrorum Praedecessonr
alias partim antiquas, nondum tamen huiusmodi honore decoratas, partir
vero recentiores, celebres tamen Ecclesias, dignitate Praesulum maiorem ia
modum .llustrare, et in similes Titulos erigcre, et instituere, ac pro nunwo
resbytcrorum Cardinalium tot Titulos addcre, et supplere, ex Diacon •
quoque ant.quitus institutis, quatuordecim magis insignes pro totidem Dia-
con.s Card.nal.bus seligere, et congrua distinctione confusionem perpetuo
lo. ere Uecrev.mus, cosdcm nimirum Titulos, et Diaconias proprios cuiusque
ruims certos, et distinctos assignando, ita ut numquam in postcrum, quod
nactcnus sacpe factum est, Presbyteris Diaconiae, nequc Diaconis TituB
resDytcrales, perturbato ordine. aut promiscue concedantur. Quocl quidem
» 7LTnSQ CUI" Videtur' ut quemadmodum Summus Pontifex tmW
eercnr !S'ae nraesidens' et omnium totius Orbis Ecclesiarum solicitudinem
E i.ior' " tamen Urbis Ror»ae Episcopus existit, et in ea ditf I
rationc SrcUn "T™ Sacerdota,is POtesta«s Cathedram tenet, pari quoq^
functione atm,, ' qU°3 Uti SDeciales S- E. Hlios, in Apostolicl m***
* qUC m u«"versae Reipublicae Christianae administratione
' Cf. n rl9<
Romani Pontifices
205
v i.c maxime coniunctos habet consiliarios, et cooperatores in
cipuos, s.D.q e oljm Bcati pelrj Sede in ea cons(itutai jpsius, et
wdem Urpc doctrina, et martyrio consecrata, ct caput Christiani
Coapostoii ' g ef{ccla est certa Sedes, mansionem, et locum unicuique
0rb'S' a sicnet cuius quidem loci concessione, iidem Cardinales, et sui
^•""dmoneantuV, et residcntiae, quam assistcndo ipsi Romano Pontifici
° debent et vel ex hoc magis tamquam in unum corpus compacta
^Tra sacro' capiti connexa essc, ab illo dependere clarius dignoscantur.
8 2" Habita igitur cum Vencrabilibus fratribus nostris eiusdem S. R.E.
r Himlibus deliberatione matura, de corum consilio, et asscnsu, statuimus,
inrdinamus in posterum perpetuis futuris temporibus, Presbyteris Cardina-
ihus has tantum, quae infra descriptae sunt, Ecclesias, neque alias in Titulos
S n ri deLe, vldelicet, ex antiquis S. Crucis in Hierusalem SS. MarceL
n et Petri <S Quatuor Coronatorum, SS. Ioannis, et Pauh, S. Anastasiae,
fsabinae s/stephani in Coelio Monte, S. Clementis, SS. Ncrei, et Achillci,
S Susannae S. Pudentianae, S. Sixti, S. Petri ad Vincula, S. Martini in Mon-
tibus S Eusebii, S. Priscae, Sancti Vitalis, S. Marci, S. Marcelli, S. Lau-
rentii in Lucina, Basilicae duodecim Apostolorum, S. Uurentu in Damaso,
quae S R. E. Vicecancellario pro tempore existenti perpetuo concessa, ct
Lignata est, S. Balbinae, Sanctae Ceciliae, S. Chr>'sogoni, S. Praxed.s, S. Ma-
riae Transtiberim. Ex posterioribus vero SS. Quirici, et luhtae, S. Ioann.s
ante Portan. Latinam, S. Agnetis in Agonc, S. Laurentii in Pahspema, S. Tho-
mae in Parione, S. Silvestri in Campo Martio, S. Pancratii, S. Bartholomae.
in Insula, S. Matthaei in Merulana, S. Mariae de Aracaeli, S. Mariae in Via,
S. Mariae supra Minervam, S. Mariae Angelorum in Thermis, S. Hieronymi
lllyricorum, necnon quas supradictis antiquis, et posterius institutis addimus,
et ex nunc in Titulos Prcsbyterorum Cardinalium, cum honoribus, insigTU-
bus, privilegiis, auctoiitatibus, et praceminentiis debitis, et consuetis, instar
aliarum Ecclesiarum, quae in similes Titulos per nostros Praedecessorcs anti-
quitus ercctae, et institutae fuerunt, sine alicuius praciudicio, perpctuo en-
gimus, et instituimus, ac Titulorum nomine, ct dignitate insignimus, et deco-
ramus, S. Honuphrii in Ianiculo, mutato illius statu ex Diaconia, quae hacte-
nus fuit, in Titulum Presbyteralem, S. Augustini. S. Mariac dc Populo, S. Alexu
in Aventino, S. Blasii de Annulo, S. Mariae de Pace, S. Salvatoris dc Lauro,
S. Petri in Monte Aureo, Sanctissimae Trinitatis in Monte Pincio, S. Mariae
Transpontinae.
§ 3. Ex Diaconiis vero antiquis statuimus retinendas esse tantummodo
quatuordecim infrascriptas, videlicet Sanctae Mariae in Aquiro, S. Mariae in
Cosmedin, Sanctorum Cosmae, et Damiani, Sanctae Mariae Novac, S. Hadriani,
S. Mariae in Via lata, S. Mariae in Porticu, S. Angeli in foro Piscario, S. Ni-
colai in Carcere Tulliano, S. Mariae in Dominica, S. Eustachii, S. Viti in
Marccllo, S. Agatae, ac S. Georgii ad Vclabrum Ecclcsias, quae insigniores
«^tunt, et praescriptum a Nobis Diaconorum Caidi.ialium numcrum cxae-
quant- • ' , r , ' , - , ' , . n K . >■
§ 4. Ita ut computatis Ecclcsiis Catheclralibus, videlicet Osticnsi, ct Vc-
'Kcrna invicem tmitis, Portuensi, et S. Rufinae itidem unitis, Albanensi, Sabi-
29fi
Romani Pontifices
nonsi, Tusculana, et Praenestina, quibus sex EpiscoDifCT^ ^
et Titu.is Presbytcrorum superius designatis, KK^S*!!
siarum constituant. ■ 1 scP«»8inta Ectfc.
§ 5. Et alter practerea Tilulus supra numerum aclditn* .» . ,
contmgat Diaconuin, vel Episeopum Cardinalem Vicecaneel i'rh "**
icleo eumdem diclac Ecclcsiae Sancti Laurentii in D™^„ * °*«
lario pro tempore exis.enti per lileras £ ^
decessons noslri porpetuo, ut praefertur concv«, „,men,ls PaP«Vllpw
alieui Pres„y,ero cSdtal. ^SHSSxSSSSS **' •
obtentas ^^it^T^^
quascumque illarum S!! P^esentes, ex nunc eo ipso vacare.ei
per, eflam Motu Z»r io Z r \ COncess,ones. ucc"on dispensationes des,
Htas, quae L JZll \ C°nS,Stona,,ter' ac simili fratrum consilio expe-
MtaS uissrss: nos r,s* quacque a n°bi8me«p^ ~«i
et inde secuf ! ^ L *T ****** processusqu* habitos per easden,,
nulla, ac nu, L fro ££» VCe,~r ''"""""^ * «nuI,a^>^
dem Cardinalibus cv?unnL • T nunc,amus' mox «slgnaturi eis-
per eos hacteZ «S T pereoms Ecclesiae in Titu,os- ■»« Diaconiu
K0r?Ss ISER" n°Strf decreti vacant, et eoru. cai-
ordini congruentek * " SUpradicto nu">^o, proprio cuiusque
^^m^^^T"0 SUpranominatis Ecclesiis, etiamsi eantn,
naHum concedi solit/ * f .T* ^ denomi»atio"es Diaconorum Card,-
Singularum situationes ■ iiS Draefici consuevcrunt(quanin.
«pressis) nomm, ,,vocat,ones praesentibus haberi volumus pro
aut S^^j£Sh' ^^i^tiones, et statum huiusmodi Titulorurn,
interdtcimus nedV«t Sl,pprimimus- ct extinguimus; ac districte etiam
«suprascrinH m,J./ = ufWm perpetuis futuris temporibus, alia quam
latUB; cuipiam ZZl? ^' In Titu,um- ■*« denominationem Cardina-
neque aliis quam aut Dlacono Cardinali, concedatur, aut assignelur.
?td Cardinales pS i"1? ^™*' aut Diaco""s. Presbyteri, vel Dia-
P^esbytero, neque r.!!I 7./ * umauam ex supradictis Diaconiis,
d°I''bet conccdatur ve, ** 6ktis Titu,is D''acono Cardinali quomo-
quavis causa, desuper dispcSuT' "^"^ 'iS' 9Ut e°rUm aliq"°' "
"npllantes, parl raSl Con8,8t°ri° «iper hoc edita, innovantes, et
' Ct'am P«Pctuo prohibemus, ne in posterum nlicui
*** '«2. - Bu... R„m., tom. 4, I. p. * I»
Romani Pontifices
297
ro aut Diacono Cardinali, qui alterum Titulum, aut Diaconiam quo-
llS lih t assccutus fucrit, quive cx ordine Diaconorum ad ordinem Prcs-
m° um vcl ad Episcopalem diKnitatem transierit, aut ex ordine presby*
s in Episcopum pariter promotus fucrit, licentia, et facultas retincndi
lCf" m Ecclesiam sui Tituli, vel Diaconiae in administrationem, aut in Titu-
hun neve Canonicatuum, pracbendarum, dignitatum, officiorum, aut bcne-
(iciorurn dimissi Tituli, vel Diaconiae collatio, neque Palatii, domus, vineae,
hortorum, aut fructuum, reddituum, et proventuum, aut iurium quorumcum-
que ad huiusmodi Titulos, seu Diaconias pertinentium, ad tempus, seu ad
vitam retentio, aut lilla alia reservatio, quovis praetextu, occasione, vel
causa, etiam melioramentorum, et sumptuum in illarum reparationem, neces-
sitatem, sive utilitatem factorum, concedantur; sed volumus ut ipsi Tituli, et
Diaconiae, cum illis annexis, iuribusque, et pertinentiis suis universis libere
dimittantur.
§9. Insuper praecipimus, et perpetuo ordinamus, ut de cetero in qui-
buscumque literis Apostolicis, in quibus Cardinalium subscriptio manu pro-
pria facieuda crit, iidem Cardinales, etiam Tituli, seu Diaconiae, vel Episco-
patus sui Cardinalatus nomine expresso se subscribant.
§ 10. Decernentes per huiusmodi erectionem, et institutionem, decem
praedictas per Nos in Titulos erectas Ecclesias tantummodo, novis privile-
giis, et dignitate auctas, decoratas, et inslgnttas, nihil autem omnino prae-
iudicii cuiquam illarum, nihil alicni iuris detractum, aut immutatum censeri
possc, aut clebere; sicque per quoscumque Iudices ordinarios, et delegatos,
etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, et Cardinales praedictos, sublata
eis, et eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et
in quavis causa, et instantia, iudicari, et definiri debere, necnon irritum, et
inane, si secus supsr praemissis, eorumque aliquo a quoquam, quavis aucto-
ritate scienter, vcl ignoranter contitjerit attentari.
§ 11. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis,
ac Ecclesiarum supradictarum, et aliarum quarumcumque, necnon Ordinum
iuramento, confinnatione Apostolica, vel quavis finuitate alia roboratis sta-
|ufe, et consuetudinibus, privilegiis quoquc, indultis, et literis Apostolicis,
'llis. ac quibusvis personis quomodolibet concessis, approbatis, et innovatis.
Quibus omnibus, illorum tenores praesentibus pro expressis habentes, spe-
cialitcr, etexpresse derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque.
§ 12. Sic igitur ipsi Cardinales, quibus huiusmodi Ecclesiarum regimen,
^ra, et administratio pro tcmpore commissa erunt, eas in spiritualibus, et
temporalibus solicite, fideliter, et prudenter, regant, et gubernent, ac iuxta
^nstitutionem piae memoriae Lconis Papac Decimi Praedeccssoris nostri, ln
^ncilio Laterancnsi novissime celebrato, editam,1 frequenter visitent, circa cul-
^dWnuni Invigilent, mores, ac vitam Cleri, ct populi eis subiecti diligenter
Porent, eosque ad rectc, ct honcste vivendum paterno moneant affectu;
^onorum, ac temporalium reddituum curam gerant, sic ad Dei gloriam, et fide-
P°Puli aedificationcm, pia, et magnifica structura, et fabrica, slos quique
' Sapernae dispositionis, 5 maii 1514, § 19. - Cf. N. 65.
29S
Romani Pontijices
Ecclesias instaurare studeant, et exornare^tta^TT! ~~ ^
pro divini cultus augmcnto, et salute ^JZIZT^ * *****
dum aliqucn Presbyteru.n, qui hmta^S^T^^i
Ecctes.as, si reparatione indigeant vel oir. ' , mat« 8,ve ««aserai.7
collatis, prout cuique pro nS * b°n'"S «W .5
- exibeant et liberales, ut ca™ £?5*2M ^ *
t ntorum Praesulum respondeant dtaM^iSS ?' el
bus personis gaudeant se commissas et enn.m , &c,esfac tam Nbfa
qie Cardinales cxinde ipsius S R. E cSm^T^ H,ttln^^
statem sua pietate, solicimdine, et ^SSSffSt memb« s»"'. -
reverentiam omnium gentium erga illam exem ' • "^8 «to,H <
ffn.ter augeant, ac denique praeter aeter n P \ ^0™"1 *
quoque laudum praeconia, a Nobfs Tl2\t ,f ^U?0nls P^emia, di^
§ 13. Mandamus vero ut praesen es Zr Sede Va,e,nt nrom^
Apostolicae de more describanfur ™ " quinterno Cancellari*
§ 14 Nulli ergo omnino hominum, etc.
IBiUt Rom, tom. 4, IV, p. 295.298].
161.
S-tus V, ep. Cum freauenter, 2? iun. ^,,
utroq^e^^ * £ *n«chi quidam, et Spadones, o,i
emittere non posse, quia imoura man''estum est, eos verum semen
xibus cum mulieribus ZSS^Jt*** ««* ,mmundh
semml, Ifcet ad generationem ^ a£I lf • Im°rCm f°rSan <Iucmdam similem
dunt, Matrimonia cum muSih, c matr"non" causam minime aptum effun-
scientibus contrahere pn«ul„^irae8ertim hunc ipsum eorum defectum
et super hoc diversae qUC 8,0i ,,Cere Pertinacifcr contendant,
deducantur, requisivit a * e q C0_ n«roverawe. ad tuum, el Ecclesia.icum forum
sit statuendum. ratern.tas tua, quid de huiusmodi connubiis
naturae ratiouem, qi/SZ!'!: qUod secundum Canonicas sanctiones, et
*P« ad contrahenda maWmonf . SUnt' et ir"PotcnteS, iidem minime
Spadones, quas tamquam „ " L qUodo-ue P™«licti Eunuchi.aut
sorores nolunt, qula exDerien*?^ C "0n possunt- easdem habere ut
d«* (acutant quam mXe n ° ' lam ,psos dum se P°lentes ad coeun'
ut carnaliter invicem coniu^,,',,,, ? C'S nubunt- non «« caste vivant, scd
'ex'u. et in flgura MatrimoT tern Ct HWdw08a '-tentione, SUb pr»
m pecca'i. et scandali nZZT* hu™™di commix. iones affectarc, qiw*
ncm 'endant, sunt ab i^0**0 P^beant, e. in animan.m damna.io-
Cl prorsus extern.inandae. Et insuper con-
Hbp.„farmabN:lu'n^,ri EP*coPo Navarien., nostro, et Scdis Apos.olicae in Rcga»
Romani Ponti/ices
2<)9
ouod ex Spadonum huiusmodi, et Eunuchorum coniugiis nulla
sideran » ( ^ p0tius tentationum illecebrae, et incentiva libidinis
riu tur eldem Vratcrnitati tuae per praesentes committimus, et mandamus,
t onluria per dictos, et alios quoscumque Eunuchos, et Spadones, utro-
" >C°teste carentes cum quibusvis muHeribua, detectum pracdictum sive igno-
qUCtjbus sive etiam scientibus, contrahi prohibeas, cosque ad Matrimonia
"uomodocumque contrahenda inhabiles auctoritate nostra declares, et tam
locorum Ordinariis, ne huiusmodi coniunctiones de cetero fieri quoquomodo
rniittant, interdicas( quam cos etiam, qui sic de facto Matrimonium con-
traxerint, separari cures, et Matrimonia ipsa sic de facto contracta. nulla,
irrita, et invalida esse decernas.
§2. Eos etiam qui sic iam contraxerunt, si appareat illos non ut caste
simul vivant, contraxisse, sed actibus carnalibus, et libidinosis operam dare,
s; iulve in uno, et codcm tecto cum pracdictis mulicribus dormire conviii-
cantur, omnino similiter sepatari cures.
§ 3. Nos enim ita in praeraissis, et non aliter, per quoscumque Iudices,
et Commissarios, quacumque auctoritate, et dignitate fungentes, sublata ds,
et eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, in qua-
cumque causa, et instantia iudicari, et definiri debere, et si secus super his
a quoquam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter attentatum iorsan
est hactenus, vel attentari in posterum contigerit, irrirum, et inane decer-
nimus.
§ 4. Non obstantibus, etc.
[BulL Rom., tom. 4, IV, p. 319].
162.
Sixtus V, const. Cum de omnibus, 20 nov. 15^7-
Cum de omnibus Ecclesiasticis Ordinibus, in ea, qua convenit, puritate,
et dignitate conservandis, praecipuam geramus sollicitudinem, tum vero illud
praeter cetera Nobis cordi est, ut a Regularium personarum Congregatio-
nibus, quas tamquam Dco dicatas, maxime candor, sanctitasque decet, cuius-
cumque criminis, aut turpitudinis labes, et scandali occasio quam longissime
arceantur. Siquidem res ipsa Nos admonet, quam Indecorum sit, et ab ea,
quae divinae Maiestati, eique consecratis personis debetur, reverenti:i alienum,
si eiusmodi homines, qui propter sua scelera, poenas graves sibi in saeculo
propositas timent, quive propter immunditiam, et peccata, ex quibus orti
sunt, notati perpetua ignominia, ab omni mundano honore, et a paterna
liacreditate repelluntur, iidem omnipotenti Deo, tamquam hostiae offerantur,
atque ad habitandum in domo, quam dccet honor, et sanctitudo, inter mini-
stros Domini, cui servire rcgnare est, ad sacras functioncs, quacumque pro-
Phana praeeminentia multo nobiliores sine ullo delectu admittantur. Cum
euam secundum legem Moysi, immundi ab ingrcssu Sanctuarii excluderentur,
ac sacerdos habcns macutam, panes Deo suo offerre non posset, nec acce-
3UU
Romani Pontificcs
dere ad ministerium eius. et otiod in !~ " — " — -
padiicoru,,, offerebatur, l IZlZT^Z^ *"
commodorum tatuim, (quia haeredita.es u.aioru , au dt ""'<""""«"
«T non possunt) ad Religionem coufugiun" vit L „ ~ * " "'^ »
a beno susceperunt, ab iustitu.is Religiosl "ie„ £ T^ZT"0 *
«I propnae salutis dispeudio duecre suisoue Tl™ ? m° °Um ded«°*
«emphs, quietem, et sta.um ceteronun De0 ^mX, tT, m°ribUS' " ■*
quas, faece, et colluvie, ipsarum Rebgionun hono e m , t!"""b^ »' luc
ut demque homiues, qui hac sne ad filln. « n0.n0™'. ct ex.shmationem laedi
propensiores, eo magis ahs i e „, TZ"°oT ^ *"»*» «■«
proh hoe q„„q„e refugium pS^Sf *** «"° -
•SE^lTSSB SEi^stsr di:tric,e ■**
quorum scilicet parentes contnm * , ,ncestu' aut ex sacrilegio,
'•nvicem coniuncti fuer , ve 722? 2t ***** **» ^««" «n2L
etiam Aposto.ica, to^^T&^SiS 5*? De° Voveri>.
aut natalibus restihiti ad altaLm qUaV,S 3,13 auc*oritate legitirnati,
cantium, et non Mendicanti ura £ qUOrUmcu'no-ue Ordinum, etiam Mendi-
nicorum, aul Glericor^^ Mon.con.rn. Ereraitarum. ve. Cano-
gionem, neque ad habitu m ne ^^^10^' aut Hospita.ium Reli-
quoquo moclo possint. Quod si enr "S"'™. recipi' veI admitti
praesentis ConsHtutionls in fu JZV^-T ^D'ltUm P°St Publicat'°nem
serit, decernimus habitus s^tTjT^ ?' professionem Posthac emi-
««nc irritam, nul.am, et nVa Udam S profe8stoncm' « nunc prout ex
nullumexindeautex htn- .roH t USqUC roboris' vel momenti fore, ac
oriri posse, quinimmo i.|0 11^"°^!™ ™Ulhito' obK&"°™
m** r*H quamprhm m c T5h£ reaSSUmendum PerPetU0
debere. Et nihilominus aulmm™ V P 3 Rel,&lo»e elicf, exterminarique
tuum, Praepositurarum DoZ SuPeriores, tam Monasteriorum, Priora-
quam etiam praefatorum OrdmnrTr Col,egiorum» et Iocorum regu.arium,
eumque Religionum ProvinchleT ' .° r regationum' Hospitalium, et quarum-
Uu' ex praedictis incestu vJ«5, ' Qenerales. quovis nomine nuncupati,
habitum receperint, vel Id ^ ■ genitos post dictam publicationem, ad
S>ti»ni eo ipS0 facurnnt Pr° eSS,0nem adm,serint, excommunicationis sen-
S,itut«s, ab alio quam R0m "n 'ITT nemo' nlsi in mortis arilculo eon-
°«>«nere. Sed ne ||8 qui l ^S. f «"^ abso'ut'0"is beneficium valeat
Poenltentiam agere mra VZf Spin'tu' Deo- et Religioni servire, ct
^huiusmodi pr0poTitl°nvaStCr,a',Vel Domos regu.ares cupinnt, ad san-
* "egitimi, ex dict P i "m V,apen,tus Praecludatur, permittimt.s. ul prae-
>™ «nulonim fa MomSerHs vlf n ^ gCniti' ad nabituni conversoU
sPe ipsis Do'"lbus -gularibus servien.ium reci-
s(er-a. villor. obscquiai ,1Um ' ' Seu Dom.bus regularibus, ad servilia mlnL
.functiones, atque abiecta servitia adjnlra
Romani Pontificcs
301
possint; ea tamcn conditione, ut ad habltura religiosorum, vel ad profes-
sionem,' quam Religiosi emittcre solcnt, cmittendam, necnon ad omnes non
modo sacros, sed etiam minores Ordines, vel ad clericalem characterem,
deniquc ad cuncta Ecclcsiastica officia, et functiones, et ad asccndendum
altiores gradus sint eis portae pcrpetuo clausac, et obseratae.
§ 3. Quoad reliquos vero non ex incestu praefato, nec sacrilegio, scd
« quovis alio minus legitimo toro natos, spurios, vcl naturales, etiam, ut
praefertur, vel alias legitimatos, qtii ob meliorem vitae frugcm, Religionem
ingredi cupiunt, statuimus, et ordinamus, eos ad Religioncm admitti non
posse, aut dcbere, nisi prius illorum vita, et moribtis diligenter cognitis, et
circumstantiis universis, quae circa idoncitatem pcrsonae attendendae erunt,
consideratis, ac de Religionis zclo, pietate, integritate, et doctrina fide dignis
testimoniis adeo commendati fucrint, adeo bonam indolem, et specimcn
virtutis praeseferant, ac tot merita eis suffragentur, ut defectum natalium
suppleant, eorumque receptio universae Religionis commodo, et utilitati pro-
futura videatur. Et super hoc ipso in Generali, vel Provinciali Capitulo
matura deliberatione habita, Gcneralis, vel Provincialis Superioris, ac Defi-
nitorum unanimi consensu approbati, et ad habitum regularem admissi exti-
lerint Et tamen hi sic recepti ad gradus, honores, et dignitates sui Ordinis
obtinenda perpetuo inhabiles, et illorum incapaces remaneant, nisi super hoc
cum eis fuerit atictoritate Apostolica specialiter dispensatum. Si quis autem
eorum alias quam ut praefertur, recipietur, professio similiter nulla sit, atquc
ipsi habitu privari, et a Religione eiici debeant, eorumque receptores, excom-
municatione, ut supra, innodati ipso facto existant.
§ 4. Cetcrum quoniam sacpe se vitia ingertmt. et se esse virtutes men-
tiuntur, ac multi decoctorcs post dilapidatam rem familiarem, et contractam
mgentcm vim aeris alieni, atit interversam alienam pecuniam eorum fidei
creditam, ut ratiocinia effugiant, alii post furta, Iatrocinia, rapinas, homicidia,
aliave facmora patrata, etiam baiiniti, aut daiimati, seu qui meritas pro suis
deictis poenas metuunt, non pia intentione, sed ad evitandnm legum, et
'udiciorum severitatem, quia tuto in saeculo vivere non possu.it, tunc demum
quaerunt a Religione auxilium, quando aliunde illud non sperant, unde sub
WWtu, et nomine Religiosorum, animum Rcligioni inimicum, et inveterata
ia re inent, neque alios qui sancta vocationc vocati sunt, patiuntur tran-
juillc diVinls obsequiis insistere, in gravem Dei offensam, Religionis oppro-
mm, et scandalum plurimorum, ut his qtioque subtcrfugii, et impunitatis
P?s omms toilatur, auctoritate Apostolica, ct tenore praesentium, etiam per-
P« uo statuimus, et ordinamus, iiivcnes, aut viros adultos, maiores sexdecim
^ . non ahter fa aliquam Religionem recipi posse, nec dcbere, nisi prius
rat-ir0"1»"1 pare"tibus' Patria- l,cque anteacta vita, et moribus diligenter inqui-
explo i acciIrata informatione, et fide digna relatione, compertum, et
•atrocinia"1 S"' ^ °eqi" a,i<Iuorum criminum, qualia stint homicidia, furt«i,
PtcreaT" ,a"a simi,ia' aut graviora, reos vel suspectos existere, ut pro-
s"pra virMf ^1"*' aU< 00 damncnt,,r formident, neque ingcnti aere alicno
ut ex htitu 1 <Um suarum tTravatos, vel rcddendis ratiociniis ita obnoxios,
usmodi causa, lis. vol molestia eis iam illata, vcl timenduin sit ne
302
Romani Poniijices
mferatur. N.s. den.que constet, ipsos non humana aHtftta^tlon^ZuT"
devot.oms, et pfetaHs fervore vita.n Religiosam sponte et ov -«7 lanllUl1
Dcque his omn.bus, in Oenerali, vel Provinciali Capiti.lo ni! '° ^
tata fide facta, tam Superioris generalis, seu provincialis, *Z2V1 S**
consensu approbati, et ad habitum regularem adn.issi fuerini Om *****
e tquoscumque, ut dictum est, criminosos, vel suspectos, aut aeri
et.am d.x.mus, vcl rationibus reddendis obligatos ad Relitinn nMl
inhabiles declaramus. ' Ke,«,0nem perpetuo
§ 5 Et si qui eorum contra praesentem nostram Constitutionem
adm.ttentur, tam susceptione.n habitus, quam profcsionem e inde 1
cx nunc prout ex tunc pari modo irritamus, et tniillC^EL1**
effectu carere decernimus, ac iubemus eos oui rifeTS vlnbusW d
habitu spoliari, et a Religione expelli ^1 m nu^^.TSfftT?
volumus, et pariter declaramus, habitus susceotionem rf 2! ennL
«oiUs, liccre qu.buscumque ludldbas, et Curiis eliam saecutaribus Id I™
cr»,p:d,at,co",ra eos' ut prius « *■ -med o
' procedere. Quare volumus, u( cuiusque iuvenis aut viri m>,«
™™£:to^ Re,igionem tra"seu,,'s approbi adi- s:
Lmnn g '' Ve' Provinciali Capitulo, ut supra ordinatum est oro
str«si^trf ° si sic recepti nomen« *
* 6 Et i. L 3Ct,S 'PSjUS Capi,,l,i dcscribantur, et notenlur.
quas personas , H qU0SCUmque Religiosos, eorumque Superiores, qui *
?eceperi t " ' r !* ,nhaW,eS P°St hanC Constftutiinem publicata»
Stus alu ^ Ct P3SSiVa' neC"0n 0fficiis> «radibus, honoribus, ei
eU n7 ll,s n Uv,r QUe PCr C0S 0Dtentis' eo »"Pso in perpetuum Pr«
n " Zm 8d i,,a* Ct aHa ^"^n-que" in" posteL obti-
$ Seu , S' e°rUmqUe incaPaces decernimus, et declaramu.
*urat c r,l il"a! SatanaS ,n An*e,utn lucis se callide transfi-
«frerti sumu LrU 7' Ct fadn°r08i homlnes' quod saePe vidimus> el
eme ri Tuau ^VS?"0 ^ Ct Rdl* on* hoste' non veri,i SUnt
peMe uDi rlr ^050™ assumere ea mente, ut veluti sub oviru
mal R diX s lusnL ?'Um' Ct inSidiaS CM*Mdi ^s, et nihil
viam faciliS ,d f P uS' °PPrimerent, sive ut post scelera perpetrata,
^v^SJfiS ,abercnt' sive ut banniti Curiae saccu,aris' quie
sMquaX^rJrrff *?! perseclueba,nr, manus effugerent, et contigit
fraLe dec Pp -s £?? Re"*Iosj8 Vestibus «"dutos, a vcris Religiosis hac
eoden, modo "nSSm^14"8 ,h°8I,ltt0 rCCept°S Pr°nibCmUS
Provincian, sui Ordin . ' °e qU,s regnlaris ex una Provincia ad aliam
rittm, Domum veX^f*?*10' etiam in itinere, intra aliquod Monasi*
hospes recip, au « ! ? v Provinciae ad habitandum, vel tamquam
«oci ubi rcsiJet **rZ T tCmpus divcrte«-e Possit, nisi a Superiore eius
Uteraa obedientiae v? ,1Centiarn disccdendi in scriptis obtentam, scu
nisi iU cognitus sit S 9C0n,mendati"M secum deferat, atque exhibeat, vd
' ad quos diverterit, ut de e.us persona nuilus omnino
Romani Poniijiccs
303
h tationi, aut suspicioni locus relinquatur. Ideoque praecipimus universis,
. ||S' locorum Ordinariis, eorumque Vicariis in spiritualibus genera-
HbUSi U' Per SU0S Cfficiales, Ministros, vel executores curcnt, ab omnibus
' rsonis regulari habitu indutis, quas per suas Civitates, vcl Dioeceses iter
(acere vel transire, et ad quaecumquc Hospitia, vel diversoria se recipere
contigerit, diligenter perquiri, num huiusmodi literas obedientiae, seu com-
mendatitias secum deferanL Qtiod si eos dictas literas non habere, vel
ignotos esse deprehenderint, possint contra ipsos, etiam tamquam dictorum
criminum suspectos procedere, et tarndiu illos sub custodia detinere, donec
certa de eisdem notitia habcatur. Et tarnen volumus, ut ii, qui etiam pie-
tatis, vel hospitalitaiis praetextu, regulares alterius Provinciae ignotos, aut
sine licentia, vel literis ut supra receperint, dictas poenas privationis vocis
activae, et passivae, necnon officiorum, graduum, honorum, et dignitatum
obtentorum, atque inhabilitatis perpetuae paritcr incurrant.
§ 8. Decernentes sic in praemissis omnibus per quoscumque iudicari
debcre, nccnon irritum, et inane, si secus a quoquam quavis auctoritate,
scienter, vel ignoranter contigerit attentari.
§ 9. Quocirca venerabilibus fratribus nostris Sanctae Romanae Ecclesiae
Cardinalibus dictorum Ordiruim, Congregationum, Hospitalium, et locorum
Regularium, apud Nos, et Scdem Apostolicam protectoribus, nunc et pro
tempore cxistentibus, ac locorum Ordinariis praefatis, per Apostolica scripta
mandamus, ut eorum unusquisque, per se vel alium, seu alios, Cardinales
quidem in suae protectionis, Ordiuarii vero in suarum Civitatum, Dioece-
sum, et districtuum regularibus locis, curcnt praesentes literas publicari,
easque perpetuo firmiter, et inviolate observari, inobedientes, censuras, et
poenas praedictas incurrisse declarando, illasque etiam iteratis vicibus aggra-
vando, invocato etiam, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis.
§ 10. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 370-373].
163.
Sixtus V, const. Sanctissimus, 16 marr. 1588,
Sanctissimus Dominus Noster Sixtus Papa V decrevit quod per pro-
rootionem ad Cardinalatum vacent onines Ecclesiae, et omnia beneficia
cuiuscumque nominis, ct tituli sint, nisi fuerit data retentio; quae concessa
■ntelligatur, et data ad Patriarchales, Metropoiitanas, et Cathedralcs Eccle-
sias, ad Monastcria etiam commendata, ad Prioratus, et ad cetera omnia alia
enencia, quae vidcrentur convenirc dignitati Cardinalatus.
§ 1. Ad alia vero, quae vidcntur repugnare dignitati, et gradui Cardina-
ilmm PK? Arcllipres,)y,er«'ltus» Archidiaconatus, Decanatus, Canonicatus, ct
^ a beneflcia non extendatur, cum obtinentes huiusmodi beneflcia tenean-
diff n 'n ^,,oro' ct haberc debeant Iocum post Episcopum, Cardinalis
*™i non convcnicntem.
IWH Rom., tom. 4, IV, p. 417).
304
Romanl Pontlfim
164.
Sixtus V. const. AJ Romanum. 2, 0ct. ,s88.
Ad Romanum spectat Pontiflcem sacrorum Canonum „,
per eum sancita sunt, ita suae ^^oT^^X^'^
«nde neraim possit dubitationis scrupulus exorirt „„! da redderc. «
consulere, ut cum de Regularibus aSur Wro Sa,ubri<«
obsequio maneiparunt, tollantur ea S '" * ™n'no Dei 0«wlp**
■nserviendi institutum quoquomodo KrSSS ^0*1*
admittendi eos, qui suh D*nJ2i*7 i , modo' et fornia r<*ipiendi, ti
variae sint exort* t&£S£ i^Uonef "° ^
nostram perlatae. quaesttones, eaeque postea ad audientian.
Regularium negociis et cons i^" k C;ird,na,'bus Congregationis sup.r
ratione, de Ulo^VLZ ^T ^ MHb|1* "iatura ^
tura" declarationis ^n^^ — -
^n^&tt,^ ~ Pr'" nostra Cons,
per subsequen nn L? qU'tUr* comPre"endat etiam eos, qui poslea
Canonun^di PosS~ S*-*-* Nos inhaerentes saclrr,
iuegftime nJs T" '™ °T* Ap0sto]ic* ««nore praesentiun, declaran,,
matrimonium rite lClf ten,p0re auo '*psi *Cni,i «*
effectos, sub dicta Con t ihLno ^ S<?CUt° P°Stea matrinlonio legitiraos
emihendam professionen TouZ "T COmprehendi' sed eos ta>" 1ll03d
dignitates sui Ordin s aTrnrn QU°ad conseQ.uendos gradus, honorcs, et
constanti nati sunt, ^SSSt^""1 * ^ ** matrirnonio '^1'"10' d
Constituti^^arcrTrnf eX S°,Ut°' et soluta' °.ui antequam nostra
torum Apostolicorum cSorff^f" PraeteXtU Privi,cgiorum, aut indul.
Kooi, eorumve Superforihn» Kel.gioni, Monasterio, aut Congrega-
P« ingressum Relurfoni^^l ! Vd in sPecie concessorum, co ipso
etiam Scdis Apostolicae d Jl P Ie0Sdem SuPeriores, sive alios quoslibd
quavis praeeminentia vel t LcRatos' aut *Hos officiales, vcl ministros
tatc suffultos lejriflnMH «, f C!» Ctiam AP°sto,''ca fungcntes, aut facul-
reintcgrati, et illis alias' n f ^30"8' nonores' et dignitatcs habililafi, seu
buscumque, tam antiquis nriv!!! •• volurnus P°str>ac non obstan. qul-
*» Jeclarationibus « hm K"S' aUt Apostolicis, quam aliis indultis,
edua fuissc ' an 51 «« Per Nos post dictam Constitutioncm novb
Ur' nonores, gradus, au( dignitatcs huiusmodi obrt
1 Cf. N. 162. > J
lioiiuuii 1'ontifices
0
tfl
ere non possc, ac dispensationes, et lcgitirnationes quascumque eis nullatenus
suffragari, nisi spccialiter, et nominatim cuni eorutn singulis fuerit super
atalium defcctu, ad honorcs, gradus, et dignitatcs obtinendas, ante, vel post
gressum Religionis per Romanum Pontificem imtnediate, vel de eius spe-
ciali mandato dispensatum, deque dispeusatione, seu mandato per literas
Apostolicas, scu in forma Brcvis, vel saltem per patcntcs literas Cardinalis
Protectoris de ipsius Uom. Pontificis voluntate fidem facicntes, legitime
constiterit.
§ 5. Eos pariter, qui tempore publicationis nostrae Constitutionis in suis
Religionibus sine huiusmodi speciali Rom. Pont. dispensatione, officia, hono-
res, et dignitates habebant ad vitnni, «.<> ipso ab illis amotos, et absolutos
hartnn seric declaramus. Ad tempus autem illa obtinentes permittinius in
sua administratione usque ad finem sui tcmporis conscrvari; ita tamcn, ul
in posterum nec tempus ordinarium cis prorogari, aut extendi, neque ipsi
ad alias non modo similes, verum etiam neque ad inferiores, aut altiores,
et maiores dignitates, honorcs, gradus, asccndere possint, perinde ac si id
ipsum in praefata nostra Constitutione ab initio expressum fuisset. Ne tamen
huiusmodi Religiosi in liberalium artium, ac pracsertim sacrae Theologiae
studiis, et Religiosis profectibus segniorcs fiant, atque eorumdem pia studia
refrigescant, eos nosse volumus, quod si ipsorum quispiam cximia doctnna,
vilaequc, ct morum sanctitate excellere reperietur, deque eorum probitate, et
praeclaris meritis Ordinum Protcctorcs eam apud Nos fidcm fcccrint, ut non
immerito sperari queat, eorum doctrinam, et operam ipsi Ordini, et sanctae
Dei Ecclesiac usui, et commodo futuram, tuuc demum indulgentiam, ct beni-
gnitatem nostram facile cxperientur.
§ 6. Quoniam vero a tnultis quacsitum est sub nomine honorum, gra-
duum, et dignitatum, a quibus illegitimi penitus excluduntur, quid potissi-
mumsitintelligendum: Declaramus hac in re, dc qua nuncagitur, appcllationc
dignitatum, honorum, graduum, debcre intelligi Pracpositatus, Abbatiatus,
Prioratus, Guardianatus, Custodiatus, Provincialium, ac Generalium Supe-
norum officia, et alia his similia, cum honore, et superioritatc coniuncta.
Ab officiis autem oneris, veluti Lectoris, Confessarii, studiorum, et sacrae
Theologiae Magistri, Regentis, Praedicatoris verbi Dei, et ceteris huiusmodi,
"fiimo etiam a vocc activa, a sacris Ordinibus suspiciendis, ipsorumque mini-
sterio, ipsos illcgitimos, dummodo c\ sacrilegio, vcl incestu geniti non sint,
"equaquam arcemus.
§7. Cum vero in quibusdam Religionibus Capitula Provincialia, aut nutn-
quam, aut non quotaunis, sed rarius celcbrentur, quaedam etiani Monasteria,
«utDomtishuiusmodi in remotissimis regionibus.Hacrcticorum.aut Infidclium
yrannidi finitimis sita sint, nc ii, quos extra Capitula, ad habitum, vel pro-
^ssionem regulares admitti prohibuimus, tempus celebrandis Capitulis prae-
XUm nim's diu expcctare, aut ad ea cutn niaximo incotnmodo acccdere
tnn ,. ... .... qualibet Provincia saltctn duo,
Monasteria, seu Domus regu*
, . . . , — _ quorutu Supcriores infra annum saltem ad
iusitionem super novitiis facicndain, et ad ipsos Rcligiosos iuxta fortnam
-«« mmis cliu expcctare, aut ad ea cutn nia
ORantur, conccdimus, ct indulgemus, ut ln qua
J's. coimnode fieri poterit, tria, aut plura, Mo
deputentur, quarum. scu quorum Suncriot
^ Romani Pontijices
praefatae Constitutionis recipiendos, et ad alia quac iTi^ Z ~~
contmentur peragenda, insimul congregentur. Constitui,Ull?
§ 8. Quod si paucitas, aut nimia distantia Momstprinr,
patiatur, saltem tribus ex antiquioribus Patribus Unius Mon^
e.us Provinciae huiusmodi facultas, et auctoritas ^riS^J***
hcct Monacorum, vel Provinciale Mendicantium, et rel o uc " IT^ *
eius Ord.nis demandetur. rc"quorum RegU!anilra
§ 9. Verum in iis Monasteriis, Domibus, et locis rwrularfi,
nondum m Congregationes redacta, aut a.ia nul.i Pro^c nH' T «
ah,imus,ut tr na Capitu.a Conventua.ia tribus disTn £ cum f ' "?
saltem decem d.erum vicibus celebrata eamdom f„ ~ , ,ntervall°
«rinas huiusmodi distinctas vices a^Sba^ hTb^cS ****
nostram Constitutionem Capitu.is Zyin^us^Z^ta' ^ "
aut dietarum, ve. S ^Sn^ C°—
«orurn qui^ ^«.^ ^ Pr°fCSSi°ncm' tar" n.egitimorum, quam
perunt,qquia tnc den „ ver habitum »«•
fessionim em u"nt Dedara J us LTf «M dfeUntur> cum P*
Conshtutionem hahirmf qU' ante Pra«Kctam nostmm editam
profiteri, nor^ht d nrof5^"^' P°St ipS,US P™iulgationem cupiunt
fone, e semta fnrm, P">«onem admittendos esse, quam facta inquisi-
dictam iStfii etiKo™T0ne PraCSCripta; et eorum' "
nonservata fornn Z rlf ,gr,0ranter non habita dicta inquisitione, ct
roboris, SnS^hSS0"*? adm,'SSi fUen'nt' Pr°^ssionem nu.liuses*
satis er t s 21 d n n !* ' ^ Ct C°nVCrsis P™f«*ionem emittentibus,
§ S lKteS? fatUm pers°narur» »f* inquisitio fiat.
vel quorum patria ab Hie r 3 S°a PaW* ,onSissimc remotis degentes,
voluerint se divinia obseaul^h™ ,n,f,delibus miscre °PPrcssa detinctur,
Sedis Aposto.icae fcBu dl^ " dlCarC» ut in hoC QUOqUC
vero exteros ex lonrinm" k e,UCescat' auac cunctos mortales, praesertim
si"u hbenter amnX, reg,°nibus ad cam assiduc conflucntes materno
non hquido constet d ■ ""^ CXterOS hlli"smodi, et advcnas, quamvis
tamen si diligentia adhS -u.?"36 In Conslitutione nostra requirun-
«putandos csse. nihl1 aPParcat quod eos impcdiat, habiles
sacros ordincs^vd Idh^ ^ P°St Constit»tionem ipsam profcssus ad
postmodum ln eo q.JEt'?! ffradus' et «fcnttates promotus existat, et
«K>st*a cxprcssorun, no Z r™?* aut criminum in dicta Constitutione
n"«us, eum statim poatSZ*!.?^ fenorabantur, detegi contigerit, decer-
««usmod. defcctus notitiam habitam, non alias quam
Romani Pontijices
307
iuxta formam ipsius Constitutionis, ad honores, gradus, et dignitates, aut ad
execuHoneni Sacrorum Ordinum admitti debcre.
§ 17. Contra criminosos vero, quorum professio eadcm Constitutione
nostra irrita declaratur, ac proptcrea Iudicibus, et curiis saecularibus proce-
dendi facuitas conceditur, tunc demum id locum habere volumus, et non
aliter, cum actis publicis constitcrit ipsos Iudices, et Curiam saccularem ante
susceptionem habitus de ipso crimine adversus eos accusationem suscepisse,
vel inquisitionem instituisse.
§ 18. Ceterum quae a Nobis circa Religiosos viros in praefata Consti-
tutione sancita sunt, ea nequaquam volumus ad Moniales nunc extendi.
§ 19. Postremo dura interdicimus, ne quis regularis alterius Provinciae
intra aliquod Monasterium, domum, vel locum alienae Provinciae, etiam tam-
quam hospes, et ad modicum tempus recipi possit, nisi a Superiore loci, ubi
residebat, et a quo discessit, licentiam expressam in scriptis exibuerit, vel
nisi satis cognitus sit, id observari volumus non solum in religiosis itineran-
tibus de una in aliam Provinciam, sed in iis quoque qui proficiscuntur
de uno in aliud eiusdem Provinciae Monasterium, tam sui, quam alterius
Ordinis.
§ 20. Quod si dicerent, se ad Apostolicam Sedem confugere ob grava-
mina a suis Superioribus sibi illata, et ideo ab ipsis Superioribus licentiam,
et litcras obtinere non potuisse, non propterea ullo modo recipi valeant, nisi
fide dignorum testimonio de petita ab eis licentia, et per suos Superiores
denegata constiterit.
§ 21. In Alma vero Urbe nostra Religiosi advcnae, et peregrini de gra-
vaminibus sibi illatis conquerentes nullibi sine huiusmodi literis, aut Iicentia
recipiendi erunt, nisi prius ad Congregationem dictorum Cardinalium super
negociis Regularium a Nobis deputatorum, vel ad suos Protectores remit-
lantur, ubi ipsis auditis pro rerum, et personarum qualitate, quid agendum
sit, statuetur.
§ 22. Reliqua autcm in priori nostra Constitutione contenta, quae Ul
praesentibus literis non dcclarantur, vo.umus pcrpetuo firma, et valida, et
in suo robore permancrc, ac ab omnibus, ad quos spectat, inviolabilitcr
observari. . jii.lwr i
§ 23. Et si quid a Nobis allcui Ordini, aut Religioni praeter, aut con-
•ra pracfatac Constitutionis formam post illius cditioncm circa recipien. extra
capitula Novitios, aut alias indultum, aut conccssum fuit, id omne, ac desuper
contcctas literas prorsus revocamus, et annullamus, ac ad terminos praesentis
ujnstitutionis reducimus, et alias nemini volumus suffragari.
§ 24. Deccmentcs sic in praemissis universis, et singulis per quoscum-
Audit 0rdmari08» et dclePatos etiam causarum Sacri Palatii Apostolici
llil ' °rC|S' 30 E' r--art'ina'cs> sublata eis, ct eorum cuilibet, quavis
que • df Ct ill,crpretandi facultatc, ln quavis causa, ct instantia ubi-
his ' Ct l'ifnniri debere, necnon irritum, et inane, si secus supcr
a quoquam quavis auctoritatc, scienter, vcl ignoranter contigerit attentari.
S ( 25. Non obstantibus, ctc.
lRu". Rom., tom. 4. IV, p. 373-376).
303
165.
Sixtus V, const. Effraenatam, 29 oct. is88
Effraenatam perditissimorum hominum contra divinae l«*c
de non occidcndo, peccandi audaciam atque iicentiam tLr?
variisque Constitutionibus saepius repressam 22&2^
quoque in supremo iustitiae throno a Domino consHtuH r ' 0gm,ur Nw
dentc, vetera iura partim innovando,
nitatem pari poena proposita coerrPrJ n • ' ™m e,lani
viscera a^cTatenS **"
stetur, tam execrandum facinus ner ouori „!! Verentur' Quis en,m "on dete-
cst, etiam animarum ce iarfuS u ? ^d"rn-COrPOrUm' Sed q"°d ^
damnctillius impietatem qu an mam nli Q ffravissimis suppliciis
servm™ suae ZZXZ^,'1''^ " '•»» W "WMID»
nnlura propriam S«m acS ,?,? ? ^'US V"a Pri™Vil' aU3m * 1
saevitia egere potucrinVonU n m C"S'°dia c°rPOris ab effmU
crudehlatem, SSl^ Mnml "bidi"°sam "»Pi°™° homi*
procuret ad coocep 2 flhu , ""^ '° "Sq"e prOCeSSi1' '" «""■ »"«"
suam prolcm pS 1 US "'ra TOCera «*l«n** e. fuudeudos, e.iam
uasei ucfario ffi,' ISZST^? * """ "^1""' °CCidi
maleficis medicamenlis
enim tapudenter contmnl , ?US ad Moysen' non Patieris vivere: nimis
mu. ait/dum natu° "ipi 'sll" tcT T ^T*' ** * S"
corporatum in membri rfVc ; ? receP,urn confovet, confotum corporat,
semper operatur idem„ gU,tf dum M<* VenMa an^'stias Dei manus
honitatenfSi «^"T? et animae est- imPie desPicil
dem.utSanctustestaturAmh"' h°m,nem P^mavit, fecit, et voluit, siqui-
Propagatores generis Div r°SI!US' "^" mediocre munus est Dci dare libcros
tcmpore diro hoc flatrinv , m CSt foec""ditas paricntis, eodcmque
fllH. qu« generati sunf Parentes °-ui Vnmm^ «
'nundus qui ab eisdern coim'gu pracmiis, terra quae ab his colcretur,
•™cta gauderet Unde „*« i 08C*« ' Ecclesia quae devotae numero plcbis
dta" «t, ut pcrsonee au 'Te#r 't0 sexta Synodo Constantinopolitanasan-
foetus necantia vencna aerinl * , bort,onem cfenHa mcdicamenta, et quae
Concilio Ucrdensi cautum T" \ ,lomicidae P°cnis subiiciantur, sed, et veteri
studuerint, vel f„ ventrih,,, 1 , qi" COnccPtos ex adulterio foetus nccaru
Pocnitentes ad Ecclesine S. P°tionibus aliquibus colliscrint, si postea
»««»». et humilltafi insis ; rUI"em recurrant.
omni tcmpore vitae suac
^ S' Vero Cterid fuerint, officium ministrand.
1
Romoni Pontifices
'31)9
• recuperarc non liceat, omnesque tam Ecclesiasticae, quam prophanae leges
mvibUS poenis afficiunl cos, qui in utero matris puerperium interimi, aut
ne niulieres concipiant, sive ut conceptos foetus ciiciant, nefaric machi-
nantur. • \ ^ . . . .." *\ . "
§ 1. Nos igitur post repressam eorum tementatem, qui matrimonii iura
violare, et quantum in ipsis est vinculum indissduhile dissolvere praesu-
munt, quivc turpioribus quibusdam incestis sc inquinare non erubcscunt,
hoc quoque malum, quantum viribus Nobis a Domino traditis coutendere
possumus, nostris potissimum temporibus extcrminarc volentes: Omnes, et
quoscumque, tam viros, quam mulicres, cuiuscumque status, frradus, ordinis,
ac conditionis, etiam Clcricos, saecularcs, vel cuiusvis Ordinis rcgulares,
quavis di^nitate, et praeeminentia Ecclesiastica, vel mundana fulgentes, qui dc
cctero per se, aut interpositas personas abortus, seu foetus immaturi, tam
animati, quam etiam inanimati, formati, vel informis ciectionem procuraverint
percussionibus, venenis, mcdicamentis, potionibus, oneribus, laboribusque mu-
lieri praegnanti impositis, ac aliis etiam incognitis, vel maxime exquisitis ratio-
nibus, ita ut re ipsa abortus inde secutus fucrit, ac etiam praegnantes ipsas
mulieres, quae scienter praemissa feccrint, poenas, tam divino, quam humano
iure, ac tam pcr Canonicas Sanctiones, et Apostolicas Constitutiones, quam
civilia iura adversus veros homicidas, qui homicidium voluntarium actu, et re
ipsa patraverint, propositas, et inflictas (quorum omnium tenores his nostris
literis pro expressis, et ad verbum insertis habemus) eo ipso incurrere, hac
nostra pcrpetuo valitura Constitutione statuimus, et ordinamus, ipsasque poe*
nas, leges, et Constitutiones ad casus praefatos extendiinus.
§ 2. Eos vero qui Clcrici fuerint, omni privilegio Clericali, Officiis, Di-
gnitatibus, et Beneficiis Ecclesiasticis, quae sic vacatura nostrae, et Sedis
Apostolicae dfspositloni pcrpetuo reservamus, ipso facto privamus, et in
futurum inhabiles ad ea suscipienda deccrnimus* adeo ut illi, qui hoc deli-
ctum commiserint, non secus atque ii qui sua voluntatc homicidium perpc-
travcrint iuxta Concilii Tridcntini Decrcta, etiarusi crimen id, nec ordine
maiciario probatum, nec alia rationc publicum, scd occultum fuerit, ad sacros
Ordmes promoveri, aut in susceptis Ordinibus ministrarc nullo modo pos-
sint, nec illis aliqua Ecclcsiastica Beneficia, etiamsi curam non habeant ani-
niarum, conferri liceat, sed omni Ordinc, ac Bencficio, et Officio pcrpctuo
careant.
§ 3. Nccnon et illos, qui Clcrici non fuerint, et talia perpctravcrint, non
sjlutn poenas incurrerc supra narratas, sed etiam inhabiles ad Ordines, et
w« praedicta dcccrnimus, et declaramus.
§ 4. Volcntes quod hi qui foro Ecclesiastico subiccti, ut pracfcrtur dcli-
quisse comperti fuerint, per hulicem Ecclcsiasticum dcpositi, et dcgradati,
Lunac, et pofcstati saeculari tradantur, quac dc eis illud capiat supplicium,
fluod contra laicos verc homicidas per divinas leges, ac civilia iura est dispo-
tatis^ 5*- ^racterca e'S('em poenis tencri omnino statuimus eos, qui stcrili-
^oia H VCncna mu'icr'ln,s propinaverint, et quominus foetum con
"npcdimentum pracstiterint, ac ca facicnda, et excqucnda curavernit,
310
Romuni Pontifices
sive quocumque modo in his consuluerint, ac muliereTblT^^
pocula sponte, ac scienter sumpserint. P quae «adcis
§ 6. Quocirca mandamus universis, et sineulis fiHlMk...
quam Saecularibus, quibus cont tl
reos ettam quo ad causas huittsmodi, de iure, vel ratio Z 2v ? Cnn,lnM"
narum legitime competet iurisdictio, ita STh 7t£ eo
ocus est, ut m his delictis, quae ut plurimum in occulto neLr? T**
tra quoscumque, non solum per accusationem, et dela onem ^0"'
per iiuraisitionem, ac simp.icem denunciationem ^ pfotfc ^ ^
battda tcstes al.as de iure inhabiles, eorumdem tamen ludTumTrbt^ T
rat,one personarum, causarum, et qualitatum illarum a V<
quarumcumque, admittant, ac in eos qui culpabiles , crint n
sancitum est, demum animadvertant. CU'pab,,es futr,nt. Pro"t per N0;
§ 7. Insuper ut iramanissimi huius delicti mavii»K „„., , i
tend tn opera onsil ura fl S°C,ae/°nsciaeve « ta,e facinus commi,.
vel alias vcrbis a t s ^T ? scnbendo literas privatas, vel apocas,
ipso facto nu nc p 0 t x 7uT ' C°nSU,uerint' ultra poen*
declaramus. lunc excommun'camus, et pro excommunicatiii
S*JJ'^nTsT*C deC'arantes' QUod quaecumque Iubilaea, et Indul-
R^CnST*! "°Str0S* et,'am Ann° *n«U aut a,io *«*
et concede ^ ^ecnonner"^' **** W' quovh *» ti,U'° «™»>
cipibus seu ad ,nn PC auascumclue Utaw Apostolicas quibusvis Prir,
co^sj *£22£ i*s per Nosoet successores nostros
alias quomodolibet n n ° ^ V'g°re Privi|egiorum mare magnum vel
aut &S2°5 t^^^!b^t Congregationibus Regulari^
sores nostros ouo, i Tr.dent.m, vel alias, per Nos, et Praedcces-
nec personae sic °„0CUmaue concessoru.u, vcl in futurum concedendorutn,
in mortis articulo X T t delinq"entes, et excommunicatae, praetcrquam
Pcrpetraverint ethmT ^ ' "CC CU'" iis Clericis. qui huiusmodi delicla
Praemissorum' occisio JZTZ t™** OCCl,lll,m fucrit. *uPer irreRulnritale
quavis auctoritate fun t 060 per ,ocorum Ordinarios, ncc peralios
cessorcs, et tuuc non • j qUam per Nos' ct Rom- p°ntif- nostros Suc'
•bsolvcndi, quam dhfHII! "r?ent,ssimis t,e causis dispensari possit. Ac lam
scicntiae in casibus !f^l ' facu,tatcm huiusmodi ctiam quoad forum con-
tawt reservamus. 'US exprcssis- Nobis, et Successoribus nostris dum-
ludices orduJSsTefdi!! Praemissis Universis, et singulis pcr quoscumque
ac Sanctae Romanae Eci™' et'am causarum palatii Apostolici Auditores,
quavis aliter iudlcandl i7 Card«nales, sublata eis, et eorura cuilibet,
' Ct mterP«tandi facultate, et auctoritate, in quavis
Romani Pontificcs 311
et jnstantia iudicari, et definiri debere, irritumquc, et inane, quicquid
sectis super tiis a quoquam, quavis auctoritatc scicnter, vel ignoranter con-
ti<rerit attentari.
tigerit attcntari.
§ 10. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 25-27].
166.
Sixtus V, const. Sanctum et salutare, 5 ian. ,589.
Sandum et salutare Sacri Ordinis Sacramentum ab ipso Domino, et
Salvatore nostro Iesu Christo institutum, Beatisque Apostolis, et eorum legi-
timis Successoribus singulari divinae bonitatis munere traditum, ita ad Dei
omnipotentis gloriam, salutemque animarum sancte, ac religiose administrari
decet, ut quae, vel ex typo, et ligura veteris lcgis, vel alias, ex multa
SS. Patrum providentia, circa ordinandorum natales, aetatem, vitae, ac morum
probitatem, sanctitatem, scientiam, et alias qualitates in Sacris Ordinationibus
rcquisitas, per Sacros Canones, vel Apostolicas Constitutiones, aut genera-
lium Conciliorum decreta salubriter statuta fuerunt, ea inviolate observentur.
Nam si in veteri testamento, tam multa de integritate, et munditia Sacerdo-
tum, et Ministrorum Altaris, deque eorutn praestantia, et dignitate legimus,
dequibus dixit Dominus per Malachiam Prophetam: Labia Sacerdotis custo-
dient scientiam, et legem requirent ex ore eius, quia Angelus Domini exer-
cituum cst, certe multo maior ratio, et diligentia adhibenda erit in promo-
vendis, tam inferiorum graduum Clericis, quam etiam Presbyteris, qui ad con-
sutnmationem Sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi
constituuntur, prout de his ipsis, et divino verbo, et Beatorum Apostolo-
rum praeceptis, ac simul Sanctorum Patrum statutis saepissime traditum est.
§ 1. Quare Nos pro ea, quac Nobis a Domino iniuncta est cunctarum
Ecclesiarura cura, et sollicitudine, ipsos Pastores, ei Praesules Ecclesiarum,
quorum proprium munus est, personas idoneas Clericali militiae adscribere,
et ad minorcs, maioresque ordines ritc promovere, auctoritate nostra duxi-
mtis admonendos, ut in excquendo hac in parte suo pastorali officio atten-
fnis posthac invigilent, Canonicas Sanctiones, ut par est, observcnt, ac ut
nemmi detur offcnsionis occasio, neve eorum minisierium vituperetur, stu-
dcant vitarc ea omnia scandala, et absurda, quae ex vitiosa, et minus cano-
mca Clericorum ordinatione cernimus, cum magno animi nostri dolore fre-
quentius exoriri. Cum enin, multi etian, interdum inhabilcs, et ituligni, non
vocati sancta Dei vocatione, sed potius Satanac dolis decepti, practextu devo-
Wis, et pictatis, rem quidcn, sacram, et divinum munus, intempestive
n, et inordiuate affectantcs, scu temporalc aliquod commodum, aut
fraud"1 S'bl pr0po^e^tcs• vel niinia simplicitate, ct impcritia, malitiavc, aut
u e ad suscipicndum Clericalem caractcrcm, aliosquc ordines ante acta-
anrj ?l.m am» vel a non SUO Episcopo, aut non praevio debito examine, et
PProbatione, sive atias mimis ritc, vcl etiam tcmerc se ingerant. Dcbent
312
sane Episcopi paterna charitate, et prudentia eorutn s^TT^
qu.d petant, melius etiam, quam ipsimet postuln n et \T\ "epe
nec tam quid f.agitent, quam quid expediat SSwS*" ^
gent.a provdere, tum in alienae Dioecesis subditis 0rfi„ T VCr° *
quam promoveant sine eorum Ordinarii literis dim L d'S' "e V**
scendis ipsis literis, ne fa.so, aut ab aliquo q SSffi? 'n 4i
"on habeat, confectae sint, turn denique te ^f***
v«ta, monbus, scientia, idoneitate, titulo, c rcSS
suae, vel alienae Dioecesis personis ad <Iua''tat<bus, ne quid in
Ordines promovendis desideretu ' eo^ 1°"?"'' ? f***
Canonum requiruntur. ' qUac CX Praescr'pto Sacrorum
Dei iudicio, verum in hoc quoque sac cuT C P Tr ™°d° b tremendo
rationem fore reddituros, praesend Const
namus, ut si |n posterum Ses diaufc f " ^tuimus, et ordi.
"latiali, vel ctiam Pau^haH dM^n^^' ******* *
tonsuram, minoresque C^^fSbSSf^ T ad pn'm"»
auctoritatem habens, quemc unoTe tr COnfere,ndos a Sede Apostolica
militiae regularem ex 22^2? ^ularem, vel cuiusvis Ordinis, aut
ve. ta^ST2fc5^ f defectu' seu ^ inhaL
dimlssoriis sui Ofdln&Tl t^8^^T&i^ Statuta' veI absm,e
Jares sine titu.o sm^^Z^^ ?J °U°ad
Sacri generalis Trid. Concilii d^t^riLl^ 3Ut ante aetatem »"
scriptam, aut non servatis lm™ P e tonsurae' ac cuiaue ordini
conUnuatis diebus ad 7Z^^ Ut a"'quis ""^*0
Ptum, sine causa rationflbm a°T r°S' Vel post unum ordinem sus«-
praefixum elabatu a " ^ m r tempUS 30 codcm Concilio Triden,in(>
indulto Apostolico Cleri^H Promovea^ sine dispensatione, aui
"es minores, ve. W ° ' ^0* Mpi&erifc aut ad ordi-
scienter, sive teoianwJj .Draefertur' vel alfaa male promoverit, sive id
et probabilll S^X;1 dcbita ««*■"* adhibita iustus error,
tur, a collatione u. onZ eX°USet' Ut in 9U0 deliquit in eo punia-
Ecclesiae interdictus exisfV ™ntlf,callum. eo .pso suspensus, et ab inprcssu
Pore existentis Rom PonHfi^ F"avioribus Poenis nostro, et pro tem-
suspensione, et interdirfn 3 Puui«tur. Quod si spreta huiusmodi
mme. et administration ^ZlllST SC tCmere 'ngeSSerit' Ctiam " "*
fructuum mensae eiusdom tcclesiae. seu Monasterii, et a perccptione
[m vel commendam seU ^°lT?n,qUe beneficiorum per eum, in titu-
eiusquc interdicti auf °°tentorum suspensionem eo ipso incurrat;
ab a'io. quam a Rbm. pS rclaxationeni. a"t poenarum rcmissionem
§ 3- Et nihilomtnus M tcmP°re existentc nequeat obtinere.
nostrorum Pracdeccssomm et a,ioru"' Romanorum Pontificura
' qui Pcr s"as Constitutioncs, aut in Cancellarta
' cr. N. 57.
Romani Pontifices
313
Apostolica publicatas regulas, contra huiusmodi Clericos male promotos,
diversas poenas inilixerunt, vestigiis inhacrentes, eosdcm Clericos, posthac
male promotos.ab exccutione, ministcrio, ct exercitio ordinum susceptorum,
et ab onini spe, et facultate ascendendi ad alios supcriorcs pcrpetuo suspen-
sos declanmus, et si in eis ministrare praesumpserint, illos sic irrcgulares
cffectos, omnibus, et quibuscumque per eos, in titulum, commendam, aut
alias obtentis dignitatibus, officiis, ct beneficiis Ecclesiasticis, cum cura, et
sine cura, quomodocumque qualificatis, secularibus, vel cuiusvis Ordinis,
aut Militiac regularibus, ac etiam si ipsi Clcrici Rcgulares fuerint, activa, et
passiva voce ipso facto privamus, et iis privatos, atque ad illa, et alia similia,
vel dissirnilia in posterum obtinenda in perpetuum inhabiles, et incapaces
esse decemimus, et dcclaramus; dignitatum, officiorum, et beneficiorum
huiusmodi, sic pro tempore vacantium dispositionem Nobis, et Apostolicae
Sedi pcrpetuo reservantes.
§ 4. Ut autem homines, qui nimia indulgentia, et spe immunitatis, ac
veniae facilitate hactenus fuerunt ad huiusmodi facinora procliviores, ea
sublata, et praeclusa, ab his abstineant, et caveant in futurum, tam absol-
vendi, qtiam dispensandi facultatem in casibus superius expressis, etiam in
(oro conscientiae, Nobis, et Successoribus nostris dumtaxat auctoritate, et
tenore praemissis perpetuo reservamus. Inhibentcs ne a quoquam seculan,
vel cuiusvis Ordinis regulari Presbytero, vel Praelato, quavis auctoritate
fungente, nec per quaectimque Iubilaea, et Indulgcntias, etiam plcnissimas,
et extraordinarias per nostros Pracdecessores, aut nosmetipsos, vel Succes-
sores nostros, anno Iubilaei, aut alio quovis tempore, et Cruciatae Sanctae,
vel quocumque alio titulo, modo, et forma, Motu proprio, et consistoria-
liter, seu ad quorumcumque Principum, Regum, aut Imperatoris instantiam,
eorumve contemplatione, et intuitu, ctim quibusvis amplissimis, in gcnere,
vel in specie derogatoriis clausulis concessa, vel in posterum concedenda,
nec vigore, aut praetextu facultatum, aut privilegiorum, Mare magnum, aut
»IU8 quomodolibet nuncupatorum quibusvis Ordinibus, Congregationibus,
aut personis regularibus, aut Episcopis, per Decreta Concilii Tridentini, aut
otficio Sacrae Poenitentiariae Apostolicae, vel minoribus, aut etiam Maiori
Poenitentiariis nostris. ct Romaui Pontificis pro tempore existentis. vel alias
quomodolibct pro tcmpore conccssorttin personac, sic ut praefcrtur delin-
qucntes, tam scilicct Autistitcs, seu Abbates promoventes, quam Clcrici male
«wgnitfj, seu ordinati, a rcatibus, ct cxcessibus praefatis absolvi, praeterquam
m morlls articulo possint, aut debeant. Nec cum iis super irregularitate
Proptcr praemissa contracta, etiamsi crimen penitus occultum fucrit, quovis
m°do valcat dispcnsari.
remcdj5 Ver!"n cniinvero. quia gravioribus morbis fortiora sunt adhibenda
Btnti Ct 'UXta personnrum' ct locorum, ac tcmporum qualitates leges
Peccah,nUI,anCl;iC' ''ncnac(lue aggravandac, et emolliendae; cum huitismodi
«m ad 01 , na suJ?Perente, hominumque fragilitate assentiente, videatur
"llem 01 yitiorum ascendisse, et In praecipiti cssc. Ideo ut homincs
"ovum Pi°e.Mae tiinorc> «t proprii honoris confusione a peccato deterreantur,
U vc,,eno antidoturn cocimtir praeoarare. Ac oroDterca volumus.
5
314 Romani Pontijices
ut qui absolutionem, et dispensationem huiusmodi petent
del.ctum adhuc occultum cxtiterit, non per officium W n ^ —
sed a Nobis, et pro tempore existente Romano Po if cc ^"^"'^
Iut,onem petere teneantur; aiioquin ipsae concession T« absoT **** ^
cum clausula, quod praesentis Constitutionis tenor et n ,
tur pro expressls prorsus nullae, irritae, et iS^JH'* h***
penitus suffragentur. existant, ac nem!r:
§ 6. Ceterum si quis Antistes, vel Abbas «mv.m. • ■
mlssis, et ceteris omnibus, quae in SJS^SjS" ^ >
observari debcnt, personas habiles, et idone s sed ta men *
qu.bus tonsuram, aut ordines conferet pecunTa 1' ab
niace in futurum insigniverit, vel promov", ^uCVprJT r' -
suras, et ooenas rnntn c,w~: / uiuiuus, ui praeter ahas
prac-
Iiodc
fe»
simo-
suras, et poenas contra simoniace ordinantes T ordin" LTT
n-bus, et Constitutionibus Apostolicis al Z 1 , c£ et * £*
neqmquam derogare intendimus, etiam omnia e s , tul 7 7*"
promoventibus, et promotis locum habeant * SUPrad'C,a *
§ 7. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 40-42J.
; ~. 167. mv- **u*. .
Sixtus V, const Cum sacrosancfam, 9 ian. ,S89.
«In.oXSS^ <*ua" Salvator noster suo pretios*
diendam SEwT^^ ? *«* 'icet *
membris placentem Co, l , ,g ' s,ne macuIa' al^ue in omnibus suis
°i*.incta, S^uT^ul^ Ut °n,nia °rdi,,a,a' *«*
niantur, et ui LffS eXtemiSl>ue P'^em, et devotionem redolentia inve-
^PPareat qui, ul f f C"CUn,amieta varietatibus, speciosa in oculis suis
vimus. q f3Vente Deo va,emus. " ipsum munus exequi decre-
Ecclliae S ^in,advcrtemes- quod qui in sortem Domini ad eiusdem
cuti. quique censu fSS^T SUnt ^1' et « co Clcrici nomen con».
Populo distingui deb^n '?P ° ViVUnt* 8U,gUlari alic>uo si^n0 2 re,i(1U0
intrasti non haben. «2* CU' corum iurc dici P°ssil: Quomodo huc
Obtutus dirigentes ne s " nUpt,a,cm ? et ad hoc «Psum sollicitudinis nostr*
cordis nostri dolore Inv ?** C°rUm d° ma,lu Mostra requiratur, cum ingenti
redarguendos Nm, mVcn,mu8 "mplures supradicta Domini scntentia iuste
WcalibUa incedentes en P "qUC C,erica" ho"ore ncglecto, in vcstihus
P«)pter licet Sacris Ci -i "nr,f,co llldig"os privilegio rcddiderunt. Qua-
tutionibus. certus circa Co'»-'iliis Generalibus, et Apostolicis Cons»-
wm. aetatem, ct alias n r,"!' qUI Clerica,i caractere insigniendi sunt, babi-
in habitu Clericali et ten ^ praescriPWs niodus, ct contra Clericos
gratiis. Immunitatibus 2f "°" incedc,,lcs «mposita poena, nempe ut
«Ufla privilegiis Clericalibus minime gaudeant;
Romani Pontijiccs
315
eum iniuria temporum, et forsan dormientibus pastoribus, inimicus
o (ethifcra transgressionis zizania stipcrsemmavcnt
1 c 2. Nos propterea his, et aliis rationabilibus de causis adducti, ne quis
nimia» sive Pastorum, sivc temporum indulgentia, et irnpunitate, seu osci-
UntiafCum Religionis dedecore, nominis Dei contemptu, et propriae saluiis
dispendio de cetero abutatur, hac nostra perpetuo valitura Constitutionc
praecipimus, et mandamus, omnibus, et quibuscumque Clericis, non solum
jn sacris, sed etiam in aliis minoribus Ordinibus constitutis, et Clericali tan-
tum tonsura insignitis, ct nedum Beneficia Ecclesiastica qualiacumquc etiam
simplicia, nunc, et pro tcmpore obtincntibus, et in illis, vel ad ca ius habenti-
bus, verum etiam pensiones super quibusvis fructibus, redditibus, aut proven-
tibus quarumvis Patriarchalium, Primatialium, Metropolitanarum, Cathedra-
lium, etaliarum quarumcumque Ecclesiarum, seu Abbatialium, Capitularium,
ctConventualium mensarum, necnon Monasteriorum, Praepositurarum, Prae-
positatuum, Prioratuum, Praeceptoriarum, Hospitalium, Canonicatuum, prae-
bendarum, dignitatum, personatuum, administrationum, Officiorum, et Benefi-
dorum quorumcumque Ecclesiasticorum, Saecularium, et quorumvis Ordinum
regularium, seu illorum distributionibus quotidianis, ac iuribus, emolumentis,
et obventionibus universis, sibi reservatas, aut fructus ipsos, praediave, aut
bona Ecclesiastica loco pensionum sibi assignatos, vel assignata, ex quacum-
que concessione, seu dispensatione Apostolica percipientibus, etiam coniu-
gatis, praesertim, si iidem Clerici coniugati iuxta Constitutionem 1 piae mem.
Bonifacii Papac Octavi Praedecessoris Nostri in Concilio Trid.2 innovatam,
privilegiis Clericalibus uti velint, tam in Romana Curia degcntibus, quam
extra eam ubilibet gentium, et Iocorum constitutis, ut ipsi, et eorum quilibet,
quantumvis excmpti existant, et quovis privilegio, vel immunitate gaudeant,
quacumque dilatione, aut tergiversatione postposita, debcant omnino qui in
Urbc praescntcs fuerint, intra quindecim dies, qui vero citra Montes, intra
quatuor mcnses, qui denique ultra Montes constituti sunt, intra octo men-
ses a die publicationis pracsentium Iiterarum in Romana Curia facien-
dae, tonsuram, et habitum Clericalem, vestes scilicet talares, aut Milites
mfradicendi, quibus pensiones, aut fructus, aliavc bona Ecciesiastica reser-
vata sunt, suae Militiae convcuientcm, quacumque remota cxcusatione assu-
mere, et iugiter deferre. In futurum autem nonnisi actu Clericis in habitu
Ucncali(et tonsura, et Militibus infradicendis in militari incedentibus, suae
mmhae propria, aut alia quaecurnque Ecclesiastica, etiam simplicia Beneficia
respective conferantur, aut commendcntur, aut pcnsiones, fructusve, aut
^na Ecclesiastica reserventur.
§ 3. Ahoquin ipsos, ct ipsorum qucmlibct, qui quoad gcstanclum habi-
^mUencalem, et Militarem supradictum, lapso huiusmodi tempore eorum
niandat"0* dictum cst» pracfixo, nostris huiusmodi pracccpto, et
non oj°' n»"c, ct in postcrum pcrpctuis futuris tcmporibus cum cffectu
cc»vermt, practcr alias poenas contra eos inflictas, ctiam quibuscum-
\ C. 1, dj elcricis coniugatis, III, 2, in VI«.
^ XXII. dc ref.t c. 1.
316 Romani Pontifices
que dignitatibus, administrationibus, OfficiuTc^^^
ac Bcneficiis, etiam simplicibus, et praestimoniis per nl Pfa{H
l.tulum commendam, vcl alias pro tempore obtentis JSon
et fructibuj praediis, bonisque Ecclesiasticis huiusmodi ZoJ^^
e«S reservat.s, vcl reservandis, omnique iure sibi in eis vel nd ^ ^
l.bet compctenti, harum serie ex ccrta nostra scientla l" ,
potestatis plenitudine privamus, ac sine ulla alia , 2 1
decrcto, aut ministerio ipso facto privatos declara, Z Z X ' ^
per privationem huiusmodi vacare, et libere .uEKSSS*
pens,ones cassatas, extinctas esse, et fore, ac fructuum vo\ .r q " ^
m^tSS fSS£ t Ct e0r"m cuilibet' ^ aiiter iudicJ^
"ecnon MmSS^S^^ ^™"* * definiri dcbe*
ritate scic nter Z 2 ' q ^ SCCUS SUper his^ q«oq«.am quavisaudcr
S T r ♦ ,gnoranter contigerit attentari.
Canonice in tih,? Iquarumvis M»i«anim sub regula aliqua approbai,
eis ,r«„e^ T 'UXta prlvi,e&ia' et ^ispensationcs Aposlolicas,
natim concLia /" Tf^ ^ N°S' Der P™decessores Nostros non,
tuMone ouT i f.14 P,i PaPae V P™decessoris Nos.ri Cons,
Soria Ll" ^ SaGr0sanct™. etc' huiusmodi privi.egiorum forsan
eguh ria oh 7 COn,prehensa- militiae, quam professi sun:
SSSL^^^rW^ SUpCr qUibusvis fructibus, rcdchtibus, ,«
f,a iCIS: eliam praedictar""' Ecclesiarum. ct Beneficionin
percipienfTn f,,i frUCtUS. ,psos sibi rese^tos pcrcipiunt, aut obtinebunt.nl
5hS r^ G e n ? ^11 caractere '"^iti sint. sive non sin..
^eufructuum 'iusrnorlamSi,ab Wfld tCmpore reservationis pensionu»,
tiis Officio Tu n , P /? ' re*u,arem h;lbitl"» nonclum susceperint, ncc B#
reservatione, . adscriDti fl«erint, sed post factas eorum cuiquc
cffecti extiterint t l ? P«Wicationcni praesentis Constitutionis Milit»
ClerlcaU deferendis nnraCCeP,°' " mandato praefa,is' de habitU' et tonSBB
habitu militiae Z noll,mus eomprchendi, sed iis pcrmittirnus, U< regulan
Officialcs fucrint" " P ' SUnt conve'"'enti, vel si ipsi Militcs Rom.Cur.
^iastica ex dlabSiS PenS'°ncs' aut fructus, aliave praedia, aut bona Ecdf
suprascripto aE ? ?*" privilePio Apostolico percipiant, habitu MIIRtfi
Utl valcaut, et S J,r censurae. vel pocnae Ecclesiasticae incursu licitc
""ulom.nus, tam Beneficia suae Militiae regularia retineanU
' Dic 9 m .56, - Bl,„. Rom., (om> 4| p> 3Ma
Romani Pontifices
317
ctiam pcnsiones super Ecclesiarum, ct Beneficiorum pracdictorum,
etiam saccularium, fructibus, seu bona, vel fructus praefatos sibi pro tcm-
pore reservatos percipiant.
§ 6. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom, tom. 5, I, p. 42-44].
168.
Oregorius XIV, const. Romanus Pontifex, 19 dec. 1590.
Romanus Pontifex, pro Pastoralis sibi divinitus iniuncti muneris debito,
inter caetcras» quas pro communi bono Christianae Reipublicae suscipit curas,
etiam ad ea confinnanda, quae ad Statum Ecclesiasticum, et S. R. E. ditionem,
ctiam temporalem in primis tuendam, et conservandam, a Praedecessoribus
suis non minus prudenter, ac sapienter, quam rite, et recte pesta, et constituta
fuerunt incumbere solet, et quo firrnius illa subsistant, et sanctius ab omni-
bus observentur, suae comprobationis, et muniminis partes libenter, ac ma-
ture adhibet, prout in Domino conspicit salubriter expedire.
§ 1. Sane iam pridem fel. rec Pius PapaV Praedccessor noster tenoris
subscquentis literas edidit: Admonct, nos, etc.
Omittitur insertio huius Bullae, quia habes cam stipra, in N. 120.
§ 2. Nos igitur recol. me. Qregorii XIII ac Sixti V Romanorum Pon-
tificum similiter Praedecessorum nostrorum exempla, ac pium in hiendls
S.R. Eiuribus zelum imitantes, easdcm literas, et in eis contenta quaecum-
que, ex ccrta nostra scientia, ac de Nobis a Deo tributae potestaiis plenitu-
dine, tenore pracsentium approbamus, confirmamus, atque ctiam innovamus,
easque, et ea omnia inconcussae, ac validissimae firmitatis robur pcrpetuis
futuris tcmporibus obtinere, et a cunctis quos illa quomodolibet concernunt,
mviolabiliter obserwiri debere deceruimus, praecipimus, atque mandamus.
Nulli crgo omnino hominum, ctc.
(Bull. Rom., tom. 5, I, p. 240J.
169.
Oregorlus XIV, const. Sahctissimns, a. 1591.
p SancJissimus >" Christo Pater, ct D. N. D. Gregorius Divina Providentia
dinal h ^ quibusc!am contra dispositionem iuris communis S.R.E. Car-
slolic ^ SUPeP Colla,ionc Befitflcionim Ecclesiasticorum, apud Sedem Apo-
tus Qm vacan,IUm conccssis indultis, ct facultatibus, saepenumero impcdi-
mcritos\b!nUS S°'itam SctJis ^uius benignitatcm crga pauperes, et bene-
j||0ru . cralite'' exerccre possit, ac simul volens litibus obviare, quae super
vcstitri,/1" .rprc,atione ori»ntur, feL recor. Pii Papae V BUi Praedecessoris
m m hac Partc inhaerendo.
318
Roimini Pontifices
§ I. Omnia, et quaecumque indulta, concession^fT^
leg.a, conferendi quaecumque apud Sedem Apo^ kJT^**
posterum vacatura Beneficia Ecclesiastica, cum cura c 7 aU!
et quorumvis Ordinum regularia, quomodocumqu i^ShS^T*1
nem, provis.onem, praesentationem, electionem, et quimcum^ ? C°'^
s.t.onem, tam dictorum Cardinalium ratione ktZZv ^ iUm ^
et aliarum Cathedra.ium Ecc.esiarum, -nJS?2^i*l^
aut denominationem sui Cardina.atus praesm* «Ti^J^S
Csponere non intendit, necnon Monasteriorum PrSrTl nf *
ahorum quorumcumque Beneficiorum Ecclesias i Z Qual «
obtment, et in posterum obtinebunt, ac etiam ouo m r^0^0^
quaevis alia dispositio illis ex causa factae pTr e^TJo ' ^'P^M
administrationis, seu commeudae, MtSSS^S^ regimin'5'
norum, et aliorum huiusmodi Be neficio rum W «11 ^CC'eS'arum- ^
etc existit, vel in posterum TtsJabZ^au^l ^0^^
qt»e inferiorum collatorum aut co lh iru'J - al'0rUm quorumc-
privilegio, consuetudine . con,unct,m' vel divisim, de iur,
commeSnda,Ta^ ^»^> ac «J3
nalium requir ndo n nrovWont T .'' V de C°nSensu 'P50™ <**
dictam, f ^praefc^ rS^J^^*1^^ anud &*»P»
consensu huiusmodi tetT' Sanct,tatem Suam facienda, etquodsin,
et irritae sin omn bus h Pr0V,S,°nes' aut °."aeviS aliae disposi.iones nulbe.
que ^J^lS^^^f^^ P«««cHs per quosc
Motu proprio et < S,a,1Ct,ltatem Suam» "t dictam Sedern, ctia
et OoSJ^^S^^ de0Ue Apo.tolicM potestatis plcnitudin,
liversis temporibus Tc i f- E**8 dictos Pon,ifices' et Cardinal«
causis conceLa et h n ' ? "^3* et ^*"8' aC 0,,iblIsvis' onero.is, etaffis
ac extens ^qu b ^^'^ approbata, innova*
et insolitis claustmf ntn 5 °narUm dero^atoriis. aliisque efficacissin
quod sine eomn, 1, V'1" co"tractus inducentibus, ac irritani,, d
•ragentur, aJiisque ^72"^^°™ PW temp0re factae nem,'ni *
haberi voluit nro *J» 7 suffulta» quorum omnium tcnores Sanctitas Sua
stohcas dcsuper c^^lfV^ Ct eXpresse revocavit- ,iteraSQUe ^
sortita erant et inde « ♦ qU° °a' in °-uibus illa effectuni nondun
effectum de caetem „,! " , *uaecumV»e cassavit, annullavit, vircsquc, d
§ 2 Salva ta C dccrevit-
Provisionibus fJSSlSSSi^^ consensus Per ipsos Cardinate U
commensa.ium corumd r MUlclon,m Per obitum familiarium continuorur
tium, praestandi luxb T arcIinali,,m- etiam apud Sedem pracdictam vacan'
edi,ae, et in casibus Lta T *"hc CanceIlariae Apostolicae super hoc
eadem Bcneficia ner ohit r f»* RcgU,a expressis. Volcns ulterius. q«od
dcm Cardinalium Post " ;am,l,ari,,m continuorum commensalium eoruw
nam Curiarn vacaritia i.ti,°' " ,apUd eamdcm Sed«", quam extra Ron»
dwpoaitionem pertinere doh " ,,CUius ^^alh collationem, vel aliam
vaUonea hactenus cditac- „?. , $i tunc cesscut aliac Apostolicae rcser-
n,h,to«.nua in posterum clispositioni SanctfW*
310
reservata censeantur. Ita ut in provisionibus talium Beneficiorum supcr
ctditionibus literarum illius Cardinalis, cuius familiaris defunctus extitit,
M|) Cardinalis tunc praesens in cadcm Curia fuerit, consensus requiri
'mnino dcbeat, non autem Beneficia huiusmodi ad collationcm, Seu quamvis
aliam dispositionem Cardinalis ordinarii collatoris, ullo modo pertineant
nec ciusdem Cardinalis ordinarii collatoris, etiamsi in Romana Curia prae-
sens fuerit, consensus quoquo modo requiratur. Easdcmque Constitutiones,
et Regulas Cancellariac, etiain declarationis super Bencficiis familiarium prae-
dictorum Cardinalium editas, tam quo ad Cardinales indulta huiusmodi
habentes, quain non habentes, atque adeo indulta ipsa ad terminos prae-
sentis Constitutionis rcduxit, et moderatus fujt
§ 3. Dcccrnens sic in iis, caetcrisque omnibus praemissis per quoscum-
que, etc, etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, et eosdem Cardinales,
sublata, etc, necnon irritum, ct inane quicquid secus super his, per quos-
cumquc, etiam praetextu facultatum, indultoruin, et concessionum huiusmodi,
scienter, vel ignoranter contigerit attentari.
§ 4. Praedictis, et quibusvis aliis Regulis, Constitutionibus, et Ordina-
lionibus Apostolicis, caeterisque contrariis quibuscumque non obstantibus.
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 317,318].
170.
Qregorius XIV, const. Circumspccta, 15 mart. 1591.
Circumspccta Romani Pontificis providentia, ea quae rationabilibus causis
auctoritate Apostolica sancita fuerunt, ipsa rerum expericntia suadente, ex
aliis intcrdum non miiuis iustis causis nioderantur, et immutantur, prout in
Domino conspicitur salubriter expcdire.
§ 1. Sane licet alias fei. rec. Sixtus Papa V Praedecessor noster, non-
nulla circa qualitates, modum, et forma.n admittendi Religiosos ad quos-
cumquc Ordines, salubriter statuerit. prout in duabus desupcr, prima vide-
1'cetsub datum sexto Kal. Deccmbris, Anno Tertio,1 et altera sub datum
duodccimo Kalendas Novembris, Anno Quarto2sui Pontificatus editis Con-
«itutionibus latius continctur. Quia tamcn usu comprobatum est, multa
'nventa fuissc impedimcnta, propter quac ea, quae in praemissis statuta fue-
runt, exccutioni mandari minime potucrunt. Undc quamplurcs literis, et pie-
We insignes viri, a sancto proposito Rcgularcm ducendi vitam abducti, ac
'^Niti, atque ctiam alii diu cum maxima corum laude in Rcligione versati
1 illius dignitatibus, honoribus, praelaturis, cum non modico Religionis, et
rainum huiusmodi detrimento rcpulsi, et inhabiles penitus redditi fuerunt
confi °S 'K'tllr ea» ^"^e ^OCUit expcrientia salubriter fuissc constituta,
roiarc, quac vcro modcratione aliqua indigere, moderari volentcs, ac
' Cf. N. 162.
1 Cf. \. ,64.
•J2I)
Ronuini PonUftcq
dicjarum Constiiutionum, et ir.de eequutorum quorwZu^TZT^
veriorcs, pracs.nl.bus pro cxprcssis habcntea. habltacum VcnJS^
tnbus nostrfs S. R, E. Cardlnallbua, auper negoci.s, el cons22?fr *
tarium dcputalis, matura dellberattone, de eorumdem cousiiio . , ^
stirulioncs in ea parte, qua cavetur, ne illeKit„„i ^52^°*
damnato tl.oro, vel compicxu, ad quamcuraque Rellglonem ZLdK?
«'». a„. pro eaalonem regularea, scd tantum ad habltumC^Sn^
Famu lonim, m Mouasteriis a.iisque locis Re^Ularlbua scrv*„ ZSl
«r et g, post llict;im Conatltutlonem prof^.onen, cmil,crenV^,?t
nu Hua eaae momentf, i£t l„ aiicra paric, l„ qua Hlegltlme £L 3 '
Psas Constttutlones profewoa vlgore prMfcKiorum. auf !^
s.ol.corum, cuiv.s Ordlni, Rcligioui, MooaslcrlJ, aul do„B " ZTSl
Supenonbus, i„ genere, vel In spccie co„cessorum, eliam i^s ' S
sum ReHglonte, vel pcr cosdc, Superiorea legltfmatos scu TL Z T
m* dlgnltates habili.aios, sc„ inteWos, JfSS^&SX
& «22 iam a,,,,c,;,is' qr a,iis
eumaue 3" .dICCl^ra,l0,,lbu8 no" obsla„tib„s, cxch.di. ac dispcnsalio cs qu*
s J T; ,onw non 8uffra««l> nequc In mturum cum hii , *
c od ; ApOSl°,,Cr. ,CMorc °r^»'"»-' termlnos lurh redud^
r.m B TM dlsPc"sa,ion<-,s. habilitattonea, vfeo« privileg»
S"r 1 1" !°rUm A',"s,0,icori"". «Mi Ordlnl, ReliglOnl, Mona.terio.ai.
c7ncS° ,u°n,rC Sunerioribus' *™re.vcl In spccicu.praeicr.ur,
su * : ^ m l?mDOrC Co"s"'"'"o»un, huiusmodi usu reccp.a, e. ncn
, . r.'0^ "h,IS comprehenaa er„„.. Pcr quowumque «n»
S ao,;,s: "■ Pns«i„„m .tatum, c valldltatem, i„ quibus an.c ip»
rih m I ?" ; ""• rcsli,"i'""^^ rc,„,c«ra„,„s. Volentes, ifsdem Con-
. .. „ bu, „on obstantlbus, eoa, qul quovla modo illcKi.imi procreatil*
admlttr , , !' profeS8io"c»" admittl possc, qi.cmad.nod»
I cr',r». si supradlctae (Sdnetttu.ioues cdi.ae ,io„ fuisscnl.
ad h .hih.m ut cum de re^P'endl8-quomodocumque lllegItlnefliflii
h 1 u „ ; ' ]]u,kssionc'" Or<"num quorumcumque aKe.ur, ii. ad qu«
ionu. 1 ^ CCp,'° .90cc,at. P"c.er alia. de qulbui ex dlctanlm ConsH.,
ftcnter c ! ° a,,osc"n'°"«-' ctiam lcK.,imos discp.irerc debenl. d»
bonami0 1,™ Tm i,,qUi^aM,• cl "» <lc"""" 'cciP'™'' si t,mc9
, „ t C' C V,Ir,",iS S|)mmcn Pr-"^'fcra„t. ac ,o. cis mcri.a suflra^
ct utilit.1 n m, S,,PI ?,nt (lcfec'""'. eOttlmque rcccp.io Rcli,rio„is commodo,
S£ rint Jurnm oT^""' m'tuni d*««>cra«one habi.a. i.a censucrint.C
«ivc .nte,"lve^ nT* ^J5f" fi'iUS ™^««" KeiiKione. tn qua pa.«.
"on a(,;,i,^ rP° « "««'v-latcn. dici 0,11 profcsslls llIcri(, ,pM pa,re vven.c
§ 4 V ; 1 d CXprcssc Pro"'ii'cmus.
P»»orum OrdimImq,,0m^ aC B,ah,,m«. ^"e Oencrali. au. Provinci.H *•
^spcsa.io s„ccta."i„v , nRrcKa,io»"»'. aut I lospitalium, ad quos dic"
^ concesso ,„„ „ ! ' nU,rCm Pr''v'lci?ior„n,, et indultorum Apostolicoru"'
' q"aC' d«""nod0 uiu rcccP.a, „cc alias sub ullis revocal'0-
Romani Pontificcs
321
'bus comprehcnsa sint, tit pracfcrlur, li) hac partc rcvalidamus, cum illc-
"'timis, quos dlctUS Ocncralis, aut Provincialis, cum Ocncrali, Provinciah,
fcu IntermcdlO Capitulo, ct non alias, suffraKantibus mcritis di^nos iudica-
crint, ld honores, jjradus, et cli^nitatcs obtincndas dispcnsarc, ac dispcn-
llBonca hUlUimddl pro (emporC ita factas, ct indc seqtlUta quaccumquc, ut
atitca, valcrc, ct tcncrc, pcrindc ac si supradictac Constitutioncs non cma-
nasscnt. #
§ 5. Cat.terum cum acccpcrimus, nonnullarum Rcligiouum, ct Ordinum,
pracscrtim Monachalium Mouastcria ita instituta cssc, ut in cis pcrpctua
quaeilam filiatio constituatur; idcoquc rcccptio Novitiorum in unoquoquc
Monasterio ad Superiorcm Praclatum, ct Capitulum ciusdcm Mounstcru tan-
lum perlineat, quac ctiam Monastcria, ut plurimum intcr se lonpc distant,
nec Ocneralia, Provincialia, aut intcrmcdia Capjtula, nisi raro celcbrari solent.
Ideo statulmufi, ut Superiorcs illorum Monasteriorum dc conscnsu sui Capi-
lull, prachablta ilmul cumhis, 6t qulbus ln unaquaquc Rcli^ionc, aut Mona-
stcrio, iuxta eius Constitutioncs rccipicndus intcrrogari solct, aliqua infor-
matione supcr his, quae iu dictis Constitutionibus continentur, ad rcceptio-
ncm huiusmodi procedcrc valcant, dunt tamcn antcquam ad profcssionem
^dmittatur, plenaria, ct co modo, prout in dictis Constitutionibus habetur,
i:u|uisitio fiat, quac postea ab his, a quibus in praedictis Monasteriis cxa-
minari solent, dili^entcr cxaminctur, ct approbctur, ct dcmum omnia in dicto
Capitulo coram Supcriorc rcfcrantur. Volcntes, quod Supcriorcs pracdicti,
cum Wruiti Capitulo, aut ubi COnSUetudo non fucrit celcbrandi Capitula,
cum trihns, ftUt quatuor ad id in Gcnerali Con^rc^ationc pcr vota sccrcta
deputatis, scrvatis corum rcKulaiiluis institutis, ac supradictis omnibus, cam-
dcm in rccipicndis Novitiis habeant auctoritatcm, quac pcr dictas Constitu-
tioncs Provincialibus Capituhs cst nttributa.
§ 6. Dccerncntcs, etc.
(BUIK Rom.| tom. 5, I, p. 252, 253].
171.
GrcKorius XIV, const. Onus Apostolicne, 15 mail 1591-
Onus Apostolicac scrvitutis, ad quod nupcr Nos difjuatio divina provc-
*^ assiduc admonct, iu cam potisslmum curam Nobis csse pastorali solicl-
» mc Incumbciidum, ut quac a sacris oecumenicisquc Conciliis pro communi
n°( Chiiatlanl populi salute, pic prudentcrque statuta sunt, nulla aut tcmc-
jd(ac V|olenhir, aut negllKcnlia dcscrantur; ca pracsertim quac ad bonos,
«leosquc Pastotcs Cathcdralibus, ac Superioribus Ecclesiis gubernandis
curLTnd0SpCr,incnt: nartl si ,n M^f^isvis Ecclcsiac gradibus, ct ministris,
muito n T 'alCS C,ikri' qui ,n UcliKionc' ct sanctitate fidclcs acdificcnt,
omncsCCflC| maKIS e,:,l)oraiul111" est, ne In cius clectione crretur, qui supra
Rradus couslituitur, cui tamquain scrvo fidcli, ct prudcnti totius fami-
21
322
Romani Pontifiees
I ae cura trad.tur, qu, ad omnem virtutem, et mandato^DeTT^
al.on.m forma esse debet, cum certum sit gregis salutem 1 ob«rvantuBi
exboni Pastoris praestanti vita, et docfrina. agn°pere
§ i. Sane Venerabiles Patres, qui ex toto Terrarun, OrK ,
gcneraie Tridentinum Concilium a Summis Ponfificibua P 1 *"*
nostns evocati magna frequentia convenerunt, cum in aliis „ >h™ ^?0*»
clarum studium ad corrigendos depravatos mores, et co Psa "^S J te P*
d.sc.pl.nam restituendam ostenderunt, tum in eo ^tiSJ^^
magnaque cum laude laboraverunt, ut rationem inven.Ven t C|in v do S
pictate, prudentiaque excellentes, et in Ecclesiasticis f„ r, u ^
tumque versati, Ecclesiis Cathedra.ibus £3hSto § * *
§ 2. Nos .g.tur, qui cum in minoribus constituti, Cremon™ F«.. •
regeremus, in eodem Conci.io cum sanctis, et egreg i s ^P ribu T
fu.mus, et Concilio absoluto ad Eccleshm nrwt«m - S mtcr"
d«^o „afravimus, « (an, issrsissaMa:
iTtincent rnm,StenUm JmP,eant- et de ovium salute nos in Do.nL
de EDisconiU,dprUteT- inth°C sa,uberrim°- et Pernecessario negocio, quodd
*£F* S * ,Ct DrrfiC,'end,'S Videtllr esse Praecipuum, ut £££
v ndo um t m ' * i ^f'de' V,ta' m°ribus' doctrina- et P™demia promo-
S^^JST^ . cliter' ac seri0 lnstituatur- ut orunis fa,laciac fuco
S . Va,eamUS' t3,CS 3 Nobis Christi P««ndo es*
Slfit tantUm 0nus' AnSe'ieis videlicet humeris iormidandm»,
Xit :r'Frip? iisdem °v,bus
Tr.\lentini min L Tf qUldein hac Parte providentia dicti Concli,
Synodo ' rZTC C CUm statuerit' ac mandaverit, ut in Provincufi
•Cmciis ! ropo,,tanui» habenda, praescriberetur quibusque locis, ,
foZTZZl P ' areXam,ms' seu inquisitionfe, aut instructionis faciend«
approbanda- ouae »»* ,ocis *
est, nist Wissimo tenL^'"* 3 P««**»h ^tum est,nequcsp«
ecrta examinTs ™ * $PZU°' Ut * oni,,ibus fiat: ata-Ue
perit S^S^^ rati° 3 Pr°vincialibus Conci.iis cxpcctalur,
Posse videbatur J i"' t3m Utilibus C°nciHi Oeneralis decretis sperari
Cilli praedicti elaosoT^ i 'PSa docuit Per tot annos a publicationcCon-
sit ficri. q In Ul,aq«aque Provincia opus sit, quidvc pos-
^i^^^L^6^^9 Fratribl,s nostris S. R. E. Cardinalibu;
nostra perpctuo vtilL» r ^?™"1 Ur,animi consilio, ct assensu, praeseno
Curiam, examen instruct st,tut,one decernlmus, uf cum cxtra Romanam
cumquc status, gradus lnc*uisiHo fecienda erit, nemo omnino cuins-
garc pracsmnat, scd InSJ? fuerit. 'nquisitioncm pracdictam sibi arro-
legrum hoc negocium iis, qui a praedicto Tridentino
Rpmani Pon/ificcs
323
cilio dcsignantur, Apostolicac videlicet Sedis Legatis, seu Nunciis Provin-
^°nCl ' au( cius de quo inquisitio fit, Ordinario, eoque dcficiente, Ordinariis
'-[nionbus relinquatur, nisi iustis de causis, Nobis, aut pro tempore existenti
Romano Pontifici per speciale mandatum alicui alteri hoc munus quandoque
committcndum esse visum fuerit. Quod si forte aliquis praedictorum, con-
sanguinitate, aut affinitate usquc ad tertium gradum inclusive promovendum
contingerct, ut omnis suspicio carnalis affectus a tam sancto negocio repel-
latur ille quidem eo casu censeatur exclusus, atque ad eum, qui proxime
sequiiur, hoc est, si Legatus excludendus erit, ad Nuncium, si Nuncius, ad
Ordinarium, si Ordinarius, ad viciniorem Ordinarium inquisitionis officium
deferatur.
§ 6. In Curia vero haec functio spectet, vel ad eos Cardinales qui a Nobis,
vel pro tempore existente Romano Pontifice deligentur, vel ad Cardinales
carum Provinciarum, seu Regnorum, apud Nos, et Sedem Apostolicam Pro-
tectores, in quibus Ecclesiae ipsae consistunt, si tamen ad ipsos huiusmodi
vacantium Ecclesiarum relatio pertinebit; quod si de Episcopo, vei Metro-
politano extra Romanam Curiam degente, ab una Ecclesia ad aliam ex aliqua
gravi, et iusta causa transferendo agetur, hoc munus deficientibus Legato,
vel Nuncio Apostolico eius Provinciae, aut Regni, ubi Ecclesia ipsa, a qua
transfertur, sita erit, ad Metropolitanum, si Episcopus, ad Suffraganeum vero
antiquiorem residentem, si Mctropolitanus transferendus erit, pertinere dccla-
ramus.
§ 7. Deinde, quia sacrum Tridentinum Concilium, non sine magna
ratione cminentcs personas, et quae negocii magnitudinem probe intelligerent,
ad hoc officium nominavit, declaramus, et statui.nus, tam Legatos, sive Nun-
cios, quam Ordinarios, vel alios ab hac Sancta Sede forte delegandos, non
per Auditores, aut Vicarios, aliosvc ministros, sed pcr seipsos inquirendi
munus exerccre debere, quamvis ab huiusmodi personis, aliisque viris peritis
adiuvari possint. Et si Praelatus inquirens, per sc non posset ob locorum distan-
tiam tcstesexaminare circa articulum aliquem, ut legitimos natales, vel aetatem,
aut aliquid eiusmodi, licebit ei articulum illum alteri personae in dignitate
Ecclcsiastica constitutae subdelegare, non autem universam inquisitionem.
Quod si forte contingat, aliquem supradictorum legitime impcdiri, ut pcr
se hoc mtinus pracstare non possit, ad alios ea cura transferetur, qui sunt
ab eodcm Concilio Tridentino ad hoc officium designati, ut stipra dictum
de iis qui ob consanguinitatem, vel affinitatem ab hoc munere exclu-
duntur. Ad hacc, ut mens eiusdem sacri Concilii recte, ac fideliter debitae
«ecutioni mandetur, et tale sit examen, quale requiritur in negocio tanti
ponderis, declaramus, ac statuimus, non esse in vita, ac doctrina promovendi
mvcstiganda eam rationem adhibendam, nt ab ipso promovcndo articuli
ofterantur, ac testes producanttir, sed oportere, ut Praelatus, qui muuus
mquirendi suscepit, articulos conscribat, atque ipse ex officio suo illos tcstes
*oce atquc cxaminet, quos de rebus inquirendis sincerum, ac fidele testi-
monium daturos essc existimet. Verum, ut inquisito pracdicta facilius, ac ple-
"a'"fi perfici at'iue expediri qucat, utilc crit, si Praelatus, qui inquisitionem
c «rus cst, vcl a promovendo, vel ab alio aliquo confici curct schedulam,
324
Romani Pontifices
fn qua smt ordme descripra nomen promovendi co^Z
ordo gradus, professio, functio, si quam is forte IZ "° 7'
Theolog,ae, vel Iuri Canonico operam dederit 2?2£ T '" q,"'C
fuent, denique arnici, ac familiares, qui t ' SmZ ^ **
foHme normt. Quod si promovendus documeTuum alta„ ' T\ Parente *
tu.de ,pS,us aetas, gradus, dignitas, sacri oS fa2S °d(?h,be"! «**
au aliquid eiusmodi comprobetur, adm," dum Ic '°' ^
en, modo documentum pubiicum, SCU ZS^Eg*^
aptitudine ad regendam Ecclesam ou1Hbef'hn^ "W,?!?
tantum graves, pii, prude^dTcti? 0* ^Z^^ *
rectum iudicium ferre valeant ac u , , .<lua,,ta!,bu8 promovcndon,.-
monium dare velint. Proin 'tam coS ST* Sm?rUm' aC «**
-iciatque aemu.i excludendi ^lSfpSSn TET*. ' * to
examen, seu inquisitionem habih rus er^ 1 ^0?™^ Prae,a,« *
et si qnando iudicaverit «2 " S'gil,amn exan,iB*''
Vim, tum et periurii gravHatem^eoSem X ™ rcducel
•Psos reos futuros apud OmS^S^£^ * adno"*
committendo, vel omittendoTcrm au^ n'" e°rU?1 °nmhlm> quoru"^
rando, vel reticendo vera in causTj pr°movebunlur- «1 vel falsa nar
'donei eiusmocli Bcde^JLS ™- Ut h°mineS te«»* Vcl *■
scere studebit, ac oH^ coR„>
comiciat utrum ex affectu !' ? f 7 P«>movendos affecti, ut indc
les'es de qualita.ibus prl 1 • "'^ ^nionium dicant. Deniquccum
Wdebuntur, per ipsos expriman^un Praediclam inqufeiflonem face.
§ 9. Quamvis autem fli.ali+*«*J
Hurn Synodorum decret s alifem T °n,nes Pro'"ovc^orum, quae ingenera-
cognitae esse debeant iis n,?; Canon,c,s sanctionibus continentur, probc
sunt natum esse « £2 , * ma,,lsilionis officium demandatum est, quafe
annum trigesimum iam olT ■ matr,monio- atq"e ex parentibus Catholic
IniHatum esse, gndwnS^T1 "P* °rtlinibus- saIle"> antc sex menses
"ico, aut certe publicum Us*aut ,lcentiae in Theologia, vel lureCano-
alios doccndos Idoneus enTrf i Acadcmiac tcstiinonium obtinuisse, quoad
di" esse versatum item fi ,| I rctur' ad hacc '" Ecclcsiasticis functionibus
integra fama. doctrina denfn pUritatc' ,n"ocentia vitae, prudentia, usu rerum,
Piures fraudes committi soh» PraCdltum csseI ta">e" quia circa doclr.nam
desolo Doctoris titulo aur i Sacpe con,i"git, tit nonnulli scicntia vacui,
doctrina dlligenter inouira«,,r • °, ffloricntnr. volumus, ut de corum etiani
lcRiis gaudcnt, vel etfam \ Z\T Doctorafus, nut liccntiae titulis, ct privi
,do"ei essent ad alios chw • , Acade,niis Mimonium habucrunt, quod
PubUca ipsorum nincHonTS? * ' forte ^uorum insignis doctrina,cx
2U,bus in 'ocis, quanto0 ^emn^ ,ta vero inauisilio facicnda cri,,ul
Promovendus opcram dedcri? qU° fn'Ctu TI'eologiae, vel Iuri anonico
v,nc,'s milia sunt Studll ' e n .rCr,0SCa,,'r- Et ouon'"«ni i" quibusdam Pro-
a"a' nc°.ue Ullae publicae Scholae, ncqtic usus
Romani Ponlifices
325
habct, ut q»i stucliis opcram navant, ullis Doctoratus aut licentiae insignibus
decorcntur, dcclaramus in eiusmodi locis sufficere, si testimonio virorum
gravitirn, et Sacrae Theologiae, vel Iuris Canonici pcritorum donstet, promo-
vcndos ea scicntia Theologiae, vel Canonum vere pollerc, ut idonei sint ad
ca docencla, quae populum Christianum scire oportet, ac muneris sibi iniun-
gcncli neccssitati valeant satisfaccre. Tcstes praeterea deponant, se de scientia
promovendoruni ccrtos redditos essc ex eo, quod praedictos promovendos,
speciinen stiae doctrinae, publice, vel privatim dedisse cognoverint. Quod
autcm ad Regulares perlinet, cum ad Ecclesias Cathcdralcs promovendi fue-
rinl, ne fraus ulla subrcpere possit in eo, quod idem Tridentinum Concilium
statuit, ut Rcgulares a SuiS SuperioribUS sufficientis doctrinae testimonium
habcant; declaramus, nomine Supcriorum coS dumtaxat intelligendos eSse,
qui nullum sui Ordinis Superiorem agnoscunt, sivc ii cuiusvis Ordinis Abba-
tcs, Magistri, aut Ministri, Praepositi Generales, aut quarumlibet Congregatio-
num Praesidentes, sive Definitores, aut Visitatorcs Capitulum Generale reprao
scntantes, sive alii quocumque vocabulo nominentur, et in eorum absentia
ipsorum Vicarii, seu Commissarii Generales, vel in Romana Curia Procuratores
Ordinum, aut Congregationum Generales in hac partc succedant. Et nihilo-
minus praeter Superiorum testimonium, qui fidem facient ciusmodi Regnlares
ad alios docendos idoneos eSSe, volumus ea Servari, quae de iis diximus,
qui publicum suae doctrinae ab aliqua Academia tesHmonium habent; ut
vidclicet serio inquiratur, an Regularcs ad Cathedrales Ecclesias promovendi,
eos progrcssus in studiis fecerint, qui in futuro Antistite rcquiruntur.
§ 10. Post inquisitioncm vero dc fide, vita, moribus, doctrina, et pru-
dentia promovendi, nccnon informationem dc statu Ecclesiae, aliisque ncces-
sariis rebus, quae pariter coram superius expressis Praelatis, iuxta eiuSdem
Concilii decreta Rerl debct, professio fidei Catholicae a promovendo facienda
ent; quani quidem ab eo dumtaxat recipiendam esse declaramus, ad quem
mquisitio pertinebit, nisi forte qui professionem emissurus est, a Praelato
mquirentc longe distet; tunc cnim is Praelatus ex subdelegatione inquirentis,
profcssionem admitterc debebit, cui promovendus vicinior erit; quod idem
mtelligatur de informatiorie de statu Ecclcsiac accipienda, si quando contin-
m ut m alia Provincia, sive Rcgno eSSet EccleSia, in alio promovcndus.
*eop Kt autem Praelatus profcssionem promovendi, praesente Notario publico,
estibus atque cam a se admissam, ac receptam propriae manus subscrip-
ub|"C tUF" ls quoque, qui professionem ciusmodi feccrit, in eo loco,
adscriS! n n0men Profitetitis exprinti solet, nomcn SUUm manu propria
prof ' ° Den'qtte his peractis, Notarius publico instrumento fidem faciet de
men « 7 pr,,cdicla «dhiblHa testibus, ut pracfertur. Ubi vcro totum exa-
hJm Duhli -U i0 d° pcrsona Promovcnda pcrfecta fuerit, ca in instrumen-
hMcSa tCUl" ^8*5*3' CUm loto <estimonio ac profcssiouc fidci emissa, ad
in (orn "c m Seaen,i ttt ConcfHum statuit, quamprifnQm clausa, ct obsignata
'«sio m!" .. n,ica ,r;>"smittenda erit. In qua re obscrvari volumus, ut pro-
l, Mn felicfo °mn,n0 Verbis descr,*P,a sit, quae in ea forma continentur,
toservandan rccorcla,'onis Pius Papa Quartus Pracdecessor Noster statuit
i. et ut Praelatus, qui instructfonem, examen, et inquisitioncm
326
Romani Pontifices
feclt, vel per literas separatas simul tameu cxxmZZZTZT^^
subscnptioncm dicti processus sianificet auanta fM ? m,ttend«. ve| fe
— . dictis, et scripturis prok^^^^ «*£
qu.d de promovendo ipse sentiat. «abcnda sit, Simulctu.
§ 11. Processus autem sic formati, et ad Curiara trahsmfed „
cu. proponendi munus incumbit, et a tribus PrioriZ n ■ ' * Qrdin*
ut moris est, iuxta formam Concilii P«e^
Volumus autem, ut Cardinalis relator moneat prom^vSum » "**
Cuna fuent, ut iuxta Concilium Lateranen L S ' pra u
Cardina.es, sive maiorem pariem^Xt S^^wS^ -
ut quae a referente Collega sint audituri, oculata fid « w *h propo*
promovendi attinet, cognoscere possint q ™ ad 9™m
dicta^sunUd^^n: S« C Pr°m0ve"dis ad ^lesias
declaramu et dece n mn! ,nere« atc»ue m eurum Promotione servandac*
S 13 Ouo VPrnP , ?me" ^ circa QUam nihil inn°vamus.
person e p?olv;°, ,OCtr,nami CUm genera,ia Co"cilia "°" statauil. «
dum LLPoerrv^ K,ad regU,areS dignitates' Doctoratus sive licen.iae &
„lr PUD ,Cum testimonium ab Academia aliqua habere teil
sus 1 r vaLnt de"! ' " P°,,eant' «°» onus sibi imPoncndum
^SS^^^""^ et sta,uimus' ut Praeiati' °ui inm"'rendi ™*
pS^aT^jSr 3C di'igenter inQuirant- suPer doclrina eiusmod,
temp^ futu tn n Pm' tr ^T™ SUpen'US prae»> ut Nos' «
cessum 0^! ?, °?^ habita de illis v"a informatione perpr»
an ZoTa D™lq Hnte ,ransmittetur' <*rto statuere, ac iudicarepSw
«Jr^ssrsss? sit taiis' qua,em di?nitas m' ad quam pr°mcH
carit?Jt0h^Ur VCr° visceribus Domini nostri lesu Christi, ac patenu
ab hae *** Sede nominandi,
apud se cogitent S EP|Scopos, vel Abbates ius habent, ut scrio
tranquillitas Reinuhl.V, ' TT ' S,t h°C ne^ium, ex quo salus animaruft
multa, et maS ^ %nCQ,Um,taS RchS^ propagatio fidei, aliaque per-
rcvocent, quod Sah^r Uependent- ,lll,m e«am sacpe, et saepius ad mentem
et popuiorum salutem m«uT Synodus adl,,on<* nlhil sead DeigloriW,
si« uubcrnandae idn P°SSC hcW> QUam si bonos Pastores, et Ecde-
muntcantes mortalitcr promovcri studeant, eosque alienis peccatis com-
'Psi iudicaverint. non PCCCarc' n,si °.uos digniores, ct Ecclesiae magis utiles
cupid.tatibus, scd eonn . •'" precib"9' vel "umano affectu, aut ambientium
nominandis vero touZS^1^ meritis P»*eHci diligcnter curaverint. D<
ea, quac suptrlus obse^ 1 e,l8endis ad Regulares dignitates pftfW
«rvanda csse declaravimtis, illud quoque paternis »6
Roinani Pontifices
327
• hortationibus, et monitionibus adiiciendum censuimus, ut nomina-
ll0S •nSpracscntationis, vcl elcctionis ius habentes, eos dcligere studeant, atque
'10niS'o conentur, qui non modo eumdera Ordinem sint ante professi, sed
""'eodem etiam satis diu laudabiliter versati; neque enim decet, ut Magistri
"lorum esse Inciplant, qui non fuerint ante discipuli, et subditis imperare
_^,..mant nui orius non didicerint Superioribus obedire.
pro bono opere cxpectare
§ 16. Nulli ergo omnino hominum, etc.
(Bull. Rom., tom. 5, 1, p. 268-271].
172.
Grcgorius XIV, const. Cum atias, 24 maii 1591.
Cum alias, nonnulli Praedecessores nostri, et praesertim fel. record. Sixtus
Papa Quartus, necnon Pius etiam Quintus, sancto zelo ducti, diversas facul-
tates, et indulta extrahendi, etiam in casibus quibusdam a iure non permissis,
ex Ecclesiis criminosos, et delinquentes, compluribus saecularibus Principibus,
eorunique Curiis, et Magistratibus sub variis modis, et formis concesserint,
prout in illis plenius continetur.
§ 1. Experientia postmodum docuit, tum diversitatem, et diffcrentiam
huiusmodi indultorum, tum quia plerique eorumdem Principum Ministri, cx
hoc ipso illa diversimode, etiam latius, quam par erat, ct ad suum libitum
interpretandi occasionem arripuerunt, illisque abuti coepcrunt, subortam esse
non mediocrem in aliquibus locis, libertatis, et immunitatis Ecclesiasticae per-
turbationem, et confusionem, alibi vero, ne ipsos quidem laicos indultis huius-
modi uti voluisse, aut potuisse, quod poptilis, inveterata erga Ecclesias reveren-
tia, devotis, et assuetis, scandali potius, quam quietis occasionem praeberent.
Hlud etiam absurdUm saepenumero secutum est, ut infimae interdum con-
ditionis laici, non modo iuris, sed etiam literarum penitus ignari, ct imperiti,
dum, quasi potestates, aut Ministri Curiae saecularis in aliquo Castro, aut
Oppidulo iurisdictionem exerccbant, facultatum, et indultorum huiusmodi
hmites longe excesserint, eaque suo arbitratu in sensus minus rectos, et ab
mtentionc concedentis omnino alienos, detorscrint, et illorum practcxtu quic-
Q1"d sibi in mcntem venit, attentare praesumpserint, in grave iurisdictionis,
et immunifati8 Ecclesiasticae praeiudicium, locorum, et personarum divino
cultui dicatarum contemptum, ipsius divinae maiestatisoffcnsam, etscandalUm
Punmorum. Quare pro commisso Nobis a Domino Pastoralis officii muncre,
pracdictis absurdis, ct scandalis obviare, ac differentias huiusmodi atl uni-
ormem regulam rcducerc, omneinquc clubitandi, ac pcrperam interpretandi
°wasioncm dilucida dcclarationc submovere, abusus tollerc, et ne Ecclesia-
328 Romani Pontifkcs
stica iura plane conculcentur, et nejrlteanhir t
Ts, prout etiam dictus Sixtus F^S&JS^»^^
statuere decreverat, licet morte praeventus hoc J£5k£Zi^
do praesens temporum calamitas, et nimia quae h ^3^-
n hominum malitm ,71 pvnnw;. V.1 quae ,ai" mvalnii^
ut quando
versorum hominum malitia * v^S^^T^
tmm, et ad coercenda illorum facinora, ultra id o, „h ^ ^H*
nos rorum disciplina, et vetus sacrorurn ^onl^l;^ ***
quibusdam casibus congrua moderatione adKa! *
§ 2. Hac itaque nostra perpetuo valitura CJonilKSL
cumque privi.egia, indu.ta, et gratias, ^S^S* * •
Qumtum, quam aiios quoscumque nostros p™i Slxlur".ac Piu,
Sedem Apostolicam, eiusve Ugatos SUwr ZtTT™' f"» n0MBeBP*
Ecclesiis, Monasteriis, Sacellis dom ib r/J k 'S' Wl «^««di,*
Sacris, aut Rc.igiosis, allasque fa i^JX?£2 ? f*",aribus«
tunc expressorum, vcl non cvDressonm, P S'S h0m",ibus Certora»
ctoribus, etiam fa 0 uum certoZ ST^! fraudute"**»
pub.ica, ct cx causis ^T'^ f° b°n°' d
in iure expressis, ite2fwffi£SS,"n? * ^"'PoHentibus casibus
perpctuo, vcl ad certu „ nondurl * ' "^0"""* rati°nis cx,£nsi5>
cipis, aut benep.aci um Z ai" SCU ad V,'tam
mulhplicatis ^ZTb^^0^11^ ^™*' i,era,is" au!
tolfcas sub plumbo aut fa fo™, k ° ' aC U$U reCCpta' Iiterasque AP»
confcctas, quarumVnor^ Sfctataft P ^ <Mmod"»™«« *"P*
ad verbum insertis suhht ♦ V0,U,nUS pr° exDressis' ac de «*>
formam reduSmu^^ 0mni differentia' ita ad ™"
^nlbus,"! Scrm^uM^^^6 *«* « praedic,a "*
quentata, vel pub.icas s J i 2 rarUmqUe Srassatores. 1ui itinera *
aut depopu.atorcs a™ ! u ' 3C V'at°reS ex insidiis ^diunlur.
«n ipsis Ecclcsiis eal™ ,n qU'VC hornicidia. et mutilationes membrorun
jtorie prox^rr:%?cer ne;iis rmittere non vercn,ur-aut qui pr*
Maicstatis fa personin, i„ > n Ut assassi»"'> vel haeresis, aut laesar
suffragetur.ScdTS re'"' immun"as Ecclcsiastica non
Primatibus, ArchieoiS « singul.s vcnerabilibus fratribus nostris Patriarclm
™m Praclatis, tam SfiST^ Cae,erisQ-ue Ecclesiarum, et Monasteric-
Praecipicndo rnandam ' " ' q!T CU''USViS °rdinis Regularibus, distnctr
quentes, ad eorum S Pfjeciplmus, ut laicos in casibus praedictis delin-
seu Religiosa respectivelon^ ° "^teria, domos, et alia loca supradicta sacra,
qui praedicta delicta eom i!* ' Ct eis Se rcciP'cntes, atquc morantes,
quando a Curia saeculari (T™ ,al,quod' iudic'0 suo commisisse videbuntur,
Ministris, et Officialibus C requfeit'' et quilibet eorum fucrit rcquisitus,
aKcuIus censurae BjcfeJt-J« • Saccularis absque irregularitatis nota, aut
Ct q§4bN C°rUm curet el 1 facii"CUrSU' Ct COnsi^ari curent' et
Propria aucterifafe^h^f 'f^ praedictae Ministri facultate illospersc,<t
e< Pcr praescntes revocafa VL* abJ,UCendl sibi oHm, ut praefertur, attributi,
' abutan'ur, volumus, dictaque auctoritate decer-
Romani Pontifices
329
v
et declaramus, ut Curia saecularis eiusque ludices, et Officiales, ab
"'Tsiis Monasteriis, locisque sacris pracdictis, laicum aliquem, ut praefertur,
c aucntem,in ,1U"° ex casibus supradictis sine expressa licentia Episcopi,
el eius Officialis, et cum interventu personac Ecclesiasticae ab eo auctori-
tatem habentis, ad quos solos, et non allos, Episcopis inferiores, etiamsi alii
Ordinarii sint, aut nullius Dioccesis, aut Conservatores ab hac Sede specia-
liter vel generaliter deputati, praedictam liccntiam dandi, facultas pertineat.
Occurrente autcm casu in loco exempto, ct nullius dioecesis, tunc ad Episco-
pum viciniorem devolvatur hacc cognitio, et non ad alios, capere, extrahere,
aut incarcerare non possint, nisi eo casu, quo ipse Episcopus, et dictae per-
sonae Ecclesiasticae requisitae illos in dclictis superius expressis culpabi.es,
tradere, aut capturae, et carcerationi intcrvenire, et assistere rccusavermt;
tuncque reverentiae Eeclesiae, et locis sacris debitae memores, praedictos
delinquentes, minori quo id ficri potcrit cum scandalo, et tumultu, extrahere
curent.
§ 5. Quodquc dclinquentes laici praedicti, postquam, ut pracfertur, ab
Ecclesiis, Jocisve sacris extracti, et capti fuerint, ad carccres Curiae Ecclesia-
sticae reponi, et inibi sub tuto, et firmo carccre, ac opportuna custodia, data
illis, si opus fucrit, per Curiam saecularem, detincri debeant, nec inde extrahi,
Curiaeque saeculari praedictae consignari, nec tradi possint, nisi cognito prius
per Episcopum, seu ab co deputatum, an ipsi vere crimina superius expressa
commiserint; tuncque demum de mandato Episcopi per iudicem Ecclesiasticum
Curiac saeculari, quacumque appellatione postposita, consignentur.
§ 6. De criniine vero haercsis cognitio ad forum Ecclesiasticum tota
pertineat, neque in ea Curia saccularis se quoquomodo intromittat.
§ 7. Sicuti etiam prohibemus, ne contra Ecclcsiasticas personas, saecu-
lares, aut cuiusvis Ordinis, vel Militiac etiam Sancti Ioannis Hierosolymitani
regulares quoquomodo etiam vigore praedictorum privilegiorum, indultorum,
aut concessionum, quae omnia ad tcrminos iuris pcr pracsentes reducimus,
procedant, aut sc intromittant, illasve ab Ecclcsiis, Monasteriis, Domibus, Iocis-
que sacris, aut religiosis, etiam in casibus in hacConstitutione exprcssis, extra-
liere, abducere, capere, carccrare, aut cognoscere de crirnini^us ad forum
Ecclesiastlcum pcrtincntibus, alias, quam dc iure, et per priviiegia eisdem
Ordinibus, aut militiis concessa permittitur, quomodolibet praesumant.
§ 8. Quod si quis quacumquc dignitate, ct auctoritatc pracditus, prae-
missorum, aut alio quovis praetcxtu, quicquam praeter, aut contra huius
nostrae Constitutionis tenorcm attcntarc pracsumpserit, declaramus eum ipso
wto censuras, ct poenas easdcm incurrcre, quac contra libcrtatis, iuris, et
"nmunitana Ccclesiasticae violatores pcr sacros Canones, et Conciliorum gene-
"Imm. nostrorumque Praedeccssorum Coustitutiones suut promulgatae.
§ 9. Sicque per quoscumquc ludiccs, etc.
m% Rom., tom. 5, I, p. 271-273].
330
Roma/ii PontifUcs
173.
Gregorius XIV, const. Sedes ApostoUca, 3l maii ^
rn s&sas er sibi
Ptarum, gravitatem, et magnitud inem h, re ' SangUine *d*
m clies solicita, cumdemque opt imum LL ! m°menti' ut P^est,^
"abens, nihil unquam intentatam" "* °CU'°S Dro^
J-. h viam sa.utis dirigendas "dTat"
debet, Sl interdum quidem coutu.mrmm f h . , em,ni m,rum ^
ritate deterret. RunL SffWi^SS?1 'ff"? P°Mm»' *
1'umiliter exposcere maternum L ( C Ve,,nt« et peccati
sternitfacilioLn,ac mTn Sud ne conlr""1' ad P°eniten,iam *
conspicit salubriter 3 ' * '* nB°rem temperat' pro,,t Domino
iustiL el^acc^ns rcol £ 5*? ^ V Praed~
inanimis, ^S^SS^I^ ^
eos, qui mu.ierunf ZSl^ir^Pei * ad,"UU>rtS' neC"°n COnlr'
venena praeberent S ■ ,mP^.rent, et sterilitatis potiones, «
PonHficaKu^n^ ?Sto ^ SU° ^ 4 Ka,end- No™!
rales poenas etiam in*lr r PCr qUam U,tra diversas- spirituales, et temp,
-«%avit, s biq e s ' eXKCOm,nUn,'Cati0niS Sententia'" contraeosP*
vavif, priut h «dem r r."^8 SU''S tantl"n abso'vendi facultatem r£*
§ 2 Cum 2£" C°nSt,tul,one P'enius continetur.
«nod? non eTm ou l T £dUm experientia docuerit, ex remedio huius-
Polius multis Satani rTvv V' Uti,itatem> et fructum provenisse, vcr;:
Apostolicac rescrvahm . adpeccantU,m inductis, diffidliori obsoliSed.
eos a nefarii hu7 sZ^Tlr^ ^T™' ad Poenitentiam adi.u,
etiam plurimoram Z I perPet™dis non solum non retraxisse, sed
'erum occasioncm dcdisM^1"' gravissimorumque peccatorum. et «
siasticae discinlimr nSL V proPferea animadverteutes, gladium Eccle-
exercendum esse ut !7 qU°ad Ce"SUras' et Poenas spiritualcs, iu
aeternumque Paslorem. cuiuf v^?^4?'^ W3 ad Perniciem a,m,,aru!
aetcrnumque Paston>m euic,nam tendat, no.i ad perniciem animarum
gratia adiutrice) possum«U,US ln terris gerimus- q,,ant,,m (divina eiui
vare, non perdere ne volentes, qui vcnit animas hominum sal-
qucfif, viam salutis nrJS?"?, quantumc"mque graviter, et cnormitcr 0
rcmediaadhibi.it ao N,l , qU'n potius ad eam asscquendam copioM
uomicidio, nec de juiimt? * qU 1 Ct SimuI utilius censentes, ubi nec de
q»ac per sacros Canon . . poenas non imponcrc duriores fe
cum Venerabihbus frS gCS ProPh*nas sunt inflictae, habita super hoc
• bU8 nostris S- R. E. Cardinalibus, super negociis,et
1 Cf. N. 165.
Romani Pontifices 33!
H nibus Episcoporum dcputatis matura delibcratione, de eorum con-
T ^Constitutionem praedictam sic duximus moderandam, ut a peccato, et
5 ommunicatione contra personas ibi expressas lata, tam quoad eos, qui
hLfenus deliquerunf, quam quoad iilos, qui post nostram Constitutionem
cisdem casibus deliquerint, quilibet Presbyter, tam saecularis, quam cuius-
!" ^ordinis rcgularis ad Christifidclium confessiones audiendas, et ad hos
^asus specialiter per loci Ordinarium deputatus, plenam, et liberam in foro
conscientiac tantum, absolvendi habcat facultatem, eamdem prorsus, quam
idem Sixtus Praedecessor, sibi ac suis successoribus reservaviL
§ 3. Quo vero ad poenas procurantium abortum foetus inanimis, aut
cxhibentium tnulieribus, vel sumentium venena sterilitatis, aut quocumque
modo auxiliuni, vel consilium eis dantium, in pracdicta Constitutione con-
tentas, Constitutionem praefatam, in ea parte ubi de his agit, ad terminos
iuris communis, ac Sacrorum Canonum, et Concilii Tridentini dispositio-
nem, auctoritate Apostolica tenore praesentium, tam quoad praeterita, quam
quoad futura, perpetuo reducimus, perinde, ac si eadem Constitutio in huiui-
modi parte numquam emanasset.
§ 4. Non obstantibus, etc.
(Bull. Rom., tom. 5, I, p. 275, 276].
174.
Innocentius IX, const. Quae ab hac, 4 nov. 1591-
Quae ab hac Sancta Sede, cui licet indigni, auctore Domino praeside-
mus, pie, et salubriter sancita, et ordinata noscuntur, ea ut perpetuo firma,
illibataque permaneant, non solum conscnsus, approbationis, et innovationis
nostrae munimine roborauda, sed etiam declarationis praesidio, quatenus
cxpcdire visum sit, fulcienda censemus. Et praccipue muneris nostri esse
ducimus, ea quae a Praedecessoribus nostris Romanis Pontificibus, ad patri-
monii, dignitatis, et amplitudinis Sanctae huius Sedis conservationem, ct
incrementum laudabiliter disposita, ct constituta sunt, in nobismetipsis ser-
vare, et aliis scrvanda tradcre, et demonstrare.
§ 1. Sane fel. record. Pius Papa V, Praedccessor noster, de consilio,
et assensu Venerabilium Fratrum suorum tunc S. R. E. Cardinalium opti-
mam, et salubcrrimam Constitutionem edidit, ct promulgavit tcnoris scquen-
tis: Admonct nos, etc.
Omiltitur insertio huius DulUxe, cum eci sit posita supra, in N. 120.
§2. Quam quidem Constituttonem piac mem. Oregorius XIII,1 Sixtus V,1
et Qregorius XIV 3 Romani Pontifices paritcr Pracdecessorcs nostri, sicuti in ca
1 Cf, N. 142.
1 Cf. N. 153.
* Cf. N. 163.
Romani PonUfices
cavetur, servare iurarant, ac per eorum litcras
et mnovarunt, prout in i.lis plenius SSSS?**"** et confirm
§ 3. Nos itaque Officii, et conscientiae nostriP n.K»
tes Motu proprio, non ad alicuius «pSta&^"^«Pb
pet.tion.s .nstantiam, sed ex certa scfcnt a mSS H i k hoc
hoc : prirno secreto Consistorio, quod curn V XbiJS
S- R. E. Cardinalibus habemus, ConstftutLcm ^eiS, n051*
contenta auctoritate Apostolica, tenore piSfffST' et 0n""w i» «
">us, et innovamus, eamque invio.abilis ZSSZSS^
execufonem, et effectum perpetuis futuris emnorih" ? pteMn»
scd etiam antequam devolvantur -T atte"fetur Post eoru»> devolu.iontm
vel ad tempus IS£SS*'SSSZ * ~mque h M
ac concessionum de dictis CivitS, r ********* mves.i.uraru.,
finitarum, Ipsorumque iSZSSSS 7* « PpWis» et Locis' nondura
«onis, prorogatioml rt^SfflStoSS- imrjediendac
sed a die ipsius ConstfSt * J n°n 3 die corum *****
cum omnibus c.ausu.i dec 'tis i, '!h deW,VMtar'
^ et5Sed,suADOSto,i"e Const,tutioneconten«is,Cam,
stitunVet^San^rde stv^r"1?' Ut Promissio' et iuramentum pu,
stitutione per NonrRtano^nSde,n W Praedecessori* P—fati Co,
Cardina.es, i.itel.iga.ur de Psa 3?52 "°Str0S' aC S' R" E
Per nos declarata, \t secunS , raedecessoris Constitutione, ut supra
stitutionem ad unguem et . . ° n°Stram dcclara,io,lcm eamdeni Con-
nos servaturos esse nrn',,,1 observari oportere ac clebere, sicu.i et
^SSS^ solerani raore
175.
^ C,CmenS V,H' ^ * *om.„/. u febr. IS92.
jaetera "on^diocd 'sm?.:?""1* et 80,icit«dinem pertinet, hoc quoque inler
,u,i,,s Sedis temporalen dmnPr0V urC' Ut quae ad conservandani Sancte
** Ct.ab 'Pso, e. ah ali s „ ET? ^ Ct iura' sa,ubriter sancita ,ucrUn''
A § »• Ahas siquiden , ta Scrvc»tur.
^ldit In haec ve?ba P Us En^ R?US Paoa V Praedecessor noster literas
0mm** ** ot rr,2t Admnet nos> ctc-
Ronuini Ponii/iccs 333
§ 2. Quae quidcm Cons.i.utio uti optima, et ad retinendam S. R. E.
dignitalem plane salutaris, approbata, confirmata, et innovata fuit ab iis qui
scquuli sunt, Praedecessoribus nostris, piae nimirum memoriac Gregorio XIII,'
Sixto V,2 et Grcgorio X.V.3
§ 3. Et novissime ab Innocentio IX,4 qui etiam dc Venerabilium Fratrum
suorum, tunc Sanctae Romanae Ecc.esiae Cardinalium consilio, et asscnsu,
de quorum numcro Nos quoque tunc eramus, declaravit eadem Constitu-
tione proliibitam fuisse, et prohiberi, omnem, et quamcumque infeudationem,
ac alienationem Civitattim, Terrarum, Oppidorum, et Locorum Sedi Aposto-
licae tam mediate, quam immediate subiectorum, non solum ne fiat, neve
atlentetur post eorum dcvolutionem, sed etiam antequam devolvantur, ac
omnem, et quamcumque in pcrpetuum, vel ad tempus prorogationem, ac
«tensionem infeudationum, investiturarum, et concessionum de dictis Civi-
tatibus, Terris, Oppidis, et Locis nondum finitarum, ipsorumque incorpora-
tionem, quoad effectum impediendae iufeudationis, alienationis, prorogatio-
nis.et extensionis huiusmodi, nbn a die eorum devolutionis, sed a die ipsius
Consti.utionis, etiam antequam illa devolvantur, ipso iure cum omnibus
dausulis, et decretis in praedicta Constitutione contentis, Camerae, et Sedi
Apostolicae factam censeri, adiecto etiam Decreto, et declarationc, ut pro-
missio, et iuramentum praestitum, et praestandum, de servanda eadem Pii
Praedccessoris praedicti Constitutione, per ipsum Innocentium, et Succes-
sores suos Romanos Pontifices, ac praedictos Sanctae Romanae Ecclesiae
Gardinales, intelligatur de ipsa Pii V Praedecessoris Constitutione, per eum
ut supra declarata, et secundum huiusmodi declarationem eamdem Consti
tutionem, ad unguem, et inviolabiliter observari oportere, ac debere, sicuti
etiam se servaturum esse promisit, ac sancte, ct solemni more iuravit, prout
m eiusdem Innocentii Praedecessoris, sub Datum Pridie Nonis Novembris
Pontificatus sui Anno primo, expeditis litcris, clarius continetur.
§ 4. Quare Nos cum primum ad Apostolicac dignitatis fastigium divina
providentia vocati sumus, id ipsum ad cxequendum nostri Pastoralis officii
oebitum, praccipue pertinere existimantes, praeinsertas Pii Praedecessoris
"eras, ac omnia in eis contenta. etiam iuxta declarationcm praedictam, per
JP>um innocentfura Pracdecessorem factam, ac desuper confectarum litera-
m con.inen.iani, et tenorem, quem pariter praesentibus haberi volumus
praJXP,rCSS0' 30 dC Verb° ad vcrbum >'»serto, auctoritate Apostolica tenore
hS* Comprobannis. confirmamus, et innovamus. Easque firmiter, et
miltim ^ 'UXta dccIationem praedictam Nos simi.iter scrvaturos esse pro-
vari D"S' ° Urarnus' ato.ue Per e°s. ad quos spectat, pariter perpctuo obser-
pracc,P>mus, ct mandamus. Nulli crgo omnino, etc. Si quis, etc
1°««. Rom., tom. 5, I, p. 334, 335].
' Cf. N. 142.
Cf.M. 153.
Cf.N. 168. - - • ' " 7.
Cf- N. 174.
334
Romani Pontificcs
176.
Clemcns VIII, const. Illius vices, 17 aug. 1592.
Illius vices, licet immeriti gerentes, qui ut animas suorum fidclium a pec
cato, ct diaboli laqueis liberaret, e coelo descendetis, humana carne assum-
pta, ne proprio quidem suo pretiosissimo sanguini pepercit, sed seipsumin
Ara Crucis immaculatam hostiam, aeterno Patri offerre voluit, in hanc prae-
cipue curam summo studio incumbimus, ut easdem animas inacstimabii
pretio redemptas adversus Sathanae fraudes, quantum in nobis est, illaesa.-
praeservemus, praesertim vero totis viribus nobis a Domino traditis exter
minemus exitialia quaedam, atqtie enormia peccata, quibus divina Maiesus
gravitis offenditur, quaeque eodem fabricante humani generis hoste, inverm,
atqtte introducta sunt, ut ex cruenta corporum morte animarum etiam simul
interitus, ac pernicies sequatur.
§ 1. Recte siquidem, et salubriter fel. record. Pius Papa Quartus Prac-
decessor noster, post alios complttres suos nostrosque Praedecessores, qui
detestandum divina, naturalique Iege, ac sacris canonibus damnatum du.llo-
rum abusum, suis etiam Constitutionibus severe prohibuerant, gravesque
poenas contra quoscttmque temporali ditioni S. R. E. mediate, vel immc-
diate subiectos cius criminis quomodolibet reos, vel participes inflixerant,
cupiens non solum in terris praedictis, sed alias ubilibet animarum periculis
obviare, Principes, ac Domicellos permittentes in suis Dominiis id patrari,
ac etiam extra Terras, et Loca ditioni Ecclesiasticae subiecta, huiusmodi
duella, seu singularia certamina, aut diffidationes desuper facientes, ac ad ii!
mviia.ites, provocantes, auxilium, consilium, vcl favorem dantes, illisque
astantcs, et interessentes, necnon chartas desuper subscribentes, aut publi
cantes, seu de tllfs se intromittentes singulos, Impcratore, ac Regibus infe-
norcs, maioris excommunicationis, ac (si Ecclcsiastici fuerint) ultra eam, etiam
pnvationis omnium dignitatum, beneficiorum. ct officiorum Ecclesiasticorum,
inliab.litatisque ad illa, et alia in posterum obtinenda, poenis subiacerc, easque
■ncurrere voluit, a quibus nonnisi a Romano Pontifice absolvi possint'
§ - Sed et postmodum generalis Tridentina Synodus ad cxtcrminandurn
penitus ex Cl.ristiano Orbe hoc malum, statuit.* ut Imperator, Reges, DucA
r nc.pes, March.ones, Comites, et quocurnquc alio nominc Domini tempo
-»es qu. locum ad monomachiam in terris suis inter Christianos conces-
cTstri ° /f° • ^ excomm»ni«ti. ac iurisdictione, et dominio Civitat.-s
Eccklh nl, q"°' VCl apud a-uem dudlui" fieri permiserint, quod ab
SST «Sfft PiVa? '"«"gantur, et si feudalia sint, directis Domin*
• ac<*u,ranh>r- Qui vero pugnam commiserint, ct qui eorunt Ptf»
' ("' N 101.
' Scs». xxv, ,le rtf., c. 10
I
Romani Ponlifices
335
imunicationis, ac omnium bonorum suorum proscriptionis,
vocanlur, exco poenam incurrant, et ut homicidae iuxta sacros cano-
1C Perl)e!uae,"^can(' Et si in ipso conflictu decesserint, perpetuo careant
nes, Punin uitura. Uli etiam, qui consilium in causa duelli, tam in iure,
EaleSlfSllto d^derint aut alia quacumque ratione ad id quemqtiam suase-
^Tnccnon spcctatores, excommunicationis, et pcrpetuae maledictionis
riDCU|0 teneantur^^^ novissime piae rnem> 0regorius Papa XIII pariter
Praedecessor noster extendit 1 adversus illos etiam omnes, qui non publice,
1a nrivatim ex condicto, statuto tempore, et in loco convento monoma-
^am commisisse.it, etiam Patrinis, sociisve non vocatis, et loci securitate
non habita, et provocatoriis literis mininie praecedentibtts, etiam contra
loeorum dominos, si id (quantum in se fuerit) non prohibuisscnt, caetcros-
que supradictos criminis socios, et ex composito spectatores, etiamsi pugnam
ob aliquod impedimentum non commisissent, si ad locum accessissent pugna-
turi, et per eos non stetisset, quominus pugnarent.
§ 4. Verum quia cum magna animi nostra molestia intelleximus, adhuc
in quibusdam, praesertim transalpinis, ac remotis regionibus, et potissimum
ubi bella vigent, castrensi quadam, et militari licentia, seu verius audacia,
perniciosum hoc scelus inter fideles exerceri, quasi fas sit in solo hostili, ubi
Christiani nominis, seu Catholicae fidei hostes tyrannidem exercent, sive
baereses, et schismata impune grassantur, sive inter signa, et castra militaria
in caput suorum fratrum impios convertere mucrones, quos multo salubrius
contra Christi adversarios stringi par esset. Nos nefaria diaboli arma salu-
Uri Ecclesiae gladio, ad continendos in officio fideles nobis praecipue ipsius
Domini auctoritate tradito retundere, atque a cervicibus gregis Domini
nostrae curae crediti, quantum (eodern Deo adiutore) eniti possumus, pro-
pulsare cupicntes, pracdictas omnes Con^titutiones, ac Decretum Concilii
Tridenlini, cum omnibus, et singulis in eis contentis censuris, ct poenis,
decretis, cxtensionibus, quarum, et quorum omnium tcnorcs praescntibus
haberi volumus pro expressis, et ad verbum insertis, auctoritate Apostolica
t«nore praesentiurn approbamus, confirmamns, et innovamtis.
§ 5. Ac insuper auctoritatc, et tenore praemissis deccrnimus, et dccla-
fjmus, casdem Constitutiones, ac Decretuni, locura habere ubique gentium,
e lerranim, inter quascumque personas, etiam annatas, et in Castris, seu
Propugnacutis militantes, etiam ubi nostrorum, et S. R. E., aut Catholicae
d ei J05,lurn furor impttne grassatur, vel in Dominiis per eos occupatis, et
emis. Idem quoquc iuris censendum csse, si publico, et forsan iusto bello
_b ko, m.lcs aliquis alterum in advcrsariorum excrcitu militantem, sive alias
tnimTcit Praesill''s, aut Terris degentem, privatas simultatcs, atque
dict0 1 'as PuWicac causae intermiscendo, ctiam Ducum permissu, ex con-
Vxnll dSI"RU,arc cer'amen dcscendat, aut illtim provocet. Necnon iisdem
«in! tJe deCret°' ct Constitutionibus teneri cos, inter quos pactioncs initae
'rimendo ccrtaminc, cum primum altcruter vulncratus fuerit, seu
' Cf. N. 149.
336 Romani Pontijices
sanguinem effuderit, nut certus ictuum numerus utrinque illatus fue [I v
si convenerint, ut non singuli, cum siugulis, sed bini, terni aut n\JL \
inde pugnent. Et non solum locorum Dominos, scd etiam Magistratus P
des, Locumtenentes, aut etiam militum Duces, et Capitaneos in Castns i
extra ea, in alieno, vel hostili solo, vel cum militibus exercitus adversario'
monomachiam in quocumque casu, per praesentem, vel alias CotistitutioT
hu.usmodt prohibito, permittentes, vel quantum in ipsis cst non prohibent^
aut post ditmssum crimcn, veniam et inipunitatem concedentes.
§ 6. Praeterea pari ratione prohibemus omnia, et singula eius «ncris
scnpta, Manifesta, seu fides vulgo appellata, quae etiam sine expre<sa pro
vocat.one ad ccrtamen, tamen quasi praeparatoria quacdam ad charlulas.
seu hbcllos provocatorios, et ad duellutn, illorumque veluti radices aui
semma, ut plurimum lacessendi aliquem ad pugnam, et suscitandac simulW
atque mimicitiae matenam, et occasionem praebent. Dum scilicet in illis per
modum Ep.stolae, libelli, aut publicae attestationis, et intimationis, sive L
authent.ca documenta, sive per unius, plttriumve chirographum, subscriptio
nes aut relat.ones, sub praetextu proprii. vcl alieni honoris, et famae,rnort
m.l.tan, a que ut vulgo dicitur, Cavalleresco, tuendi, aut laedendi, sive ad
• atae, vel propulsatae contumeliae, aut iniuriae probationem, seu tollendam
■llms susp.conem rei alicuius gestae, ad id pertinentis, vel verborum, au.
322 Tm* scr!es' et ordo ,,arratur' vel ex simili abusu« hac de causj
ahqu.d tale adeo t.r.n.ter asseritur, aut negatur, ut qui contradixerit, is sive
nomma „n, s.ve m gcnere mendacii arguatur, aut mentiri dicatur. Aut ad
hui effectum ex m.htari etiam consuetudine quaeritur, declaratur, attt respon-
™JUa T. ' 3Ut qU° SenSU q«iPP«ni eiusmodi, quod ad supcrius
expressa spectet, gestum, dictumve sit. Vel denique offcrt se quisquam con-
tra cutam, vel .ncertam personam, vel generatim contra quemcumque ad
EmSJT Tm,S, Cl verificandum. etiam inito certamine aliquid ita essc
N u m ren^ NeCiIOn etiam sine scripto factas
causas ["7 . SUprad,cta <l»'oquomodo concernentium, et ob huiusmodi
"lett , ,„ °CISrP CIS" VCl Privati9' ubi "o»"»"'» multitudo convenire
eo omn" If "? Uarratioues' declarationes, et testificationes. Volen.es,
suoerius dirh, *t ' SU°' VC' alieno non,i»e' »° de ^
ilia, multoque magis ad certandum
S^sST' ,,bel,°S' ?pisto,as' earuruve «A* df^reriut, compc
fettnteh^ rnnt' detU,erint' div«'Kaverint, aff.xerint, exen.pl'»
citS s S ' SubscriPsennt, intimaverint, ve. e.iam verbo denu,
vel oeeuite ■ e, Sm \el1a , ^ f1 ad
huius gcncris scrin» f Provocandum alique.n ad pugnam, sive ad
'antur, scribenda Man,festa' miaeque chartulae provocatoriae appd-
BUlum, oncram"fUra ' m,ttenda» deferenda, divulganda, auxilium, con-
*N in Prae:;ssrvreorrti,tCrint' id SUaSCrint' *Ut """^'
"eque puKna aliqua » qU° SC quomodolibet immiscuerint, etiamsi
PUgnam proximus, nequc 3Ut cffectus' ncc acccssus. aut actus ad
"equc scriptiones nrie.lio.r1"0553' Ct aperta Provocatio subscquuta fucnt,
P aed,ctac' ^uac Manifesta dicuntur, in publicum prodie-
Romom Pontificcs
337
. , intimatae extiterint, si per eos non steterit, quo minus
rint, aut cu.q denuncjaljo {jcrcti Nihilominus censuris, et poenis omnibus
publicatio, a ^ ^ praedictis Constitutionibus, et Decreto contentis subia-
jj praesenj, ^ g enumeratis, quam si aliis etiam maioribus Ecclesiasticis,
"Tmnnaanis dignitatibus, gradibus, et praeeminentiis excellant.
67 Quinimmo de novo, etiam per pracsentes, ex parte Omnipotent.s
■ p s et Filii, et Spiritus Sancti, excommunicamus, et anathematizamus,
ledidnius, ct execramur omnes, et quoscumque, publice, vel privatim,
T vel occulte, in quibuscumque locis, modis, et formis, ac casibus sub
^esenti nostra, vel aliis praedictis Constitutionibus, ac Decreto compre-
K Singulare certamen (quod Duellum vulgo dicitur) ex composito
ineuntes, nccnon id scelus suadentes, aut provocantes, opem, consilium, vel
Lorem praestantes, equos, arma, et commcatus praebentes, aut comitantes,
vcl circa chartulas, seu libellos, literas, nuncios, aut quaecumque alia scripta
huiusmodi quomodolibet peccantes, huiusmodi delicti socios, de industria
spectatores, Patrinos, fautores, defensores, quacumque tam superius expressa,
quam alia Ecclesiastica, vel mundana praefulgeant dignitate- Ita ut singulares
diim pcrsonae cuiuslibet Communitatis, Universitatis, Collegii, aut Reipu-
blicae, quae huius criminis particlpes quoquo modo fuerint, nequaquam
acusentur, sed supradictos omnes eorumque singulos, ipso facto, absque
ulla monitione, Iudicis decreto, aut ministerio, perpetui anathematis, excom-
municationis maioris, et maledictionis aeternae mucrone perculsos, et dam-
natos harum serie declaramus, et si in ipso conflictu obierint, sepultura
Ecclcsiastica perpetuo privatos esse volumus. Ipsas vero Civitates, Terras,
Oppida, vel Castra, et Loca, ln quorum Territoriis id facinus scientibus, et
beite, vel exprcsse permittentibus, aut tolerantibus, Dominis, aut Magistra-
tibus, vcl Scnatu, aut Populo, admissutn fuerit, Ecclesiastico supponimus
inlerdicto, cuius interdicti relaxationem, aut excommunicationis absolutio-
nem, ab alio quam a Nobis, aut pro tempore existente Romano Pont.fice,
poenitentia, et satisfactione congrue pcracta, nisi in mortis articulo consti-
luti, nequeant obtinere, ctiam praetextu quarumvis facultatum, et indultorum
quibusvis personis, tam Ecclesiasticis cuiuscumque Ordinis, aut Militiae,
status- a"t gradus, aut conditionis existentibus, quatn laicis, ctiam Imperiali,
Mi, vel alia mundana praeeminentia insignitis, per Sedem Apostolicam
"i genere, vel in spccie concessorum. Quae omnia, quoad pracmissa, nolu-
mus cuiquam in aliquo suffragari, poenis aliis, tam spiritualibus, quam tem-
poralibus contra eos inflictis, nihilominus in suo robore permansuris.
§ 8. Universos autem, et singulos carissimos in Christo fiiios nostros
^peratorem, Rcgcs, ac dilectos filios nob. Viros Duces, etiam armorum, et
«ercituum, Marchiones, caeterosque Principes Christianos, necnon Dominia,
^"'^"^^•"munitates.et Universitatcs Civitatum, Oppidorum, et Castro-
' lllorumque Domicellos, et Dominos tetnporales, ac etiam Militum, et
c]Tm' tarn ^«cstrium, quam pcdestrium Ductores, Tribunos, Praefectos,
%n "eos ln quibuscumque, etiam Nobis, et S. R. E. temporali iurisdictioni
'Bktit 'eC,,S l0CiS constitutos' cuiuscumque gradus, praeeminentiae, et nobi-
«istentes hortamur, rogamus, et obtcstamur pcr viscera D. N. Icsu
n
338
Romani Pontifices
Christi, ut eius divini Nominis intuitu pro sua erga eumdZT ~~
qucm regnant Reges, et a quo Principatus acceperunt, pietatc -T' *
Nos. et sanctam hanc Sedem reverentia, et devotione non ,Z\ q °»
in suis Dominiis fieri permittant, nec ullo modo connivcint J,n [ W' *
omni studio, diligentia, et auctoritate exterminare totis virihn, 1 °
contra quoscumque delinquentes, et ut praefertur ^«0*0^01^2"
et parUapes efam temporalibus poenis gravissimis ammadvertan T *
suos Ofne.ales, et Curiae Ministros procedi curent, scituri se ZnltZ
pergra tum perque acceptum praestituros, si quo gladio ad tST ^
Z: dhad ^Wai perditorum conatus sunt accincti, e^ ma^'
d.ctam hiuus peccati, et ad sumendas de huiusmodi criminis re s is
poenas exercuerint, contra vero memores. si in re tam gZ mJese ^
nn« se md.stricto Dei iudicio rationem In novissimo cfie
§ 9. Volumus autem, etc. uuuuros.
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 386-388].
177.
Clemens VIII, decr. Ssnctissimus, 26 maii ,503.
ipsa SEKTS D,°minUS n°Ster' qui ,am Pridem accurate perpendit, ac rc
ZlZ a^kT reSCrVati0 faCUltatlS abso,vendi Religiosospoenitenlesa
m^d ateqih , fT ^vtoribus, nisi Superioribus admodum prudenter. ac
scient ae m 1 T U°nnUlI°S infirmi°re*. interdum Superiori suoco,
Snericir f Cgere f°rmida,,t' adducere P°sset in aete™e d«
I-oms per culum et spmtualis remedii desperationem ;
ut nemo 2.1 c3'0 Sa"CtitaS Sua °PP<>rtune prospiceret, decrevit.
e cenUs iis o,n anUm Sl,perioribus P«*atorum absolu.iones sibi resenU
S J Se,qUUn,Ur: '1Ut °mnibus' aut eorum «liquoti prout subdi-
I V n f i r C, PrUden,Cr iU Domino '•"dicaverin?
1- VLnehca. Incantationes, Sortilegia.
pcrvenerit°ut W*? ''^ habitU dimisso- sive retento- quando W
- Klfi^S0^ SCU C°nVentus fiat eg-sio, noctu.,
tandi facta. MOnMteno' Seu Conventu egressio, etiam non animo aposta-
^jS^^^^Ws: sit peccatum mortalc' iura
matum foctum SCU consilium ad abortum faciendum post ani-
5. Falsifica, Hon scquuto.
nirtum de rebua°MonaS T ^1" °fficia|i«'" Monasterii, aut Conventus,
ta«m mortale. SCU Conventus in ea quantitate, quae sit p*
nerat.o, scu gravis percussio cuiuscumque personae.
Romuni Pontifices
339
Malitiosum impcdimentum, aut retardatio, aut aperitio literarum a
8: Ls ad jnfcriores, et ab inferioribus ad Supcriores.
SUPo"0S" auod aliud practerea peccatum grave pro Religionis conservatione,
scientiae puritate reservandum videbitur, id non aliter fiat, quam
0.neralisCapituli in toto Ordinc, aut Provincialis in Provincia, matura discus-
m\ 2' Non^ceat Superioribus Regularium confessiones subditorum audire,
isi quando peccatum aliquod reservatum admiserint, aut ipsimet subditi
Lnie, ac proprio motu id ab iis peticrint.
8 3. Superiores in singulis domibus deputent duos, tres, aut plures Con-
fessarios, pro subditorum numero maiori, vel minori, iique sint docti, pru-
dentes, ac charitate praediti, qui a non reservatis eos absolvant, et quibus
diam reservatorum absolutio committatur, quando casus occurrerit, in quo
cam debere committi ipse in primis Confessarius iudicaverit.
§ 4. Tam Superiorcs pro tempore existentes, quam Confessarii, qui ad
«uperioritatis gradum fuerint promoti, caveant diligentissime, ne ea notitia,
quam de aliorum peccatis in confessione habuerunt, ad exteriorem guber
mtionem utantur.
§ 5. Licebit tamen Superioribus determinare poenitentias graves quibus-
dam peccatis, etiam non reservatis a Confessariis imponendas, quae subdi-
!os ab huiusmodi perpetrandis cohibere possint.
§ 6. Atque ita per quoscumque Regularium Superiores, quicumque illi
sint, observari mandavit
§ 7. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, ac
cuiusvis Concilii, etiam generalibus decretis, nccnon consuetudinibus, etiam
ab immemorabili tempore obscrvatis, aut regulis in generalibus, seu provin-
cialibus capitulis editis, statutis, et Constitutionibus etiam Apostolica aucto-
ritate confirmatis, privilegiis, indultis, et concessionibus quorumcumque,
quorum tenores hic pro expressis haberi voluit, caeterisque in contrarium
facientibus quibuscumque.
Sanctitas Sua dcinceps declaravit, et declarat, ut si huiusmodi Regula-
rium Confessariis casus alicuius reservati facultatem petentibus Superior dare
noluerit, possint nihilominus Confessarii illa vicc poenitentes Regulares, etiam
non nbtenta a Supcriore facultate absolvere.
Nl. Rom., tom. 5, V, p. 254, 255].
178.
Cl
cmcns VIII, const. Rcllgiosae confrregationes, IQ iun. 1504.
»inat!eliKi0Sae ^"^ationes, ab insigni sanctitate viris Spiritus Sancti
ad eas lnSll,U,aC' ****** Ecclesiac Dci utilitates omni tempore attulenmt, ut
^KnaCOnSOnandaS,et lnstaUranda8» Romani Pontifices Praedeccssores nostri,
humanm lurc °Ptimo diligentiam scmper adhlbuerint Nam cum ea sit rerum
ru,n c°nditio, et natura, ut etiam quac optime fundata, ct constituta
3-10
Romani Ponti/ices
sunt, partim hominum imbecillitate, et ad malum prodlviM. Zl
monis astutia, paulatim deficiant, ac nisi cura pervfcili «S ^ m °*
rius prolabantur. Idcirco Summorum Pontificum ttonS^Z^ ?
vit, ut Regulanum Ordinum discip.ina, aut labefacta^ n p^ STn
aut salutaribus Constitutionibus communita, integra
neret Quorum nos vestigiis pro eodem *Mmi»^to^JE>
Msr 80,icitudinem (quantum possumus) **• --fift^
§ 1. Quare ne ex muneribus, quae a pluribus ReliiWosae vitae nmu
nbus ex Christi patrimonio, quibusvis hominibus quavis ex caus L T
bmmtur. gravia incommoda, et n.ala, etiam boni specie exTstant nr 7*
studentes, hac nostra pcrpetuo valitura GonsmS iooT «^K!2
cu.uscumque Ordinis Mendicantium, vel non Mendicant" m ,?'
rn.ss.onem munerum penitus interdicimus qUamCUmque ««fftionem, d
tu.a,cL^ V°'UmUS ^™' * Cap,-
stcriorun Pr ntuum pf ? <am S,n^u,orun' Conventualium, Mona-
ordinqs rtsa : : r;n:;; UKenera,ia cuiusiibct provi,,dae- SiVe
sarios, t quos umu Of ' "T*™ Vel Can'm Can>cr*r'°s. Commis-
dignhates ob £ t Hii 1 ^™™'
ct quocumquc To mine P W T™ ' Pr0vincialcs' M^istros. Ministros,
Prloraeuun, PraZs 1" D ! """^ Co^vcn,"»•"• Monasteriorum,
nimeumque A» ZZ p^'/^™™"1- Domorum Ct Locorum quo-
dianos, MiniZs R^ct ' ' *aepOS,tos' P"eceptores. etian, maiores, Qm
«tulo Sl^i8' ?8 Abbatissas, et Priorissas, et alio quovb
quibusvis SuS^b^aubt ,RegU,aribus' ouar" Loeorum Ordinariis, seu
dcputatos, JcTJ ZnTu^' *™S' *d ****** tempus
Palam, vel occulte Z n ^ e°rUm' VC' *nim dirccte' vel ,ndireC,ft
sub quovis statu.i" vdconTuTj! T"11 particulari- et P">P™ "omincetian,
totu, vel quacumque Z "r* ? VCr,US Wmiptelaei aut alio prae-
Congtegatione re matun d,t 0enen,H ^11"0' aut alia 0enenH
quc permissu causa .«„! •! . , «««nuni consensu omnium, Superiorum-
§ 3. Id autcm iUT a a ^ QU,CQUam (alc attc»<arc ^cit
omnino fas sit, quicutnm i ' * generatirn vctitum intelligatur, ut neque
collcctis. vel contrihutinn , ,arC' ta'" ex fnict'bus, redditibus, provcntibus,
dii» certis. vel incerti r'S' fr* °blationio^ sive eleemosynis, aut subsi-
communis, vd cuiusvis Pahrt SCU cxtraord'"ariis, mensae, seu massae
praefertur, administrani,, . Ct Sacris,iaC quorum bona communitcr.
«t^m cx pecuniia euam .„, S°U qUM ratio'"ln's rcddendis sunt obnoxia,
^»nc confcrendae omninoini ? w "KUliS quovls ,nodo «cquisitae in com-
»n communc congerantur n," , f S" pcr viam Wluntariae contributionis
fors.tan privatun. et nominatim cuilibct
1
Romunt Pontijicrs
341
amicis aut bencvolis, vcl a piis Christificlclibus, etiam elecmosynae,
"^charitatis, et illius propriae personac intuitu attrihutae, scu quoquo modo
c.ik Siiocrioribus, vel a propriis affinibus, propinquls, familia-
ribt
JU ^ucniHbet Rcligiosum suo Monastcrio, Domui, aut loco acquisitac, ciquc
^ad libitum cle eis disponat, pcr Superiores concessac fucrint. Practerquam
fviora csculcnta, aut poculenta, scu ad dcvotioncm, vcl rcitgfoncm perti-
vtnfii rounusculaj commtfnl tahtum, numquam vcro particulari nomine (ubi
T eriori de conscnsu Conventus videbitur) tradenda. Scd ct huiusmodi
nlissiones mimerum ipsis Religiosis utriuslibet sexus non solum per se,
«rum etiam per alios tam dirccte, quam indirccte prohibitas dcclaramus.
§ 4. Neque vero quisquam ab hac generali prohibitione sc cxcusarc
valcal etiam si munera miscrit cuivis personae Laicac, vel Ecclesiasticae cuius-
cumque status, gradus, dignitatis, ordinis, vcl conditionis, et quavis non solum
mundana, et DUcali, Regia, Impcriali, verum etfam Ecclesiastica, et Pontifi-
cali, aut alia maiori, etiam Sanctae Romanae Ecclcsiae Cardinalatus dignitate
(ulgenti, etiam proprio loci Ordinario, ctiam ex causa, et occasionc bencdi-
ctionis, vel susceptionis habitus Regularis, tonsurae, aut Professionis Monia-
lium, tam sibi subditarum, aut ipsi etiam proprio Ordinis, vcl Congrcgationis
Protectori, Vice-Protectori, Generali, vel Provinciali, aut cuiusvis Monastcrii,
Prioratus, Domus, aut cuiuslibet alterius loci Rcgulari Supcriori, aut alio
quocumque officio, munerc, aut dignitatc fungenti, vcl cuicumque etiam sim-
plici, el particulari Religioso. Ita ut inter ipsos quoque Religiosos (ne prava
imbitione impulsi pro consequcndis in sua Religione gradibus, ct dignita-
tibus alter altcrius gratiam, aut benevolentiam aucupetur) quaccunique lar-
p!iof aut donatio muuerum (nisi rerum minimarum, dc liccntia exprcssa, et
inscriplis Supcriorum) sit penitus intcrdicta.
§ 5. Insuper prohibcmus, ne umquam eisdcm Rcgularibus liccal ullas
pccunias quoquo modo erogare in alicuius ctiam benefactoris, aul Protec-
toris, vcl Ordinarii honorem, etiam occasionc transitus, vcl primi ingressus,
*ut ad bcneficiorum acccptorum memoriam, gratique animi tcstificationem,
w pro pracdictis personis quavis auctoritatc, vcl dfgnltate fungcntibus hono-
nficc, laute, ct opiparc exicipicndis, seu pro quibusvis conviviis cisclcm, aut
alteri quacumquc occasionc, vcl causa exhibcndis, vcl pro comcssa-
^nibus, aut compotationibus quibusvis pcrsonis tam ciusdem Ordinis, Con-
P^*ionjs, Monastcrii, Domus, aut Loci, quam cxtrancis largicndis, aut pro
nibcndis spcctaculis, ctiam piis, intra Ecclcsias, Monasteria, ct Domos
^as. scu pias, vel extra cas, in quibusvis publicis, aut privatis, sacris, aut
ST I C,S' CUam Ubi Sanctorum» et Sanctanim vita, aut rcs pic gcstae,
1Bt a|i'n Inemoriam Passionis Dominicac populis spcctandac proponunturf
^totatio m ')rac^'c^S| SIVC 'n qulbusvid rcbus supcrvacancis ad pompam, ct
nvxh 0ntm' aut acl °hlcctationcm, vcl paucorum lucrum, ct privata com-
ChrisiiqUOrn0llolihet Pcrtincntib»s, nisi re ipsa pro divino cultu, ct vcris
fttb r^jUpcn,m indiKcntiis, scrvato in hoc charitatis ordinc, ct habita neccs-
rebus licii°ne' ^ consi,io» ct consensu Supcriorum sublcvandis, attt alias in
Uxam ibi f' Ct PCr CaPitnIum Ocncralc, aut Provincialc non prohibilis, vel
0rsnn P^cscriptam non cxccdcntibus, sumptus huiusmodi fiant.
312 Romani Poatiflces
§ 6. Declarantes tamen per haec, Iaudabilem, et Anostolir, a
sacnsque Canonibus commendatam hospitalitatem, praesertim l T
ct percgrmos, nequaquam imminui. aut nmhiw; __..!_.,__ ga PauP«
Jlni
et peregr.nos, nequaquam imminui, aut prohiberi. Quinimmo !f P3Uperc
tus ad id, vel ex fundatione, vel ex institutis, statutis au _on LVJ^
aliquorum Monasteriorum, Ordinum, aut Regularium' huiusn"odi t
aut ex testatorum, ve. donantium voluntatibusfsive alias appS fifiFl
sunt, eos omnino, ut decet, integre in usus pios bm£$$S _2_2
erogandos esse, et praesertim in Monasteriis, seu locis de i et ah '
rum aed.bus longius remotis, ubi tamen pauperum, et vere ' i, ol'^
m prim.s habeatur. Si quos vero ditiores occasione tran i^s ? Z 2 °
devohoms, aut necessitatis causa eo divertere conti^rit 1„. _ "
Refectoriocommuni cum Re.igiosis, mens_ u" et « 1 I
VtoS £JSf Cardini,a,US dig"itate Praeditus
st r i D^mus vel oH Tf P.ae'atUS Genera"'S' P™incialis, autMona-
liare S^£^fS§?bd Superlor' eoru,nve affines, proplnqul, famt
^pAh bmon^ ACXUS' qUiCqUam Contra hanc superius expre.
« ata::;CIP'f- QU°d Si' VCl ab ParticuIari Religioso,
f ' , P 7 qrUn°P,am, °e,,era,i' Provinciali, aut alio quocumque officio
Or Hn _t Reli^ ^10' Vel Congregatione, sive ab universo
Snt V trtmfZ, qU'CqUam rCCeperint- id °.uod ac"Peri»t, suum non
au d ■echrattone , . i ° ^ monitione '"dicis, decreto, sen.enua.
?nS3££ r omnino in utroque f°r° teneantur'ade°
possint. Hanc autem r »7. fact*. neque ctiam in foro conscientiae absolvi
qui donavi "scd TlCr™ n VO'UmUS "^" P*1*" d «^0501
est largitio, ve si no^ df n0,KD°mUil VeI a,teri ,0C0' de cuius bonisfaCla
donans profe ionem ernt^'5 ,b°.n,S d°natUm est' in °-uo idem ReligioSUS
CongnJ. ZZ ! ,. Vd Si n0mine totius Capituli, Convcntus, au.
NKmml i UmVCrSI °rdiniS> Seu Rc,igiouis *»natio ■** M
munera restituantur ft»' ♦ massae' cuius nomine donatum foerit, accepta
Congregatio, Ordo m^JS0 ^ ^0"™'' nec C°nventus, Capitulum,
-t iterum cond_na~ - ? CU' res»,u«o facienda est, illam remittcre,
Ut in pauperes eftSi i ^T™'0"1 ab obligationc restitucndi eximere, vel
§ 8. Quod 7*5 C°nCCdcre ouoc:u° modo possit.
cumquc gradus ordln». A.WWclh RcKu|aribus utriuslibet sexus, cuius-
ctim cum caeteris sc V ' ac ubilibet locorum existcntibus, coniun-
torum, ordinationum i„ « ,,ostrarum huiusmodi prohibitionum, statu-
statuimus, ut omnibus "!°nUm- decretorum, mandatorum transgressor fucrit,
muncribus, ct officii ' - nguI,s Pcr eum obtentis dignitatibus, gradibus,
«■"» in futurum ob^ndXSZ'!!08' 3C ad illa' et alia si'uilia- vel diSSi'
' ml,ab,l,s PeTetuo, et incapax, ac perpctua inh-
Roma/ii Ponlijices
343
inia notatus cxistat. Et praeterea privationem vocis activae, et
ffli3, et igno"1 ^ Superioris decrcto, aut ministerio, ipso facto incurrat,
passivae ^J^^-dj poetlas etiam tamquam contra furti, et simoniae cri-
necnon ul ra ^ denunciationis, accusationis, aut querclae, quam
0toUm ^officio procedi, et inquiri, condignisque suppliciis affici debeat,
Ctiam "iis a iure statutis, ac per alias Constitutiones Apostolicas, aut pro-
^" uiusvis Ordinis, Congregationis, Monasterii, domus, aut loci, statuta,
PTconsueiudines contra personas aliquid praemissorum committentes forsan
Lretis et inflictis, nihilominus in suo robore permansuris.
s 9 Quocirca universis, et singulis modernis, et pro tempore existenti-
bus locorum Ordinariis, eorumque Vicariis, et Officialibus, necnon quorum-
cumque Ordinum, Prioratuum, Monasteriorum, et Domorum Superioribus,
ttin- Generalibus, seu Provincialibus, caeterisque, ad quod spectat, per
Apost. scripta mandamus, quatenus ipsi, et eorum singuli, quantum ad eos
pertinet, curent omni studio, diligentia, auctoritate, et vigilantia praesentem
constitutioncm firmiter, et inviolate observari, et contra inobedientes, vel trans-
gressores condignis poenis animadverti. Eosdem inobedientes, necnon con-
iradictores quoslibet, et rebelles, per opportuna iuris, et facti remedia, appel-
litione postposita compescendo, invocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio
bnchii saecularis.
§ 10. Non obstantibus Constitutionibus, etc
[Bull. Rom., tom. 5, II, p. 31-33].
179.
Clcmens VIII, instr. Sanctissimus, 31 aug. IS9S*1
Sanctissimus Dominus noster Clcmens Papa Octavus, etc.
Presbyteri Graeci, baptizatos chrismate in fronte non consignent, et ideo
>b ipsis in ordine baptistni apud eorum Euchologium praetermittantur, quac
«quuntur post illa verba Kat fiera t}jv evjryi^ etc usque ibi, eha ■xpiet 6
,TX'U"< kvkXov, hoc est, et post orationem, etc. ubi habetur forma huius
wnsignationis, usque ad verba: Postea facit sacerdos figuram circuli, etc.
§ l. Episcopi Latini infantes, seu alios baptizatos a Presbyteris Graecis
e tacto chrismate in fronte consignatos confirment; et tutius videtur ut
«cautelam, et sub conditione id faciant, videlicet, N. si es confirmatus, ego
* non confirnio, sed si non es confirmatus, cgo consigno tc signo Cruv£<cis,
^confirmo techrismate salutls: © in nomine Patris, et Filii, etSpiritus Sancti.
jesertim vero cum verisimilitcr dubitari potest, quod ab Episcopis Graecis
,aennt baptizati.
vjiur§ ^ Sanctissimum Eucharistiac Sacramentum, quod pro infirmis asser-
' Slngulls octo diebus, aut saltem quindecim rcnovetur.
' '"structio super ritihus Itnlo-Oraecorum.
3!l
Romani Pontifices
Non asscrvetur idem Sacramentum toto anno si tnmZT, "
saltem in fine anni sumatur. ' tamen asserv*tum im>
Tollatur abusus tundendi, vel etiam miscendi sacro Olco ,r u
coquend^ vel al.as exsiccandi species Sacramenti Sacrae EucharL i
Coenae Dommi, ut deinde illud asservent. ^ucnaristiae FeriaV
Si Graeci velint accipere altaria portatilia ab Episconis I n.inic
crata.bene erit; sin minus, tolerentur eorum throni SShld *"*
lapidea ponendi cum celebrant. ' ^9"1 suPcr Aluria
Corporalia uti Latini habeant, nisi thronis etiam pro corporalibus utantur
Utantur forma absolutionis in generali Concilio Ron»n«n«
Circa Oleum Sanctum Catechumcnorum, et infirmorum.
scopS°SX^Tbyter/ °raed» °lea Sancta Praeter ChrismaabEpi.
benedicaitu CXhlbitione» ex ve,e" R«u confician.ur, seu
riSTbS2S^2 m> quod t,on ,,isi a° ERisc°p°' e«am ta*»
&^S£LIS? C°gantUr aCCipcrc- P^ibeantir vero ab Episcopis
£££S! 2^^%*^ Ecclesiae com"
forma ^funJ o^|Ep!8COfi8 Schismaticis> alias rite ordinatis, servata debita
^roS 1^1 r?ICm«0rdlnem' Sed non exequutionem.
reconci.iandi s, nt°reT^ Schismaticis. vel emcndali
errores vel sa 2 ' jbsol"e,,d' cum poenitentiis salutaribus; dummodo
-creto'^ ^S^S^ST ,0 pub.icc, ve.
ministrare non pe mittan L U§ iM6m °Cr C0S Ma* ri,e SUSCep,'S
occasionc contract 2 ? ?J CUm ipS,S Sur,er «'n-egularitatc huiusmodi
Non sSStS^ SanC,ac Sedis Aposto.icae fueril dispcnsatum.
• ^^S^^^a8^"?^ sive »r° ******* pr0
^Qr^Tne^ * ~m SSStt ^ *** *** ****
nes proraotl^sS ^S^^ Episconi Ulini Dioecesani ad Sacros Ordl-
dflcluntur Irregulares sicut t et UflT^ 0rdinibus ministraverin1,
a Sancta Sede wSJh C< similibus '«tegaiaritatibus dispensandi facul-
, Si Epfccopu, ufiTS r? "eri °POftet
»ero Gracco |n bapflsmo chriS^ ordinarc voluerit, qui a Presby
«nnsmate m fronte de facto fuerit consignatus,
Romani Pontijices
3-15
antca confirmare, saltcm sub conditione, vidclicet N. si es con-
d,C I s etc ul sllPra' Presbytcri vuJui' scu uxoribus orbati, habitum defe-
""'c^Curcn^Ordinarii locorum, ut decretum Sacri Generalis Concilii
T i tini de reformatione Matrimonii vertatur in linguam Oraecam vulga-
C"t in locis, et parochiis Oraecorurn, et Albanensium evulgetur, et publi-
rem
cetur
Matrimonia intcr coniuges Graecos dirimi, seu divortia quoad vincultim
fieri nullo modo permittant, aut patiantur, ct si qua de facto processcrunt,
nulla, et irrita declarent.
Maritus Latinus uxoris Graecae ritum non scquatur.
Latina uxor non sequatur ritum mariti Graeci.
Oraeca vcro uxor scquatur ritum mariti Latini.
Quod si id fieri non possit, quisque coniugum in suo ritu, Calholico
tamen, manere permittatur.
Proles sequatur patris ritum, nisi praevaluerit mater Latina.
Presbyter Oraecus coniugatus, ante Sacrum Sacrificium, seu Sanctam
Missam celebrandam, vel per hcbdomadam, vel per triduum abstineat ab
uxore.
§ 6. Oraeci credere tenentur, etiam a Filio Spiritum Sanctum procedere,
xd non tenentur pronunciare, nisi subesset scandalum, praesertim si degant
inter Latinos, aut necessitas postularet confitendi fidem Catholicam, quia tunc
oporteret etiam pronunciare.
Nunquam monachis Graecis, seu Calogeris animarum cura committatur,
nisi ex ncccssitate, vel alia iusta causa.
Presbyteri saeculares Graeci, abiuratis schismate, et erroribus, atque in
fide Catholica bene instructi, in Parochialibus, seu Curatis Ecclesiis Grae-
corum institui possunt.
Tolerandus est apud Graecos usus carnium die Sabbati, ubi sine scan-
dalo fieri potest, in locis tamen ipsorum, et inter eos tantum.
Item to.erandum est, ut ad leiunium eodem die Sabbati in Quadrage-
«ma, exccpto uno Sabbato Sancto, ex antiqua traditione non teneantur, sed
dumtaxat ad abstinentiam.
In ieiuniis biduanis, vel triduanis, vel alias a Dioccesanis, vel in Iubi-
"'5 a Summo Romano Pontifice indictis, dies Sabbati in eis comprchensus,
7 PjJJ^riptu^ in alium dicm pro plcbibus Graecis ab ipsis Dioeccsanis,
postohca auctoritate Sanctissimi Domini Nostri Domini Clementis divina
Provulentia Papae Octavi permittitur commutari.
5iat ' lps! 0racci ad observationem ieiuniorum, et vigiliarum UHnae Eccle-
hchd*" UJ P°sscnt. optinmm csset, sed non cogantur, cum ipsi qualibet
Qmada' e| feria quarta, et feria sexta ieiunent.
Ecrl«;,CC' existcntes inter Latinos, dics festos dc pracccpto eiusdem Latinac
c servare teneantur.
dl"n csscT^" WCm Sanctissin,us DominusNoster constituit, Romac haben-
luiiati c( :pl8c*Pum Qraecum CathOlicum, qui Graccos Episcopis Latinis
sularum adiaccntium subiectos, ab Episcopo Qraeco ordinari
346
Romani Pontifices
volcntes, cum illorum dimissoriis acl id tantum conccdendis rih, r
ordinet. ' lu Ora«o
§ 8. Ita Sanctitas Sua ex sententia Congregationis super refonm.
Graecorum decrevit, et declaravit, ac fieri mandavit.
(Bull. Rom., tom. 5, II, p. 72, 731
180.
Clemens VIII, const. Ex quo, io febr. 1596.
Ex quo in Ecclesia Dei multa, tum a sacris Conciliis, tum a Romanis
Pont.fic.bus Praedecessoribus nostris, ad Dei gloriam augendam. et ad Calho-
l.cae f.de. un.tatem ubique retinendam, pie ac sapienter instituta suntnM
magis, „dem Pontifices Praedecessores nostri curandum sibi esse statuerum
SL^-EST e4CClesiastici muueris r^ones. ad propriam normam
servata antiqmtatis auctontate revocarent.
§ 1. Hac solicitudine impulsus fe. re. Pius Papa V Praedecessor noster.
formu arn pnmum psallendi horas canonicas, et celebrandi Missas, varie prius
cons t.tutam et a nonnullis Praedecessoribus nostris restitui, et instaurari
coeptam ac unam pariter formam, Romano Breviario, ac Missali propterea
summo studio, ac diligentia edito, redigendam curavit.
9 2- At«.uehoc sane consilio alii Romani Pontifices, qui eumdem Pium
praecesserunt, Pont.ficales etiam caeremonias, ac ritus, quibus eiusdem Catho-
cae tccles.ae Praesules in suorum munerum functione utercntur, cert.s simi-
l.ter forma, e modo praefinitis. in Romanum Pontificale rctulcrunt.
9 -J- Uieterum. quia eaedem caeremoniarum, ac rituum formulae ibi
expressae. postea sive diuturnitatis iniuria, sive Typographorum ncgli-
gen .a, s.ve al.a de causa, in ipso Pontificali partim immutatae, partim cor-
niptae vetens mst.tuti, atque auctoritatis gratian, magna ex parte am.se-
lu 'f T° "eceSSaria res visa «t, ut eaedem formulae in Sacris Praesu-
Zu omnS,a muneribus servandae, recuperato prioris integritatis
obs^rentTr. rC St'tUerentUr' Ct ab omuibus Praescripta firma aliqua ratione
evecH 4nH°S. <Ur 3d summum Apostolatus apicem, meritis l.cet imparibus
vestkriis Z 7"" Romanorum Pontificum Praedecessorum nostrorum
mus u errn ' ^™'1 du* ct solicitudine adnitendum Nobis esse duxi
vatis na ?' m".°'u,dcm nec Pauci.nec leves in idem Pontificale depra-
Pontificale >mJ°™ "T*Vs™t. quam accuratissime tollerentur. Idem enim
(multis dict o, ibuS hLmenC!0Si V0,Umi"is speciem adco ******** ul
Plures distS ' • C 'nde ParU,n ,n Unam contractis. partim una in
Partim „en£« rZToJ^ aC PCrperam collocatis> et
olHciis, vel laudibn0 S ! SenSU mUtato) dubium csset- Q.,,ibus
«ntur: practerouam , Eccles,ae praesules divi.u.m numen proseque-
dispositis, tanU 'Z V, . rUbricis etiam sParsiru turbata ordinis serie
vanetas, ct obscuritas, ut multis iu locis recte ne sc
Rorruwi Ponlifices
347
"■ . . magiSi quam iudicio esset statuendum. Hanc ergo ad
hiberent, 0Din' dcsjae clI|tlli officioque nostro coniunctam, tamque eoruni,
jtm, um cuni debjt0j sacris Ecclcsiac muneribus vacarc debent,
qui Pr0 ",lp0:,unitalj congruentem, exa.ninandam, et absolvcndam piis qui-
mC° le insiLM.ibus viris, diu, multumque iu Pontificalibus caeremo-
t ilibus vcrsatis, negocium dedimus, dictum Pont.ficale undequaque
n"S'-e di et restitucndi, necnon quaecumque ad exactam illius editionem
Wr-,fre viderentur perquirendi, et praestandi. Cumque apud eos paterna
Saiione ad hoc opus maturandum, quotidie ferc uteremur, re tota tan-
im ad Nos perlata, et in hanc, quac nunc editur, formam redacta, singulari
Dci benignitate (neque enim aliter accipimus) Pontificale Romanum tandem
retitulum, et absolutum est, atque ita ex omni parte dispositum, quod ii
ttiam, qui negocio, ac muneri huic praefuere, confirmaruut, ut nihil ab
miiquis Pontificalium codicibus, qui tum in clarioribus Urbis Ecclesiis, tum
in nostra Vaticana Bibliotheca, ac denique in quibusdam aliis insignibus
locis asservantur, alienum, aut discrepans irrepserit. Ad quam operam in
vclustis libris inter se confcrendis, strenue, ac fideliter navatam, id com-
oiodi quoque accessit, quod ii, qui ea in re industriam collocarunt, ex gra-
vissimis scriptoribus eos demum auctores, qui omnium probatissimi habe-
rentur, sequuti fuerint: quodque ambiguis omnibus, ac dubiis rebus praeter-
missis, eas dumtaxat, quae essent in veteris Pontificalis summa comprehensae,
delegerint, iis tamen exccptis, quae ad Romanum Pontificem attinebant, quod
nimirum in Caeremoniali S. R. E. sunt expressae. Ex rubricis vero, multis
dctractis, quae exactiore methodo in librum caeremoniarum Episcoporum sunt
rclata, plerisque etiam, uti necessitatis ratio postulabat, adiectis, et praeterea
non paucis quibusdam in melius commutatis, clariusque expositis, ac deni-
que cantu plano in aptiorem modulationis formam (permultis syllabis, pro
temporum natura, ubi ratio eas produci, et corripi postulabat, contra quam
prius in antiquo Pontificali expressum erat, magis apposite extensis, vel con-
tnctis) a viris eius rei pcritis, ad hoc iussu nostro delectis, diligenter redacto,
opus iam absolutum probavimus, et Romae edi, editumque divulgari man-
divimus.
§ 5. Ut autem ipsius operis labor, finem eum ob quem est susceptus,
»rtiatur, utque posthac in omnibus, et singulis Ecclcsiis, uno codcmque
nodo caeremoniac, et ritus Pontificales obscrventur, Motu proprio, et ex certa
jWra scientia, ac de Apostolicac potestatis plenitudine, omnia, et singula
ontificalia in hunc usqtie diem in quibuscumque tcrrarum orbis partibus
"Pfcssa, et approbata, et quibusvis privilegiis Apostolicis muuita, et decretis,
^ c ausulis roborata, per praesentes supprimimus, ct abolemus. corumque
mhu"! m P0Sterum u,,''versis Ecclesiis, Monasteriis, Conventibus, Militiis, Ordi-
Abbat h* L0C'S' 3,qUe Ctiam omnibUs Patriarchis, Archiepiscopis, Episcopis,
«onisE ? Ct a,hS Ecc,esiarum Praelatis, cactcrisquc omnibus, et singulis pcr-
j. .CCesiasticis.saecularibus, et rcgularibus utriusciuc scxus, intcrdicimus,
omnib "S' et lloc nostrum Pontificale sic restitutum, ct reformatum iu
««ni exe"niVCrSi lerran"U °rbis Ecclcsiis' Monastcriis, Ordinibus, et locis,
«-mptis, si t]uac Slluti rccjpj^ ct obscrvari praccipinuis.
I
3-18
Romani Pontificcs
§ 6. Statuentes Pontificale praedictum nullo umquatn temn« •
vel in parte mutandum, vel ei aliquid addendum, aut omn\naZ<'?^
essc, ac quoscumque, qui Pontificalia munera cxercere vel °, ^
dicto Pontificali continentur, facere, aut exequi debent, ad «
praestanda ex huius Pontificalis praescripto, et ratione teneri
ex ns qmbus ea exercendi, et faciendi munus impositum ZSSS
quae hoc pso Pontificali continentur servatis, satlsfacere poL ' ^
.1 1 .J' °m"lbus 'gitur, et singulis Patriarchis, Archiepiscopk Fnk™ •
Abbat.bus, et caeteris Ecclesiarum Praelatis, necno,. aliis onZ /, P ^
sonis Ecclesiasticis, saecularibus, et regu.aHbu^i u e' ! ° KE
f am^,s~ ckss scsb
sibns Z ; l t t3na CUna SUnt Praesentes, lapsis duobus men-
SlS&l^^.1-^* M™ caeremonias, et ri.us in
et — » **
initio] 5' P' °2' °3- " Cf- etiam Pontific^ Romanu.,
Clemens VIH, coasL Susccp« muner/s, 23 febr. 1596.
cnteSS^S^° ?StUK,at' Ut M' °Uae in Sacro Tridentino Co.
curemus. * ab ,IS' ad ^uos spcctat, inviolate observari
Wmqu^S^^n0!^?-! ipSiUS Concilii dccret0' provisum est, ut qui-
notorie deliqucrit , ,tus EP'Scopo, intra claustra degens cxlraeaita
«ntra tempus ab Episc^^T^ Sit' Episcopo ins,a,,,e- a su0 Superiort
,lonc Episcopum ceZr/ f ,gCndum severe PKniatur, et Superior de puni-
offi«o privehlr, et dd E„ aCKat'p Sin minus' ii,se a suo i,em Supcri0rt
§ 2- Verun, quia S'f Ep,SC0P° Pl,"iri Possit
wtiexcquutionenimisro co'»P"tum est, interdum in hiiturmodi de-
«gularcm, eo quo sunrTSUf PrQCedil c"m enim Episcopus instat, iftP*
l «ictum est modo, delinquentcm a suo Superiott
' s'« xxv. de rfSHlarlbus c u
Romuni Pontijiccs
3-W
fi( ut Supcrior regularcm dclinquentem ad alia suorum Ordinum
pUn'n,S{ra Episcopi Dioecesim, cx industria impunitum transmittat, atque
'^' Tse aliquando ad alias Provincias se conferat, nec ultcrius super delin-
^"ts exccssibus faqulrat, et de eius punitione Episcopum certiorem reddat.
rde nec regularis delinquens tunc ab Episcopo puniri potest, cum extra
ipsius Dioecesim existat, nec Superior, qui delinquentem corrigere negligit,
oflicio privatur.
§ 3. Nos pro pastorali nostra solicitudine, praefati decreti cxequutioni,
quantum cum Domino possumus, f.ivere, et praemissis malis, ut par est,
opportuno aliquo remedio occurrere volentes, de Venerabilium fratrum nos-
trorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium praedicti Concilii intcrpre-
tum senlentia, Motu proprio, et ex certa scientia nostris, ac de Apostolicae
polestatis plenitudine, hac nostra perpetuo valitura Constitutione, omnibus,
eisinguliscuiuscumquc Ordinis, et instituti Regularium, etiam Mendicantium,
Superioribus, in virtutc sanctae obedientiae, et sub indignationis nostrae, ac
privationis dignitatum, et officiorum per eos obtentorum, eo ipso incurrendis
poenis, praecipimus, et mandamus, ut iuxta praedictum decretum quilibet
ipsorum regularem non subditum Episcopo, intra claustra degentem, et extra
ea ita notorie delinquentem, ut populo scandalo sit, Episcopo instante, intra
tempus ab Episcopo praefigendum, severe puniat, ac de punitione Episcopum
ccniorem faciat, et alias decretum ipsum, in omnibus, et per omnia exe-
qoatur. Caeterum si Superior in regularem delinquentem non animadverterit,
quinimmo si illum impunitum ad alia suorum Ordinum loca, extra Episcopi
Dioccesim, ut praefertur, transmiserit, volunius, et simili motu, atque aucto-
riutcdecernitnus, ut Superior instante Episcopo, intra terminum ab Episcopo
pnefigenduni, et sub eisdem indignationis nostrae, ac privationis dignitatum,
et officiorum obtentorum, nccnon et sub inhabilitatis ad illa, et alia in poste-
nwn obtinenda, ac ulterius privationis activae, et passivae vocis, ad quas a
ntmme praeterquam a Nobis, et a Romano Pontifice pro tempore cxisten.
wtitui possit, ipso facto similiter incurrendis poenis, ipsum regularem delin-
jjentem a loco, ad quem transmissus fuit, revocare, et in quo deliquit, con-
DrwT,fSeU-SiS,ere teneatun Quod si hoc cliam facere praetermiserit, per
QUftTt 8imlHler 8tatuimU8i ut Ordinarius loci ad quem regularis delin-
\ 5 ransmissus fucrit, super pracmissis ab ipso Ordinario loci, in quo
rc<lu,8ltusi vcl alias de illius delicto informatus, ut prae-
^iin0amqUam Sed'S AP°stolicae delcgatus, praedictum Concilii decrettim
« dcbeaf^^111' ^ rc^u'arem delinquentem severe animadverterc possit,
H Decernentes, ctc.
m Rom- tom. 5, II, p. y3| y4j.
350
Romani Pontifices
182.
Clemens VIII, const. Pomanum Poniificem, 28 fehr iSo($
Romanum Pontificem decet, ea quae ob iustas causas interdum su,ub
stint , cum ipsa rerum experientia suadet, moderari, et immutare nrn»
Domino salubriter conspicit expedire. ' pr°Ul m
§ 1. Alias sane emanarunt literae fel. rec. Sixti PP V PnfH^,
nostri, contra Clericos male promotos. ac in Episcopos inOrdi
t.one peccantes tenoris infrascripti, videlicet Sixtus Episcopus Se™ *
forum De.. Ad perpetuam, etc. Sanctum et salutare, etc.
Omittitur insertio bullae, qaoniam eam habes supra, in N. 166.
§ 2. Nos animadvertentes in dictis literis nihil fere, quo ad ea,qi,aein
e°t in" C° t 5 T^* SUnt' diSP°ni Ultra id' ^U0d in sacris Can°"^
et m Concln Tndent.ni Decretis, ac aliorum Romanorum Pontif. Praedec*
rsur«°S r?rUn\COnStitUti0niDUS dlsPositl"» M*. sed diversas poenas, «
ensuras eccles.ast.cas contra Episcopos, et alios Praelatos in ordinum cc^
bt o„e peccantes, et s.militer contra clericos, tam saeculares, quam cuSusms
nem , T\ ' ma,C P™0'05 COnsti,ui- absoIuli*
nemque, et d.spensationem Sedi Apostolicae reservari, et alias sicut in prae-
HWn. nV° Considerantesque, tam promoventes quam eos.quiad
d.c tos Ordmes promoventur, saepe censuris, et poenis huiusmocli, ob illarun.
m t.pl.cat.onem m eorum perniciem animarum, variis rnodis illaqueari, non-
"rr ,n ,S' d EpisCOpis in c°nferendis huiusmodi ordinibus nin*
scrupu ose procedere, multosque metu poenarum, et censurarum praefalaru»,
numonnT C° T Pr0rSUS detc<™\adeo ut Clcricorum, et Sacerdob»
riP f erea aI'qUibuS in ,ocis va,de imminutus sit, omnium in pr*
Moh nr *taC animarurn saIut''. Paterna charitate prospicere volenl*
tud L hT°' . CX SCientia nostris' ac de Apostolicae potestatis pleni-
mino^ tr "° VPerpC,U° VaMtura Gonslitutione, supradictas literas ad tcr-
PrnederoC3Um C3nonum> ac constitutionis, rec. mem. Pii Papae II etiam
SSfa?S £ nDtn,aqUae i0CiPit: « SQCr0rUm ^ N" ^ SUb
cu.us tennrom ,ncarnationis Dominicae 1461, Pontif. sui »n.W,
ncm De ^r*^ Pr° ^TCSS0 ,,aberi -lumus, et ad dispositi»
nonc^su ° oT Tride"tini C°"ci,ii restringimus, et reducimus, nec
<\£« co 21' s ll :°enaS ,CiSdem Sixti ,i,cris contra quoscumque, praeter-
suo robor „ ZT* ^™^' et Ordlnatos, inflictas, quas volumu. i»
contra praedictnT ( " °mnlbus POenis a sacris Canonibus, et Concili-*
deramur, t\ t lbokZT " lnfliclfe salvis' ct ,irmis renunentibus) 1
§ 3 Dccementes/etc.
lBu»- Rom., tom. 5, .,. p. q7].
Romani Po/itijices
351
Clemen
183.
<; VIII, const. Regulnris disciplinae, 12 mart. 1596,
Regulans disciplinae restitutioni, pro qua potissimum iuxta muneris
nostri debitum laborare non dcsistimus, illud in primis magnum impedimen-
lum afferre quotidiano usu compertum est, quod in omnibus Convcntibus,
nspraesertim, qui maiori reformatione indigent, singuli ad Religionem venien-
ics passini recipiuntur. Unde fit, ut quo magis Nos variis Constitutionibus
maleaffectas radices amputare studemus, eo magis in dies depravatae, infru-
ctuosaeque eiusmodi novitcr profitentium succrescant.
§ 1. Cui quidem malo occurrere volentes, praesenti Decreto statuimus,
districteque praecipimus omnibus Generalibus, Provincialibus, Commissariis,
Ministris, caeterisque Superioribus Conventuum intra Italiac, ct insularum
idiacentium fines existentium quibuscurnque, et quorumcumque Ordinum
Mcndicantium, ut de caetero neminem sub quovis praetextu, aut colore, ad
habitum regularem admittant, nisi in Conventibus auctoritate nostra pro-
pcdiem in unaquaque Provincia designandis.
§ 2. Insuper sancimus, ut quoad eiusmodi Conventus, ut praefertur, per
Nos deputati non fuerint, omnes praefatorum Ordinum Superiores a re-
ctptione quorumcumque Novitiorum, sive ad habitum, sive ad professionem
omnino abstineant.
§3. Superior, qui huius Decreti transgressor extiterit, ipso facto poenam
privationis omnium officiorum, quae tunc obtinebit, vocisque activac, et per
petuae inhabilitatis ad alia in posterum obtinenda, se noverit incurrisse, ac
aliis etiam poenis arbitrio nostro subiaccat.
§ 4. Receptiones vero, et professiones quaslibet eorum, qui contra huius-
modi Decretum nostrum admissi fuerint, nullas, et irritas esse nunc deccr-
mmus, et declaramus.
§5. Privilegiis, statutis, et consuetudinibus quibuscumquc in contrarium
wnime obstantibus.
[Bull. Rom., tom. 5, II, p. 410, 411].
184.
Clemens VIII, decr. Sanctissimus, 18 aug. 1597*
^nti§Ca Jan^,i?simus D- N- D. Clemens Papa VIII decrevit, ut qui in prae-
Dium a D,aco"i existunt, si in ordine Diaconatus pcr intcgrum deccn-
^ ordin !C Cp promotionis ad Cardinalatum persevcrarint, transeuntes
rulcs prcCsu Presb>'leral»s, locurn obtincre valcant ante onmes illos Cardi-
tnodo <]ccc * S' qUl post illos ad Cardinalatum assumpti fucrint; durn-
Cm sa'tcm Cardinales Diaconi in eodcm ordine rcmancant.
352
Romani Pontifices
§ 2. In posterum vero Cardinales Diaconi promovendl eodrm •
potianlur, uno hoc excepto, quod ipsis decennii tempus non , J™^0
Cardinalatum evecti fuerint, sed a die quo ad ordinem 'presbv, 7, q"° ad
moveri potuerint, currere incipiat. /"-ratus pro.
fBull. Rom., tom. 5, II, p. I65J.
185.
Clemens VIII. const. Cum ob nonnultas, io apr. ,so8.
Cum ob nonnullas graves, et urgentes causas ad Civitatem, et Dua
tam nostrum Fcrrarien. cum plerisque S. R. E. Cardinalibus, et „„ 2
nostns, et Romanae Curiae Officia.ibus propediem, annuente Domino n«
ne Z' T Ct a,i,'S f0rSa" temp°ralis ditionis Ecelesiasti e :
ZszZ ltmnSeS C°TTrari Statuerimus- Cu»'Hue in A.ma Urbe nol
rtoS r^^JT Audientiarn' nec non e«»m Cance..ariam nostram Apc-
stol.cam rel.nquamus, et praeterea diversi eiusdem S. R. E. Cardinales Z
ZJZT CUriaC ?fiCialeS ln eadem Urbe remaneant. Nos ne propte t
f:m^idtTto?;"sCur,a,es' ac °fficia,es' eiusdem Romanae "
oui iVd\wa*i rT™ Constitutione' tam eos qui Nos sequentur, quam eos
Curil , r rCmansennt> sive S- R- E. Cardinales, sive Officiales, et
unam Hnf ai,,cumaue ea™'™ Romanam Curiam sequentes fuerint,
sEfeZ? T dU3S R0ma"aS Curias constituere,eosqueomnibus,et
PKES^ pnV,leg,,s' a"telationibus, praerogativis, declarationibus, indul-
nel 71.?' concessio"ious, et consuetudinibus, etiam quoad acceptatio-
Curia,.s r'rneS h™nd0nim faciendas' q»'bus Cardinales, Officiaics,
mu d \la,,,fPraedlCti- dum Nos in dicte Curia in eadem lirbe res.dc
e. ^ude e nn« C°nSUetudine utu"lur' Potiuntur, et gaudent, seu uti, potir,,
ucto i,a e A >' ■ Cbere' Perinde ac si Nos in eadem Urbe resideremus,
ctontate Apostohca tenore praesentium statuimus, decernimus, et decla-
ramus.
quac^tL^nT."» eamdem Curiam censeri volumus, quoad beneficia.
qu bu^T ' ,1' <a Ct iU Civ'"tat'b«s. et .ocis ad quae aceedemus. e. in
Per ubi tum oru T ■ m redeU"d° Pr° ,CniPore morarn trahemus, q»an>
«1 eamdcrn cS N°S' Ct Curiam "os,ram seo.nent^ seu adNos.c.
sive redeundo d en T TT neg0C,Is aCCedent' et in itinere- sive eUnd°'
<iue de ilhs orietnr £! extremum- quomodolibet vacabunt, nemioem-
praner Nos disponere posse.
IBuil Sm T qUc68C,am<,Ue ,Udices. etc.
1 • Rom - tom. 5, H, p. 216),
Romuni Ponlifices
353
186.
Clemcns VIII, dccf. Sanctissimus, 20 iun. 1599
Sanctissimus in Christo Pater, et D. N. D. Clemens divina providentia
Papa Vlllcum iamdudum animadverteret collapsae Regularis disciplinae resti-
tutioni, pro qua potissimum, iuxta sui mtmeris debitum vigilare, ac laborare
non desistit, illud in primis magnum impedimentum afferre, quod in omni-
bus MonasteriiS, ct Conventibus, iisque praescrtim, qui maiori indigent refor-
mitionc, singuli ad Rcligionem profitendam accedentes, passim, ac sin • dele-
ciu recipiuntur, ac inde fieri, ut quo magis variis Constitutionibus male
iffectas radices evellere studet, eo magis infructuosa noviter provenientium
germina quotidie succrescant; cumque ob zeluni, ac desiderium, quo tenetur
Sanctitas Sua, omnes Regulares ad vetus suae cuiusque Religionis institutum
rcdigendi, districtc prohibuerit, ne quis in certis Monachoruin, et Mendican-
lium Ordinibus ad suscipiendum habitum Religionis admitteretur, profitere-
turve, quousque Monasteria, et Conventus aliquot destinarentur, in quibus
posset commodius regularis observantia, secunduin reformationem a Sancti-
ute Sua institutam, introduci.
§ 1. Quia tamen non obstante tali prohibitione, cognovit nonnullos
fuisse, vel sub colore facultatis, et licentiae a Sanctitate Sua obtentae, vel
qub talis prohibitio ad illorum notitiam non pervenerit, receptos, et admis-
sos, praeter mentis suae sensum. Idcirco huic malo prospicere volens, ne
licentiarum, ac facultatum huiusmodi subreptione, ac praetextu Decretum
Sanctitatis Suae irritum reddatur. Nunc denuo districtc praecipit, ac mandat
omnibus Genernlibus, Provincialibus, Commissariis, Ministris, Praesidentibus,
Abbatibus, Prioribus, et Guardianis quibuscumque, caeterisque Superioribus
Conventuum, Monasteriorum, ac Domorum quocumque nomine appellentur,
mt Italiam, et Insularum adiacentium fines existentium, quorumcumque
Ordinum Mendicantium, et non Mendicantium (exceptis tamen Carthusiano-
Fratrum Minorum de Strictiori Observantia, necnon Capuccinorum
>• rrancisci, Reformatorum S. Dominici, Discalceatorum Ordinis Carmclita-
™m, necnon Fratrum Congregationis Fuilicnsis Cisterciensis Ordinis, ac
«nmarum Eremi Camaldulensis Montis Coronae, Clerieorum Regularium
^ eatinorum, Societatis lesu, Sancti Pauli Decollati, et aliorum de Somascha,
j^istrorum Infirmorum respective Ordinibus, Societatibus, seu Congrega-
vol S nuncuPat's. quae etiam antea exceperat, et nunc iterum excipiendo»
li)e Prohih'tionem hanc ad illa nullo modo extendi) ne sub cuiusvis licen-
lnrn]JC faa|lta,is inipetratae, vel impetrandae obtentu, nisi per literas in
Wsci . revis lll|mtaxat, et non alias, quemquam ad habitum Regularem
Domib'6" nCC Ctiam conversos. liW tn Conventibus, Monasteriis, et
^ ^aUndiaild0ritate Ci"sdcn' SS- D> N- Propedicm in unaquaque Provincia
"«lcani o rtClncre' aut reccptos acl professionem admittere, ullo modo
• WUinimmo rontra primam prohibitloneni Sanctitatis Suae reccptos,
i
351
Romani Pontijices
et.amsi imperfectum habitum, aut sine eaputio eerant^T^^""^
m Romana Curia publieationem, omnino ciiccre debint
§ 2. Supcriorem autcm, qui huius Decreti tran«rr,*c
facto pocnam privationis omnium officioru Z aZ TT^u^'
activac, ct passivae. ct perpetuae inhabUitati .V 2i nZs temm^
eo ipso mcurrere voluit, ac decrcvit, et aliis etiam nnl ■ f "* °b,inen^
Suae imponendis subiacere. P°e"IS arbi,rio Sanctiu^
§ 3. Receptiones vero, et nrofcssiones n.i«iih«*
-di Decrctum admissi fueriiit. SSTS M^T^*»**^
ctum, ct rmnc decernit, et declarat quemcumque effc
DUnLne obsUnlibus! Const'^"o"ibus quibuscumque in contarium
IBull. Rom., tom. 5, II, p. 41IJ.
187.
Clemens VIII. decr. Nullus omn,no, 25 M. ,S09..
OenSKs^KS!? Cuiuscumc>ue Pnvilegii, vel superioritatis.ctiam
W Proprii officii munlc chirSe?tUr ^™"''8' n''Si Pro tempore, quo quis
Praedicatoribus Sun-rinrJ •■ occ"Patus. Cum Lectoribus autem. et
uicare contigerit disnenT W d'"Cbus' tpiibus eos ,e£ere- aut
a^rotis,ctstudiorum causar|emHSmnt' "2 qU°qUC praestare valeant CUm
•nobedicntes fuerint salnHn" lmped,tis- eos vero qui ncgligentes,aut
P'«m Reguhe et Conliif u te",b SuPeri°res animadvertant, ad praescri-
§ Uctio Sacn" s 711'"' S'' °pus fuerit subtraclione-
•nada. pracscriptis dicbus "P -^' Casuum conscientiac bis in hebdo-
tres ,. S 10 s,n?ulis Convcutibus hnhMhir arl niiam Fra-
cscriptis diebuT"KT*^ VC' cas,lum conscientiae bis in hebdo-
«res omncs conveniant- eV" Sin*U,,s Convcntibus habcatur, ad quam Fra-
s-sp ..♦».•♦., '«J! *bso,u,a» «nuftia collatione circa explicataro
fff^ff* exerceaut-
^clius obser^turo^S!!,01111 Decreta de PauPertatis Voto custodiendo
b«na immobilia, vel mobm ' nU,,us ex Fratribus, etiamsi Supcrior sit.
»v* « Concionibus siveTv r pcCUniam> Proventus, census, clcemosynas,
«clcsia. quam ubi alirf°"lbUf' auf Pro Missis tam in propri*
et quocumque nomine acauu'» ' aM°Ve 'Pson"n «usto labore. et causa,
4 ,0i e,,amsi subsidia consanguineorum, aut pb
Romani Ponlijic.es
3^5
Icgatai aut donationes fucrint, tamquam propria, aut etiam
nnn lar^,lon7'tus possidere possit, scd ea omnia statim Supcriori tradantur,
nomine Con.Ve." rporentur, atque cum caeteris illius bonis, redditibus, pccu-
£l COnVCnroventibus confundantur, quo communis inde victus, et vestitus
iSL «iinuedltari possit. Neque Superioribus, quicumque illi smt, ullo
liccat eisdem Fratribus, aut eorum alicui, bona stabilia, etiam ad
fructum vel usum, administrationem, aut commendam, etiam depositi,
Tcustodiae nomine concedcre. Eorum vero, quae ad necessitatem con-
«a crunt nullus qulcquarn possideat, ut proprium, neque ut proprio ub>
uToui in' praemissorum aliquo deliquerit, poenas nedum a Concilio Tri-
dcntino pracscriptas, sed alias quoque multo graviores, Superiorum arbitrio
imponencias incurrat. Nulla quorumcumque Superiorum dispensatio, nulla
liccntia, quantum ad bona mobilia, vel immobilia Fratres excusare possit,
uuo minus culpae, et poenae ab eiusdem Concilii Decretis impositae, et ipso
facto incurrcndae, obnoxii sint; etiamsi Superiores asseverent liuiusmodi
dispensationes, aut licentias concedere posse, quibus in ea re fidem minime
idhiberi volumus.
§ 3. Fratrum vestitus, et suppellex cellarum, ex communi pecunia com-
piretur, et omnino uniformis sit Fratrum, et quorumcumque Superiorum,
statuique paupertatis, quam professi sunt, conveniat, ita ut niliil superflui
idmittatur, nihil etiam quod sit neccssarium, alicui denegetur. Quaecumque
Fratrum vestes, sivc laneae, sive lineae, omnisque alia suppcllex in aliquem
commodum Conventus locum deferantur, ibique ab uno, vel duobus Fra-
iribus huic muneri deputatis, diligenter custodiantur, ut inde Superioris arbi-
irio, prout unicuique opus fuerit, subministrari opportune possint.
§ 4. Omnes etiam Supcriores, quicumque illi sint, eodem pane, eodem
vino, codemque obsonio, sive eadem, ut aiunt, pitantia, in communi mensa
prima vel secunda, nisi infirmitatis causa impediti fuerint, vescantur; ncque
singulare aliquid, quo privatim quisque in cibum utatur, ullo modo afferri
Poait; si quis in ea re peccaverit, nihil ea die alimenti percipiat, nisi panem,
ct aquam.
§ 8. Superioribus autem, nec Concilii Tridentini, aut haec nostra decreta
declarare, interpretari, aut relaxare ullo modo possint, omnino interdicimus,
« prohibemus. Decernentes irritum, etc, si quis autem contra praesum-
P*rit attentare, is co ipso omni gradu, officioque privatus, et ad ea per-
ixtuo inhabilis existat.
§ U. Ut omnis scandalorum, et vagationis occasio tollatur, Conventus
J Mura perpetuo, ac diligcnter servetur; ac propterea a Superiore Ianitor
j^tuatur, qul diligcntia, ac morum integritate maxime commcndetur; is
nuae custodiendae semper assistat, camque nemini Fratrum apcriat, nisi
"m;nCt °XCUndi "«"«ara obtinuerit.
, Jm ' ^1'11115 etiam Supcrior, cellas, sive in claustro, sive alibi separatas
cijw"111"' ^^rmitorio habeat, sed unusquisque unica cella, cadem cum
*ensa h ,0nim Fratrum coniuncta, nudis oinnino parictibus, ac lecto, et
Rtlj.,- ur"llibus, uniformique suppellectili, ut praefertur, quemadmodum
03 dcMt» contentus sit. Possit tamen Generalis alicui ex Superiori*
356 Romani Pontifices
bus Conventuum, si eorum muneris, et officii nec^sitnterr, id
verit, alteram etiam cellam concedere. Cellae, sivc aediculac eX'gCrc ^0"
mitorium separatim sunt, ad officinas, aut alias ad coinmul!
comrnoditatem Conventus redigantur. Sigillatim suo quisou,. iJ*"*' *
neque ullibi duo eodem lecto dormire possint, qui omnes ad ll^
mam red.gend. erunt. In privatis cellis nulli camini permithutur ! T "
obstruantur statim, cardinibus etiam e parietibus ^S^ ^T
ad tempus facta, sed perpctuo duratura videatur, cellis tamen <w "
alterius Superioris, ac Praedicatoris cxceptis. °****m
§ 18 Valetudinarium in singuiis Conventibus certo, ac salubriori I*.
SSSS qU°d SllU' aC FratrUm nU'"ero' q«oad f c ■ p0,S
ommodissimum esse possit. in quo Fratres omnes, cuin aegrota u »,Cn
tar ne. mde, n,s. recuperata sanitate abire permittantur. Qui vero nfZ
busclnauel?,^"0', qUa', SUD,atiS liCentiis' ac ^eultatibus hactenus qu-
nisi i2Co^veL'hlPOSterc "! *d WrftB,n' aUt Professionem admittan.ur.
tanclis C°nVent,bus Der Apostolicam in qualibet Provincia dep,
et prfeLriS^h! SEft^ ut constitutio interdicens largitiones munerum,
SeTSS8' ^ °rmam' 30 °mnibUS in QU°Iibet S
a direcu" vH 23? °fficiorum «mbitus occasio praecludatur, caveant omnes
Pst q ;m J" r 3 V°CUm' SCU suffra«iorum procuratione tam pro se
Q enl b „s '? tUm in Capitulis ,ocorum- tum «eteris, pracsertim
SplS ' Con^^tionibus, seu a.ibi. Quicumque secus
tes inflictas auas POenaS' Ct ce,,suras hactenus contra huiusmodi ambien-
officiorum 'quae 2;T° /° Perma"ere volumus, in poenam privationis
'"habiles 1",^ le° 'PS° ,,,ddanl' et ad quaecumque pariter
Nobis, vel succ "Iribu? , L2? * 2 nemine P0SSit '
plectantur. Porro sun ' . ? 'S' et pr° qualitate cu,Parum £ravius e,iam
ct non reveSS el2* P°enM ad COn,pUcC8' " **■*■
scripta a Sacro Conciti,? t v, Um omn,um electionibus, forma prae-
•ovemr; lUreotaVe E ^ 'ft0' et °rdinis Constitutionibus inviolabiliter
biores, ac mams idnn^ secund,lm veritatem cuiusque conscientiae, pn>
nem dcvcniatur in ' Jl, sc c,ecturos: ac propterea, priusouam ad electio-
,,tate.et requUitls cliLuW *! °n,nia PraeIeg™tur Constitutiones de qua-
e,tBantur. qu, posai* af°rum- Ad officia. gradus, ct Praelaturas, lUi praccipue
ob«rvare, praeserUm 'a ,» C°nSUevcririt «pilas Ordinis, et Constitutiones
vctum communem PerUu*nt ad scrvitium Cliori, ac vestitum, H
Romani Ponlificcs
357
« Hlud porro Superiores omncs in Domino admonemus, ut memo-
■ t rationis, quam in novissimo die reddituri sunt pro grege sibi com-
lac propterea omni studio invigilent, ut quae in eorumdem Ordinis
T^v et Constitutionibus de oratione mcntali, silentio, iciuniis, Capitulo
Trum aliisque spiritualibus excrcitiis prudenter, ac pie sancita sunt, ea
omnia etsingulaad ungucm observentur; intelligantque super his veluti
hndamentis omnium Religionum aedificia construenda, et amplianda esse;
ut faciliorem exitum sortiantur, et fructus ubcriores in animis Fratrum
producant, valde opportunum erit, si in quolibet Conventu singulis hebdo-
nndis habeatur sermo de religiosa disciplina, regularique obscrvantia.
[Bull. Rom., tom. 5, II, p. 340-343].
188.
Clcmens VIII, const. Etsi alias, I dcc. 1601.
Etsi alias fel. record. Paulus Papa IV Praedecessor Noster, ad ncfariam,
et sacrilegam quorumdam hominum temeritatem cocrcendam, qui cum ad
sacrum Presbyteratus ordinem minime promoti sint, Sacerdotis tamen aucto-
ritatem sibi temere assumentes, Missarum celebrationem usurpare, et Sacra-
raentum Poenitentiae ministrarc praesumunt, decreverit huiusmodi delin-
quentes a Sanctae Inquisitionis Iudicibus tradi debere Curiae saeculari
dcbita animadversione puniendos.
§ I. Et postea rec. mem. Sixtus Papa V etiam Praedecessor Noster
praediclum Pauli IV decrctum innovari, ac serio observari mandaverit, eo
tamen dictorum hominum prorupit audacia, ut practextu ignorationis huius-
modi decretorum, ac poenarum, contra ipsos, ut pracfertur, inflictarum, illis
k mimme subiacere, et obnoxios esse putent, ac propterea se ab eisdem
>*trari, et absolvi posse praetendant.
§ 2. Nos igitur animadvertentcs, huiusmodi pcrditos, et ncfarios homi-
jwadsacrum Presbyteratus ordinem non promotos, Missarum celebrationem
«rpare praesumentcs, non solum actus idololatriae, saltem extrinsccc, seu
^ exema, et visibilia Religionis, et pietatis signa exerccre, sed ctiam quan-
eirite" 'T **** cfficere' ut Christifideles, qui crcdunt eos ordinatos e^se,
conficereSacramcutum Eucharistiae, idololatriae crimen ignoranter incur.
Noii vcT Vldelicet Pancm' et Vinum' tamquam verum Chris,i Domini
«lem rrPUS' Ct ^an^l,inem> eisdem adorandum proponentes, Confcssiones
«rutneti pS,non so,um Sacramcnti Poenitentiae dignitatcm contemnere,
^mSacerTt |lriS,ifit,eleS dcciperc' dura scilicet inique sibi assumunt gra-
«scanH,i ° . m,eta,lc,oritatcm absolvendi a peccatis magno cum pcriculo,
g j*0 Piurimorum.
^PPlicio pu°Pterei' Ut ?ravissima haec scelera committentes, posthac debito
dtI'b€ration T ^°*U Droririo> ct 01 ccrta Nostra scientia, ac matura
,ud'cum con • C Aposto,icae potcstatis plenitudine, Sanctae Inquisitiotiis
cientiae consulere, et ne in futurum de poena hisce delinquen-
358 Rornani Pontifices
tibus imponenda dubitari possit, providcre volentes, supradictorum P
ccssorum Nostrorum vestigiis inhaerentes, hac perpetuo valltura C *
tione decemimus, atque statuimus, ut quicurnque non promotus aA^'
Presbyteratus ordincm, repcrtus fuerit Missarum celebrationem
vel Sacramentalem Confessionem audivisse, a Iudicibus Sanctae Inquisif^
vel locorum Ordinariis tarnquam Ecclesiae misericordia inditmus , |
Ecclesiastico abiiciatur, et ab ordinibus Ecclesiasticis, si quos habuerit 7
degradatus statim Curiae saeculari tradatur, per ludices saeculares ISL
poenis plectendus. "|J
§ 4. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, II, p. 395, 396].
189.
Clemens VIII, const. Cum ad regularem, 19 mart. 1603.
§ I. Cum ad Regularem disciplinam rn singulis Religiosorum Monaslt
nis propagandam, Novitiorurn institutio maxime utilis sit, ac necessaria, d
nuiil ad gravem illam, ac laudatissimam priscorum Patrum vivendi rationem
reiaxandam, ma.orem vim habuisse compertum sit, quam vel nimiam in red-
piendis Novrtus facilitatem supra numerum, qucm capcre, atque alere Mona-
ster.a rpsa possent, vel negligentiam in probando, et examinando eorumspi-
ntu, an yere esset ex Deo, atque ex praecipuo dcsiderio illi inserviendi, vel
demque mcur.am in eis educandis, atque instituendis.
jjZ Idc.rco, ut huiusmodi incommodo dcinceps occurratur, praecipilur
omn.bus, et s.ngulis, ad quos spectat, ut in recipiendis Novitiis, etineomn,
mst.tut.one atque educatione, nec non in Magistri, et aliorum Ministrorum
aect.one, praeter alia, quae in sacris Canonibus, ac decretis, praesertim
^ncl il Tndentini, Pontificiis, et cuiuscumque Ordinis, aut Institut. Cofisfr
ad ^ ? ™nt,"enlur- tan' in aWas designatis, qua.n nunc, ct imposterum
aa hoc des.gnand.s Monasteriis, et Conventibus, hacc, quac sequuntur, invio-
late observan, et exequi perpetuo curcnt.
diticrlt Um" qUOd atlinet ad Novitioru... rccipicndorumformam.ultn
c«Jrno^!^Ee.rq^,S,li0^em• qUae habenda erit de u>m«scuiusque natalibus,
tumteLnm ,T* m°ribUS' Ct antcacta.ae praecipue eonim, qui «*
SKdSJ * ?Uae annUm eXCcdcnt- an criminosi. an aere alieno gn-
ma; cUsm ! " ■ a 'CUiUS ^nbtratfonls rationi obnoxii sint, iuxta fof-
C etbm s 1 n'S reC°rd- Six,i V et •"oderafionum subsecutarum;'
MonastcrHs c, ^c*™'?? qUOS SDectabit- «edulo perquirant, ut quibus <
w«. in iis ad R r C" US CX APosto»'<* facultate Novitiatus fuerint insh-
Parentibus na. 1 ,gl0nem nU"US imPostcrum admittatur, qui, et ex honest*
non s.t, et conditiones sacris Canonibus, Su.nmorun.qu'
' Cf- N. 162, 164. 170.
Roma/ii Ponlifices
359
Constitutionibus praescriptas non habeat, iuxta decretum super
I^^ripfendi Novitios die 19 maii 1602 edltum.*
s 4 Quisque recipiendus in aiiquo Ordine Regulari, eliam Mendican-
■ in ea sit actate constitutus, quam eius Ordinis, in quo recipietur, regu-
r^ instituta, et ordinationes requirunt; eam vero literarum scientiam cal-
l^i aut illius addiscendae spem inclubiam praescferat, ut minores, et suis
icmporibus maiores ordineS, iuxta Decreta Sacri Concilii Tridentini susci-
valeat. Sed si quis annum vigesimumquintum excedeus ad habitum
Regularem admitti postulaverit, et talis eruditionis expers inventus fuerit, in
Conversorum tantum, quibus literarum scientia non est necessaria, nume-
rum referatur. Ipsi autem Conversi non recipiantur ante vigesimum aetatis
suae annum, et nisi saltem praecipua Doctrinae Christianae capita noverint
§ 5. Demum Supcriores diligenter exquirant, quo spiritu, qua mente, ac
voluntate id regularis vitae genus elegerint, quem sibi finem proposuerint,
num zelo melioris frugis, ac perfectioris vitae, et ut Deo libcrius famulari
possint, an potius levitate, vel humano aliquo affectu, aut inordinato animi
motu ducantur, et an eorum parentes ope, et subsidio ipsorum indigentes
dcstituantur. ' * 1 •* m^w0mti
§ 6. Provideant quoque, ut omnes etiam Conversi recipiendi, prius-
qtnm ad habitum regularem admittantur, ab iis quibus munus hoc incumbit,
de regula quam professuri sunt, tribus votis essentialibus, statuque Regulari,
ctaliis cuiusque Ordinis peculiaribus institutis, et Constitutionibus diligenter
instruantur. Et quia quarumdam Religionum moris est, nedum Conversos
ad professionem admittendos, verum et Oblatos, ut vocant, recipere, circa
ipsorum Oblatorum receptionem unaquaeque Religio suas peculiares Con-
^titutiones, specialiaque instituta observare teneatur.
§ 7. Statim atque Novitii ad habitum rccepti, et in locum Novitiatus
mtroducti fuerint, per gencralem omnium peccatorum confessionem totius
anteactae vitae conscientiam discutiant, et expurgent
§ 8. Quod vero ad loci qualitatem uniuscuiusque Novitiatus spectat,
locus huiusmodi propria clausura ab ea parte Conventus, et Monasterii, in
qwdegunt professi, segregatus sit, atque distinctus; habeatque tot ad dor-
^endum cellulas separatas, quot erunt numero Novitii, vel Dormitorium ita
apax, ut pro singulis singuli lectuli commode sterni possint; in quo etiam
cc uia, vel ccrtus, ac determinatus locus pro Ma-istro, eiusque Socio repe-
Jjur;inquoetiam, praeter alias communes commoditates, aptus locus adsit
^jpintuales collationes, seu conferentias faciendas, ac lcctioncs, instruc-
^ncsque Magistri audiendas, et in qucm hiemis tempore ad calefacicndum
communi recipiantur. Oratorium insuper, seu Cappella, si commode
^iri n\ad Novitios in spiritualibns, praescrtim in caeremoniis, Eccle-
^reatS"6 "ctionibus «ercendos. Hortus quoque peculiaris ad honestam
^sFrarh' C concIusus' atcluc munlhw adsit; sin minus, horturn cae-
Bl ibi conimunt:rn recreationis tempore ingrcdiantur. Ipsis vero Novi-
romorantibus, curabit Magister cum loci Superioris auctoritate, si
,C,'Ru»-Rom,tom.5f II.p.412.
I
3
Romani Pentificcs
opus fuerit, ne in eumdem quisquam alius ingrediatur. Ad huius
Novitiatus nemini eiusdem, vel alterius Ordinis Regulari etiam f ,(*Utn
et Monasterii Officiali, ullo umquam tempore, sub quovis praet , nVcnlui-
pateat, praeterquam Magistro, eiusque Socio,ac etiam Monasterii aTr^
tus Superiori, si quandocumque ingrediendum sibi necessario exfc •
quo tamcn casu aliquem semper ex senioiibus Conventus vri Ven,;
Patribus Socium assumat. Huius loci clausurae clavis apudMagisI ™
per asservetur, illique soli liceat ex gravi tantum causa ingrcss m, 2!?'
permittere; si quis autem Novitiorum quempiam alloqui vo u eri M ' '
pracsente, et non aliter alloquatur. Mag,slro
§ 9. Novitiorum Magistro Socius, si ad Novitiorum instruendam rnuh,
tudmem necessar.us fuerit, vita, et moribus, quoad fierl potent clir!
£2E t- in,his' ci ad Novitiatus rcgin,cn ^So^S
immed.ate sub.ectus ex.stat, eliganturque tam Magister, quam Soci s »
Prov,nc,a.e Capitu.um, per triennium ad minus onus nuiusmodi 2 Z
Quod s. aliquo casu extra tempus Capittilare nova loca Novitiatus conS
con mgat, tunc e.ec.ionem Magistri Novitiorum et Socii huiusmcd .
novfe loeis per Generalem, vel Provincia.em, seu Ministrum, au IZ
pTurLT VTl0S> dC Definit°rUm ,amen' Vd S-iorum a.iol
al Z Z? \ ' Cn permitlitur' iden'q"e servetur, si intra triennium,
n orTln ' rUmqUe UrgCUti a'iqUa de Causa ex il,is vcl
T°n Nnvf ' 'nMCU,US' Vd qUOr"m l0CUm a,ii consimi.es subrogari debeant
^iZl hT ^ag'Ster' qUam Sociusab iis omnibusofficiis,oneribusquf
Inse Z f qU3e Noviliorum cunun, et regimen i.npedire vateanl.
imum f, SaCerd°,ali °rdine Sit ini,ialus- ac qui"'° W ^
SUae.ann° Cons,itulus> «=t perdecenniumaprofessioncemissa
mbo S PtTS ent- S°CiUS Vero ,ri^simum annum excedat; sintque
riT ■ ' qUantUm pcr SuP"iorum diligentiam, et curam fieri polc
ficationk '\an eXemp'° Praesl™tes, Orationis praeterea etmorli-
*ddic«. P™den«a, charitatequc referti, non sine affabili-
ac animl n/» Tt °Um ma"suetudine praesefercntes, ab omni cordis,
aHos "V™ Pracsertim" et indignatione, quae in se, e. erga
d n un, T f n "nped,re consueverunt, quam longissilne a.icni, e« tales
ii qu eorl ? SCipS0S DOnorum °Perum excmplum praebeant.u.
i is un Zn riCUrae SUDSUnt' 11,08 "°" tam metuant, quan, revcrean.ur, nec
et abZia" qU,'CqUam Possiut- Habeat etiam Magisler plenim.
meMta uTh? im«WC!n.qrCa Novi,iorum institu.ionem, ac Novitiatu» rtf
etiam loeaHbu8 ~J2fi?! (Visi,a,oribus> ac Superioribus maioribus, «I
diligentem, ut 2? qU°V'S Colorc se «ngercrc liceat. Curam adhibeat
agnoscantquc praccim.» m rCg",ari disciPIm* sedulo exerccanh.r,
tiam, et «cellenTan MC' qUa di^ni facti suut> vocationis praestan-
quam necessaria cuiu^o"3 a,qUe Perfccta votorum solcmniuni, d
oratione tum vocali . rdmis Constitutionum obscrvantia; n.odum m
Vl«a (ad quae na, ' "m men,ali fructuose pcrsistendi, il.icitas passiones, et
proclivis) pcr sensuuJ ?*r ^1"™ 'abcfactata omni tempore prona est.atq"'
iUUm custodlai»- c» mortificationem cohibendi; austerii*
Romtwi Pontifiees
361
• • • cilicia, disciplinas, conscientiac puritatcm. crcbram illius discus-
lem, iclU"^'rainentorUm frcquentiam, confessionis praescrtim, quac bis sal-
sioncm, mclisit>us fiat, per aperitionem quotidianam motmim internorum
m et tentationum manifcstationcm , pcr exercitium humilitatis circa
^ora ministcria, per modcstiam ln omnibus actionibus, diuturnumque silen-
{m' |Q QUiiibct Novitius bis quotidic orationi mcntali, et vocali incum-
bai unusquisque sccundum propriam capacitatem, et ordinem sibi a Magi-
stro praescriptum, ac pluries in die propriam conscientiam unu^quisquc
xarninare contendat. Ipsi autem Magistro soli Novitiorum confessioncs
iudiendi cura committatur. Liceat tamen Superiori, etiam locali, si itaexp-
dire iudicaverit, vcl per seipsum, vel pcr alium ab co dcputandum, semel,
aut bis in anno eorumdem Novitiorum confessiones audire.
§ 11. Quotidie Missae Sacrificio intcrsint, et statutis horis in Choro
noctumis, diurnisque divinis Officiis assistant.
§ 12. Exercitationihus etiam corporalibus vacent, legaut, vel scribant res
spirituales, modestam animi recreationem interponant, quae in solitario loco,
ct commodo extra Novitiatum scmel in hebdomada, vcl in alternis saltem
hcbdomadibus longior statuatur; fiatque semper Magistro praesentc, vel
Socio; qui multum invigilent, ne duo ab aliis commorentur disiuncti, atque
eo tcmporc cuiusque, in quam natura feratur, propensionem scrutentur.
§ 13. Non liccat eis, durante Novitiatus, et probationis tempore, una
cum Professis, nisi in Choro, in Ecclcsia tempore Officiorum, in Processio-
nibus, aut in coenaculo causa rcfectionis commorari, nec pcrmittatur eis
Profcssos domo exeuntes comitari.
§ 14. Pro communibus, et propriis cuiusque necessitatibus, quae acci-
dere possunt, unus ex Novitiis ipsis, aetate, moribusque provectior dej
tetur, qui abscntc Socio Magistro permittente, omnia, prout opus fuerit,
«at, cui etiam ianuae custodia, et rerum Icvioris momenti provisio intra
Novitiatum committi poterit
§ 15. Cum autem, licet Clcricorum bcne institucndorum cura debeat
praecipua, Conversorum taraen religiosa instructio non sit praetermit-
•wda, quin potius aequanimiter amplexanda, quandoquidem satis explo-
"urn est, istorum etiam, cum Rcgulam profiteantur eamdcm, perfectam
«ucationem, tum Rcligioni decorem, ct ornamcntum, tum aliis Christifide-
, ^«vv vri VI V/i llillllVlt l 14 I M t IUIII V>l»i io *• • ■ v-
Qus aedificationem, exemplum, atque utilitatem afferre; Conversis ipsis a
•tn potcrit) assignari praecipitur. Illi tamen hae separatione non obstantc,
icorum Novitiatu separatus ad dormfendum locus (quantum commocle
;^stro Novitiorum, scu Superioribus Monastcriorum, et Conventuum,
tum prUmSqUC 0rtlinis Statuta, et Constitutiones subditi csse, et ohedien-
tandi etCS ^ ean*' a non ta"tum circa corporalia obsequia pro-
sPirituaIiheXCrCCntJi' vcrum et,am l)r0 eo">i» capacitatc, et commoditatc, de
^nt, qu 'j' pracscrtim de modo mcntalitcr orandi, diligcnter instruendi
* MacU°t Ut commotlius fint> ad Capitula, et spiritualcs Conciones, quae
horis Vi,iorum ficri SOtent, accersiri dcbcant, et in Ecclcsiis sta-
eonvcmant, nisi tunc in suis officiis actualiter occupati fuerint.
302
Romani Ponlijices
§ 16. Tempore vero probationis elapso, H tantum, qui non M
giosae perfcctionis capaces, sed ad laborem corporalcm apti n
gcnti examine reperti fuerint (dummodo aetatis suae annum quo^rin f*
decimumsextum, quo vero ad Conversos, vigesimumprimum cxcZer^
professionem admittantur. Sed qui ad Conversorum habitum recen •
ad Clericorum statum transire, etiam durante tempore nrobat innT^
possint. H Prooationis, noa
§ 20. Ut autem Novitii iam in Professorum numerum (sicut nm^
tur) receptt, melius in bono spiritu, regularisque disciplinae ohsJlTt
b.l,antur,et conf.rmentur, mandatur, ut statim post professionem emte£
s. m Convent.bus, aut Monasteriis pro Novitiatibus ass.Vnatis Ioc.k T'
secundi Novitiatus, sive Professorii, ab ea, quae NovifioLl
quorum Professorum habitatione distinctus, et segregatus, ibi colloce u
s. Monastenum, aut Conventus eos alere queat, sin minus, in alium 2
mod.orem Conventum, aut Monasterium transferantur, in quo is locuscura
requ.s.t.s ad Novtiatum supranarratis reperiatur. vel .ccommodetur, .»«*
novo construatur. Ab hoc tamen illae Re.igiones excipiuntur, quae uanl
Const.tu .onum, seu Institutorum vigore, maioris temporis cursu novos pr.
Sur- ?°VI,,atUm detinere consuescunt, quibus in hac parte non L
ob sL iht Perfm,tt,tur" ut P™^* earum Constitutionibus non
d, dnudicavermt; qu.bus in locis degant sub regulis, et modo\f3
M nC °ri' qUam Servent «ntiquiores professi; ita quod in negociis
M ona tenorum, aut Conventuum non se intromittere, nec communibus tra-
drfw.,n» 'H eSSC' nCqUC a,i°Uius exteri0""s obcdientiae officium exercere
' ff'qUe permaneant' quousque ad aetatem Sacris Ordinibus suscr-
deve»crint, vel saltem per triennium post professionem,
immo, et dcbebunt Iiterarum studiis opc-
mii Lk w v d,recti°ne, ac regimine Superioris, qui eas qualitateshabeat.
quibus Nov.t.orum Magistrum praeditum esse oporlL dictum est.
licrnHn rl ? k!" tamCn' quod Pr°Pterpraemissa non censeatur concessa
^22 °?^ in IOCI*S pro Novitiatu designatis, aut imp.
vS^^SS^ pro numero dumlaxat in corum singu,is praescrip,°'
sunt^et2;],?^?116 51 tlUt qUi inler Rcli^osos gradu, et ordine Superiora
querint Tu f ^ h Pracdicli* omnibus, vel eorum aliquo dclh
aebunt nriv^ ° conlrafcc^n<, officiorum omnium quac tuncobfr
subiturU^ pf0 modo admissae culPae PoenaS' 9
(Buil. Rom., tont s, II, p. 412415].
Romani Ponti/ices
303
190.
Clemens VIII, const. Quoniam, 23 luT. 1603.
O niam ad institutam Regularium locorum, ct personarum reformatio-
promovendam, et conservandam maxime pertinet, ut in quibusque
Domibus, et Monasteriis is tantus numerus Religiosorum, qui commode ibi-
dem ali possit, contineatur, ac eo pariter spectat, ut (n quibusque Civita-
tibus et locis, novae Domus, et Monasteria, praesertim Mendicantium, non
erigantur, nisi in eisdem Civitatibus, et locis, aliarum Domorum, et Mona-
steriorum in eis existentium habita ratione, commode sustentari posse digno-
scalur. X9*' J^MSv
§ 1. Hac igitur Nos consideratione ducti, et in praemissis pro Nostro
Pastorali munere opportune providcre volentcs, Motu proprio, et ex certa
Nostra scientia, ac matura deliberatione, deque Apostolicae potestatis pleni-
tudine, ex voto etiam venerabilium fratrum nostrorum Sanctae Romanae
Ecclesiae Cardinalium super consultationibus, et negociis Episcoporum, et
Regularium praepositorum, harum seric declaramus, locorum Ordinarios
non posse licentiam ad novos Conventus, cuiusque Mendicantium Ordinis,
in Civitatibus, et locis eorum ordinariae iurisdictioni subiectis erigendos
impertiri, nisi vocatis, et auditis aliorum in eisdem Civitatibus, et locis exi-
stentium Conventuum Prioribus, seu Procuratoribus, et aliis interesse haben-
tibus, et causa servatis servandis cognita constiterit, in eisdem Civitatibus,
«f locis novos huiusmodi erigendos Conventus, sine aliorum detrimento
commode substentari posse.
§ 2. Si vero ab corum in huiusmodi causis sententiis, ad Nos, et Apo-
stolicam Sedem provocari, et appcllari contigerit, ipos Ordinarios tamdiu
erectionem novorum Conventuum suspendere debere, quousque a Nobis, ct
Apostolica Sede in eadem causa pronunciatum extiterit, irritum nihilominus,
ct inane decernentes, quicquid secus super his a quoquam, quavis auctori-
Ute scicnter, vel ignoranter contigerit attentari.
§ 3. Quocirca universis Vencrabilibus Fratribus Nostris Patriarchis, Pri-
matibus, Archiepiscopis, Episcopis, et aliis locorum Ordinariis per praesen-
fcsin virtutc sanctac obcdientiac districtc praecipiendo mandamus, ut prae-
Kntes Nostras literas observcnt, et observari curent, et faciant.
§ 4. Non obstantibus, etc
Nl. Rom., tom. 5, IIK p. 141.
191.
Clemcns VIII, const. Cum Sanctissimum, 7 ^04.
nusSar Sanctissimum Eucharistiae Sacramentum, quo nos Christus Domi-
^ion^ Corporis Par'<cipes effecit, atque apud nos, usque ad consum-
m saccul'i permaucre dccrevit, maximum sit omnium Sacrameuto-
rum, illudque in Sacra Missa conficiatur, ac pro neccati* i«« „
Patri offeratur, sane omnino conveniens est, ut qui omnes PU,iD*
uno corpore, quod est Ecclesia, et de uno Corpore ChrhT^ ^ "
una, et eadem celebrandi ratione, uniusque officii et rif... , u par,lclPam"».
hoc ineffabili, et tremendo Sacrificio utamur. ' obs*rvatione i„
§ I. Quod cum Romani Pontifices Praedecessores Nostri «.
rint, atquc in hoc di» multumque desudarint, tum in DrimJ?.^
PaPa V «W Romanum ex Decreto Sac. Con iiT Z ^
rem e emendatiorem normam restitui, Romaeque imprinJ curav ^
§2. Qui etsi mult.s propositis poenis severissime caverit K«U>
vel adderetur, vel ulla ratione demeretur, tamen progressu ,em nori 5
Typographorum, sive aliorum temeritas, et audacia effecTt ut 2 ' '
quae his proximis annis excusa sunt Missali, erro "^ ^ •
SRSSSMKK S«~ = SSS
S5H Sfi» ssas» sasS
n,m Rihiin , praetextus fl,lsse videtur, ut omnia ad praescriptum sacro-
SSKiSSr reV0Caren,ur- ouasi W -W Propriaauc
tontate a tque Apostohca Sede inconsulta, facere licitun, sit.
omnlbu* uV?l ,animadver,cntes' Pr° Nostra pastorali solicitudine, qua
Xrn " ' \ /raCdpUC in SaCr,'S Ecc,esiae ri«»>U8, optimam, eam „c
taSSLTS" ?CmUS tUeri> Ct conservare. Prhnum praedicta Misi
STSS^ETS pro,,iberi' et abrogari' eorutuaue usum celcbre-
Pio V d . im ntCrd,CI «W ad praescriptum exemplaris sub ipso
nullis V n r 'r 5 °mnibUS eme"d^entur; deinde mandavimus nor,
Z «ti, e, tc . ratribUS n0Stn'SS- R" E Cnrdinalibus, in sacris li.cm
etTuaS, ™!£ ^ an,icn,itatis ^iis, ut curam, Missale ad pristiium.
Ka NosTi l, ",e emcnda,am restituendi susciperent, qui Pro su.
•S remm tcio, m#Romanam Ecclesiar" Pietate, et atudfo, adhibitia etian
a^S^S^S?"011 peritis' et erudi,is vlri8> et vctcribus Ml8W,lbu*
quisitis et dm«I2t qU'.ad eam rCm °PPor«'ni videbantur, accurate pcr-
ac ipsiis PH V " ,^S:1CC,IS, MiSSa,e R°manum Sl,ae rcstituere,
confirmare. et comomW ^ * C° de,eCti ^0*' 'aborem, et diligen.i. m
»ti ut nonnulh ht .CUrarunt Verum in eo "»'"ere peragendo factt m
forn,l;X d gent,'ibr0ri,m «nttquorum co.lationc, in mcliorem
sint. quae E * regU,,s' ct "'bricis aliqua uberius, ct clarius cxpres»
«nttm imitari Sott. . T pnncir3iis> et ""ulamentis quasi deducta, illonm
§ 4- Missale itaoue 2Uam a'iqUid novi afferre **h|lrt,B!
Typographia Vattean. « ' PiuS V cdi(,eraf, sic recognitum in npstfl
tetem publicari luaalmi emcndatissime impriini, et ad communem u« '
1 Cl. N. ,35.
Romani Pondjices
365
c 5 ut autem illius usus in omnibus Christiani Orbis partibus perpe-
tuis futuris temporibus conservctur, ipsum Missale in Alma Urbc nostra in
eadetfl Typographia tantum, ct non alibi, imprimi posse dcccrnimus. Extra
ljfbem vero iuxta exeniplar in dicta Typographia nunc eclitum, et non aliter,
haclegc imprimi posse permittimus, ut nimirum Typographis quibuscumque
illud imprimere volentibus id faccre liceat, requisita tamcn prius, et in scri-
plis obtenta, dilectorum filiorum Inquisitorun, haereticae pravitatis, in iis
locis, in quibus fuerint, ubi vero non fuerint, Ordinariorum locorum licentia,
Alioquin si absque huiusmodi licentia, dictun, Missale sub quacumque forma,
de caetero ipsi imprimere, aut Bibliopolae vendere praesumpserint, Typo-
graphi.et Bibliopolae extra Statum nostrurn Ecclesiasticum existcntes, excom-
municattonis latae sententiae, a qua nisi a Romano Pontifice, praeterquam
in mortis articulo constituti, absolvi nequeant, in Alma vero Urbe, ac rcli-
quo Statu Ecclesiastico commorantes, quingcntorum ducatorum auri de
Camera, ac amissionis Iibrorum, et typorum omnium Camerae praedictae
applicandorum poenas, absque alia dcclaratione irrcmissibiliter incurrant
eo ipso. •
§ 6. Et nihilominus corumdem Missalium per eos de caetero absque
huiusmodi licentia imprimendorun,, aut vendendorum usum ubique loco-
rum, et gentium, sub cisdem poenis perpetuo interdicimus, et prohibemus.
§ 7. Ipsi autem Inquisitores, seu Ordinarii Iocorum, antequam huius-
modi licentiam concedant, Missalia ab ipsis Typographis imprimenda, et
poslquam impressa fuerint, cum hoc Missali, auctoritate nostra recognito,
tlnunc impresso, diligentissime confcrant, nec in illis aliquid addi, vel detrahi
permittant, nec in praemissis praetextu incuriae Typographorum, aut non
BdM per correctores, vel alios ab ipsis forsan deputandos diligentiae, se
iliquo modo excusare, quodque in infrascriptas pocnas non incurrerintalle-
pre valeant, et in ipsa licentia originali de collatione facta, et quod omnino
concordent, manu propria attcstentur, cuius liccntiae copia initio, vel in
oice cumsque Missalis scmper imprimatur. Quod si sccus fecerint, Inqui-
«.ores videlicet, privationis suorum officiorum, ac inhabilitatis ad illa.etalia
n posterum obtinenda, Antistites autem, et Ordinarii locorum, suspensionis
liiSr ?r !n,Crdicti ab '"gressu Ecclesiae, eorum vcro Vicarii, privationis
in pdstr ° Um' et be"eficiorum suorum, et inhabilitatis ad illa, et alia
minn enlm obtinenda. ac praeterea excommunicationis, absque alia decla-
««e, ut praefertur, poenas incurrant eo ipso.
' ticarum ^r™ paUpcrum Ecclcsi'arum, Clericorum, et personarum Ecclc-
tjtis w . ' ac 'yP0PraPborum, et Bibliopolarum quorumcumquc indcmni-
«ipressa dhi ^ Apostolica ra*lonem habentes, cisdcm Missalia hactenus
Dt wpradict"" SC habcntibus (iis dumtaxat exceptis, quae auctoritate nostra,
^eaque Vrt **1 inlerdicta' ct abrogata fucrunt), ut ea retinere, et illis
§ 9 No hC rCSpective P°ssi"t. similiter permittimus, et indulgemus.
graphis 'hacten° licc,uiis. Indultts, ct privilegiis quibuscumque Typo-
PWedlctu PCp ^°8' SCU ^ornai,os PonbTiccs Praedccessores nostros,
reTocamiis, et^ ^ '"'primendi concessis, quae per praescntes expresse
revocata esse volumus, necnon constit., ct ordinat. Apostolicis
rvi
+4
366
Ro/nani Pontifices
generalibus, vel specialibi.s in contrarium praemissorum quomnri
concessis, confirmatis, et approbatis. Quibus omnibus, etiamsi de ii- qB<
que totis tcnoribus, specialis, spccifica, et expressa 'mentio hab
tenores huiusmodi praesentibus pro cvpressis habentes hac viced ^
specialilcr, et expresse derogamus, caeterisque contrariis quibusrn„,UmUa!
[Bu... Rom., tom. 5, III, p. 54-56. - Cf. etiatn MissaleC«„^
192.
Clemens VIII, const. Quaecumque, 7 dec. 1604.
alin,nnHoCUmqUe 3 SedC Aposto,ica ad Promovendam Christifideliutn «luten
ahquando concessa sunt, etsi ea maturo consilio, magnaque prudJa 5
SSteS,8 creta sint' ,amen cum Romanu» Pontife* * 5«
m s t s" ePtTeSSr tC7°riS animadvertit sensim aliquos abusus h
off d, n lr m C,:S °bservandis P^enire, debet pro sul Pas.oral.
lo W S ,?°r,Una rati0"e °CCUrrcre' et auantum cutn Domino
potest, acllnbito salutan remedio providere.
et folanCrltaqUM\PlUribUS R°maniS Pon,ificibus Praedecessoribus nostris.
teWrik r!5' n0nnU"iS reeu,aribus Ordinibus, Religionibus, d
Oon^Hn««t^ Hanv Christifldellun, Saecularium Archiconfraternita.ibus, e,
Almf Urh T d,versarum Nationum, nominum, ct institutorutn, tam in
fuTs h clT ' qUam in a"iS Civita,ibus. et locis Christiani Orbis inst,-
S „e eT" J? instituendi in eorum, et aliis Ecclesiis, c. 0*
in 1 1 k * , . a^re^andi Confratemitates, et Congregati
LlltZ alfaan ' " ^ loc,'S existentes' privilegia, induU»
mu^Si S f^i*1" gratias' et Jndu,ta sibi eoncessa respec.ive m
fUCKrit' 3C "U,,a certa forma> vel ratio praescripta sit, quae
JRSt* n°l ,bIU8' '"stitutionibus, aggregatlonibus, ct communic^
- Sl imeT' debCat: Pr0p,erCa Sive negligen.ia Superiorutn Ord^
taSSr^ lnS,,,Utorurn- vcl Offlcialium ArchiconfraternUalum, e.
tiunf ^ ' C o fntefn"» rn"' mshtUen,ium. aggregantium, et communican-
agKLa„dls cf « X US' Ct Con^tionibus erigenclis, insti.ucnd*
aliarumque g athrum ^ HC°mmunicationes P"vHegiorum, indulgcn.ian.rn,
ercctionibus nsZ» praed,c,arum ««nt, non servant formam in huiusmodi
dcbitatn neau" n Ui10",u,,S' a^rtgationibus, et communicationibus servari
a|iasque spiritualL ^ r m0dUn,, quo Priv"eg>a, indulgentias.facul.at*
Confraternitatum otr praedicta consequi debeant, seu ipsanim
Praestarc oportet' ut ^0ngre&at,0nUm 'ncuria, quae non inquirunt ea, quat
semnt, multaaue'.,,^ 0nSCqilantur' "°nnullac pravae consuetudines irrep-
§ 2- Quibus 2,7 indC Prove"erunt.
paternaque erga omn, Pr° Commisso Nobis Apostolicae solicitudinis officio,
Constitutionc perno.,, 1 ^nr,s,,fidclcs caritate prospicere volcntes, hac nostra
tam huius Almac Urhl ,,ra decernimus. atque statuimus, ut in.posteru*
b'S nos,rac- q«am aliarum Civi.atum. et Iocomm to&*
Romani Pontificcs
367
[gtiaiii 0rbis Regll'ariurn Onlinum, Religionum, et institutorum, quibus
^eorum et quibuscumque aliis Eccksiis, et Collegiis Confratcrnitates Sae-
"larium erigendi, et instituendi facultas concessa est, necnon etiam Archi-
^"nfraternitatuin, et Congregationum, cuiusvis Nationis, nominis, et instituti
iHae sint, et in quibuscumquae Ecclesiis, Domibus, et Oratoriis, tam Saecu-
larium quam ut praefertur quorumcumque, etiam Mendicantium Ordinum,
Religionum, et institutorum Regularium, quavis tam Ordinaria, quam Apo-
stolica auctoritate erectae, ac institutae existant, scu alias quovis modo intro-
ductae reperiantur, quibus alias Confraternitatcs, et Congregationes insti-
tuendi, erigendi, ac sibi aggrcgandi, illisque privilegia, indulgentias, facultates,
aliasque spirituales gratias, et indulta praedicta elargiendi, et communicandi
potestas a Romanis Pontificibus Praedecessoribus nostris, vel a Nobis, et
Apostolica Sede attributa fuit, Magistri, Priores, Praepositi, Rectores, Guber-
na.ores, Praeceptores, Primicerii, Praclati, Custodes, Guardiani, Praefecti,
Administratores, et alii Officiales, seu Superiores quovis modo nuncupati,
Regularium siquidem Ordinum, Religionum, et institutorum, unam tantum
Confratemitatetn, et Congregationem, de consensu tamcn Ordinarii loci, et
cum literis eius testimonialibus, quibus Confraternitatis, et Congregationis
erigendae, et instituendac pietas, et cbristianae caritatis officia, quae exercere
cupit, apud eos commendcntur, in eoruin, et quibuscumque aliis Ecclesii?i
et Collegiis erigere, et instituere.
§ 3. Caeterarum vero Arcbiconfraternitatum, et Congregationum, in sin-
jralis Civitatibus, Oppidis, vel locis, unam etiam Confraternitatem, et Con-
gregationem dumtaxat, quae Apostolica, vel Ordinaria auctoritatc prius erccta,
ic nulli al.eri Ordini, Religioni, instituto, Archiconfraternitati, et Congrega-
lioni ciusdem, vel alterius Nationis, nominis, et instituti aggregata sit, pracvio
Mmiliter loci Ordinarii consensu, et cum cius iiteris testimonialibus, quibus
emsdem Confraternitatis, et Congregationis aggregandae institutum, pietas,
tl Christianae caritatis officia, quae exercere consuevit, apud eos commen-
denlur, sibi adiungere, et aggregare possint.
§ 4. Huic vero Confratcrnitati, et Congregationi erigendae, instituendae,
KJ Jggregandae, ea tantum privilcgia, indulgcntias, facultates, aliasquc spi-
"lua,cs Srat'as, et indulta, quae ipsi Ordini, Rcligioni, instituto erigenti, insti-
«iti.ac communicanti, seu Arcbiconfratornitati, ct Congregationi aggreganti
0 natim, et in specie, non autem quae per exteusionem, vel communica-
fomiT q"°ViS m0li° conccssa sunt' et illa q»lidem non sub gcncrali
«bn.^ °nim' VCl instar' scd cxpresse, et in specie communicare
erigcnthmStatUla aUtCm -Pr° reKimine Ordinum, Religionum, et institutorum
«'ConpT11' r ins,i,,lcnt'um> ac comnuinicantium, seu Arcbiconfratcrtiitatum,
nibus erjr i°nUm a¥rgreeant'nm edita. Confraternitatibus, et Congregatio-
^erioru 'S' .ins,i,uendis- ct aggrcgandis, et quibus communicationcs pri-
* Episco ' n, 0n,m Praed'clcrum fiunt, impcrtiri non possint, nisi ea prius
nihiio° ioecesano «aminat», et pro ratione loci approbata fucrint,
h omniK,.°n,,nUS ciusdcm Episcopi dccrctis, ac moderationi, et correctioni
'bus semPcr subiecta rcmaneant.
JoS
Romani Pontifices
§ 6. Insuper volunu.s, et ordinamus, ut prafcdteti OrAX^T^T'
insbtuta erigentia, instituentia, ac communicantia, nccnon Ar hl ^
tates, et Congregationes aggregantes certam erigendi instituentr "'^
et communicandi formulam a Nobis novissime approbatam dil
vent, secundum quam privilegia, indulgentias, facultates' alin,n„! ^
gratias et indu.ta ipsis Ordinibus, Religionibus, «^^« ^2
tuenhbus, et conmmnicantibus, seu Archiconfraternitatibus, et ConlVT
n.bus aggregantibus, nominatim, et expresse, non autem per cimn^S
neque ad mstar ut supra concessa, ipsis ConfraternitatibusTSS
n.bus engendIS, mst.tuendis, et aggregandis, etquibus communSSfti
commumcare possinL ""'"«-anones fiunt,
§ 7. Quibus Confraternitates, et Conpreirationes ^incH^m a
Nationis, ct nominis, Ordinis, Re.igionis, et ££ Arc, S e ^
Congrega loms, cu, aggregantur, tam hactenus aggregatae quam 1 t
J "c~ P°tiant,lr' Ct gaUdeant> ita Ut di^rum SSmSE;
tSSSSSSS CreC!aMm' institl,tarum> et ^regatarum, ac quibus I
ind k^nTh r SUnt' M,^iS(ri• Ct °fficia,es- et alii s«P^dicH privilegu.
Sott a,2Ue.Sr,tUa,eS&ratias' et ^ '-usmodi, praeviata^
S adhibitis duobus deeiusdem Ecclesiae
^^l^tJ:^ decretum promu,ganda ^
ct alfa8ob?IbUIeti^, Mi"iStriS' °fficia,ibu^ et aliis praedictis, eleemosyn*
Or2 1r t ,St,anaC Car,tatis SUDsidia« iuxta modum, et formamV
ulfaeTn F^ pr;lcscr,bendai"- «motis tamen mensis, pelvibus, et cap*
*Ute ad I o ' Ct 0rat0r,iS d,Ctarum Confraternitatum, et CongregatioL
insum OrHi d P0"1 consucverun*. excipiendi, potestas detur. Atquc hrx
eu Arch Z£ , T""' inStitUta eriecn,ia- institaentia, ac communicanti»,
Z£ Ct fongregationes aggregantes, tam A.mae Url
a Vicario Urbis et Tn v 5"* Ct loCOrUm quorumcumque iuxta modnm
vare teueanh.r pi uru,»anis locorum respective praescribendum, obser-
rT * col,ccte in »l»'>«onem, c,
tium et rnmm * Rcl.gionum, institutorum erigentium, instituen-
•O^ntS n2Tc2 5C Archic0nfrat^ni^^-. et Congregationu.
instituendarum e.T^ a, latUm' et Congregationum erigendarum,
alios enrum oio^ ,c arUmt ct ^ibils communicationes fient,autin
nariorum locorum " 10 CiUSdem Vicarii nostri in Urbe' necn0"
ut omnes Inmt^**?^ f,deliter exponerc, atquc crogare procurent,
•ucri causa SSff^ EcC'eSiae *<**™os, non quaestus, aut alicuius
benigrutate' ChrisUfS ^itandae gratia ex Apostolicae Sed«
Ordinibus/S q«l vigore privilegiorum ip*
cantibus, seu Arehirnnf . nStltUtls erigcntibus, institucntibus, ct commum-
ccssorum, ac Confrate SSS^ft * Co"^gationibus aggrcgantibusco*
«ndorum pro ^1100^ ' Ct Congre^tionibus aggrcgandis communi-
u*c • pracdicto „ostr' £ P°ssunt- ct potcrunt sacculares, scilicet Ifl AIJ
° VlCano- «fra Urbcm vcro a locorum Ordinari*
Romartt Pontlflces
369
autem non soluni a pracdicto Vicario nostro, et a locorum Ordi-
Rcgulares a ^ Qifam a suis Superioribus approbati sint: utque Con-
" ^confitcntcs a criminibus, casibus, ct censuris, iuxta dictorum privile-
'*lrCS fauatenus tamen sint in usu, et sacris Concilii Tridcntini decrctis,
^Romanorum Pontificum Praedecessorum nostrorum, et nostris Constitu-
K bus non advcrsentur, nec revocata, aut sub aliquibus revocationibus
rebensa sint) formam, et tenorem dumtaxat absolvere valeant. Decer-
nimus insupcr, ut iidem Confessarii praedictos Confratrcs cuiuscumquc gra-
dus status, conditionis, et pracemincntiae, etiamsi speciali nota dignac fue-
rint,a casibus contentis in literis, quae die Coenae Domini legi consueverunt,
nccnon violationis immunitatis, et libcrtatis Ecclesiasticae, et clausurae Mona-
sicriorum Monialium, si videlicet sine neccssaria, et urgenti causa, ac sme
Superiorum licentia, vel etiam si causa, et licentia concessa abutentes, prae-
dicta Monasteria ingressi fuerint, necnon violentae manus iniectionis in Cle-
rfcum, ct singularis certaminis, scu duclli, ac ab aliis ctiam casibus, tam
1 Nobis, quam a praedicto nostro in Urbe Vicario, et locorum Ordinariis
rcspective reservatis, et pro tempore rescrvandis, et etiam a quavis excom-
municatione, ab homine Iata absolvere, et super irregularitatibus, tam ex
aliquo defectu provenientibus, quam occasione delicti contractis cum aliquo
dispensare praetextu dictorum privilegioruni nullo modo possint-
§ 10. Demum statuimus, et pariter ordinamus, ut Confraternitates, et
Congregationes ubivis locorum, quavis auctoritate, ut praefcrtur, crectae, et
mstiiutae, et quibus communicationcs praedictae factae sunt, ac cuicumque
ttdictis Ordinibus, Religionibus, institutis, Archiconfraternitatibus, et Con-
gregationibus ubilibet cxistentibus hactenus aggrepatae, ab cisdem respcctivc
Ordinibus, Religionibus, institutis, Archiconfratemitatibus, et Congregatio-
nibus, novas crectionum, institutionum, communicationum, et aggregationum
iiteras, iuxta formam a Nobis novissimc approbatam, infra annum, si in Europa
sint, ct si extra Europam fuerint, infra biennium a die publicationis praesen-
tium in Romana Curia faciendae computandos impctrare teneantur, alioquin
dtcto tempore elapso, ercctioncs, institutiones, et quaecumquc communica-
toncs privilegiorum, facultatum, indulgentiarum, aliarumquc spiritualium
^ratiarum, et indultorum, et aggregationes illarum vigore ipsis concessae,
n"llius sint roboris, et momenti, ac revocatae, et abolitaecenseantur eo ipso.
§ II. Erectionum autem, institutionum, communicationum, ct aggrcga-
^num, tam hactenus factarum, quam dcinceps faciendarum litcrae, ab ipsis
J mibus, Rcl'gionibus, institutis, seu Archiconfratcrnitatibus, ct Congrega-
us gratis omntno, ac nulla prorsus mercede, etiam a spontc dantibus
^Pta, cxpediri, et concedi dcbeant.
nunc I' n"°d S' Ministri a,iclui' Superiores, vel Officiales quocumquc nomine
"p1 Ordlnuifij Rcligionum, institutorum, seu Archiconfratcrnitatum, Con-
« Offld^T1 Cl Confra,crnitatui» huismodi, quavis auctoritatc, vcl privilcgio,
fccere n° U"Kantur' et Pracfulgcant, contra pracmissa in aliquo venire, vel
i ,STps?rint- crcctiones, institutiones, et communicationes privile-
^rumn^ 1 gcntiarum» fecultatum, spiritualiumque gratiarum, ct indultorum,
pracmissoruui conccssioncs, uec non aggrcgationes per ipsos
1
370
Romani Pontifices
facicndae, seu renovandae, nullius sint roboris, ct mor^tiZTZ *
dem Ministrorum, Superiorurn, Officialium, et atio^T^JT^^
tionis officiorum, quae obtinet, ac inhabilitatis ad il|a Pi ' pri*
obtinenda poenam, quae ab alio, quam a Nobis, vel a RoLTd^^
tcmpore existente rcmitti non possit, incurrat eo7pSo ^****»
§ 13 Decernentes praesentes litcras perpetuo validas *
stere, et fore, ac ab omnibus, et singulis, ad quos solc at L t r?"* *
vari dcbcre, sicque nostrac ^^ILlC^S^^
Jtolid Auditorcs, ac SauCac R„7a'„le tcfc s ae Zl^T Ap*
Legatos, subla.a eis, cl corum cuilibct quwis aWcr h,d t ' T° *
-audi facullate, e. auc.oritate, iudicari, ,Te imri d ^^^4 riL «T
§ 14. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, III, p. 85-S8J.
193.
Paulus V, const. Inter caetera, 30 dec. ,605.
onml^rp^iclt SudTcul Pn> °IM SUi ™nere **
ad temporalis Sanctae R 1 p P^cpuum censemus obtincrc, quod
Atqueideo NosZ^.T nCC'eS'ae diti0m"S conscrvationcm pertineL
ob causan p^Znc^lT ^*115 Praedecessor' *• nostrishanc
custodire, sc7c h „ • ™ ^0" S0'Um ''Psi invio,ate curabimus
§ I Dudu m «L • i S cPerPetU° °bservari debere statucmus.
nostro cdit^ u r 2 .t'" rCCOrdatio™ «o Papa V Praedecessore
Dd, ad perpetuam '1 ™ ^**' P,US EoiscoPus servus scrvorum
."risdiclio^em tSK^1'1?'' Ve'Uti 0Rtima' et ad conservandam S. R. E
Wta fuit ab iis qui eid P P C sa,utaris' approbata, confirmata, et inno-
nostris Greeorio Ylii iS °,,V succcssc™"t rec. mem. Pracdecessoribus
§ 3. qTS f S?t0 V'2 Gree°ri0 XIV, 3 IniIOCCntio UU
^inalium consilio e »«. ?UOrUm tunc Sa,,ctac Romanac Ecclcsiac G*
fuis«. et prohiberi omn CC,3ravit' eadcm Constitutione prohibitam
Civitatum, Terrarum OnnM C quamcumciuc infcuclationcm, ac alicnationcm
iuatn unmediate subiectn Um' Ct ,ocorum Sedl" Apostdlicae tam mcdiaic
orum; non solum ne fiat, ncvc attentetur post corum
'ct. n. 142,- !^■?^*,'•*,, 1
• Cf. N. 168- *
* C< N- 17J.
/?<7/«fl/// Pontifices 371
u em scd ctiam antcquam dictac Civitates, Tcrrac, Oppida, et loca
deVOfIU(IIOclcvolvantur, ac omnem, ct quamcumquc in perpetuum, vel ad tempus
practa a ^ ac extcnsionern, infcudationum, investiturnrum, ct concessio-
^de dictis Civitatibus, Tcrris, Oppidis, et locis nondum finitarum, quo-
uc incorporationem, quoad effectum impedicndae infeudationis, alicna-
ImI ororogatfonis, et extenslonls buiusmodi non a die eorum devolutio-
,0nlSed a die ipsitis Constitutionis, ctiam antequam illa devolvantur, ipso iurc
cum omnibus clausulis, et decretis in praedicta Constitutione contcntis, Came-
ne et SccJi Apostolicae factam censeri, adiccto etiam decreto, et declaratione,
ut promissio, et iuramentum praestitum, et praestandum, de servanda eiusdem
Pii praedecessoris pracfati Constitutione per ipsum Innocentium, et Succes-
sores suos Romanos Pontifices, ac praedictos S. R. E. Cardinalcs intelligatur
de ipsa Pii V Praedecessoris Constitutione pcr eum, ut supra declarata, et
secundum huiusmodi dcclarationem eamdem Constitutioncm ad unguem, ct
inviolabiliter observari oportere, ac debere, sicuti etiam se servaturum esse
promisit, ac sancte, et solemni more iuravit, prout in eiusdem Innocentii
Praedecessoris, sub dat. pridie nonas Novembris Pontificatus sui anno primo,
expeditis literis latius continetur.
§ 4. Et novissime a Clemente VIII iuxta eamdem Innocentii IX decla-
rationem, confirmata, approbata, et innovata fuit. 5
§ 5. Quare Nos cum primum ad Apostolicae dignitatis gradum Divina
providcntia vocati sumus, id ipsum ad cxequcndum nostri pastoralis officii
dcbitum praecipue pertinere existimantes, praeinsertas Pii Praedecessoris
literas, ac omnia in eis contenta, ctiam iuxta declarationem praedictam per
ipsum Innocentium Praedecessorem factam, ac desuper confcctarum litcrarum
continentiam, et tenorem, quem pariter praesentibus haberi volumus pro
expresso, ac ad vcrbum inserto, auctoritate ApOstoIica tenore praesentium
comprobatnus, confirmamus, et innovamus, easque firmiter, inviolate, ac iuxta
declarationem praedictam Nos similitcr servaturos esse promittimus, et iura-
mus, atque pcr eos, ad quos spectat, parilcr pcrpetuo observari praccipimus,
et mandamus.
§ 6. Nulli ergo, etc.
(BiilL Rom., tom. 5, III, p. 177, 178].
194.
Paulus V. const. Romanus Pontifex, I sept. 1606.
Romanus Pontifex ea interdum, quae a Praedecessoribus suis temporum,
sanci "" t,Ua,itate id ,unc cxposccnte, providc pro bacrcsum extirpatione
ifcsu n0V'S emcrKc"ribus raHonlbus revocat, et immutat, aliaque
P" disponit, ct ordinat, prout In Dornino salubriter conspicit expedire.
' Cf. N. ,75.
372
Romani Pontifiees
§ 1. Dum siquidem fel. rec. Pius Papa Quartus Praedecessnr
perpetuo valitura Constitutione 1 statuit, ordinavit, et dechrav.T T"51"
deinceps in omnibus Christiani Orbis partibus Inquisitores hj\ ° EC
tatis tam gencrales, quam in quibusvis Provinciis, Civitatibus O
et locis pro tempore deputati particulares, contra omnes^uomm 5
Ordmum etiam exemptorum, et Mendicantium professores el Z v ^
et.am alios quoscumque quovis modo privilegiatos, et exemntr,r TT*'*
crimine quomodolibet suspectos, aut culpabL, du modo b t ^
fessorum, et Religiosorum Superioribus, ve. P aelaJis in causis h? ^
praevcnti non fuissent, iuxta facu.tates officii Inquis uonislp s' 52 !
mqmrere, et procedere, ac cu.pabi.es. et delinquentes repertos sLu
^zrz ttsss:
MoCTpri aexn: reraliu,m l,,quisitorum m de
motu proprio et excerta scientia nostra, ac matura deliberatione hacnost*
tSlffTSS C°nS"tUti0-- P-»*. et quaecumque privi.egSl
Sri2i!r? 0n; afwnillbus, Superioribus, et Prae.atfs quorum-
OrZs etlif, S Me"dica"^n,, sive C.ericorum Regularium, cuiusvis
SmvrexlS™!' ' ^ diCta Constituti^e non expressorum, el qo*
ac quosc^Z! P ' qU°CUmqUe n°mine nuncupatorum, per dictum L,
sUaT^ Praedecessores nostros, et Scden.Apc
mno e ob" ™ ?' aPPr°Data' Ct innovata' et quantumvis etiam longtatao
c3i et t Z ' r11535 aU diCtU'n °fficl'Um quovis '"od° spectan.es cogno-
o " L c l Z ' i,liS qUOquo modo se -ntromittendi, quorum
hab dVe s 7* :!0nVrTCS' CU*mS[ dc illis specia.is,et expressa mentio
h b tes Aoo,tnP. US Pr° P,ene' Ct sufficienter expressis, et inseriis
camus et Z^T^^ °™sentium Perpetuo cassamus, revo-
caeTro q 10vt 1 ' ;PS,SaUC Qe«"*"bus, Superioribus, et Prae.a.is, ut de
et praescrint Lii« C' VC' Drai;tcxt" praeventionis, vel consuctudinis,
JmZtmt :rCm0rab,'liS> SCU c°Knoscendi. an delationcs huiusmodi
modo se intromit. : CaUsis' ,am motis- movendis, quoquo
"linare, processus V' 'mrn,sccrc- denunciationes recipere, testes cx.v
^inare minimc audeant 17,' C0S"0Sccrc' defi»irc- vel
bemus. Praesumant, simili auctoritate districtius inhi-
o^nes. eUa!rOrum.,mP.rCSSe mandantcs. "< 'Psi Religiosi possint, et debcanl
«itoribus, ve| OfdinsX Ia a Professores de haeresi suspectos, Inqui-
quod Superiores praedlti™"1 V,cinioribus libere clenunciare, absque eo
q"°quo modo id imnPH: pcrsonas denunciandas, et causas perquirerc, vel
•mped.re, vel retardare audeant. seu pracsumant.
Pastorls aetrmi 1
1 »■"• >** - C, Buli. Rom., tom. 4, ... p. .54. .55.
Ronuuti Pontijiccs
S4 Insuper omncs, et quascumque causas ad dictum officium quomo-
Ijbct spectantes, et pertinentes, coram Oencralibus, Superioribus, et Prae-
0 hujusnlodi in qtiibuscumque locis existentibus, ac contra quoscumque
itligiosos, ut praefertur, excmptos, motas, ct pendentes, ad Nos harum serie
■ocamus, easque omnes in statu, et terminis, in quibus de praesenti repe-
nuntur ipsius pravitatis Inquisitoribus, vel Orclinariis locorum vicinioribus
tcrminandas committimus.
»s 5. Praeterea ipsis Generalibus, Supcrioribus, et Praelatis pari aucto-
ritate praecipimus, atque mandamus, ut omnes processus, et acta causarum
huiusmodi Inquisitoribus, scu Ordinariis praedictis respective remittant, et
consigncnt; necnon Professores, Fratres, et Religiosos supradictos, quos hae-
rcsis labe infectos, vcl suspectos, etiam in visitatione esse noverint, absque
alia consultatione cum propriis Superioribus facicnda, eisdem Inquisitoribus,
vd Ordinariis locorum vicinioribus respective denuncient
§ 6. Quod si Generales, aliique praedicti praesentibus Iiteris non parue-
rint, eos onines privationis quarumcumque dignitatum, scu praelaturarum,
vd officiorum suorum Ordinum, ac vocis activae, et passivae, perpetuaeque
mhabilitatis ad easdem, necnon contra fautores haereticorum, et impeditores
olficii statutas, et inflictas poenas, aliasque censuras ecclcsiasticas, etiam
excommunicationis maioris Iatae sententiae, a qua nonnisi a Nobis, vel a
Romano Pontifice pro tempore existente, praeterquam in mortis articulo,
absolutionis beneficium valcant obtinere, eo ipso incurrisse.
§ 7. Necnon praesentes literas, Hcet Generales, Superiores, et Praelati
praedicti, aut quicumquc alii quavis auctoritate, dignitate, vel officio, seu
honore fulgentes in praemissis quomodolibet interesse habentes, vel habere
praetendentes ad hoc vocati non fuerint, sempcr, et perpetuo validas, et
cfficaces existere, suosque plenartos, et integros effectus soi tiri, et obtinere,
ac ab omnibus inviolabiliter observari; sicque pcr quoscumque Iudices, et
Commissarios, quavis auctoritate fungentes, etiam Sanctae Romanae Eccle-
wCardinales, sublata eis, et eorum cuilibet quavis aliter iudicandi, et inter-
preUndi facultate, et auctoritate, iudicari, et definiri debere, irritum quoque,
,nane, si secus super his a quoqtiam quavis auctoritate scicnter, vcl igno*
Wto contigerit attentari, clccernimus, et declaramus.
9 8. Non obstantibus, etc.
[Bulli Rom., tom. 5, III, p. 227, 228].
195.
Patilus V, const. Sanctissimus, 22 oct 1609.
Pap^v CprSSm,"S in Chn'sto Pater, et D. Noster D. Paulus Divina providentia
ApoXl aUeiu,ens' ^"^^1 vacatione beneficiorum Ecclesiasticorum
^rrente ° ^ <"sposi"oni' reservatorum, etiam apud illam pro tempore
^inalibi^ qn'busdam ilul»His, et facultatibus Sanctae Romanae Ecclesiae
si supcr dispositionc bencficiorum huiusmodi concessis, Sedes
374 Romani Pontijiccs
ipsa omnium parcns, et alumna saepenumero impeditnr oun i "^"
cius benignitatcm erga paupercs, et personas de sc benen Ji, '""^
gratas, et acceptas, libcralitcr cxcrccre possit. «"-rnas, ac ali«sibi
§ I. Volcns propterea super bis opportunae provisionis r-n •
par est, adhibere, simulque contentionibus, et iltE^?^«
Induitoruni praefatorum interpretationern oriri solitis obXe il
homs Pii etiam V,« et Oregoril XIV Romanorum Po„ ificu TpVI^
suorum ves.iKiis in ca parte inhacrendo, motu proprio e Cx
ac de Apostol lcae potestatis plenitudine, omnia, et quae umquc du T *J
ess.ones, facultates, et privilegia, conferendi quaecun quc apud Se £ l ' "
Lcam praefatam vacantia, aut imposterum vacatura £Sffl3Sta*
cura, ct sme cura, saecularia, et quorumvis Ordinum SSmfa^SZ^
que qualificata, ctiam inter quascumque vJSS^ffSSl
provis.onem, praeaentationem, e.ectioncm, et quamcumque ali n di 2
dnli r"m,Card,n KU,|n rati0"e ****&m Meiipoilt.T.™ISS
ia o.: n?::;; srr (non ,amcn earum' quibus in «*s
2? ?d 1 Cardma'alus Prae3Unt- «** quae aliquid de novodisp»
SS^mlrE"^ M0naS,eri0rum- Prioratuum, dignitatum, ctal
*S£ °k T Ecclesia8ticoruu'. quomodolibdofc
«2* at ?d£2h m^ 3C elhin quorum co,,atio' ct
ad, St Li T 3 CX C3USa f3Ctae 1)er eos cessionis reginlinis „
^eS!!^ co'"'"endae, aut resignationis Ecclesiarum, Monastem-
S ' ; " ,USmodl Beneficiorum, Apostolica auctoritate reservata, e.c.
Sorum ^rvabitur, quam etiam aliorum quorumcumqu*
SSTSfSSS^ 3Ut co,,atricu"^oniunctim, vc. divisim.de iure, n-
mendmdT e nH T auomodo,ioct pcrtinentia, ac c.iam illa com-
rcuuircndo In 7 C'S disP0,,e"d''. vcl dc consensu ipsorum Cardinaliun
pnZZ Z,7VlSl°nt e0rUmdem ^neflclornm apud Sedem camden,,,
Emtil S^l^ Sa,,cU,atcm Suara ^ienda^etquod slneconsen»
llnt omlvZ* ^t"? aut diae dispositiones, nullac.ct irriUe
Pontifices J pardinalibus praefatis per quoscumque Romanos
sta.is quT' J Zj2" f {!m .? Uani- et «*■ Scdem. etiam motu, scientia. p*
dicto, 'ponTf S t r5"; "S' Ct Cu"sist0^»-'er. ac etiam ex pactis intei
Uecnon quibus^ls nnern <" T , ^ tCn,P0ribus factis- fir»'atis« et
upllcaua vicibus ann , , 3 causis concessa, ac ctiam itcratis, aut mul-
mulis. ac etiam r.S- ■ "lnovata- et «tensa, quibuscumque conceptafor-
ierogatorlls aliis,,., !V'8' mc",is attes,al«vis, praescrvativis, dcrogatoriamm
induccntibus ac IrrlfanH ♦ ' Ct ,n8olIlla ^sulis, ctiam vim contractu*
tcmporc factae uemini" , « qU°d S'"C Corum COnsensU dcroKMtioi.es pro
fcnores Sanetihs s""'aBe,""r. flliisque dccrctis suffulta, quorui.i omnium
«Vlt, llterasq,,; Apo,2K ^ Pr° sPecialiter' et «prcsse rev«>
«Beetuni uonduVS ?*uper et quoad ea, ln q"ibus »
sorbta crant, ct dcindc sequuta quaccu.nque cassavit.annul-
^Cf N. U7, lw
1* "CI.N. lM.
Romanl Pontijiccs
375
sauc ct cffcctum de cactcro non babcrc decrcvit. Salva tamcn rema-
te hcullate consensus pcr ipsos Cardinales in provisionibus Apostollcis
f lorum pcrobitum familiariuni continuorum commcnsaliurn corumdcm
r d' alium ctfam npud Scdem pracdictam vacantium pracstandi, iuxta for-
am Regulac Cancellariac Apostolicac BUper hoc cditac, et in casibus tantum
• jpsa Rctfiila expressis. Voluit ulterius, quod cadem bcneficia pcr obitum
[amiliarium continuorum commcnsalium corumdem Cardmalium posthac, tam
nnd camdcm Scdcm, quam cxtra Romanam Curiam vacantia, ctiamsi ad
alicuius alterius Cardinalis collationcm, vel aliam dispositioncm pertincre
delKTent, etiamsi tunc cessent aliac Apostolicae rcscrvationes hactenus editae,
nihilominus imposterum dispositioni Sanctitatis Suae rescrvata censcantur,
itaut in provisionibus talium bcncficiorum super cxpeditionibus literarum illius
Cardinalis, cuius tunc familiaris dcfunctus extitit, si ipse Cardinalis tunc prac-
«ns in eadem Curia fuerit, consensus omnino requiri debeat, non autcm
bencficia huiusmodi, etiam eodem Cardinale ab ipsa Curia absente, seu prae*
dcfuncto, vcl alias confcrrc impcdito ad collationem, seu quamvis aliam dispo-
sitioncm Cardinalis ordinarii collatoris ullo modo pcrtincant, nequc eiusdem
Cardinalis collatoris, ctiam in dicta Curia tunc pracscntis, consensus quoquo-
modo requiratur. Easdcmque Constitutiones, et Rcgulas Canccllariae, ctiam
dcclaratorias supcr beneficiis familiarium praedictorum Cardinalium editas, ct
cdcndas, tam quoad Cardinalcs indtilta huiusmodi habentes, quam non haben-
te,atque adeo indulta ipsa ad tcrminos praesentis Constitutionis reduxit, et
oiodcralus fuit ■ . • . • . ...
§ 2. Insuper statuit, et ordinavit, quod in quibuscumquc facultatibus, ct
indultis, quac dcinceps singulis Cardinalibus pracfatis, praesentibus, ct futuris
supcr huiusmodi beneficiorum, ut pracfertur vacantiurn, et vacaturorum dispo-
«tione, aut de conscnsu ipsorum Cardinalium in provisionibus eorumdcm
beneficiorum rcquirendo per Sanctitatem Suam, et quoscumque Romanos
Ponlificcs Succcssorcs suos, dictamque Sedcm pro temporc conccdentur, idem
praesens constitutum ad unguem omuino obscrvari dcbcat, omnesquc litcrac
Apostolicac dcsuper, tam per Cancellariam praefatam, quam Cameram Apo-
«olicam, ac etiam via sccreta, sub annulo Piscatoris absquc limitationibus,
« moderationibus praedictis, ac alias practcr, ct contra formam, atque teno-
rcm praesentis Constitutionis huiusmodi, etiam motu, scientia, et potcstatis
Mitudine paribus, ctiam cum praescntium spcciali, ct cxprcssa derogatione
pro tcmpore expeditae nullius sint roboris, vel momenti, ncc cuipiam suf.
Ncntur.
§ 3. Dccernens sic in iis, etc
,Bu,L Kom ' tom. 5, III, p. 374, 375J.
370
Romani Pontijiccs
196.
Paulus V, const. Quae salubriter, 3 nov. l6l0
Quae salubriter a Pracdecessoribus nostris Romanis Pontifi.iK
hlta sunt, ut ab omnibus praesertim in Al.na Urbe no r^nvio l ^ T
ventur, ex officii nostri debito providere tenemur, p out n t
cimus expcdire. 1 uonuno conspi-
§ 1. Olim siquidem fel. record. Clemens Papa VIII Praedcce«nrN
volcns nonnullas pravas consuetudines tollere, quae IrrepS^ft
at.tn, a Sede Aposto.ica concessarum nonnu.Iis >KK £2S
Rel.g.ombus, et Institutis, ac etiam Christifidelium saecular ! a [ ^
terniutibus, et Congregationibus diversarum nalm T J
mwmm
ftSel^^oS "^ .U'USm0di moderand°. InduJgentias. aliasquespi
S ?S' ,Ct f0rmU,am Ci,Sdem Confraternitate, dCtS.
praes Ls e 2 ' '"f. ,t"endl' Wregandi, et respective communicandi
moTS Breva V°,U,t' et °rdinavit> prout in "teris in huias-
Piscatods S l Z \ k °atUm R°mae aDud Sa»ctum Pelrnn'. s»> Annulo
«pcdST Xm^S,?04' "^*" 8UJ An"°
BasilL2e Ut^'*'!1' S,iCUl accepimus' dilecti filii Capitulum, et Canomc,
vel apnenas s " f Urbe' divcrsas ubique constitu.as Ecclesias,
wnette™ .W ' VCl °rat0ria eidem Basilicae subn,ittere. subii«re<
«1 l SnLZSTS^,* in BaSi'iCae praedictae rnen,°n»n recipere, atquc
-noai cX ^ ec«- a"nCXi0ne> incorporatio"e. et recepHonc hul
riis, e( piis loc,^ aedi fi ltCr ECC'CSiiS' Cappe,"'S' Altarib,,s' seU
gcntias faculnL . * Ct constructis in solo Lateranensi varias Indul-
soleant, dictae S|£2? Spiritua,es Kratias. 'ndulta, et privilegia concederc
Praetendant, L£ ^afe! * C° q"°d * SC n°" C°mprehendl
U«eLl^EccTesia?^Vt';,eS' Ut Constitutio praedicta, «am ab eisden.
1«, ct facultatem com, . Ct Canonicis> quatn ab aliis quibuscumque
««, sinc discrimine |„ ! 1,uius,nodi Indulgentfas l.abcntibus, utp."
dictas dicti Clcmcntfc IP0Sterum ol'servctur, Constitutionem, et literas prae-
"cae Latcranccis "t ' raedeccss°ns cum suis clausulis, ct decretis ad Basi-
Capihila, Canonicos ^"j Basilicaru'". et Ecclesiarum quarumcumq<"
' quasv,s alias Personas similes facullates habcm*.
' Cf. N. 192.
Rotnani Pontijices
377
utenles, ad cffcctum vidclicct, ut ipsa Capitula, ct Canonici, ac per-
illlS<,UCnUHas jn postcrum Indulgentias communicare possint, nisi pracdictae
(^tilutionis forma servata, et eas solummodo, quae a Nobis illis pracscri-
IdlUVMMi
bcnlur auctoritaic Apostolica, tenore pracsentium extendimus, et ab ipsis,
rindc ac si corum exprcssa mcntio in dictis litcris facta csset, perpctuis
Luris temporibus, sub poenis in eisdcm literis contentis inviolabiliter obser-
vari praecipimus, ct mandamus.
§ 4. Non obstantibus praemissis, cta
[BuIIi Rom., tom. 5, III, p. 415,416].
197.
Paulus V, const. Monialium, 10 iul. 1612.
Monialium quieti, quae carnalia desideria abnegantes, Deo obsequio sese
addixcrunt, pastorali solicitudine consulere cupientes, ad ea removenda, quae
rdigiosam earuni quietem, et regularem observantiam perturbare dignoscun-
mr, curam nostram libenter intendimus, prout in Domino conspicimus salu-
briter cxpcdire.
§ I. Quoniam itaque, sicut accepimus, experientia compertum est, non
levia incommoda licentias ingredieudi Monasteria Monialium mulieribus sae-
cularibus concessas, dictis Monialibus inferre: Nos malis huius.uodi oppor-
tuno remedio providere volentes, Motu proprio, et ex certa nostra scientia,
dequc Apostolicae potestatis plenitudine, omnes et singulas licentias ingre-
diendi Monasteria Monialium ubique locorum existentium, ac cum Monia-
libus conversandi, et refectionem sumendi corporalem mulieribus cuiuscum-
quc status, gradus, et conditionis existentibus, etiam Marchionali, et Ducali
dignitate fulgentibus, sub quibuscumque verborum formis, et tenoribus, ac
«m quibusvis etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque fortioribus, et
cfficacioribus, ac insolitis clausulis, necnon irritantibus decretis, ad tempus,
\tl iii i perpetutun a Praedccessoribus nostris Romanis Pontificibus, et etiam
1 °ls .conc«sas, quarum tenores, ac si de verbo ad verbum insererentur,
pracenhbus haberi volumus pro expressis, apostolica auctoritate, tenore
Pracsentium revocamus, cassamus, et irritamus, ac revocatas, cassas, et irritas
* deccrn.mus.
lub L« lnhibentes MUllerlbus praedictis licentias huiusmodi habentibus,
RotnanCo0pl,u,mcalioi"'s latae sententiae poena, a qua nonnisi a Nobis, seu
'f*olvi n °nt,flce r"-0 tempore existente, praetcrquam in mortis articulo
in^ii 1 ""' "C Mo»as<i-'ria praedicta praetextu liccntiarum huiusmodi
aiuleant, seu pracsumant.
subPS°|Um VCr° Monasterion,rn Abbatissis, seu Priorissis, ac Supcrio-
biHtatis ad nt 8° privatioi,is suorum officiorum, quae obtinent, et inha-
Sone inctirreudf •" posterllrn O^hWdti ipso facto sine alia declara-
°-u°quo mn 1 'S poenis' nc cas iiitroducere, seu admittere,' vel admissas
C'° retincrc "«Kleant, scu praest.mant.
378 Romani Pontijices
§ 4. Quocirca dilectis filiis nostris, et Apostolicae Sedis n
existcntibus Nunciis, ac locorum Ordinariis, necnon dictnnLP2 ,Cmp°*
rum Praelatis, et Superioribus praecipimus, et mandamus m„i
sentes Iiteras publicari, et praemissa omnia observari S? !"US P*
quoslibet, ac praemissis non parentes, per praedictas, et alia *. 2? **
suras, et poenas, aliaque iuris, et facti remedia oppor urn n"^
=osita compescendo. invocato etiam, si opus ftSfSfc B5£
§ 5. Non obstantibus, etc.
(Bull. Rom., tom. 5, IV, p. 102].
198.
Paulus V, const. Apostolicae Sedi, 17 iun. 1614.
mJS6^^. Z abu"dantiam di«™ ^tiae, nu.lis suffragan^
do ; SShTSsS 80 ,c,!l,diMis esse in,e,ligimus' super un've-
bus orovldLh. ,nV,g,land0 fotendere, ut opportunis in dies magis rationi-
^^^T^l^ Aposto,us' omnia in ea !
Sacramentorum aJm M jLS" ^ qUae Pert''nent ad Ecclesiae W
di..onibus, HancZn P 0nem',,n qUa ^086 °°Servari AD0S,0,icis «*
Pro nostri of^ et caere^
Nostri tuncasui0bor«n fel" reC°rd- P''US Papa V P^aedecessor noster, huius
S £ ^L.„^iMn?era°r' 3d restituendam sacrorum rituum observ,
BaSctafn??^ SSaC SaCrifici°' divinoc>ue officio, et simul ut Qlh,
sore Rot; "V p''^'. Un,tatc« ac sub u"° visibili capite Beati Petri succe,
tum cum Dnmfn . con^egata, unum psallendi, et orandi ordinem, quan-
Romanum muTtn Breviarium ***** * deinde Mtok
censuit StUd'°' et di,i«e"tia elaborata, pastorali providentia edend.
menl PaDa^I^ R' n e0d.em saPientiae spiritu secutus, similis mem. O
ribus Ecdeslae PneTV raedecessor nost", non solum Episcopis, et inferio-
Plures aiias in Catli I lJ?CUt**e res«"t"»um Pontificale dedit sed etiam com-
gato Caeremoniali ordinavU * 'nferiorihus EccIesiis cacremonias, promul-
§ 3 His ' av,t'
«crl. ef sinceri eSIH^ 2*!?** Ut uno etiam volumine comprehensi.
'one, aUlsque eccleshlr f 36 ritu* 1ui in Sacramentorum administn-
marum g.runt Ano tunct,onibus servari debent ab iis, qui curam am-
Praescriptum in bZ 52" . auctoritate prodirent, ad cuius volumini-'
Pnbllcamj et obsi^l, 'Um *ttl««Wfift sua illi ministeria, tamquamad
fenso pcde ambularent r "°rn,ani l)era?erent. unoque, ac fideli ductu.inofa
c'»m poSteaquani ecne„Um consensu- Quod sane ian.pridem agitatum nego-
edltorum opUs morari , S Conciliorum Gracce, Latincque divina grat«-
a" deS,V,t« so»icite urgcrc nostri muneris esse existima-
Rontani Pontifices
379
... al|tern recte, et ordine, ut par crat, rcs ageretur, nonnullis ex Ven.
vimus. Ut Cardinalibus pietate, doctrina, et prudentia prae-
eain demandavimus, qui cum consilio eruditorum virorum, varns,
rt^^ antlquls, ct quae circumfcruntur, ritualibus consultis, eoque in
prJeSe uod vir singulari pietatis zelo, ct doctrina bo. mern. lulius Anto-
^Ts R E- Cardinalis S. Severinae nuncupatus, longo studio, multaque
"dustria et laborc plenissimum composuerat, rebusque omnibus mature
" sideratis, demum divina aspirante clementia, quanta oportuit brevitate,
jjtuale confccerunt, in quo cum receptos, et approbatos Catholicae Eccle-
d ritus suo ordine digestos, conspexerimus, illud sub nomine Ritualis
Romani merito edendum publico Ecclcsiae Dei bono iudicavimus.
§ 4. Qiupropter hortamur in Domino Ven. Fratres Patriarchas, Archic-
piscopos, Episcopos, et dilectos filios eorum Vicarios, necnon Abbatcs,
Parochos universos, ubiquc locorum existentcs, et alios, ad quos spectat, ut
in posteruni tamquam Ecclesiae Romanae filii eiusdem Ecclesiae omnium
Matris, et Magistrae auctoritate constituto Rituali in sacris functionibus utan-
tur, et in re tanti momenti, quae Catholica Ecclesia, et ab ea probatus usus
wtiquitatis statuit, inviolate obscrvent.
(Bull. Rom., tom. 5, IV, p. 151, 152. - Cf. etiam Rituale Romanum,
imtioj.
199.
Gregorius XV, const. inscrutabili, 5 febr. 1622.
!** mn, de ref., c. 15.
^51- XXV, de rtgularibus, c II.
<
»
I
Inscrutabili Dei providentia universalis Ecclesiae regimini, meritis licet
iraparibus, praesidentes, pastoralis nostrae solicitudinis partes esse digno- |H
Kimus, in eam euram praccipue incumbere, ut a dignis, et probatis tantum •]
iardotibus sancte administrentur Ecclesiastica Sacramenta, atque ut Vir- (
finutn Deo sacrarum Monasteria diligentissime custodiantur, et viri assu-
mantur idohei ad pracdicationis officium salubriter exequendum. j £jj
§ 1. Sane Tridcntinae Synodi decrctis1 provide cautum cst, nullum Pre- J,»»
*yterum, etiam regularem, posse Confessiones secularium, etiam Sacerdo- £^
m, audire, nec ad id idoncum reputari, nisi aut Parochiale beneficium
aut ab Episcopis per cxamen, si iilis vidcbitur esse nccessarium,
alias id°neus iudicetur, et approbationem, quae gratis detur, obtincat
- 2; Ncc"on, ut in Monasteriis, seu Domibus virorum, seu mulierum,
aVd lmm'net a,,imanim cura personarum secularium, praetcr eas, quae
m e 1,lorum Monastcriorum, scu locorum familia personae, tam regularea
^ rascculares eiusmodi curam exercentes, subsint immediate ln iis, quae
Utioni^?"1' Cl Sacramentorum adrninistrationcm pertinent, iurisdictioni, visi-
Jconi'' Corrcctioni Episcopi, in cuius Dioccesi sunt sita.2 Itemquc ut Epi-
univcrsi sub obtestatione Divini iudicii.et interminatione maledictionis
I
380 Komani Pontificcs
aeternae in omnibus Monasteriis sibi subiecHs Ordlnarin iJZ '
Apostolicae authoritate clausuram sanctimonialium SfZS??*1*
genter restitui, et ubi invio.ata est, conservari maxim *
tes, atque contradictores per censuras Ecclesiasticas S 'nobedi»
cumque appellatione postposita, compescentcs. ' ' ' qU° DC*nas' <*
§ 3. Atque, ut regulares in Ecclesiis suorum Ordinum
es, se coram Episcopis praesentare, et ab eis bened "«0^^;"?'^
ur; m Ecclesiis vero, quae suornm Ordinum non su, TZo Z
d care possmt sine Episcopi licentia: contradicente au em Fol ° P*
etiam ,n suorum Ordinum Ecc.esiis, praedicare praesumll ° ^
nes oliutn; t:^™;^:^"?' ***-« .*
ex iiiis ^^^STSLT? f"aS,Ecd"iastica Sacramenta.au. UnuB
modo in dlc£ I ' 2 appcrebatfo^ sivc «W»
cuius ex illis -idmintr^ !/ , " corumdem Sacramentorum, vel ali
his, qU?e dusmodT r ^ U"a ««torilate « ingenu,,™
lurisdteHont vtofcL \ T< administrationem concemunt, omnimoda
AportDte oienlST*?" Di°CCeSani Ep''SCOpi' <amauam **
quam secuhreVhn ° , 0mnibu8 subiiciantur. Ad haec tam regularc^.
STqZriT u,usmod'.nullis privilegiis, aut exemptionibus tuerile p»
claLram ve. V k^"'"1 C''rCa perSOnas intra «5» degen.es, au. I
etiam recrul.rih... Ioonorum administrationem Monasteriorum Monialiun,,
S CdE W^a! S,U",CC,arUm' ab EPiscoP° loci similiter tamquam ad hoc
Jd.sApostol.cae de.egato, quoties, et quandp opus fuerit, puniri, et corri*
eJL|t fimTrZtJ™' Wlares, s*e scculares quomodocumqu<
eUam re^hn/S' .qUam extraordinarii, ad Confcssiones Monialium,
Pnus ab En conn lrUm' audicndas nullatenu. deputari valeant. ni*
K™«. conccd^oW^^r!, iUdiCC",Ur* et aPProbatione'"' ^
«teria SancnmoniaJnjmTn , ad'»'nistrantes bona ad eadem Mon>
nentia, sive rezuh r~ 1 ?-i P.raefer,ur< ctiam regularibus subiectarum, pcrt-
scopo loci, atlhibitis £ « S'Ve secuIares. quomodolibet exempti, Ej*
administrationis »r»r * Supcrioribus reguiarjbus, singulis annis rationes
«mcdiis coei etrnm exiKenclas, reddere teneantur, ad idque iuris
Supcriores rcRular^ ^*** Liceato"c Episcopo ex rationabili ca-J»
tores amovcant • S„! ut eiusmodi Confessores, atque Adminish»
tibu*. habeat EpiZL fT^"5 id facerc detrectantibus, aut negligen-
P'scopus facultatem praedictos Confessores, et Adminis.rat*
Romani Pontifius
331
ovendi quo.ies, et quando opus esse iudicaverit. Ac similiter possit
rtS-affl is una cUffl Superioribus regularibus, quarumcumque Abbatissarum,
Episcopi^.^ praefectarum> ve| Praepositarum eorumdem Monasteriorum,
^umquc nomine appellentur, electionibus per se, vel alium interesse, ac
^ C-idere; absque ulla tamen ipsorum Monasteriorum impensa.
praCc 6_ Ac demum habeat Episcopus, tamquam dictae Sedis delegatus,
juctoritatem coercendi, ac puniendi quoscumque exemptos tam seculares,
tuun regutares, qui in alienis Ecclesiis, aut quae suorum Ordinum non
iunt absquc Episcopi licentia, et in Ecclesiis suis, aut suorum Ordinum, non
petita illius benedictione, aut ipso contradicente, praedicare praesumpserint.
Iu ut Episcopi in suprascriptis casibus in pracnominatas personas, in prac-
ssis omnibus, et singulis, aut circa ea quoquo modo delinquentes, quo-
ties, et quando opus fuerit, etiam extra visitationem, per censuras ecclesia-
sticas, aliasque poenas, uti eiusdem Sedis delegati, procedere, omnemque
lurisdictionem exercere libere, et licite valeant.
§ 7. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, V, p. 1-3].
200.
Gregorius XV, const. Inscrutabili, 22 iun. 1622.
§ I. Inscrutabili divinae providentiae arcano, ad Christi Ecclesiae regenda
pibemacula, nullis nostris meritis, a Spiritu Sancto vocati, praecipuas nostri
pistoralis muneris partes esse intelligimus, sedulo invigilandi, et quantum
Nobis ex alto conceditur, intentis studiis adnitendi, ut oves miserabiliter
frrantes, ad Christi ovile adducantur, ac Dominum gregis agnoscant, et
paslorem.
§ 2. Quo scilicet, divina adspirante gratia, desinant, per infelicia pascua
BWditatis, et haeresum vagari, et aqua mortifera pestilentiae potari, sed in
ko pascuae verae Fidei, ac salutaris doctrinae collocentur, et adducantur
Sml» f°n,eS aquarum- El vcro quis "on intcliigit, omncm nostram soli-
OMinem desiderare, omnemque conatum a Nobis exigere, opus adductionis
^narum ad Ecclesiam Christi? quippc quod tanti fecerit Deus mundi salu-
•plend IPS|'m Unigenituni suum daret^ Unigenitum illum, qui cum esset
feK e°' m Ct fiRUra subs,a"tiae cius. portans omnia vcrbo virtutis
«I nwrt nan'V,t SemctiDsum' for'nam servi accipiens, factus obediens usque
rhm mortc|n autem Crucis, ut sua nimia cliaritate servos, et malos
Dommus redimeret pretio Sanguinis sui.
CnrisuV ),i8 huius cnaritatis imitatores esse profecto omnes debcnt,
^verbihV0"""0 f'lleIi,cr Kloriantur, et membra Christi effecti sunt, ut
!toium suunC °rCS Smt' non audilorcs tantum ; nam ct per sanctum Apo-
kt dlkal T l E$tote im'Morcs Dei, sicut filii charissimi, et amhu-
*tb. '°ne' Slcut c,ir'stus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro
3S2 Romani Pontifices
§ 4. Qtiod si haec ad unumquemque Ckristianorum scrinta * ,
magis ad eos, qui in sortem, et militiam Christi vocati positi ,tm>
regere Ecclesiam suam? quibus saepe per Prophctas suos eravT *****
comminatur, si pascentes semetipsos, gregem non pascunt etm.lT^
est occidentes, infirmum non consoliclant, aegrotum nonsln ?'a
non alligant, abiectum non reducunt, perditum non quaerunt ' ^
■> § AQU^ PJ°^° V°CeS' Ut °mneS EccIesia™m Rectores valde
c.tos habere dcbent, l.cet in partem sollicitudinis sint vocati. ita nZ 5
mentius Nos urgent, qui in plenitudinem electi, non solum univeZ ^
sed et.am Pastoribus praepositi sumus. Quocirca quod Apostolis on£
a Dom.no mandabatur, ut praedicarent Evangelium omni c^l „£
paluer Potro incumbebat, qui o.nnibus praesfabat pj££!&£
et cui sol. m.unctum fuerat a Domino, ut pasceret oves suas
huJ- ; .Quaprop,er' et uni Petro vas «lud, quasi Iinteum,ostenditurlW
uor m.tus de cae.o submitti in terram, in quo erant omnla quadru S
et serpenua terrae, et volatilia caeli, quodque illa vox sequuta est: 2
/ dre, occide et mandiua, ut praefiguraretur Petri, et Successorum eius munn,
ex quatuor Mund. partibus homines varia impietate insipientes congregar,o\
quo eos quas, occidcndo, hoc est, veteri via exuendo, et exutos manducand
memhrl X -T 7/ qUl ViSibi,C ent Caput Ecc,esiae c°nvertendo, etiarn
mcmbra Chr.st, redderet, invisibilis Ecclesiae capitis ; atque ita adipiscerenmr
pa ,c.pat.onem generationis Christi, eamque adepti, quae Christi sunt, sape-
rent, quae Chnst, sunt, operarentur, ac demum per gratiam Spiritus Sancti cius
m aeterna pascua transferrentur, potandi torrente inexhausto voluptalis Dd
rtfeJLl' ^Uantum vero his calamitosis temporibus excreverit errantium, d
^persarum ov.um numerus, qui Ecclesiam Sanctam eius Catholicam, Ch:
.e, ve. nunquam cognoverunt, vel cognitam Sathanae dolis deseruerunt,
verHm,Crym,1S COmmem0rari non potest- Si enim nientis nostrae aciemcon-
multitudinem, iam tot seculis Ags-
b^ Tr 'mpUr,ss,ma dementia captam, insanique erroris, ac mendacii ta*
multu^ m,seratione commoventur viscera nostra, cerncntes, urn
nc .'fu Van,S CaC,estibus do»is olim celebres nationes, per igr.orantiae.et
m, ssc fjEFf*^ StUP°rem' humanitatern in bestiarum naturam fac
pronTari F, lt tafl*B** Diabo,°' et AnSe,is eius Para,a * "
lomTlJt T ! er eas a,iquae sint sentes in il,stitia detentae- q"3cChn5,i
"mcera m 2 ' " "* a,lti£>ua"'m haeresum vcneno sunt infectnc, d
uno peccaml? PaUCissimae ag"oscant, ac fere omnes in multis nedum
tibus, inWic^ Thnl *? °mnium reae- Ubi vero> Peccatis n0S,riS faCiOT'
navit hac^snnV UpCr D°nUm Semen in Scptentrionalibus partibus sen,<-
"bilcs ianuliu pSSlt V£ C°,,tagia graSSata SUnt> Ut an''maS ""fi
nam crcnia w dcnt' ac prov,nc,as, et Regna Christo per summam ini*
$ 8 ol yran",di mancipaverit
"ostris, pas,nrmH vem,' C,tSi 1 feL rec- Roma"is Pontificibus praedcccssoribus
tam muluc ,nc J j ' °PC' studio' et 'ndustria claboratum fuerit,J*
eerctur: nihiiominus^N^"1 °perarii' ct negociatio haec sancta non "
0S' ut ma'or' cum vigilantia, cura, et fervore,
negt
opus
Roinani Pontificcs
383
osequi possimus, et in postcruu, successores nostri possint, nonnullorum
V°" Frairun, nostrorum S. R. E. Cardinalium peculiari solicitudini ncgo-
tium committcndum duximus, prout tcnore praescntium committimus, et
demandamus. Volentcs, ut in unum congregati, adhibitis etiam aliquot Rom.
Curiae Praelatis, et rcligiosis viris, ac Secretario, prout Nos hac prima vice
tos adhiberi voluimus, et nominavimus, in commune consulant, tantaeque
rti nobiscum invigilent, ac tam sancto, et Divinae Maiestati maxime grato
operi, quanto mclius fieri poterit, incumbant: quod ut commodius praestari
po;<it, semel coram Nobis, ac bis saltem in domo antiquioris eorum, quo-
Iibet mense congregentur, omniaque, et singula negotia, ad Fidem in uni-
verso Mundo propagaiitlam pertinentia cognoscant, et tractent, et graviora,
quae in praedicta domo congregati tractaverint, ad Nos referant: alia vero
perse ipsos decidant, et expediant pro eorum prudentia. Missionibus omnibus
ad praedicandum, et docendum Evangelium, et Catholicam doctrinam, super-
intendant, ministros necessarios constituant, et mutent. Nos enim eis, tam
praemissa, quam omnia, et singula alia desuper necessaria, et opportuna,
etiamsi talia fuerint, quae specialem, specificam, et expressam requirant men-
tionem, faciendi, gerendi, tractandi, agendi, et exequendi, plenam, liberam,
ei amplam facultatem, auctoritatem, et potestatem, apostolica auctoritate,
eanindem tcnore praesentium concedimus, et impertimur,
§ 9. Ut vero res tanti momenti, in quam magnos sumptus fieri necesse
est, per temporalium cum spiritualibus feliccm commutationem, nullo retar-
dJta impedimento, facilius, et celerius procedat, ultra ea, quae ex arca nostra
privata suppeditari iam mandavimus, et piorum fidelium liberalitate collata
sunl, et in posterum non defutura subsidia in Domino confidimus, cum
nostnim, et huius Sanctae Sedis proprium sit negotium, certos huic operi
redditus ex Camcra nostra Apostolica in perpetuum attribuemus, eorumque
administrationern iisdem Cardinalibus committemus, prout in aliis nostris
apediendts liferis plenius continebitur.
§ 10. Cardinales autem,quos sancto huic negotio praeficimus, sunt qui
«oiiuntur, Antonius Ostiensis Saulius, Odoardus Sabinen. Farnesius, Octa-
J"5 ™es,|nus, Episcopi, Bandinus, Franciscus S. Praxedis de Surdis, Ma-
tomM i|H0IUIpl,ril Barbcrim,f;. Ioannes Garsias SS. Qtiatuor Corona-
m Millfnus, Oaspar S. Crucis Iri Hierusalem Borgia, Robertus S. Alexii
mus, Scpio S. Susannae, Petrus S. Salvatoris in Lauro Valerius, Ite-
TransnnT'01'5 S' Laurentii in Pane' ct Pcma de Zolleren, Ludovicus S. Mariac
GMin!, o Ludovisil,s, et Franciscus S. Matthaei Titulorum Presbyteri
m'n es- Sacrat„s nuncupati.
nostra lu™]?" VCr°' di,cc,i fi,ii ,0- BaptfSta Vives in utraque Signatura
WoIica-rMnt!ariUS' Ct l0" Bantista Agucchius Sccrctarius noster, ac Scdis
ctatomm u 0,anus» et Dominicus a Iesu Maria Ordinis Carmclitarum Discal-
§ ,2 sr°fcSsor' et Vicarius Oeneralis.
fus |nPnt„!CnC,anUS vcro 8 Nobis Pari{er deputatus dilectus filius Franci-
iom Presbytcr Ravennas U. I. D.
5 W. Deccrnemes, etc.
m R°m- ,0'n- 5. V, p. 26-28).
201.
Qrcgorius XV, const. Universi, 30 aug. ,022.
Universi Domit.ici gregis curam, quamquam immeriti, caelesti
t.one gerentes, seclulo invigilare tenemur, ut ab omnibus nraTcot
conservetur imnumis, multoque maiori studio providere, ut omn s ?J
ila aver.atur, qmbus alios sanandi officium est commissum, „e " *
ge hca scnpta Nos admonent, sale infatuato non sit, in quo sa.iatu e ^
nihiium prosit u.tra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibl
nnihLi' T ai,tem 3 R°maniS Pontificibus Praedecessoribus nosln,
qu busdam m locis provisum fuit, ut impium, ac nefandum scelus.quod
olum mter Chrislifideles non esse, sed nec etiam uominari de T,Z
tlZT; VKldiCet' Ut a"'quis Saccrdos ad sacras a«dienda7lt
adpt : r»°rncto Poe,,itentiae sacramc,,t°- soiidia,,d° ^
TrZf P ' , UtatUr' 30 pro medicina veneuum, pro pane aspidn
dito "e eclbil- CaC,CSli mCdiC° infemaliS VC"CficUS' - patre spiri'^
s imi d 0 IH 'S an,,"arui» .^0'1^»'-: '^circo Nos ea, quae his perniciL
de clZT S arCend'S CCrtiS lods Salubriter constituta suut> «» nullibi
des.derentur, quantum ex alto conceditur, providen. duximus.
* ™ S'q Cm * feK rCC" Pi0 Pana Q"art0 Praedecessore nostro
riMHF " A^f- n°riS subseauentis. videlicet: Pius Papa Quarhls Ve*
rite t /i v , h,Cp,SC0P° Hispalen. in Regnis Hispaniarum haereticae pra-
v.tatis Inqu.s.ton generali. Cum sicut nuper, etc.
Om.tUtur residuum, quia ipsa Const. est supra, in N. 102.
Inrnn,„ • ' T\ ^ Praedictae perpetuis futuris temporibus, et ubique
m tur . ,nVi0la(b"lter «bserventur, Motu proprio. et ex certa scien.ia, ac
matura del.berat.one nostra, ac de consilio Vcnerabilium fratrum ..ostrorurn
nr^H ,'.na . C°ntra hacrcticam pravitatem generalium Inquisitorum
Uca ^MiltT huiusrnodi' ac omnia, et singula in eis contcn.a Aposto-
omnibus * £ r°re Draesent,'uni approbau.us, et confirmamus, l)lisq«
Z non sn , gU ,nV,°Iabi,is Apostolicae finnitatis robur adiicimus, ill»
sti. ,, Orbis nTrn' Pr?Cd,'CtiS Hispaniarur" Regnis, sed In quibusvis Chn-
dainus parbbus f.rmiter, et inviolabiliter observari praccipimus, et n»
nenda VdV™ "C ,n futUrUm de Poena clelinquentibus impo-
sUtuimus de.-mr°l° °0n,ra eosdem Proccdendi ab aliquo dubitari possi".
*n s=culares c ZT' * dec,ara'nus. quod omnes, et singuli Sscefdoto
Inhonesta, sivc foter s r qU" pcrsonas- quaccumquc \m s,nl' J
Sacramcntalis cotifc«.i!! S,ve.ci,m aliis quomodolibct perpetranda Ifl >«"
l°n,s' s,vc a"»ea. vel post Immediate, seu occasionc, 4
Romani Pontijices
365
ctextu confessionis huiusmodi etiam ipsa confcssione non sequuta, sivc
Jrtrt occasionera confessfonls in Confcssionario.aut ln loco quocumque, ubi
confessioncs Sacramcntales audiunhir, scu ad confessionem audicndam electo,
simulantes ibidem confessiones auclirc, sollicitare, vcl provocarc tentaverint, aut
cum eis illicitos, et inhonestos scrmones, sive tractatus habuerint, in officio
Sanctae Inquisitionis severissimc, ut infra, puniantur. Et practerea omnes hae-
reticae pravitatis lnquisitores, et locorum Ordinarios omnium Regnorum,
Provinciarum, Civitatum, Dominiorum, ct locorum universi Orbis Christiani
in suis quemquc Dioccesibus, et Tcrritoriis per has nostras litcras, ctiam priva-
tive quoad omnes alios spccialitcr, ac pcrpctuo ludices delegamus, ut super
his contra pracdictos, simul, vel separatim in omnibus, prout in causis fidei,
iuxta Sacrorum Canonum formam, necnon officii Inquisitionis huiusmodi Con-
stitu.iones, privilegia, consuetudines, et decreta diligenter inquirant, ct pro-
ccdant; et quos in aliquo ex huiusmodi nefariis excessibus culpabiles repe-
rerint, in eos pro criminum qualitate, et circumstantiis, suspen. ab execu-
tione ordinis, privationis beneficiorum, dignitatum, et officiorum quorum-
cumque.ac perpetuae inhabilitatis ad illa, necuon vocis activae, et passivae,
si regulares fuerint, exilii, damnationis ad triremes, et carccrcs ctiam in per-
pctuum absque ulla spe gratiae, poenas decernant, eos quoque si pro delicti
cnormitate graviores poenas meruerint, dcbita praecedente degradatione,
Curiae seculari puniendos tradant.
§ 5. Dantes etiam facultatcm Venerabilibus Fratribus Nostris S. R. E. Car-
dinalibus gencralibus Inquisitoribus, ne delictum tam enorme, et Ecclesiae
Dci tam perniciosum rcmaneat, ob probationum defectum, impunittim, cum
dfficilis sit probationis, testibus etiam singularibus concurrentibus, prac-
sumptionibus, indiciis, et aliis adminiculis, delictum probatum esse arbitrio
™ lud.candi, et Curiae seculari, ut praefertur, reum tradendum cssc, pro-
nunciandi.
§ 6. Non obstan. omnibus, quae dictus Praedecessor in suis literis prae-
,s voluit non obstare, caeterisquc contrariis quibuscumque.
§7. Mandantes omnibus Confessariis, ut suos pocnitentes, quos nove-
ciandi"SS|r -D a"iS' S,'pra sollici,alos. moneartl dc obligatione denun-
1 solhcitantcs, seu ut pracfcrtur, tractantes, Inquisitoribus, seu locorum
docuer"!5 Praed,C,is: quod si hoc officium praetenniserint, vel poenitentes
Untes t ,CnCri ad denu,,ciandl»n Confessarios sollicitantes, seu trac-
cuin ' ',. S.upra' ,ltlem 'ocoruiu Ordinarii, et Inquisitores illos pro modo
«'PM Pun.rc non ncgligant
8' Vo'umus autem, ctc.
lbl1"- Rblh, tom. 5, V, p. 54, 55].
3sr» Romani Pontificcs
202.
Gregorius XV, const. Omnipotentis Dei, 20 mart 1623
Omnipoteniis Dei Salvatoris nostri, qui, ut honiinem , i1n, k,
beraret, Crucem subire dignatus est, WcV &^^»"
n terris, m id summo studio, iuxta creditum Nobis desuwr 'n«n fa
serv.tut.s offlcium, incumbimus, ut gregem Dominicum,
edemptum adversus Sathanae fraudes defendamus, eiusdeT offiS m?
desuper mterponendo prout conspicimus in Domino salubrTter 1^
facta cum i„ SS!? ^ ^101118 ^ et S°'emniS S»°"«
uenint Sat»L„2 PCP SaCrUm reSen^i°"<s lavacrum adscW
neSinS l. rc"»n^unt, artibus, ma.eficiis, superstitionibus «
nuLuam essa nrov '"T genUS Drosecluitur. hominibu. insidia^
non t.ment P ^ m°diS laedere' animas vero su** ^dere
^vforibu^S!6.' "r t3n; eXiti°Sa SCe,era a Christifidelibus arceantur.
fcient ac m°f ™.du,canda duximus- Motu itaque proprio, e« ex certa
« din t a ^ 'berati0ne n°Stris' de°.ue apostol/cae poiestatis pleni-
«to ouod lP-aCSenl,Um decernimus- Praecipimus, et mandamus, ut cc
SSsS^^ CUm Diab0l° feCerit'et a fide apostatando, mal^
vel sortL^ ""^' SCU DlUreS DCrsonas ita ,aescrit' « malelida,
da ur d bf ,° mo« **uuta sit, etiam pro primo lapsu, Curiae scculari o>
D abol u nrP ! 5 PUniCndus; ^ui vero similiter apostatando, pactummn
q o tet lPr tUr; fCCerit'et ™^ficium,8eu sortilegium commiseri.,*
randi st °1 rqKUU , n0" Sit> lnfirmita8 tamen- divortia' ™P°*>»'*
nerft mum T, ' fm^'bus' vel fructibus damnum notabile prc*
«bi illud SStfciS* P,erpetUiS carceribus. Sancto Inquisitionis officio,
3U existlt' fabricand,s, mancipari debeat.
«ive In^o^r^^^Z^ "0titiam habUennt' C0S EpiSC0P°'
§ 4. Non obstantibus, ctc
[Bull. Rom., tom. 5, V, p. 97, 08].
203.
^anus VUI, COnst sacrosancr/, 30 scpt 1623.
sapicnt^TTtlcie^ ^inisterii cura, et quam altitudo divitiarum
f™gio, gercre voluit' luri* Mun,,lltatcm nostram, nullo licet meritorum SttP
servitutis soHdtudlnem ITutL admonct. "t in iis praecipuam Apostolicac
adhibeamus, Per quac temporalis S. R. E diflonf*
Rontani Pontifices 387
tioni consulitur: atque ideo Nos, quae a Romanis Pontificibus Prae-
^oribus nostris provide sancita fuerunt, ea non solum ipsi inviolate
dccesS , ^tittflfn ctirabimus custodire, sed etiam aliis pcrpetuo observari
hanc od cauwu«
debere statuenius.
s 1 Dudum siquidem a felicis recordationis Pio.PapaV Praedecessore
ostro literae tenoris scqucntis emanarunt: Pius Episcopus, Servus servo-
rum Dei Ad pcrpctuam rei mcmoriam. Admonet nos suscepti cura regimU
nis, ttc*
Omittitttr tenor hlilus ConstiL, q tia est supra, in N. 120.
§ 2. Quae quidem Constitutio veluti optima, et ad conservandam S. R. E.
iurisdictionem, et dignitatem planc salutaris approbata, confirmata, et inno-
vata fuit ab iis, qui eidem Pio V successerunt, recolendae memoriae Prac-
decessoribus nostris Oregorio XIII, Sixto V, Gregorio XIV, Innocentio IX,1
qui etiam de fratrum suorum tunc S. R. E. Cardinalium consilio, et assensu
declaravit, eadem Constitutione prohibitum fuisse, et prohiberi omnem, et
quamcumque infeudationem, ac alienationem Civitatum, Terrarum, Oppido-
rum, et Locorum Sedi Apostolicae tam mediate, quam immediate subiccto-
rum, non solum ne fiat, neve attentetur post eorum devolutionem, sed etiam
antequam Civitates, Terrae, Oppida, et Loca praedicta devolvantur, ac omnem,
ct quamcumque in pcrpetuum, vel ad tcmpus prorogationem, ac extensio-
nem infeudationum, investituramm, et concessionum de dictis Civitatibus,
Terris, Oppidis, et Locis finitarum quarumque incorporationem, quoad effe-
cium impediendae infeudationis, alienationis, prorogationis, et extensionis
huiusmodi, non a die eorum devolutionis, sed a die ipsius Constitutionis,
ctiam antequam illa devolvantur, ipso iure cum omnibus clausulis, et decretis
in praedicta Constitutione contentis, Camerae, et Sedi Apostolicac factam
censeri: adiccto etiam decreto, et declaratione, ut promissio, et iuramentum
praestitum, et praestanclum de servanda ea Pii Pracdccessoris praedicti Con-
stitutione per ipsum Innocentium, et successorcs suos Rom. Pont., ac prae-
oictos S. R. E. Cardinalcs intelligatur de ipsa Pii V Praedecessoris Consti-
Mone pcr eum,ut supra dcclarata, et sccundum huiusmodi declarationem,
amdem ConstituHonem ad unguem, et inviolabilitcr observari oportere, et
e ere, sicuti ctiam se servaturum esse promisit, ac sancte, et solemni more
raravit, prout in eiusdem Innocentii Praedccessoris sub dat. pridic Nonas
Wmb. Pont. sui anno I cxpcditis Hterls latius continetur. Subinde vero
uomentc Vlll.a et n0visslme a Paulb V 3 Romanis Pontificibus, ct Praede-
-sonbus nostris, iuxta eamdem Innocentii IX dcclarationem confirmata,
JPProbatat ct innovata ftiit.
Providc3|tQUa.rC N°S,cum P"mu* M Apostolicac dignitatis gradum, divina
dcbiti,011 V0Ca,i sumus' id ipsum ad excqucndum nostri pastoralis officii
Praecipue pertincre existimantes, praeinscrtas Pii Pracdecessoris
r3 » 142, 158, 168, 174.
a Cf. N. I75i '
Cf. N. ,93.
3SS
Romani Pontijices
liJcras, ac omnia in eis contcnta ctiam iuxta clech^Z "
ipsum Innocentium Praedecessorcm factam, ac desunCIT RraediCUm I*
rum continentiam, et tenorem, qucm paritcr praes nt Du h?"'" ^
pro cxpresso ac ad verbum inscrto, auctoritate aTo o.ica ' ^
t/um comprobamus, confirmamus, innovamus, casquc f n lu ? ^
ac .uxta dcclarationem praedictam, Nos similiter sc: Ztu nT ' *
et mramus,atque per eos, ad quos sp^^^^^^S,
cipinms, et mandamus. ' P " perpctuo ob*rvari pr^
§ 4. Nulli ergo omnino hominum. etc.
(Bull. Rom., tom. 5, V, p. 147, 148].
204.
Urbaaus VIII, const. Romanus Pontifex, 28 aug. ,624.
certis etiam rationabilibus dT^^^^Sn?^ " ,ntc",u«Mu*
subinde rerum experientm «,.2 ! * Apostol.ca conccssa sunf, ipa
quieii consulitur, bribusa ' f^T ,Ug° AKWn,° ^«'»"«"0. paci, d
e< immutat, in hi oue ^ l COn troversiis eos obviam itur, Jwoc*
i-terponit, prout Xm^ eM™ 'S S°"citudinis. et Providentiac suae s.udium
in Dom.Vo^aluL I "^o^, rP°rUm qua,ihttbM debite Pensatis, conspici,
tates§a nonnu I. Rom 2 Pott T ^ C°mp'UreS **** S'Ve
Ordinun. etiam Sen £uum r ^ Praedecessor'ons nostris perdiversos
Institutorum Super Jes " ? C°ngreSatl0nurn. Societatum, et aiiorum
steria, Domos, ColldWa rL 7 ^™"1 n0min* ubia-Ue ,OCOru,n MoM
nuncupata, i^SlrtS?iS * IS reguhrta ^™8
decretorum forma df I ?! faCr0rum Canonum, ct Concilii Tridenlini
forma, e( absque licenth h! ? T """"'"^ Seu etiam forsan non 8m,B
: super pracmissis edii? lusmod,> et contra dccrcta a Sede Apostolica
seu ctiam Motu nro rin CrigCndi' et inslit"endi importunis precibus,
i Otnne^ et quascumoue if«n« obtcn,ae. et extortae fuerint: idcirco Nos,
hun sub plumbo auam 1 ' 3C facultates huiusmodi, literasque dcsupcr
°."e ten. etiam veriorcs !U'USmodi fornia Rrevis desuper expeditas, earum-
«primercntur, ct inserer t Prac«ntibus, ac si spccifice, et sigillatim
D"m inscrtis habcntes j™! '. pro P,ene. et sufficienter cxpressis, et ad ver-
Proprio, non ad alicuL nk °aUSlS an,mun> nostrum moventibus, Mow
01 «rta scicntia.ac niatnr i ruSUper hoc oblatac Pctitionis instantiam, scd
P«enitudine onmcs et m Cllbcratione nostris, deque apostolicae potestatis
que dcsuper »am sub DIun?hUlnqUe licentias- et 'acultates huiusmodi, iiteras-
^e. et singula in es n qUain Cadcm forma Brevis expeditas, omn.a-
crccli°ncs, fundationcl \? KE COntenta- ct expressa, etiam quoad
' ,nb,,tu,,°nes Monasteriorum, ColleRiorum, Domo-
Romani Poniifices
3S9
m Convenluum, et aliorum regutarium locorum huiusmodi, quac suum
nondom sortitae sunt effectum, tenorc praesentium pcrpctuo revocamus,
cassamus, abrogamus, et annullamus, viribusque, et effectu prorsus eva-
cuamus.
§ 2. Praeterea Ordinum etiam Mcndicantium, Congregationum, Socie-
utum, et aliorum Institutorum regularium Supcrioribus, quocumque nomine
nuncupatis, caeterisque pcrsonis, ad quos spectat, in virtute sanctae obe-
dientiae, ac sub poena privationis vocis activae, et passivae, necnon officio-
nm quorumcumque, ac inhabilitatis ad illa, seu alia in futurum obtinen. ac
Bam excommunicationis ipso facto incurrendis poenis interdicimus, et prohi-
bcmus, ne licentiarum, scu facultatum per Nos, ut pracfcrtur, revocatamm, et
annullabmm, sivc alio quovis praetextu, vel causa, etiam quantumvis pri-
vilegiata, nova Monastcria, Collegia, Domos, Conventus, et alia loca regu-
liria huiusmodi, nisi dc expressa Ordinariorum licentia, ac servata in omni-
bus, et per omnia sacrorum Canonum, et Conc. Trid.1 necnon Constitutionis
fel.rcc.Clem. VIII quae incipit: Quoniam ad institutam, sub datum Romae,
jpud S. Marcum sub Annulo Piscatoris die 23 lulii 16032 ac Decretomm
Jemandato eiusdem Clementis, ac sa. me. Gregorii XV3 Rom. Pont. Praede-
eessorum desuper editorum forma recipere, erigere, fundare, seu alias quo-
modolibet instituere, seu incepta finire, et absolvere audeant, seu praesu-
mnt.
§ 3. Decernentes, praesentes Literas etiam ex eo, quod causae, propter
^as illae emanarint, expressac, verificatae, et iustificatae, aut quicumque in
praemissis interesse habentes, seu habere praetendentes, ad hoc vocati, citati,
cl auditi non fuerint, neque illis consenserint, vcl alias cx quocumquc capite,
praetextu, colore, ingenio, vel causa de subreptionis, vel obreptionis, seu
nullitatis vitio, aut intentionis nostrae, vel alio quovis defectu notari, et
™pugnari, redargui, infringi, retractari, iu ius, vel controversiam vocari, ad
tnninos luris recluci, aut contra eas quodvis gratiae, vel iustitiae remedium
■mpetran, seu concedi nullatenus possc, sed eas, ac omnia, et singula in eis
omenta semper, et perpetuo valida, et firma, et efficacia esse, et fore, suos-
y plenanos, et intcgros effectus sortiri, et obtinere, ac omnibus, et singulis,
^quos spectat, et pro tempore quomodolibct spectabit, inviolabiliter obser-
t!iam1CqUe' Ct n°" alher' per quoscumquc ludiccs ordinarios, et delegatos,
it later USrm APOstoiici Auditorcs, ac S. R. E. Cardinales, etiam
»rum CL ■rh^at°S' Ct Nuntios' quavis auctoritate fungen., sublata eis, et
We iudic qUaVIS aHtCr ,ud,candi» et interprctandi facultate, et auctori-
iwquam a ^ ' debere' ac irrilllm> et inane, si secus super his a
4 ^uavis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit attentari.
ft»'iis iocoUrUC,rCnVenCrabilibuS Fratribus Patriarchis, Archiepiscopis, Episc.
;-nus ipsi, vd"! ^ lnariis Per praesentes committimus, et mandamus, qua-
L uo, aut unus eorum pcr se, vel alium, seu alios, praesentes
' d' c. 3.
^1"" m> 17 m 1622. - Bi.H: Rom., tom. 5, V, p. 47. 46.
300
Romani Pontifices
Literas, et in eis contenta quaecumquc solemniter publicantes f •
et iila ab omnihus, et singulis, ad quos spectat, et pro tempore^'3"1 '
inviolabiliter observari; contradictores quoslibet, et rebelles per ^ SpCCbi
poenas Eccfesiasticas, aliaque opportuna iuris, et facti remedia
postposita, compcscendo, invocato etiam ad hoc, si opus fuerit au t l
chii secularis. ' 1,0 ■*>
§ 5. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 5, V, p. 247, 248j.
205
Urbanus VIII, const. Secretis, n dcc. 1624.
Secretis aeternae providentiae consiliis, nullo nostrorum suffrairio n»
orum, Speculatores Domus Israel iu sublimi Apostolatus culminc consb-
tuh, eo potiss.mum Pontificiae sedulitatis officia convertenda csse arbim
mur ut qu, m sortem Domini vocantur, Christique Militiae dant nomcr
spintualem Ecclesiae tranquillitatem non perturbent, sed pacem confirmaL
vires augeant, ac tam strenue se gerant, ut ipsam terribilem, quasi casfa
rum ac.em ord.natam, inferae potestates, ac Principes tenebrarum quotidie
magis perhorrescant.
§ 1. Haec autem quanto impensius fieri optamus, tanto maiori indigni-
none irrel.g.osam quorumdam impudentiam detestamur, ac sacrilegam temt-
r.tatem execramur, qui Sacros Canones, Summorumque Pontificum dccrcu
non verentes, Clericales Ordines illegitime suscipiunt, ac dum in Ecclesi*
st.corum Mm.strorum coetum per nefas irrepunt, Dei cultui, animan.m saluti,
omn.busque ad optimum Christianae Reipublicae regimen pertinentibus, plu
runum obesse noscuntur.
— ■■v.".umiU
§ 2. Ahas siquidem fel. recClemens Papa IV Praedecessor nostervolens
pencuhs ammarum eorum obviare, qui vinculo excommunicationis adstn
aut apostatae, seu irregulares, vel alias Ordinum sacrorum susceptione indi
gm, suam patnam, in qua de his haberetur notitia, fugientes, se in remoti-
partibus faaebant ad huiusmodi Ordines promoveri, statuit, ut nullus Epi-
^oporum Itahae de caetero aliquem ultramontanum Clericum ordinnre prae-
icret, n.si ab eodem Clemente Praedecessore, vel ab Episcopo, de cui«
mehL,7S' aXCrat orlS'ne,n. ordinandus, vel in cuius Dioecesi beneficiatus exi-
2 nn|r k? PatCnteS Literas ^»™» rationabilem continentes, qa*
quos cnn^ ! "eqUibat 0rdinare' specialem licentia.n haberet, cos vero,
sationis l,!,Prar,SSa COnti?isset ^dinari, manere voluit absque spe dbp*
*A quZiuTe? Ti.,non sine gravi anl,nf nostri n,o,estia' Nobis -Z
4 ampiures Ultramontanos suae salutis imn.e.nores, Deique ft**
' C' ^ '""""»« ordinationum et qilaUlate ordinandoram, I, 9,
in
VI
Romani Pontificcs 391
■I ad Ordines pracdictos cum falsis dimissorialibus Litcris, seu
1 5lp0SituIo patrimonii ficto, vel fiduciario, seu etiam falso, cum maximo
C ' omnium scandalo, se promoveri fecisse, Nos innumeris, quac cx
k°n°rU^nonjca Clericorum ordinntione huiusmodi proveniunt, malis, quan-
""'^Nobis ex alto conceditur, providere volentes, praedictam Clcmentis
P^decessoris Constitutionem, cum omnibus, et singulis in ea contentis
r bantes et innovantes, Motu proprio, et ex certa scicntia, ac matura
dcSratione nostris, deque Apostolicac potcstatis plenitudine, Venerabilibus
Fratribus Patriarchis, Archiepiscopis, ct Episcopis in Italia existentibus, tenore
puesentium prohibemus, ne quovis praetextu, et ex quacumque causa Hispa-
nos Lusitanos, Oallos, vel Germanos, aliosque quoscumque Ultramontanos,
ciex quibusvis locis extra Italiarn oriundos, non solum ad sacros, sed neque
etiam ad minores Ordines, vcl Clericalem characterem promovere audeant,
$€U praesumant, nisi dimissorialcs suorum Ordinariorum literas a nostris, et
huius Sanctae Sedis Nuntiis, seu Collectoribus in illis partibus commoran-
libus recognitas, et probatas, et subscriptas habeant; eorumdemvc Nuntio-
rum, seu CoIIectorum subscriptiones a dilecto filio nostro in Alma Urbe
Vicario in spiritualibus gencrali similiter examinatae, recognitae, et appro-
batae fuerint, alias promoventes ad annum ab exercitio Pontificalium, pro-
ntoti vero perpetuae suspensionis pocnam, absque spe dispensationis a Sede
Apostolica obtinendac, incurrant eo ipso. Insuper promotos huiusmodi, ac
etiam eos, qui cum falsis, vel fictis, aut fiduciariis patrimonii titulis scienter
se ad Ordines huiusmodi promoveri fecerint, non solum praedictis, vcrum
etiam maioribus arbitrio nostro, et pro tetnpore existentis Romani Pontificis
infligendis poenis.
§ 4. Italos vero, si quos imposterum Clericali charactere insigniri, vel
ad minores Ordines promovcri ab alieno Episcopo cum falsis dimissoriis
contigcrit, etiamsi qualitatibus per Concil. Trident. Decretum c. 16, sess.23,
requisitis praediti sint, nihilominus sequuta tamen prius desuper ludicis
Ecclesiastici declaratione, fori privilegio minime gaudcre, sed seculari iuris-
dictioni, ut antea plene, in omuibus subiacere, et subiectos esse respective
volumus.
§ 5. Sicque, et non aliter per quoscumque Iudices ordinarios, et dele-
?atos etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, sublata eis, et eorum
cuilibet quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et auctoritatc, iudi-
et definiri debere, ac irritum, et inane, si secus super his a quoquam
quavis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit attentari. In contrarium
™en. non obstantibus quibuscumque.
§6. Per praesentes autem Constitutioni rec mcm. Pii Papae II Praede-
Jjons nostri contra male promotos editae 1 nullatenus dcrogare intendimus,
acia " 0Innibus' et si»K»'is in ca contentis, in suo robore, ct cffi-
U. permanere» perinde ac si pracscntes non cmanassent, decernimus.
WttlL Rom., tom. 5, V, p. 289, 290].
1 Cf. N. 57.
392
Romani Po/itifices
206.
Urbanus VIII. motu propr. Licet nullm% IO 8cpt. ^
Licet nullus Episcoponun, postquam rerimini Ecrl^;,
cesscrit, in Beneficiorum Ecclesiastico „m clispo Zne r, , ' pn**
siae sibi antea competenti ingerere se «2^7*^
bilibus Fratribus nostris Sanctae Rom^Tic^XSl "
textu indultorum Apostolicorum eis pro temn we cSES *Ub
nedum unius, sed etiam plurium ftataLS^TS
vel a quarum vinculo ad alias translati absotati 'rSSLtafS
ahas a sespectantia, conferre perscveran, Qaalm^ul^
seu concedendi facultatem huiu«mwrfi Apostolici concess.,
lem, vel Patr hrcha om F, Ep.scopalem, Archiepiscopalem, Primatu-
«l induS tan umC ^
«Ithno loco cesserTt SbTconr^S Cl" "^" PraCSi,> vel CUiuS **"
§ 2 Ostien 1; v r, P°SSe' et debere- ac
Sabinen n cnon T *?" inV'CCm pcrpetuo unltis' et Por,uen- *
exce tis" ; 3^SC rla^T5""'' " ^** *"«
«ate disponendi cle l„,f ^ ,narum Dr0 tempore Pracsulibus facul-
aharum S , m ^ k ,,U,USm0di Ctfam uua cum iuduIto sibi "tiont
ut praefertur, SS?«^f2S^£jS^11BB*' * n°ViSS,'me
luis 555^5Si2 etlam absque eo' auod r«*istren,ur' aut
et extra regula contrirH Slgnalluram nos,ra'u sufficere, et ubique ln iudicio,
§ 4 ac LZ , n°" obstante' fide™ facere.
[! § 5.' E, deincel ° CaUCe,,aria Apostolica describi debere.
|! sentes, et futuros et ar ' Sln£u,0s Cardinales, etiam absentes, prae-
rit, quomodolihet' in *X! qUoscumque- quorum interest, vel interesse pote-
«ntiam praetendere r , ' Ct Hgare' n,I""'»que eorum igno-
forent. posse' non secus ac si eis pcrsonaliter intimatae
num asiumptbnisCt„osrfd,nati dCCrCt°' et dec|a™tione, per Nos in crasti-
'«« Constitutionibus et R f 7- APostolal"s apiccm editis, quod Cardd.
uonum, et Regularum o,\ f N°S post Pr'°rum nostrarum Coiistitu-
•ncludantur, nisi itiae ^S°Tm' Ct publical'°nem impostcrum facicndis non
«dcndac Constitutiones do n ' GardmaHun' «avorern conccrnant, vel ips«
"lorum, seu maioris partis corum consilio editac
Romani Pontificcs
393
necnon pracdictis, et quibuscumquc aliis Regulis, Constitutionibus,
'"ordinationilms Apostolicis, cactcrisque contrariis quibuscumque nequa-
flUlm obstantibus.
[BulL Rom., t°m- °' h P' 1'3' 14J'
207.
Urbanus VIII, const. Apostolatus officium, 23 mart. 1628.
Apostolatus officium, cui meritis licet imparibus, disponente Deo, prae-
sidemus, a Nobis postulat, ut quantum Nobis ex alto conceditur, delin-
quendi fiduciam compescamus in iis praesertim, quorum eo sacrilega pro-
cessit audacia, ut se beneficio minoris aetatis, spretis Apostolicis Constitutioni
bus,confoveant in delictis, quonnn statutis poenis se idcirco iactant minime
subiacere.
§ 1. Alias siquidem a felicis recordationis Clemente Papa VIII Praedc-
cessore nostro emanarunt Literae tenoris subsequentis, videlicet: Clemens
Papa VIII. Ad perpetuam rei memoriam. Etsi alias felicis rccordationis Pau-
lus Papa IV, etc - ■ *
Omittitur residuum, quia ista Consti/iido est snpra, in N. 188,
§ 1 Cum, sicut accepimus, nonnulli privilegio minoris aetatis nimis
temere confisi, et legum indulgcntia freti poenas a dicti Clementis Praede-
cessoris Constitutione in huiusmodi delinquentes statutas parvipendere prae-
sumant.
§ 3. Nosdetestantes, et quantum in Nobis est, cohibere volentes impiam,
el nefariam horum temeritatem, qui atrocissimo hoc scelere Catholicam veri-
Utem, quac solos Presbyteros dictorum Sacramentorum ministros esse docuit,
fjclo impugnant, negotio huiusmodi in Congregatione Venerabilium Fra-
tmm nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium generalium Ipqui-
atorum coram Nobis habita, mature discusso, inhaercntes Constitutioni
praedictae, aliisque decretis per felicis recordationis Paulum Quartum, et
wtum Quintuin Romanos Pontifices Praedecessores nostros contra similia
Penxtrantes editis, eaque etiam ad effectum praedictum matura delibera-
Jtoe, dcque Apostolicae potestatis plenitudine ampliantes, et extendentcs,
^nostra perpetuo valitura Constitutione statuimus, et decernimus, ut de
ntu'"i perPc,l"s futuris temporibus, qui irnposterum ad sacmm Presbyte-
»onc nCm non Pro,n°tus Missam celcbrare, aut Sacramentalcm Confes-
,„r Jm j ,re Praesumpserit* aetate minori annis vigintiquinquc non excuse-
.quommuseidem Clementis Constitutioni subiiciatur, dummodovigesimum
annum COn'P'cverit.
PnefVe • "°n promotus sic delinquens, nulla hal consideraUone
Ordinic Jn,nons aetatis, sive Laicus, sive Clcricus sccularis, aut cuiusvis
^% aui c ngrc,Rat'onis» Soclctatls, etiam de neccssitatc exprimendae regn-
Uu,svis dterius InsHtuH, etlam quantumvis exenipti, el privilegiati,
• 11
394
Romani Pontifices
Nobisque, et Apostolicac Scdi immcdiate subiecti, nccnon MillH
rumcumque, ctiam Sancti Ioannis Hierosoiymitani fuerit fJn , qi
seculari pocnis debitis plectendus. ' datur ^
{Bull. Rom., tom. 6, I, p. 113, 114].
qiu.
208.
Urbanus VIII, const. Cum sicut, 12 sept. 1628.
ron?"1 rSiCUt aCcecpimUS* aIiquibus ^"g^sis, quoruradam Ordinum, *
Congrcgationum a Sede Apostolica indultum fuerit, ut sacramentalcs £
sonarum secularium confessiones audire valeant, etiamsi ab Episcopis Z
t: nec dcsint, qui temere
«severent. hoc ,Psum privilegium caeteris quoque aliorum Ordinum Re L
lanbus competere, ex amplissimis privilegiorum communicationibus, Z
rnn?r t5 ».^.St0,ica obtinuerunt' indeo."e Rat, ut saluberrima Sacri
K Tndcntmi d.spositio hac de re edita,' funditus convellatur.
«ni ,S hu,c mal° oPPortune provisionis nostrae Ministerio obviam irt
vo.entes de Vcn. Fratrum nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium
negotns Rcgular.um praepositorum consilio, omnia, et singula indulta huiu*
mou., aud.end. secularium confessiones absque Ordinarii examine, et apprc
batione quibusvis Collegiis, Capitulis, Religionibus, Societatibus, etiam So-
1! 1. leSU' Co"gregationibus, et Ordinibus tam Mendicantium, quam w
cna.cant.um, necnon Monachorum quorumcumque, etiam Sancti Benedicti,
ivnTi a°.C,,am Q-uibusvis Militiis, etiam Hospitalis S. Ioannis Hieroso
2: ,"e. (luibuscumq^ Ecclesiis, etiam Patriarehalibus, et Metropolitams,
Monasterus , cactensque locis piis, sive eorum, et earum respective Abbatibus,
fKSfc ?n'S' MaSistris- Ministris, Praelatis, Pr.oribus, Rectoribus.ctiam
nomS? . V Provincialibus. Cappellanis, Confessariis, aut aliis quocumque
nom.ne nuncupat.s Superioribus, et personis quibuscumque, etiam quomodo
10« exempt.s, ac Sedi Apostolicae immediate subiectis, cuiuscumque dip»-
tat s praeem.nentiae. et conditionis existentibus, et quovis privilegio munii»,
,r T a SUpPllcat,onem Partium, quam Motu proprio, ct ex certa scicntii,
tercumnlT Potes,at''s plcnitudine hactenus quandocumque, et quaU-
d S" CX qUaV'S' Ctiam de necesS'tate exprimenda causa, et alias quomo-
snmus 21^ aP0St°,iCa auctoritate' te"°re pracsentium revocamus, c*
ac revoc°H abr?gamus» annullamus, viribusque, ct effectu evacuamus,
essc et fQ~ abrogata' et aunullata, vir.busque, et effectu vacw
tionibus rtfu Kel,&,on,bus. Societatibus, etiam Societati lesu. Congrcga
SOnt, qiibus^ m"', S'aC oraeoictis. eo"«mque Supcrior.bus, d P*
Dlu, cUamsi d ' q ^Sft*™* 1,1,0 modo su^agari, minusque ill<* rf
n«en»io Stt . ftSiTfS1 SDCCifiCa' Ct e*oressa- ac de verbo ad ^
toret, mdultis huiusmodi uti posse.
* XXIII. de nf c_
Romani Pontijiccs 395
iesentes vero Literas, et in eis contenta quaecumque ex eo, quod
§ % jn praemissis intcresse haben., seti habcrc praetendentes, ad hoc
quicumque^^ ^ fuerint, de subreptionis, vel obreptionis vitio, aut inten-
V0Ciltl,e trae vel alio quocumquc defectu notari, impugnari, redargui, in
li0mS uontrovcrsiam revocari, ad terminos iuris reduci, aut adversus illas
^'T aue iuris, gratiae, vel facti remedium impetrari nullatenus posse,
illasseniper validas, et efficaces existcre, ct fore, suosquc plenarios, et
,ed illas semper ...... a
llllegros effectus sort.n, e obt,,,ere-
(Bull. Rom., tom. 6, I, p. 142, 14JJ.
209.
Urbanus VIII, const. Decet Romanum Pontiticem,
2 ian. 1631.
Decet Romanum Pontificcm in his vigilantiae, et auctoritatis suae partes
libenter interponere, ut constitutiones et decreta ab eo, praesertim in Consi-
storiosuo secreto edita, semotis quibtislibet dubiis, suum plenarium sortiantur
effectum.
§ I. Cum itaque alias fel. rec. Innocentius Papa Nonus Pracdecessor
noster decreta piae mem. Sixti Papac V etiam Praedecessoris nostri supcr
vacatione locorum, montium, et Romanae Curiae officiorum per assumptio-
nem illa obtinentium ad Cathedrales, vel supcriores Ecclesias facta revoca-
verit: Nosque insupcr in Consistorio nostro sccreto sub die 13 Novcmbris
inni proximi practeriti eandem revocationem confirmaverimus, declaraveri-
mus, et ampliaverimus; prout plenius continetur in decreto nostro desupcr
emanato tenoris subsequcntis, videlicet. In provisionibus Ecclesiarum Cathe-
dralium, Metropolitanarum, Patriarchalium, necnon in Mqnasteriorum Com-
mendis consuevimus dispensare cum praeficiendis praedictis Ecclcsiis, ac cis,
quibus Monasteria commendantur, ut possint compatibilia retinere, sed quo-
num contingit dubitari a quibusdam, an officia Romanae Curiae, et Loca
montium sub nomine compatibilium comprehendantur, Nos ut ambigendi
"isam tollamus, dccrcvimus dcsuper providere per nostram specificam, et
P«uliarem declarationem. Haec praefati huiusmodi decrctum protulimus.
§ 2. Cum alias fel. rccord. Sixtus Papa Quintus Praedecessor noster in
uno sub die 23 Septcmbris omnia ct singula Loca montium, ac Romanae
"nae officia per assumptionem illa obtinentium ad Cathedrales, vel supe-
JWttEccIesIa8 vacare, et alio sub die 21 octobris 1585 celebrato Consistorio
' '"'elligi debere de officiis, ct Locis montium vacabilibus per obitum
^pcctive decrevit, et dcclaravcrit. Nos piae mem. Innocentii PP. Noni etiam
g C ^oris nostri, qui decretum huiusmodi revocavit, vestigiis inhaerentes,
montjVocatloneni huiusmodi confirmantes, declarantes et ampliantcs, Loca
dn|«U^VaCabilia' et officia hufusmodi pcr promotioncm ad Ecclcsias Cathe-
sierioreiam MelroPolitan- aut Patriarchales, seu etiam Commendas Mona-
Um nullatenus, sed per solam promotioncm ad Cardinalatum facien.
3%
Ronuiiii Pontitices
ctiamsi alias officia per Cardinales otbincri, vcl retfneri dobo> "*
vacare decemimus, et declaramus. Non obstantibus erectin ' 7 *****
Locorum montium huiusmodi, Indultis Apostolicis et aliis . ° ^
illorum tenores, etc, latissimc extenden., etc. Ita ut'in «tDilH«TSB^
Apostolicarum super promotione ad Ecclesias praedictas Z ? er,n""
Monasteriorum ex officio possit dari retentio officionim e't i'nlr ^
praedictorum perinde ac si specialiter in slngulfs ptovislonlb™*^^
hmusmod, a Nobis faciendis eadem retentio concessa essefe ^T^
feeilius innotescat, volumus, et mandamus, ut nostra decreti I i ,2"
f rmatio declaratio, et ampliatio in Canccllaria nostra Aposto ic n 1
ct ,n «Wenjo describatur. Placet pub.icetur, et SSSSjt^
conten praemsertum Decretum nostrum, omniaque, et singula in «
pe e u ^ vrWf PerpetU° approbam"s. et confirmamus, il.^
perpetuac et inviolabihs Apostolicae firmitatis robur adiicimus.
9 4. Decernentes, etc.
IBuII. Rom., Lugduni (1673) Arnaud-Borde, tom. IV, p. 214J.
210.
Urbanus VIII, const. Inscrutabills,
31 mart. 1 (i apr.) 1631.
tenebmrl^n .'Udiciorum Dei altifudo non patitur, ut humanus intellcctus
«nSoTolT cor rictus' super ***** se cxtoiiens' arcana in
tate, non so.um cxp Sa 17 ^Ota, nefaria curio,
Reipubhcae ov^tuZ^' ,amq-l,am cxplorata in Dei contemptun..
ven*^ N-fc-ta- arroganti, et pernicioso
sime§ fc| "ec s\x pquamv,'s c'vilibus. canonicisque sanctionibus, ac novis-
edita * Astrolocmn ' S»t Pracdccessoris nostri Constitutioiie desuper
•ura divinare JT* , ICn"ticnri1"1' Vaticinatorum, et aliorum, qui even-
antiquitas aestlmLf m *udenf- q«°sque, uti homicidas, et maleficos
Prihcipte salutc iud ' f po(issimum. qui de summa Relpubllcae, vel
vih«s pocnis inhihi r C praesumcre»t. ars, profcssio, sive exercitium *ft>
1ui,atis filii Dr a css«noscantur: Attamen, sicut accepimus, nonnulli im-
Propnae puslllttatfs obliti, ac lenita.e forsan, vel conniventu
1 Sccundum Bntl
' Cf. N. ,57. '<0m- L,,Rdui" (»673) Arnaiid-Brode, tom. IV, p. 173.
Romani Pontificcs
udcntiorcs facti, vanamque fatidicorum aestimationem aucupantes, in deplo-
Jandam aiiimarum stiarum perditioncm, gravcque Christifidclium scandalum,
am dc Reipublicae, et Principum incolumitate, illis sollicitudinem, homi-
mbus vero inquietis rertim novandartim occasionem ea ratione inferre sata-
genies, prognostica, et praedictiones verbo, vel etiam scripto ederc non eru-
bescunt. Jjjti
§ 2. Nos itaque pcrniciosis huitismodi ausibus quantum Nobis ex alto
conccdilur, obviam ire, ac quos Dei respectus in officio non continet, poc-
narum gravitate, et sevcrioris disciplinac fraeno coercerc volentes, Motu
proprio, et ex certa scientia, ac rnattira dcliberatione nostris, deque aposto-
jicae potestatis plenitudine Constitutioncm per pracfatum Sixtum Praedcces-
sorcm dcsuper, ut praefertur, editam, apostolica auctoritate, tenore praesen-
lium perpetuo approbamus, confirmamus, et innovamus.
§3. Et insuper omnibus, et qtiibuscumque Laicis cuiuscumque sexus,
contliiionis, status, gradus, qualitatis, et dignitatis, etiam Marchionalis, vel
Ducalis existentibus, qui dc statu Reipublicae Christianae, vel Sedis Apo-
slolicae, sive de vita, aut morte Roniani Pontificis pro tempore existentis,
ciusque, usque ad tertium gradiim inclusive consanguineorum Mathema-
ticos, Ariolos, Aruspices, Vaticinatoresve nuncupatos, vel alias Astrologiam
iudiciariam exercentes, seu alias quomodolibet profitentes de caetero con-
suluerint, sive desuper eorum iudicia, prognostica, praedictiones, scu prae-
cognitiones etiam sibi oblatas receperint, illisve quomodolibet usi fuerint,
illispenessescienterretinuerint.aut alicui ostenderint, necnon iisdem Mathe-
maticis, Ariolis, Aruspicibus, Vaticinatoribus, sive aliis Astrologiam iudicia-
nun, scu quamlibet artem divinatoriam quomodolibet profiten., qui iudicia,
prognoslica, seu praecognitiones, et pracdictioncs super praemissis, etiamsi
m noncerto se affirmare protestentur, fecerint, sive a se, vcl ab aliis iam
»cta,scu factas imposterum pcnes se similiter retinuerint, vel alicui dederint,
«u oscndennt, aut de eis quovis modo, etiam improbando [scripto, vel
tiim ri nnt' nedum exco",m"nicationis maioris latae sententiae, sed
konnn Maicstatis rcis, ultimi supplicii, ac confiscationis omnium
ramcu SrrUm' °tiam Romanac Curiae officiorum, ac devolutionis qua-
mque Civltatum, Castrorum, et locorum iurisdictionalium, et feudalium.
«cuUribi. qUOquc' et Presbytcris, aliisque personis ecclesiasticis, tani
uM1uam cu.usvis Ordi.iis, Congregationis, Societatis.seti Instituti, vel
1 queolnqUa|UMCUmqi,C' °tiam HosPitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani,
^Regui/ s CteXCmpfiS,acNobis,et ApostolicaeScdi immcdiate subie-
"w.eldienh T " qUe ^*08' ultra praedictas, etiam privationis beneficio-
ntuum, et p„ JC officiorum ecclesiasticorum, ctiam Monasteriorum, Prio-
petuae ad j„ r.acccptor,arumi ac aliorum quorumctimque, et inhabilitatis per-
2Urum deeradSS rUm obti»cnda, '«a quod pcrsonae ecclesiasticae pracvia
Archieni v ^Urlae sct=ulari tradanttir punicndae, in Episcopali
daetfan, BUDeri Mctropo,itana' Primatiali, Patriarchali, aut quacumque
{l *PecUli not"°y EccIesiastica, vel mundana quatumvia sublimi. excellente,
""""'eationis ac ''1 eHam suIirema constitutis dignitate, casdem excom-
" pnva"0nl8, etiam regimints, et admlniatrationla Ecdesfarum, 1
39S
Romani Pontificcs
et aliorum quorumcumque beneficiorum, et dignitatum quantumvk
marum.et Patriarchali maiorum, ac officiorum suorum, et inhabilit f
ipso facto incurrcn. Apostolica auctoritate tetiorc praesentiuni mflta ****
imponimus. ""gimus, ^
§ 5. Cognitionem autem causarum huiusmodi quoad personas i
st.cas, tam seculares, quam regulares in Urbe nostra, et illius dktnV,
dilectos filios nostrum in Urbe Vicarium in spiritualibus generalem Z
eiusdem Urbis Oubernatorem, ac causarum Curiae Camerae AposS 2
torem Generalem, et eorum quemlibet in solidum, extra vero Urbem -
d.strictum in Provinciis Nobis, et Apostolicae Sedi subiectis ad S R P f
dmales in eisdem Provinciis de latere Legatos, et Prolegatos, acPrae^
in digmtate Eccles.ast.ca const.tutos pro tempore existentes, in aliis veroomr,
bus, et s.ngulis Provinciis, Regnis, Civitatibus, Oppidis, Castris, et Iocis.ta»
sub nostra.et dictae Sedis, quam cuiusvis alterius Principis ditione compre-
nensis, pnvat.ve quoad omnes.etiam Superiores Religiosorum, ipsisque Sut»
noribus pen.tus exclusis, ad Ordinarios locorum, ubilibet vero locorum etiam
ad naereticae pravitatis Inquisitores spectare volumus.
§ 6. Mandantes Dilectis filiis nostris, et dictae Sedis de latere Legatis,
et eorum V.celegatis, et Praesidibus praedictis nunc, et pro tetnpore cxistea-
t.bus, necnon Venerabilibus Fratribus, Patriarchis, Archiepiscopis, et Epi-
scopis s.nguhs videlicet, In suis Civitate, et Dioecesi, et quoad loca into
nnes al.cu.us Dioecesis, non tamen de Dioecesi existentia ipsarum Dioecesun.
mtra quarum f.nes eadem loca extiterint, quo vero ad ea quae extra finesili-
cu.us D.oeccs.s consistunt, vicinioribus eorumdem locorum Ordinariis. ac
et.am Inquisitonbus praedictis, quatenus ad instantiam cuiusvis Fisci, «I
aeiiuntiatons, ac etiam ex eorum officio causarum huius.nodi cogniliono
susc.p.entes, praev.a etiam avocatione a quibusvis aliis supra non exprtSS^
nec a Nob.s spec.aliter delegatis in causis ipsis modo praemisso procedant
™JJ ,ur,s' et facti remediis opportunis, invocato etiam auxilio brachii
§7. Inhibcntcs insuper tam Decanis, et Capitulis Ecclesiarum Cathedri-
ium, Metropolitanarum, et Patriarchalium, necnon quorumvis Ordinum, ti
cZTm^S hm' Societatu™. et Institutorum, ac etiam Hospitalis pi*fr
22 Supenonbus Conventibus, et Fratribus quantumvis exemptis, ne sub
olTn n"'S benef,C,orum' et officiorum quorumcumque per eos respcctivt
lcUvTT' 3C S,mmtCr lnhab,,itaKs ad *b in futun.m ob.inenda, vocisque
mrifa ' rXt% neC"0n «communlcatibnis latae sententiae eo ipso incur-
nne !i^!mS' °rd,narios Ioco"»"> necnon Legatos, seu Vicelegatos, altosq"
stare s,„V" T huiusmodi Procedcntes quoquomodo impedire, mole-
a d fuerinl ' 'Udcan!» Vd P™*«nuuit, ac etia.n mandantes, ut quoti«
riores actu fMr^UlS,t' Rdigiosos 'Psos. etiamsi alicuius loci regularis Su|*
se« quibt i d ' 0r.dinariiS' se» Vice.egatis. ac aliis Diaedfcfe
*mSZ SSSJ^ consigncnt cum sc"Pturis' et actis si qu*
§ 8 Sicque, et non alitcr, etc.
PM"- Rom., tom. 6, l, p. 2oo_270)
Romani Poniificcs
211.
Urbantis VIII, litt ap. Ex dcbito, 22 febr. 1633.
Ex debito pastoralis officii saluti animarum, et fidei catholicae propa-
uationi prospicieiites, ea, quae provide a Romanis Pontificibus Praedecesso-
ribus nostris propterea ordinata fuerunt, si subinde experientia doceat, ea
mutatione indigere, libcnter immutamus, aliasque disponimus, prout ad fidei
atholicae propagationem, et animarum salutem huiusmodi conspicimus in
Domino salubriter expedire.
§ l.Alias siquidem fel. record. Gregorius Papa XIII Praedecessor noster,
certis tunc expressis causis adductus, pcr suas in simili forma Brevis Lite-
ras sub dat. die 28 Ianuarii 1585 Pontificatus sui anno XIII omnibus Patriar-
chis, ct Episcopis, etiam Provinciae Chinae, et Iaponis, sub interdicti Eccle-
siastici, et suspensionis ab ingressu Ecclesiae, et Pontificalium exercitio; aliis
vero Sacerdotibus, Clericis, et Ministris Ecclesiasticis, tam secularibus, quam
cuiusvis Ordinis regularibus, cuiuscumque status, gradus, ordinis, et condi-
tionis existerent, sub excommunicationis maioris poenis ipso facto incurren-
dis interdixit, et inhibuit, ne ad Sinarum regiones, et Provincias Iaponicas
Evangelii praedicandi, vel doctrinam Christianam docendi, aut Sacramenta
administrandi, aliaque munia Ecclesiastica obeundi causa, sine suae, et Sedis
Apostolicae expressa licentia proficisci auderent.
§ 2. Postmodum autem rec mem. Clemens Papa VIII similiter Praede-
cessor noster, accepto quod tam Chinae, et laponum, quam aliae illius vici-
nae, et adiacentes Insulae, Regiones, et Provinciae, ac finitima Regna Indiae
Orientalis amplissima, et populis refertissitna crant, et pro tanta animarum
mullitudine ad fidem catholicam traducenda, et spiritualibus alimentis fovenda,
pluresoperarii.ac ministri necessarii erant, quatn ex sola Religiosorum Socictate
lesu haberi potcrant; omnibus, et singulis Mendicantium Ordinum Magistris,
wi Prioribus Oeneralibus tunc, et pro tempore existentibus indulsit, ut cum
neccssitas postulasset, quoslibet Ordinis sui spectatae vitae, et eruditionis
raiposos, quos nimirum ad praedicta officia, et ministeria idoneos, et utiles
« in Domino iudicarent, per Lusitaniam dumtaxat, et suscepta indc navi-
Pnone, m Indias, et Civitatcm Goam, atque ad Superiores Ordinum in illis
Pnibus existcntes transmittere; ct tam ipsi sic transmittendi, quam alii
Pradictorum Ordinum Religiosi in cisdcm Indiflrum partibus existentes,
■! oc muiu,s obeundum a suis Magistris, Ministris, vel Prioribus Gene-
ctas
'Kseu aliis Superioribus electi, et approbati, tam ad Iaponicas praedi-
R^onim, et terrae firmae Indiae Orientalis Insulas, Regiones, et Provin-
• quam ad alias proximas, et adiacentes etiam Chinae, et finitimorum
^ «oedere possenU. 1
accemo Ef SUbinde fe,« record. Paulus Papa V similiter Praedecessor nostcr,
■ «perlentfa compertutu esse, quod prohibitio accedendi ad Indias,
H Onerosa, 12 dec 1600. - Bull. Ro.n., tom. 5, II, p. 323, 324.
Ro/nani Pontifices
et Civilatem Goam alias quarn per Lttslfaniam, nec oui sn.7T! "
fnictum protulerat, neque Catholicae fidei propagationis Lln, * »
et propterea ut tan.um opus Dei. ^^JJ^S^J^^
posset proWdcre voiens, omnibus, et singulis MendLS o^ ^
stns, M.mstns, seu Prioribus Generalibus, aut alio quocumm
cupatis Ordinum capitibus tunc, et pro LpiT^Z ^T^
sitas postularet, quoslibet Ordinis sui specfatae vitae, S ; ?^
quos mmirum ad praedicta officia, et munia idoneos et «Z °" rCl'gios*
.udicasscnt, ad Supenores Ordinum in Ulis partioug existentTs
al.am v.am, quam per Lusitaniam, in laponicas et alias M k n 1 • *"
ceutes, ct finitimas Insulas Provinchs n, iw proximas, adia.
rc-iquis dictarum UlJ£ S^^SSL SSfft "
per omnia, et non a.iter, transmittere libere e Tc Si± Sft-
ahasprout in Gregorii, et Clementis ac Pa, li v d , 1 Indulsit- «
rum Literis desuper e pedi^ n 1 t Praedecessorum praedicto
Haberi volumus, pLniuTcontLtur pr°
nationet f SS* C°mpertUm *"* «*
sione b^^iSS^^ no" ^cere, easque aliqua provv
sanctum Clu £i TW^F r ' * Reg"a aC '"iliui Sw»
Nos Pl o fid nosT d2 "! P,raKdiCari' Ct Pr°pagari P0Ssit' ac *
nostris Sandae Rom, t °, P°St habifam CUm ^nerabilibus Fntribm
per univers rmunTume Cardinalibl'* "egotio Propagandae Fid«
Praede e o XnSS £ C??0"* ^11™ deIiberati°n™. praefati Paul,
cumque O™* «J^r1^ Ct Re.igionu.caia,
Positis. seu Prio ! ib ^s<£ SSS^/^^ ^
et pro tempore existenlih,^ ?' . qUocun,1ue nomine nuncupenlur.nunc,
mus, et indugem' s u f"*' «^ntate apostolica tenore praesentium conced^
Religionum iS^ JTJSl ^*1**™ V,'SUm fuerit' auoslibc, m
scientia Soneo £s Tad M^" ^°S°8' QU°S ^ V,'ta> "
vincias, Reeiones P< P f",^5 ,1,dicav"int, ad praedictas Insulas, Pro-
Lusitaniam eUicite^ ******** Pcr aKas Was, quampa
quis praefatarum L te arum T ' PT* " «Jeut; servat. tamen in r*
bus, et per omnia et n or ? aUtT Praedecessoris nostri forrna in °m"
nls, um mmnMeSrtlmqi,e Ecc,esiastic°*. et Religiosos cuiuscumque Ordi-
seculares, ReliSosnn, qUam Mcndi«ntium, etiam Socictatis ksu, el
»es, et Reg„a n™° "7" " praefertur- «Men. ad Insulas, Provincias, Regio-
la,ae sententiac vin. .. accesfUm ,,l»'usmodi impedientes excommunication»
s,°licis CoiwuSnlllJlt 3 SaCn'S Cano»ibus, Conciliorum decretis, ac Apo-
Praesertim |„ gacris S T" ^osis, ac etiam aliis Ecclesiasticis,
Iares districte prohiben» constitu,is. mercatura, et negotiationes secu-
s,'t. huiusmodi ocrsnn,. \- Valde damn°sum, indecorum, et indeccnsexn
rsonas d.v.no cultui mancipatas, ac praecipuc IIM
' C°n,<" ^ ^01^' ' ' ,UB" » «. - Bu.l. Rom., tom. 5, III. p. 318, 3.9-
Romani Pontifices
401
edicandum Sacrosanctum Christi Domini Evangclium destinatae sunt,
\ ^jjg (nercaturis, et negotiationibus se immiscere, aut opcrarn dare; prae-
dictorum sacrorum Canonum, ac Decretorum, Constitutionumque Apostoli-
carum dispositioni inhaercntes, auctoritate apostolica, earumdcm ten. prae-
sentiuni, Religiosis omnibus cuiuscumque Ordinis, et Instituti, tam non
Mendicantium, quam Mendicantium, etiam Societatis lesu, eorumque singulis
um in praedictis locis nunc existentibus, quam in futurum ad illa mittendis,
omnem, et quamcumque mcrcaturam, seu ncgotiationem, quocumque modo
ab eis fieri contingat, sive per se, sive per alios, sive proprio, sivc Commu-
nitatis nomine, directe, sive indirecte, aut quovis alio praetextu, causa, aut
colore, interdicimus, et prohibemus sub excommunicationis latae sententiae
poena ipso facto incurrenda, ac privationis vocis activae, et passivae, offi-
ciorum, ac graduum, et dlgnttatum quorumcumque, etiam inhabilitatis ad
c3, el insuper amissionis mercium, et lucrorum ex cis; quac omnia a Supe-
rioribus Religionum, ex quibus delinquentes existent, reservanda erunt ad
usum Missionum, quas eaedem Religioues habent, et habiturae sunt in futu-
rum in praedictis Indiis, et non in alios usus; eisdem Superioribus districte
praecipientes sub eisdem poenis, ut in hoc invigilent, et contra delinquentes
ad praedictas poenas procedant, sublata eisdem facultate huiusmodi delin-
quentibus aliquid ex dictis mercibus, et lucris quantumvis minimum remit-
tendi, aut condonandi.
§ 9. Quod si forte aliquae controversiae inter Religiosos dictarum Reli-
gionum, quod Deus avertat, oriantur, Episcopi locorum praedictorum pro
tcmpore existentes, tamquarn Sedis Apostolicae delegati illas decidant, et ter-
rainent. Si vero graviora quaedam negotia occurrerint, ea ad Nos, et Roma-
nos Pontifices, Successores nostros quantocitius ab eisdem Episcopis refe-
rantur; ut quod in illis statui, ac dccerni dcbeat, matura consultatione adhibita,
provideri possit: sicque volumus, et ordinamus.
§ 10. Decernentes, etc.
[BuiL Rom., torn. 6, I, p. 338-341].
Url
212.
)anus VIII, const. Nuper pro pnrte, 25 iun. 1633*
§ I. Nupcr pro parte dilectorun) filiorum Procuratorum Ocneralium Ordt-
m bancti Francisci, Sancti Augustini, ct Beatac Mariae de Monte Carmelo,
Fratr hCCat0rUm nuncuPat- Nobis cxposittun fuit, quod alias a Venerabilibus
praen vn0StriS Sanctac R°manac Ecclcsiae Cardinalibus Sacris Ritibus
Procu t ,emanavit decretum tcnoris subsequentis, videlicet. Instantibus
«I Aum H i Qenera,ibus Ordinum Praedicatorum, Sancti Francisci, San-
Curatis i"1- Ct DiscaIceatoru>" Cannelitarum, declarari, Primo, an liceat
*dum dcf Ut,S C°rUm iuribus Parocfilalibus, impedire contra voluntatcm hae-
1 K Eccbv11"0!0"1"1' ne ,<eKulares ad funus corpora dcfunctorum ad quas-
las dcfcre"da, uua cum Parochis, ct Clcricis processionalitcr asso-
3|
\m t
■ ■
26
402
Romani Pontifices
cient. Et ad hoc Sacra Rituum Congregatio respondit, ReiniiatN .
proposito non posse impediri. Secuudo, an praedicti Curati n ^
haeredes, seu executores testamentarios, ut pro defunctis oui COgtrt
Ecclesiis Regularium. in Ecclesiis etiam Parochialibus celebrari f^""
novendialia, et Anniversaria, prout celebrantur in Ecclesiis RP™,
quibus cadavera sepeliuntur. Et Sacra Rituum Congrecatio r«n„ T'
posse cogere. Die vigesimatertia Aprilis 1633. respondit, noo
§ 2. Cum autem, sicut eadem expositio subiungebat, dicti «no„ ,
Decrctum praeinsertum apostolicae nostrae confirmation s r o" cornt
n,n summopere desiderent: Nos illos specialibus favoribus. et I a £ *
sequ, volentes, et eorum singulares personas a quibusvis excommu Zkl
suspens.orus et interdicti. a.iisque Ecclesiasticis sententiis, cewur i d p2
a mre vel ab homine quavis occasione, vel causa la.is, si quibu, qS
dohbet mnodatae existunt. ad effectum praesentium dumtaxat con . u
nomme e* abso,utas fore ^sentes, supplication bus I
n erZ no^°, ^ P°rrectis tadfa2 decrelum p»
msertum apostohca auctontate tenore praesentium approbamus et confir
eTrgu, qLi,1Vi0,abl,iS aPr°,iCaC f,rmitatis -burTdiicimu^ac
*^n?:^rm facti defectus' si qui desuper
§ 3. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 6, I, p. 358].
213.
Urbanus VI», const. Coelcstis flierusale^ 5 lnL .634-
Mater:0FCcS!:lHierUfa!ern C,VeS' quorum g,0ri0sl's natahtiis sancta laeUtur
wJ*^hS!$ rS Sa"CtaC Sedis Apostolicae ministerio a piis utnu,
cem l H-LS F S Ve',erantUr terris- ita Ro'"anl"" dccct Pon""-
rant, ct"iZaeVT'dem ?S SoIicite anlmadvertentes abusus. qui irrcp*
™rtyrii hZ J CCSSabanl '» 'olendis quibusdam cum sanctitatis, int
BeattRcaX hono°r,0ne defUnC,l'S' Ql,i' ctsi neoue CanonizaHonfe, nequ<
in Oratorii ° , ^ CSSCnt ab cadem Scdc' eorum ,an,e"
P"vatiS> cum Iau e;iiq"e,,nHECC,eSiiS a,,'SqUe ,0C,S Dublicis' atqUC
ct revelationes nli™ . t ,S* seu sPlendoribus proponcbantur, miracnla.
in »ibris rerum 'h ' .bencficia a D*o per eorum intercessiones acccpU
^bellac, inugines c gcstarum «arrabantur, ct ad illorum sepulchra
Pad«. et alia |Um'lna !~ al,ae ad benehcia accepta testificanda, et
»»»U3 pro dcbito offirii P°n? antUr: VoIenteSqlle proindc huiusmodi abu-
0ffidi pastora>* occurrere, re etiam cum Venerabilib^
Romani Ponlifices
403
'bus nostris Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus contra haereticam
itatem in universa Republica Christiana gencralibus Inquisitoribus ab
Padem Sede spccialiter deputatis, communicata, et mature considerata, ac
discussa, dc eorumdem Cardinalium consilio sub die 13 Martii 1625 1 decla-
ravimus, statuimus, et decrcvimus, ne quorumvis hominum cum sanctitatis,
seu martyrii fama (quantacumque illa esset) defunctorum imagines, aliaque
praefata, et quodcumque aliud venerationcm, et cultutn praesefcrens, et indi-
cans, in Oratoriis, aut locis publicis, seu privatis, vel Ecclesiis, tam secula-
ribus, quam regularibus, cuiuscumque Religionis, Ordinis, Instituti, Congre-
gationis, aut Socictatis apponerentur, antequam ab Apostolica Sede canoni-
zarentur, aut Beati declararentur, et (si quae appositae essent) amoverentur,
prout eas statim amoveri mandavimus. Ac pariter imprimi de caetero inhi-
buimus libros eorumdem hominum, qui sanctitatis, sive martyrii fama, vel
opinione, ut praefertur, celebres e vita migravissent, gesta, miracula, vel reve-
btiones, seu quaecumque beneficia, tamquam eorum intercessionibus a Deo
accepta continentes, sine recognitione, aut approbatione Ordinarii, qui in iis
recognoscendis Theologos, aliosque pios, ac doctos viros in consilium adhi-
beret: et ne deinde fraus, aut aliquid novum, et inordinatum in re tam
gravi committeretur, negotium instructum ad Sedem Apostolicam transmit-
teret, eiusquc rcsponsum expectaret: Revelationes vero, et miracula, aliaque
beneficia supradicta, quae in libris horum hominum vitam, gestaque conti-
nen. eatenus sine recognitione, atque approbatione huiusmodi impressa erant,
nullo modo approbata censeri voluimus, mandavimusque. Ad horum homi-
num sepulchra vetuimus etiam, ac inhibuimus tabellas, atque imagines ex
cera, aut argento, seu ex alia quacumque materia, tam pictas, quam fictas,
alque exculptas appendi, seu affigi, et lampades, sive alia quaecumque Iumina
accendi, sine recognitione ab Ordinario omnino, prout supra, facienda, Sedi-
que Apostolicae referenda, ac probanda. Declarantes, quod per suprascripta
praeiudicare in aliquo noluimus, neque intendimus iis, qui aut per commu-
nem Ecclesiae consensum, vcl immemorabilem tcmporis cursum, aut per
Patrum, Virorumquc Sanctorum scripta, vel longissimi temporis scientia, ac
Werantla pracfatae Sedis Apostolicae, vel Ordinarii celebrantur. Cumque
postea dic secunda Octobris ciusdem anni 1625 a quibusdam revocari in
um acccpissemus, an tabellas, et imagines, quas In posterum offerri con-
"geret, recipere, ct antea oblatas conservare liceret: Nos, qui tantummodo
jotaimus occurrendo abusibus, qui irrepcrc videbantur, certiorem parare
ma corum in tcrris gloriam, quorum sanctimoniam divinae clementiae
comUent adm'randis °Peribus iHustrarej re prius cum eisdem Cardinalibus
hmun,ca,a' dc si^ili eorum consilio declaravimus,2 quod sicut numquam
que faKiirUSj nCC intentionis nostrae fuit prohibere oblationem, receptionem-
abellarum, ct irnaginum huitismodi, ita, ut deinceps nulli dubitationi
Slam ^t,nJIlerclur' statuimus, et decrcvimus, ut quoties ad aliquam Eccle-
Pratoriunij locumve alium publicum sccularem, scu rcgularem
3 5U|| K°™-> tom. 5, V, p. 313, 319.
U BulL Ro'»m tom. 5, V, p. 319.
-104
Romani Pontijices
tabellas, et imagines, aliudve simile quispiam deferretaTht^TT^^
num inter Sanctos, vel Beatos non adscriptorum, quamvis cUm? T M
sanct.tat.s fama demortuorum. optata se impetravisse dSS li ES? *
siastfcia personis Ecclesiarum, locorumve praedictorum r7.r,
tabellas, et imagines, sive pictas, sive ex quavis materia fl£
quaecumque collatae gratiae fidem facientia simul cum de fcSfff ^
que qu, conscii fuissent, attestationibus recipere, atque approb 1 ^
narns, ad quos referre statim omnia tenerentur, n Stl^
ab Ecclesia loco custodire, ibidemque iam amo ta colloc ° e 1*
s, quando Dominus talium virorum merita Beatificat on Seu SS"
n,s honore in terris decorare voluisset extarent hnl.iZ^; ^3"0"122"»
lescumque probationes Apostolicae ^fel^^
nr^ri^ t eps quispiam ordi'-°-. sinaiK
au S^fc|^?^^,^,,n-, SUper/'icuius utr'-q»e sexus cum sanc.ibti,
eiusmod 7s L «dTnT • ? I*** reveIationii-> a.iisvc
peret auf ? m[CgT° ,nf°™a«ones quoquo modo rtd-
^mv tS^^uT1™'' "UC USqUC reCCPtaS '"fonnationes, instr,-
Ste E r!^ Prosequeretur. nisi postu.ator prius per .eg.-.imas
UMto^Sfc rebt "CS PerS°nam e,'US'de cuiusmiScu^n^
scriptam i'n n «1 gQSt!S sa»'ctitatem praeseferentibus ageretur, pne-
rit et li Dos al ° deCret° f0rma,U °mnino scrvatam extitisse docu^
hoc spe dalite ^ lo.rCCeSS'Vf1idem 0rdinarius. aut ab Apostolica Sede ad
^Sl^ d"lgCnti Praehabita disq"'sitione circa eamdem
S jrffi tT* nU"ate,,US co"^aventum esse, rite pronund,
n Lns missi ad Z l Z °b8ervctur' Statuimus iusuocr. ac dccr«
Sacror Ri u \P ?■ Undecumque huiusmodi processus a Congregationis
aP iantu nisl nriuT °' "T™ Fidei Promofore quo^'odolibf,
cL ob a^o Tu Cco1;;^, SaCr°rUm RitUUm Congregatione, a.io «iu*
•peciaiiterdeCnTm lT , ' *? C° °rdinarium. au< ab Apostolica Sede
praelibato decSo neauan», * *i praemittitur> cognovisse, ac pronuntiasse
Nobis iudicia.iter a qr ' COntraitum essc- P'ene constiterit, ac deindea
longissimumtempus iZsvp'05 Pr°CeSSUS facu,tas induIta fuisset. Insuper
creto, intd.igi 25*^ lmm^orabilem cursum, de quo in praedictode-
°eque his atque inf • ' tempus centum annorum metam excedens:
nata sunt, alicnn ?I,hn 7 !?• omnibus' qnae in his decretis disposita.ct ordi-
stolicis quibuslibc aZn d'fficu,tate> Ordinariis locorum, et Delcgatis Apo-
Sedem Apostolicam de °mnmo interPrctandi facultatem ademimus, utquc
mandavimus cisdcn It," COnsulerent' ab eaque responsum expectareni,
tinetur. * al,as Pr°u* in decretis dcsupcr editis plenius con-
* 67' ^ R" C- ^ «** 12 mar, mh _ ColIcclanea s Q ^ ^ Fide>
vol. I.
Romani Pontijices
405
§ 2. Quare inviolabili decretorum praedictorum observationi, quantum
curn Domino possumus, consulere volcntes, Motu proprio, et ex certa scientia,
ac mera deliberationc nostris, deque Apostolicae potestatis plenitudine, decreta
pracdicta cum omnibus, et singulis in eis contentis, tenore praesentium per-
petuo approbamus, et confirmamus, illisque inviolabilis apostolicae firmitatis
robur adiicimus: omniaque, et singula decreta huiusmodi ab omnibus, ad
quos spectat, et in futurum quomodolibet spectabit, observari omnino prae-
cipimus, sub poena nullitatis quarumcumque informationum, processuum,
ac interprctationis aliter, quam praevia suprascripta praecognitione instru-
ctorum, eorumque admissionis, publicationis, aut ,'nterpretationis; ita ut
earumdem informationum receptioncs, proccssuumve instructiones, necnon
eorum admissiones, ac publicationes, et interpretationes habeantur pro non
receptis, non instructis, non admissis, non publicatis, interpretatis, eorumque
amplius ratio aliqua nullatenus alicubi umquam haberi debeat.
§ 3. Decernentes praesentes Iiteras, et in eis contenta quaecumque, etiam
a eo, quod quicumque in praemissis, seu eorum aliquo interesse habentes,
seu quomodolibct habere praetendentes, ad praemissa vocati, et auditi, minus-
quccausae, propter quas eaedem praesentes emanarint, adductae, verificatae,
seu alias sufficienter, aut etiam nullatenus iustificatae fuerint, nullo umquam
tempore de subreptionis, obreptionis, nullitatis, aut invaliditatis vitio, seu
intentionis nostrae, aut alio quovis defectu, etiam quantumvis magno, inex-
cogitato, et substantiali, sive etiam ex eo, quod in praemissis, seu eorum
aliquo solemnitates, et qttaevis alia servanda, et adimplenda, servata, et
adimpleta non fuerint; aut ex quovis alio capite a ,'ure, vel facto, aut sta-
luto, vel consuetudine aliqua resultante, seu etiam enormis, enormissimae,
el tolalis laesionis, aut quocumque alio colore, etiam in corpore iuris clauso,
*u occasione, vel causa, etiam quantumvis iusta, rationabili, et privilegiata,
«'am tali, quae ad effectum va.iditatis praemissorum necessario exprimenda
loret; aut quod de voluntatc nostra huiusmodi, et aliis superius expressis,
seu refatis nihil uliibi apparcret, seu aliter probari posset, notari, impugnari,
'nvaiidan, rctractari, in ius, vel controversiam revocari, aut ad terminos
'uns rcduc, vel adversus illas restitutionis in integrum, aperitionis oris, redu-
onis ad viam, et terminos iuris, aut aliud quodcumque iuris, facti, gratiae, .
^ mstitiae remcdium impetrari, seu quomodolibet concedi, aut impetrato,
concesso quempiam uti, seu sc iuvarc in iudicio, vel extra posse; neque
tionibu'riCSCn,CS 8Ub quibusvis slmllium, vel dissimilium gratiarum rcvoca-
Pro tem SUSpci,sionihus- ''mitationibus, aut aliis contrariis dispositionibus
ptas nCP°r,e quomodolibct faciendis comprchcndi, sed semper ab illis exce-
narios er.P UOquc valil|as, firmas, ct rfficaccs existere, ct fore, suosque ple-
qUOs snec»", Kr°S effcclus sortiri, et obtincre, ac per omnes, ct singulos, ad
§ 4. Si Ct quomodo,ibct spectabit in futurum, inviolabiliter obscr\'ari.
cumquc lud Ct 00,1 a'iter m Pracn,issis omnibus, et singulis, per quos-
Audiiores 1°? °rdinarios- ct delcgatos, etiam causarum Palatii Apostolici
M Nuntio'sC » ,Ctae Roruanac Ecclcsiac Cardinalcs, ctiam dc latcrc Legatos,
cau^ ct j ' f 3 os 9uavi"? auctoritatc, ct potestate fungentes, in quavis
antia, sublata eis, et corum cuilibct quavis aliter iudicandi. et
406
Romani Ponlifices
ntcrpretandi facu tate, et auctontatc. ubique iudicari, et
irntum quoque, et inane, si secus super his a quoquam aUav ^
sc.enter, vel ignoranter contigerit attentari. q 18 auc,0rit»fc
§ 5. Quocirca Venerabilibus Fratribus Patriarchis Prin,««i.
piscopis, Episcopis, et aliis locorum Ordinariis, ^£5f«S *2£
et Apostolicae Sedis Nuntiis. ac haereticae pravitatis taquStoribw S
cx.stcnt.bus, per apostolica scripta mandamus, ut statim tq e 1^'
hterae nostrae ad eorum, et cuius.ibet eorum notitiam pe^ nerin T''
qu.sque respective Dioecesi, ve. Provincia sedulo pervigife "e si H
bat.on.bus praedictis imagines cum memoratis signis exnon-in u , » • Pl?
reveUtione, ac bcncflcia praedicta ^^^^'^Z
s.ta f.ant: transgressores vero si regulares fuerint, privationis suomm I
c.orum, ac voc.s activae, et passivae, necnon suspensionis TJSZm
nis e TlZt'- flati01 ParitCr SU°rUm 0ffid0rUm' ^pens^s "
r 'pe tive ZTeTw^ ^T^' ™^<»W suorum ordinu,
pro modo l8? i„5 h° praed,ctorum Ordinarionun, seu Inquisitorun,
ri »t auMmaJ^V ^ ^ libros impres*
fo maverinT r et ? sculPseri"<. *™ quoquo modo affixerint, «I
5S^i3fHiq,!!! ar,'f,CeS CirCa Praemissa qualitercumque delinquente,
poeni s LT am't,ant' Ct inSUper Pecu™^ a.iisque etiam corpora.ibus
arWt o am,h T'niA gravitatem' eorumdem Ordinariorum, seu Inquisitorum
Parl te , n J C°ntradictores q^slibet, et rebel.es, ac praemissis non
^ t : se"ten"as. censuras, et poenas Ecclesiasticas, aliaque oppor-
^maHon! faCt'/emedia' et quacumque appellatione, recursu, el
^™tZJ^™p"™d0' invocato etiam ad uoc' si ^ **
§ 6. Non obstantibus. etc.
[BulL Rom, tom. 6, I, p. 412-414].
214.
Urbanus VIII, const. Si quid est, 2 sept. 1634.
(si In wrLTnJ" r<ibUS humanis plane divinum, quod nobis supernicivcs
Sacrificiun, 1? inV,derc Possent- id ce*e est Sacrosanctum Ws$*
»" S ^eSm fCnCflCI° * Ut ho"""es quadam anticipatione possid^nl
cocli tcrraeoiu r n OCU'°S habcnt- et nianibus contrectant ipsum
tantum privilecriMm r?0"1' Qu° magis est mortalibus laborandum, ul hoc
negMgcntiae osorl h°nore debito «ueantur, cavcantque Angdos
ttcri mysterii iShJS^l aemuli vcncrationis. Hinc factum estf ut huius
deccssores nostr P n i ratl0nem' ac P«ccs, quas Summi Pontificcs
instaurari curaveruntSN Clemens Vl" dlllgentlssime recognosci atquc
■M. et si quid f'(™°S ?uo^uc c°™m vestigiis inhaerentcs, iterum etf-
c"rsus corrupcnt 3». ? ! ass,duus (q«od plcrumquc contingit) tcmpo*
PWcIi nitorem irfoSrt 11 i*"* Quafn°brcm sicuti nuper ad tUvjri
man Brev"num, ita demurn huius cxemplo ad divW
Romani Pontijices
407
r 1 ornarnentum corrigi Missale mandavimus. Et quoniam hascc quasi
as Saccrdos instar Cherubim prisci mystici Tabcrnaculi quotidie
alaSjjtqlad vcrum mundi Propitiatorium, decct esse plane geminas, atque
P\. ' jiujus rci curam commisimus viris eruditis, ac piis; quorum dili-
U"'tia ita opus pcrfectum cst, ut nihil desiderari amplius possit. Nam rubri-
cae qu^c sensim at) usu rituclue vetcre degeneraverant, in pristinum resti-
lutac quae vcro non ita captui legentium accommodatae videbantur, clarius
cxplicatae; practerea collata omnia cum codice sacrae Scripturae Vulgatae
cditionis, quaequae diversae irrepserant, ad eius unius exemplum normam-
que correcta sunt. Verumtamen parurn prodesse consucvit solertia Correcto-
rum, nisi ad eam par Typographorum accedat industria: propterea dilecto
filio Andreae Brugiotto, Typographiae nostrae Apostolicae Praefecto man-
davimus, ut Missale ita expurgatum in lucem emittat; sed quae in posterum
cxtra Urbem irnprimi contigerit, ea non aliter, quam ad exemplar in dicta
Typographia nunc editum imprimi posse permittimus, requisita tamen prius,
ctinscriptis obtenta dilectorum filiorum Inquisitorum haereticae pravitatis,
in iis locis, in quibus fucrint; ubi vero non fuerint, Ordinariorum locorum
facultate; alioquin si absque ea dictum Missale ipsi posthac imprimere, aut
Bibliopolae vendere praesumpserint, Typographi, et Bibliopolae extra Statum
nostrum Ecclesiasticum existentes excommunicationis latae sententiae, a qua
nisi a Romano Pontifice, praeterquam in mortis articulo constituti, absolvi
nequeant; in alma vero Urbe et reliquo Statu Ecclesiastico commorantes,
quingentorum ducatorum auri de Camera, ac amissionis librorum, et typo-
rum omnium Camerae praedictae applicandorum poenas absque alia decla-
ratione irremissibiliter incurrant eo ipso: et nihilominus eorumdem Missa-
lium pcr cos de cetero absque huiusmodi licentia imprimendorum, aut
vendendorum usum ubique locorum et gentium sub eisdem poenis interdi-
cimus, et prohibemus. Ipsi autem Inquisitores, seu Ordinarii locorum, ante-
quam huiusmodi licentiam et facultatem concedant, Missalia ab ipsis Typo-
graphis imprimenda, et postquam impressa fucrint, cum hoc Missali aucto-
ritate nostra recognito diligentissime conferant, ncc in illis aliquid addi, vcl
minui permittant. In ipsa vero licentia originali obtincnda, de collatione
facta, ct quod omnino concordent, manu propria attestentur: cuius licentiae
jopia initio, vel in finc cuiusque Missalis semper imprimatur. Quod si secus
taerint, Inquisitores privationis suorum officiorum, ac inhabilitatis ad illa,
c* aba in posterum obtinenda; Ordinarii autcm locorum, suspensionis a
«Wnis, ac interdicti ab ingressu Ecclcsiae, eorum vero Vicarii privationis
UmUiter officiorum, et beneficiorum suorum, et inhabilitatis ad illa, ct alia
I" pos,erur" obtincnda, ac insuper excommunicationis absque alia dcclara-
°ne poenas incurrant eo ipso. Ceterum pauperum Ecclcsiarum, Clcricorum,
^Personaruni Ecclesiasticarum, ac Typographorum, et Bibliopolarum quo-
^mcumquc indemnitatis ex benlgnltate Apostolica rationem habcntes, eisdcrn
^saia hactenus imprcssa penes se habcntibus, ut ea rctincre, ct illis uti,
j vendere rcspective possint, similitcr pcrmittimus, ct tndulgcmus.
Non obstantibus. ctc.
Wm* Romanum, iuitio].
408
Romani Pontificcs
215.
Urbanus VHf, const. Sancta Synodus, ,2 dcc.
§ I. Sancta Synodus Tridentina sub recolendae m-m« • n
Tertio Praedecessore nostro, ad disclpCT^ZS^^0 **
prov.de statuit: Ut omnes, quacumque dignitate ^ndu ^
fulgentes, Patriarchalibus, Primatialibus, MetropolSl ' rlT^
Eccesife quibuscumque quovis nomine, et SSto^SSS ln
naliter residere deberent- aliis n«>r L„ Praetecti, apua eas perso-
sionis quartae partis uctu m nfus Z! ZT
quod si per alios sex menses in l ^^^1^^
partcm fructuum huiusmodi eo in<n Zm . ' "C a,,am *>Uartl"
Romanus Pontifex S^i^SSS^- ""T* Ver0
et M ipsis de ^£
libus. ^™oh2 et Sh^ ^r"^ ei'Sdem Patriarchalibus. *****
Cardinales Tent obH— ^ h ECC'eS,'iS Praef<*tos- etiam si S. R. E.
Dioeces i 2 ld m ^"k Pcrsona,em residentiam in sua Ecclesia, vel
■^S^^fa^S^1^ S--,<* ,eglti,nas causas' in ^
Pius Ouartus Pra J" e°rUmdem Conci1" decretorum exequutionem idem
bris 156^ xned Z ^r ^ SUas suo plumbo sub dat. 7 Kal. Decem-
viHute^anSt bedit S arutl Praefatis Ecclesiis praefeclos, in
sub privationis eon.m I • P°Cnas eodem Concilio confenlas,
ac 3 reg'm,ne' et adminfstratione ipsarum Ecclesiarum.
Rom,n X„« d ^ ^bmrioeStandi' Ct disp°"endi. -4« P0-, suo, e«
praefatis omnino l 4 ImPonendis. mandavit eisdem, ut in Ecclesiis
SrSS StlraidM deberent" Denic,ue certior fadus- <uod
misit CameraelfosTow' T^3"1 mobedie"tes, Motu suo proprio com-
tentiam procede^ ° ^ ut '»os ^ ad -
^epositionis sen tenti L n t r ad effectum eos privationb. d
§ 3. Success v" S o Cons,storio secreto pronuntiandi.
edicta publicari fecen Y "0mani pontifices contra non residentes divera
"oster pcr suum Decrelum T m.Cmoriae Gregorius XIII etiam Praedecessor
ntiu j- ^ccretum Consistnrialr. ^i.....u ^ ». r™.
cilii de personali
im rv # "'emonae Uregorius XIII etiam Praedeccssor
ali ISS « ConsistoriaIe declaravit, decreta eiusdem Con-
Cardinalibus locum h?h ' EcC,esiis P^dictis facienda, etiam in S.R.E.
et poenis in dicto Co t ' q"°CUma-ue titul° Hlfs praeessent, ita ut a rearu.
in scriptis approbata f #° StjUutls' non excusarentur, nisi absentiae causa
Cardinales, nec alios E sc,cntiaque, vel tolerantia non excusaret eosdem
| Scss. VI. ,/, «V c ,
Romurii Pontijiccs
^dem Concilio ordinatac addidit poenam inhabilitatis ad maiores dignitati
ci Ecclesias obtinendas; prout in praefatis Conciliis, ac Literis Apostolicis,
Consislorialibusque Decretis latius continetur.
§ 5. Cumque ctiam Nos edicta contra non residentcs saepius publicari
feccrimus, et tamen praeteritis mensibus aliqui, etiam S. R. E. Cardinales,
Metropolitanis, seu Cathedralibus Ecclesiis ex concessione Apostolica prae-
fecti, suae obligationis ad personalem residcntiam in eis faciendam, imme-
mores, in grave animarum suarum detrimentum, ac ovium sibi creditarum
praeiudicium, ab eisdem Ecclesiis abesse continuarent, etiam sub praetextu
suorum titulorum Cardinalatus, praesertim Episcopalium prope Urbem, seu
in Urbis districtu respective consistentium, et quod in eadem Urbe in con-
spectu,et praesentia nostra moram traherent: Nos pro nostro pastorali debito,
nedum animarum praefatarum, sed etiam Ecclesiarum indemnitati, providere
volentes, in Consistorio nostro secreto declaravimus, eosdem Sanctae Roma-
nae Ecclesiae Girdinales, qui illis Ecclesiis Metropolitanis, et Cathedralibus
praeerant, et apud eas non resederant, nec residebant, non fecisse, nec facere
illarum fructus suos, etiam sub praetextu, quod alicui ex dictis Ecclesiis
Episcopalibus, quibus Cardinales in ordine priores esse solent, praesideant,
ct ibi, vel in Urbe commorentur, aut cuiusvis tolerantiae, vcl facultatis, prae-
terquam per Breve speciale nostrum, vel Romani Pontificis pro tempore exi-
stentis, sibi concessae: Ideoque eosdem Cardinales monuimus pro prima
vice, ut ad residentiam huiusmodi statim se conferrent, sub amissionis fru-
ctuum eo ipso incurrenda, et aliis canonicis poenis, animo etiam procedendi
adultcriora, si non paruissent, et prout in Decreto nostro Consistoriali ple-
mus habetur.
§ 6. Quia vero ab inde citra non omnes, prout tenebantur, paruerunt, scd
«iqui adhuc contumaces existuut: Nos, ut omnino debitum suum agnoscant,
«tanimabus subiectis, quantum Nobis ex alto conceditur, magis consultum sit,
Jtenus providere volentes, Concilii Tridentini Decrctis, et Literis Apostolicis,
Ulquc ProPrio, ac Consistorialibus Decretis praefatis inhaerentes, illorum-
W tenores, ac si de verbo ad verbum insererentur, pro plene insertis, et
«pressis habcntes, Motu simili, et ex certa scicntia, ac matura dcliberatione
^sns, deque apostolicae potestatis plenitudine praefata Concilii Decreta,
6toriaJ'UC Ap0St0licas' ac Primodictum Motum proprium, Dccretaque Con-
perp«taia praefata» ct in eis contenta quaecumque hac Nostra Constitutione
queW COnf,rmamus« ct approbamus, et quatcnus foret opus, adversus
dIm!o.i ^UC Practcnsu"^ non usum, vcl contrarium usum, innovamus, et
mwmt restituimus.
^MctroSU?rqU? °mnes' et sinK"los, Ecclesiis Patriarchalibus, PrimaHa-
ku tituIo° , L'* Archiepiscopalibus, et Episcopalibus,quocumquenominef
ibsentes, i „ T °S' °tiam S' R- E' Cardinales, a praefatis suis Ecclesiis
^issioniso » sauctae obcdientiae, ac sub interdicti ingrcssus Ecclesiae,
^duravcr'1»10 fructuurn carumdcm Ecclcsiarum pro tempore, quo absen-
quam facultatum tcstancli, et disponendi de bonis suis a Sede
5 4 Similis quoque mem. Clcmcns Papa VIII etiam Praedecessor noster
simile Consistoriale Decrctum pro obscrvantia residentiae personalis ab
410
Romani Pontifices
Apostol.ca sibi al.as concessarum, eo ipso absque alia deelarauW •
dis, necnon privationis a regimine, et administratione suarum l
huiusmodi, aliisque poenis, nostro, et Romani PonKficis twl ♦ 'ln*
stentis, arbitrio infligendis, districte praecipiendo monemus ut omS* *
posms, quanto ci.ius, in Romana Curia videlicet moram ^S^S^
extra eam vero in Italia intra duos, extra vero Italiam cxiste.U i
tuor menses, a d,e publicationis praesentium, in locis SSS^Si ?
computandos, quos pro tribus canonicis monitionibus n ro7T - ^
tionibus, et terminis respective eis assignamus, ?S55SS?3£
se iHneri comm.ttere, et legitimis itineribus ad Ecclesias, seu dL2T
Probasc,, et se persona.iter conferre, ac ibidem, ut' ten^~
§ 8. Eisdemque praefectis, postquam personaliter ad residendum se m
ulermt, necnon quibuscumque a.iis, apud suas Ecclesias quandocuZ "
SOnaMer residentibus, sub eisdem poenis, etiam eo ipso respect TZZ
**S3Z£ 35 Tm ECdeSiiS dl'SCedant' n''S' obtentl nZ
LntiT Pr° temP°re eXistentis' Per Breve' seu LHeras missi^
cessom' nH°Letiam' ^ P°sterum Per Nos,seu Romanos Pontifices Soc
Me roTol Lf f" Praefatarum Ecclesiarum Patriarchalium, Primatialiun,
tt I Zr X !7' Arch,ePisc°Paliu"'. et Episcopalium quovis nomine, vd
v inf t 7mt' Ctiam Si S- R- E" Cardinales qu»ndocumque fuU
et o 2 L m, P°eniS' etiam eo ''Pso 'espective incurrendis, debeant,
ad a l.1 fT"1 debeatinfra PraeWum tempus, a die eorum promo.ionu
tioSblTZ nC eS,aruUm praefatarum inchoandum, quod eis pro tribus moni-
com mit IS d;,at'0np US' Ut Praefertur' ex nunc assignarnus, pariter se ilineri
eh l il V ECC,eSlaS' SiVC D,'°eceses sibi commissas, ad penonaliler
illis Ln 7 r,Um' C°nferre: et resPec«ve postquam residere inceperint. ib
Ss ttSfi^ a Nobis- et Romano Pontificc pro
DraeLtH' ^qUarum Poenarum incursu nolumus posse aliquem se excusart
stancli n m °"e Cuiuscuma-lie servitii, quomodolibet praestiti, et pne-
Imnera nrfe TS ' Ct tractandis "egotiis quorumcumque Principum, etiam
nec ntinn!' ° • ,f m' 3Ut RerumP«bIicarum, Regnorum, ac Provinciarum;
que S l r 8 ibC! iUSSi°nis' veI ma"dati eorum, vel carum, quandocunv
qu-rumcumque Tu m Prosequu,ioms. seu iM<t
ineundi foederi, T'- contr°versiarum , etiam ecclesiasticarum; vd
elali mentione Lni CU,USCUma.ue »>tertus negotii, etiam gravissimi, et spe-
ris, ob ! „ aCtand'' VcI dist;,n,iac "oeorum, aut brevitatis tempo-
«nlequam ftut« exPecta"da Sedis Apostolicae licentia pnd»
aKerius causae « 71 ,* et Dioecesibus discedant, aut ratione cuiuscumquc
Piae. etlam cuiif^ ^ etiam P,,b,icae. ve> alias favorabilis, etaeq»«
P^ctcrquam Der5nn lat,s' s,ve "ccessitatis Ecclesiarum, et personarum,
P rsonal.s mteressentiae in Synodis provincialibus, vel Cong*
1 Forslun addendum: ut
Ro/nani Pontifices 4 1 1
., s seu y\ssembleis gcneralibus, in quibus Ecclesiastici intervenire
^lent' vel ratione muneris, aut Reipublicae officii Episcopatibus, vel Eccle-
50 maioribus praefatis adiuncti, cuius ratione ad certtim tempus occupari
5 |ent: et tunc pro tempore, quo iilae Synodus, Congregationes, et Assem-
bleac exercitiumque muneris, seu officii publici ipsis Ecclesiis adiuncti, actu
duraverint; quibus finitis, recto tramite ad Ecclesias praefatas sibi commis-
us se conferre debeant. Ncc etiam a praedicta residentia, et poenarum prae-
utarum incursu volumus excusari S. R. E. Cardinales, nunc, et pro tempore
cxistentes alicui pracfatarum Ecclesiarum praefectos, seu praeficiendos, etiam
si tamquam ordine priores aliquem ex dictis titulis Episcopalibus prope
l/rbem, vel iti eius districtu consistentibus, obtineant, et imposterum obti-
nuerint, et in praedictis Episcopatibus titularibus Urbi proximis resederint
,1 in Romana Curia in suis titulis respective, etiam Nobis, ac Romanis Pon-
tifidbus Successoribus nostris scientibus, videntibus, et quomodolibet tole-
ranlibus, moram traxerint, ita ut nulla nostra, ac Romanorum Pontificum
Successorum nostrorum conniventia, taciturnitate, et ad quarumcumque fun-
ctionum, et actuum Pontificalium etiam publicorum, et solemnium celebra-
tionem, receptione, et admissione, unquam tueri se possint.
§ II. Et pro praemissorum, et infrascriptorum inviolabili observatione
committimus, et mandamus dilecto filio Camerae Apostolicae gcncrali Audi-
tori, nunc, et pro tempore existenti, quatenus contra omnes, et singulos
praedictos, tam in Urbe, quam alibi, commorantes, et in suis Ecclesiis, seu
dioeccsibus non residentes, per affixionem ad valvas Basilicae S. Petri, ac
in acie Campi Florae, et quoad praesentes in Romana Curia ad abundan-
borem cautelam, etiam domi dimissa copia. procedat:Et constito sibi, quan-
tum sufficere videbitur, summarie, simpliciter, et de plano, sola veritate
mspecta, et manu regia, de contraventione, et inobedientia praefatis usque ad
scntentiam exclusive procedat; et deinde Nobis, et Romano Pontifici pro
tempore existenti, referat, ut Nos, ac Rotnanus Pontifex pro tempore existens
in Consistorio ad sententiam declarationis incursus poenarum, ac respective
privationis, seu depositionis, aliarumquc punitionum praefatorum inobedien-
Dim, valeamus, et ipse Pontifex Romanus pro tempore existens valeat pro-
ccdere. 1 K
§ 12. Volumus tamen Episcopos, Arcbiepiscopos, Metropolitanos, Pri-
jnates, et Patriarclias, etiam S. R. E. Cardinales citra montes, vel mare exi-
es, per quatuor, alios vero ultra montes, vel mare degentes, perseptem
'«« > continuos a residentia in praefatis Ecclesiis facienda ad effectum
y, 1 l,mina Sanctorum Apostolorum Petri, et Pauli iuxta sacros Canones,
«tan^H- Cons,i,,,liones' Pro qualibct visitatione excusari: ita tamen,
nc hs durantibus, visitationis huiusmodi munus explerc teneantur, nec
sc divertant.
«catio,,-' C,ardi,,a,ibus vero nunc, et pro temporc existcntibus, qui in casu
***** | »8 Apos,olicae ad electionem Romani Pontificis faciendam
disccdendS0 h"1 ^ '°Cum ^onclavis ad hoc designati, concedimus licentiam
notitia vac r Ecclesiis Praefatis sibi comtnissis, habita tamen prius certa
ca«ionis ipsius Sedis Apostolicae, et cxtra residentiam in loco, in
^2 Rotnani Poniifices
quo electionem huiusmodi celebrari conting^m^^
usque ad peractam electionem, ac etiam postea per duos Jnt*
Romanus Pontifex coronationis suae insignia susceperit- m.n?^'
praefati Cardinales, nisi illico, ut praefertur, ad Ecclesias n
praesidere eos contigerit, se contulerint, stibiaceant poenis sun »S ^h
§ M. Praesentes quoque Literas, omniaque, et sCula
de subreptionis, obreptionis, ac cuiuscumque nullitatis, aut kMuSS
mtent.omsque nostrae, ac quocumque alio defectu ouant,,m kI ?
etiam ex eo quod in praemissis quomodolibet intTe ~ e^
tendentes,et praesertim iidem Ecclesiis praedictis nunc etnrnT P*
fecti, etiam eiusdem Sanctae Romanae E^^^SSS^
consensennt, nec ad ea vocati, et auditi, solemnitate J e " u !■ ?
servanda, et adimplenda, nullatenus servata, et adimpleta; et Ll Lt
quas praesentes emanaverint, adductae, verificatae, seu a. as sX'nK
Knaripxtar7„ i rsa;10 expr,rnenda ^ * ^
fedu i t ,US> Vel controversiam revocari, aut ad terminos L
Uonl lFZ: T SUD quibus,ibet si""'ium, vel dissimilium Cons%
WribS eti J C et,'am M°tU' SCicntia' et Potestatis P'enitudi«
mano P0„ L?PS °nal'ter^ aUt 3,iaS quomodo'ibet per quoscumqueffc
factarum " P™decessores, et Successores nostros, ac etinm per N.
alii con»'^ - rUrn' revocationibus. suspensionibus, limitationibus, ,
^s^^ ^rS"10nibUS Pr° tCmp0re q«omodolibet factis, comprehe,
stere PT fn eXCepta> PerPetu°que valida, firmaque, et efficacia m
oer omll , nlt™ios> et inteKros effectus sortiri, et obtinere, k
rum, invLLb!K ^ Ct quomodo,ibet sPectabit in ,ute
S I \l' MCqUe'uet n°" a,i,er in Praemissis, etc.
r § 16. Non obstantibus, etc.
Z fatisL1l\!1°mUmUS e,iam' qU°d qui duabus. vel P'u"bus Ecclesiis pr*
- quocumc Z 1 ^ CX c°ncessione, seu dispensatione aposlota
S aentia e t n " "'r- "'^0 pracfecti sunt- «1 pro temporc erunt, a rrf
S de m/e resid Z* ^TT^ excusentu'. dummodo in eanirn altera, in q»
15 PraSuT Fere, J' VCre' Ct P^onaliter resideant; exceptis tamen, -
ordine nrinr.rr''5 Ep,SCOPaliblIS Urbi proximis, quibus Cardinales i»
sias UhUon,m GaS. ^6""3 cni'"' si *™ aPud PracfaUS **
"t pracfcrtur „n , CrCt' aliquam excusationem eisdcm Cnrdinahbu*.
fatis. qu.bus eos PraCStaret' quo minus (psi in alia, vel aliis Ecclcsiis pr*
tcneantur. pro tcmPore pracfici contigerit, residere omnino
lBu»- Rom., tom. 6, I., p. 13.16J.
Romani Pontificcs
413
216.
Urbanus VHI, const. Cum sicut accepimus, 21 maii 1635.
§ 1. Cum sicut accepimus, diversorum Ordinum, Congregationum, et
Institutorum, ac etiam Societatis Iesu personae rcgulares, ultra alia vota,
etiam votum, promissionem, sive iuramentum solemniter, sive simpliciter
cmittant, aut praestent de nou petenda, nec procuranda, minusve acceptanda
aliqua dignitate, neque aliqua superioritate extra eorum Religionem:
§ 2. Quoniam vero propter infirmitatem, seu aliam legitimam causam,
Sedes Apostolica aliquibus personis regularibus licentiam aliquando imper-
hiur, se de una ad aliam Religionem, etiam speciali nota, et expressione
dignam, etiam laxioris observantiae transferendi, necnon aliqui etiam Reli-
gionum supra cxpressarum, et cuiuslibet earum Generales, vel alii Superio-
res vigore, ut asserunt, facultatum sibi per Sedem eamdem concessarum,
translationem cle una ad aliam Religionem, aut strictiorem, vel laxiorem
rcgularibus suis, sive per viam expulsionis, sive alio quovis modo conce-
dunt, vel alias regtilaribus suis huiusmodi, ut se transferant, occasionem
praebent; vel etiam ipsi regulares ex allquibus causis licentiam manendi
atra Claustra, etiam in babitu Clerici, vei Sacerdotis secularis aliquando
obtinere solent;
§ 3. Ideo, ne per praefatas, et quascumque alias translationes, expulsio-
nes, e» dimissiones habitus regularis eorurndem regularium, quavis autho-
nute, hcentia, occasione, ratione, et causa quantumlibet rationabili, favora-
Wi. pia. et publica, etiam in corpore iuris clausa, sive ratione maioris boni,
k ahas quomodolibet hactenus, et pro temporc factas, et faciendas, possint
repilares huiusmodi hactenus, et pro tempore, ut praefertur, translati, expulsi,
«"im post habitum religionis dimissum, praetendere se a dicto voto, pro-
missione, sive iuramento de non pctendo, nec obtinendo aliqtiam dignita-
™. et de illam etiam motu proprio collatam 11011 acceptando, fuisse, vel
^ iberatos, quantum cum Domino possumus, opportune providere volen-
apulT"0" V0U' promissionis' seu iuramenti, ac facultatum, licentiarum,
miorerTi' Ct causarum' all'orumque etiam de nccessitate exprimendorum
>d verbu S ten°reS Pracsentibus Pro Plene, et sufficienter expressis, et
toiberat"11 lnsertls.habcntes; Motti proprio, et ex certa scientia, ac matura
Ptfpetuo'0" rt "0Stris' dtque «Postolicae potestatis plenitudine, hac nostra
^ praed3 » Constitutione dcclaramus, et dccernimus, quoscumque regu-
dolibet exem fl CU'USvis °rdi,,is. Congregationis, et Instituti, etiam quomo-
Qs,et mioo-, '' et'am Societatis ,esu» Per quamcumque translationem hactc-
ul Praefertur erm" quandocun,cIue de sua ad aliam Religionem, vel Ordinem,
^Pulsionem M1 ahaS quon,odolibet' etiam pluries, et per quamcumque
** forc. minus |SqUe regularis d'missionem pro tempore factas, non esse,
"^ione, seu ' *Ut ce,,seri posse, seu dcbcre a praefato voto, pro-
uramento liberatos: scd eos hactenus, ct pro tempore, ut
414
Romani Pontifices
praefertur, translatos, expulsos, ac a delatione habitus regularis nb
privatos, quarumcumque dignitatum huiusmodi proinde incapace
pctendas, acceptandas, et obtinendas, inliabiles remanere in omfh
omnia, perinde ac si translati, expulsi, seu a delatione habitus IyH'**
privati non fuissent. "«*nU](Jt,
§ 4. Praesentes vero Hteras, omniaque, et singula in eis contenta „
ex eo, quod quicumque in praemissis. seu eorum aliquo interessc tThl!
seu habere quomodolibet praetendentes, ad ea vocati, et auditi m
causae, propter quas eaedem praesentes ernanaverint, adductae 'vcrifZ
seu alias sufficienter, aut etiam nullatenus iustificatae fuerim' nullo £
quam tempore de subreptionis, vel obreptionis, seu nullitatis', vitio *,
mtenhoms nostrae, aut alio quovis defectu, etiam quantumvis magno'h»
cogitato, et substantiali, sive etiam ex eo, quod in praemissis, seu «*
ahquo solemn.tates, et quaevis alia servanda, et adimplenda, servata et adb
pleta non fuennt, aut ex quovis alio capite a iure, vel facto, aut Statuto M
consuetud.ne aliqua resultante, seu etiam enormis, enormissimae, et lotth
laes.onis, aut quocumque alio colore, etiam in corpore iuris clauso, «.
occas.one, vcl causa etiam quanturnvis iusta, rationabili, et privilegiata, e: -
tah. quae ad effectum validitatis praemissorum necessario exprimenda f
notan impugnan, mvalidari, retractari, in ius, vel controversiam revoo*
aut ad termmos .uris reduci, vel adversus illas restitutionis in integnm,
apent.on.s or.s, reductionis ad viam, et terminos iuris, aut aliud quodc-
que iuris, facti, gratiae, vel iustitiae remedium impetrari, seu quomodolrt*
concedi, aut impetrato, vel concesso quempiam uti, seu se iuvare in iudidc,
ve extra posse; neque sub quibusvis similium, vel dissimilium gratiarum rw
cat.on.bus, suspensionibus, limitationibus, aut aliis contrariis dispositionibw
pro tempore quomodohbet factis, et faciendis comprehendi; sed scmperabife
exceptas, perpetuoque validas, firmas, et efficaces existere, et fore, suosqu^
pienanos, et mtegros effectus sortiri, et obtinere, ac per omnes, et singuM
quos spectat, et qt.omodolibet spectabit in futurum, inviolabiliter obserori.
$ 5. b.cque, et non alkcr in praemissis omnibus, etc
IBull. Rom., tom. 6, II, p. 25, 26J.
•r 217. *
Urbanus VIII, const. Magnum in Christo, 20 hin. 16W
^ lc^itimTint CvriS,°' Ct Ecdesia M^rimonii Sacramentum, ul
consen u scm T Ct Foemina'» indissolubilis societas, in qua «P*
HpienZr f T1 a'ter a,tCri deDCt: « debi,iSf>"e P°Cni5S'
salutis ration, c q mandatorum Domini immemores, et posthabita proP"1-
§ 1. Cum HrOSanCtas hui"smodi Sacramenti legcs violare non vcrentur-
11 «niquttatis mi 2 ^ "°n Sine m'^na aninii ™*tTi molestia accepij»5;
Prima uxorc vivc.o"'?0 ' qui S,,b ,nen,ito "omine, seu cognomine, ad»*
C ad Secunda* N<«ptias transire audcnt.
Romani Pontifices
415
S2 Nos nefariam improborum hominum huiusmodi temcritatem iuxta
Htim Nobis desuper apostolicae servitutis officium, quantum cum Do-
^ino posstmius, reprimerc volcntes, habita prius super hoc cum Venerabi-
rbus Fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus in universa republica christiana
conira haereticam pravitatem generalibus Inquisitoribus ab hac Sancta Scde
dcputatis, dcliberatione matura, hac nostra perpetuo valitura Constitutione
deccmimU ut huiusmodi sic delinquentes, ultra pocnas, quibus ipsi ordi-
rurie puniri solent, damnentur ad Triremes in perpctuum : quod si inhabiles
rcperti fuerint, publice fustigcntur, et damnentur ad carccres in perpetuum.
Si vero pro qualitate, et enormitate delicti graviores poenas meruerint, etiam
Curiae seculari arbitrio eorumdem praefatae Congregationis Cardinalium
puniendi tradantur.
§ 3. Decernentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 6, II, p. 103, 104].
218.
Urbanus VIII, const. Cum sicut dilectus, 2 mart, 1638.
Cum sicut dilectus filius Procurator Generalis Fratrum Ordinis Mino-
ram Conventualium S. Francisci nuncupatorum Nobis nuper exponi fecit,
diversae extorsiones excessivae a dilectis filiis Capitulo, et Canonicis secu-
bns, et CoIIegiatae loci de Veglic Brundusinae Dioecesis, necnon ctiam a
diversis Parochis aliorum locorum fiant pro impedienda libertate elcctionis
sepulturae in Ecclesiis Ordinis huiusmodi, Nobis propterea humiliter suppli-
can fecit, ut dc opportuno in praemissis remedio providere de benignitate
Apostolica dignaremur.
§ I. Nos igitur dictum exponentem specialibus favoribus, et gratiis pro-
ajui volentes, ct a quibusvis excommunicationis, suspensionis, et intcrdicti,
™sque Ecclesiasticis sententiis, censuris, et pocnis a iure, vel homine quavis
«casione, vel causa latis, si quibus quomodolibet innodatus existit, ad effe-
m Praesentium durutaxat conscqucndum harum serie absolventes, et abso-
atam (ore censentes, huiusmodi supplicationibus inclinati, dc Venerabilium
coJn m n0Stroruni S' R- E- Cardlnalium negotiis Regularium praepositorum
_ o, Ordinariis locorum per praesentcs committimus, ut provideant
nino, ne diutius abusus huiusmodi tolercntur, et decernant, ne Parochi
En eisPerCIPerL> P0SSint in scPull,iris« quac Hunt in Ecclcsiis Regularium, quam
^tuiio^ ' proPriis' scu aliorum clericorum, non obstantibus Con-
^mquc1 ^ ^ Ordlnationibus Apostolicis, cactcrisque contrariis quibus-
N>. Rom., tom. 6, II, p. 134J.
*9 *
416
Romani Pontifices
219.
Urbanus VIII, const. Nuper, 17 „0v. 1638.
§ I. Nuper pro parte dilecti filii Procuratoris Generalis Cnncr ,•
Cassinensis Ordinis S. Benedicti Nobis expositum fui q d 2?E*
a Vcnerab.iibus Fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus sLriVR 'f k T
Positis emanavit Decretum tenoris subsequentis, viddiL? Pr t ^
S Suc Congregat.onis Cassinensis Placentiae commorantibus narr^ £
qi.od ips. monach. nunquam in eadem Civitate nec alibi snlifi T *
dere ad a,ias Processiones, praeterquam ad Proc^nem
m enti Nunc vero Episcopus vu.t cogere, ut accedant etiam ad
quae f.er, solent pro Rogationibus maioribus, et minoribus singu is °S
n^rum aCCeSSerUn,• et ™ *3
ultra eorum sol.tum, et consuetum. Sacra Rituum Congregatio resnondft
K: z^tos t esse ui,° modo coge"dos ««ls n«T£
Co "r Z inn r naCh,S PIfCentiae comm^antibus, quam aliis eiusdem
D T M ir ,Cnr' UDiqUe conservandam esse censuit, et declaroft
D.e 10 lunii 1602. Dat. hac die 9 Octobris 1638.
General^nZ aUt°n\ sicul eadem exP°sitio subiungebat, dictus Procurator
nostnf ^ Pr° i,,ius firn,iori subsistentia apostolicac
dc„> X^T °rf r°b0re communir; summopere desideret; Nos eum-
tes rt ° « K°rCm °enera,em «Pecialibus favoribus, et gratiis prosequi volen-
ecdeshsticlUtTSreXC°mmUniCati0nis' susPcnsionis, et interdicti. aliisque
Sf vei l»a 1 « * -CCnf n'8' Ct P0enls a iure' veI ab hominequavisoca-
praesentilm Uf ! V qUibUS quom°dolibct innodatus existit, ad effectum
for Z eL< U,ntaxat conseuuc"cium harum serie absolventes. et absolu.um
P^ectiTln^ tSupp,,cationibus i»ius nomine Nobis super hoc humili.er
con n s wf1:! DeCretum P"einsertum cum omnibus, et singulis in eo
ba" u l,^rSt° a, lUCt°ritate ten°re Praesenttum confirmamus, el appro-
SSSuffh ° ab"'S AP°st0,ic«e Hrmitatis robur adilcimus, ac omnes.
inte^St mp;UermusqUam faCti defeCtus' si ^ *»*r ^odom
§ 3. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 6, II, p. I6i, ,62j.
220.
^rbanus VII,, const. Nupcr, ,6 oct. ,640.
coran/Scto t?^™?*'0"0 nonnull°rum Romanae Curiae Praelatorum,
dinali S. O,. DhrH ! .nt°"i0 Utu,i S- Petri Vincula Presbytero O
Phri' nuncuP^o, Maiori Poenitentiario, ac nostro in almalM*
Romani Pontifices
417
'o in spiritualibus generali, et nostro secundum carnem fratre ger-
Pn>vicar^^^ deputatai emanavit dcclaratio tenoris subsequentis, videlicet.
l Cum circa interpretationem Constitutionis fel. rccord. Clementis VIII
bdat 13 Kalend. lulii Pontificatus sui anno tertio: dc Largitione mune-
SUrn Regularibus utriusque sexus intcrdicta,1 nonnullae difficultates, et ambi-
m tes sint exortae; Congregatio specialiter a Sanctissimo Domino Nostro
ffrbano Divina Providentia Papa VIII coram Eminentissimo Cardinali S. Onu-
nhrii Maiori Poenitentiario, ac Urbis Pro-Vicario deputata, auctoritate sibi
ittributa deciaravit, et declarat, munera a Religiosis utriusque sexus tribui
posse, ex causis gratitudinis, conciliationis benevolentiae, ejusque conserva-
tionis erga ipsam Religionem, vel Conventum, aliisve causis ex sui natura
ictum virtutis, et mcriti continentibus, modeste tamen, ac discrete, et dum-
modo id non fiat, nisi de Superiorum localium Iicentia, ac etiam cum con-
sensu maioris partis conventus, si talis consensus de iure, vel ex constitu-
tionibus, seu consuetudinibus cuiusque Religionis respective, in huiusmodi
casibus requiratur. Consensum vero Conventus in § 3 eiusdem Constitu-
tionis ad leviora esculenta, aut poculenta, seu ad devotionem, et religiosi-
tatem pertinentia munuscula largienda etc. requisitum, intelligi debere de
consensu alias de iure requisito, et ubi concurrit ambitionis suspicio, qua
ccssante, nec in his requiri licentiam Superiorum in scriptis in § 4 eiusdem
Bullae requisitam, sed sufficere licentiam, etiam oretenus eisdem concessam,
declarat. Comessationes autem, compotationes, et convivia in excipiendis
praesertim Benefactoribus, Protectoribus, vel Ordinariis honorifice, et laute,
de quibus in § 5, et 6 eiusdem Constitutionis, censeri tantummodo prohi-
bita, si decentiae status regularis adversentur. Restitutionem vero receptorum
Conventibus faciendam, de qua in § 7 ibidem cautum est, intelligi debere
de Conventibus, ad quos data, donata, seu missa de iure pertinent, si id
comrnode fieri potest, alias Conventui eiusdem Religionis viciniori loco, ubi
pctita fuit absolutio, restituantur. Insupcr eadem facultate sibi tributa omnes,
qui hucusque adversus supradictae Constitutionis Capitula hic moderata lar-
■ L
receperunt, a poenis quibuscumque in eadem Constitutione
inflictis, et incursis posse, et debcre a propriis Confessariis absolvi in foro
wnscientiac, etiam non facta prius huiusmodi rerurn donatarum, seu data-
rjm rcstitutione. Quoad eos vero, qui praeter modum pracdictum graviori
Kel.gionis detrimento largicndo, vel recipiendo transgressi sunt, sed ob ino-
P'am restituere nequeunt, eadcm Sanctitas concedit Maiori Poenitentiario, ut
^«praeteritis usquc ad diem datae pracsentium in foro conscientiae absol-
3 • ispensct, et condonet, seu absolvi, dispensari, ct condonari mandet,
P«ut m Domino magis cxpedire iudicavcrit. Et ne pracdictae Clement. VIII
rjjp"ut,onis niemoria dilabatur, Superiores locales cuiuscumque Monaste-
vocis°nVentUS' Domus- el Collegii Regularis sub poena privationis officii,
petui^ aCtlVaC' Ct Dassivac 'Pso iurc incurren. cfficere teneantur, ut in per-
(quanT- S'nRuli! annis "icnse lanuario, non solum praedicta Constitutio
rc,iclu'S cius partibus eadem Sanctitas omnino observari iubet, et
' N. 173.
418
Romani Pontifices
quatenus opus s.t mnovat, quemcumque praetensum noTJZ^^
tensum usum, seu praetensam consuetudincm, damnando et h*ft ? pr*
etiam hoc decretum in aliqua publica Congregatione vel ^Zt )verun)
mensa pcrlegatur. Omnibus tam Ecclesiasticis personis eti Z u PUbBci
quam Laicis cuiuscumque sint ordinis, conditionis, Kradus J 1 "'^
et.am speciali nota dignis, et qui sub gencrali dispositione 5o! com "'^
dcrentur praedictam C.ementis Constitutioncm contra prae e "
tenorem declarand, vel interprctandi facultatc penitus interd^ta sl r ,T
expcdiri Breve- Datum Romae> die
§ 2. Quapropter ut pracmissa firmius subsistant, et inviolabilifer nK<
ventur, quantum cum Domino possunu.s. providere volente M
ct ex certa scientia, ac matura deliberationc nostris deoue^M-P^
statis plenitudine, dec.arationem praeinscrt ^ iX^K
contenbs tenore praesentiu.n perpetuo confirmamus. et app obamu 1
mv.olab.hs Aposto.icae firmitatis robur adiicimus, ac omne , e t si nZ
am ur.s, quam facti defectus, si qui desuper quomodo.ibet . tenS
:t obrario,abi,iter ab omnibus« ad ««» - 5S!
§ 3. Sicque, et non a.iter, etc.
[Bull. Rom., tom. 6, II, p. 263, 264].
221.
Urbanus VIII, const. l„ ewinentJ, 6 mart. 1641.
sedulo m^H ECC'fSiaC mMitantis Sede' meritls ,icet imParibus cons,i,uti'
onbusToJ mUr> " qU3e ad fidd Cath0,icae conservationem a Praedeces-
ventur T l * * ^™*' Ct °rdinata sunt> ^lter, * perpetuo obser-
munimine confirmcntur.
cm^vU r« "1 ^"l™ 3 kl rCCOrd- Pio PaPa V Praedecessore nostro
sZo7l Z ^ ? en0dS Subsea-uen,is. videlicet: Pius Episcopus Scrvos
in iToc lln n memor'™. < Ex omnibus afflictionibus, quas
animum nostaum°n,,n0 ^™^' tam ,Uctuoso temPore sustinemus, ilk
ian,mridem ^™** do,or> °-uod C,,ris,iana ,an,i5
cte Chri Hn '>T,tata' "°ViS P^ositi opinionibus confli-
alios tn^ 2l£Z*T ant'QUi hOStiS su^es,i«ne dissectus, in allos, atquc
totis viribu^cn Pr°m'scue deferatur. Quantum vero ad Nos attinet.
'»agno enim m,!mUr' "rl1"*0' *-ml atq-uc Prosilitmt, penitus opprimantur:
doctrinac in * aff,C,mur' miod P'erique, spcetatae alioquin probiLHis,
"0, scriptis' pVrumnuni" offcnsionis' et Periculf plenas, tum verbo.
tur, cuiusmodi Zu ' qUC CIS' etiain ln Scnolis invicem controversan-
g 2 1 hUnl sequentcs.
ct in citc^ ante Sacramcnlum absolutionis,
antc Bapt.smum est vera iustificatio, scparata tamen I
Romani Pontifices
419
ssione peccatorum... 56. In pcccato duo sunt actus, et reatus, transeuntc
^item actu, nihil remanet, nisi reatus, sive obligatio ad poenam. 57. Unde
• Sacramento Baptismi, aut Sacerdotis absolutione, proprie reatus peccati
dumtoat lollitur, et ministerium Sacerdotum solum liberat a reatu. 58. Pec-
cator poenitens non vivificatur ministerio Sacerdotis absolventis, sed a so!o
Deo, qui poenitcntiam suggerens, et inspirans, vivificat eum, et resuscitatt
ministerio autem Sacerdotis solum reatus tollitur ...
§ 3. Quas quidem sententias stricto coram Nobis examine ponderatas,
quamquam nonnullae aliquo pacto sustineri possent, in rigore, et proprio
verborum sensu ab assertoribus intento, haereticas, erroneas, suspectas, teme-
rarias, scandalosas, et in pias aures offensionem immittentes respective, ac
quaecumque super iis verbo, scriptoque emissa, praesentium auctoritate
damnamus, circumscribimus, et abolemus, deque eisdem, et similibus post-
h3C, quoquo pacto loquendi, scribendi, et disputandi facultatem quibuscum-
que interdicimus. Qui sccus fecerint, ipsos omnibus dignitatibus, gradibus,
honoribus, bencficiis, et officiis perpetuo privamus, ac etiam inhabiles ad
quaecumque decernimus, vinculo quoque anathematis eo ipso innodamus,
a quo nullus Romano Pontifice inferior valeat ipsos, excepto mortis articulo,
liberare >.
§ 5. Deindeque piae mem. Gregorius Papa XIII etiam Praedecessor
noster, intellecto per eum, non sine animi sui dolore, non defuisse tunc
lcmporis aliquos Theologos, tum studiosos, tum professores, qui articulos
in praedicta Constitutione damnatos asserere, et pertinaciter defendere per-
gcrent, pro officii sui munere eorumdem temeritatem, atque audaciam ad
totius Ecclesiae periculum pertinentem, minime contemnendam, et dissimu-
landam censuit, sed ad coercenda huiusmodi ingenia, per aliam suam Con-
stiiutionem, sub Datum quarto Kalendas Februarii, Anno Incarnationis Domi-
mcae millesimo quingentesimo septuagesimo nono, Pontificatus sui an. VIII
cditam,1 Pii Praedeccssoris Constitutionem pracdictam sua quoque auctori-
tite confirmavit, Articulosquc ibidem comprehensos itcrato damnavit, et ne
quis hac in re constantem Sedis Apostolicae voluntatem, ac sententiam igno-
r^e posset, suam huiusmodi confirmationis Constitutionem, altera Pii V
comprehensa, publicavit, et promulgavit.
§ 6. Postca recol. mem. Paulus Papa V similiter Praedecessor noster,
^tollcnda scandala, et disscnsiones, quae in Ecclesia Catholica oriebantur
^casione editionis librorum, et operum de Auxiliis tractantium, in Generali
ngregationc Sanctae Romanae, et Universalis Inquisitionis, sub die 1 Dc-
jnibr. Anni Domini 1611 coram ipso habita, dccrevit, ut scriberetur Nun-
^ Apostolicis, quod notificarcnt, et ordinarent Supcrioribus Rcligionum, et
ersitatibus Stucliorum, ct Ordinariis eorum Nunciaturac, ne sinerent
mam'"1 f nia'Cria d° Al,xiIiis' c,iam sub praetcxtu commentandi S. Tho-
Prius n?H ° m°d0' Ct qul vellent de hac materia scribcre, et imprimerc,
■nquisiti Tractatus, ct Compositiones ad dictam Sanctam Univcrsalem
0ne^; et in excquutioncm mentis dicti Pauli Praedecessoris, cius-
Mt Provisionis rwstrae. - Btill. Rom., tom. 4, III, p. 426-429.
(
420 Romani Pontifices
dem Dccreti (enor omnibus praedictis per Nuncfos respecti^TT^
int.matus. Successiveque ne contra praedictum Decretum alin Z
contingeret, sed scandala, ct dissensiones omnino cessarent w
Generali Congregatione dictae Sanctae Ron.anae, et Universilis l,Z ! J'U
Feria 5 die 22 Maii, Anno Domini 1625 per aliud 0^^!^
Pauli Praedecessoris Decretum confirmavinms, et innovavimu « 2!T
e tsmgul.s cuiusvis Re.igionis, Ordinis, Congregationis, fns Z ' So
et,am de necess.tate exprimendae, Regularibus, et a.iis quibus
Ecclesrastfc.s, quam secularibus personis cuiuscumque status confc
gradus, ordmis, et dignitatis, tam Ecclesiasticae, quam seeuhris no '
sterum auderent imprimere, vel quoquo modo fn' Jem ed Mi
ndiSD CTZP0Siti0rS " rkSS°' VCl inCidenter' 3Ut P-textu c 1 :
nratvH, ? 7 qUem"bet a,iUm Doctor^. aut alia quavis occasio"
praetextu vel modo, de materia Auxiliorum Divinorum tractantes sine ex^'
L^r I ft 3 N°biS in C°»^atio'-- S- Officii praedicta ob SSJ
cenimu e? m f 3 ^ Ap°St°,iCa f°ret 0rdinatu'"- dislr^ pn
cep.mus et mandav.mus; et ut huiusmodi nostrum Decretum inviofabiliter
SSum e7 TUS' Ct deC'aravirnus' contravenientes poenas privaHonl,
• h u,- C Um SU°rUm' V0CI'S activae' et Passivae. facultatis con-
cionandi, publ.ce legendi, docendi, et interprctandi ipso facto, absque alu
declarat.one mcurrere, et nihilominus aliis etiam poenis nostro, et Succes-
sorum nostrorum Romanorum Pontificum arbitrio infligendis subiaccrc,
i.brosque, quos ex tunc deinceps, contra dicti nostri Decreti tenorem cdi
contmgeret, absque alia declaratione, tamquam expresse prohibitos habcri,
« impressores, praeter amissionem librorum, pecuniariis, aliisque corpora-
hbus poen.s .uxta criminis gravitatem teneri.
j , * Nov|ssime tandem accepto per Nos in Oppido (Civitate nuncupalo)
Lovamens., quosdam assertos Cornelii lansenii olim Episcopi Iprensis e»
; ^UUt°rCS « testamento in lucem edi curasse librum, cui titulus, Augustinus,
ex professo cont.nentem, et tractantem materiam de Auxiliis, nulla pcnitus
1 VCI 0btenta a dicta Congregatione licentia illum imprimendi, eiusque
T/Z °C?,0,,C PatrCS S°cietatis ,esu- nonnullas in Civitate Antverpiensi de
ac em matena tractantes Theses, pariter absque licentia eiusdem Congrega-
uon s ,mpr.m. curasse, opinionesque lansenii in praedicto libro contenlas
sesnnf i e,,n,rSU£SqUe nonru,IIas alias orationcs, scripturas, epistolas, The-
UnTnV C3lce '"^riP" D^creti nostri tunc registratas, tam pro dicli libri
S nq , TheS'Um 3 Patribus Iesuitis editarum defensione impres*
iu er'Sl 80 U,m °°ntra Praedictor"m Decretorum prohibitionem, scd etiam
Ts No " Um',et °ffe"sione'" Ecclesiae Catholicae.
et ne imnn! U „ huiusmod' «mmincntibus quanto citius occurreretur,
hun in JSa U US aUderCt dictis Decretis ^ntr.ire, per aliud Decrf
Universalis u Z\ KCnerali ConSregat''one eiusdem Sanctae Romanae, ct
inhaerendo 22£l! T N°biS * 1 Au^usti Proxime PraC,cHti ^
cciitis, pro tSn' dU a Paul° P^cdecessore, et a Nobis, ut supra
"nprcssum. Zntn tZ " cui titu,us. Augustinus, Lovani.
' "tCn0n Theses a P-^ribus Soc. lesu An.verpiae in lucem edit*
m
E
Romani Pontijices
421
scripturas in calcc posterioris nostri Dccreti huiusmodi rcgistratas,
vigore antcriorum supradictorum Decretorum prohibitas, dc novo pro-
fubuimus, ac pro prohibitis omnino habcri voluirnus: Mandavimusque sub
ocnaexcommunicationis ipso facto incurrcndae, nc quis cuiuscumque status,
^radus, conditionis, et qualitatis, etiam spcciali, et spccialissima nota dignae,
Hbrum! et Thcses pracdictas, aliasque scripturas» ut supra, absque dictae
Sedis llcentia in dicta Congrcgatione S. Officii obtinenda, retincre, et lcgcre
possct. Mandavimus insuper omnibus, ct singulis cuiusvis Religionis, Ordinis,
ej Dignitatis, Abbatiali, Episcopali, Archiepiscopali, et Patriarchali dignitate
suffultis, CoIIegiis, et Universitatibus, sub praedictis, ut supra, excommuni-
cationis ipso facto incurrendae, Intcrdicti Ecclesiastici respective, aliisque
arbitrio nostro poenis infligendis, etiam corporalibus, ne imposterum aude-
rent imprimere, nec quoquo modo in Iuccm edere libros, Tractatus, com-
positiones ex professo, vel incidentcr, etiam sub practcxtu commentandi
D. Thomam, seu in Philosophicis agendi de concursu causae primae cum
socunda, et praescrtim defendcndi, aut impugnandi librum dicti Iansenii,
cui titulus Augustinus, vel Theses Patrum Soc. Iesu, aliasque scripturas in
calce dicti posterioris nostri Decreti, ut praefertur, registratas, ct prohibitas,
aut alia quavis occasione, vel modo de materia Auxiliorum divinorum, scu
dc gratia, et libero arbitrio tractantes, sine expressa licentia a Nobis in dicta
Congregatione S. Officii obtinenda, doncc aliud in hac materia a Sede Apo*
slolica praedicta foret ordinatum.
§ II. Cum autcm ex diligcnti, et matura eiusdem libri, cui titulus, Augu-
stinus, lectione, postmodum compertum fuerit, in eodcm libro multas ex
propositionibus a Praedecessoribus nostris olim, ut praefertur, damnatis, con-
tincri.et magno cum Catholicorum scandalo, et auctoritatis dictae Sedis con-
lemptu, contra praefatas damnationcs, et prohibitiones defendi: Nos huic
malo in scandalum totius Reipublicae Christianae, et fidei Catholicae per-
mciem vertenti, opportunum remedium adhibere volentes, Constitutionis
Qregorii, necnon Pauli Praedec. praedictorum nostrorum, necnon Decreto-
fum huiusmodi totos, et integros tenores, ac datas etiam veriores praesen-
tlhus pro totaliter expressis, et insertis habentes, Motu proprio, et ex certa
^'cntia nostra, ac de apostolicae potestatis plenitudine, hac perpetuo valitura
^nshtutione eiusdcm Piit et Qregorii Pracdecessorum huiusmodi Constitu-
oncs praeclictas, omniaque, et singula in eis contenta, apostolica auctori-
prad »0re pracscntium P^rpetuo confirmamus, ct approbamus, librumque
dic? pm,.cui.ti,ulus est» Augustinus, Articulos, opiniones, ct sententias in
cs| „ atUtionlbu8 reprobatas, atque damnatas, ut a Nobis compertum
iitcris°n ,1ne^tem, et rcn°vantem, aliaque omnia opera praesentibus nostris
<tra(js ,nserta' quac aliis sub postcriori dccreto nostro praedicto regi-
Praesenr* Pracsentcs ac,cli,"»s, atque adiungimus, eadem auctoritate per
ctm.H.05 omnino Prohibemus, ac pro vetitis, et prohibitis haberi volumus,
■"anciamus.,,
1BulL Rom., tom. 6, II, p. 270-276J.
422 Romani Pontifices
222.
Urbanus VIII, const. Cum Ecclesiae, 30 ian. 1642.
Cum Ecclesiae Divino cuttuj dicatae Domus sint orationis M.
terea omnis sanctitudo deceat, merito Nos n,,IW ora,'on,s' ^asque prop-
universum Ecclesiarum cura a Z clmSi» ?*22r"" ^ 0rbcra
eisdem Ecc.esiis quicumque actus prof Zlt M £3ZZ£^*
Itaque cum sicuti pro parte dilectorum fi.iorum Decani et SSuS£
Me ropohta nae Hispa.en. Nobis nuper expositum fuit p a vus ^
«bus sumend. ore, vel naribus Tabaccum vulgo nuncupatum usu J ! P
uerd ut utriusque sexus personae. ac cti^ SzcJ^^Z
cula es, quam regulares clerica.is honestatis immemores. illud p s ™ t
Gv,tat,s, et D.oecesis Hispalen. Ecclesiis, ac quod referre pude etia cr!
sanc um Missae sacrificium ce.ebrando sume^re, .inteaque"" a 'e s ^
2S^5r?5 Pr°iiCit eXCrement,S C°nSrJUrcare' Ecdesiasque :
rum trreverentia non reformident.
modf nm^m:,rt, q?dN0S'Ut aDUSUS tam scandalosus ab Ecc.esiis huius-
num et X 1 ^ Pr° pa8t0nili "°Stra so,icitudinc providere, ac Deca-
tes e SPecia,ibus favoribus, et gratiis prosequi vole,
sionis eZL T rreS Pen°naS a. qUibuSvis excommunicationis, suspe,
censuris, et poenis a iurc,
irmodatneT ? qUav,S occasione' vel causa latis. si quibus quomodolibel
rie aht. T \ad, effeCtUm P^nMun» dumtaxat consequendum harum
TcSSTS Ct abS°IUt0S f°re CenSentes' «upplicationibus ipsorum Decani,
utrP,7" N°b,S SUPer hoc humihter porrectis inclinati. omnibus et singulis.
Or linl C ,^USrPerS(;mS' tam secularibus. ecclesiasticis, etiam cuiusvis
SSSJj^ ^ etiam HosP'',alis S- 'oannis Hieroso.ymi.ani,
eS , n ^
2T2S£i? ' Ct exprcssi0nc d|g"'s. ne de caetero in quibusvis Civi-
cum s L ^C f'S Praed,c,arum Ecclesiis, earumque atriis. et ambi.u Tabac
ve ; nar L .7' ^ " ^8*8 concisun>. Mil in pulverem redactum ore.
ve r° PCr tubul0S' ct quomodolibet sumere audeant.
declarat oT ' excommunicat'"onis latae sententiae eo iPso absquc aliqw
ErSS=S :,r — » 5^
scu alios praese^ m C°mm,ttimus' ct mandamus quatenus pcr se, vd 0ff
fucrit, solemniter nuh , * C°",Cnta quacci""qnc. ubi et quando op«
b«". ad quos SP: ' Cans: faciat iIIas. ct in eis contenta liuiusmodi ab omm
rebelles, ac proE lnv,olabili,cr obscrvari; contradictores quoslibct, ct
PWhlbiuoni huiusmodl non parentes per censuras, ei poen»
Romani Ponhfices
423
■ lestiasticas, aliaque opportuna iuris, et facti remedia, appellatione post-
^sita compcsccndo. invocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii
5jccularis.
§ 3. Non obslantibus, etc.
[Bull. Rom., toin. 6, II, p. 311, 312].
223.
Urbanus VIII, const. Sacrosancta Tridentina Synodus,
15 mart. 1642.
Sacrosancta Tridentina Synodus optime agnoscens non leve scandalum
afferre posse, si quid inordinatum, aut praepostere accommodatum, vel pro-
phanum in Ecclesiis appareat, statuit nemini licere ullo in loco, vel Ecclesia,
ctiara quomodolibet exempta, ullam insolitam Imaginem ponere, vel ponen-
dam curare, nisi ab Episcopo approbata fuerit. 1
§ I. Cum autem, sicut accepimus, ex praedicti Decreti inobservantia
varii abusus irrepserint, idcirco Nos abusus huiusmodi tollere, pro debito
pastoralis officii nostri volentes, re etiam cum Venerabilibus Fratribus nostris
S. R. L Cardinalibus Sacris Ritibus praepositis communicata, et mature
considerata, et discussa, inhaerendo dictae dispositioni Sacrosanctae Triden-
tinaeSynodi: Motu proprio, et ex certa scicntia nostris, deque apostolicae
potcstatis plenitudine, ne quis cuiuscumque gradus, qualitatis, ordinis, status,
vel conditionis, ac dignitatis, et praeeminentiae, etiam ecclesiasticae, etiam
individua, ac speciali expressione dignae existat, Imagines Domini Nostri
Iesu Christi(et Deiparae Virginis Mariae,ac Angelorum, Apostolorum, Evan-
gehstarum, aliorumque Sanctorum, et Sanctarum quorumcumque sculpere,
aut pingere, vel sculpi, aiit pingi facere, aut ante hac sculptas, aut pictas, et
seu publico aspectui exponere, aut vcstire
cum alio habitu, et forma, quam in Catholica, et Apostolica Ecclesia ab
jnliquo tcmpore consuevit, nec etiam cum habitu peculiari alicuius Ordinis
«gu ans, tenore pracsentium prohibemus: ac ut Imagines aliter pictae, vel
j«iptae ab Ecclcsiis, et aliis Iocis quibuslibet amoveantur, et deleantur, vel
Apos?r ' k reformentur ad habitum, et formam in Ecclesia Catholica, et
J3 -0,ca ab an«quo tempore consuetam, ut veneratio, et cultus sic dictis
ncc in" iT augeatur' et ^uae oculis fidelium subiiciuntur, non inordinata,
in Ecdesll apF!areant' scd devotionem pariant, et pietatem: et nc exponantur
«I Airiis "S quibus,ibet» ac qnomodolibet qualificatis, ac earum Frontispiciis,
'frentes 'mag,nes Prop^anac, vel allas indccentiam, et inhonestatem pracse-
cumqucVU" °.mum Dci dcccat sanctitudo, praecipimus. Quocirca quibus-
c "Pis et e"Cra Fratr|bus Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, Epis-
"«s locorum Ordinariis, ac nostris. et Apostolicae Sedis Nunciis,
ts. ' XXV' de inv°caiione, veneratione et reliquiis sanctorum, et sacris ima-
424
Romani Pontifices
ct Legatis ctiam de Latere, sub obtestatione divinnu^idTZli
dicta inviolabiliter, et exacte observcnt. Mandanles ins.incr n, w"5, Ut ^
Ecclesiarum etiam Cathedraliurn, et maiorum, ac Un,versit-,r USCapi,ul1»
diorum, Monasteriis. ac Collegiis, et personis quibuscunll Ir' *" Sh-
sticis, sccularibus, et regularibus cuiuscumque Ordiuis ****
Instituti, Congregationis, et Societatis, etiam Iesu, etiam L?'^
Hospita.isS. loannis Hieroso.ymitani. a.iarumquc wSZ^^.**
buscumque quomodo.ibet qua.ificatis, ac eadem Individua' t^L^
spedaiJ nota d.gn.s, ac Monialibus, etiam Regu.arium gubemiosS?"
etiam Sech Apostolicae immediatc suppositis, ut in eoLn EcclS^!
omma, et s.ngula praemissa observent, et ouservari faciant
literif 2:rQUate?US VCr° ipSi' praeser,im ^lares, ac Moniales praesenlfe
litcns, ac omn.bus m e.s contentis parere ncglexerint, possint et deS
Ep.scop. et locorum Ordinarii, et Metropoliiani. Primates, et fctrtuS
Nuncu.et Legat, Apostolici de Latere missi, tamquam in I oc a S t'
stohca spec.al.ter delegati, contra omnes, et singulos praedictos « t
cumque ahos quomodo.ibet inobedientes, et transgressores ^1
quacumque appel.atione, rccursu, reclamation. a.iisque iuris et fa :U remcdiU
""^ peuitus' et -motis, ad 32
eorum Z w?- f Umca monitlone. cens"ris Ecc.esiasticis, et ilfc
It vods ^^0:61 #praeSertimauoad ,oci Supcriores etiam privationis olncn,
et voc.s act.vae, et pass.vae poenis compellerc
[Bull. Rom., tom. 6, II, p. 321, 322J.
224.
Urbanus VIII, const Quamvls, 15 Itd. 1642.
aliau?OHVn fe'\rec-Clemens Papa VIII, Praedecessor noster, accepto, quod
di posi^n "a " ?Tf'Cia ecc,esiastica in suis mensibus vacantia, et alias
sposmon. Apostohcae non reservata personis sibi benevisis conferebant,
evi.andnmr^TT*3 ^nt' Semin"i''s puerorum saepe uniebant; ad
ne unionl °C < * Aposto,icae Praciudicium, per eius decretum prohibuerit,
por ,1 , C'0rUm e"Iesiasticorum dispositioni Sedis Apostolicac tem
Decreto nJTr™ reServatoruru' vel affectorum fieri possent. etiam vigort
praSl n T"' Trideniini iu ^orem Se.ninariorum Pucrorum, ad
P^pXcni faZt COneUH erCCt0n,m' Sive erigendorum:» nihilominu»
vel affect Z* o ,ndu,torum Apostolicorum conferendi beneficia reservata,
ahquibus nersonran°S Pra^ecessores nostros, ac etiam perNo»
praedicti C 'S' ,praesertl'n S. R. E. Cardinalibus concessorum, exequu.io
ditur, quonnm r CmertlS Praedecessoris de facto impedita fuit, et impe-
vel affec«°s ,aleS ,ndUl,a c«"fere„di, et disponen-' de rcservati-S
nies asserunt, se non esse in praed.cto Decreto compre-
1 Ses». XXIII, de n/„ ; I8
Romnni Pontifices
425
tamquam in co expressim non nominatos, et ultcrius tam ipsi Car-
Ses', qll3nl alii' qui eX Pracdictis ,ndultis Apostolicis habent facultatcm
nfcrendi reservata, seu affecta, ac de eis disponcndi, nedum praetendunt,
todulta huiusmodi continere faculfa'em disponendi de eisdem Beneficiis,
etiam per modum unionis, ct extinctionis in praciudicium perpetuum Sedis
Apostolicae, quae illorum provisione perpetuo privata remaneret, sed etiam
tx ipsis Indultis esse sublatam, et extinctam reservationem, et affectionem
quamcumque, ideo etiam auctoritate ordinaria potuisse, et posse per eos fieri
corumdem Beneficiorum, uti non reservatorum, nec affectorum unionem,
Decretaque Concilii eis concedere facultatem uniendi etiam reservata eisdem
Seminariis. Quinimmo etiamsi in Pontificatu rec. mem. Pauli V etiam Prae-
decessoris nostri, hactenus ex voto duorum Rotae Auditorum fuerit in Dataria
observatum, ct observetur, Beneficia duplici reservatione personali reservata,
vcl affecta non comprehendi in praedictis Indultis, tamen etiam praetendunt
liinc reservationis duplicitatem non impedire eorum provisionem, vigore
praedictorum Indultorum faciendam, eisdemquc Beneficiorum unionibus non
obstare, et propterea diversimode, etiam exequutio literarum Apostolicarum
provisioniseorumdcm Beneficiorum indebitis praetensionibus huiusmodi impe-
<!ita fuit,et impeditur de facto in diversis Tribunalibus, et Congregationibus,
praesertim Rotae, et Congregationis Concilii Tridentini, in quibus reperiuntur
factae resolutiones, etiam inter se discordantes.
§ 1. Volentes igitur praedicta impedimenta tollere, et nostro oraculo
prattensas dubitationes dilucidare, Motu proprio, certaque scientia, ac matura
ddiberatione nostris, deque apostolicae potestatis plenitudine, hac nostra
perpetua constitutione praedictum Dccrctum Clementis Praedecessoris prae-
C'cli,superexcquutione, seu interpretatione eiusdem Concilii emanatum con-
Jrmamus, inviolabiliterque de caetero observari mandamus per quoscumque
'atriarchas, Metropolitanos, Archiepiscopos, Episcopos, ac S. R. E. Cardina-
b, declaramusque praedictum Decretum etiam eosdem Cardinales compre-
hcndisse, et comprehendere, praedictosque Cardinales, et quoscumque alios
rraedicta Itldulta Apostolica conferendi praedicta Beneficia reservata, seu
«k^, et de eisdem disponendi habentes, non potuisse hactenus post prae-
«um Decrehmi Clementis Praedecessoris, nec impostenim posse in vim
mm, nec v.gore ciusdem Concilii, aut alias ctiam auctoritate eorum ordi-
s, praetextu quod ex pracdictis Indultis cxtinctae, et sublatae sint reser-
vata°neS|' Ct affcctiones eadein Beneficia quomodolibet tempore unionis reser-
affecta Unire> etiam Seminariis praedictis Puerorum, nec de eis
nec cT CUIUSCllniclUe unionis, suppressionis vel applicationis disponere,
'a,rn m v.m praedictorum Indtiltorum reservata, et affecta conferendi,
vatin„„eiS dlsponcndi. potuisse, nec posse conferre Bencficia duplici reser
Tn,nPeD°nali reservata- vcI affccta-
lBU,L Ro,n- «om. 6, II, P. 335, 3361.
426
Romani Pontifices
u
E
iS
6
225.
Urbanus VIII, const. /tegmm, esf, io i„I. ,042.
Aequum est, ut Nos, qui omnium Christifidelium rnmmnH'
nostra charitate iugiter invigilamus, Sacristiae no Z £32! Tr^
Apostohcae mra non negligamus. onnriciae, ac Camcnc
P,n,! q «T?8 T*"1 Ctiam iuxta C°nstitutionem fel. record Cl,m .
pDrfLCaordina,es in Cappe,,a » in
Pon Ufices quam ,n eorum praesentia, etiam per dictos Cardinales cdeba
t-one ac ,n processionibus, et a.iis caeremoniis Pontificalibus us £Z
52*. et s;nt app,icata' et rea,iter 253
imnediri non deh, Sac»8l'«. praefataque applicatio, et consignaUo
Z ^lZion Tef™ T " qUarUmcumoue ^cltafnn, testandi, e.ian, sub
P ou 7 eJ.Tr. nUm tenorePro temporeconcessarum.etalias
N m o2 ' L? ?emDent,S Praedecessoris Constitutione uberius con.ine.ur.
2 lJZ ,T tamR°mani Pontifices Praedecessores nostri concessenM
EcclTsiae P rH eXemp,a Se°Uuti «ncessimus Sanctae Romanae
a^ v!s f.t ,, , S facu,tatem ^isponendi de omamentis, et vcs.imen.is,
vel lor ; ? PraediCtiS' i,laQue r<*nquendi Ecclesiis, seu Cappellis,
S.crisH8 P'!' PerS°niS' Praesertim ecclesiasticis, sibi benevisis, in grave
3 ? f Prae,udiciurn, ac etiam Camerae Apostolicae detrimenfum,
;1„ PSU° e,dem Sac«"istiae de ornamentis, caeterisque rebus huiusmodi
ea propter providere oportet.
Dr-,emiL0HlnC qU°d N°S earumdem Sacristiae, et Camerae indemnitati in
ddSn C°nSU Cre !°,enteS' m0tU proPri0' ac ex certa et malura
Const h °. n°^IS' CqUe aP°s{0,i"e potestatis plenitudine, etiam ipsim
Lons tu honem Clementis Praedecessoris huiusmodi innovantes, et amplian-
M ine p,de C,ae er° PCrpetuis futuris temporibus praefata omnia, et singula,
P t na'e J" r ' Tun,ceHae» a,iaoue ornamenta, et vestimenta, ac Calfc*
nuncun;», . aUrea' Ct argentea' a,l"aeaue res> et u«ensilia quomodolibel
7^ bened,'Cta' seu eonsecrata, quibus S. R. I ardinal*
"imflem l, 5™}? exis,entcs. etiam praefatam, aut quamcumque aliam
ta£ lm1m, e? faCU'ta,em aP°s,0,icam de mis disponendi. ac *!
solum In CaDDell. ? ? ^mittendi, ut praemittitur, habentes, non
ctionibu Pom ' P0n ,f;Cla' scu P^cessionibus, caeremoniis, et a.iis fu,
vd in futuru n ! ° ' Sed Ctiam in eorum Cappcllis privatis hactcnu*.
au Sacristiam ml.L , <>uomodolibet usi fucrint, vel quae detulerinl.
iUique realiter »252 !PS0 iure spcctent, et pertineant, et ad illam defem,
conslgntrl debeant staHm post obitum ipsorum Cardinalium,
Romani Pontifices
427
ta una Tunicella pro quolibct Cardinalc Diacono, et una Planeta pro
""libet Cardinale Prcsbytero, ac uno Pluviali pro quolibet Cardinale Epi-
qU°o ac exceptis Candelabris, ac Malluviis, et Gutturnis Bacili, et Bocali
*lg0'nuncupatis, etiam aureis, vel argenteis, hac perpetuo valitura Consti-
tuiione nostra statuimus, et ordinamus, et quascumque facultates praefatas
testandi, ac ab intestato transmittendi, et disponendi de vestimentis, orna-
mentis, vasis, et aliis rebus, ac utensilibus praefatis, etiam in favorem qua-
rumvis Ecciesiarum, seu Cappellarum, et locorum piorum, ac personarum
etiam speciali nofa, ct individua expressionc dignarum, etiam motu, scientia,
deliberatione, et potestatis plenitudine paribus, ac alias quomodolibet per
praefatos Praedecessores nostros, ac Nos ipsos Cardinalibus praefatis qui-
buscumque concessas, quae hactenus effectum sortitae non fuerunt ad prae-
sentis nostrae Constitutionis tenorem reducimus, et quatenus fuerit opus in
iis, quae praesentibus adversantur, revocamus, abolemus, cassamus, annulla-
mus, et irritamus, ac reductas, revocatas, abolitas, cassas, annullatas, et irritas
lore, et imposterum per quamcumque derogationem per Nos, vel Successores
nostros faciendam non censeri praesenti nostrae Constitutioni in aliquo
dctractum, nec d. Sacristiae praeiudicatum, nisi specialiter, et expresse huic
Consfitutioni referendo eius datam, ac alias suflicienter derogatum fuerit
[Bull. Roirt., tom. 6, II, p. 336-338].
226.
Urbanus VIII, const. Universa, 13 sept. 1642.
Universa per Orbem novit Ecclesia Romani Pontificis supremae incum-
bere sollicitudini Dominicum Gregem ad aeternam dirigere salutcm, et apo-
stolica sic explicare praecepta, ut fideles in viam mandatorum currere, et ad
«atiludinem valeant feliciter pervenire.
§ 1. Plurimorum siquidcm Venerabilium Fratrum Nostrorum Archiepi-
jcoporum, et Episcoporum per varias Regiones constitutorum relationc ad
• os pervenit, festorum multitudinem per singulas eorum Dioeceses, atque
^ovincas adeo crevisse devotione, atque consuetudine nova in dies intro-
"«tite, ut multi iam dubitare videantur, quaenam ex praecepto, quaeve ex
demra cuiusiue voluntate sint servanda, pietatis fervore ob nimiam eorum-
di|nadUNier0Sltatem tepescente- Quinimo, et clamor pauperum frequens ascen-
randi eanulem niultitudincm, ob quotidiani victus laboribus suis compa-
ilolendneCeSSltatem' S'Di Va,de damnosam conquerentium, et quod summopere
Pius m"] CSt' magno cum an"ni nostri moerore didicimus, tanta saepe sae-
eatione natl,m mimici,ni in Sanctos, ut ipsa multitudine, non ad aedifi-
^nitateT' f "! laudantlum in Ecclesiis Deum populi utantur, sed ad otia,
dum Div- frcquentcr abuti non formident, ita ut quae ad glorifican-
hon,o corru "1 Numen sunt Pri,"itus instituta, temporis decursu inimicus
Vcr<crit a UDt;^lt, Cl in magnam illius offensionem, gravemque iacturam con-
""".iriitn. Quamobrem dicti Vcn. Fratres Archiepiscopi, et Episcopi
428 Romani Pontifices
Nobis fecerunt humiliter supplicari, ut i" j^d^^
plcn.tudine congruam aliquam iniremus ranonem. 'postollcae Potesbt»
§ 2. Nos itaque volentes ex debito pastonlk Affhti
ctificationis festorum certum deinceps firma^e i c, t ' SSZ", « *
m hoc consuetudinem sectantes, habitis prius frequen bu 'ner T? ***«
V.ros quos ad haec specia.iter deputavimus, cVsXZZtuT^
grayitas postu.are, Motu proprio, et ex certa ■chSX^ aJfiS*
nostns, nec non de praedictae aposto.icae pltS^^^
petuo val.tura Constitutione, de voto etiam Ven Fntrum »1T ' h* **
Romanae Ecclesiae Cardinalium Sacris Rmbus PaTS ^
auctoritate decernimus, et declaramus, inf^J^Sj
ex praecepto colendos esse, quos nemne vel\h in ?' d,es,proF«t»
antiquitas, ve. universalis Ecclesiae prob Tv t « n« etudo ve KT* T
unanimis pietas veneratur: Dominicos scilicet dte t^i,! ""m^""""
Ptionis et NiUvi a«« n • ? ™ Purificationis. Annunciationis, Assum-
E s R Pr? V,rg'"iS' Dedicati0'^ S. Michaelis Archangdi,
S Ioann b S t? fJ^' SS" Petri' et PaU"» S" Andieae, S. lacob
SS s Zis J ?rC' Ph2iPP'"' Ct ,aC°bi' S- Bartholomaei, S. Mal.hac
&StenZ^P^olS SccCt: Mathiae Christi Domini Apostolorum, 2
Papae d ConLl r:S' ^ ,nnoce"tium. S- Laurentii Martyris, S. Silves.n
SffsSSrSSS ScPhi Ctiam Coufesso"s. et S. Annae Deiparae respe-
P Horibus " ?e?,tnc»' Solcmnitati» omnium SS. atque unius ex prin»
IZZl^t ° aU0Cuma-ue Regno, sive Provincii, et a.terius pan,r
^itT^^Zu^ °ppid0' vd Pago' ubi hos PaL"
CL* unhJrs3; Ectl^T? dierUm obscrvantiam, quos hactenus, sive in
K quo„^ 'n qUaV,S Nati0ne' aut Provincia, Dioecesi, au.
tione cS 22 qUC' S,VC CX PracccP*o, sive ex consuetudine, sive ex devo-
ipsos Ser , ?mqUam feSt,'V0S «'ebrarunt, nequaquam ex praecep.o
et deJaran us H ^ !en°re P™***™ perpetuo etiam decernimu,
facilitate a..r nom . ^ d'CS fCSt°S a Iocorun> Ordinariis nimia aliquorum
eosdem O diZo ° rnmPOr,Un,'tate iterUI" multip"'Cari ^
vandam aequali tatem d m°nemus' ut ad ecclesiasticam ubique *f
«»b praecco to nnl < ° Perpetuis f,,turis tempnribus ab indictione
*» SnS s r °rUm StUdcant ahstinere- Ut vero ea' auae supc-
«Wem Ordinarii il ' qU* dCCCt vcneratione, ac devotione colaniur,
«mus in concef|Pnn q.UIOrUm Can°num observantiam ad mcmoriam rev»
non aliter quam * T "$ laborand'" diebus festis. Quae quidcm licenti"
«dendae, nonnisi m£S Praedictorum Canonum, ut praemittitur, co*
vel indirecte conc ZT, ' Ct S,ne ull° nrors,,s pretio, aut pacto, directe,
"•nique nosirorum SU P°Cnis etiarn g™vioribus nostro, Successo-
nostram Const.tutionon, * 'nfIigendis- N°n intendimus tamcn per hanC
,0nCm d,es fc"atos circa ludicialia in aliquo immutarc,
I
I
•C
i»
Si
Romani Pontifices
429
quos ad hunc effectum rclinquimus in eisdem statu, et terminis, in quibus
erui ante eiusdem promulgationem.
§ 4. Mandantes propterea in virtute sanctac obedientiae, et sub indi-
gnationis nostrae pocna, nunc, et pro tempore existenti nostro in Urbe,
eiusque districtu Vicario in spiritualibus Generali, ac universis, et singulis
Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, Episcopis, aliisque Praelatis, ac cuius-
cumque generis locorum Ordinariis, etsi Cardinalatus honore fulgeant, ut
has praesentes literas, omniaque, et singula in eis contenta, singuli videlicet
in eorum respective Dioecesibus publicent, et ab omnibus eorum subditis
id unguein observari faciant.
§ 5. Non obstantibus quibusvis Apostolicis, etiam in Provincialibus,
Synodalibus, et universalibus Conciliis editis, et edendis specialibus, vel gene-
ralibus Constitutionibus, et Ordinationibus, ac singularum Provinciarum,
Civitatum, Oppidorum, et locorum, etiam iuramento, confirmatione aposto-
lica.vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudinibus longissimo
lempore praescriptis, ac observatis, etiam immemorabilibus, privilegiis quoque,
indultis, Decretis, Declarationibus, et Literis Apostolicis, aliisque gratiis, tam
per ipsos Romanos Pontifices Praedecessores nostros, ac per Nos etiam motu
stmili, etiam consistorialiter, quam per Ordinarios locorum, cuiuscumque
qualitatis, etiam Cardinalatus honore, ut praefertur, fulgentes, Legatos etiam
de latere, ct Sedis Apostolicae Nuncios, ipsis Provinciis, Civitatibus, Oppidis,
ctlocis,aliisquequibuscumque, etiam quantumvis privilegiatis personis, etiam
Imperatons, Regum, Reginarum, Rerumpublicarum, Ducum, aut aliorum Prin-
opum contemplatione, vel intuitu, ac alias in contrarium forsan quomodo-
7 concessis, approbatis, et innovatis. Quibus omnibus, et singulis, etsi
«b pro illorum sufficienti derogatione de illis, eorumque totis tenoribus
jwalis, specifica, expressa, et individua, non autem per clausulas generales
wem importantes mentio, seu quaevis alia cxpressio habenda, aut aliqua alia
quisita forma ad hoc servanda foret, tenores huiusmodi, ac si de verbo ad
wouni,nihil penitus omisso, et forma in illis tradita observata inserti forent,
em praesentibus pro plcne, et sufficienter expressis, et insertis habentes,
tat^A Ct potestatis Plenitudine paribus harum serie spccialiter, et
m,. Dr°famus' «eterisque contrariis quibuscumque.
!Uu"- Roin., tom. 6, II, p. 341-343J.
227.
Urbanus VIII, const. Honorum, 24 fcbr. 1643.
Ho
mentes interdu d'gnitaturnclue vana ambitio adeo quorumdam Regularium
voverunt post ^ excaecat' ut ab e°. quocl abnegantes semetipsos sponte
^«n dicat p , um ,nanjS Rloriae cupiditatc ducti resilire conentur, cum
§ I. Quamv - Vovetc> et ****** vota vestra Deo.
• M. de Mo"! 'r^' U< acccP'mus, tam Fratrcs discalceati S. Augustini,
nte Carmelo, ctiam discalceati Ordinum, quam Clerici Regu-
«B
lares ministrantes infirmis respective nuncupati, et nonnulli all
ntun, seu Congregationum Regulares, etiam Socictatis Iesu et aliiT °''
etiam individuam expressionem requirentes, aut in ipsa prdfessirJ ^
tribus essentialibus votis, paupertatis scilicet, castitatis, et obedir- r
ante, vel post professionem praedictam, sive solemne, sive ut d
plex votum, in ma.iibus tamen Superioris regularis emittant de !Z"' **
rando, nec acceptando aliquam dignitatem, seu Praelationem vel
ram extra Religionem, nisi coacti, vel adstricti fuerint praecepto ci
s.b. .ure praecipere potest, et aliqui addant etiam illa verba videli It ^
poena peccati, iuxta formam suarum Constitutionum a Sede Anostolir ,
f.rmatarum, nihilominus aliqt.i ex ipsis Regularibus, etiam translati
nes Regularium, etiam Mendicantium, qui praedictum, aut simile votum t
em.ttunt.retro aspicientes, emissique a se voti huiusmodi immetnores PRt
lat.ones, seu Praelaturas, vel dignitates ambiunt, imo etiam Episcopatui
ma.orumque d.gnitatum solium conscendere moliuntur, praetendentes quod
su.s Supenoribus regularibus, praesertimque Oeneralibus liceat eis praeci-
pere, ut d.gn.tatem, Praelationem, seu Praelaturam, vel Episcopatum, rrai»
remve d.gn.tatem extra Religionem acceptent, aut ipsum votum relaxare
cum ipsis desuper dispensare, licet per praecepta, et dispensationes huius-
modi .pst ab obedientia praecipienti, seu dispensanti debita eximantur, k
etiams. vota praedicta, tamquam emissa in manibus Superioris regularis
aicantur solemn.a, vel saltem efficaciam voti solemnis habeant, regularium-
que Ordmum, et Congregationum, ac Societatis huiusmodi Constitutiones
s.nt conf.rmatae auctoritate apostolica, et cum decreto irritante, a quo prop-
terea manus quorumcumque inferiorum ligatae existunt.
§ 2. Quapropter Nos ambitum hunc retundere, et praetensionem huius-
modi excludere, ac etiam omncm dubitationem super praemissorum intcr
pretatione a nonnullis excitatam apostolicae declarationis auctoritate peniiu;
toiiere volentes, Motu proprio, certaque scientia, ac matura deliberationt
nostns, dequc apostolicae potestatis plenitudine, hac perpetua nostra Con
st.tutione declaramus super praedicto voto, etiam per translatos ad Ordinw,
scu Umgregattonem regularem capacem, ante translationem emisso de non
procuranda, nec acceptanda extra quemlibet ex ipsis Ordinibus, seu Con
gregat.ombus Regularibus, aut Societate praedicta respective aliqua dignitatc.
l„70ne'vtl Praelatura, sive aliquo Episcopatu, aut maiori dignitate
nun.nem Super.orem Regularem, etiam Gencralem , aut Capitulum, $"
ongrejratwDnem generalem, nec ctiam Nunciun. Apostolicum, aut pr»
0 ctorun, Ord.num, seu Congrcgationum Protectorem, etiam S. R- E. Q»
?,,am Legat,,m Sedis Apostolicae, etiam de latere, nec qu»
at.um, et.am speciali, et individua mentione dignum, sed tanlummodo
talcquc vnhman7 Pon,ificei» Pn> tempore existentem posse clispensare,
conclr^ , ^ aXarC' aUt adversus aliquam licentiam, vel Indalh*
similc Zl R ,'T'1 DraecePtu"> procurandi, scu acceptandi, vd
i"T e osR;gU,anbus ^cntibus facere, c.tius vigore praedicti Rdfc*
dol,^! ve» ««eplare possint, aut teneantur, ac a.ias quo*
oventes praed.ctos a praedicto voto liberarc. Prout pariter decur*
Romani Pontifices 431
us. quascumque facultates gencrales dispensandi super quibuscumque votis,
mu illa relaxandi, aut commutandi, vel adversus illa praccipiendi, aut alias
fuomodolibet voventes habilitandi, ctiam in foro conscientiae dumtaxat, sive
L dictas Constitutiones a Sede Apostolica confirmatas, sive per Iiteras
etiam in forma Brevis Romanorum Pontificum Praedecessorum nostrorum,
aut nostras, vcl Successorum nostrorum, etiam motu, scientia, deliberatione,
,c potcstatis plenitudinc paribus, etiam consistorialiter, etiam ad supplicatio-
nem, seu contemplationem quorumcumque, etiam Imperatoris, Regutn, et
Principum, seu Rerumpublicarum, ac praedictorum Ordinum, Congregatio-
num, et Societatis, aut vigore cuiuscumque Iubilaei, etiam universalis, vel
Cruciatae Sanctae, aut Sanctae Inquisitionis, seu missionum, et alias quovis
modo, et ex quacumque causa quantumlibet pia, favorabili, publica, et pri-
vilegiata concessae, et emanatae, concedendaeque, et emanandae, nuncque, ac
pro tempore competentes ad praemissa omnia, et singula nullatenus se
«tendere intelligantur, sed esse Nobis, et Romanis Pontificibus Successori-
bus nostris dumtaxat reservata, prout tenore praesentium decernimus, et
resemmus. ■' n ■-'■■'■■'
§ 3. Decernentes, etc.
|Bull. Rom., tom. 6, II, p. 366-368].
228.
Urbanus VIII, const. Quamvls, 17 iun. 1644.
Quamvis alias fel. rec. Clemens Papa VIII Praedecessor Noster, Ponti-
ficale Romanum tunc multis, ct non levibus erroribus scatens, piorum atque
wsignium virorum in Pontificalibus caeremoniis et ritibus versatorum opcra
unu:quaque corrigi et restitui curaverit, 1 attamen successu temporis comper-
•"m est piurimos errores denuo in Pontificale huiusmodi, Typographorum
mscitia, seu incuria, aliave de causa irrepsisse. Unde curae Nostrae Pasto-
"Iis esse rati sttmus ad novam eiusdem Pontificalis, quod caeremoniarum
« ntuum, quibus Catholici Antistites in suorum munerum functione uti
«ent norma existit, correctionem aninium appellere. Idcirco, ut idem Pon- .
datio6 ° ,ypiS q,,am emcntlat'ssime auctoritate Nostra ederctur, etnen- , |
b,lib"en' errorurn, qui in illud, ut praefertur, irrepscrnnt, nonnullis Venera- \
pittatc str,bus Nostris S. R. E. Cardinalibus, el aliis viris doctrina ct . I
i:mus C°nsr)icuis' Pontificalium caeremoniarum, et rituum peritis, commi- 1
H»t ,me°v>m °PCra CUm Pon,ificalc pracdictum ab omnibus, quibus sca-
nactiCir et "roribus accuratissitne rcpurgatum fucrit, Nos, ne tam I
oputo fnii11»3 01 a,iorurn Praedictorum hac in re industria ct diligentia I
PJphiae N rCtUr CffCCtl1' ma'UlaVlnu,s di,ecto Hlio Andreae Brogiotto, 1 ypo- I
tousmodi el'rae Apostolicae Praefecto, procurationem emendati Pontificalis I
■egantibus typis, et insign forma in Iucem edendi; quod exem.
COnS1, F-X 10 M>r. 1596. - Cf. supra, in N. 180.
432 Romani Poritifices
plar.qui posthac Pontificale Romanum impresserintysequTom ^
Extra Urbem vero nemini licere volumus idem Pontificale i kntin^
excudere, aut evulgare, nisi facultate in scriptis acceoh P°S,erum
haereticae pravitatis, siquidem inibi fuerint; sin minus \h ln 'nqu,s,tortai
riis. Quod si quis quacumque forma contra praescriphm ho7S
Romanurr, aut Typographus impresserit, aut noviter impressurn mS**
vend.dent, extra ditionem Nostram Ecclesiasticam °ll0po11
sententiae poenae subiaceant, a qua, n^TSo^Z SSSEZS* *
mortis articu.o constituti) abso.vi nequeant ; |„ alma ~
Ecc.es.ast.co commorantes quingentorum ducatorum auri de ^met "1
s.on.s hbrorum et typorum omnium eidem Camerae applicandon m
absque a.ia dec.aratione, irremissibi.iter incurrant; et rn^^ZT!'
sme praedicta facultate impressa aut evulgata, eo ipso n S
luqu.sitores vero, .ocorumque Ord.narii ^«1^^,
concedant, quam Pontificale tam ante. quam post impres mnem c JZ
Ph-m 1 Tne T T T"* C°gn°Veri,,t: in »P« ^utem facui.ate, cuius eT
Phnn m f.ne, aut m.t.o cu.uscumque Pontificalis impressum aemiwadditor
m cnuonem n.anu propria faciant abso.utae huiusmodi coltaL™ «p^
0 strmUeofh "tifiCa,e C°!,forrnati0,liS' Sub poena '"ouisitiS pl
nenda ■ <S , \ K ,nhabi,itatis ad '»* et a.ia in posterum obti-
VCr° 10COrUrn• suspensio™ « DiVnis, ac interdicti ab
um uoru J ' ITSS **** pr,'Vationis officiorum et
excomm. n .mhaD,,,tatls ad i,,a et ™ Posterum obtinenda, necnon
Nun ™n n I ,t,°n'S.absque alia deCaratione incurrendae. h.iungimus au.em
S cutf5 Te l0C°rUm deeentibus. »«ic negotio dnigenter fn*
Non obCsUtannubquU: lic ^*"" ™» ^ ^
[Pontificale Romanum, initioj.
Innocentius X, const. /„ supremo, 15 nov. 1644.
inscruhnTr0 Aposto,lcae culmine non nostris meritis, «d
2 1 mI ^ Per"' PatnS Pr°Videntia constituti, nostri muneris esse ccrn,
ne u U lnnT,CrabileS ^*0*"8 °fficii curas- gravi m0,C
ditionem int,.! !' ad conserva»dam Sanctae huius Sedis temponlem
tificibus Pr^S*L! quae proPtcr<* sedula meditatione a Romanis Pon-
invioUtc e^ar T*<° S "OStris sa,ubriter P^dinata fuerunt, ea Nos ip>
siquidcm fcJcU ^tT/,*1 ita ab a,iis P«rpetuo statuamus observari. Dudu*
auam perpc U'S recordat'onis Pius Papa Quintus Praedecessor noster p«r
Petuo vahturam Constitutionem statuit, decrevit, ct ordinavit,' »•
1 i^.
Romani Pontifices 433
omnei, et singulae Civitates, Tcrrac, Oppida, et Loca Sedi Apostohcae in
lemporalibus mediate, vel immediate, subiecta ctiam eatenus in feudum, aut
qnemvis alienationis titulum dari solita, vel consueta etiam ad Sedem prae-
fatam quomodolibet devoluta, ct pro tempore devo.venda in iure, dominio,
et proprietate, ac possessione dictae Sedis conservarcntur, Civitatesque, Tcrrae,
Oppida.et Loca huiusmodi nullo unquam tempore sub quovis practextu in
fcudum, Oubernium, Vicariatum, Ducatum, aut quemvis alium titulum per.
petuum, vel ad tertiam generatiouem, seu ad vitam, aut alias ad longum
tempus nullo modo concederentur, et deinde piae memoriae Gregorius XIII,
Sixtus V, Gregorius XIV, Innocentius IX, Clemens VIII, ac Urbanus VI...
Romani Pontifices Praedecessores nostri pro Pastorali eorum officio provide
considerantes praefatam Pii Praedecessoris constitutionem optimam, et ad
conserv.mdam S. R. E. lurisdictioneni, ac dignitatem, Sedisque Apostolicac
Dominia, Civitates, Oppida, et Loca, pie, ct sancte emanatam ft.isse, illam
successive omnes fe.ici emulatione de fratrum suorum eiusdcm Sanctae
Romanae Ecc.esiae Cardinalium pro tempore existentium, consilio, Aposto-
lica atictoritate laudarunt, approbarunt, confirmartmt, ct innovarunt, prout
in singulis corumdem Pracdecessorum Literis Apostolicis desuper confectis
plenius continetur.1 Nos omnium Civitatum, et Locorum praefatorum singu-
larem fidem, et promptam devotionem eidem Sedi exhibitam omni tempore
valdc utilem, et sahitarem fuisse, et esse considerantes, ac volentes non solum
alienationes huiusmodi dc medio tollere, sed ut omnis alienationum fien-
darum occasio penitus aboleatur, quantum cum Deo possumus peramplius
providere, Constitutionibus singulorum Praedecessorum nostrorum huius-
modi desuper pie, et sancte emanatis, ubi primum acl Apostolicae dignitatis
gradum Divina favente clementia evecti fuimus, in primis cordi fuit inhaerere,
illasque innovare.
§ I. Itaque motu proprio, et certa scientia nostra, non ad alicuius super
'ioc Nobis oblatae petitionis instantiam, sed ex mcra animi nostri dclibera-
"one, et de Apostolicae potestatis plenitudine praefatas Pii Praedecessoris
■eras aC omnia, et singula in eis contenta etiam ittxta declarationem in
1 |cns ilnnoccntii Praedecessoris huit.smodi factam, earumdem literarum con-
nentiam, ct tcnorem, quem praesentibtts haberi vo.umus pro expresso, ac
eroo ad verbum inserto, auctoritate apostolica tenore praescntium com-
LbTi' Confirmamus- e< innovamus, easque firmiter, et invio.abi.iter, ac
et i eclara,l0l,c,n Praedictam Nos similiter servaturos csse promittimus,
f.n;mJmUS.' atqU° pcr cos' ad Muos spectat, pariter perpetuo observari prae-
c'P"n«s, et mandamus.
j. 2 Nuiij erg0 omrtfno horalnum liceat, etc.
l8fl«. Rom., tom. 6, III, p. 4, 5J.
' C,< N- I42- »58, 168, 174, 175, 203.
73
431
!
I
c
5b
m
230.
Innocentius X, con,t. Ex iniuncto, 22 febr. ,645. (lM)
Ex iniuncto Nobis Aposiolici muneris debito ad ea libenter i„, ..
per quac personarum Ecclesiasticarum, tam seculari 1 o l *S|
quarumlibet quieti opportune consulitnr Pt tllfo ' ' Q ™ rCgularium
concorditer fLa sunt.^ut SS^tXt^
Apostolicae confirmationis robur adiicimus o ™ c ' *
salubriter expedire. aaiicimus, P™t consp.c.mus in Domino
§ 1- Nuper siquidem pro parte dilcctorum filiorum Rectorum P.m^
Ma^e dTS Sa"Cti DA^us,ini> necn°n Sanctissimae Trinita.is,
San i Fnndtci H, P RcdcmPtionis Cnptivorum, ac Minimorum
e «I ra sun r L lT ^™" et Re,i*iosos Partibu5
^ rSJ S ma Sepe,iem,i cadavcra defunctorum, qui n ipso-
F ali^fnos m fdes,,s scPultu™ sibi elegerunt, coram VenerabilL
sSnibr^. " ^ R°manae Ecc,esiae Cardinalibus negotiis, et co,
T«^J?JTPVm' Ct ReeuIari,"n Pr^epositis; ac super Quarta fune-
^nnoToZ ,mpU?CrUmc COram Congrcgatione etiam Venerabilium Pr,
cTci.h T 1,7 r . . ^ Sa"Ctae Romanae Ecclcsiae Cardinalium Sacri
efedem r^cSSSS' interpreU,m- Tandeni Pos< nonnulia decreta desuner ab
mnd et7am " Cman.ata ^ Praefa,ae ,itibus- ct controversiis huius-
nn, ad id ll pendentib,IS' °Pe". et ministerio certorum Procun.o-
dZenti d sutr hT/ C! sufficicntibu* facultatibus suffultorum, praevio
?it PL^ ° tiaCta,U' ncgotiomic h,«iusm»di «P« sacPi,,s ab
ma,Urc considcrat°. ut *£* ct
amicabilem Inter sTdeVS ♦ Ct CXpensis Parcerct,ir. ad ccrtam'c'
sequitur, ZSSdl ^*™* ^'cordiam, et compositionem tenoris, qui
Sacrfsta2' DoXr M "^1, quod Nos Do«*or 'oannes Baptista Ctfortea
Ahioncin e ° i rilS, An!°nil,S Co.oner, Canonici Cathedra.is Ecc.esiae
^^'v^^JS^J1^1^ et Revcrend. Capitulo ciusdcm
'esimo mSZj^S^ Capitu,ari habita die tertiadedma Aprilis mil-
Eeclesiae loci de P J IT n0"°' Doctor Franciscus Lompard olim Rec.or
orrers, Doctor Michael Villanova Rector Parocliialis Ecclc-
1 Secundum Bull nnm 1 j .
' R°m- L"«d,,ni 0673) Arnaud-Brodc, tom. IV, p. 252-255.
435
Siae S. lacobi pracscntis Civitatis, Michacl Ioannes Sala Beneficiatus in Sede,
ei in Parochiali S. Crucis, Marcus Antonius Forteza Beneficiatus in Paro-
cliiali in Ecclesia S. Michaelis electi, mediante resolutione habita die duode-
cima Septembris millesimo sexcentesimo trigeslmo sexto in Congregatione
cidem die celebrata de licentia lllustrissimi, ac Reverendissimi Domini Don
Fralris Ioannis de Santander Episcopi tunc Maioricen. quae quidem rcsolutio
Congregationis in actis penes Notarium infrascriptum, et in Ecclesiastica
Curia reconditis reperitur, ex una, et ex alia Nos Frater Antonius Rubi
Ordinis Pracdicatorum S. Theologiae Magister, et Frater Iulianus Ginard
Ordinis S. Francisci dc Observantia Lector Iubilatus, Pater Provinciae, ac
S. Inquisitionis Qualificator, habentcs ad infrascripta commissionem, et spe-
cialem potestatem ; ille pro omnibus Monasteriis Ordinis S. Dominici, hic
pro Conventibus totius Provinciae, et Hospitalis S. Antonii Viennen. nccnon
Monasteriorum B. Mariae Carmelitarum, et omnium Ordinis S. Augustini,
Sanctissimae Trinitatis, ac S. Catharinae eiusdem Ordinis, B. Mariae de Mer-
cede.et omnium Ordinis Minimorum S. Francisci de Paula, ut constat Instru-
mcntis publicis receptis die dccimo sexto Decembris 1643, et die 8 Iunii 1644,
per discretum lacobum Pujol Notarium publicum, de quibus ego Notarius
infrascriptus fidem facio, scientes, et attcndentes inter Curatos, et Clericos
Seculares, ex iina, et Regulares ex alia partibus motas fuisse varias litcs, tam
super forma sepeliendi cadavera dcfunctorum, quam etiam supcr solutione
quartae funeralis, et ad instandum resolutionem praedictarum litium ab utra-
que parte fuisse missos Syndicos, et Procuratores, qui Romae coram Sacris
Congregationibus Cardinalium comparerent, et ad illorum instantiam motas
fuisse sequentes controversias.
§ 3. In primis contendcbant Parochi inhibendum esse Regularibus, ne
procederent ampllus ad sepulturam in casibus sibi permissis per se ipsos
'anlum processionaliter Crucc clevata, sed cum interventu Parochi, vel eo
anno h»*^1 a,,Cgan,es Decrelum Sacrae Congregationis Regularium de
4. Sed Regulares contra allcgabant pacta, et conventiones de sepe-
C "c° T SC'PS0S ,a,llUm' et '"ffrediendi Parochias ad levanda cadavera
c eievata, ct proccssionaliter, dicentes se non cssesub regula, sed potius
wiio"" DeCrC,i Concilii Laleranensis sub Lconc X,2 pro cuius obser-
dinm stffmanatUm fuit d»ctum Decretum Sacrae Congregationis, sibique
laribus cons,,ctudinem immemorabilcm, et quod st.ibat pro Regu-
missioneS ; r U8triss,ml' ct Revercndissimi Episcopi Maioricensis ex com-
confirmat Rregationis Regularium, et allegabatur Breve PP. Pii V super
R°mae aDi.ri0IriC<"dimS ,5racdictae' et pactorum, ct convcntionum datum
Mindni, FC,Um Petrum' sub annu,° Piscatoris die 24 fcbruarii 1567, 3
Dicebatur ■ enir qU"e concor(lia> ,uncta praesertim eiusdcm Brevis obServahtia.
" per subsecutam observantiam insurgcre ciusdem Brevis indu-
1 i« hfo ?IZM.rrI» Co,lcctanea S. C. Ep. ct ReK., p. 333.
Bu"- Rom., tOm. 4, II, p. 357, 353.
430
l
i
c
I
0
bitatam iustificationem, qua iustificatione supposita, uon posse d i
vcritate narratorum in eodem Brevi, et illorum probatione Sed S r *
gatio praedicta auditis pardbus, et allegaHs hinc iude ponderatis die lo"^
anni 1643 fuit in voto, quod partes plcnius iura sua deducant in ."
S. Congregatione, et mandavit interim nibil innovari, et iuxta huin^S
Decretum Episcopo praefato literas dedit. ' odl
§ 5. Aliae controversiae agebantur in S. Congregatione Eminen.issimo-
rum Interpretum Sacr. Conc.l.i Tridentini. Prima.An dieti Regulares toZ
tur solvcrc integram quartam funeralium Parochis. Secunda. Dc quibus sol I
debeat quarta praedicta. Parochi pro se allegabant, Clement. Dudum
Sepultur. § Verum, et Concordiam quamdam de auno 1339 initam ut'in5i
assercbant, inter ipsos Parochos, et Fratres Dominicanos Conventus S TkL
n.c. hu.us Cvitatis, in qua Concordia Dominicani promitteba.it solvere dic
tam quartam funeralem iuxta praescriptum Constitutionis Bonifacii Papae
Octavi incipien. Super Cathedram, necnon quamdam, ut assereban., Consfr
tut.onem e.usde.n Bonifacii Octavi de anno millesimo ducentesimo noni*.
s.mo tertio, quae incipit : Olim gravibus, datum Avinioni, sive melius Anagn.i,
Pontiticatus su. a.mo octavo iu favorem Parochorum contra Regularts
bb. Dom.n.c, et Francisci praefatae Civitatis pro observantia alterius Con-
st.tut.onis mcipien. Super Cathedram, in d. Clem. Dudum, de Sepultur. inser-
tac, quam et.an, asserebaut confirmasse Clemente.n Papam Sextun. per
quamdain al.an. Constitutionem insertam in alia asscrta Constitutione Clo
ment.s Papae Sept.mi data Avinioni quinto Kalendas Augusti, Pontificatus
sui i anno duodec.no, quae incipit: Tenore quorundam; Regulares vero alle-
gaban consuetud.nem legitimam restringenteiu d. Clem. Dudum, ad sola
tuneralia, et et.am patentissima privilegia cximentia a dicta solutione quartae,
cum derogat.one cxpressa dictarum Constitutionun. : Dudum, de Sepuilar.
V.ennen. Conc.lu, et Super Cathedram Bonifacii praedicti, necnon concor-
diarum, et.am auctoritate Apostolica, iuramento, vel qualibet alia firmitate
roboratarum ; tandem se esse in legitima posscssione, et consuetudine sol-
vcnd. Untum quartam partem cerae intorstitiorurn, respectu Monasteriorum
solycnt.um; respectu vero aliorum, scilicet a quadraginta annis citra confir-
mat.onem Concilii Tridentini aedificatorum, nibil omnino solvcrc
§ o. Super qu.bus, auditis partibus Sacra Congregatio respondit. Ad
pntmi.n Regulares praefatos tcneri solvere iuxta praescriptum Clem. Ducium,
^Puuur. § Verum. Ad sccundum. Tencri solvere ex his, quac dispnnuntnr
J.„, , T\ conc,,rrat legitima consuetudo ad favorcm ipsorum sol-
cular SOlummodof Quar,a'» Partem ex intorstitiis tantum, seu ex alia parti-
fuit m,r d"° , Decrctum- instantibus Regularibus praedictis suspensun,
Dec*rc,um * " PetCDant a dic,a Sacr- Congregatione, utrum praedictum
StaS^ST! *"Lff °mnibus Monaateriis indiscriminatim, scilicet, tam
dcntini ... JT acd,ficata a qnadraginta annis antc confirmationcm Tri-
•Htlfa quam 1 '", consue,udillc solvcndi tantum quartam partcm ex inlor-
Tridcntini ,wlh aedlflcatis a quadraginta annis citra confirmationen,
^i^ima privilcl exTn, ^ ^1'1 Reeular<* Pro se babere valida, et paten-
vuegia ex,mcnt,a dlcta Monasteria aedificata a quadraginta annis
Romani Pontifices
437
citra dlctam confirmationcm Concilii a solutione quartac, et quintae funcra-
lium Tcrtia controvcrsia. An filii impuberes, dum alibi sepulchra maiorum
non cxtant, debeant scpcliri in eorum propria Parochiali Ecclesia. Respondit
S Congregatio filios impuberes, si non extant sepulchra maiorum, sepelicn-
dos esse in propria Parochiali Ecclesia. Quarta. An matcr pro filiis impu-
bcribus possit eligere sepulturam. Respondit Sacra Congreg. Non licere
matribus eligere sepulturam pro filiis impuberibus, cessante legitima con-
suetudine. Quinta. An liccat Regularibus sepelire in suis Ecclesiis Confra-
tres laicos, qui sepulturam non clegerunt Respondit S. Congregatio, Con-
fratres laicos, si non praecedat corum electio sepulturae, sepeliendos esse in
eorum propria Parochiali Ecclesia.
§ 7. Attendentes Nos pracdicti Elccti tam Admod. Illustriss. Capituli,
Curatorum, et Clcricorum secularium, quam Regularium inter praefatos
utnusque partis Syndicos, et Procuratores iti Romana Curia, ad obviandum
iurgiis, sedandum scandala, ct excusandum sumpius, qui ex longissimis
litium, et dubiorum anfractibus spcrabautur, Je consilio pracstantissimorum
Romanae Curiae Advocatorum, ac intervenentibus ad id Eminentiss. DD. Card.
Caesarino Ponenti, lllustrissimoque D. Francisco Pauluccio Congregationis
Concilii Secretario, et Perillustribus DD. Armindo Riccio, et Stephano Fabretto
luris utriusque Doctoribus, ac utriusque causac Procuratoribus, illo pro
parte Parochorum, hoc pro parte Regularium, dc consensu R. D. Marci
Antonii Forteza causam pro dictis Parochis in Romana Curia agcntis, et
Admodum R. P. Fratris Bencdicti Fcrrer Sacrac Theologiae Magistri, ac
S. Inquisitionis Qualificatoris Ord. Praedicator. Agcntis pro Dominicanis, et
R. P. Fratris loan. Baptistae Mestrc Ord. S. Francisci S. Thcologiae Lectoris
Agentis pro caeteris Regularibus dictac Dioecesis, actum fuisse de concordia
praedictarum Iitium, ct Nos habitis quamplurimis colloquiis, saepe saepius
rebus mature considcratis, et perpensis, in unam convenisse Concordiam,
quae proposita ffuit Congregationi habitae die 28 aprilis anni currentis, in
qua astiterunt Admodum Ulustre Capitulum Ecclesiae Cathcdralis, et omnes
Curati, ac Syndici omnium Communitatum Ecclesiarum secularium praesen-
!ls Insulae, in qua Congregatione fuit pro maiori partc approbata praedicta
Concordia, et commissum Nobis praedictis Electis Capituli, Curatorum, et
Clencomm sccularium, ut pro parte totius Cleri illam admittcremus, ut de
olcta approbatione, ct commissione constat in actis celebrationis dictae
C°ngrcgationis pencs Notarium infrr.scriptum, et in Ecclesiastica Curia recon-
. .! Scien'es ctiam eamdem potcstatem Nobis attributam fuisse a Praepo-
51 o, et Communitatc Clcricorum secularium loci de Civitadella Insulac Mino-
,nccn' lns,™niento publlco mediante recepto die 2 maii anni currentis per
Bd ^ ComPan,,y Notarium publicurn, de quo ego Notarius infrascriptus
duT p'0 Et. cxprcsse declarantes, quod in hac Concordia comprehen-
Wra ' °chi' ct c,cric< Iocorum de Maho, et Layor Insulae Maioriccn. si
N0saerUatUOr mcnscs» Pcnes Notarium infrascriptum, cam ratam habucrint
ut ni Praedic,i Rce«larium Electi utcntcs facultatibus Nobis attributis,
sis dcPvra' conf't^mur intcr Nos partes praedictas, et nominibus supra expres-
venturn fuissc ad concordiam praefatarum litium in modum sequemeni.
438 Romaju Pontificcs
§ 3. Respectu causae convocationis Parochi, quae ^^TTl
grcgatione Regularium, concordatum fuit: Quod omnes P ' Con-
pcr se ipsos tantum absque interventu Parochi, atoue C^x P°ssint
rium processionaliter Cruce elevata incedere, et Parochirnn "' Secula
rcquisitis eorum Parochias ingredi, indeque ad .nl ZnZ^T' "«
cfferre corpora Dcfunctorum. qui apud psos Rcgulares et' ^ *
prout hactenus consuetum fuit; atque adeo in hoc J, / n" T"'
cxcenhs Regularibus sex Conventuum, scilicet Ord. vTL^SJT^
n.ci locorum de Monacor, Pollensa et Inca «c m; raeU,ca'orum S. Domi-
Betra, S. Augustinl dc Falantig, Tt M^orZ » f
Campos, qu. .uxta pacta in limine fundationis non possunt *t ^
genexaiissimis, et quando Parochus et Clerir? J Cat»>edral. m funeribus
Sm nr^ r T LqUartaC funeralium concordatum fuit: Quoa ea Regu-
cmartam Z! 1 T Ct 8Unt ta co»suetudine solvendi tantum
e : c^Selis aZ , mt0"l,t,,% eamdem «olvant. et quartam partem de panc.
mnTur cum n^o." Conventua"s praesente cadavere cantatur, offe-
Stur r ^S°lldlf Pr° RcC,0ris ccra' °-uae comburiturdumMi»
de panno aZ T^Ju** ^ Et nU"C de UOV0 addi,ur' ut
bus erhabi«m« f? ^1"" DraP de C°S de friseta ne«ra- de
q .« r ct 1 anbUS qUartam Dartem dare fcneantu , et unum de
^ q"atUOr R€gUlareS iuxta Pheretrum defunc.i deferre
* de shdotq ,S aUlCm obvenlionil>us. nen.Pe de habi.u regulari, de sud,
t"miht», u tl ' arCaVUC Pann° Serico' seu de 4» particuJari re Confr,
AcowS £ C°nVCntu.uni insorum M-Ml. de duobus cereis
«antur ld ' ^U~m Com"*»ttuoi, de aliis cereis, seu candclis, quae
spoiisis vel S?b rvTl 'S' dC deerao«ynl8 pro Missis, Anniversariis, Re-
deTceiebLdS ttt piisque deprecationibus Pro defunc.is eis-
Att^S*,f11,!, ad certos -» * ctiam *
«iWM.^Itak '^B2S2UWni!fOMrt?rf0* SCU alicui * Rcirularibu* ct de
ria quae sunt ae f f " "mni"° soIvere teneantur. Illa vero Monastc-
tur. nisi alitcrrnJ , ,Dost Concilium Trideritinum nihil solvcre tenean-
Bteriorum aUt ^ m CUm ipsis a princ'Pio f"ndationis Mon,
tertiac. et' ouartae cn stand,,m er't cOI1cordiae legitimac. Respec.u
«ern Synodi MdoiW^?"? Concordatu,n quod iuxta Conslilu.io-
possint Patrcs el.ecJ i «nillealmo sexcentcsimo trigcsinio stxto,
Tandcm concordatum bM Pf° fUij8 ,n,P"beribus, non vero matres.
Honem ambarum D«r«..nl praedlctas convenliones, ct concordias ad pctn
l ™um approbamlas esse a Sacris Congregationibus Regu-
Romani Pontlfices
43Q
llriiUD el Concilii, et confirmandas a Sauctissimo Domino Nostro Papa cum
-laiisulis necessariis pro maiori robore dictae concordiae, et decreti irritantis,
si secus a quocumquc, et quandocumque contiRerit attentari, et quod com-
mittaiur Ordinario Maioricen. omnimoda iurisdictio pro observantia dictae
Concordiae. Non obstantibus quibuscumque privilegiis excmptionis Regula-
rium. Hanc itaque concordiam, et transactionem, omniaque in illa contenta
inviolabiliter observari. Nos Electi praedicti pro utraque partc promittimus,
eamque admittimus, ct approbamus, et a prima linea usque ad ultimam
acceptamus, ac approbari, Iaudari, et confirmari promittimus, et Nos obli-
gamus. Super quibus omnibus, et singulis supradictis sic complcndis, tenen-
dis, et inviolabiliter observandis obligamus utraque pars nostrum alteri ad
invicem mutuo, et vicissim omnia, et singula bona nostra, scilicet Nos Electi
praedicli, bona dictorum Rectorum, et Cleri, et Nos dicti Regulares bona
dictorum Conventuum mobilia, et immobilia, praesentia, et ubique futura.
Quod fuit actum in praesenti Civitate Maioricen. die videlicet, decimatertia
mensis Augusti Anno a Nativitate Domini millesimo sexcentesimo quadra-
gesimo quarto. Sig 1 1 1 1 1 na nostra. loannis Baptistae Caforteza, Domini Doc-
loris Presbyteri, Canonici, et Sacristae Ecclesiae Sedis Maioricensis, et caete-
rorum Electorum. Sigffna nostra Fratris Antonii Rubi Ordinis Praedicatorum,
et Fratris luliani Ginard Ordinis S. Francisci de Observantia, nomine ante-
diclo transigentium, et concordantium pracdictorum, qui haec Iaudamus,
concedimus, et firmamus. Testes in quorum praesentia firmarunt dicti Doc-
lores Io. Baptista Caforteza Sacrista, Marcus Antonius Cotoner Canonicus,
Franciscus Lompard, et Marcus Antonius Forteza Presbytcri, P. Frater Anto-
nius Rubi, et P. Frater (ulianus Ginard sunt Gabriel Gantallops studens, et
Pctrus Ferrer Ecclesiasticae Curiae Nuntius. Tcstes vero firniae dicti Docto-
ris Michaelis Villanova Presbytcri Rectoris S. Iacobi, qui firmavit die eadem,
fuere R. Mlchael Sagarra Presbyter, et Sebastianus Carboneli. dictae Curiae
Ecclesiasticae Nuntius.
§ 9. Subincle per eosdem exponentes supplicato, primo dictis Cardina-
Iibus huiusmodi, ut praemissa confirmarent, ab eisdem Cardinalibus ema-
navu Decretum infrascriptum, videlicet: Sacra Congrcgatio Sanctae Romanae
tcclesiae Gardinalium negotiis, et consultationibus Episcoporum, et Regu-
mn Pracposita, Eminentissimo Gardinali S. Cacciliae refcrente censuit,
quoad primum punctum circa formam transportandi cadavera ad Ecclcsias
«Rularium, Concordiam posse confirmari, prout praesenti Decreto confir-
™a : quo ad reliqua vero partes ad Sacram Congregationem Concilii remit-
• Romae vigesimo quinto Novembr. millesimo sexcentesimo quadragcsimo
modii° Cardinalis Ginettus Archiepiscopus Patraccn. Secretarius. Post-
^ uni vero per eosdem primo dictos Cardinales remissis ad secundo dd.
dicta'" i Praefatam Congregationem certis aliis punctis, et capitibus in
dd 'J)raeinserta Concordia expressis pro illorum confirmatione iidem secundi
Sacrar " pariter decreverunt, ut infra, videlicet. Die 4 Fcbruarii 1645.
prctum KrCRati° EminenH8simorum Cardinalium Concilii Tridentini Inter-
EminentPraCV,a revisione' ac relatione in eadem Sacra Congregatione per
sunos Cardinalcs Cornclium, et Gincttum, censuit : confirmationem
4-10
Ramani Pontifices
supradictac Concordiac, quoad Dccreta ciusdem Sacrac Conc^,,- ,
conccdi, si Sanctissimus D. Noster annuat. ^"^egat.on.s p0ssc
E. Cardinalis Episcopus Sabinensis.
Loco iji sigilli.
F. Paulutius Sacrae Congregationis Secretarius
,„ praemissis „pp„rt„„e Pmyidm de fc^^KSE
~m suspe„si„ni:: i; kitse kset
s.™ ^ onun :":nr r' seu. scripturas- iuxta praeinserta
nn3 ! u t3' AP°st0,ica auctoritate, tcnore praesentium confir-
" ob XtrS> m,'SqUe PCrPCtUae' Ct inVi°,abi,is Apostolicae n
si qui desuoer TT^ et S''ngU,0S' lam ''"^, quam facti defectus,
possint slLq ° "bCt inlervenerint. a,,t intervenisse, dici. ve. censen
T^S^Z^^ SCmper utriusque Congrega,io-
§ 12. Decernentes, etc.
[BulL Rom., tom. 6, III, p. 74.791
231.
Innocentius X, const. Cum iuxta, 19 febr. 1646.
Sandae^Rom^ dispositionem Vcnerabiles Fratres nostri
sint vocati u R m.n o^J^5 ta P3rtem SO,icitudinis Ap0St0,i"C
ct in regimine ZZrJS "22 tCmP°re CX''StCnli P"«ona.iter assistnn..
Pars corporis et SL T C°rUm °peram oraestent- dicanturquc
Pro eorum ^iS^ S ^ aC diversis Ecc.esiis A.mae Urbis
eumdem Rom Pon ffi~ „ Dfa(:bnia P^ficiantur, c. propterea apud
pHdern nonnul.iRnm p , Roma,,a Curia residcre tencantur, mcrito iam
q«am indccens et d*b °" ,.,Ces P"edeccssores nostri providc considerantes,
adeo sublimem' 00111« qU°d Cardinales locum, et mansionem
««. non obtcnta lS ^7.«°^ debilUm' de*«nt, et quod culpabiHus
Ecclcsiastico dlsceSnt r Pr° tcmPorc existcntis licentia l Slatu
prohibcntia sub diversis S- Co,,stltu,ioncs, et Dccrcta rccessum huiusmodi
existentes arbitrandis edid", * PCI" Romanos Pontifices pro tempore
Romani Poritificcs
441
§ 1 Quia vero dcsuper satis provisum non esse cxperientia docemur,
c tam pcrniciosum malum in dies cresccre contingat, opportuniora rcme-
Jl adblbere dccrcvitnus. Motti proprio, ac ex certa scientia, et matura
dcliberalione nostris, deque Apostolicae potestatis plenitudinc, hac nostra
rpetua Constitutione statuimus, deccrnimus, et declaramus, ut omnes, ct
jjngull eiusdem Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales nunc, et pro tempore
cxistentes, qui non obtenta a Nobis, et Romano Pontifice pro tempore cxi-
«tente licentia extra temporalcm Status Ecclesiastici ditionem imposterum se
iransferrent, statim, et eo ipso absque aliqua Iudicis, vel alterius praece-
dente declaratione omnibus, ct quibuscumque privilegiis, immunitatibus,
uemptionibtis, et indultis, etiam conferendi Beneficia Ecclesiastica, necnon
tfiiisfcrendi pensiones, seu fructus Ecclesiasticos, etiam loco pensionum reser-
vaios, ac testandi, et disponendi sibi quomodolibet a Sede Apostolica con-
ccssis, privati sint, et existant.
(Bull. Rom., tom. G, III, p. 71-74J.
232.
Innocentius X, const. Cum sicut, 14 maii 16481 (1653).
§ 1. Cumsicutaccepimusaliquae fuerint ortac differentiae inter Ven. Fra-
irtm loannem Episcopum Angelopolitan., sive populi Sanctorum Angelorum
in Indiis Occidcntalibus ex una, et dilectos filios Clericos Regulares Socie-
utis Icsu partibus ex altera, de et super munere praedicationis verbi Dci
J propriis corumdem Clericorum Regularium, petita solum Episcopi bene-
dictione, quam in alienis Ecclesiis petita, et obtenta ab eodem Episcopo
Dioecesano licentia exercendi; necnon super confessionibus Laicor. audien-
te praevio cxamine, sive approbatione eiusdem Episcopi Dioecesani, quae
1 Clerici Regulares in vim privilegiorum praedictae Societati Apostolica
wctontate concessorum sibi proprio iure licere praetendebant, et desuper
npartibus fuerit deventum ad plures actus iudiciales, et pro parte Clcri-
m Regularium huiusmodi ad electionem Conservatorum privilegiorum
rum R |: N°bisque tem dicti loannis Episcopi, quam eorumdem Clerico-
fcrisio "T' nomine pro sopiendis differentiis buiusmodi quaedam dubia
n Wemnem dmerentlarum praefatarum, necnon iurisdictionem Ordinariorum
Ordinarii ,psorum Clericorum Rcgularium exemptionem a iurisdictione
ti quid ri C°ncerilentia fueriht proposita, ad quae ambae partes responderi,
^ des|"eSint)bSerVandUm auctoritate nostra APOstoIica statui> et sta"
tbenter j^l°S 3? omnium fidelium, et praesertim Ecclesiasticorum quieti
^r^atio"" i'miS' diffcren,ias praedictas, totumque negotium particulari
5aKum, ct d"! allq,lorum Vcncrabilium Fratrum nostrorum S. R. E. Cardi-
'cctorum Romauac Curiac Praelatorum examinand. commisi-
Um Bul1, Rom- Lugduni (1673) Arnaud-Brodc, tom. IV, p. 284-286.
442 Romani Pontifices
mus, qui auditis saepius procuratoribus praedicti loan R«i ~!
curatore Generali Societatis praedictae, negotio mamre di?'' ""^
Jj£d pet.t.onibus hinc inde proposi.is respo^^^ £
§ 3. Sacra Congregatio a SS. D. N. deoutati c„™
Epfecop-m A„gelor„,n i„ JESSaSjTKf*
Soaetaus lcsu, saepius auditis Procuratoribus ab eodem F Rc'i!i"
dcega.is, „ec„o„ ipsius Socictatis Proeura.ore 0°ferTli 'Z?^
rate d.scusso, ce„s„it praedictos Religiosos neouan 8 '"^ "»
Dioecesi Angeiopoiitana W^^ttSSC,'"
approbatione Episcopi Dioecesani, „ec verbum Dei „™ r ""^ '
£ °rdi'"s' ?™ -Psi«s be„'edic,io„ , ,cc fcJS?2Sl"
hcent.a, nec n Ecclesiis etiam sni r.r,i;„- - ccclesns sine ob
nicntes ab EpiscopoXquam »^2^ - —
acnuil.terexrnmn . ' PUI"' e'USque Vicariuru Oeneralcm indebitc
iXSrriafi0^ Wminasse. Caeterum Sacra Congregatio.se™
erm Snr.v» i . 'r' 3C "IOnet EP'sc°Pum. ut Christianae mansuctudinis mcmor
laboravi ac 25 ?T f"^ SU° ,nSlituto in Ecclesia Dei tam ^1**
in Sne F H ",term,SS,one laborabat- paterno se gerat affcdu, eunq*
c S S^T SUf PCmti'em adiutricem aSnoscens bc»^ ^
ipsum c tur 1 beneV0,entiae quemadmodum Sacra Congre^
acZtSir^ Sib,qUC CCrt° P0,,icctur' cum eius zelun,, pieu.*,,
anno 1048 S0,,,c,tudlnem compertam habeat. DaL Romae dic 16 Apriu
§ 4. Et praemissorum occasione
Iesu In PeTdem rrnPraediCU '°annis Episcopi- necnon Religiosorum SocieUfe
SanctiLmrl . g,rCga '°ne ProPosita fuenint diversa Dubia de mandiio
SlS^ qUaC qU'dCm Sacra Congregatio saepius auditis, i
fic 'S, e0dC,n EpiSC°>30 ad Urbern missis, necnon Procura.o*
ab ^FZ^'*"*! "egotioque mature perpenso, ad singula Dubu
Primo... proposita respondit ordine quo sequitur.
exhiSntaij^a Inri^lfa qU° RegU,ares q«fcumque, etiam Societatis k»
quo a £ T P,n g,a' Ct °rdinarii ludicen« ea non suffragari casui,*
Provocarcad Sumlre'nD "°n ***** ReSu|ares pracfati possint, et debeifl»
MetropolUauum ^ n .°nt,fiCem' Vel in partibus mdiarum remotissimis jd
s.ve Ordmarium viciniorem, vel potius possint hoc casu eft
1 Cf. N. |99.
Ronuwi Ponlificcs
143
^ ludices Conservatores ? Rcspondit: Si verba priv.k-giorum sint obscura,
t mbigua non licere recurrere ad Metropolitanum, vcl viciniorem Episco-
pirn nec Conservatores eligere, sed Summum Pontificcm pro interpretatione
(sse adeundum.
Nono. Utrum Regularis quicumque, etiam Societatis Iesu, possit admi-
nistrareSacramcntum pocnitentiae saecularibus absque licentia Episcopi Dioc-
cesani, etiamsi in aliena Dioecesi approbatus sit? Respondit, Regulares etiam
Societaiis lesu in una Dioecesi ab Episcopo approbatos ad confessiones per-
ionarum saecularium audiendas nequaquam posse in alia Dioecesi huiusmodi
umfessiones audire sine approbatione Episcopi Dioeccsani.
Decimo. An Episcopus contra dictos Regulares audicntes in sua Dioe-
osi confessiones saecularium absque sua approbatione, vel concionantes
ibsque licentia Episcopi intra, et extra proprias Ecclesias, possit procedere,
tos a taiibus ministeriis removendo, sive praeceptis, et aliis Iuris remediis
coercendo? Respondit eisdem Regularibtis, qui confessiones pcrsonarum sae-
cnlarium audiunt sine approbatione Episcopi loci, vel praedicant in Eccle-
siis sui Ordinis, non petita illius benedictione, aut in aliis Ecclesiis absque
us licentia, vel in Ecclesiis, etiam sui Ordinis, ipso contradicente, posse
Episcop. in vim Constitut. fel. rec. Gregorii XV, quae incipit: Inscrutabili
Dd providentia, tanquam Sedis Apostolicae Delegatum administrationem
Sjcramcnli poenitentiae, ac munus praedicationis interdicere, eosque iuris
rtmediis coercere, et punire.
Undecimo. An quando Episcopo constat dictas licentias obtentas non
rjisse, ipse possit praecipere, ut donec licentiam intra praescriptum tempus
ahibeanU tali ministerio abstineant, ct an requirendus sit per Episcopum
m his exhibendis Provincialis in alia Dioecesi, vel longissime existens, vel
■psi Regulares con/essarii, vel eorum Superiores eiusdem Dioecesis, in qua
pntdicta exercent? Respondit posse Episcopum sic praecipere, nec pro
«rasmodi liccntia requirendt.m esse Provincialem, sed satis esse ipsos Reli-
flwos requirere, aut eorum Superiores in Dioecesi Episcopi existentes.
uuodccimo. An si contiugat, ut aliquis praedictorum Regularium insur-
LT,ra P'SCOpum in proPria Dioecesi maledictis, cum scripto, vel dicto
Pj um scandal.zando, possit ab Episcopo pttniri, et qua animadversione,
« nuiusmodi delinquens transiverit ad aliam Dioecesim, hoc casu
«u Di0Um r Ct °Ua P°eUa PunienduS sit Regttlaris, qui commorans in
fepondit0"' r>Pargat famosos 'iuellos contra Ordinarium alterius Dioecesis?
«pressis taSI Ve5U,an'S 'ntra daustra d°gens extra ea In casibt.s in Dubio
Vriorem R 1 deliqi,crit' ut P°PuIo scandalo sit, Episcopo instante tencri
?Joire, ac d n* '"^ ten,Pus ab EPiscopo praefigendum severe illunt
ab' Enis6 punmone Episcopum certiorem faccre, alioquin sic dclinquen-
k5j-25de Rc°PO PUmri P°SSe ad PraescriPttu" Concilii Tridentini cap. 14.
indum cssegU ' h U°d S' de,ino.uens ad aliam Dioecesim migraverit, ser-
^piente- praeciPitur in Constitutione sanctae mem. Clem. VIII
SusceP" muneris ratio.* ■
' C(- N. i8l.
^*4 Romani Pontificcs
quae sunt contra iurisdictinn «
ct quibus gaudent, et gaudcn. praetendunt Regulares nraer , ? rd,ni'
scopis notificari, sive insinuari? Respondit, Rcgulares tenJr /' ■ ^
vilegia Episcopo exhiberc, si eis uti voluerint. ""'"smodiptv
Dccimoquinto. An praedia rustica, metallorurn fodinae „, u •
cmae a Rcgularibus Societatis, vel aliis possessa, ve. aliae IZZf
m qu.bus v.del.cet, unus, vel duo Regulares tantum commor n r
pnvdegm Collegiorum, seu Conventuum? Respondit ZSf**
Dec.mosexto. Utrun, Regulares praedicti apothecas quarumcuL
cum, maccl a e similia, pracscrtim prope Co.legia, sivc Conv nt £
^zzrz ab 0r?ari° su° ce,,suris ***** ~ huinSsss
Respond.t, non posse Ep.seopum hoc prohibere Regularibus a S
" m praCm,SS,S notorie Winquant extra claustra, ut Populc
servandum esse quod dictum est supra in responsione a'd duo e ,t trT
Decmoseptimo. Utrum Regulares, etia.n Patres lesuitae in su
ad se nt tS 5* ^^*t2
al se non spectantium, possmt administrarc Sacramentum baptismalis,*
n n, natnmon,,, Extremae-Unctionis, et Eucharistiae in Festo P^ha fi
sznft ru ,,c,s,- sive a,iis id gem,s hominim,s saecu,aribus £
Ordmarn, vel Paroch, hcentia? Respondit non posse.
rum noCr°t °CtaV°- Utn,m PatrCS S0cic,atis in CivitatcetDioccesiAn^..
rum i possfot consecrare vasa sacra, altaria, et similia, in quibus unc.ior^
ntur? Respondit itidem non posse.
c, - !'* nrou-ParlC VCr0 Relieiosorum Societatis lesu proposita fuerunt infn
scnpta Dubia.
Primo. An Episcopi in partibus Indiarum possint ex integro totum unu=
Monastenum, vel Collegium ab audiendis confessionibus suspendere? Respoo-
tp.scopos Ind.arum posse quidem omnibus simul unius Monaslcrii. id
^ouegn Lonfessanis adimere facultatem audiendi confessiones pcrsonanw
saecU,anum etiam inconsu|ta Sacra Congrega(ione Episcoporum, ct Regu
lanum ncgoti.s praeposita, cum decretum ab ea editum, sub die 20 Nok»
nns 1015 ex mtentionis defectu, et convenientia morali non extendatur »:
Kcgiones illas, tam longe ab Urbc dissitas. Verum ab hac gcncrali susf*
sionc quae vixsine scandalo, et animarum pernicic contingcrc potest. absfr
Cn 17 7*!?**** "isi Kravissima subsistente causa, supcr quo Sacn
^ongregaho illorum conscientias graviter voluit esse oneratas.
sinP °" EP,sc°P"s Regularem pro confessionibus scmel approbJtur,
d "OV; causa susPendere possit ab ipsis confessionibus audiendis?**»
das conflr5 35 'ibere Sb Ed,'SCOP° Pracvi0 examinc approbatos ad «**
Possc sn Personaru<" saecularium, ab eodem Episcopo suspendi nc"
6u t. T* paUSa* eaqUC ad con'css'°ncs ipsas pertincnfe. ( ^
exemotof i " tmscoPus 00ssi< cun, censuris procedere contra R«£
ti* e/b n die,1,CS fuerint 1,1 confessionibus audiendis, vel pr*«*
r°' Dc,> ct hoc an vigore Conc Trid., vel per qucm canonctn
' °' m™tTi' ****** S. C. Ep. c, Reg., p. 326. 327
Romani Pontiflces
445
dil posse procederc, non quidem in vfm Conc. Trident., sed in vim
r^itutionis Oregorii XV, quae incipit: Inscruiabili Dci providcntia.
Quinto. An licentia audicndi confessiones, et praedicandi, ab Episcopo
literas patentes Cancellariae concedi possit? Rcspondit posse concedi
■ham per Iitcras missivas, vel oretenus, si ita Episcopo videbitur.
1 Sexto, An talis licentia oretenus sine scriptis concedi possit? Respondit
ut ad proximum-.
Datum Romae die decimasexta Aprilis 1648. Quapropter, ut praemissa
firmius subsistant, et inviolabiliter obscrventur, Nobis pro parte Ioannis Epi-
scopi huiusmodi fuit humiliter supplicatum, ut illa auctoritate Apostolica
confirmare de benignitate Apostoiica dignaremur.
§5. Nos igitur d. loannis Episcopi votis hac in re annuere, illumque spe-
tialibus favoribus, et gratiis prosequi volentes, et eumdem Ioaunem Episco-
pum a quibusvis excommunicationis, suspensionis, et interdicti, aliisque
c.iiesiasticis sententiis, censuris, et poenis a iure, vcl ab homine quavis
occasione, vel causa latis, si quibus quomodolibet innodatus existit, ad effe-
c!um praesentium dumtaxat consequendum harum serie absolventes.et absolu-
um fore censentes, huiusmodi supplicationibus inclinati praeinserta responsa,
sfli resolutiones, auctoritate praedicta, tenore praesentium confirmamus, et
ipprobamus, illisque apostolicae firmitatis vim, et robur adiidmus, et inviola-
biliter observari mandamus, salva tamen semper itl praemissis auctoritate
dktae Congregationis.
§ 6. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 6, III, p. 244-247].
233.
Innocentius X, const. Instaurandae, 15 oct. 1652.
Instaurandae regularis disciplinae opus multis laboribus, ac vigiliis a
Komams Pontificibus Praedecessoribus nostris iampridem assumptum Nobis
tjfes magis, magisquc cogitantibus cur ad optatum finem hucusque per-
W non potuerit, totque saluberrima dccreta, et ordinationes ferc i„ irritum
"":^'in,:,lla «andem praecipua sese obtulti originis causaj qtiod Religiones
^amplures ex parvis Convcntibus, ac Domibus magna ex parte conflantur, in
W us sive ob reddituum, ct eleemosynarum tenuitatem, sive ob aeris ,'ntem-
«d DeT^ S,VC al'anl 00 caU8am non alunttif, nec ali possunt tot Religiosi, quot
pera^endun, rite dlvinum cultum, et regularia munia ex cuiusque Ordi
88 ^"P*? sunt necessarii.
■wcturnu EtCnmi <a'" ex'KU0 numcro ib« degen., nec divinum officium
tpinWu1 pa^i,cr, et tliurnum i„ Choro celcbrare nec orationi mentali, ac
''•ntium US, C0"a<ionibus> ct exercitiis, ac studiis in communi vacare, nec
possUnt ' caus,lrai». vitam communem, cacterasque institutiones servare
^ Possunt^ ad priricinril,a vo,a ordinantur, et sine quibus consisterc
rcgularis vitae bases, et fundamenta. Quamobrem otio immersi
440 Romant Ponlifices
m.llum Religiosae vitac spccin.cn pracscferunt: soli |ncMitAI
Inca, c.uu s.cularibus vaRaiHur, ac rnundanis nerolli» , *"^r
quc flt, Ul Ibl collocarf renuant |fcliKioS| proba.ae viiac ^T^
Super.ores cognntur illic fani.l.a.n conslitucrr- cx fntrlm» ,PH«
qul loci liccnlia pciorcs flunt: c, si cp.ando ad <;„ ^ ™\ ^
regul&rt. observauliac rcvocanlur, a claustro, qUa.| a sc.nl, „ ^
rcn.cs vix aclcluci possun., ,., com.nuncm scrvc, in mo^^Sf^
alquc a.iorum ins,.,u,ion ,, conforn,,,,,, cp.i ^Tcl^
vc. ccr,c redcluni suo excn.plo scrniorcs. U.uie rdaxa, u»« ZtT
ir"""- c' -7»; " ipurum RdlglonUm
Taccrea (quocl do.entc. refcrimus) ad huiusmocli Convcn, 18 ' J?*
locis mfrcqucnfihus, c, solilariis la.nquam ad Asylum faclno
Curiae contum.ce., vel proscriptl inV. confutf
M lurpitcr, ac dissolu.e viven.cs, a.que iude |„ ,cu, u "cx n, !'
P-PCran, flagfH. cum maximo Popu.i scanc.a.o. ,:JUI S
c , o„„„h ls Intclligcre qunccumquc reformationis remedia caw. f re,"
rr a qiland H n0a fuerint a RcliKio„ibus ahscissa. Qunc po.es, cni U
corpus .„,„,«.„„,, c, inf.rmuu, ad sa.u.cm reducencl s. „13J£
I c I lahon.s ...capax, cp,i„ po.ius rc.iquam par.cm Infici., a,q„c a-
l .cc cpnppc sun, /,Vania, quac cu.u iam crcvcrin, usque ad »,
vu >U n\ ,,,1,-,sc,c,,,08ia,l,K«»^, ct a ReliKionum fritico scparanda. Hacta
v « h- pa.vu.ac, quac de.noliunU.r vincas. Hoc es, fcrmcn.um, quod ,oU-
niassam corrumpit. .
§ 2. Quac omnia, alque alia plura pro Pastorali noslra solllciludine fc
""'^"«"'""'"/^olvente., .., Sacrac Pcli,poncs, in multih.dlnem hl»
ucnto oecund.ialis per univcrsam Ecclcslam diffusac a veprlbu., cl tpta»
u u afae uberes germlnenl fructus: Nos etlam ah ipsismc, RcliKiom.m
r.hus rcforma.ionem zelantihus crchris prccihus intcrpellaJi, cl frequ.
pop„l,,r,,m qucrunonlls pcrmoli salularc rcn.cdium acll.ibcre consult.
^ rn ,Cc: iC7i'm'9- ',iU,,,e (,c vo,° CongT. Bllquorum Vcncrah. Ffllm
. " V (:anli"" cl dllectorum filioruu. Ro.u. Curiac l»raclalonj-
. sia,., RcKulariun,, a Nohis dcputalac, CUl hoc negotium Kdulo *
■ rc exanunaudum commisimus, motu proprio, ccrla scicnlla, ac maton
'Hra,,,,,,,. noatris, dcquc apostolicac potcstalis plcnifudine omnet.e» *
m„,w.hm "VC . ^Orumcurnquc Monachorum, ac RcKularium virorum bocJ
•rVObJII. possiclc,,,,,,,,, Ve| „„„ |)088,clclllllIm rililIscu,ncpIc Ordfub M»
' , Mendlcntfum, 0,,,^., SociCalis, et cuiusvi* altcrto
;i o ^tis '«»• e«*m sl Hlfl anfmarum cura pcraonarum «ccuU
b ' cx Z '■ " * H°8pma' Vd 8C» Monaslerii^
c£nR««3 m fi"CS W',,,nc■c, «»'s»»»n.ni adl.ccnlium in lllcriaab»*
umK , Zri^ ****** nomlnatlm exprfmendo., In quB-»^
Uoc ;;:mc,,Kio8rm ^*** -M^wnSr*»»*- p-**^
•entlum n n^U,,a8t*rvari »°» POteSt. .uctoritate Apoalollc. tcnore pr^
«orum . JS,. i'i;T,IS' WPPrinilmu., et aholcmua unacumomn.
■OTlUtlbua, offlciia, nc ministcrlis, illosquc ah otno) prop*1*
Romuni /'on/i/ifgs 447
nt.m
dcniinio, «upcriorllafc, iurisdlctione, ac alio q.iocumquc mrc rcjfularium cxi-
mimuv cl lolnlilcr lihcramus, omncmquc Conven,uall,a,cm, titulum, cssc-
;,lfn ic dcnomiiialioncm rcKidarcin in ci. pcnitua exlincfucntca, illos ad
,u,.im saectiliircm rcclucimus. Reservata tamcn |p.| Conjjr. facultatc conwr-
vandi RelfglonlbUI .Hquem cx Convc.Uihus cxprcasla in mcmoratia litcria, ai
hoc iliqua rallbnabtll causa cxpedlrc iudicavcrit, salvis etlam iurihus, quae
Funda,..ribU8 Convcnliiuni s.c suppu- ssorum, vcl al.is cx Sacrorum Cano-
1 pracbcriplc vcl cx privilcjjio Apost. quomodolihc, compc tiint.
§ 3. Quocirca dilcclis filiis quoruincuinquc RegUl.rlum Superiorihus tam
fldneralihus, quam Provlncialihus, et localihus, quocumc|uc nom.ne, ac titulo
nuncupcnl.tr, in virtutc sanctac obcdientiae dlstrictc praccipimus, et mancla
mut ut slnguli, ad quos pcrlinct, infra lcrminum aex menalum inchoa.idum
1 dic pracscnlationis litcrarum, a pracdicla Con^rcwatione, u, pracmiU.Jur,
expcdii.id.iriim facicndac iu Rom.Curia Procuratori Ocncrali cuiusquc Ordi.i.
nlCont(r. aut Socict. dlmittatll rcalitcr, ct cum effectu coram Ordiuariis
koruin siih lcsJimonlo publlCO ciclcm Cou^rcK. por cosclcm Superiorcs
rfpil.ircs cxliihcuclo pnsscssioncm corporalcm Convcutuum i„ cisdc.n litcris
«prcssoriim; ct rcscrvata cis facultalc .sccum asportandi prophanam tan-
um, non aulcm sacram supcllcctilcm, Rcliwiosos indc aniovcant, atquc in
tliis Monaslcriis elusdem Ordlnis, vcl Conijr., au, Soc. colloccn,, alioquin
poena» privatlonis vocls aclivac, c, pass.v.ie, iiccnoi, di».ii,a,iim, ct offi-
riorum, quac tunc tc.nporis obtiuebuu,, c, pcrpCuac inliahilit.it. s ad d' :,
rtl alia impostcrutn ohlincnda ipso facto ahsque alia dcclarationc Incurrani.
§ 4. Eoquc tcnnlno clapso non liceal rcijularihus in Hcclcsiis dictorum
OMMntuutn Missas, C divina officlfl cek-hrare, Confcssioncs Sacramcntales
wJire, vcl nlia Sacramcnta administrarc, ac fimCioucs Parocliialcs t ..cere,
«I vcrhum Dcl pracdicare, vcl mortuos sepclire. Quod si sccus ejfcrint, co
|P»o Lcclcsiac rcmancant suppositac l-cclcs.ast. intcrdicto. Et nihilominus
«e.Ord., iib. pcr lik-ras ipsi.ts f;o„j;r. fuCrint rcquisi,!, Rclipiosos rcbcllcs,
« ■ reiraclanos a praecl. Convcnlihus ciiciant, Ciam i„vc.ca,o, si opus fuerlt,
mc I Mcc.ilaris auxi.io, C cxinde Ecclcsiarum, Domorum, bonorumquc
«ma.l eonvenlus sic supprcssos quomodolihet pcrtlhentlUm rcK'hn.
rn.cujiocliam.ct admlnistratloncm suscipia.it, curc.fquc, utcxcorum reddi-
rurnirr '"'iversis in prlmia, ctanteomnia Implcantur oncra Missa-
■BiQuc ""C.UM|";' """ cc,ebn»l;'nun, quam imposlcrum cclchran., ct alia quac
oVlncumh T "lla,l""i8- 4U* Itrfflttone fidcliu.n, VCl alias quomodolihct
"qiu iMi , null° mot,° <l(,r,,«nrc inlcndi.nus, cl cura anlmaru,..,
^nnr IT pcr Prc9by,l'ro> «ccularea idoncos ab ipsis Ordina-
*rntio Q.7 la,,(,;,,,i,i,or cxcrccalur, Ecclcsiacquc dchilo non fraudcntur
°*ribui It .u"1"1 ,,n,c"(lc"tc8 t,c Pracdictls bonla, quolquot supcrfucrint
b,)na |'"Pn , (*'"ctiH> s;iI"l>iilcr providerc, carumdcu, lcnorc pracscm
piis iiNii .T0 ap,)lil"a,m,s' c< applicala cssc dccernimus, ct dcclara-
ld|Cn.lib,ls 'i tMst,t",l,r,,t"* >"cis, ubl sitl luni Ccmvcnlus, iiscpic non
qua„, ca'|. lLlocis ciu8llt*'» Rlocccala iuxta dcalftmatloncm, et partltlo-
'n,IJ priim aul|j!" ( s,"t:ulor„iii I piscopnrum cum sul. CapiUilis Wfh
H plcna totiiiH ueirolii relalionc hahila, dc mandato nosfro
•J4S
Romani Pontifices
faciet in suis literis ad cosdem Episcopos scribendis et i r
pali registrandis ad perpetuara rei memoriam. ' "Ccl'W
§ 5. Verum quin parum est mala praecidere, nisi ethm m .
et radix evellatur, Constitutiones fel. rec. Bonif. VIII auae inri t °'m^
necnon Clem. VIII incipien. Quoniam ad instiiutam * alionm C'"n°
Pracdecess. nostrorum super erectione novorum Conven uu^n ^ ^
dem tenore innovantes, illisque addentes, hoc perpetuo nrol ll '
ne deinceps a.iquis Regularium Ordinis Mendicantiun !. IS loTll f
hum .. Congr., SoceL, et cuiusvis alterius inslituti, etiam Soc7stI
C.vita.e. Castro, Villa, seu loco ad habitandum domot ve I ll 1**
que de novo rec.pere, seu Monasteria, Conventus vel ColL° 9
fundare praesumat absque Sedis Apost. licentia sp^iln ^e!^
in scriptis, et eratU
denda praev.a exannnatione Congr. negotiis Episcoporum. ac rIuI
pra pos.tae, s. secus egerint, eo ipso incurrant poen s privaHonfa < 72
ct ones Slnt Ipso „ ,|ae| ct invalJdae> et ^ , d»
""^"^^"^•""'••"odae iurisdic,io,,i. visitationi, correctioni Orfe
a£m,McUS SUbiaCeant ,ntCndUnUS «*■ P™«nM. *
ultra Itaham, et Insulas ad.acentes, prout expedire viderimus, providere.
§ o. Decernen. praescntes literas. etc.
[BulL Rom., tom. 6. III, p. 233-236].
234.
Innocentius X, const. /„ supremo, 8^ (,8) apr. .6S3.
«i» J," SUpremo justitiae throno, et Universalis Ecclesiae specula divinad;-;
Jlid " h T dum aUente ^deraraus gravissunanimetiamullimlwp-
P u ,et quoad personas Ecclesiast. degradationis, traditionisque Curiaes*
o n ni t Pr'Va,10n,S on,niui" «fficiorum, et beneficiorum Ecclesiast. ac quoad
nesAnathemat.s poenarutn, tam per leges civiles, quam per sancUone»
,uZZ l;5Samque f0>-ensium iudiciorum consuetudinem in literarumApfr
"S fiUsariOS statu'a"m>, et inductaru.n severitaten. non Hlffed*
dctes.rhm f Um tUrpi ,llcro '"hianUuin audaciae, ncc eos a pairando
eo S« Cnmine deterruisse. imo crescente in dics hominum malit*
solS,?, CSS?. n°S,ri ,emporis iniquitatcs, ut ncdum aliquos exflM»
scj c tiam SUpp lcatiouu»'. ac hterarum Apost. expeditioni navantoper^
'iis iraeno"!!", Se,iKendis. <l»ae expeditione digna sun. »£
Honum dL«~: CUramu-,,e ^visionis, dispunctionis, et correctionis suppb*
PLr P°rrectarum, ut cum omni nitore, et fide in publicum p«-
* Cf . N.'' i% "Cessibus Praelatorum et sabditorum, V, 6, in VI'.
^ SCCU"dUm (,67i) Ar„i(lu,-Brode, ton». 1V.P.2S3.^
Rornani Pontifices
449
deant, habeiites mortifera haec labes infecerit, operae pretium Nos facturos
arbilramur, si novis, iisque, ut spcramus, efficacioribus remediis, praedicta-
rum scilicet sanctionum innovatione, ct extensione, ac aliarum adiectionc
poeiiariim, cum opportuna tollcndis quibusdam hac in re dubiis declaratione,
malum Reip. Christianae adeo perniciosum, quodque ex immani cumulandae
pcr fas, et nefas pecuuiae cupiditate, omnium malorum, secundum Aposto-
lum, radice lii plurimum oritur pro viribus cxtirpare satagimus.
§ |. Itaque Motu proprio, ac ex certa scientia, et matura deliberatione
nostris deque Apost. potestatis plenitudine, hac nostra perpetuo valitura
Constitutione, in primis crimen falsi pracdictum pro vere, ac proprie atro-
dssimo criminc habendum, et censendum esse, et fore adeo, ut super eo
possit inquiri, et proccdi iisdem plane modis, et formis, quibus proccdi
potest in quovis alio crimine suapte natura atrocissimo decernimus, et decla-
ramus. Praeterea Constitutionem fcl. rec. Innocentii Papae III Praedeces.
nostri, quae incipit Ad falsariorum , 1 et quascumque alias sanctiones canonicas,
constitutiouesque Apost. sive in corpore iuris insertas, sive non insertas, et
ortravag. contra falsarios huiusmodi quandocumque cditas, poenasque contra
cosdem falsarios in cis statutas, forensique Iudiciorum usu inductas, et rece-
plas innovamus, illisque etiam confiscationis omnium, et quorumctimquc
bonorum etiam iurisdictionalium, ac devolutionis feudalium, et emphyteuti-
corum, necnon privationis tam quoad proprietatem, quam quoad exercitium
omnium, et quorumcumque officiorum, etiam mere secularium, tam vaca-
biliura, quam non vacabilium Rom. Curiae, vel quorumvis aliorum locorum,
ciiamsi emptionis, ac iustae compensationis, et remuncrationis meritorum,
«I quovis al.o etiam vere oneroso titulo concessa, collata, et acquisita fue-
nnt poenas ipso facto una cum antiquis, ut praemittitur, innovatis a die
commissi crimfois falsi hulusmddi incurrendas addimus, adiungimus, et
nciraus. Ad hacc omnes, et singulas personas etiam Ecclesiast. cuiuscum-
que status, gradus, conditionis, qualitatis, et praeeminentiae, etiam cuinsvis
tafo S I ^H^" S°Ciet"' Ct Instituti- ac Militiarum quarumlibet, etiam Hospi-
ct indulti3"', °S0,ym" Rc»u,ares qinbuscumque privilegiis, exemptionibus,
notaditr ? COrpore iuris Chitth munitas, et suffultas, etiam speciali
iBter ouiaS' aC. C,,amsi nominatim, et in individuo exprimi debeant, neque
«nstituf i ihi Praescript0 ccrtae formae in gcneralibus, aut specialibus
q«as nro ,"C Ct COmPrchendi possint, et soleant, nulla prorsus excepta,
K et siu.n,D°re a,rociss,,ni ,,uius crimiuis falsi reas esse constiterit, omni-
quam pcr ? P,°eniS praedictis- tam •intiquis, ut praemittitur, innovatis,
,0rt- AV insu $ adll'tlS' 01 adicC,is obnoxias omnino, et irremissibiliter
dtb"e cohtra CaSticm noenas 'oCum habere, et exccutioni demandari
olunibo,sed f?uoscun»q«e falsarios non soltim literaruin Apostol. quae sub
wnsueverunt ! • ' qUac in forma Brevis sub Annulo Fiscat. expediri
COntinentium' n" ^attam' <]uam lUStfHam separatim, aut utramque inixtim
l,rurn motus n n.0n contra f«ilsarios quarunicumque stippHcationutn, ccdu
P opm, ac mandatorum de cxpcdicndo gratis n.anu nostra,
T> X> dr trlmint ^^^fBSfSSBf^i '
2)
450
Romn/ii Ponlifius
seu Romani Pontificis proi tempore existentis, vel per Conr
cialibus ad id pro tempore deputatis respective signatarutn 7" * °
etiamsi super illis Lit. Apost. sive sub plumbo, sive in fornn
Annulo Piscatoris non expediantur, neque consueverint exoedi lUb
contra quoscumque falsarios cuiuscumque generis aliarum ,2 2?
s.m.l.um concess.onum, in quibus aclsit subscriptio nostra seu r! d
pro tempore existentis, aut quorumvis Officialium super quibus I lU?*
sub plumbo, vel m praedicta forma Brevis expediuutur? et ««XJ^
verunt; ac e.iam contra quoscumque falsarios Datarum in KR
O.c.ahbus ad hoc deputatis apponi so.itarum; necnon contra quoTll
als.f.cantes Or.g.nahum supradictorum registra Apost., seu registrorum aZ
libros, aeque prorsus, ac si falsificassent ipsa Originalia m
§ 2 Praeterea quod sub praesenti nostra Const. sint, et esse censeanbr
comprehens. ac omnes. et singulas poenas tam antiquas, ut Praeferu.r m.
vatas, quam de novo additas superius expressas, ut praemitti.ur, ipso bc£
mcurrant non solum illi qui per se ipsos, sed etiam ii qui per alium sta
al.os quomodolibet in praemissis, seu eorum aliquo falsum committeni, iti
comm.tt. mandabunt, vel mandatum sibi ad id datum exequentur, seu directc
aut md.recte f.cr. curabunt, vel quoquomodo, ac tempore falsificationis por-
Mc.pes fuennt, eorumque complices, mediatores, auxiliatores, seu fautores
qu.cumque. Ac demum quod sub eadem praesenti nostra Const. includanlur,
c mclusi censeantur, omnibusque, et singulis poenis praedictis subiaceani
ct obnoxu smt et.am illi, qui unica tantum vice iu praemissis deliquerint,
ac per se, vel ahum seu alios unicum falsitatis actum dumtaxat in iisdera
praem.ss.s, seu eorum aliquo commiserint, in eoque participes, complices,
med.atores, aux.hatorcs, seu fautores quoquo modo fuerint etiam decerni-
mus, et declaramus; atque ita sanctiones, et constitutiones praedictas inno-
vando, extendendo, illisque addendo respective in perpetuum statuimus, et
ordmamus. 1
§ 3. Sicque, etc.
[BulL Rom., tom. 6, III, p. 242, 243].
235.
Alexander VII, const. Sacrosancti, iS ian. 1658.
Sacrosancti Apostolatus officii, quo divina disponente clementia, Cathc
mnn f °C CSiae regimini' mer»''s licet imparibus, pracsidcmus, solicitudo Nos
cvZll n°X,a c'uaecumcl"e * Dominico Grege quantum nobis ex alto con
ccd.tur, rcmovere studeamus.
lium >!„ T qUe 8d aures ,los,ras devcnerint querimoniae Christil^
EccleshX' adiacenli°»s Insulis degentium dc nonnullis abusibus
55^22? e0mm PraCciPUe Pe"es Muos ipsorum Christifidelium £
HtotqJSS ^ CUra reSidGt: Nos P«edic«s abusibus. qua.enus irrtp*
' qi,antoc,,I"s occurri, aut saltem nraocav.H „, Hli i„ nostermn confn-
Romoni Pontificts
45]
voicnies, de nonnullorum Vencrabilium Fratrum nostrorum S. R. E-
Sinalium ex Congregationc negotio Propagandae Fidci praeposita, quihus
^ 'monias huiusmodi discuticndas rcmisimus, consilio, Apostolica auctori-
laie lenorc praesentium statuimus, praecipimus, ct mandamus sedulo, invio-
labiliter, ci exacte servari ab orniiibus, et singulis ad quos spectat, et in
posterum spectabit, Decrcta infrascripta, vidclicct.
§ 2. Primo. Caveant Parochi, aut Ecclesiastici quicumque, sive seculares,
sive regulares, ne m posterum ullo pacto cogant paupercs ad operas, seu
Uboreni impendendum pro suis Ecclesiis( non persoluta iusta mercede, nisi
id sponte, et ex pictate pracstare voluerint, multoque minus audeant eos
mulctare, qui renucrint.
Quarto. Ad Seminarium (nisi eius institutio, seu fundatio obstet) locus
ctiam iis.qui ex nobili sunt genere, et congrua (ni pauperes sint) persolve-
rint alimenta, concedatur, ne a rectae educationis beneficio prorsus exclu-
dantur, habita tamen prudenti distinctione a reliquis, ut quieti consulatur.
Quinto. Ad scientias addiscendas, et scholas quilibet admittatur, nullo
habito nobilitatis, seu generis discrimine, nisi ex aliqua propria culpa quis
indignus censcatur.
Scxto. Neophytos Deo sub Religionis iugo servire volentes sine ratio-
nabili causa regulares non respuant, sed pari charitate omnes, qui spiritu
Dci aguntur, et ad pcrfectionem anhelant, amplectantur.
Septimo. Presbyteri secularcs doctrina, et moribus idonei a beneficiis
curatis, et a quolibet alio ecclesiastico munere, sive praedicationis, sive admi-
nistrandi Sacramenta poenitentiae, minime arccantur, attenta praesertim indi-
gcntia tot animarum millium, quibus longe impares sunt pauci regulares
illuc ex Europa adventantes.
Octavo. Caveant itidem Parochi seculares, et regulares ullo modo sese
mgerere in rebus spectantibus ad politiam sccularem, nec ullum ad officia
publica proponant, quarnvis aptior caeteris videatur, nec unquam intersint
comitiis, aut conventibus, ubi de rebus publicis agitur.
Nono. Ut maiori cum gaudio verbum Dei suscipiatur, altiusquc radices
3^t, et fructum afferat, concionentur ornnino regulares pluries in anno
idiomate vernaculo, et patrio populorum, utque id ipsum facilius, et fre-
qucntius praestctur, curet omnino Vicarius Capitularis, aut Superior qui
lUent, ut etiam Clerus secularis eius Regionis in verbi Dei praedicatione
«crceatur.
Decimo. Deputet Vicarius plures ex Sacerdotibus secularibus indigenis,
Jjos idoncos repcrerit ad confessiones excipiendas, quo focilius, et libentius
Sacramentum poenitentiae valeant frequentarc, nec cogantur solis
^ anhus. aut exteris sese subiicerc.
nibus" ' Ut autcm radlcltus evellatur abusus, qui in praefatis Regio-
lecto^ Prac[crtur' irrcpsit, cxcipicndi confessiones per intcrpretcm, aut
eo coPOc^tcnt»s catalogo peccatorum, ut nutibus innuat, si quae fuerint ab
rando"1^1553- districtc Praccipitur Vicariis Capitularibus (graviter etiam one-
iinclj Jj0nscic"ham ipsorum regularium, ct quorumcumque ad quos pcr-
1 ln Postcrum id nullo modo permittant, sed ab iis tantum audiantur
452 Romani Pontifices
confessiones, qui illius idiomatis sensum sufficientcr i *
rum numerum pro rci exigentia augendum promovea, XF5 ? 'd ip»
dotes seculares c.us Regionis ad confessiones fidelium 1 T"0
piendas. um Patno idiomate oq
Duodecimo. Ciunque audiatur maximum Catholiconim „,.
praeceptum Domini, qui voluit debiles, et claud » adm Hi **»
k*mm. et rudioris ingenii reiici a sacra ZXZ.T^*»**
gp» omnino vetat, ac prohibet, nisi prorLs eius £
Viaticum defcratur, cum apud ^Deum «^^"j»»
nostra salute nec stabulum, nec Crucis ignominiam SMST**1"
Dec.moquarto. Ne ob instructionis defectum aui Sarrn R»«« , •
t-antur immaculatam Christi legem profanis, ^ iU* ZSSTZ
ran a foedent, ac ido.o.atriam cum orthodoxaMe conf n ^ ^
m.b evemre enuncatum est, caveant ii, qui iisdem instruendi Lu „2
ne n po.terum ul.us ad baptisma admittatur, qui veterem 1,^1"
ad eSZq^P^0nian; Ver° (Ut VentaS 'P^ ^cet) nemo potes, venir,
sccuiare , COe estis eum traxer'<. «onentur Ecclesiastici, |um
r^ ut ios n„n f rS' CKeteriqUe' qUI' ethniCOrUm ^ersionibusdanlop*
uone bonn " VeXat'0mbus' POllicitaUonibus, aut vi, sed verbi Dei praedicl
praecj nue dih T °PerUm eXemp'° ad B»P««num inducant, perscru.anfc
Decimn T M uqU° Ct 5pMtU ducaulur' <*ui postu.ant.
tam Jr, m°S Pr°rSUS' ne 9uidcm sub praetcxtu pietatis Paroch;
esTnrnn ' LqU4am rCgU,areS 3 Suis Pa«-ocl.ianis quaestuent, et si qu.dpro
f s torun celebrahone sponte ab lis tribuatur, integrc in eam causam ins,
ita ut' cll" SUPereSt' PauPeribus eiusdern Parochiae dispensctur;
ut qua ntumvs mm.ma aviditatis suspicio a viris Eccicsias.icis absit
ParnrhT! 7" ^avera pauperum fidelium gratis omnino postliac i
*b* tradaMtUr' neC ad oxtorqucndam, aut emendicandam l
\i^imTtZTm°mam Pllb,ice exPOnantur.
Eccles fs l "°'f Prohibetur, ne ethnicis ullo pacto permittatur u>
2? JSSF* SuCr'° ViCaniS Capilularibus iniungendo, ut ln con.ra*
nnn, ni Ecc esiimLlf- (Um,KRraViter ^^^ertant, curentque in postf
ViLi mnn Pracef,c,antur Neophyti parum instructi.
extra S !'n '"""'^ RcRU,arium Superiores sedulo curent, ul Parochi
«*e snecimon , rprafdictis Regi°"ibus commorantes regularis obseff»
lareoi disdnlintl Jn Pracbcaut- eosque idcirco ad claustra. et rcgu-
•«cente. dum alhs 1^° reV0Cent' nc r<*ulari Instituto Pau,a"'m
POtlus, quam a, !f .U" Ut' sc ipsos amittant, ac demum in dcstructionem
§ m£J2£ :,':;;Cm P°pu,orun« « videantur.
lBU,K R°m- torn' 6, IV. p. 2.2, 2.3).
Rontani Pontifices
■'.53
236.
Alexander VII, litt. ap. /t/j.is, 27 fobr. 1660.
§ ]. Alias pro parte Ven. Fratris Episcopi Civitatis Assumptionis nun-
cupatae Provinciac Paraquaricnsis in Indiis Occidcntalibus Congregationi
Vcn. Fratrum noslrorum S. R. E. Cardinalium Concilii Trid. interpretum
cxposito,quod ipse Episcopus possessioncm Ecclcsiae Civitatis Assumptionis
huiusmodi apprehendisset, et se a Vcn. ctiam Fratre Episcopo Tucumanensi
consecrari curasset, non praesentatis Litcris Apostolicis provisionis, et prac-
fcctionis suae in Episcopum eiusdem Ecclesiae, quae tamen revcra concessae
prius, et expeditae fuerant, dcquc ipsa concessione, ct expeditionc, pracviis
quibusdam infonnationibus aliqualiter constabat; quodque consecratio huius-
modi ab unico praedicto Episcopo Tucumanen., assistentibus duobus dc
Capitulo Cmonicis peracta fuisset, non exhibito ApostoHco dispensaiionis
indulto, quod tanien re ipsa pridem concessum fuerat, et sub aliquali huius
concessionis notitia, aut saltem praesumptione (quia scilicet Scdcs Apostolica
solita sit circa numerum Episcoporum dispcnsare cum Episcopis consecrandis
inlndiis) praeuarrata consecratio facta fuerat, ac quacsito primo: An prae-
dicla possessio non praesentatis Litcris Apostolicis apprehensa fuerit legi-
[ima? Secundo: An praenarrata consecratio, ut supra pcracta fuerit valida?
PraefataCardinalium Congreg. die quidem prima septembris 1657, respondit
ad primum, non fuisse legitimam. Ad secundum vero eadcm Congregatio
dfcl 15 decembris d. anni, re mature discussa, secundum ea, quae propone-
bantur, respondit supradictam Consecrationem Episcopi Paraquariensis quan-
t«m spectat ad Sacramcntum, et impressionem charactens fuisse validam ;
quantumvero spcctat ad licitam cxecutionem Ord., fuisse irritam, ct inanem.
d Episcopum ita consecratum, ac respcctive consccrantem, indigere absolu-
t!<>ne, et dispensatioue.
§ 2. Quare pro parte eorumdem Civitatis Assumptionis ct Tucumauen.
tpiscoporum Nobis fuit humiliter supplicatum, ut corum stthli opportune
«npraemissis providere dc bcnign. Apost. dignaremur.
eorum ■ spccia,cm eisclcm Episcopis gratiam facere volentes, et
m smgulares personas a quibusvis excommunicationis, ctc. harum seric
. ventes, et absolutas forc ccnscntcs, huiusmodi suppIicaOonibus inclinati,
^ncn"1^310^"1 Cardina,h,m consilio, ipsos Civitatis Assumptionis, et Tucu-
Mibet PISCOpos,et *°rum singulos a ccnsuris, et pocnis ecclcsiasticis qui-
^nodo !^refS occasione COnscCraHorifs, sicut praemittitur, peractac quoquo
inldliri pote 'ncursis, ct quas ipsi incurrissc dici, censeri, practcndi, vcl
njric IibcrSSCn** auctoritatc aP0St6IIca tcnore pracsentium absolvimus, et pfe
^ritaic ramus: ac cum Clsdem Episcopis, et eorum singulis supcr irregu-
Oli, t\ l\LQ°S P^mlssorum occasionc quomodolibct contracta, ita, quod
nicurn eis *™ pracmissis non obstantibus, dummodo nullum aliud Cano-
rcspectivc obstct impcdirncntum clericali charactere, quo alias rite
454 /?„„„„
Romani Pontifiecs
insigniti fuerunt, illiusque privilegiis uti, ac in susceofla Z*
quatuor minoribus, ncc non Sacris Subdiaconatu* n;,„ . C°S pariltrr*
ratus Ordinibus, etiam in A.taris ^JSSSSS^»
ob.re, exequ,, et exercere libere, et licite possint et va 7 ,Ue m 1
tenore praedictis dispensamus. Mt> auctorit^ b
§ 4. Non obstantibus, etc.
§ 5. Volumus autem, ut d. Episcopi poenitentiam mum i
acerdos idoneus propter praemissa iniposuU JJfe SE&Z»
praes^ntes quoad absolutionem, eis in foro conscientiae ZSSSt
(Bull. Rom., lom. 6, V, p. 53, 541,
237.
Alexiodor VD, const. Cum circa, 20 iul. ,66o.
I*?££££Z£ Vi"CU'Um' q"° Po",if-0-" Collegioru. ta
Ve, fL^ S *R \ * """"^
praeoositonim c„ . L. Cardmalium negotiis propagandac fidei
«1?" 3 N°DiS SpeCia,itcr deputatorum. Jui rem diligen.er,
u« ?' ' CrUnt' C°nsi,i0' ac ^haerendo decretis aUas circa praed.ct,
riSostSL ? C'"a,,atiS' CaqUC' qUa,enus oous sit- innova"d°' aucto-
^ triennTum , ' praescntium °eclaramus, praedictos Alumnos non
vixe rint i 1 ' Ut gr3tis a,iaui foterpretantur, sed perpetuo, quoad
vssar statu permanscrint. l«o
gus 1645 a f rS P°S,erUm adstrictos. ut alias, et signanter die 7 a,
fuit declaratnn '? .reCOrdationis '"nocentio Papa X Praedecessore nostro
^S^SiLS^1 3Utem SerViti° mlnime «atisfacturos, e.iamsi in
PraescripmT sZ 25S^SK ^ * "
valetudinisTJr!? S' "S"** aUqUera 'P80™™ incorrigibilitatis, vel ■*
^SSSSZS^T^ c* fausa a Co.Iegiis eiici, aut spontc sua 9u»
fuertt initiatus n f n°ndura comPM* studiis, aut sacris Ordinibu,
»ani circa serStt.m C° ccnscndum » iuramento ulla ex partc solutum,
'ngrediendi Re E prae?landum in Missionibus, quam circa prohibitionem
mens forsan elSur n "X h0C' VC' a,io auov« Praetcxtu dic,aC ***
Possit quilibct Alum pronibcnu,s- "e etiam elapso triennio quovis tempo*
Romani Pontifick ! ! Re,iKionem admitti, nisi de expressa noslra, k«
Pro tempore existentis, vel Congregationis Ven. Fratrum
Cf. Collcctanea ^ r i
S. C. dc pr0p. Fidc vo| |( ^ M3
Romani Poniifices
455
ciusd. S. R- E. Cardinalium ncgotiis propagandae fidei praeposi-
nosborum • |ia|1C|lt|a liccntia, sub pocna nullitatis profcssionis ipso
10rUm 'aliter fuerint ingressi, et quod ab eadcm Cardinalium Congregatione,
'Ure' obstontc professione, ad primaevum statum revocari possi.it.
n°"s 3 lnsuper declaramus, quod concessa Alumnis, ut supra, licentia ingre-
i Reiigioncm, non idcirco censendi sunt a iuramcnto absoluti ex prae-
nto tacito consensu, eo quod praedicta Congregatio illorum opera forsan
uteretur. Ad haec nullo pacto licere Alumnis contra formam iuramenti,
^Religionem ingredi, vel alteri statui perpetuo se addicere, eo sub prae-
textu quod quilibet teneatur sibi ipsi ratione aliqua stabili consulere; eo
quoad haec Sancta Sedes Alumnis, postquam fuerint dimissi, non provideat;
cum memorata Congregatio neminem ex iis, qui ad Missionis titulum ordinati
sunt, quive suo instituto pro viribus incumbunt, consueverit unquam desti-
tuere': quod si secus aliquando forsan contingat, hoc eorum culpae adscri-
bendum est, qui postquam fuerunt dimissi, eiusdem Sanctae Sedis, a qua
enutriti fuerunt, ac eius, quod profcssi sunt, instituti prorsus obliti de se,
suoque statu eamdem monere negligunt omnino.
§ 4. Quia vero, ut praefertur, non desunt aliqui, qui non intelligentes
gravitatem muneris Sacerdotum Secularium ad Missiones Apostolicas admis-
sorum.quidve sanctae fidei propagationi, et universalis Ecclesiae bono, attenta
praesertim temporum, ac rerum circumstantia, magis conducat, audeant adhuc
isserere huiusmodi iuramentum in ea parte, qua cuiuslibet Religionis ingres-
sum prohibet, invalidum omnino esse, tanquam impeditivum maioris boni,
eoque praetextu cxcusationem suae contumaciae obtendentes, iuramentum
quoadhanc partcm negligere praesumant: Nos volentes deinceps huiusmodi
abusui opportune occurrere, eosque qui contrairc praesumpserint, ad statum,
cui ex praedicto iuramento reperiuntur obstricti, revocare, praecipimus omrn-
bus Alumnis, ut postquam e suis Collegiis, vel sponte egressi, vel dimissi
fuerint, sive in statu, et habitu seculari permanscrint, etiamsi in Sacris non
fuerint, sive etiam postquam alicui Religioni fuerint adscripti, donec vixerint,
quolibet anno, si intra fines Europae fuerint, vel si extra, quolibet biennio.
dese.suoque statu, et loco ubi maneant, et quibus studiis, ct exercitiis operam
navent.per literas praedictam Congregationem cerdorent; literas autem huius-
modi viciniori Sedis Apostolicae Nuncio transmittcre, atque etiam eo usquc
iterare teneantur, donec per eiusdem epistolani certi fiant, quod ad ipsum
pervenerint.
§ 5. Utque id omnino observetur, praccipimus, ut iuramento ab eisdem
Alumnis praestando addatur infrascripta clausula: Item voveo, et iuro, quod
stK Religionem ingressus fuero, sive in statu seculari permansero, si intra
fiw Europae fuero, quolibet anno, si vero extra, quolibet biennio, mei ipsius,
wique status, et exercitii, et loci ubi moram traxero, Sacram Congregationem
de propaganda fide certiorabo. Praccipimus itidcm quod idipsum praestent
«°nim Superiores Regulares quoad eos, qui Religionem fuerint ingressi.
praefcctis vero Missionum Sacerdotum sccularium iniungimus sub poena
sl|spensionis a Divinis ipso facto incurrendac, ut quolibet anno diligenter
PWqUlrant de statu singulorum, qui fuciunt Alumni, ct ad cam Misslonem,
430
— Romuni Pondfices
vel ratione originis, vel natioiiis •>..♦ ,
earurn exequutione excusari vale fal T * ,egan,ur' ac "e oui 1
sequitur, clausula.n superidd, m h P «"ramenti formulae eam !
stoUco roboraias sub <fe 20 * /Ufc
f °- haec S.Sedes,
rientfa comperitur ex defectu huiu Ldi m ""^ quolidia"a «F*
P-etermi.ti, etquod ^^ZXT^T^0^ W
sunt ad messem, ea de caus-, m ! ' p,ur,mas Regiones, quae alba
"Onbus Colle^rum s:baULrsusoenPsfr,re; ?*M?
qua,'b" vice nomina sJnguK, SHfTn 'P-° faCt° '"cu^ndae, ,t
eorum, qui di.nittuntur. vd ZTlnol ?"e^Um «Imittunlur. necno„
^0"i praedictae, vel ipsi ,s S creLin S'atim bsin*' CoW
PaWa, studiis. ordlnibus ! fiSS? ^^"^^ -P-sis singu.orun, a^e,
«Ufameohim praestiterinl ut i aIh ad quae dirigu<)tur, quove die
niu"gentes A.umnis sub poe t Si ''"^ Co"^ationis redfei po,
"Onem ultra aetatem in dec L 3 Co,,e*io' ne iuran,enti P««*
"ostri diei 24 novembris 1625 nrl i n,emor- Urbani VI" Pracdecessons
wdem poena suspensionis ' P aescr,Ptam | di«erant; Superioribus vero sub
« gravi causa per \Z ' £ r"» ,,ac 1,1 re dilationem pennittan., nisi
vero per Nuncios Apost in !I C°ngreeatione<n supradictarn Romae, extra
§ 7- Demum dVsWct 11? * approbanda-
<* eonditionis extiterit audL Demus« ut nu"us omnino, cuiusvis dignitatfe
seu dcclarationes, hun in praed,ctum iuramentum, ac praesentcs l.leras,
we, aut interpretari- sed « 1 , qUam sccundum singulas sui partes decla-
Sanctam Sedem consulere T " dubilari contUjerit, tcneatur eamden.
Poena vio.ationis iuramentl J? ^i"6 resP°,,SUr" »n scriptis expectare, sub
_ § 8. Decerneutes ete faCere Praesumpserit.
rormula luramenti ad
Alumno CoUtgbnS^PmmS, saperioris Drevis praestandi a oaoliM
noti.ia,,, Lcgibus, e( CoS^ if-' p,enam ha°ens instituti huius Collegii
- Jonem amplector, mTsS °K ipS'US' quas iuxta Superioruo, expli-
mnto. sp0nte sublici0) ea I
Cf- Collcclanca S r i «
C * P-P- FMe, voi. ,. n. ,9.
4 57
fnsiipcr spondeo, et iuro, quod dum in hoc Col.egio permanebo, ct
posfquam abeo quocumque modo, sive completis, sive non completis studiis
cxicro, nullam Religioncm, Societatern, aut Congregalionem Regularem sine
spcciali Sedls Apostolicae licentia, vel Sacrae Congregationis dc Propaganda
Fide ingrediar, neque in earum aliquam professionem emittam.
Spondeo pariter, et iuro, quod volente Sacra Congregatione de Propa-
uandaFidcsfatum Ecclcsiasticum aniplectar, et ad omnes Sacros, etiam Pres-
bytcratus Ordines, cum Supcrioribus visum fuerit, promovcbor.
Ilem voveo, et iuro, quod sivc Religionem ingressus fucro, sivc in statu
seculari pennansero, si intra fines Europae fuero, quolibet anno; si vero
cxtra, quolibet biennio, mei ipsius, meique status, exercitii, et loci, ubi moram
iraxcro, Sacram Congregationem de Propaganda Fidc certiorabo.
Voveo praeterea, et iuro, quod iussu praedictae Congregationis de Pro-
paganda Fide sine mora in Provinciam meam revertar, ut ibi perpetuo in
Divinis administrandis laborem meum, ac operam pro salute animarum impen-
dam, quod etiam praestabo, si cum praedictae Sedis licentia Religionem,
Societatem, aut Congregationem Regularem ingressus fuero, et in earum
aliqua professionem emisero.
Denique voveo, et iuro, me praedictum iuramentum, eiusquc obliga-
bonem mtell.gere, et observaturum iuxta dcclarntiones factas a Sacra Con-
gregatione de Propaganda Fide, et Brevi Apostolico roboratas sub die 20 iu-
Hi 1660. Sic me Deus adiuvet, et haec Sancta Dei Evangelia.
[Bull. Rom., tom. 6, V, p. 7S-801
238.
Alexander VII, const. Quia Ecclesia, 26 hiL 1662.
catho?"'1 Ecclesia N' N- inter schismaticos constituta non sinc magna rei
illius laC'"ra * P,Uribu8 anni pastoris solatio destituta rcperitur, eo quod
»c diverrfC0P'r 1 SaeplSslme» ac serio moniti. canonicisque remediis pluries
nbilise e exc,tati in ea '""nime rcsederint adeoque illius status deplo-
wccumr0"1' Ut "iSi extremis et efficacioribus remcdiis huiusmodi malo
tom iri , H re,,qUUm est lbi catholici nominis vestigium prorsus abo-
P«loralis f lmCSCI P088et' Sanctissimus Dominus Nostcr volens ex dcbito
tudinis, sui° IC"' S,°' impositae "niversalis omnium Ecclesiarum sollici-
Kabita dclibcrar6"8 'a"ta necessitate Partcs omnes explere, matura desuper
tomPcrttmi i '°ne CenSUi** ubi ordinaria rcmcdia ncquaquam profecisse
1ajm expectari 6 extraordinaria adhibere, malumque rnagis praecavere,
UCris canonib^ CUrandun,; 'inamobrem praesenti dccrcto ultra pocnas n
sionis ab cx Us co,,tra n°n residentes constitutas, pocnam quoque suspen-
,5rt0-«tabsqra|iMe]OrdiniS EpiSCOpal,S» e,iam
in propria diocccsi ipso
^"porc ciusdei F tIec,ara,ionc tacurrcndac vigorc praesentium futuris pro
^ rationabiUc * EPiscopis iniposuit, atque imponit, a qua nullius
s atquc lcgitimac causac, vel impcdimcnti allcgatio cosdem
^58 Romani Pontijices
""^^■^*^^^^^^^™"^^^» ^ _ — ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
pracscrvare, ac cxcusare valeat, nisi a Sede Apostolica vpI *• a '
Nuneio residente fuerit in scriptis approbata. Decernit insuper ?
Sanct.tatis Suae mentem nequaquam esse, eosdem EdIsco^. n
fuerint, ab obligationibus professioni regulari quam emiserun! 2
adeptionem dignitatis, ac muneris episcopajfa nullatenus absolS *
mere, msi quatenus eiusdem muneris. ac curae pastoralis 2i
mcnti sint, ideoque quotiescumque ex ipsorum culpa od '2
aha quahbet causa.au* impedimento, quantumvis iusto ac leg Z i Z J
dfcta Eccles,a, aut saltem dioecesi residere. excep.o tempore VsZ Qol ■
Tridenfino praefmito aut noluerint,' aut nequiverint. minime ab iutt
ac censer, ab obl.gatione, quara per professionem regularen, con tlZ
deynrendo mtra claustny el sub obedientia superiorura eiusdem rS,
0 servandoquc omma, et singula, quae a Regularibus intra clau.ua T
tibus s.ve ex voto s.ve ex praescripto Regu.ae, et Constitutionum
g.oms quomodol.bet, et qualitercumque observari debent ac solent, adeo ,
quandocumque hac In parte defecerint, nec a Sancta Sede «3?«
dispensa .onem m scriptis obtinuerint, nec statim ad claustra suae Relirioob
sese contulermt, ad omnes illas poenas.quae contra Regulares exlra clausm
aegentes a sacns canonibus, atque Apostolicis Constitutionibus prolatac su„!
adslncti censeantur; superioribus Ordinis, ad quos spectat iniungendo. ui
aa ciaustra eos revocent ad praescriptum Apostolicarum Constitutionum
contra Regularcs extra Claustra degentes etnanatarum ... Pro eo vero tenv
pore, quo, ut praefatum est. ultra tempus Concilii non resederint, nullalcniii
usuern l.ceat proventus ullos, aut fructus Ecclesiae, tamelsi alioquin bcneficu
legit.me .ps.s fuerint collata, percipere, aut illis uti, et frui, etiam sub spc
cl.spcnsat.on.s obtinendac, ad quos fructus et provenlus Sauctitas Sua a
nunc eosdem pro eo tempore incapaces declarat, atque inhabilitat, nec noa
au poenam rest.tut.onis, aliasque contra usurpatores et iniustos delentores
bonorum ecclesiasticorum Iatas teneri declarat. Quod si demum ex aliquo
mgruente bellorum, aut alterius cuiuslibct gravis causae impedimento, d
per bedem Apostolicam, ut praefatum cst, in scriptis approbando, alicui
«psorum rnmime residere per.nissum fuerit, saltem in loco aliquo proximion,
1 per eamdem Sanctam Sedem in scriptis designando residcre omnino
tencantur sub e.sdem prorsus poenis, quae supcrius de residentia in dioecc-
u.ctae sunt. Praesens autem decretum idem Sanctissimus cuilibct ex praefatii
cp.scop,s pro temporc, ante propositionem in Consistorio ad Ecclesiara
ot, car. mandavit, ut ad omnium in eo contcntorum observationcm pcr
cZ ci ma"ibUS Reverendissimi Cardinalis praefatam Ecclcsiam h
M^«!hF°iPr0P08,IUr1, Ct SUb r°gi,u Notarii Sac- Congregationis de Pr»
tenorcm K Pn? tanduin SCSe ads,ri»ga»»t. ciusdemque dccreti, ac Iuram«n
Collectf" Ctc ?nsistori»«. * '« Bullis inscri mandavit.
lCollectanea S. C. de Prop. Fide, vol. I, n. 146].
,l;scss_ mu>dt ^ |a
Romani Pontifids
459
239.
Alexander VII, const. Apostolica solicitudo, 7 au£. 1662.
Aposlolica solicitudo humilitati nostrae divinitus imposita Nos admonet,
utcirca illos, qui in alma Urbe nostra, cx qua in omncs Christiani Orbfe
partes bonorum operum exenipla ubertim promanant, vicinisque Episcopa-
tibus sacris addicuntur ministcriis, et in hicrarchicurn Ecclcsiac coetum coop-
tantur, ea salubritcr constituamus, quae matura consultationc adhibita, in
Omnipotentis Dei gloriam, et animarum salutem cedere, ct cessura csse arbi-
tramur.
§ l. Motu itaque proprio, et ex certa scientia, et matura deliberationc
nostris, dequc Apostolicae potestatis plenitudine tenore praesentium statui-
mus, et ordinamus, ut quicumque in cadcm Urbe ratione originis, vel bene-
ficii Ecclesiastici, aut domicilii, vel cum literis dimissoriis proprii Ordinarii,
ad minores, vel sacros Ordines promoveri volent, permensem ante gencralcs
ordinationes dilcctum filium nostrum, et pro tempore existentis Romani Pon-
tificis in dicta Urbe Vicarium in spiritualibus generalem adeant, et de ipsius
mandatoab Examinatoribus ad hoc deputatis non paucioribus, quam tribus,
acsimul congregatis, supcr scientia ad ununiquemque ordinem requisita se-
dulo cxaminentur, et peracto examine, renuncicntur quotcumqueab his idonei
iudicati fuerint.
§ 2. Deinde ad minores quidem Ordines promovendi bonum a Parocho,
ct aMagistro scholae, in qua educantur, testimonium habeant, de quo publi-
cum eidcm Vicario exhibeant documentum. Pro iis vero, qui ad singulos
maiores ordines erunt assumendi, idem Vicarius Parocho, aut alteri, cui
<nagis expedire videbitur, committat, ut nominibus, ac desiderio eorum, qui
volent promoveri, publice in Basilica Lateranensi, et in propria cuiusque paro-
chiali Ecclesia propositis, de ipsorum ordinandorum natalibus. genere, actatef
moribus, et vita, ordinibus autc susceptis, titulis, ad quos promoti sunt, vel
promoveri cuplunt, caetcrisque qualitatibus requisitis iuxta sacrorum Cano-
num, ct Concilii Tridcntini dispositioncm a fide dignis diligenter inquirat,
« 'leras testimoniales ipsam inquisitionem factam continentes ad ipsum
vcanuni quamprimum transmittat.
§3. Et nihilominus quoties aliquem ex sacris Ordinibus suscipere volue-
^r' .ad Saccrdotcs in id deputatos personaliter se confcrant, a quibus decem
id T ,m sPa,io antc ordinationem in eorum dorno inclusi, de omnibus
hoc t8"0 SUScipicndos' ct r"te exercendos ordines requisitis erudiantur, et de
sinc JStm,onia,es e°rumdem Sacerdotum ad ipsurn Vicarium deferant, nec
ncc UlUSmoc1' l,lcris quisquam ad ulUlffl sacrum ordinem promoveatur,
nisi cUm ?'.iquo super **Mnlnfej et inclusione huiusmodi dispcnsari possit,
onsultis Nobis, seu Rornano Pontifice pro tcmpore cxistente.
Suffra ^Uc in scx Episcopatibus prope Urbem, in quibus non sunt
Sa"ei, quicumquc ad minorcs, vcl sacros Ordines volent promoveri,
460 _ Romani Pontifices
cum literis dimissoriis sui Ordinarii ad m*^lT~~ " —
*m directis, ad uCiSwffit^ « - «
aervata „ omnibus forma superius m«c«Z ^ ™ ™t
nerao ad aliquem ex maioribus ordinibus assL? SUnt Su%
quae a Sacris Canonibus, et eiusdem 25^^.^^ ^
pe decem dies a dictis Sacerdotibus i„ Urbe de ' »n " ad
«nclusus, ut supra, fuerit eruditus, ac litcras teshZ e°r"m a^
dotum ad ipsum Suffragancum detule r Su fra^n " C°rUn,dern
cent, ab exercitio Pontificalium ^SJuS^SS' * *"'* ^80**
Suffraganeis. quam etiam in Urbe non e v^ for 2? ^ ^ ab
ms, ab exequutione ordinum sic usTeptoZ J^tFS™*! C°nS,i^
nostns Romanis Pon.ificibus ykl^SS^^^'1^^
[Bull. Rom.. ,om. 6, V, p. 245 24*] P SUSpcnsi"
240.
Alcxander VII. coasU FeJici, 2C oct. ,664.
Divims t oSS m^nclZnf P"
sulere vo.entes: Mot 2 tro n" ' ^anh,,n N°bis CX a,to conceditur, con-
nostra mera deliberatione Z ° ^0' 80 a,,'C,n'US instantiam- «° «
' unen nonnul.o «SXfiZZZF^** P°tCStatis plcnitudine. de vo.o
torum fihorum Romanae C , p "°f tr0rUm S> R' E' Cardinalium, ac dilec-
"ature exami^uT^^ quibus
vvwmiQirqus.
Italiae, ct ^"cimus, ut impostemm in.rafin«
quibu cun que a H C ?enera,ibus. Provincia.ibus, Abbalibu, d
men So^S^^ 1uibus -"oqaln cura, c. ,,
eorumdem Monast rinm ?, qUOvis modo incumbit- intra
localis, et seme ' t n " nU"atenU3 ,iccat- "isi ex causa Visilalionis
memoraHs Suner orih,7c "! aU,,°' ita ut in co ann°. in n,l° unus a
se omnino abstineal **Wrffc ^ Superior a Visitatione huiusmodi
'"n Mlnas2ri°s^xembn.ktUS,,rarn'1 QUae 3 Sancta Tridentina Synodo, etWtt
*U< ob aliam ureentem a" ^ C vi&i,antiae Epkcopi in primis committilar.
larem eodem mnn n "wessariam causam oportuerit Superiorcm Reg*
^iatur, quam aim n° * 'Tecii sePta Monasterii, tunc non aliter ingw
siasticac secularis hZ? » °Pi Dioecesani. vel alterius personae Ecck-
specialiter dcputalae CXCmp"' ac m*turac aetatis ab ipso Episcopo ad hoc
non autem per Sam Supenor ReKularis interiorem clausuram pcrseipsum.
visitatio in aliud temmi<T Iegitin,e 'mpeditus, quo casu differatur
r,tcr. et unica die dch m T° CCSSaverit "npedimentum, et visitationem cele-
Solis eam iucjpiat n~^«n Cu,n di,iKentia absolvat. nec antc orium
Post occasum protrahat, ncque ipse Visitator, neq«
Romani Pontijices 451
•us Socii ul.am snmant in Monasterio rcfcctionem. Porro si visitet Gcnera-
J" possit secum habcre duos Socios sui Ordinis, si alius a Gcnerali, untim
un.um, cxclusis omnibus aliis, etiam ratione officii. Qui quidem Socii assu-
mantur exemplares, et maturae aetatis, et in actu Visitationis a Visitatore
ouoquam separentur, sed eum aspiccrc, et ab ipso aspici scmper possint.
§ 4. Ac praeterea Visitatori assistant quatuor Moniales ex Senioribus
Monasterii, quac similiter visitatione durante nunquam separcntur a Visita-
lore, et Sociis. Reliquae vcro Moniales, et quaccumque aliac Mulieres, et
puellae seculares in Monastcrio degentes, nisi legitimo detineantur impedi-
mento, conveniant omncs in Choro antequam Visitator ingrediatur interio-
rem Clausuram, et in eo permaneant durante Visitatione, ct quousque idem
Visitator cum Sociis e Monasterio exierit. Ideoque curet Visitator, ut tempe-
sth/e admoneatur Abbatissa, seu Monasterii Praefecta dc praestituta die, ct
hora Visitationis. Visilatio vero pcrsonalis fiat ad Cratcs, et omnino extra
Clausuram Monasterii, et per ipsummet Superiorem dumtaxat, utsupra dic-
tum est de Visitatione interioris Clausurae.
§ 5. Ad haec Confessor Sanctimonialium, tam ordinarius, quam extraor-
dinarius, minime ingrediatur septa Monasterii, nisi ad Sacramenta Poeniten-
tiae, Eucharistiae, et Extremae-Unctionis ministranda Monialibus, vcl aliis
personis infirmis ibi degentibus, necnon ad commendandam animam Ago-
nizantium, nec unquam ingrediatur, nisi cum Socio. qui sit probatae vitae,
d maturae aetatis, sernpcrque mancat in ea parte Monasterii, qua Confesso-
rcm videre, et ab ipso videri semper possit.
§ 6. Insuper districte praecipirnus mernoratis Superioribus Regularibus,
ut infra terminum duorum mensium a publicatione praesentis Constitutio-
nis computandorum revocent ad Claustra Confessores, eorumque Socios,
Concionatores, et alios quoscumque Regulares apud Monasteria Sanctimo-
nialium, vel assidue, vel ad temptts quocumque titulo pernoctare solitos;
n«e permittant eosdem, scu alios Rcgulares, intra, scu prope septa Mona-
'lenorum huiusmodi habitarc, vcl commorari, quin etiam infra eumdem
lerminum quascumque Cellas, Mansiones, seu Cubicula prope Monasteria
praedicta ad usum memoratorum Regularium existcntia, si Clausurae Mona-
sttnonim eartimd. Monialium contigua sint, cidem Clausurae includi, vel
l omnino faciant: si vero sint extra scpta, vcndi, pretiumque in Mona-
|«ni utilitatem converti; nec in posterum alia similia aptari. aedificari, aut
permittant. Quod si infra dictum tcrminum Stiperiores Regulares prae-
Sedis CffCCtU 1,011 atli,I,P,cverint. teneatur Ordinarius loci tanquam
(atA c postol,cae Dclegatus illa admiplcre, et oniuino exequi, etiam invo-
iv; t f,,c^i,, brachii secu,aris auxi,,o;
Urbis vei o,,mlamL'U S" Monasteriuni Sanctimonialium sit cxtra Moenia
J"nt subM P.P,tl1' Ct Monas,eril,,n Regularium Virorum, quibus Moniales
cintur s\ ' S'1 '"tra °'lcta Mocnia» vci c converso, habeantur, vel condu-
smt conj, Commoilc fl'eri possit. mansioues ad usum Confcssoris quae non
dls'iinctoenC,aC' SCU contiKuac 'Psi Monasterio Monialium, sed ab eo pcnitus
qut Mona ("°n S0,um Pcr Pan'etes, scd etiam per tccta: siu autem utnirn-
cr"um sit intra Moenia, ct ununi ab altero Episcopi iudicio mul-
462
Romani Pontifices
tum distans, tunc habeantur( vel conducantur huiusmodi ma i
distinctae, et separatae a Monasterio Monialium distantia T**^ "'^
recognoscenda, et approbanda; ita tamen ut in mansionih, IPi°Episcof»
sive intra, sive extra Moenia constitutis, excepto ipso Conf nfc$Sor»-
Socio alii Regulares, etiamsi Superiores sint, minime pernoctenT *
§ 8. Si quis vero praedictorum Regularium aliquid contra nn«
tenorem facere. vel moliri praesumpserit, aut adimplere nJewri,^
pocnam exco.nmunicationis, et privationis omnium officlo^ ?*
ac perpetuae inhabilitatis ad illa, vel alia in posterum Zn end
ac ivae, et passivae absque alia declaratione incurrat i S T
Privilegiis, et exemptionibus tueri se possit, quomh^ *Sgj *
S5T-%£ SAposto,lcae De,egat0' e< — »
§ 9. Decernentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 6, VI, p. 34-36].
241.
Alexander VII, const. Cum noviter, 8 apr. i66d.
Cum noviter in quadam lite, et causa pendente in Tribunali Auditora
™ suPer executione Literarum Apostolicarum in forma Brevis expc
Oltarum inter Provisum Apostolicum de quibusdam beneficiis Dioece<;;
nonon.ens.s actorem ex una, et Provisum a Cardinali Indultario reum con-
ventum partibus ex altera, in controversiam positurn fuerit, an Constituii,
ei. rec. Benedicti Papae XII, quae incipit, Ad regimen, edita tertio Idcs
'anuarii anni millesimi trecentesimi trigesimiquinti ' per Summos Pontifk,-
raeclecessores nostros innovari solita, et per Nos quoque innovata in Reguli
pn.na Cancellariae, induxerit reservationem Beneficiorum a Notariis Sedis
Apostol.cae Protonotariis nuncupatis, et a Scriptoribus literarum Apostoli-
carum, ct ab alns Officialibus dictae Scdis ibidem expressis obtentorum,
rat.one sol.us familiaritatis Pontificiae eisdem Officialibus concessae a pi«
mem. aulo Papa III in eius Constitutione, quae incipit, SanctissimusM*
u : puwicata m Cancellaria Apostolica die vigesimasecunda Decembris, Pon
"ucatus anno pr.mo^ aut forsan ctiam ab aliis Pontificibus antccessoribu>.
aut successonbus; vel potius ratione officii. Item an ad effectum reserw-
tioms rcqiuratur bbitus eorumdem Officialium in Romana Curia, vel fohi
in,,L aS:n POth,S rcserv^io intrct ubicumque eos mori contigerit. f3:
r us l itan Pro,onotariatus adeptus, cx Militia Militum Piorum, et Scripio
^nel „™ ^os,oIica""" separatim acquisitus constituant duas «*■
Consfitut ionrS°nafS eXClUSiV3S »ndultorum Cardinalium ad praescrip^
^onsutuuoms ed.tae a rec. mem. Urbano Papa VIII incipientis, Q*"«
" Cf. Xli.t>Pra""ndiS * "WWlbns, III. 2, in Extravag. com.
Romani Pontijic,
463
b dat d'c clccimaquinta Iulii, Pontificatus anno decimonono vcl potius
" ttftuant qnara tantummodo localem ex ficto obitu Officialium in Curia.
C0"S§ | Ut materia haec adco cxcmplaris maturius discuteretur, mandavi-
mus in causa, et causis praedictis per dictum / uditorem Camerae procedi
de voto Rotae nostrae; ct sub die vigesimaquarta Ianuarii millesimi sexcen-
tesimi sexagesimiprimi coram dilecto filio Magistro Priolo eiusdem Rotae
Auditore, proposito dubio super executione Brevis praedicti, fuit negative
resolutum; et subinclc iterum, atquc iterum reproposita causa sub diebus
prinia lunii anni millesimi sexcentesimi sexagesimitertii, et vigesimaoctava
Aprilis anni millesimi sexcentesimi sexagesimiquarti, eaque ex speciali nostro
mandato discussa per omnes eiusdem Rotae Auditorcs resolutio capi non
potuit propter discrcpantia Auditorum suffragia.
§ 2. Interim vero emanatis aliis provisionibus Apostolicis de aliis diver-
sis beneficiis ad retardandam earumdem provisionum executionem, allegata
fuit decisio praeclicta, quamvis per dictani iteratam repropositionem sine
ullius resolutionis conclusione in suspenso remanserit.
§ 3. Unde causarum, et litium celeri expeditioni pro posse, sicut debe-
mus, providere volentes, cognitionem, discussionem, et resolutionem dubio-
rum praedictorum demandavimus quinque Romanae Curiae Praelatorum
Congregationi, a qua Collitigantibus praedictis plene informantibus, eorum-
que, ac Datariae nostrae iuribus iterum, atque iterum sub diebus vigesimo-
primo, et vigesimo octavo Martii Iabentis anni I666 accurate discussis,
declaratum, ac resolutum fuit beneficia Protonotariomm, Scriptorum, et alio-
mm Officialium enumeratorum in dicta Constitutione Ad regimen, esse
reservata ubicumquc decedant, etiam cxtra Romanam Curiam, et extra duas
dielas: itemque reservationem beneficiorum obtcntorum per dd. Officiales
intrare etiam ratione solius officii. Et insuper Protonotariatum ex dicta Mili-
t« pia, sive Militum piorum, et Scriptoratum separatim acquisitum consti-
tuere duas reservationes personales coacquales exclusivas Indulti.
§ 4. Ne autem materia haec plene discussa, et resoluta amplius in
fabfom revocetur in praeclicta, vel aliis causis, inhaerentes vestigiis diver-
sorum Praedecessorum nostrorum, qui ut litium anfractus praescinderent
«lubia iuris, tam pro causis pendentibus, quam ctiam pro futuris proprio
oraculo declararunt, sicut iu materia reservationis beneficiorum inter caete-
w fecerunt similis mcm. Paulus Papa II in Constitutione, quae incipit, Ad
Komam i et d. Urbanus in Constitutione sua praefata: Motu nostro proprio,
n°n acl alicuius nobis super hoc oblatae petitionis instantiam, sed ex ccrta
* I •. et de Apost. potcstatis plcnitudine singularum Constitutionum, et
n arationum hactenus per dictos Praedecessores nostros respective facta-
sis^h i' 0rdlna,arum tenores, etiam veriores, ac datas praescntibus pro expres-
abcntes, omnes, et singulas resolutiones, et dcclarationes praedictas
mus"3»18 3 d' C°ngrcgatioMe °.uintIue Praelatorum confirmamus, approba-
• et efe inviolabile firmitatis Apostolicae robur adiicimus, sicquc itcrum,
[ CI. N. 224.
C- U. de pracbendis rt dignitatibus, III, ?, in Extravag. com.
464
Romani Pontifices
et pariformiter nos quoque auctorit. Apost. dcclararmTTi ^
tem el : intentionem nostras denunciamus. et xtonro ^A^"*"*
mv.olab, hter observari volumus, ct mandamus tam i BTS £ ** ^
m omn.bus alus litibus ct causis pendentibus, IZ T^ '^^
caetero movendis; et pracmissa ut supra dcclari a i„ °mnibus *
ceps revocari non posse, neque licere prae fs Zf*"** *
non aliter per quoscumque Iudices ordLrio e ddet n T
Palatii Apostolici Auditores, et Sanctae Romanae V"3'"
de latere Legatos, et Aposto.icae Sed s £2 SSSl?1*^
speciali expressione indigentes iudicaxi, et Xu^ ^™*U*f<***
sublata cis, et eorum cui.Tbet quavis 2* iudk 2 . ^Z***
Ute, et auctoritate, ac M*m?ZZ^
quam quavis auctorita, scienter, vel +SZ£S&S£t**
§ 5. Null, crgo omnino hominum liceat, etc.
[mi Rom., tom. 6, VI, p. UI-U3J.
242.
Clcmens IX, motu propr. Cum a pr/ma, 28 febr. ,668.
PonSus An^T* DiVi"a f3Vente C,ementia Assumptionis adSummi
(M^T^ri tC' TPe"Se co*itaverimus Sacrum Cardina.iumS.R.E
mini notscl t fUmverwlis Ecclesiae in excolenda vinea Dc
«usdem coraorr * 8in*u,os Cardinales tamQuam ^
universT S^ST^ ^ aC °P™> tam ,n •""*»
"egotiis et r!h,7c ' ° m temP°ral'"bus nostrae Ditionis, aliisque
c mt slra e co " qU'bl'SCUmclue R™ani Pontifices, uti, et cuncia sedulo
SftST^^r^ privi,eKiis- et ^ratiis ~*+'*
bonis ac , ,^1 facill,ates' e» privilegia testandi, et disponendidc
rcdd ibus 1 TS d"m V,'VUnt' q^modolibet acquisitis ex boms.
c 1 nc hm ,ui Tnt:S;.et 'Ur,llUS eisdemque in illi, succ*
tionen/prs^ gAmtat,S """^ °-uam in "borum congruam remunera-
et ad fructus enl incS,0,iCam haCtenU8 S0,ita concetIi. Kratiose ampliare,
mixtos, de .S^2T?Sto* Vd CUm a"'iS iDSOrUm D°niS n°"
$ I Mo m nr 011,10 modo disponere poterant, extendere.
Plenitudine et ex ! 2 ^ deo-uc Apos.o.icae potesttft
ctos S R F rLT . Stra' Ct Sedis ApostoUcae liberalitate, qua pracdn
Praedictorum cZ7 r* prosequi vo,umus- Privilegia, et facultates tcstandi
U si nalunle? , 't" T •*» f"»ctus -tendimus, et amplta**
ram fuerint sublati et 3 qU° sunt Producti legitime iuxta rci naiu
que dcbitorum oercVnW r mambus Colonorum, vel aliorum quorumcunv
adhuc inconsumnti ?. . « h°rreis fcfcteianim, vcl in quovisalio loco
a"t eorum patrlmonln m°do aHislPs<>™m Gardinalium bonis immixli,
q«am dies solutionis ad ,nCor.porati reperiantur: si vero civi.es sint, pO*
nent- fuer«nt per quoscumque debitorcs quomo
Romani Poritittces 465
dolibet persoluti, et ad manus Cardinalium, vel ad eorum Ministros perve-
nerint, seu in aliquo loco publico ad eorum creditum fuerint depositati,
quod etiam servari volumus in terminis quomodolibet debitis pro affictibus
bonomm, ac lurinm quorumcumque, quos in dictis facultatibus comprehendi
volumus et mandamus, si modo quo supra, fructus, tam civi.es, quam natu-
rales Conductoribus, et Affictuariis locati, et concessi per illos erunt per-
cepli, quamvis termini solutionis affictuum per locatores fuerint posticipate
conventi. *^*&lr Ar^tw** ■■ ■ '
§ 2. Quare distinguendo inter eiusmodi facultates, et privilegia iam
concessa Cardinalibus adhuc viventibus, ct quandocumque aliis in futurum
concedenda, illa favorabiliter ampliamus, et extendimus, ut intelligantur, ac
sen-ari praecise debeant aeque ac si formaliter emanassent cum omnibus,
et singulis extensionibus, et ampliationibus praedictis, eisdemque i.la essent
de verbo ad verbum inserta. Alia vero quaecumquc in futurum concedenda
ad eorum limites concipi omnino debeant, et pro ita conceptis intel.igi, et
observari, etiamsi diversimode, et contra eorum tenorem extenderentur.
§ 3. Nos etiam ita servandum lege hac perpctuo valitura statuimus, et
mandamus. Sicque, etc.
(Bull. Rom., tom. 6, VI, p. 237, 238J.
243.
Clemens IX, const. Solicitudo, 17 iun. 1669.
So.icitudo pastoralis officii, quo Ecclesiae Catholicae per universum
Orbem diffusae regimini per ineffabilem Divinae Sapicntiae, atque Clcmen-
iiae abundantiam praesidemus, Nos stimulat, ut ea, quae Christianae Reli-
?onis, Catholicaeque Fidei propagationi remoram, vel impedimentum iniicere,
ac in Viroruin in sortcm Domini vocatorum, et praesertim Religiosorum, qui
wnetfpsos abnegarunt, et mundana omnia contempserunt, ut Christum Iucri-
acerent, eiusquc obsequiis mundo corde, et mente tranquilla unice inten-
erent, honestatis gloria maculam ponerc possent, salubri sanctione e medio
">llcre, atquc radicitus evellcrc studeamus.
§ I. Dudum siquidcm fcl. rcc. Urbanus Papa VIII Praedecessor noster
JJnsiderans per Sacros Canones, Conciliorum Decrcta, et Constitutiones
^postohcas omnibus Religiosis, ac ctiam aliis Ecclesiasticis, praesertim in
proHi nilnis eonstitutis, mercaturam, et negotiationes seculares districte
1 ^c va'de damnosum, indccorum, et indecens existere huiusmodi
^rsonas divino cultul mancipatas, ac praecipuc illas, quae ad pracdicandum
n r°Sanc,urn Christi Domini Evangelium destinatae sunt, mercaturae, et
<Jim 11 us ,,lmismodi se immisccrc, aul oporam dare, per quandam
nem ' Slrnil' f0rma Brcvis- dic 22 Februarll 1633 emanatam Constitutio-
1 '"ter alia Relii,'iosis omnibus cuiuscumquc Ordinis, et Instituti, tam
'Cf. N. 211.
N
466
Romani Pontijiccs
non Mendicantium, quam Mendicantium ethm <J«T77 "
singnlis, tam tunc fn hHUlfe, ItartffS^XS^ ^
talis, ac Chinae, et laponum existeutibus, q f„ fu Z*T*A '"di« 5
omnem et quamcumque mercaturam, s u nelt ^onem ^ »**
ab e,s fieri contingeret, sive per se.. sive per 2 ' ^°^
mundafs nomine, directe, sive indirecte, aut Zo^lZ^ °*
vel colore, interdixit, et prohibuit sub excommunlcV P,rae'ex,u' ^
poena ipso facto incurrenda, ac i^JT^ Sv^ J? ^
■orum, ac graduum, et dignitatum quarumcumqn et inhlrf 0ffi
ac msuper amissionis mercium, et lucrorum ex e L ,nhab,,,ta,« «I «.
Superioribus Religionum, ex quibus * ZgJL ImSSZ
ad usum Missionum, quas eaedem R JZ . '
<urae erant in Indiis praedicUs ! non nT. ^ ''n htan»-«*
districte praecepit sub eisdem poenis ut fZZJT\ ? e''SdCm SupCn'0^
quentes ad praedictas poenaT proc ede^n sub a ,nv,?''are"^ et con.radelin-
modi delinquentibus a.iquid ex ^SSmM^t^T . aCU"a,e
remittendi, aut condonandi <•* li « merc,°us' et '"cns quantumvis minimum,
Constitu.ione, cuius icnorl J~ Urbani Praedecc*°*
ac de verbo d v bum nserto ^ ,Pr° D'ene' et su^'enter expresJo,
§ 2 Cum a2m , Cn voIumus» uberius continetur.
P^'^^^Z^stCt graViSSim° an,'mi n°Stri d0l0re -
fessionis, iniunctiql e "bi JSSS mSf Ecdesiasticis' P™PH« P-
catura, et neeotiatinnihuc L Ster" lmmemores- ab eiusmodf mer-
praedictae 22^ ^'^ *" a0Stineant» Sed SCSe a «*
«extibus, color b u ° t J ^ri Praedccessoris °bservatione sub variis prae-
Praesenti, in de^ndan a„S g"S C0"ati fUerint' et d<
exemplum, et S£ *5?rUiP SUafUm Perditionem. perniciosum quoque
praeceptis edocti aZT P'Ur"norum: Nos salutaribus Doctoris Gentium
* ei SMrtSST imp,iCat SC
Dei malum Aposto ici ,h *nmde' tamquc cxitiosum ab Ecclesil
«um occasion^ re Tder TZuT^ SCa"da,oru,uoue «~
Catholicaeque fidei uronL^ an.marum, et Christianae Religionis.
hritcr consulere ln P g n'' q"an,Um Nobis e* a"° conceditur, salu-
raUitiae adscriptis n^TT ,Ucron,m 'uundanorum spem personis coelesti
dicationem destinat s * 'nf,dc,ium conversionem, et Evangelii prae-
rium suum hoSSfcJ T °"°S Christl mi,ites ,aborare- d ^
superni favoris auxilio h ° r^* C° studiosius- ac impensius adspirante
satagant, omniuo adimere deLvim™1"' SemP?r frUgibUS l0CUpleUre
§ 3. Itaque Sacrk -l
inh«rentes( illaque ' t °n,bllSl ac Decretis, et Constitutionibus pracdicfo
stitutionem ln iis a'ln praescrt,m memoratam Urbani Praedeccssoris Con-
lnnoyantes, et drca D«en5rae8Jn<lbUS ''teris non adversantur, approbantes, et
ac ex ccrta scientia li "°V° disP°ncntes, et statuentes, motu proprio,
Plenitudinc omnibus e t l ,el,bcra,i°ne Nostris deque apostolicae potestatis
regularibns cuiuscumaue T, personis ecclcsiasticis, tam secularibus, qua*
°rd»>is, Congrcrationi, , gradus' cont"«Onis, et qualitatis, ac cuiusvis
' Ct ,n8htu«. Mcndicantium, quam non Mendican-
Romani Pontiflces 467
lum etiam Socictatis Iesu, et earum cuilibet, quac ad Insulas, Provincias,
' ' indiarnm OrientaliuniVet praesertim in Provinciam Socictatis lesti de
lapone nuncupatam, ac in partes Americae, tam Australes, quam Scptentrio-
nales a Sede Apostolica, vel Congregatione Vcnerabilium Fratrum nostro-
rum S. R. E. Cardinalium negotiis Propagadae Fidei praepositorum, aut ab
carum Superioribus sub nomine Missionariorum, aut quovis alio titulo pro
tempore missae fucrint, aut in illis partibus quomodolibct morabuntur, sub
fxcommunicationis latae sententiae, ac privationis vocis activae, et passivae,
et officiorum, dignitatum, ct graduum quorumcumque per eas obtentorum,
et inhabilitatis ad illa, et alia quaecumque in posterum obtincnda, necnon
amissionis mercium, et lucrorum omnium ipso facto incurrendis, ac aliis
Nostro, et Romani Pontificis pro tempore cxistentis, vel praedictae Cardi-
nalium Congregationis arbitrio imponendis poenis, tenore praesentium distri-
cte prohibemus pariter, et interdicimus, ne mercaturis, et negotiationibus secu
laribus huiusmodi quovis praetextu, titulo, colore, ingenio, causa, occasione,
el forma, etiam semel, pcr se, aut mediantibus ministris, seu aliis personis
subsidiariis, directe, vel indirecte, tam nomine proprio, quam suarum respe-
ctive Religionum, seu Congregationum, ac Societatum, etiam lesu, vel alio-
rom quorumlibet, et alias quovis modo, et qualitercumque se ingerant, vel
immisceant. Ac ex nunc prout ex tunc, et e contra postquam casus evenerit,
merces, et lucra quaecumque, quae ex huiusmodi mercaturis, et negotiatio-
nibus provenerint, et provenient, in usus, et commodum Pauperum, Hospi-
lalium, Scminariorum Ecclesiasticorum, ac Operariorum (non tamen Reii-
gionum, Congregationum, et Societatum, etiam Iesu, seu Instituti eorum,
qui in praemissis, vel circa ea deliquerint) sed aliorum non delinquentium,
harum scrie applicamus, qui teneantur consignare mcrccs, et lucra huius-
modi locorum Ordinariis, seu eorum Vicariis in spirittialibus generalibus,
aut Officialibus, vel Apostolicis Vicariis, seu Provicariis \ ii vero tanquam
dtctae Sedis Delegati, illa, ut praeferttir. et non in alios usus distribuere, et
crogarc debcant; super quibus eorum conscientiam districte oneramus. Et
qma m praemissis, et circa ea delinquentes, utplurfmum practextu necessitatis
pro eorum Missionibus se excusare praesumunt, excusationes huiusmodi eis,
JJJ^ *Mibt\ nullo modo suffragari posse, vel debere decernimus, et
fore d ^ i Insupcr eisdemmet censuris, et poenis innodamus, et innodatos
dicto [J[mus SuPeriores immediatos, ac Provinciales, et Generales prae-
KmT dlnurn,.CoriRrcgation"n>. et Societatum, etiam Iesu, qui corum
dolibet'dC .fut><litos in pracmissis, vel circa ea, etiam pro unica vicc quomo-
deli r ('Uen*cs» saltem pcr amotionem illomm a locis commissi per
P«r Sii C H ^011 piIniverint! a sententia vero cxcommunicationis huiusmodi
lultos °rCS' VC' a"UIn' seu alios quoscumque, etiam quavis facultate suf-
"iciriis "f"0) °X Praedictis delmquentibus absolvi possit, praeterquam in
artlculo constitutus, nisi lucris huiusmodi prius restitutis.
IR II nrnCn,CS' etC-
l UI1, Roin-» <om. 6, VI, p. 344-346).
46S
Ronuwi P&ntlflcts
(II
- I 4
244.
Clemens IX, const. /„ excelsa, ,3 sept. ,6„q.
In excelsa Sedis Apostolicae specula, meriUs licet imnoriu
b em Divlnae Sapientiae, atque Bonitatis' abundln S, ?**
nostrae ocuios per universas Christiani Orbis nartes iurit? • '
ct solicius studiis providere satagimus. ut L£s X
populorum devotio excitetur et foveiti r ! } ub,<>ue flo^
sertim in remotissimis parUbus d /e" "^St^T^
tune consuiatur. Hoc consilio ea, quae Z b b ?E ?* °PP°'
Romanis Pontificibus Praedecessoribus n^L rUm dlreclionc J
denterque decreta, atque «5X Lse r« ' T"1^ ,USSU pie' «">
sSSE * .=m=s K
("^ra, in N 235] mernoriam- &«W4*
Rdd p^oo^t,000^ f"™ existentium S R. E. Cardd. negotiis Propag.
ti s v de^r. ic. .n0nnU"a dCCrCta d'c22 ,ulii IMSediditlenorisseqS
Fide decrovi» 1 11 n °nentallbus degentium S. Congr. de Propagandi
K«SKlMPte0fa natUra'eS l,,ari,m P-tium, sive reguL.
e t or eu" , ,,1" C"?ntUr °mnin° habere aP"d se Cappellanum na.ahb,
bu adno u 1 m .Pr° Confessiombus «udiendfe et diebus festis horta.ion,-
q a ulPatiP u VCrnaCU,a ne ta,i auxiii° desti.u.i in ea,
suTten^ *" Pauiatim deficiant, iisaue pro
gruum sunn d ! ' ub.P°Pulus 'Pse id sponte non praestitenl, con-
quarumcum e E 2™* **" ^
in eorum EeclLfc .fLu SuPe"onbus, ut nedum Sacerdotes indigenis
excipiant «..« f- °elCbrare vo,c"t« non arceant, verum etiam perurbaniler
sen tia, 1 ' CV CH,ICn,1US, '"UC ^6*"* ad Omnfeotenti Deo immotandun.,
vero fide! aS ,ur i " 0mnes aeauis officiis ",- W
« Pueri reddan... I'S reg'°nibus Pubescens literarum alimento coalescat,
e« maximc Pagoru' m v if "* ecc,esiasti"s percipiendas, iisdem Parochi-S
•anos naturales si » l ? , " ,n,uo&,t« ul eos, vel per se, vel pcr Cappd-
Grammaticesethmt r? ? n°n Sunt- ,lItra fidei Cliristianae rudinienU
edoceant. IV Decr ' S,ltUt,onem' ceterasque artes liberales quoad fieri potent
busetiamSS eorDnri» nu!?u* Ul audlh,m est, fn Processionibussolen.nl-
irrepscrunt, qui lice. t,' St' CX Qc,,tilil"» nioribus ritus aliqui, sive actus
honons. et maioris cultus gratia exhibeantur, M«e*-
% Romtini Pontifices
469
nihilominus Chrisiianae religionis non minimum dedeccnt, S. Congr.
veluit ne in postcrum permittantur, ct arccatur omnino quidquid Iudicrif
aut niinus gravis speciem aliquam habucrit; nullo modo autem liceat eccle-
siasticis, et praecipue Regularibus, praetcxtu dignitatis, gradus, aut officii
umbellani in tis gestare: sed quo maiori praefulgent dignitate, eo demissius
Divinae Maiestati obsequium praestare, aliosaue Christianos humilitatis exem-
plo praeire nitantur. Datum Romae, die 22 lulii 1658 ».
§ 3. Nunc autem Nos spiritualibus Christifidelium non solum Goae, et
in Insulis adiacentibus, sed etiam in universis Indiarum Orientalium Regnis,
Provinciis, ct Rcgionibus degentium necessitatibus, prosperisque in via Do-
mini progressibus pastorali solicitudine, atque charitate salubriter consulere-
cupientes, de Ven. Fratrum nostrorum eiusdem S. R. E. Cardd. negotiis Pro-
pagandae Fidei Praepositorum consilio, literas Alex. Praedec, et subinde
cmanata Decreta praeinserta, omniaque, et singula in eis respective con-
(cnta, et expressa, auctoritatc Apostolica tenore praesentium perpetuo appro-
bamus, confirmamus, et innovamus, illisque inviolabilis Apostolicae firmitatis
robur adiicimus, ac illa omnia, el singula ad omnia Indiarum Orientalium JJ
Regna, Provincias, ct Regiones extendimus, et ampliamus, ibique locum *H
habere decernimus, ac per quascumque personas etiam Regulares, cuiusvis
Speculatores Domus Isracl, quae cst Sancta Dei Ecclesia, in Terris I
Domino constltuti, ad illa praecipuc charitatis, atque vigilantiae nostrae
Pastoralis studia convcrtimus, quae Christianae Rcligionis, Catholicaeque
' ci propagationem concernunt; ut illis certam atque prudentem ex solita
m S. Seclis prudentia, ct rectitudine normam tradamus, et sublatis dubiis,
hTi CJ>ntfover8ii8> QU« inter operarios in Vineam Domini missos, in eaque
^uo lahorantcs enasd, illorumquc labores, et laborum fructus turbare, vel
disn re ^0556"*' omni* P<e, sanctequc (quantum Dominus donare dignatur)
^ ponere satagamus, quo optati surgant bcnedicentc Domino fructus, ac
MphT LUntatCm Pcrd«cantur, Sanctaque Mater Fcclcsia uberioribus, atque
■^n>*« dles gamleat incrcmentis.
1'tanus V ,m 8lcul Venerabilis Frater Franciscus Episcopus Eliopo-
• Vicanus Apostolicus in Regno Tunchini cum administratione Provin-
Ordinis, Congregationis, et Instituti, tam Mendicantium, quam non Mendi-
cantium, etiam Societatis Iesu, Goae, et in Insulis adiacentibus, ac in uni-
versis Indiarum Orientalium Reguis, Provinciis, et Regionibus huiusmodi n
nunc, et pro tempore degentcs, cuiuscumque status, gradus, conditionis, »
qualitatis, et praeeminentiae cxistant, ad unguem inviolabiliter, et exacte £.
observari, eadem auctoritate harum serie itidem perpetuo praecipimus, volu-
mus( et mandamus.
[Bull. Rom., tom. 6, VI, p. 357, 358).
f
I
jl
245. I
Clemens IX, const. Speculntores, 13 sept. 1669.
470 Romani Pontifices '
ciarum Sinae huic regno adiacentium, videlicet la^rTrwT
Sucenen, Quengsii, et Laos. a fel. rec. Alexandro P ' ^vn n' Hau^
nostro constitutus, ac deputatus, tam suo, qllam VenLul Praedccc*or<
Petri Episcopi Beryten., Vicarii Aposto.ici cS!ZuS^^ ^
mfrascnptarum Provinciarum Sinae videlicet Cechin ' , """'slrilla'.
Chiemsii, Insu.ae Haynaum. et a.iarum «3«^"^^^
Mete.Iopolitan. consecrati, aut mox consecrand J Vfcar u Wn* J*
Smar cum administratione Provinciarum PtLi^J^^
K nsu, Coreae, et Tartariae ab eodem A.exandro fS^^SS^
st.tutorum cum extensione administrationis dicti fiSKffi^ *
Civitatem Juthiae, totumque Siami R^n,.m o m i .l SLOpi MetellopoliUn.
Nobis exponi fecit, in dfcti Z uk ^ et Provmc"'5 ^ n0minib
Ordinum Re.igiosi 'tam a suis r^ fiv iSSSJX^
Congregatione Venerabilium Fratrum n^m S r f r ? ^ qUam '
quibusdam vote adstri^? ,,,08quc S''bi' SUaeQUe diredi°»
humiliter a Cbis oo 1 ! ^10" VCr° EpisC0Di Vicarii Apostofo
nere,ataue d^l " i^? ' Ut auctoritate Nobis a Domino tradiia decer-
^tt^^^^S^ Prim° a" aHqUa si,i"terVicariosApos..
debeanP s?ctndo PraCd,Ct°SJubordi"atio, et in quibus hi ab illis dependerc
iurisd iol eon.mH ^hec.h,8tae Per vota Regularibus facta eximanlur,
sin um ine n S nm" Y'car'orum Aposto.icorum. Nos attendentes eo pofc
ReenT nZl ih • ' Tunchlmim- Cochinchinam, Siamum et alia vicina
cSlXf^T COnSt,tutos Episcopos Vicarios Apostolicos, ut «
i * l3'?U inC0,is i,,arum partium instituerentur Oerid,*
usTs nn I to£f7*P* fideliumcluc numero disciplinae ecclesiasta
oTe n , e,retUr; considcra"tesque ex independentia plurimomm
remotn oTi '.' ,0C,S' PraeClPUe cum ab nac Sancta Sedi valde sint
s.innaeRH 1- /0SSC dissensioncs. nxas, divisiones, et schis.nata, in Chn
o ratu g, detrimentum, atque perniciem eruptura, nisi i.lis mature
tenore nr^rmem°.ral0rUm CardinaIiur" Consilio, auctoritate apostoli»
^^SSjT^?m' Statuimus' c< ordinarnus, quod pcaedicti
nis, C^^ lr'n(0mnibuSCtsingu,is Re,,'giosis cuiuslibctOnfr
PrivindM ffv« 'nstimu. ctlam Societatis iesu in pracdicta Rcgna,ct
gationceon.mln ,SuPer,oribus missi sint, sive a Nobis, aut Congrc-
«t suas Pate c ' r 'aIiUm sPecialiterdeputaticxigercpossint,etdebeani,
sHtuUonis et t °'uascumtiuc corum missionis, destinationis, con-
saverint' tanmnTc : 5 . hteraS «nibeant, 'isque, qui illas exhiberc recu
per Ute^iu^n^18 Apostolicae Delegati, prohibere, ne facultates s,bi
«ndj suas facul.Tt C°nCessas exerceant; ipsique Regulares licentiam exer-
licis. quam isti d • « teneantur ab "'sdem Episcopis Vicarifs Aposto-
Congregationi GardlnS" "^" dcbeant' nisi in casu gravis causae dict*
Sacerdotum sccilur m communicandae. Porro dicti Regulares ln defectu
"m non 80'"ni titulo charitatis, sed etiam iustitiae. curam
Romani Poniifices
471
animaruin tei.eantur excrcere, et quatcnus id facere recusent, a Vicariis Apo-
stolicis ad tale tnunUfl obeundurn cogi possint. Quotiescumque vero Regu-
lares sub titulo Missionariorum curam animarum exercebunt, subditi sint
quoad functiones parochiales visitationi, et correctioni Vicariorum Apostoli-
corum, aut Provicariorum eorumdem iuxta Constitutionem rec. mem. Gre-
gorii PP. XV Pracdecessoris pariter nostri, quae incipit: Inscrutabili Dei
provideniia, etc. Anno Incarnationis Dominicae 1622 Nonis Februarii editam,1
nec sine licentia eorumdem Vicariorum Apostolicorum, et multo minus
contra eorum voluntatem liceat Regularibus aedificare, et aperire Ecclesias,
in locis, ubi ipsi, vel alii Missionarii alterius Ordinis, seu Presbyteri secu-
lares similiter Missionarii Ecclesias habcnt, ubi vero apertae non sint, pos-
sint ad formam privilegiorum, et facultatum ipsis concessarum.
§ 2. Cum autem irac multitudine Neophytorum in una Provincia, aut
Civitate, vel provinciarum amplitudine unus, aut alter, qui eis praesunt
Missionarii non -ufficiunt, aliique suppetunt Sacerdotes seculares, aut Reli-
giosi, licel alterius Ordinis, quorum tamen subsidium, nec illi quaerunt, nec
oblatum recipiunt; tunc habito dumtaxat respectu ad Christianorum neces-
sitatem possint, et debeant Vicarii Apostolici praedicti operarios multiplicare,
Parochias dividere, aliaque eiusmodi facere iuxta praescripta a Sacris Cano-
nibus, et Concilii Tridentini Decretis. Possint quoque iidem Vicarii Apo-
stolici exigerc a Regularibus rationem executionis piarum voluntatum qua-
tenus ad illas exequendas illi deputentur. Praeterca iuxta Constitutionem
rec. mem. Urbani PP. VIII Praedecessoris pariter nostri, quae incipit: Ex
dtbito pastoralis officii, etc.,2 si forte aliquae controversiae inter Religiosos
Jictarum partium (quod Deus avertat) oriantur, memorati Vicarii Apostolici
Unquam Scdis Apostolicae delegati, illas decidere, et terminare possint, et
debeant. Si vero graviora quaedam negotia occurrerint, ea ad Nos, et Roma-
nos Pontifices Successores nostros, quanto citius ab iisdem Vicariis Aposto-
tos referantur, utquod in illis statuendum fucrit, matura consultatione adhi-
decematur- Ad haec quoad vota Catechistarum statuimus pariter, et
ordmamus, votum obedientiae quo nonnulli Regulares eos obstringunt cisdem
non impedirc sui officii exercitium, sub directione dictorum Vicariorum
^ postoiicorum, eorumque Provicariorum, nec istud impediri posse a Regu-
us tanquam eis vigore dicti voti Catechistae omnimode subditi sint;
q nimo votum huiusmodi in hac circumstantia nullum esse declaramus.
sub ^ "Sdem Vicariis Apostolicis posse dictos Catechistas compelli, ut
R"mf0rUm| dlrectione' et dependentia sua munia exerceant. Et quatenus
ptioneT faCt° adsirin^erent Catechistas ad similia vota, et alias obli-
fosclernS\/C,U'DUS 3 Vicariis Apostolicis independentes remanercnt, posse
atoy h Carios APostolicos publica significatione manifestare Regularibus,
obedic r 'ntlmare ut aljstineant ab usu, seu verius abusu Catechistas voto
tato« «k.fC. Crga SC'PS0S privative quoad Vicarios a Sede Apostolica depu-
U,os obstn„Kendi. Insuper volumus, ut
ad Vicarios Apostolicos intra Rnes
' Gl. N. |W.
'Cf.N. 211.
Ramani Pontifices
suorum V.car.atuum praecipue spectet, maxime in con™ > ~
.nsPIcere, quae spectaut ad fidem, bonos «nores et adm S" VisiU,i°"
memorum Baptismi, Matrimonii, et aliorum ad cul(„ T ^0"^
pubhcas ad Imaginum, Reliquiarumque culhij Tll^T^ ad
Vicarij, Apostolicis facultas super novis Mfra.S etZTu^
mrthiend, et ad memoratam Cardinalium 5££2S^ ^
necnon crca observationem Festorum, RituumqS^"?
q aecumque opportuniora videbuntur, secuS *3
Micum. locorumque circumstnntias. Ac ad eosdem 55? *°mnon* ?<*■
specte verificare, et publicare quascumqu LUer L
nes, et rescripta Romanorum Pontificu n nu^ Con5lil^
solent, Jubilaea quoque, Induleentiars Zl 0rdina™ i«t
nationes. Porro uWSqu fSSS£^SST! ^^'^ 0 '
Hcorum sex Notarios Apo^cTc^Lf^T ^™™™
auctoritate harum serie MbX^^lrTT^ «*
tates dictis Vicariis Apostolicis ta ttoK^S^ 1
^tlfe 0bedient-. ac sub faj
arbitrio imponenS 8 poenl "m k ' ^ Cardinaliu"' Congreg.te
quibuslibeUd qu„ S™*U? * Sms"Us R^l,,arih^ praedictis^Hi,-
e< singula praemissa exnr P- , u-'"P°rt* q"°vis modo sPectabit- »»omr
pleant P CXaCte' '«violabiliter, e. inconcusse observent, et adin,
(Bull. Rom., tom. 6, VI, p. J55-357J.
246.
ClemensX, const. Superna, 2I ilm. ,67o.
salis EcelelL^S Pracordinatione creditun. Nobis univcr-
excolere (quantum ex .f^1""'11 Clrci»»specia providentia custodire, atquf
1'benter intendimus ouih ° COncedltur) satagentes, animum in cas curai
P°".'. iurgia tolli scanch ? tliSS'dia ,nter villicos- ct operarios w ■
u"a fides, una Mater Fc \' i ' offensionilH1S aditus praeclucli; ut quibo*
eogitans cogitationes S « U"US Domi,]l,s. q"i charitas est, ef paos
evulsis opportune rifanll* °°r llnum" ata-ue anima una; sic ctcn^
Dcus; QU0 bcnedicente p,an,amus- et rigamus, incrementum dabH
congregabitur. 3 multa fr"ctu centesimo coeleste in horrcflffl
u« MiNirti^ Triden.ini decretis provide sta.utum fucrit.
^rdm.s, nisi a suis Superioribus de vita, moribus.
^""'"^^u»,,,.,,.
Romani Ponti/iccs
473
ientia examinati, et approbati fuerint, ac dc eorum liccntia, etiam in
Ecclesiis stiorum Ordinuni pracdicarc non possint; cum qua licentia perso-
naliter sc coram Episcopis praesentare, et ab eis bcncdictionem petere
tcneantur, antequam praedicare incipiant; in Ecclesiis vero, quae suorum
Ordinum non sunt, ultra licentiam suorum Superiorum, etiam Episcopi
licentiam gratis ab co dandam habcre teneantur; sine qua in ipsis Ecclesiis
non suorum Ordinum nullo modo praedicare possint. Atquc ut nullus sae-
cularis, sive regularis etiam in Ecclesiis suorum Ordinum contradicenic
Episcopo praedicare praesumat. Itidemque cum nullus Sacerdos regularis
possit confessiones saecularium etiam Sacerdotum audire; ncc ad id idoneus
rcputari, nisi aut Parochiale beneficium obtineat, aut ab Episcopis per exa-
men.si illis videbitur esse necessarium, aut alias idoneus iudicetur; et appro-
bationem, quac gratis dctur, obtineat, privilegiis, et consuetudine quacumque
non obstantibus. Innotuit nobis dubitationes nonnullas circa benedictionem,
licentiam, contradictionem, examen, et approbationem eiusmodi in aliquibus
Dioecesibus excitatas fuisse; ex quibus controversiae, et dissensiones pcr-
multae in dieni subsequi posscnt occasione privilegiorum, quae per Sedcm
Aposiolicam religiosis Ordinibus concessa fuerunL
§ 2. Nos attendentes, quod alias diversis temporibus praedictae dubita-
liones, et controversiae nonnullis Praedecessorum nostrorum Summorum
Pontificum Constitutionibus, earumque declarationibus definitae fuerint; eius-
modi dcfinitiones in unum collectas, ut magis, magisque dissensionum tol-
lantur semina, et in posterum firmior tn agro Dominico pax Christi floreat,
pro summo, quo fungimur, Apostolatus officio novis Apostolicis Hteris
muniendas duximus, et roborandas. Itaque de consilio nonnullorum vene-
wbilium fratrum nostrorum S. R. E. Cardinalium, et diiectorum filiorum
Romanac Curiae Praelatorum pietate, doctrina, et prudentia praestantium,
ci matura deliberatione nostra, atque ex certa scientia, hac generali, et per-
Pctuo valitura Constitutionc dccernimus, et dcclaramus.
§ 3. Regulares, qui in Ecclesiis sui Ordinis pracdicarc voluerint, teneri
Jo Episcopo Dioeccsano benedictionem petere; praedicare tamen posse,
quamvis illam non obtinuerint. Quod si Episcopus bcncdictioncm nedum
jjon concesserit, scd etiam contradixerit, nec in pracdictis quidem Ecclcsiis
«c« Reg!ilaribu8 praedicarc; eosque contravcnicntes ab illo tanquam Scdis
^ Postolicac delegato censuris aliisquc poenis ccclesiasticis tn vim Constitu-
prZh TCC\' GreRorii XV praedecessoris nostri, incipientis: Inscrtttabili Dci
toflonihm ^001^00"' ct Puniri posse. Episcopum tamen absque iusta, et
tart- H BM contratllccre non dcbcre; ct huiusmodi benedictionem
^ " m ReK»lares petere, si in quibuscumquc Oratoriis sui Ordinis ser-
ciimo * f0ram P0pu,0, vel in Ecclcsiis, aut ad Crates Monastcriorum San-
iutan IUI[J iurisdlctioni subicctarum, Ilcet clausis ianuis, et nullus
Con 1S ■ntefrttj haberc voluerint. Posse autcrn Episcopum liccntiam
P^edica"11" Rc^uIaribus in Ecclesiis, quae suorum Ordinum non sunt,
3re Vo,cnt»bus illos, quanwis ab univcrsitatibus, aut a Magistraiibus
' c'- N. W.
474
Romani Pontlfices
laicis nominatos, etiamsi , Episcopi AntecessorerZ^ ~" -
hanc licentiam abSque conc~L c S
exammare Sl ,ta ipsius arbitrio, quod moderatum e di t ^
v.sum uent. Et licentiam praedicandi semel iisdem cc L ' Um ««5
causas l.cet occu.tas, praedicationem tamen
S^SS^S^ prohibere Re=: 353
sua lioecti - J155X!^i
Episcopi Dioecesani approltion ° auZ quamvis ^
eius Episcopi, a quo ipsi RehViosi iZ' Poemte.ites subdiijfr
approbatos ab Epbcopo^ pe son r um JlT? • aPProb,ti' B ***
nequaquam censeri appro £ ad au end' T T***0™
arr r™ s ? r «
toties ab Fn ro P muusmodi illarum confessiones audirr, *
C ^ r m m ZasrriisaPPr°b;nd0S; ^
vivitur Lse hm p I "V*'3"1 Co"egiis' ubi iuxta Regularia ^
dem . Mon^Ter omm r n^'3^ ^ Confessores Regu.arium eon»
ri"m TuiTnfw 2 C°,,eSiorum audire confeSSioneS morum «c*
sionT^u r,H 'PSIS deSerViUnL ",0S autem Mfeiosos. oui ad confc
^SS^^K1^18' reperti fUCrint' »»» Episcopi. generai.fr
rurn aut Lene i ^ aHqUa ,im'^«one temporis certorumque k»
teroS vlgQ J' PerSH0narUm Dioecesi Propria admittcndos. Quoad c*
OrdinarTomm r"i " ° 'd°nei rePefiuntu^ « P^'"int se admitti, arbitrio
4 ex r Tv2,IPS°S T "'mitata faCU"ate> °roUt eisdem Ordinar.
approbato^. ~' Pr°5are' el «imittere, aemel autem simplidier
etum Z h i , " D'°eCeSi ^P1 approbantis quovis anni temporc.
absque ulh p?J2. quorumcumque etiam infirmorurn confessiones audirr
sione te^SdS licentia- De oua tamcn con'*
tiorem redderl °f . g'°S0S eorurndem infirmorum Parochum iilico ctr-
facultate audhL» , P°SSe i,,is ab EP''scopo sub poena suspensionis i
modi fiat sal , COnfess,0,,es Praecipi: sufficere tamen, ut certioratio ^
§ 5 Ft Z? PCr ?cnPturam apud ipsum infirmum relinquendam.
S J- Ct COS, aui difitie D-II~- t. .. ....
huiu'
§5 Et poq r ' . '"u",m •'P»a ipsum inf.rmum rehnquenaam.
confessi' fuprin. T ^'"'giosis simpliciter approbatis Raschali tempw»
ConSion n dl^,,S,'IUti0ni' 0Uae Omnis^ u tr ius auc sa*.>f*
confessioni " d m X sat,sfecisse censendos. Regulares vero ad eiusmod.
Praefiuitione 11 praevio «amine simpliciter, et abSquc ulla tempor*
Antecessoribus f! EpiscoP°- secuS autem si ab eius Vicario, aut i»
tP'scopIS approbatos non posse ab eodem, qui sic appr»
■ C ,2' ** * PoenitentiU et remisstonibus, V. 38.
Romani Pontifices
475
bavit, iterum examinari; aut ab eisdem Confessionibus audiendis suspendi;
scu licentias illis concessas revocari, nisi nova superveniente causa, quae ipsas
confessiones concernat. Dc qua tamen haud necessarium esse, ut in actis
constet; nec eam teneri Episcopum ipsis Regularibus significare; sed Sedi
Apostolicae dumtaxat, ubi eam sibi aperiri postulaverit.
§6. Porro si Regulares cum scandalo, aut alias inhoneste vivant; vel
iliquod delictum committant, per quod rationabili Episcopi iudicio videantur
i confessionibus suspendendi, in quo ipsius Episcopi conScientiam oneratam
«se volumus; cum praecipua Ministri Sacramenti poenitentiae qualitas sit
vitae integritas, ac morum honestas, utique eam causam ad confessionis
ministerium pertinere, ac proinde nihil obstare, quominus ob eam possit
Episcopus Regulares a semetipso approbatos suspendere, aut repellerc a
confessionibus audiendis. Attamen confessiones audiendi facultatem omnibus
sunul unius Conventus Regularibus confessoribuS adimi ab Episcopo incon-
sulta Sede Apostolica nullatenus posse. Ex facultatibus per Mare magnum,
iliave privilegia Regularibus cuiuScunque OrdiniS, Instituti, aut Societatis
eiiam lesu conceSSiS factam eiS non esse potestatem absolvendi in casibus ab
Episcopo sibi reservatis. Et pcr confirmationes dictorum privilegiorum, quas
Regulares a Sede Apostolica post Sacrum Concilium Tridentinum obtinue-
runt, nequaquam revixisse privilegia prius ab eodem Concilio, aut deinde
Apostolicis etiam Decretis sublata, atque extincta, si quae habebant, absol-
vendi a casibus Episcopo reservatis.
§ 7. Et habentes facultatem absolvendi ab omnibus casibus Sedi Apo-
stolicae reservatis, non ideo a casibtts Episcopo reServatiS poSse absolvcre.
Posse autem Regularem Confessorem in ea Dioecesi, in qua est approbatus,
connuentes cx alia Dioecesi, a peccatis in ipsa reservatis, non autem in ilia,
tibi idem Confessor est approbatus, absolvere, nisi cosdem poenitentes nove-
nt in fraudem reservationis ad alienam Dioecesim pro absolutione obtinenda
migrasse. Vigore supradictorum privilegiorum nequaquam licerc Regularibus
cum isatisfacta parte absolvere poenitentes a censuris quoad externum, et
Jf f°rUm' et absoIutos ab eis in foro Poenitentiali, utique non censeri
soiutos m cxteriori iudicio, et contentioso. Quinimmo censuris Ecclesia-
wu irretitos, et denunciatos ab Episcopis cogi posse gerere se pro talibus,
^amsi a Regularibus fuerint absoluti. Quoties exhibitis aliquibus Regula-
Iraeari °IS Privi,egiis coram Episcopo, ab eo iudicetur ipsa non suf-
tl amb CaSUI' qU° agitur' si d'ctorum Privilegiorum verba obscura sint,
interprcf"31 "^" CSS° ad MctroPolilanum provocandum, sed cum eius sit
•\posto| ari' CU'US CSt conderc: dictorum privilegiorum interpretationem Sedis
Qm ,!cae ,Udlcio' Prout alias Constitutione Praedecessoris nostri fel. rec.
°J IV statutum fuit, > esse requirendam.
9 8. Decernentes. ctc.
lBu"- Rom., tom. 7, p. 30-32J.
' °m*h vestn, 5 iul. 1268. - Bull. Ron... tom. 3, t, p. 470.
470
Romani Pontifices
247.
Clemens X, const. Nuper pro psrte, 18
ian. 1672.
Nuper pro parte dilecri filii Procuratoris Generalis fW • B
M.norum S. Francisci dc Observantia nuncuoatornm r m Frjf^
bilium Fratrum nostrorum S. R. E Cardinaliu^ Z m Congregationi Ven.r,
Episcoporum, et Regu.arium praeposi a «XTiS^
die 16 Decembris 1661 *„Jr J » exposito, quod eadem Congrew'
nis S»c« Benedici 000«^^'^ W£
servanda esse decreta et dprhraho™* u 1 L*onae> In'er al.a decrevtru
ciatione.seu ^ scili"t Parochis i„
Monachorum pracdictorum 7^L]S^Sl "°h **" l"8^1
Ecclesiarum, ibique S'po^ ^eTedS S^S**" ? T
d*& Li, e^el^^ ita *
rent L favoirS 3^,^*? qUOd etedem ntto« m
ideoque sunp icato , ?„ r,n0rUm &ndl Francisci dc 0bse™!'
huiusmod" ex enn/r Congre.*at,° Praefata resolutionem, sive decisionen
ciefun orum o^P r V ?h*»ton Per Par°e«os fieri solitam cadaven,n
tollar rntroT ? CCleS'iS FratrUm hU,US °rdinis sepeliuntur.iclque,
F « qU3e a"qUibus Paroehiis ea occasione takrH»
c Shl??1; hUiUSm0dl na$CUntur non sine ac fi*
CardlHum n" . de,riment0: «"anavit ab eadem Congregali
n^^TnV^ t sequifur vidclicet: * Sac" Co"^a,i0 Emi
rum et Rem.i, Cardmalium negotiis, et consultationibus Episcopo
SralionfJ 2™ PraeP°Sita CenSUit 0ra<°rih»s dandan, esse infrascripU»
^«S^ Cd'tam> nCmDe Paroehis >'n associatione, sive occasione
SS \l J* T"1 "°" 'iCCre in^redi ***** Regularium, sed tenen
dS^ S^,?*1^ ad lanUam Ecclesfarum, ibiqu! so.um posse bene-
mSeri s adh^ ™^ ^ °mcfa Ver°' et a,ia "iunia.qu.ein huiusmodi
i oue ;tr ent' ab ipsis Regu,ar,bus ■*"*» dcberc- non au,tro
sen.ium vigore manlT V"*^* °mn,'n° deinCCPS fieri' et
Romae 27 No^nTri. « \TTr TT* ^,buSCUm«UC "°" **
Loco^s.giiii Card,n- Brancatius »•
exponi\S,m aUtCm SiCUt Praefatus Procurator Oeneralis Nobis subinde
stolicae confi m^iin- h,,iusmodi Pro firmiori illius subsistentia, Apo-
Nos specialem \«Tv "°S,raC Datrocinio communiri summopcrc desidwrt
ouibusvis excommUlv°CUrat0ri 0eneraH 8"««™ tacere volentes, eumque >
cis scntentiis « Z « '"'"'^ susPensionis, et interdicti, aliisque Ecclesiasf
• cnsuns, et poenis a iure, vcl ab hominc quavis occasione.
Romani Pontifices
477
latis si quibus quomodolibet innodatus existit, ad effectum prac-
^«Tdumtaxal consequendum harum serie absolventes, et absolutum
,St""censentes, supplicationibus cius nomine Nobis super hoc humiliter por-
Metis inciinati, Decretum praeinsertum auctoritate Apostolica tenore praesen-
^ '^approbamus, et confirmamus, illique inviolabilis Apostolicae firmitatis
lobur adiicimus, salva tamen semper in praemissis auctoritate praefatae
Congreg. Cardinalium.
§ 3. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 7, p. 163, 164].
248.
Clemens X, const. Alias pro parte, 18 ian. 1672.
Alias pro parte tunc existentis Commissarii Curiae Fratrum Ordinis
Minorum S. Francisci de Observantia nuncupatorum, Congregationi tunc
aistenlium S. R. E. Cardinalium negotiis. et consultationibus Episcoporum,
ci Regularium pracpositorum supplicato, ut prohiberetur Parochis, et Glerids
Terrae de Oeverano Brundusinae Dioecesis, omnibusque aliis Parochis, et
Presbyteris, ne auderent accipere maiorem eleemosynam pro Defunctis, qui
sepelirentur in Ecclesiis dd. Fratrum, quam accipiebant pro iis qui in ipso-
ram Parochorum, et Presbyterorum Saecularium Ecclesiis sepeliebantur:
emanavit die 7 Decembris 1640 ab eadem Congregatione Decretum tenoris
«quentis, vidclicet, - Sacra Congregatio Eminentissimorum S. R. E. Cardi-
naliam negotiis, et consultationibus Episcoporum, et Regulariam praeposita,
ai tollendas indebitas exactiones, quae, ut proponitur, in tumulandis Defun-
dorum corporibus fieri solent, censuit iniungendum, prout praesentis Decreti
itnore iniungit Archiepiscopo Brundisino, caeterisque locorum Ordinariis. ne
fxrmittant, ut Parochi, aliique de Clero Saecuiari maiorem posthac elcemosy-
«m sibi attribui faciant ab haeredibus Defunclorum, qui in Ecclesiis Regu-
brium praedic/orum scpultura/n sibi elegcrint, quam pcrcipere possent, si in
Parochiali, seu alia ipsius Cleri Saccularis Ecclcsia sepeiiri voluissent, cort-
trariis qaibuscumque non obs/antibus, etc. Rornae, die 7 Dccembris 1640. -
Itt reperitur in regesto authographo Sac. Congregationis ncgotiis, et con-
«iltationibus Episcoporum, et Regularium praepositae. In quorum fidem etc.
Romae 31 Dec. 1671. - C. de V. Archiep. Athenar.
§ I. Et subinde cum tunc cxistentes Fratres Provinciae Dalniatiae prae-
jjdi Ordinis Congregationi praefatac exposuissent, functioncs funerales
«unctorum, quorum cadavera in eorum Ecclesiis sepulturae mandarcntur,
«ere ad eos, non autem ad Parochos spectare, Congregatio praefata die
Augusti 1657 aliud Decretum edidit tcnoris, qui sequitur, videlicet, -
joA/ • • rf8atl° Emtnat^SSimorum S. R. E. Cardinalium negotiis, et con-
« ationibus Episcoporurn, et Regularium praeposita, attentis narratis, iuxta
qual ■e50luta ce"s<iit, functiones funeralium super cadavera Defunctorum,
L Ecc,esiis Rcgularium contingit sepeliri, postquam ad casdern Ecclesias
tntmt> atl ipsos Regulares, non ad Parochos pcrtinere, ac proindc ita in
478
Romani Pontifices
Oratorum Ecclesiis circa praemissa servandu^sTT''* *
pnuyt.contrariis auibuscumaue non obstZiZ' ZTf™ «
Ita repentur m Regesto authographo Sar- cZ R m* dle 3l **g lto
Romae 3! Dccembris 1671. - Q de V. AL^£±rqUOrnm *****
§ 2. Cum autem, sicut pro patre dileeH nfi p '
S- Petri de Bononia Procuratoris Qe, e S
expontum fuit, ipse Decreta huiusmod nrn ? .Pn,efatl No«* «E
Apostohcae confirmationis n<*trT£^£ f™0" .ttlonm
; eret: Nos specialem ipsi FrancTsco Ma Iae £225 r "'"^ 2
facere volentes, eumque a ouibusvkT" ' rocurator' Generali
nferdicfl, a.iisque ^«0^^ ~£
homine quavis occasione, vel causa Zrit" ' P°emS 3 iure-v^
existit, ad effectum praesentium tant^ m ' 1 « US aUomodo,ibet innodltus
ventes. et absolutum fore ce e „»~ sunn" C£lUend"m' harum serie ab*
humihter super hoc porrectis inc l^f SUpp,,Cat,0r,,bus eius nominc Nobis
[Buli. Rom., tom. 7, p. 162, 163).
. 249.
^ ,nn°CentiUS XI' Exponi noois, 2 dec. ,67o.
Bma^ d"?Cd fi,ii Fratres Conventus lod d£
Reformatorum nuncuoaten,^ « ? rUm S" Francisci de 0bsc^v3^,l,
«Um Sanctae RomanJe tSSia2r F V"* 3 ConSreSatione tunc existen-
obtinucrunt Decretum tennr . rd,na,,um Concilii Tridentfni Interpreturo
lares Minores strictioris Oh qU,.Seq-uitur videlicet: Papien. Funerum. Rcgu-
'"convenientia orta occas.V, ."» S' Franclsci Dioecesis Papien. ad aliqu
runtur, ubi habent oronriac ,nctorum' W ad eorum Ecclesiam drfc
Primo. An Curls unn.rn" 3S' SUPP,icant declarari:
veris.quod processionali J . » U'occesis quaecumque sit in transitu Cadi-
cesi transeundo per nronr , 3d Ecc,esiam Regularium ab aliaDioe-
Partem petere Cerae et Zr ■ Iur,sdictioncm. et Parochiam, possit aliquam
Secundo. An nroJul CU",arum ab haeredibus defuncti praetendere.
Unlu« Parochi alterius r ,in Par°chus Dcfu"c« transeundo per Parochiam
s'onaliter Cadavcr ad F „ Umque Di°ecesis ad effectum defercndi proccs-
«m cum Stola, et Cruc i H i regu,arlum Poss'» "bcre, et licite per eam-
_ D'e 28 Novcmbris In7i c transirc- ctiam irrequisito Parocho.
Secundum affirmative |„ n CtC' Ad Primum respondit negative, ad
quorum Rdem etc. Romae 14 Novembris 1676.
'• M. Brancaccius, Episcopus Viterbien.,
5- C. C. Sccrctarius.
Romani Pontificcs
479
r 1 Cum autem sicut eadem expositio subiungcbat, dicti exponentes,
Dccrelum huiusmodi quo firmlus subsistat, et servetur exactius, Apostollcac
confirmationis nostrae patrocinio communiri summopere desiderent: Nos
specialem ipsis exponentibus gratiam faccre volentes, et eorum singulares
«rsonas a quibusvis cxcommunicationis, suspensionis, et interdicti, aliisque
Ecclesiasticis sententiis, censuris, et poenis ac iure, vel ab homine quavis
occasione, vel causa latis, si quibus quomodolibet innodatae existunt, ad
rffeclum praesentium dumtaxat consequendum harum serie absolventes, et
absolulas forc ccnsentes, supplicationibus eorum nomine Nobis super hoc
humiliter porrectis inclinati, Decretum praeinsertum auctoritate Apostolica
lenore praesentium approbamus, et confirmamus, illique inviolabilis Apo-
siolicae firmitatis robur adiicimus, salva tamen semper in praemissis aucto-
riiate praefatae Congregationis Cardinalium.
§ 2. Decernentes easdem praesentes literas semper firmas, validas, et
cfficaces existerc, et fore, suosque plenarios, et integros effectus sortiri, et
obtinere, ac Hlis ad quos spectat, et pro tempore spectabit, plenissime suf-
fragari.et ab eis respective inviolabiliter observari: Sicque in praemissis per
quoscumque ludices ordinarios, et delegatos, ctiam causarum Palatii Apost.
Auditores, iudicari, et definiri debere; ac irritum, et inane, si secus super
his a quoquam quavis auctoritate scientcr, vel ignoranter contigerit attentari.
§ 3. Non obstantibus, etc
[Bull. Rom., tom. 8, p. 13].
250.
Innocentius XI, const. Ad Nostri Apostolatus, 12 mart. 1677.
Ad Nosiri Apostolatus auditum detestanda quorumdam iniquitatis fiiio-
rum perveuii audacia, qui omnis impietatis terminos supcrgressi, manus
acnlegas ne a quidem Sancto Sanctorum, augustissimo scilicet Eucharistiae
wramento, quod transiturus de hoc mundo ad Patrem Salvator, et Domi-
nus nos,er lcsus Christus in memoriam cruenti illius Sacrificii, quo se ipsum
[r,° gcneris humani rcdcmptione in Ara Crucis Deo Patri immolavit, inef-
' " Divini amoris sui largitate Corpus suum in cibum, et Sanguinem in
poum Nobls tribuend0i in8tituit continere tanti tamque tremendi formidinc
"yrorij compelluntur. „.
Nost ' 9"ocirca ad reprimcndam eiusmodi impietatem, quac animum
Itsu Ch"1'^3 S"' immanita,c confundit in nomine eiusdem Domini Nostri
ptiitio ! • CXUrgentcs motu proprio, non ad alicuius super hoc oblatae
Apostol'8 m8tantian,J scd ex mcra scientia, et deliberatione, Nostris, deque
S. R e ? POtestatis P^enitudine, ac de Venerabilium Fratrum Nostrorum
titatem Q a,,Um in ,ota Republica Christiana adversus haereticam pra-
''torurn CnCralil,tn ,nq"'sitorum, a Sancta Scdc Apostolica generaliter depu-
nolica sbh,- ha° n°Stra PcrPebio valitura Constitutione, auctoritate Apo-
auimus, et decentiraus, ut deinceps omnes, et singuli utriusque
480
J
Romani Pontifices
sexus, qui de furto Hostiae consecratae, sive unius Z ~7~- '
consecratarum cum Sacra Pyxicle, vel s „e illa Z i • ' *****
«n Muti regulas, et praxim confessi, aut convicSn^^"^^
vel de altenus ordine, seu mandato hosttaT Le ^2 ? P ^ *5
consecratas praedictas apud se reUnuc^r^rS *»**2
praesumpserint condignis poenis et abo transferre, seu aSport*
ci«ate puniantur, et nisi JS^^SSS^ 7
pnma vtce Curiae Saeculari tradantur, non obsta„t m ""^' e"'am *
v.ges.mum attingant annum, quibu poenis e,h m,non »^«««"»«4
. § 2. Porro omnimodam «^tf&S^fSlS" 7h ",bhM*
sive unius, vel plurium Dartir..hr,,,° Causarum fart. Hostiae consecni*
continentis ad iudices £S£S ^«^1??^ ^
praedictum privative specta e eade^ '.ti •» ? "? 'nquisitio™ OfliciUB
declaramus. ° ' eadem »uc*°ntate liarum serie, et motu sirnffi
§ 3. Decernentes, etc. '
fBull. Rom., tom. 8, p. 23, 24J.
251. ^STX.»-.
Innocentius XI, breve „ apr ^
reiecti. 1
rerum lpLualiirSl?,°St0,?e Sedi ac Petri successoribus, Christi vicari,
sistant SS^SZ DOtestatem. ut simul valeant atque immota eo,
probata Crom™ o? Syn°di Constanticnsis a Sede Apostolica con>
mata ^TZ^ST1*11 P°n<ificUm ae totius Ecclesiae usu conf,
auctoritate Condlforum «neS!,UmPerpetUa ^*™ *
nentur, ncc probari a C M llUm' quae sessione quarta et quinla conli-
sint auctoritatis ac mfmT» ,,Cana. ^'e8'8. qui eorum decretorum, quasidubiw
tempus concilii dicta d^tofq^ueam lnfH"^nt aut ad solum
ritu Dei conditos T,?t°Ucae P°testatis usum moderandum per canones Spi-
las, morcs et instituh § '""""^ reverentia consccratos; valere etiam regu-
minos manere Inconn * Ct eCelesia Qm™* recepta, patrumque fcf-
Sedis, ut statuta et _ S* atque id Pertinere ad amplitudinem Aposfolic«
Brmatae pronriam ,SC « ,antae Scdis et ecclesiarum consensione
Art P™P fi^i ^ obtincar,t-
Partcs, eiusque decJSfT quaestionib«s praccipuas Summi Pontificis esse
irreformabile esse iudi C< si,,Su,as ecclesias pertinere, nec bmen
lDen2ingcr.BaI1InvVrf",pn,il Ecc,esiae conscnsus accesserit.
geruannwart, Enchiridion, n. I323-I325J.
Cf. Alexander Vln
N. 231. V'"' const. Intcr malUplics, 4 aug. 1690. ut l.abetur
fpfrt
Romaai Pontifiees
481
252.
Innocentius XI, const. Caclestls Pastor, 20 nov. 1687,
propositioncs Michaclis de Molinos, damn.
Caelestis Pastor Christus Dominus, ut iaccntem in tenebris mundum,
variisque Oentium erroribus involutum a potestatc Diaboli, sub qua misere
post lapsum primi nostri Parentis tenebatur, sua ineffabili miseratione libe-
raret, Carnetn sumere, et in ligno Crucis Chirographo Redemptionis nostrae
iffixo in testimonium suae in nos charitatis sese Hostiam viventem Deo pro
nobis offerre dignatus est, mox rediturus in Caelum Ecclesiam Catholicam
sponsam suam tanquam novam Civitatem Sanctam Hierusalem descenden-
tem dc Caelo non habentem rugam, neque maculam, unam, sanctam in
terris relinquens, armis potentiae suae contra Portas Inferi circumvallatam,
Petro Apostolorum Principi, ct Successoribus eius regendam tradidit, ut
Doctrinam ab ipsius ore haustam sartam, tectamque custodirent, ne oves pre-
tioso suo Sanguine redemptae pravarum opinionum pabulo in antiquos
errores reciderent, quod praecipue B. Petro mandasse Nos sacrae Literae
docent; cui enim Apostolorum, nisi Petro dixit, Pasce oves meas, et rursus,
Ego rogavi pro te, ut non deficiat fides taa, et tu aliquando conversus, con-
itrmafratres tuos? Quare Nobis qui non nostris meritis, sed inscrutabili Dei
Omnipotentis consilio in eiusdem Petri Cathedra pari potestate sedemus,
semper firmum in animo fuit, ut populus Christianus eam sectaretur fidem,
quae a Christo Domino per Apostolos suos perpetua, et nunquam intcr-
mpta traditione praedicata fuit, quamque ipse usque ad Saeculi consumma-
tionem permansuram esse promisit.
§ 1. Cum igitur ad Apostolatum nostrum relatum fuisset quemdam
Micnaelem de Molinos prava dogmata tum verbo, tum scripto docuisse, et
m praxim deduxisse, quae praetextu Orationis quietis contra doctrinam, et
pSun? a Sanctls Patribus ab ipsis nascentis Ecclesiae primordiis receptum,
"(leies a vera Religione, ct a Christianae pietatis puritate in maximos errorcs,
Mi N k quacque in(lucebant: Nos, cui cordi semper fuit, ut fidelium
lmac oms ex alto commissae purgatis pravarum opinionum erroribus ad
P utn salutis portum tuto pcrvenire possint, legitimis praecedentibus indi-
1 praedictum Michaelcm de Molinos carceribus mancipari mandavimus,
in toh R°ram N0blS' Ct Vencrabilib»s Fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus
specialit publ,ca Christiana Qeneralibus Iuquisitoribus Apnstolica auctoritate
saffrae "! UtaUS' auditis P,l,ribus in Sacra Theologia Magistris, eorumque
diimS e r V°CC' tUI" scripto s,|sceptis, matureque perpensis, implorata
»otead l d ■ "Wfetentla, cum praedictorum Fratrum nostronim unanimi
Molinos a^1^a,ionet,, 'nfrascriptarum Propositionum eiusdem Michaelis de
•wquarn * fuerant nro suis rccognitae, ct de quibus Propositionibus
rc$Pectivea SC C*aHs» scriptis, communicatis, et creditis ipse convictus, et
nos,ro lato d! "S fucrat' ut ,atius m processu, et Decreto de mandato
° le 28 Augusti praesentis anni I6S"' devenirc, ut infra decrevimus.
31
*82 Rmani Po/Uificcs
• i3* Proposjtiones. h m
3 Vota de aliquo faciendo sunt perfcctionis impeditiva '
16. Non convenit Indulgentias quaerere nrn 1
debita, quia me.ius est DivinL lustitL s" fa c «* «**
cord,am quaerere, quoniam Hlud ex puro Dei amor 1 h ?nam **
amore nostri interessato, nec est Deo res Cnh nco ' P » rt istud *
Crucem fugere. ^**' "CC ra™toria, quia Kt ^
18. Qui in Oratione utitur Imaginibus Fimiric • u
conceptibus, non adorat Deum in spfrUu. et\erTtate ' * ^
sensurioniL ■ q"° ^*" «c»«" in sc devotum aliquen
idem ri rn,aVntCmae 0mnCS d|6S SUnl ae«Ualcs' ^
lia sunt. ' qU,'a huiusni0di AnimabusomnialocaaeW
tionef e^m vT"" hufu8 vitae internae' ouou 'aciant opera-
mo ne nTc 71°? ? Dr00ria e,ectione. et activitate, alias non ess<n.
tonn^JSS* e, CCre 3ClUS amoris e*a B" Virginem, Sanctos, ,i
numanuatcm Chr.st,, qu,a cum ista obiecta sensibilia sint, talis esl amor
cordf n!S,la ,Cre^Ura' "CC R- Vire°- nec Sancti sedere debent in nostro
corde qu.a solus Dcus vult illum occupare, et possidere.
retur „„nT hu1,u1smodl ™lentiae occurrunt, sinere oportet, ut Satanasope-
S^5tfben,d° tadustriam, uullumque proprium conatum, sed Per
h0,n0 ,n suo nih"o,et etiamsi sequantur pollutiones, et acti»
ar s 'd fZ m,an,bUS' Ct Ctiam ,5ciora- non °PUS est, se ipsum taqufc
Si te,m ttCndl' 8Unt scruPu,i. dubia, et timores, quia anima fil
libertas F T "'T roborata' magisque candida, et acquiritur sancta
confitendn m °mn,bus non °PUS est haec confitcri, et sanctissime fit, non
48 £.„ ° DaCt° su,'cratur Daemon, et acquiritur thesaurus pac*
delicta TSl hu,Usmodi violcntias infert, suadet deinde, gravia es*
ad dus v ren,T SC 'nquictct- nc in via Interna ulterius progrediatur; unde
»cc Suf^SST "** mc,ius est ea non cor,fitcri- °-uia non sunt pcccaU"
l^iZ^i1^?^ qUac refl«''o"'bus mori incipiunt, e« eo eft«"
bi,c«». et sunnle Tf*' DeUS contcssio"em aliquando efficit impo^
**nt: et iSen h . T Pracscrvantc, quantam in Sacramento lecr-
nwntum Poc.~cmh ,Animabl,i non cst bonum in ta,i casu 80 ^
qeuitentlae accedere, quia id est illis imposaibile.
Ro/na/ti Poniificcs
483
65. Praepositis obcdicndum est in exteriore, ct latitudo voti obedientiae
Religiosonim tantummodo ad cxteriores pcrtingit. In interiore vero aliter rcs
sc habet, quo solus DCUS, et Dircctor intrant.
Quas quidem propositioncs tanquam haereticas, suspectas, et erroneas,
scandalosas, blasphemas, piarum aurium offensivas, temerarias, Christianae
disciplinae relaxativas, et eversivas, et seditiosas respective, ac quaecumque
supcr iis verbo, scripto, vel typis concessa pariter cum voto eorumdem Fra-
trum Nostrorum S. R. E. Cardinalium, et Inquisitorum Gencralium damna-
vimus.circumscripsimus, et abolcvimus: deque eisdem, et similibus omnibus,
et singulis post hoc quoque modo loquendi, scribendi, disputandi, easque
credendi, tenendi, doccndi, aut in praxim reducendi facultatem quibuscum-
que interdiximus, et contrafacientes omnibus dignitatibus, gradibus, hono-
ribus, bcncficiis, et Officiis ipso facto prrpctuo privamus, et inhabiles ad
quaecumque decrcvimus, vinculoque etiam anathernatis eo ipso innodavimus,
a quo nisi a Nobis, et a Romanis Pontificibus Successoribus nostris valeant
absolvi. Praeterea eodem Nostro Decreto prohibuimus, et damnavimus omnes
libros.omniaque opera quocumque loco, et idiomatc impressa, nec non omnia
manuscripta eiusdem Michaclis de Molinos, vetuimusque, ne quis cuiuscum-
que gradus, conditionis, vel status etiam speciali nota dignus, audeat sub
quovis praetextu, quolibet pariter idiomate, sive sub eisdem verbis, sive sub
aequalibus, aut aequipollentibus, sive absquc nomine, seu ficto, aut alieno
nominc ea imprimere, vel imprimi facere, neque impressa, seu manuscripta
legen:,vel apud sc retinere, sed Ordinariis Iocorum, aut haereticae pravitatis
Inquisitoribus statim tradere, et consignare teneatur sub eisdem poenis
superius inflictis, qui Ordinarii, et Inquisitores stat im ea igne comburant, et
comburi faciant. Tandem, ut praedictus Michacl de Molinos ob haereses,
crrores,et turpia facta praedicta de dcbitis poenis in aliorum cxernplum, et
ipsius cmendationem plecteretur, lecto in eadem nostra Congregatione toto
processu, et auditis dilectis filiis Consultoribus Nostris S. Inquisitionis Officii,
mS. Theologia, et in Iure Pontificio Magistris, cum eorumdem Vcn. Fr. Nostro-
rom S. R. E. Cardinalium unanimi voto, dictum Michaelem dc Molinos tan-
quam reum convictum, et confcssum respective, et uti haereticum formalem,
Jr poenitentfera '*n poenam arcti, et pcrpetui carceris, e( ad peragendas
» '« i poemtcntias salutarcs, praevia tamen abiuratione de formali per ipsurn
enda servato lurfs ordine damnavirnus; mandantes ut die, et hora prae-
genais in Ecclesia S. Mariae supra Minervam huius Almae Urbis praescn-
^ s omnibus Vencrabilibus Fratribus Nostris S. R. E. Cardinalibus, et
con«n*e 86 Nostrae praelatis, universoque Populo ad id etiam per
in sueSSIOncm ,,Klulgentianim convocando, ex alto tenor processus stante
I ^'esto eodem Michaele de Molinos una cum scntentia inde scquuta
crror "^n' posttluani ic,cni Molinos habitu poenitentiae indutus pracdictos
Sjnctfoff aerCSCS Pub,ice abiurassct, facultatem dedimus dilecto filio Nostri
(°nna F T! ■ Commissario' ut cum a censuris, quibus innodatus erat, in
^ostrae &M consu°u« absolveret; quac omnia in executionem dictae
<unt nalfon,s dic 3 Septembris labentis annl snlcmniter adlmpleta
AQA
Romani Vontificcs
§ 2. Et licet supranarratum Dccrctum H»» m ^ . "
maiorem fldelium cautelam Wwdff^j^ ^ »
fuent, nfhilominus ne huius Apostolicae damnat iont «^«W
poribus de.cri possit, utque Popu.us £*E£52^
ct.or per v.am salutis incedere valcat Praeder««« * 3 Veri,ate msttB.
Pontificun, vestigiis inhaerentes, l^ ^t^1^^
suprad.ctum Decretum denuo approbamus Consli,ut^
Honi tradi mandamuft itenim supradic 2 riro" r S>, et debiUe
tes, et reprobantes, librosquc, e manu c rinh T 1°™ W
Prohibentes, et interdicente^s s'ub S^^su^^
sores lat.s, et inflictis. ' ce,ISUr,s contra transgr*
§ 3. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 8, p. 44I-445J.
253.
Alexander V,„. const. lnter muMPliees, 4 aug. ,600.
^TmT^J^. OSUZ Nostri iugiter
salis Ecc. 2 nec o ' ^ ™Tb,mUS' ut Aposto.icae Sedis, ac unhtr-
ac illibata tu n eV im 8,n*U,an,m EcdesiarUm iura ubique sar.a lccu
■Uq«inS?i2Tl?i.e?B! adVerSl'S ^'^umque, per quae 31»
saiamu "ut ol^h, P f' N°bl'S divini,us ootesta,c ^
-taneum ^ i^ ^,^^" « —
nae fuli p^deS^clno ?ri,,,Um "ostram inscrutabi.i D»>
cavit AltissimMr,?, ' SUDrema MiHtantis Ecclesiae specula collo-
iere nclo, , ^ Nos.rac solicitudin. seseob,,
Filium C? Lurtnv"1 grfViSSima' 3C Nobis aui charissimum ir, Chnstt
^^iSS!^ Fra,!C°rUm RCgCm C>.ris«ianissimum,e. flore,
acerba wSZ£?2Z '^"e**W Rerimus charitatis, permolesta, et pune
advcrsus Rom" n ' |! n ^ adVerSUS dicti R^ Ecclcsiarum iura, sive
venerabilcs fraffM . , 1,IC,S' et Ecclesiae universac auctoritatem nonnulli
Viri in Com t^ Qori rLTr°Pi'nEpiSCOpl> Ct aHI ciusderu
inibi per eos ^1^°" i**"* anno 1681 congrega.i, tum praes.it.
Rcgni Ecckshs ! 'US 'UriS' qU0d voc*n» ftoP"<*> adomneS d'Cb
tuor proDositionP7!e^^U, tU'" Cdita subinclc dc potestate Ecclesiastica qu»-
subsccuta fu Zt m" .T* dcc,ara,io»c. Pcregcrunt. quaeque ipsaGonrffi.
cd.cta.et Dccret , landala' arrcsta' confirmationes, dcclarationes, Epfetotsft
laids quavis aUPtnU,a!CUmqUe a q-uibus™ personis, sive Ecclesiasticis, sfe
"°n quae alias ,1 .„ ' " Ct potestatc «ungcntibus edita, seu publicala, nec
Scdi Apostolicae R n°nnu,lis ab bi"c annis in regno praefato eidem
Monasteriis. et X^ T*^* Ecc,esij>c. seu quibuscumque al.is Ecclesi*
iuribus, scu allas h. £5 .! 0 ™m<'Ue r«Pcctive personis, rebus, bonls, «
S ,Ur,sdlct'oni. vel Immunftatf, aut llbertati Ecdesias**
Romani Pontifices
435
quomodolibet praeiudicialia quovis modo peracta, ac gcsta fuerunt: hacc
Nos, qui lurium Ecclcsiasticorum assertores in Terris a Domino constituti
sumus, dies, noctesquc in amaritudine Animae nostrae cogitantes, manus
nostras cum lacrymis, et suspiriis levavimus ad Dominum, cumque toto
cordis affectu rogavimus, ut Nobis potenti gratiae suae auxilio adesset quo
ardua hac in re commissi Nobis Apostolici muneris partes salubritcr exequi
valeremus; eaque consideratione adducti, ac ne supremo Iudici rationem
villicationis Nostrac reddituri negligentiac in credita Nobis administratione
argucremur (quantum divina Bonitas dedit) nihil huc usque praetermisimus,
quo praeiudicialia pracfata ab iismet, qui ea percgerant, ex animo retracta-
rentur.
§ 2. Vcrum, quo efficacius, ac uberius Sedis praefatae, Ecclcsiae Uni-
versae, lurisdictionisque et lmmunitatis, ac libertatis Ecclesiasticae, Ecclesia-
rumque, Monasteriorum, et locorum piorum huiusmodi, illorumque persona-
rum praedictarum indemnitati perpetuis futuris temporibus consultum sit,
auditis quamplurimis ex Venerabilibus fratribus Nostris Sanctae Romanae
Ecclesiae Cardinalibus, et nonnullorum in Sacra Theologia Magistrorum, ac
ciiam in Decretis Doctorum ad examen negotii huiusmodi a Nobis specia-
liler delectorum, qui illum maturc discusserunt, rcmque totam Nobis expo-
suerunt, sententiis, quantum Nobis ex alto conceditur providere volentes, ac
ielic. record. Innocentii Papae XI Praedccessoris Nostri, qui occasione rcscri-
bendi ad Literas, quibus Archiepiscopi, et alii Ecclesiastici Viri supradicti de
robus ab ipsis gestis certiorem eum reddiderant per quasdam in simili forma
Brevis die II Aprilis 1682 expeditas Literas improbavit, rescidit, et cassavit,
quae in dictis Comitiis acta fuerant in negotio Regaliae, cum omnibus inde
secutis, et quae subinde attentari contigisset, caque perpetuo irrita, et inania
dcclaravit,' vestigiis inhaerentes, necnon in dictis Comitiis Anni 1682, tum
circa extensioncm luris Rcgaliae, quam circa declarationem dc potcstate
tcclesiastica huiusmodi actorum, ac etiam omnium, et singulorum Manda-
toruin.Arrcstoriim.Confirmationum, Declarationum, Epistolarum, Edictorum,
wcrctomm quavis auctoritatc, sive Ecclesiastica, sive etiam Laicali editorum,
*u publicatomm, nec non aliorum quomodolibet praeiudicialium praefato
m (egno supradicto quandocumque, ct a quibusvis, ac cx quacumquc
«Wa, et quovis moclo factontm, et gestorum, ac inde sccutorum quorum-
•mquc ctiam spccificam, et individuam mentionem, et expressionem dc
[c ak' requirentium tcnorcs, et datas, ctiam veriorcs pracscntibus pro
sirn"'' Ct SUfficienter exPrcssis, ac de verbo ad verbum inscrtis, et exactis-
dclib Sp.CClflca,ls babcntes, fnotu proprio, ac ex certa scicntia, ct matura
'inpSa n°S,ns' dccIuc Apostolicae potestatis plcnitudine, omnia, ct
oonem d * ,am ^uoad cxtcr|sionem luris Regaliac, quam quoad dcclara-
,„ s e. P°tcs<ate Ecclcsiastica, ac quatuor in ca contcntas propositioncs
runt « 'Ct,S Con,itiis c,cn Gallicani anno 1682 habitis, acta, et gcsta fue-
ntionibT 1™"^"^ ct slnK"«S Mandatis, Arrcstis, Confirmationibus, Decla-
s. Epislnlis, Edictis, Dccrctis a quibusvis personis sive Ecclesiasticis,
1 Cf. supra, in N. 251. '
486
Romarti Pontifices
sive Laicis quomodolibet qualificatis quaviT^^
fumq„e,et quoraodocumquc indeSfe ™Z£252 ,S,'ngU,iS «
«P»o .ure nulla, irrita, invalida, inania, ^taJJSSSS tempore
vacua ab ipso initio fuisse, et esse, ac pe ^uo fol ^'^
rura, seu culuslibet eorum, etiarasi IZ^SJ^^* ad
neque ex illis cuiquam aliquod ius ve T " ' °bservanl^ h*j
«um. vel possidendi, aut praescr b luH ca r^-^^"/"'^ **2
morabilis temporis posseLo, STdta^lr" ,°ng,Min,i' et ^
rt.pt.onem subsecuta sit, ve. m^^^m^^^^ * *
ullo tempore acquiri, et competere n.n 1 m "'^' n~ minusquc
m Perinde ac si nuraqu^etSS 5 &T * ^
«'bus, et non factis perpetuo Inbe i rith SSent' pro non ™a""
» nihilorainus ad ^undL^^u^^0" P:aeSentiUm
^sta praefata, aliaque praemXT m ?C quatenU8 °"l,s ^ ■* d
potestatis plenitudine ^£ ^1 M°IU' 8CienHa' delibenliode, el
mus, viribusque, e e fec p 1 ZTt .8* CaSSamUS' lrritan,US' el a""»»'
eorura ^«11^^^^
§ 3. Decernentes, etc.
IBull. Rom., tom. Q, p. 33,40].
254-
Alexander VIII cnn«f
' COnst' Atl*s emanavii, 21 oct. 1690.
Ali
CoiWuSTSt^-^^^11" PP-XI 'J^lecessore nostro in
w^Ufijsr ,s- r- e- cardiuaiii«m
teuoris, qui scquitur Xcet dH? / '° Praedecessore ^ita, DecreUnn
«u« <fe Propaganda fidchL?- 29nIanaar" 1677 • ln S^ali QmgW
V. Innoccntio divZ /U/e *abl a "' Palatio Apostolico coram Sanctissimo
si*« CarZlt TciZTsat "< Cminentissirnis, et Reveren^
Oraecis cuiuscumaueTJ" ^"^tionis. Decretum ne permUlatur
alio modo eleemosvnas t' CondlUonis pecunias quaestuare, vel qaovis
«t, et n^r^^lH^^itt0SO]yml^' in qi,ibus Verbum car0 fac,um
auministrationi m 2 Mysteria Deo niiserante, completa sunt, haclcnus
S- Sede Apostdlica en Fratribus Sancti Francisci de Observantia a
cis, subornatis AulaeT '"'^ nUperrin,is hiscc diebus a Oraecis Schismati
Francisri c . urc|cae Ministris de manu dictorum Fratnim Sancn
• - -..KciHiis.
prancisci WinmoXiHn^llir"^ m""s,r,s ue m«"»nu clictorum rratrum o«
« lorum dedecore usurpata sint, iis praecipue subsidh*.
^unstianorum eleemosynis lidera Oraeci percepcrunt: ut
quae ex Rdeiium
Romani Pontifices 497
1 m
• scclcri modus impouatur, ncve ex fidelium pietate Schismaticis, et per-
h°!V £CC|esiac Romanae hostibus aditus ad novas cumulandas iniurias
^'atur Sanctissimus D. N. Iitnocentius PP. XI suorum PraedecessdVum
Summorum Pontificum vestigiis inhaercndo, etiam de consilio, et voto Emi-
"ntissin.orum DD. S. R. E. Cardinalium de fide Propaganda praepositorum,
mnibus et quibuscumque S. R. E. Cardinalibus a latere Legatis, Nuntiis
i' ostolicis, Patriarchis, Archiepiscopis, Metropolitanis, Episcopis, Abbatibus,
cactcrisque omnibus ordinariis de utroque Clero Saeculari, et Regulari, Eccle-
siasticam lurisdictionem, tam ordinariam, quam delegatam in suis Iurisdictio-
nibus sive Dioecesibus respective exercentibus in virtute Sanctae Obedicn*
h"ae Iniungit, atque inhibet, ne de caetero quibuscumque Graecis tam
Saecularibus, quam Ecclesiasticis, etiam Regularibus, quacumque dignitate,
qu.imvis Abbatiali, seu Archimandritiali, Episcopali, Metropolitica, Archiepi-
scopali, sive Patriarchali fulgentibus, tacite, vel expresse sub quocumque
praetextu permittant pecunias quaestuare, vel quovis alio modo eleemosynas
a fidelibus petere, etiamsi de eorum unione cum Ecclcsia Latina per abiura-
tioneni Schismatis, et fidei Catholicae professionem in manibus Episcoporum,
vel hquisitorum contra haereticam pravitatem Iiteris testimonialibus docue-
rint, vel per alios Episcopos, et locorum Ordinarios similis quaestuationis
facultates in scriptis acceperint, vel ad fidem de novo conversi, aliorum
Schismaticorum iram, et insidias effugere conati sint, vcl ad effectum repa-
randi Ecclesias ab Infidelibus dirutas, et non obstantibus aliis quibuscum-
que praetextibus, et causis: imo potius omnes, et singulas literas patentales
a quocumque Praesule etiam speciali nota digno, et a Tribunalibus Curiae
Romanae, et eiusdem Sacrae Congregationis de fidc Propaganda, dummodo
contentis in praescnti Decreto specialiter, et expresse non fuerit derogatum
cum posteriori data, statim ac in eorum Ordinariorum manus pervenerint,
ad Sacram de fide Propaganda Congregationem transmittant. Et ne contra
praemissorum omnium observantiam allegari possit futuris temporibus igno-
rantia, eadcm Sanctitas Sua de consilio corumdem S. R. E. Cardinalium
volult, ut huic Decreto, aut etiam literis ad eius formam expeditis, seu expe-
dicndls, sive scriptis, sive impressis, ab eiusdcm tamen S. Congregationis
Praefccto signalis, sigilloque solito munitis, fides eadem adhibeatur, quae
ipsisoriginalibus praestaretur. Non obstantibus quibuscumque. Datum Romae
die 4 Febmarii 1677. P. Cardinalis de Alteriis Praefectus: loco >J< sigilli.
V. Cerrus Secrctarius >.
§ 2. Cum autem, sicut dilectus filius Bcrnardus Iosephus a lesu Maria
Frater expresse professus Ordinis Minorum Sancti Francisci dc Observantia
Reformatorum nuncupatorum, et Tribunalis S. Inquisitionis Qualificator, nec
non charissimi in Christo filii nostri Caroli Hispaniarum Regis Catholici
wncionator, ac Commissarius, et Procurator Oeneralis in Romana Curia
Mus familiae Terrae Sanctae Nobis nuper exponi fecit, firmiora sint ea,
juibus iterata accedit Apostolicae Sedis auctoritas: Nobis propterea dictus
Bcrnardus Iosephus humlllter supplicari fecit, ut Decretum huiusmodi Apo-
stolicae Confirn lationis nostrae patrocinio commtinire de benignitate Aposto-
llca dignaremur.
488
Romaai Pontifices
inSS&H alii que Ecc e as feh "lun icaf ioni? su 'aVorit"«. I
exis.i,, ad effec.um praesen.ium Xtot r***»*5£
ven.es, et absolutum fore «nsenJaT co"se9"«>dum harun, Jl, 1""
Decrelum praeins,rtum a merno" .„' tSr"? ■"■'•SjES
praeferlur, auclorila.e AposS , °„r o"? PrM*««<« Jfi!
§ 4. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 9, p. 87, 88).
255.
" ^^S^S^ XI' ^edecessore noslro en»
perp. rei rncmor. Ad nostri i Ano n J ? T ^™8 Servorum ^ei, *
N- 250). Datum Romae apud sTeTr uZ V*?" *» *
lesimo sexcentesimo septuagesim > senlo ,ncarnationis D°n-inicae
Anno Primo. ° sePt,mo, quarto idus Martii Pontif. Nosbi
tatem§ qul^in ffiS c^niberr ^ !** *
cumque alias tam Sacrorum r „1 ' ProP*erea praeinsertam, et qua<
ficum pariter Praedecessomm m qU3m aHorum R0™"0™' Ponti-
favore Fidei Cathol^T^tr^"1"1 Constitutiones. et Ordina.iones
c->ca ea quomodolibet emanaH, r! , r ' In^isitionis in praemlssis. d
et extendere volentes Moh, conf,rmare. ct respective declarare, anipliart,
tionis instantiam,sed'exmpr,Pro?r,5ll0n ad a,icuius suPer hoc oblatae pd.
Apostolicae poteshtk nh J sc,entla' ac matura deliberatione nostris, deque
S- R- E- Cardinalium j,f omi"pme' aC de Vencrabilium Fratrum nostrorum
vitatem Gencralium famiMfc *epuo,,ca Christiana adversus haereticam pra-
tatorum consilio hac nn * Sa"Cta Sede Apostolica specialiter depu-
L'teras d. Innocentii PrL I perpetuo va,itura Constitutione, praeinserus
Ordinationes, onmiaque eaec.essoris' necnon praeclicfas Constitutiones, et
tenores praesentibus nrn i 8mgu,a in eis contcnta, et expressa, quorum
volumus, earumdern tenor * Sufficienter exprcssis, ct insertis haben
mus, et innovamus aJ! Praesentium perpetuo confirmamus, et approba-
mandamus. ' qUe lnvi0,abiliter, et inconcusse servari volumus, ei
cularea, quan? EfeS«SIitt2?,?? quascumque. et singulas personas, tam Sae-
gradus, Ordinis, Comrre^r ■ * Regulares cuiuscutnque Dignitatis, slatus,
ct SancH loannis HierosniJ0"!5, Societa,is. et Instituti, etiam Societatis lesu,
"•ym.tan. quibuscumque privilegiis, excmptionibus,
Romani Pontificrs
489
d Indultis, etiam in corpore iuris clausis munitas, et suffultas, speciali. ac
eiiam spccialissima nota dignas, et eas, quae nominatim, ct individualiter
cxprimi debent, neque aliter, quam sub praescripto certae formae in gene-
ralibus, aut specialibus Constitutionibus includi, et comprehendi possunt,
ac solent, nulla prorsus excepta, sub praeinserta Innocentii Praedecessoris
Constitutione praedicta comprehcnsas, ct si quas ex cis pro tempore atro-
cissimi huius criminis reos esse constiterit, has omnibus, et singulis, tum
antiquis. tum in dicta praeinserta Innocentii Praedecessoris Constitutione
innovatis, etiam quoad Ecclesiasticos degradationis realis, et traditionis bra-
chio Saeculari poenis omnino, et irremissibiliter obnoxias fuisse, et essc,
cognitionemque praedicti sceleris contra eas ad Ordinarios Ecclesiasticoss
et ad Inquisitores contra haereticam pravitatem, qui iuxta huius nostrae, et
aliarum quarumcumque ad favorem Fidei, et Officii Sanctae Inquisitionis
huiusmodi Constitutionum editarum formam, et tenorem procedere valeant,
ac debeant privative quoad alios quoscumque, spectavisse ac spectare, motu,
scientia, deliberatione, potestatis, plenitudine, et consilio pariter tenore prac-
sentium declaramus, statuimus, atque decernimus.
§ 3. Insuper hac eadem Nostra perpetuo valitura Constitutione iisdem
motu, scientia, deliberatione, potestatis plenitudine, et consilio, memoratam
praeinsertam dicti Innocentii Praedecessoris Constitutioncm cum declaratio-
nibus, ac dispositionibus praedictis, omnibusque, et singulis superius expres-
sis, et contentis, contra quoscumque, sive Saeculares, sive Ecciesiasticos,
etiam Regulares, ut praefertur, expressos, qui dictas Hostias, vel particulas
consecratas quocumque modo, etiam sine qualitate furti per se ipsos, vel
alios quoscumque, aut de alterius mandato habuerint, seu retinuerint, vel alio
Iransferre, seu transportare praesumpserint, super quibus stari volumus iudi-
cio, et interpretationi praefatorum venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E.
Cardinalium Inquisitorum, quibus pariter cognitionem super praedictis reser-
nmiis iuxta casuum, et personarum circumstantias, et qualitates cum iisdem
Poenis, etiam traditionis brachio saeculari, earumdem tcnore praesentium
imphamus, ct extendimus.
§ 4. Non obstantibus, etc.
[Bull. Rom., tom. 9, p. 97, 98J.
256
Innoccntius XII, const. Vt iudicium, 15 oct. 1693.
Utes 1 nm Nostrum de vultu Dei prodeat et oculi eius videant acqui-
humi'litCiCCPM0ne,n pcrsonarum> »pud eumdem Deum non est, nullis
cessun os,rae suffragantibus mcritis. scd quantum Nobis ex alto con-
qUac 3 pSt arcere 'mpcnse studuimus, lllamque etiam a quibusdarn Indultis
scu quac°man,s p°ntfficlbus Pracdecessoribus Nostris conccssa accepimus,
famus ° postcrum concedcntur, congrua moderatione climinare deside-
' am CUm unum corpus simus in Christo. singuli autcm altcr alte-
1
rius membra, grave vidcri non debet, si qui in Fr^T
lantur, una eademque libertatc congaudeant ef Domi"o^
gradu sunt constituti, aliquando pSsl&^' «■ £
cantur, ut s.cut pari digni.ate praefulgent, clisp" ri n hn? .^u.-.liUteJ
non distinguantur: Pondus enim, jfi££* 2* "P"^*-u5
abommabile est apud Deum. niensura, et rnensura,
§ 1. Cum itaque praefati Praedecessores Nostri s d * ^
qu. pro ipsius Ecclesiae statu salubriter dirSenda «8^.^
sant, facultatem de fructibus Ecclesiasticis et dc hnn? Jab°rarc nui"
sitis disponendi tam in u.tima ^^t^S^^^
haeredibus ab intestato in praemissis XffiS mIP******
congrua forma de benignitate Sedk Ann! qUadarn miin^
vice autem versa nonnuM ex iisdem PrLd o C°™™
tionem, seu formam ™PZ^7j™^*™ ***
ncs, ve. affinibus, et forsan etiam nonnu ^s Te^I^T
maiora Indulta, et cuni imniinrih,,, c u i-L ^rdinalibus lonjt
sulis, caute.is, c dmZZ^^L^*?** ^ i
Anno Incamatiunis dS^X^"*5 et Pr°plCrea
decimo Kal. lul.i xpe Klta Ueri m T ^""^0 no"^imo secund,
Ecclesiasticorum d wbut ontm 1 r donationes' el
tificis nro teZnrlTJi , r Consangu.neos, vcl affines Romani Po,
pr ^scrinsilu?, Z ?t "u* 'nVI0,abi,i,cr se™dum salubri moderalio*
ut pSST n< 3e S mTR0E |"du,tor- -PHationibus, different,,
tutione orr„rr,r7 R' E< Card,naIes. hac Nostra speciali Cor-
Suam S OPuPOrtUne Pr°Videre CUoienteS: Motu Propno, non ad
et ma ur? n.n V h0C °D,atac petitionis instantiam' sed «
omn^ ol ,lberatl°ne Nostris. deque Apostolicae potesta.is plenitudbe
cttve ab ST* Ct S ,,gU,a ,ndu,ta tcstandi- seu alias disponendi, e. ^
Ronnnornm f °-rUC ond'' °mnibus' et sin*ulis Cardinalibus, praefotonu
velTnZT P°n 1 ,CUm Praedeeessorum, qui illa concesserunt eoLguincis
ali s a rUm ,0C° ad,eCtis' veI adscitis. et forsan e.iam nonnull»
borum d.°CUm^Ue' q»a'itercumque, et quandocumque sub quibusvisv*
au bTJnn ;e f°rmiS' m°dis' Caute»S. circumstan.iis, qualitat.bus, e. cum
qSTS? 6 ,am dcroK»toriarum derogatoriis, aliisque cfficacioribus, dl
sSec?e e hm mSO,ltls c,aus»lis. * irri.antibus, et aliis Decretis in gcnerocii»
cau«L S m° ' Sclentia-ac Potes.atis plenitudine paribus, et ex quacumqu^
WoLZTL™ T' SCU reraune^onia laborum. et onenim, et *
S ° f,,,,S"nUl* VCl 3d Dartes" et semcl et quan.iscun«F
eulomm «>ncessa, innovata' et confimiata, eorum omnium, el sfo
nciX ,,rrCS' 3,C ? dC Verb° ad verb"'n Jnsertl essen.,pro plcne.clsuf-
et ad lorminT515 ha?entcs- Prorsus, omnino, et irrefragabiliter moderamur,
tetand e T T Ct tenorem. et fori"a"' ordinariam Indultorum
allis eiu'srm q n r P^nendi' et resP«ctive ab intestato succedendi, omn.bu<
omnibus ci Jr CardinaIibus concedi solitorum penitus, omnino, ac m
' PCr °mn,a ^ducimus. Revocan.es, cassan.es ac irritan.es prorsu-'.
Ce Pont'f««*. - Bull. Rom., tom. 9. p. 260-263.
Romarti Pontifkes 491
, jnanc remancre, et fore mandantcs, quidquid in Indultis ad favorem Car-
dinaliurn consanguineorum scu afftnium, ct forsan nonnullorum aliorum, Qt
racfertur, contra, practer, vcl ultra modum, et formam ordinariam cum
Smnibus aliis Cardinalibus in praedictis servari solitam fuerit quoquo modo
concessum, indultum, seu elargitum, perinde, ac si praefata Indulta ad favo-
rem praedictorum Cardinalium consanguineorum, vel affinium, et forsan
iliorum, ut praefertur, in hac parte, seu in his partibus non emanassent.
§ 2. Ad haec cupientes super praemissis, et circa ea similiter in poste-
rum providere, Motu, scientia et potestatis plenitudine paribus statuimus,
decernimus, et ordinamus, quod illud idem, quod superius circa concessa
Indulta constituimus, et mandavimus, similiter in quibuscumque Indultis, et
facultatibus huiusmodi, quae deinceps singulis eiusdem S. R. E. Cardinalibus
Romani Pontificis pro tempore viventis, ut praefertur, consanguineis, vel affi-
nibus, sive veris, sive adlectis, et adscitis, et forsan etiam nonnullis aliis,
ctiam per Nos, et Romanos Pontifices Succcssores Nostros, dictamque Sedern
Apostolicam pro tempore concedentur, omnino, et ad unguem debeat obser-
vari. Quodque huius 1 Indulta, seu omnes Literae Apostolicae desuper tam
per Cancellariam, quam per Cameram Apostolicam, ac etiam per viam secre-
tam,sive de Curia, vel sub Annulo Piscatoris, sive alias absque moderatione,
reductione, aliisque praefatis, ac alias practer, vel contra formam, et tenorem
praesentis Constitutionis etiam motu, scientia, et potestatis plenitudine pari-
bus, etiam cum praesentium speciali, et expressa derogatione, ac sub qui-
busvis verborum tenoribus, et formis, et cum quibuscumque etiam deroga-
toriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, efficacissimis, et insolitis clausulis,
t\ irritantibus, et aliis Decretis in genere, vel tn specie pro tempore conce-
dendae, seu expediendae, in ca parte, seu tn illis partibus, quae erunt contra,
praeter, vel ultra formam ordinariam cum omnibus aliis Cardinalibus in prae-
dictis servari consuetam, nullius sint roboris, et momenti, nec cuiquam, ac
si non emanassent, suffragentur.
§ 3. Caeterum perpcndentes, universum eiusdem S. R. E. Cardinalium
Collegium tanquam Senatum Universalis Ecclesiae in cxcolenda vinea Domini
Nobiscum assidue collaborare, <nc propterea operae pretiurn, ac congruum
|ore, ut omni personarum acceptatione sublata, eosdem omnes, et singulos
Cardinales potius amplioribus privilegiis, et gratiis circa lndulta huiusmodi
panformiter complectamur, et communiamus. Cum itaque felic. record. Cle-
mens Papa IX Pracdecessor Noster privilcgia, et facultates testandi praefa-
torum S. R. E. Cardinalium ad illos etiam fructus extenderit, et ampliaverit,
V» si naturales esscnt, ct a solo i n quo sunt producti Iegftime, et iuxta rei
n«uram fuissent sublati, et a manibus Colonorum, vel aliorum quorumcum-
!j.C dcbi,orum percepti, licet in horreis Ecclesiarum, vel in quovis alio loco
J c inc°nsumpti, vcl nullo modo aliis ipsorum Cardinalium bonis immixti,
U eorum Patrimonio incorporati rcperircntur, si vero civiles essent, post-
Muam dies solutionis advcnissct, fuissent per quoscumque debitores quomo-
e< persoluti, et ad manus, Cardiualium, vel eorum Ministros pervenissent,
1 ApHns: huiusmodt.
492
- - Romani Poniifices
seu
etiam
■u in aliquo loco publico nd Mr..m,i . ' — --^
pro affictibus bonorum, et iurium ou^i" m,n'S *uo»od5fc
f bus comprehcndi voltrit, et i^Tr qU08 in
cjvncs. quam natura.es <US&j[£&& ^
fl/OS fuissent percepti, quamvis termin so u o S? J
fu.ssent posticipate conventi, et ali n S. afflctuu™ Per Loat£
«*• proprii sub Datum pridi S C £^5*" ^*»"**
uberfua continetur.' Hinc est, quod motu cienti 't **, *»»
panbus praefatam cedulam Motus propri cum ?i * P^^b plenitudi,
contenbs, nedum amplissime, et Ie ™nf ' et SingU,is - •
sed qura accepimus eamdcm cedutam nZ kZ JTS ** * approb^
executionem per varias intefpn TteZes S/*"? 0bsenwtaB-«»
datam. omnino volutnus et oiilh,^!!. Se contr°versam, el rea/
inviolabi.iter t^JS^S^^SS ^ m-nd^S
njodae exequutioni deiSS Inte^«
Nostrae Thesaurario 223 aS*£E temre™StCn,ibus^
Generali, caeterisque dictae Camlra' Ofr ??ent,bu8' Commfasano parifc
quc a.iis enixe prohiben es nlZ ?> ' Ct Ministris' et l"»»»»
effectum.et exeJuuSonem Tm emi™ ^ parte e,iam mini®
sentis Nostrae tonZtonk TZ ? ^ M°tUS Pr°prii' necnon P*
dent, minusque ad p ld ai,oouo mouo impediant vel L
Pni.ut pracfertlIr, confcn orl ""' "^* M°'US P*
q«am compositionem "atm m mCamera,,onem procedant, nec pro flfcii
quomodolibet s.,b ouovfa nra^v '^™' *" quan,i,atem eliam minima»
Pretatione consequi scT ™ , ?' CaUSa> qUaeSl,° C0'0re' et con,raria in,tf-
cautclam omniaTiCl^ ^ V",eant Et nini,omm"s ad n»ion
pefuum valitura inTSon^* Cadem CedU,a contmentur> * in p»
fe$ sime servari mandamu 2! * CX integr° p,enissime' et araPfc
caetcris, quae decern'™s, ct sancimus, sa.va tamen, et firma in
& «antur, remlnen^r^ n ^ C,ementis Praedecessoris non adver-
^ clecessoris Nostri ouo S i ■ ?* ^ mem> Urbani PaPae V'" etiam
Aprilis Anno Dom ni u t bencf'ciorilm inexactos sub Datum qninti
^ catus sui quinto a L, fn,,,es,mo sexccntesimo vigesimo octavo, et Pontifr
r»5 omnibus. et «,'„„? mo.tu' sc,'cn"'a, et potestatis plenitudine paribus in
ll firmamus. approbam?» P Cn,SSime' et a™Plissime praesentium tenore con-
§ 4 Ouocl "nnovamus.
Pali/rjpiscopali vH^i;!" ^J?' quocur»quc ctiam Patriarchali, Archiepisco-
funcluri huiusmod v i « *«ni»te, gradu, vel munere fungente, ku
quomodocumaue n ,' am "' a"q"a Partc similia indulta, seu facullaW
borum tenoribuset f ' r.C""U|Ue' ct quandocumque, et sub quibusvis ver-
gatoriis, aliisoue' tSn : miS.\ ac qu'buscumque etiam derogatoriarum dero-
irritantibus, e ar2 r?^ *' et efficacissimis, et insolitis clausulis, *
Decrefs in genere, vcl in specie, eliam motu, scicnH,
' Cf. N. 242.
or- «III. Rom., tom. 6, |, p. 114-117.
Ronmni Pontifices 493
et polestatis plenitudiiie similibus, et ex quacumquc causa etiam meritorum
in simul, vel ad partcs, et semcl, vei pluries ab eadem Sedc Apostolica ante
hac assequuti fuerint scu iu posterum assequentur, convenire parifer existi
mamus, ne iisdem maioribus favoribus, et gratiis, quam praedicti S. R. E
Cardinales, potiantur, et gaudeant Ideoque motu, scientia, et potestatis ple
nitudine paribus, si quid in huiusmodi concessis, vel concedcndis Indultis
forsan contineretur, quod memoratis Cardinalibus concedi, ut praefertur,
non consueverit, in omnibus, et singulis illis partibus, in quibus aliquid
ultra, seu contra tenorem, et formam ordinariam cum dictis Cardinalibus
servari solitam, fuerit quomodolibet concessum, seu conceditur, iisdemmet
nodo, forma, et cum revocationibus, aliisque praemissis moderamur, et ad
erminos, seu limites, et formam ordinariam dictorum Indultorum omnibus
Cardinalibus, ut praefertur, concedi solitorum, in omnibus, et per omnia
teiiore praesentium reducimus.
§ 5. Decernentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 9, p. 324-327J.
m
■
257.
Innocentius XII, const. Christifldelium, 16 febr. .694.
Christifidelium, qui spretis seculi huius illecebris sub suavi Reiigionis
iugo divini Numinis sese manciparunt obsequiis, salubriori regimini, et feli*
cioribus in Domino progressibus, quantum Nobis ex alto conceditur, pro-
spicere satagentes, inter multiplices curas, quibus occurrentium rerum, nego-
tionimque varietatibus obsidemur, ad illam quoque Nostrae considerationis
aciem dirigimus, per quam huiusmodi Religiosorum Ordines S. R. E. Car-
dinalium protectioni commissi, ita eiusdcm protectionis perfruantur subsidio,
ul claustralis disciplinae vigor illibatus permaneat, Institutique observantia
«rta tecta scrvetur, ac propterea, quae curae huiusmodi Protectorum, et
quae curae censurae Superiorum Regularium respective, et magis apte con-
voniunl congrua distinctione ordinenttir, seu potius, quae respectu alicuius
Ordmis per Romanos Pontifices Praedecessores Nostros proinde desuper
orahwta noscuntur, quoad lllum Confirmationis Nostrae munimine consta-
Miantur, et quoad eumdem, et alios Ordines praefatis Protectoribus, sive
ami iler, sive dissimiliter commendatos, pro una, eademque regula, ad Iimites
^mcn pracsentium, pariformiter constituantur. Sane licet Sancttis Franciscus
e Assisio in eius Regula, per Sedem Apostolicam confirmata hisce vcrbis
pracceptt : Per obedientiam ail hoc iniungo Ministris, ut petant a Domino
W unum dc Sanctac Romanac Ecclcsiae Cardinalibus, qui sit Oubernator,
baS rCl°r', d Corrcctor Mius Fratcrnitatis, ut semper subditi, ct subiecti pedi-
(lS! " S- & B. stabiles in fide Cathotica pauptrtatem, et humilitaJem,
^ nctum Evangeliam Domini Nostri lcsu Cliristi, quod firmiter promittimus,
Protec?"^' Nih,,om,nu8 nonnulli Romani Pontifices Praedecessores Nostri
oris huiusmodi facultates declarandas, finesquc, quibus illae concludi
49-1
Romatii Pontificcs
deberent, praescribendos esse, in Domino exi,timn.T^ —
Litcris decreverunt. ««st.n.arunt, suisquc
«<§ I. Cum enim aliqui eorumdem Protector.,», " iU< ^
exten di ,„ ^ r^n, p0tcslnltm
turbauones, et scandala fuissent exorh Mt? ! MlnorUm grave?
Praedecessor Noster suis sexto Kal lun U Qr^^'
d.tis Literis, ■ ut idem Ordo in sua pHmaLa ^ * ^ ^ *
•n vrtutem iret assidue, et quibuslibeV^oHs nr 1 *manere<.*i5
«pm.8 ,et tribulis, fructum non solum ^ T"^
ret, ad radica.em submotionem turb UoZT ^"^S
exortorum, et ne orirentur in post^n^LT^?^^^
tempore existcntibus Protectoribus trans™« • e,U8dem 0rdini* »
tollere efficaci remedio cup,48- AuSST'^T P°tataU» ^
districtius inhibuit, ne pi^um^^™^10^ f'8^ ****
s«ta, aut ordinanda, statuenda seu 0*™"^ ^^'^ «tatuta, sive dispo-
cialia, aut Custodia.ia Ca S Lfrin J re " , °e"Cralia' *" ^
aut dispensare super his con f ? C°rrigere' «"»1»*".
immutare, nisi contra JiS^SLlS QUOmod*
Positos, ve. aliquem ip^T^^u^^^ ^ uf
tum, seu Officialem dicti OrdinJ se u a i*" auemc^q"e Prad>
"omine nuncuparetur ponere *U *iCUiu* Loci «»»deni quocumq,.
pHvare, aut a Lo Kl* 3Ut deDOnere' *"*«*•"
citio quovis modo Aut .nm, P p6?' SCU 'mpedire super eius ,iber° ««•
aut quamcum ul Lec uram scu ^ ""*»* ad L«ton*
motos ab eis emovTre eu' X W' gradum pr0movere- aul
«t mutare, sive aS F™?' "^00""6' Aut de ,0C0 ad locum mi,,wt
rium, vel locum ali.,m 1 T eorumdem eundi ad quodcumque Monaste-
tiri. Et ne insuner r' " ^ aHquara personam' ,icen,iam ^
cumque criSc Vefd^T Fnbm memora,i Ordinis dc ol
aut eam mTnuL J Vel a "oena- seu P°c"i»entia liberare,
camera" ^ ,Vd lmra,,tare- Aut e,iam aiicui to
uepu,are Au ' uo « °S' 3,138 "* °rdiuis co»cedere. vel *■ USI"
«atum uomcllol b ,?Ue PCr Prae,atos Ordinis. au. a.ios dq»
dicti oSrS ?r NCC Ctiam de rebus'aut correc,ionc ™m
corum aliauo . us Praemissis contentis in praefala Regula, sca
seu FratreiuSdemqn r11'5 ''ntromittere ^vis modo, ita ut dictus Ordo.
in casu in au„ 7 nu,,° subessent futuris Protectoribus, nW
(quod abesseO i SS°i- Com,"U"itas, vel Generale Capimlum
si secus fecisscnt ? . art,c,,lis- vel corum aliquo deviassent, alioquin
contra eiusmodi inhihuS "^* et inane- Et nihilominus Fratres qu.
eiusmodi usi fuis, "'°ncm ouidquam impetrasseut, seu post inhibitionem
°us fuissent pro ^ u P°r 3,105 imPefatis punirentur, illis poenis, qui-
ct nihilominus M^n7 USucu,p,s secundum statuta dicti Ordinis puniendi,
suspcnsi officiis in, 3fC , Pdvati leeitimis, et a suis, si quac habuissent,
Pso racto. Caeterum memoratus Oregorius Praedecessor
' COnS,• ***** ******* 27 m.H ,373. - Bull. Rom., «om. 3, II, p. 352,»
4^5
osdem fuluros Protectores hortatus fuit attentiu*, quod pcr facti efficaciam
jic nominis sui officii procurarent effectum, ut Ordo ipse per cos noailae-
dtrelur in aliquo, sed potius ab adversis, pro tempore forsan imminentibus,
stu opportuno defensionis clypco protcgerctur, et a noxiis praeservaretur:
sic acluri providc, et aequitatis, ac modestiae limites servaturi, ut non tra-
herelur ad noxam, quod provisum fuerat ad salutem, sed ex charitativis
gestis eorum Ordo praefatus quietem, et consolationem perciperet, et ipsi
proteclores magnum apud Deum praemium sortirentur, et super contrario
non oporteret dictae Sedis providentiam aliud remedium adhibere.
§ 2. Successive recol. mem. Sixtus Papa IV etiam Praedecessor Noster,
qui cum sibi in minoribus constituto memorati Ordinis generalis cura, et
administratio incubuisset, salubcrrimum, opportunum, et necessarium dicto
Ordini fuisse conspexcrat, ut Protectores ultra praefixum, ab eiusdem Ordi-
nis Regula, auctoritatem non extenderent, nam expertus fuerat, et viderat
quanta pax, quies, utilitas, quantaque commoda praefato Ordini, et Fratribus
eiusdem ex firma, et inconcussa praefatarum Literarum dicti Oregorii pari-
lcr Pracdecessoris observantia provenerant, quae, et quantae perturbationes,
iacturae, incommoda, damna, et gravia scandala in dicto Ordine suscitata
fuerant, quolies illius Protectores suae auctOritatis limites excedere attentan-
les in particularibus dicti Ordims, et Fratrum eiusdem causis, et negotiis se
intromittere, et usurpata sibi auctoritate ea videre, cognoscere, iudicare, et
decemere voluerant: cupiens, ut Religio, et Ordo praefatus, quem affectuo-
sissima charitate complectebatur, utpote quia in eo a teneris annis enutritus,
el doctrina, ac regularibus disciplinis, et moribus institutus fuerat, quieto
consislens statu, virtutibus, et meritis augeretur, et multiplicaretur, ut Fidei
Catholicae, et Christianae Rcipublicae augmentum, et mu.tiplex, ac solidum
lundamentum ex eiusdem Ordinis Fratrum operibus, et exemplis, sapientia,
splendorc, ac fructuosis studiis, et praedicationibus provenirent, promptis-
simo, et liberali animo uti dignum censuit, et debitum, ut ea, quae pro ipsius
Ordinis quiete, pace, tranquillitate, et prosperitate a Romanis Pontificibus
Praedecessoribus provide statuta, et ordinata fuerant, illibata perdurarent,
nie approbationis munimine solidavit, interprctatus fuit, et declaravit, prout
ipsms Ordiijls tranquillitati conspexit salubriter expedire. Praemissa igitur
wtarum memorati Oregorii Praedecessoris Literarum insertione ac praevia
huiusmodi narrativa, idem Sixtus Praedecessor, ut de caetero ipsius Ordinis
professoribtis onmis evagandi extra Religionem occasio tolleretur, et vera
s"is Praclatis obedicntia, in qua Rcligionis verum, et solidum fundamentum,
robl|r consistit, exhiberetur, praefatique Ordinis, ct Fratrum eiusdem
wgotia, et causae non alibi, ncque per alios, quam in ipSO Ordine, et per
P5|us Praelatos tractarentur, agitarcntur, iudicarentur, et determinarentur,
M existentis Oencralis dicti Ordinis Ministri, ac totius generalis Capituli
^ ac parte supplicationibus Indlnatus, inhibitionem, ac Literas praefatas
^morati Qregorii Praedccessoris auctoritate Apostolica suarum tenore Lite-
m aPProbavit, et robur pcrpetuae firmilatis obtinere debere decrevit. Et
»rti T Pro,cctori Praefato pro tempore existenti, nisi in IHIs casibus, et
s ,n Regula dictorum Fratrum expressis, et praefati Oregorii Praede-
SC!
moi
496 Rorntuii Pontifkes
cessoris Litcris declaratis, neque in Ma H.,m ~~~~ '
Ordinis profcssorcs in quovis numero ^^SS?**' Sed ««qulir
EccJcsiae obedicntia deviarent, vcl Re Z m Sacrosa™a 1 <J£
eorumden, deviantium, ct non S^E^^Kfi "°" ^ 2
ctione, ac aliis quibuslibct causis et nZf • A * ™ COrrecti°ne, a
jnMbta fuissc, dicta Al^^ se «ASJ
Wun,, qui ad officium Protectionis hu smodi Quod T"" Horta"«I*t
mem Bcssarionis Episcopi Sabincnsis d cti Ordinis d, °b"Um £
vacabat, assumi, ct dcputari eontigisset, e U„l" w " ^
Pro tectores, ac eis in virtutc sancL ibZ^SSSF" ^ 2
bu.t, nc extra pracdictos articulos, et casu s in R,™ PIMC,picndo *
exprcssos, nec etiam in illfe, cum' non u versuf 0^^^ ^'^-
Pars, vel spcciales personae ernrent L " °rdo' sed aliqua i»
de ipsorum causis.^et Sl SFSStoFES fT qUerehl *
intromittere sc quoquomodn raeLte J~n ? h dedarationes
^crcnt, uti cratcorum «CS
Sedis intentio fuerat, ipsum OrdinL ; \ Francisci, et praefcl*
conscrvarc, ct auger e a7 hnn Z tranqUi,,°' et *****
protcgerc, defcncfcrc et tuer , m°,estantibus' « perturto^
solum non protcgcrcn coSerLmT^ ^ »° 0-1,10,1 prada,um -
animarum suarum pcrnicicm e^ c icH O T " teneban,ur' ^ "
pcrturbarent, dcstrucrent et conft. 7 / de,r,mentum- et ^candalua
Anno Incarnationis Dom. C°nfunderent: ut ciusdcm Sixti Praedecessom
sccundo qu „ to k LZTfT fS*? ^n^ntesimo sep.uagesi™
Litcris continctur J Pontificatus Anno secundo expedifc
piaclLQn2sCpnn?,rra,"fataSnme 0f^°ril Pracdecessoris Litcns
stitutu Card ina atn/, Praedecessor Noster, qui in mtoonW
ct uMra fuerat h " l dicti 0rdi'""s Protcctor viginti sex
J^^tfi": Fratref necuIiares i" viscenb.
ptabat nraevL Lh commoda» et Iranquillitatem sinceris affectibus e»
Anno incarn- 1 praefatarUm '"scrtionc, aliis suis Literis sub Da.un,
itSS M^n*-^ W*»**» oclavo, Idibus Octfr
2% l*nMn Patrocinio communivir.
£3 partc- Anoslnhv"^5 'vT^ C< p,Uries animo attentc revolvimus, etiam in bx
^>^z**:Tnis s,udium ap'3°nere- - n°ientes sa,u,aris prfr
bus dive^on o N°b''S P^meditatum. ac ctiam a quamp^
dictorumuuc !• »„ """ ^l,larlbus suppliciter petitum, diutius diffcrrt
Mohl proprio ex P°',,ifici,m Pracdccessorum vestigiis inhaerenlA
stolicae potestatis nT a.#SC!en,,a- et matura deliberatione Nostris, deque Apo-
trum Nostrorum S R P o BeCn0n de "Onnullorum Venerabilium Fn-
Ct.riac Praelatorum \ L" Card|nalium, et Dilectorum filiorum RomanJe
aj hunc srr;? doctr!na- prudent,a.
et rerurn usu pracslannu
de mandato Noslro congregatorum consilio, prae^
Romani Pontificfs
497
memoratorum Oregorii, Sixti, et lulii Praedecessoris Literas tenore praesen.
num approbamus, confirmamus, et innovamus, et ad primaevum statum
prisiinumque usum rcducimus, et reintegramus, illisque in omnibus, et per
omnia perpetuum, et inviolabilis firmitatis robur adiicimus.
§ 5. Insuper, ut in omnibus, et singulis quorumcumque Rcgularium
Ordinibus memoratorum Protectorum curae commissis, seu committi con-
suetis, una, eademque, et pariformis huiusmodi protectionum sit, ct per-
petao csse debeat regula, et disciplina, omnia, et quaecumque tam' in prae-
faiorum Praedecessorum, ut praefertur, confirmatis, quam in praesentibus
nostris Literis contenta, in omnibus, et singulis, sive S. Francisci, sive cuius-
cumque alterius Regulae, vel Instituti, ac quomodocumque erectis, reforma-
tis, seu existentibus, ac erigendis, reformandis, seu futuris, et quomodolibet
nuncupatis, seu nuncupandis Ordinibus, Religionibus, Congregationibus,
ve! Reformationibus tam Virorum, quam Mulierum, curae Protectorum Ordi-
nis, cuius illi, seu illae existunt, generaliter commissorum, seu commissa-
rum, observanda, attendenda, ac omnimodae exccutioni demandanda esse,
et fore, motu, scientia, et potestatis plenitudine paribus, hac in perpetuum
valnura Constitutione sancimus, et mandamus.
§ 6. Et uihilominus ne huiusmodi Protectores in aliquibus negotiis,
causis, seu rebus, quae universum Ordinem, seu totum corpus Religionis
non concernunt, ex quacumque causa, occasione, titulo, seu praetcxtu sese
quoquo modo mtromittant, seu ingerant, etiam tenore praesentium penitus
prohibemus, statuimus, atque decernimus.
§ 7. Hirc cum, rctcnto praefatarum a Nobis confirmatarum, et ad omnes
urames Kegulares extensarum, ac praesentium nostrarum Literarum the-
nate, congruere, et in consequentiam venire videatur, ut memorati Prote-
cores etiam a cognitione, et definitione causarum, seu litium, vel negotio-
ram aictos Regulares, vel corum bona, lura, domos, aliaque, ut praefcrtur,
pan.cuiar.ter concernentium pariter, seu magis abstincrent: vice autcm versa
DriSn mstantiae' pctniones, vel negotia huiusmodi, sive ex indultis,
H icgi.s, aut Constitutionibus Apostolicis, sive ex Rcgulis, vel Statutis, seu
dicta S°R fS al,qUOrum °rd''num, sive ex declarationibus, vel Decretis
tx ' i C,lrd'na,ium aliquibus Congregationibus pracpositorum, sive
cumau quacuma.ue consuetudine, in aliqua instantfa, seu gradu cuius-
aliquib° 3ppe ,onis' vd recursus a memoratis Protectoribus, seu corum
miiiar'US enUS coKnita. examinata, seu ludicata fuerint, vel cognosci exa-
tur- nr S? "ullcari P°tu'ssc, vel dcbuissc dignoscerentur. seu praetenderen-
JC pra™' °a Ut modus» forma' ct ordo in praefatis confirmafis, et extensis,
eliam 8 nostris Li,eris constituti, suum plenarium, et consimilem
tis pr'"| .° Darte sortiantur effectum, omnibus, et singulis pracfatis Indul-
Decretis ''S' Consfitutionimis. Regulis, Statutis, Ordinibus, Declarationibus,
rfs.acsi (USlbuS' et consuetudinibus, quorum omnium, et singulorum teno-
"s habeni ^ VCr°0. ad verDun> inserti cssent, pro plene, ct sufficicntcr expres-
dlne slmilrtf' p'enissime' et BmplUslme motu, scientia, ct potcstatis plenitu-
ilias [n ' deroRamus, et dcrogatum esse volumus, et mandamus, illis
s»o robore permansuris, ac quamcumque instantiam, sive gradum
32
498 « .
- Komani Pontificts
cuiuscumque appcllationis, vel recursus rn„ ~^ ' ' ^
ctores huiusmodi, removentcs, to 2££"*"**
fam, prout de iure, et iuxta Ordinis i s ,t H
appeilationis, seu recursus Pr^,Z 1 re,,nquimus, et cuh *
b«3 tenore praesenSum^nS ^ ^«te^.^^TSS
™T-taBen i0 C°n^ati°ne negott e ?onsu"arSHiPSiS ^
Regulanum praeposita convenientibus eiru mdZ EpiscoP°C
mus, concedimus, tribuimus, et imparhwT * praese"'ium r^J
appdlaflonfs gradum, qui „p i mIS ir^r^^r mqUe' seu^S
praefatos, et successive, vel respect IToZ So Z ?rd'"na,es PrcC
ertonem devolvebantur in eadem <w£ ione c'° mem°ratam
et ummus, et ad unum cognitionis se 1 u C°nSol,damus. «i,
§ 8. Ad haec cum parifer x n'du tis pXKS* ^ reduc^
Apostohcis, vel eX Regulis, Statuti seu OrZ SSft ^ Consti,uti°nito
consuetudinibus, vel alias quoquo modo ^ dJnat,0n,0US' sive <*
r-ores, seu aiios in aliquibus OrdWbus' S;""""05 PraCla,0S- V
quaeque facultas, seu auctoritas noZn, n § ' S™ depUtandi> *
mandandi, demandandi, seu ordma^ nra^arCUrUe gerend'''
eorum quomodolibet a tributa coZ P Protectoribus, seu aliquto
ciahter, vel generaliter ^^ontra iorm ' COm,nenda,a. seu clemandata sp*.
cessorum Liferarum „ stan 7 ZT^ praefatarurn Oregorii, et Sixti Praect
nes ad limites Sacrorum Canon"' ' o ,,U;USm0di electiones' seu ^
et formam in GomSfa Ge„ ^ R(*u,arurn. * Instituti, vel ad modum.
'mmdum, et statuen L ZT ' PCr N°S auctoritate AP°S^ *
§ 9. Quo vero \7 Z 1 T' * eSSe vo,umus» et
singuhs Cardinahbus Profectorih aCU',atern' Seu ««*>ritateni, quam iisden,
mus, eorumdem Cardinalinm r '" praem,ssis' et cire* ea penitus adirnh
«onis facultates, con™ c?„J C°ngrefa tl0nibus> cuiuslibet Congrega-
mus, tribuimus et immrt «"eferendo, similiter restituimus, concedi-
»t praefatae ConereJtinnlT-''1 tamem ^oderatione, seu declaratione,
modi ex Constitutionihnr l" A dumtaxaf- qu« ad Protectores huius-
Rcgulis, vel Constih.h-o -i Ordlnationibus Apostolicis, seu ex Statu-.is,
U8U, consuetudi"; ve T"* reSpective °rdinis' autem «
gentur, et subroeatae *M Spectarent' ,oco eorumdem Protectorum subro-
§ JO. Quia vero '"tclhgantur.
in memoratis dictorum H3013.'1'5 ^0"1'"^"^ ut in causis, seu negotiis,quac
ratur super expositis ir f a,lum Co"gregationibus proponuntur, exqui-
getur resolutoruni cxeau "["^0' 3C q^andocumque etiam Votum, scu deJc-
Pracmisimus, ettam iti I r' ,eamdem Proportionem, seu distinctionem, quam
tibus totum Ordinem pd°» SerVan ,nandamus. ut nimirum in respicicu-
ctis, iisden, Protcctorih0 CUrae' Ut Praefert"r, commissis, seu rcli-
Generali, seu procurat ° caeteris vero casibus, et negotiis Superiori
Congrcgationi, sive e^e^a,,' et f" utroque, seu alterutro casu, etiam
nlitcr quomodocumoMo ' S'Ve Diffi»i«°rum, sive Consultorum, sive
8<«>tf. in qua OrdTr^ ?is „" U"CUpatae nic Urbe, vel in alio Italiae loco »
WOad illos Ordinc. ,,, u trac,antur. seu tractari solent, vel debent, <'
' °.u'bus huiusmodi insimul, et continue convenie^
409
Congregatio non existit, seu cxistit, 9ed cxtra- Italiam, eidem Procuratori
Oenerali, vcl soli, vel insimul etiam nonnullis aliis Jeiusdem Ordinis Supe-
rioribus, seu Praelatis tametsi in diversis locis in Italia, seu extra eam rcspe-
clive, ut praefertur, commorantibus, arbitrio semper cuiuslibet ex praefatis
Cnrdinalium Congregationibus, iuxta rcrum, locomm, et personarum quali-
tates, et circumstantias respcctive, informatio, et Votum, ut praefertur, nec-
non exequutio huiusmodi, congrua congruis referendo, ct servata cactcro-
quin quoad singulos Ordines forma propnae Regulae, Statutorum, seu Instituti,
remittatur, delegetur, seu committatur.
§ II. Perpendentes etiam Christianac Reipublicae prae caeteris expedire,
ut Ordinibus Regularibus Praelati inculpatae vitae, morumque integritate, vir-
tutibus, meritis, rerumquc experientia praestantiores, ct aptiores praeficiantur,
et ad hunc effectum omnimodani, et ab humanis respectibus undequaque
immunem, et sacrosanctam Iibcrtatem in illorum electionibus, nedum mira-
biliter conferre, sed requiri, memoratos Protectores in Domino hortamur,
et enixe obsecramus, ac Electoribus pariter in Domino, et in virtute Sanctae
Obedientiae districte praecipimus, seu hortationes, obsecrationes, et praecepta
huiusmodi renovamus, ut in Comitiis praesertim Generalibus, quibus eosdem
pro tempore praesidere, et respective interesse contigerit, nedum intercsse,
et aliis intra Claustra degentibus, sed exteris ipsis quibuscumque etiam
Laicis quacumque maiestate, praeeminentia, gradu, et dignitate fulgentibus,
propriae indiffercntiae, ac unici in Dei gloriam, et Religionis bonum respe-
ctus, ita se praebeant singulare specinien, et exemplar, talemquc huius rectac
intentionis, et melioris operationis odorem diffundant, ut illi propterea vexa-
tiones, et importunas commendationes, ubi Spiritus Paraclitus spirat, et prac-
sidet, inutiles, et incongruas esse, fore, certius agnoscentes, ab iisdem pror-
sus abstineant, seu desistant, indeque tam intrinsecus, quam extrinsecus.
omnibus vexationibus, commendationibus, machinationibus, humanisque fini-
bus eliminatis, et explosis, integra, illibata, et intacta vocalibus remaneat
eligendi facultas, ct tam Superioris Generalis, quam aliorum respective Prae-
lalorum, undequaque Iibcra, optima, et canonica sequatur electio, ad quam
cum Voto, si quod, et eo modo, quod Protectori iuxta cuiuscumque Ordinis
Regulas, Statuta, vel alias competit, Deum, ciusque honorem, et gloriam
dumtaxat prae oculis habens, concurrat.
§ 12. Nolumus tamen absentium Vota, nec Protcctoris, nec cuiuscum-
q«e alterius, nec etiam ipsarum Cardinalium Congregationum auctoritate
suppleri, seu alios Vocalcs conimdem absentium loco, seu vice subrogari,
«putari, seueligi, sed ius eligendi in solis, iuxta iuris, et Instituti regulas
M hunc effectum assumptis, et in destinatis, et tcmpore convenientibus con-
wlidari, seu alias, prout dc iure, permanere omnino volumus, et mandamus.
§ '3. Ut autem praemissa omnia, et singula eo magis debitum conse-
quantur effcctum, et exequutioni demandentur, ac ad maiorem cautclam,
declarationem, omnia quaecumque, et singula, quae in praemissis con-
'rmatis, et cxtensis, et praesentibus nostris Literis sunt quoquo modo expli-
Clle- vel implicite mernoratis Protectoribus intcrdicta, in posterum annulla-
mus' cassamus, et irritamus, seu potius nulla, cassa, inania, irrita, nulliusque
!? _ Rtmxont Pontifi&s
roboris, ct momcnti ipso iurc, et insn f*rtn « * .
aique decernimus. ' ° faC,° °mn' me'-°ri modo decla^
§ 14. Mandantes iisdem nunr p» r,™ * "'i0n ■
Protectoribus, ne cuncta, "g^ Z^sTlZJ^ ^
faaant, mandent, committant, pJUtoKw^to^ m°d° iniu"*«
que Regularibus utriusque sexus rum q 11 1 •? "ec,IOn quibusL
Subditis, ne iisdem Sl^^SST^ Gcn^Z
obediant, morem gerant, adhaelea VSSS T** ^
omm. vd singula praemissa quaecumque ant eu PCr""ttant.
fas, vel Decreta, sive in forma iudiciah, sive "ia u ifl,"?^^ *****
quam per privatas Li(e seu • * j£ extra.u I .c.ah, ,am per palcn
cumque alios, nedum per viam praecer i^c^ 'PS°S' 8lve V»
nis, sed etiam commendationi" eT sTv/na, ""sile TJ^ * »»**>
cumquc scriptis, tum oretenus et btoJhmS SeCrete tUm in
•mmediate, ac aliis quibuscumque form ♦ ' "f"*
Praefatorum omnium^consS det^ olZtl ' "* °^
et l^o^2« et ^^'as facu.tates,auctori«aI,
in genere, quam in spede7n ni. * ercum^ue' et quomodocumque, t»
vel officio concessas rattrn nf tam,e°rum P^onis, quam gradui, munen,
modo exerceri consuetas e ' S Commur-ieatas, seu ab i.lis quoqUo
seu revocatione S ^ ^ a"' * "ff" ™«one, moderafone,
verbo ad verbum inir',; i f ? °mnium' et singularum tenores.acs.de
fn omnibus e siZ ' ' ^ plene' et s«f«0'enter expressishaben.e,
mus, et ad i it Sj f ^™**** adversanrur, modernnu.r, refor.,
pro ^moS^^S^TS1 etten°rem Praesen,ium
et decernimus; l£ i"*"*, haDeri' CCnseri« et ^Hgi volumu*
omnium, ac singulorum •„ "°Y qUam serva,a -0™ pracsen.ium
auctoritates huiuLodi J" f COnten,orum tacultates, iurisdic.iones, el
rum quomodocuma ' , dePutationes eorumdcm Protectorum in poste-
respecbve faciend « K Wnccdend». attribuendas, seu communicand», d
et mTndamus "*"' fnte11'^ et exequi omnino vo.umu,
^oX?sT^o^m C°ngre^ationi memoratorum negotiis, ct con-
dilecto filio Curiae C Kegularium praepositorum Cardinalium, d
Apostohca scripta n™,USarUm, Camerac Apostolicae Oenerali Auditori per
Praemissis sempersilvi* IlT mandamus' quatenus omnibus, et singuliJ
Auclitor praefaij praesent^ r°D°re Permanentibus, Congregatio, vd
nem, seu limitationpn, t , ' uteras ln ea parte, qua praedictam moderati*
«tonier SmS^SS^ Pro^°™™ huJusrnodi, ac m contranum
dumtaxat concernunt r ^crendori'm, nullitatem, seu irritationem
rumcumque dcsuner 'inl Cl quandoo.ue opus fuerit, quoties propartequo-
fuerint requisltl solem , .tresse habe"tium Congregatio, vel Auditor pracfa»
Praesidio assistentes f • publ,car,tes. eisque desuper efficacis defensionis
Parte dtimtaxat firmi,,>r ," a,lctori,ate nostra easdem praesentes in dicU
Cr observari, et singulos, quos eacdem Literae in dicta
Romani Poutifices
501
parte concernunt, i.Iis pacifice gaudere, non permittentes eos quomodolibet
indebite molestari, contradictores, auctoritate nostra, appcllatione postposita
compescendo. *• >
§ 17. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 9, p. 344-349].
258.
Innocentius XII, const. Speculatores, 4 nov. 1694.
Speculatores Domus Israel, quae est S. Dei Ecclesia, pcr ineffabilcm
Divinae Bonitatis abundantiam constituti, eo potissimum ab ipsis Pontifica-
tus nostri primordiis pastoralis vigilantiae nostrae studia convertenda esse
duximus, ut qui in sortem Domini vocantur, sacrisque addicuntur Ministe-
riis, quippe quos irreprehensibiles esse convenit, ut praeesse valeant corri-
gendis, ac in quos tanquam in speculum reliqui oculos coniiciunt, ex iisque
sumunt quod imitentur, tales sint, qui digne possint Dominica Sacramcnta
tractare, ac aedificent cunctos tam fidei scientia, quam operum disciplina.
§ I. Sane hoc inito consilio, non alios, quantum fieri potest, quam qui
in sanctitate, et iustitia per ordinatissimos Ecclesiasticae Militiae gradus
statis intervallis ambulaverint, ac pie, et fideliter in Ministeriis anteactis se
gesserint, ad Sacerdotium assumi, Sacrasque Ordinationes, iuxta priscum
Ecclesiae morem, praescriptis a iure temporibus orationi, et ieiunio conse-
cratis, haberi cupientes, severiorem quandam in concedendis Indultis susci-
piendi Sacros Ordines extra tempora huiusmodi, et interstitiis ad id desi-
gnalis minime servatis, ultro Nobis proposuimus adhibendam rationem, qua
videlicet servata, ante meritum laboris, ante tempus examinis, ante expc-
rientiam disciplinac Sacerdotalis honor non probatis minime tribuatur, nec
unquam heri sacriiegi, hodie Sacerdotes, heri profani, hodie Sacrorum Anli-
s.ites, veteres vitio, virtute rudes, et recentes, discipuli simul, ac Magisiri
pietatis creentur; sed ii tantum, iuxta constitutas a maioribus Legcs, ab
humili gradu fidelis Populi ad Sacrarum administrationum sublimitatem pn>-
moveantur, qui post mutatum habitum saecularem diuturna conversatione
tater Clericos fuerint comprobati, ac multo tempore didicerint, quae post-
modum alios docere tenentur; caeterum per ea ipsa Indulta, quae super
Praemissis parcius quidem, ac ex certis tantum, et magis rationabilibus cau-
sis concedere dccrcvimus, contraria quavis illorum interpretatione penitus
"nprobata, salutarem illam, quam Sacri Oeneralis Tridenlmi Concilii Decreta
e non ordinandis ad patrimonii tituium nisi illis, quos Episcopi pro neces-
*te, vel commoditate suarum Ecclcsiarum assumcndos iudicavcrint, ' prae-
«nbunt disciplinam, ncquaquam relaxatam intelligi; quinimo nec unquam
•ndulta huiusmodi exequenda Episcopos ipsos arctare, sed illorum exe-
'°nem arbitrio semper eorumdem Episcoporum, quorum conscientias hac
' Sesa. XXI, dt ref., c. 2.
502
Romani PoniifiaK
in re strictissime oneratas voluimus, prorsus r*iZ
rautes in Domino eos, qui, iuxta ^J"" ^«vh^ .
.mponendas esse probe norunt, sibi, et unive™ T" cilu -
cos posuit Spiritus Sanctus regere Eccles"am Z * -n t
Ange,icis Ministeria ab bominfbus sine^ iio"~ ^ ^
penmssuros, nec temere praeripi passuros, quae v 2 ! "?
pere promeretur. Omnes insuper et sinm loc , probata dum(»»l acd
ordinis, et dignitatis fuerint, quib^ «^CSTh ^
prdmes praefatos extra eadem tempora confcreuS ^ r *°*
ferre valeant, indulgendi potestas fieri m ! ' Vel ali,s' ut «'os sic ecm.
districti semper essf wff££? SKSff ^ 0nH«' C
sibi desuper in suis quique faculS ^ termZf • V0,U,mus'ut P«w*&
cuiusvis consuetudinWut exem ^ prae tex 71^^°"^^ *
§ 2. Verum quo impensius AnoS! . . tra"s^diantur.
«iones in haec intendinms - T mifon £ ^ ^™^8 curam, e. cogfc.
rium Venerabilium Fratr, m nosZ n A~ d°,0recx^i-
i" diversis Regionibus SeSS? deUtf^d ^T*? *
viora quotidie malignari talmSmln i qUere,'S accePimus- ^
dentia in dies crescente «7 " ' ^ Scilicd i,,orum »«P-
sibi forsan a propri^
sibi obstantib^s impedlmen ^^^is deie 'ri^ ^ qU°S a"'qUibUS C°«
non quae Fesu ChrfcH TpH ? ment0 verenh,r. ab alienis Episcopis.
"»rum sUa ad 10505 "°" Pertinent Ove/inL
tra usurpantes alknaTnThl , e" bUS' nec tot c°nonicas damna.ionesco,
rum Praelato um cnJ h?mmm 'atas Perhorrescentibus( absqtie suo-
"terfs dmmlZT^' h°C CSt dimi55oriis. commendatitiisv" eomn,
Beneficii BSffl^S^'*1 etfam invf«8' Sub minUS
nuae OrdinanH ,m f .°npnis' Domicilii. seu etiam familiaritatis, ac conh-
rum Legum fnumemP,SC°POrUm Com™™"™* quaesitis titulis, in Sacra-
intrantes per ostium' ll 2S?^*' ^**' SU5CiPiunt" ataue i,a "°n
inhabitare non r ,hT/ . mh,,ominus Tabernaculum Domini cum raaculi
absque misericorclia .Th a MC?ffch,ln m sacrilegium convertunt, iudicium
Piacere velle PXU„L DC°qUe "**■* P,acentCS- «
dum videntur in cord h « ' ,m°d° CUm 000 p,acant' sed ""**» irrilM
§ 3 Hinc cst . m °ere: Non rea-uire(-
vitutis munere J , CX comm'ssae Nobis Divinitus Apostolicae scr-
e medio tollcre tSibi ' 30 scanda,a ''uiusmodi pcnitus, et omnino
« alto conceflih.r e"Rlosam contrafacientium audaciam, quantum Nobis
bani VIII ComPescerc, et rcprimere volentes, necnon fel. rec. Ur
aliorumque liZZT 0rd'nan,es' et ma'e ordinatos, quae incipit: Secttlis. '
Conciliaribus hnTin ifiCUm Pracdecessorum nostrorum, ac etim»
Ulasque quoad ea ^ * Consli<utionibus, et Ordinationibus inhacrentes,
innovantes: de Ve'nprU?i-PraeSen,l'bus non ac,versantur, quatenus opus A
de"i Concili, Trident? !Um Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium eiu?
n' ,nterPrctum, qui quaecumque ante hac supcrpn*
' Ct. n. 2ni
Romani Ponti/ices 503
missis ab ipsorum Cardiiialium Congregatione in particularibus casibus
cdita Decreta, declarationes, seu responsa ad earumdem praesentium Hmites
reduccnda esse censucrunt, consilio, ac etiam Motu proprio, et ex certa
scicntia, et matura deliberationc nostris, deque Apostolicae potestatis pleni-
(udine, ad Omnipotentis Dei gioriam, Ecclesiae utilitatem, veteris disciplinac
instaurationem, totiusque Christiani Populi aedificationem , hac generali
nostra, et perpetuo valitura Constitutione, decernimus, et declaramus, nulli
Episcopo, seu cuiusvis loci Ordinario, tametsi Cardinalatus honore fulgeat,
licere exterum quempiani, ac si ratione originis, seu domicilii, iuxta modum
inferius declarandum, legitime contracti, non Subditum ad Clericalem Ton-
suram promovere, cuiusvis Bcneficii Ecclesiastici ei statim ac tonsura huius-
modi insignitus fuerit conferendi, seu ad quos ts a Patronis iam praesenta-
tus, seu nominatus fuerit, praetextu, etiamsi Beneficium praedictum de novo
ea expresse adtecta lege fundatum fuisse constiterit, ut quis immediate post
Clericalera characterem susceptum ad illud instituatur; praeterea Clericum,
qui legititne iam a proprio Episcopo ad eamdem Clericalem tonsuram, seu
etiam ad Minores Ordines promotus fuerit, non posse ab alio Episcopo
ratione, ac titulo cuiuscumque Beneficii in illius Dioecesi obtenti ad ulte-
riores Ordines promoveri, nisi ante eorumdem susceptionem Testrmoniales
Literas proprii Episcopi tam originis, quam domicilii super suis natalibus,
aetate, moribus, et vita sibi concedi obtinuerit, easque Episcopo Ordinanti
in actis illius Curiae conservandas exhibuerit Licct vero Clericus ratione
cuiusvis Beneficii in aliena Dioecesi obtenti subiici dicatur Iurisdictioni illius
Episcopi, in cuius Dioecesi Beneficium huiusmodi situm est, cam tamen de
caetero hac in re inconcusse servari volumus Rcgulam, ut nemo eiusmodi
subiectionem ad effectum suscipiendi Ordines acquirere censeatur, nisi Bene-
ficium praedictum eius sit redditus, ut ad congruam vitae sustentationem,
sive iuxta Taxam Synodalem, sive, ea deficiente, iuxta morem Regionis pro
promovendis ad Sacros Ordines, detractis oneribus, per sc suffciat, illudque
ab Ordinando pacifice possideatur, sublata quacumque facultate supplendi,
quod deficeret fructibus eiusdcm Beneficii cum adiectione Patrimonii etiam
Pinguis, quod ipse Ordinandus in eadem, seu alia quavis Dioecesi obtincret:
ac Episcopus sic Ordinans tam de praedictis Testimonialibus Literis, quam
de redditu Beneficii huiusmodi expressam in consueta collatorum Ordinutn
attestatione mentionem facere debebit.
§ 4. Caeterum Subditus ratione Originfs is tanttim sit, ac esse intelli-
Ptur, qui naturaliter ortus est in ea Dioecesi, in qua ad Ordines promo-
Wri tlesiderat, dummodo tamen ibi natus non fuerit ex accidenti, occasione
nlmirum iUncris, Officii, Legationis, mercaturae, vcl cuiusvis alterius teinpo-
nlis morae, seu pcrmanentiae eius Patris in illo loco, quo casu nullatenus
1 ustnodl fortuita nativitas, sed vera tantum, et naturalis Patris origo erit
Jttendenda, Quod si quis tanto temporis spatio in eo loco, in quo ex acci-
«nti, sicut praemittitur, tiatus est, moram traxerit, ut potuerit ibidem Cano-
"'co aliquo impedimento irretiri, tunc etiam ab Ordinario eius loci Litcras
Testimoniales, ut supra, obtinere, illasque Episcopo Ordinanti per eum in
follatorum Ordinum Testimonio similiter recenscndas praesentare teneatur.
504
§ 5. At si Pater in alieno loco, ubi eius fiim. ' -
ammo permanserit, ut inibi vere Domicil 1 51 i "^8 *
ongo Patris, sed Domicilium per Patrem C°n,rM^
pro Ordinatione eiusdem filii itteridT 5 Ut P^fertur Jn, *
dV ad effectum suscipiTn Ord nes ist^
natus fuerit, i„ud tamen adeo 25* coSrfM^ ^
per decenmum saltem in eo habitando ZmTZ aUquo loco. «hd
nim partem cum instructis aedibus i T "T *
que msuper per aliquod con.iderabfl™ eml, r ^ ,ransf«o, t
suum perpetuo ibidem permanendi ni nZ ^2°™'°-
ultenus utroque casu se vere et n»iM~ . • demons,ravent; et nihilomi L
rando affirmet. Si quis tamTn' a p^e oS EFT0*
sent, qUa potuerit alicui canonico 1? °C° ea ae,al< disc«.
Ordinarii suae originis TesX0„Ses TE£T2 ^0*'"5 *' *
;■; suunf a^ ^«oT^ ^
promovere, seu ordinare praesu at ahfn ' Pnmam Tonsu™
*■*«■ Praelati TeatimonKi&torr^ *****
*' Conc- Trid. praefati Sess. 23 Cao q nl' , P ?' n'S' ad PraescriP""»
•ntegrum, et con.pletum nenninE /<VW" fami,iarem P^.dum per
ac suis Mi^ffit^teS, SU0 actua,i servitio secum retinuen»,
dam, iuxta modum ,nSUrjer> quod * *d vitam suslenU,
sante, statim, hoc es sTm K Z ' *UKam*w *»* c*
nationis, re ipsa flli Jonfera AT un,us «™sis a die factae Onfr
expressam itidem fami iari a «a ,C ? 0rd,natlon''» huius™di Testimonio
teneatur. «"nu.ar.tat.s, ac L.terarum praedictarum mentionen. facert
«nu^ApoVSflS 9aucS 5fif* 3UilUS °mn"» nraec,udatur' *
quilibet suos ratione oririn f ! ^ 3tqUC decernimus. ut EPisc0Pu5
*b alienis Episrnnk m,? ' C d°'"lci,ii Subditos C,ericos quascumque
Promotos, ne Um ' Vfo aUCtoritate' etia™ cum suis eommenda.iliis Lifem
De Hfo^Zl J^ C°nCi,ii Tridentini SURradic,i ** "^*
collatorum TestinLhi!. eXaminare valeat, verum etiam Ordinum ei*
,;i perquirere, a„ auoad flfn. ' ^™"1 rcc°gnoscere, ac diligenler
W> adimpleta fuerit "ssil, PraeSC",,S Constitutionis forma, et disposilio
viso ad docendunvd ? S'C promotis ,er'»ino competenti ei magis benc
id minime oraeW.C C,Usmod' atllmplemento, ita ufquoseo termino efapso
et quamdiu ei ^S^Sf^ 3 S"sccPtorum Orfinum exercitio, si IH
aUq^n:^ i,,isquc' nc in A,tari,au,in
observari, ^iZTj^T"** ?mnl* ct sin^ perpetuo, ac inviolabiliW
eorum aliquo sccu Z n 1° 'S' Ut S' quid in iisdcm Praemissis' KU
Ordinatus vero a susc t luidem a collatione Ordinum pcrannum,
nario yidebitur exneS • °rdinum «ecutione, quamdiu proprio Ordi-
P e> eo 'PS0 suspensus sit, aliisquc insuper gravioribus
Rortmni Pontlficcs
305
poenis pro modo culpae Nostro, et pro temporc existentis Romani Pontificia
arbilrio infligendis uterque subiaceat.
§ 9. Decernentes, etc. 1
'Bull. Rom., tom. 9, p. 374-377].
" \ 259. '
Innocentius XII, const. Ecclesiae Catholicae, 22 sept. 1695.
Ecclesiae Catholicae per universum Orbem diffusae regimini mcrms licet
imparibus, Divina dispositione praesidentes, ea, quae a Romanis Pontificibus
Pracdecessoribus nostris, sive ad illicitorum, ac praesertim Ecclesiasticae
liberlati adversantium Iuramentorum abusum tollendum, sive ad quamcum-
que avaritiae labcm a personis in sortem Domini vocatis, quas non quae
sua sunt, sed quae lcsu Christi quaerere maxime convenit, excludendam,
prudenti, salubrique consilio, ac illo qui secundum scientiam est, zelo con-
stituta, el ordinata esse noscuntur, Apostolici muniminis nostri patrodnio
libenter roboramus, novisque praesidiis. ut serventur exactius, constabilimus,
ac alias desuper concessae Nobis a Domino potestatis partes studiosa cha-
ritate interponimus, sicuti Ecclesiarum omnium, quam gerimus, solicitudo
postulat, Nosque, omnibus maturae considerationis trutina perpensis, ad
Omnipotentis Dei gloriam, rcctam, ac felicem Ecclesiasticarum rerum dire-
clionem, necnon animarum pretioso Unigeniti Dei Filii, et Domini Nostri
lesu Christi sanguine redcmptarum salutem expedire in Domino arbitramur.
§ I. Dudum siquidem, postquam fel. record. Nicolaus Papa III Praede-
cessor noster, acccpto in nonnullis Ecclesiis de earum consuetudine obser-
van, ut cum earum Praelati ad Ecclesias ipsas primo accederent, vcl cum
de recipiendis ibidem novis Canonicis ageretur, nec Praelatos admitti, nec
Canonicos alitcr recipf in iisdem Ecclesiis, nisi iurassent statuta, et consue-
judines ipsarum Ecclcsiarum scripta, et non scripta inviolabiliter observare.
er Laicos quoquc multarum Civitatum, Castrorum, ct Terrarum eum con-
suetudinis morbum in suis Potestatibus, Rectoribus. vel Officialibus assu-
"endis irrepsisse, ut ipsi Potestates, Rcctores, et Officiales ad eiusmodi
Hotestarias, Rcctorias, et Officia nullatenus admitterentur, nisi prius se Sta-
""a ipsorum locorum clausa servaturos similiter iurassent: in Statutis vero,
Jc Consuetudinibus supradictis interdum aliqua rcperiri illicita, sive impos
U», vel Ecclesiasticae libertati obviantia; ne sub tali generalilate lurandl
° IUranubus pcccandi occasio praeberetur, animarum pcriculis obsistere
JtoM, salubri sua ac gcnerali Constitutione praeceperat a quibuscumque
COntineri in praedictis Consuetudinibus, et Statutis illicita, impos-
' la- vel libertati Ecclesiasticac obviantia, Iuramenta huiusmodi nullo modo
P «entari; ac praeterea decreverat talia luramenta ea intcntione facienda,
0J ta' ut c,,'am illicita, vel impossibilia, seu Ecclesiasticae libertati obviantia
^rvarcntur, cum etiam sub tall intenlione praestari non possent absque
lnae Ma'estatis offensa in huiusmodi illicitis, impossibilibus, seu libertati
506 .„
wtoani Pontffices
»m A%sSLSsz&rrm pr"«™?*r
vanda dumtaxat licila, nossihm, „7 ,-, ^ " ,la ,urar= «rrliiH,,, T e
tarantlum i„,e„,i„„era EK,Ki"««e no '
§ 2. Rec. mem. Gregorius Pana Ytii
quas am suas desuper sub PlumS ^ "* *
ApostoUcas,^ praedictam Nicolai Praedl ' ^ qnarum
que ahas omnes Canonicas Sanct^^
tomm huiusmodi promulgatas lauT' " repr°ba,ione
efam quo ad praeferita LlaSri^? ? Ubi0Ue ab «*
d x^ Praelatis, Canonicis, et aliis suprad ct r Praetere« Praecepi,. et lofcf.
e Monasteriorum, caetensque CowH&SK """"
e Terrarum Communitatibus, et Pcr o , „' qUOqUe ^5'™*
ulla omnino luramenta illicita lS q^cumque dignitate praedilis,K
shcae, aut Decretis Con i i TVid nHni ^T™' Wl "berta,i ^
nes, confirmationes, privat,^ " r0™"''3' S'Ve ante' sive P«'**
«bicumque, ac quocuZ e tenTnorT P, admissiones> alios *»
quantumcumque temDore oh« P . ' praetextu cuiusvis ^suetudfe
slve in gene?e, siv ? j snel ^ qUae P°,ius CorruPte,a ««' «~*
Praestitis, redditis, vel exacfk ! Praes,are' reddere- vel exigere, neve super
inquietare auderent oiinnnr. e°|USque quempiam in Iudicio, vel cxtra .llud
Cta, impossibilia d IT °d°' V6' tUrbare- Ac i,,0s. qui 'uramenta ffi
Concilii obviantia exieere ^ 7 IEcc,esiasticae ''bertati, aut Decre.is did
cumque Pontificali ditnitate nr" EpiscoPos quidem- et alios quc*
et Conventus, eorumq ^ EccS ' ] *** SUSpe^di,• CaDi'l"a "*
supposuit, ac singulares ' et ,oca omn|a interdicto Ecclesiasiico
inhabilesque fecit ad oht PerSOnas Exc°mmunicationis sententia innodant
Pontifici pro tempore eS« f* obtinenda eo ipso, sibique, el Romino
non absolutionem ab evr re,axatl0nem suspensionis, et interdicli n«-
vavit. Decernens eos^ mnun,cationissententia huiusmodi perpetuo r.
commodo rei ac eratii ■ ,Urarnentum scienter praestitissenl, usu, d
vero ignorantes ad m7o °aUSa iurassent' eo ipso privatos esse; ifo»
minime feneri et . s,ltorum 'uramentorum huiusmodi obsemlion«n
quarum tenorem nr,oc Pr°Ut ,n Praefatis Gregorii Praedecessoris litera,
verbo ad verbiun inZT ■ ? PW plene' et sufficienter expresso ac *
§ 3. Porro nt ^1° Jf* vo,umus. uberius continetun
PaPa V etiam Praed Z m 6 huiusm°di emanassent, similis mem. Ph»
quibus, ne qujdquam T°\ eiusmoo*i Concilii Tridcntini Decrtt^
' q 0d ,n ,lsus pios non convertatur, in electione, pr*
<« VIo.
Rtman i \Pontificts 507
tatione, nominatkme, institutione, conlirtnatione, collatione, vel alia pro-
^one, aive^missionc ad possessionem alicuius Cathedralis Ecclesiae vel
fcneficii, Canonicatuum, aut Praebendarum, vel partem proventuum, scuad
distributiones quotidianas quoquo modo persolvi possit, strictissime, prohi-
betur inhaerens, suam hac in rc Constitutionem ediderat tenoris qui sequi-
hir videlicet. Pius Episcopus scrvus servorum Dei. Ad perpetuam rei memo-
riam. Durum nimis, etc
Omittitur Const., quia eam habes sapra, in N. 134.
§ 5. Cum autem, sicut, non sine gravi animi nostri dolore, ex quam
plurium, ac praesertim nonnullorum Ven. Fratrum Archiepiscoporum, et Epi-
scoporum ad Apostolatum nostrum delatis querelis accepimus, adco creverit
Um salutarium legum transgressorum impudentia, ut non desint, qui sive
avaritiae, quae est idolorum servitus, improbo affectu, sive ambitioso Eccle-
siasiicorum graduum cupiditatis consilio ducti, hominibus trepide paciscen-
tibus fidem habentes, et tamen Deo veraciter promittenti minime credentes,
sacras ipsas electiones, quas Sanctissimi Ecclesiae Canones, omni prava
pactione submota peragi tam districte praecipiunt, illicitis, iniustis, ac per
tot Apostolicas Sanctiones reprobatis conventionibus perelectos, quicumque
illi sint observandis, quibus Canonica Praesulum iurisdictio, ut plurimum
circumscribitur, vacantium Ecclesiarum iura laeduntur, ac ipsius etiam Apo-
stolicae Sedis auctoritas interdum violatur, temerc inquinare satagant, atque
ita abominationem desolationis in Sanctuarium inveherc, Sacrasque Ecclesiae
Dignitates ad quas olim non nisi ex persecutionis tolerantia ascendebatur,
in turpem quaestum, ac tenebrarum negotium commutare minime vereantur,
non sine gravissima Ecclesiasticae disciplinae perturbatione, fidelium scan-
dalo, ac salutis animarum detrimento. Hinc est quod Nos - qui Iibertatisr
lurisdictionis, aliorumque Iurium Ecclesiasticorum assertores in Terris a
Domino constituti sumus, omniumque Christifidelium curam superna dispo-
silione gerimus, abusus quoscumque circa praemissa introductos e medio
tollere, illisque in futurum omnem ansam praecidere, necnon animarum
pcriculis, quantum Nobis ex alto conceditur, occurrere cupientes, habita
super iisdem praemissis cum particulari Congregatione Ven. Fratrum Nostro-
^ S. R. E. Cardinalium ciusdem Concilii Tridentini Interpretum, qui rem
mature discusserunt, diligenti deliberatione de illorum consilio pariter, et
«sensu, ac Motu proprio, et ex certa scientia, ac matura deliberatione
oslns- lleque Apostolicae potcstatis plenitudine omnia, et singula prae-
"rssa a praefatis Nicolao, Pio, et Oregorio Praedecessoribus constituta, ordi-
"ata> interdicta, decreta, et respective declarata, ut praefertur, expeditasque
desuper illorum Constitutiones, seu literas supradictas tenore. praescntium
P^rpctuo approbamus, confirmamus, et innovamus illisque perpetuae, atque
"rrefragabilis Apostolicae firmitatis robur, patrocinium, et praesidium adii-
§6. Praeterea, ut eadem praemissa firmius, atque inviolabilius de cae-
ro observentur, ultra omnes, et singulas poenas in iisdem Constitutionibus,
u ''teris impositas, privationis, Dignitatum, Canonicatuum, et Praebenda-
m« anorumque Bencficiorum Ecclcsiasticorum, et quo ad Regulares, etiam
50S
Ramani Poniiffees
vocis activae. e, passivae, ac eraduum m.. ~~
cumque per eos respective oSS,^d^^
«- simiha, ve. dissimiha '"^«-h 5?!
sss contrafaclentes ips° C: ss^C;
rumcumque, quae perperam, ac 2,rsTsJ ' ' ™ '
«ftutionum Apostolicarum di posirio^ ,et ^»0"-» - 5
pracsertim Cathedralium, MetropoSZ ™teJ^,e*nu» q»an»£
vs vacatione, ab iis, ad quos elec fo Mo»«fcrion.m
sifa, seu Monasteriis ad electLe^ erS°"arum w°"«rum ipss J
Pnvilegia, et Indu.ta Apo^o Z eis' I? '
spectat, sive ante, sive post eS .nl de"?per concessa> a"t alias |JJ
fieri consueverunt, motu sctnl dTlihPraed'Clam fa,erdUm »5S
!: Panbus earumdem tenore p^ntium ^!^ ?
2! et Pr° temPore ^andocum^e s p ctbit c»i US' * ,fagn,,i' 30 °U0S **
„ n,s, conditionis, praeemincntiae ^IhTT S,a,US' gnd«'«*
Poenis superius expressis wnm L Vl**" ^™* SUD eisdeni
Romano Pontifici pro tempore J °nem' SCU reh»«one»
districte prohibemus et i„Sim ^1"*** Specia,iter
• data, seu statuta hu Jusmod an !?E2 C?pitu,atione8> P^ncs, conc,
'ationem de caetero 2° * h P qU,dem e,ectionem. se« etiam pos*
Praesumant. Z nde ot7' "V^ aUdCant °UOvis ™* -
prohibitionis formam in ^ ! de faCto contra Praesen,is «*«
irr'ta, viribusque et e w/, u * f3Cta fuennt' nu,,a> inania, invalid*.
rnomenti esse et f " Pfen,tus' et omnino vacua, ac nullius roboris,*
£7 eorum, etiamsi i,Inm:n „' neminemque ad illorum, seu cuiuslibet
«istere. vel fore dL T ** observant.am fcnerl, au. obligato*
§ 8. Quae v deCernimus' et declaramus.
' iibet iniri, condi^,, r*'0"0' SeU P°stu,a,ione huiusmodi secuta quomodc-
' «'ficem pro tcmnore l COn,,gerit» ad Nos> seu eumdem Romanum Porr
I Sedis Apostolicae lulticto^Z^™*™™ defcrri ataue ita No$lt°' 1
omnium, ef sineuloni S"D,,CI praecipimus, suspensa interim eorure
sine cuius auctoritatP -i execut,one' do"ec, et quousque ab eadem Sedt
3 confirmationis rJ ' °mnino similibus pacisci fas est, Apostolic*
2* § °. Cacterum n VC' partem recePer,'nL
supradictarum HxzJtiP™^^ "°" intendimus ea- q"ae anle h*cconln
Apostolicanun Conoi/,,. ' Qre&or" Praedecessorum. seu forsan alianin
f«erunt ullatcnus aDnrnh,,m' ^ Literarum ^rmam quomodolibct gtt»
sas remittere, vel condonar' P°enaS ea de causa Per 'rangrcssores incnr
rVu !?ecernen,es. etc.»1
mi Rom- tom- °. P. 4,2-4,6.J
w
li
b.
p »
•
RoMnt yPonlific*
509
Innocentius XII, const. Nuper, 23 dcc. 1697.
Nuper a Congregatione Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Ro-
manae Ecclesiae Cardinalium Concilii Tridentini Interpretum prodierunt
Decreta tenoris infrascripti videlicet:
§ ,. Alias super celebratione Missarum, ac prohibitione illas moderaudi,
seu reducendi absque Sedis Apostolicae licentia, necnon super earumdem
oncribus perpetuis suscipiendis, et Religiosorum numero ultra redditus, et
consuetas eleemosynas Iocorum Regularium non habendo emanarunt ab hac
S. Congregatione S. R. E. Cardinalium Concilii Tridentini interpretum, aucto.
ritate per fel. rec. Urbanum Papam VIII illi specialiter artributa, quam plura
Decreta tenoris sequentis.
§ 2. Cum saepe contingat in quibusdam Ecclesiis, tam magnum Missa-
rum celebrandarum numerum ex variis Defunctorum relictis, aut piorum
eleemosynis impositum esse, ut illis pro singulis diebus praescriptis nequeat
satisficri, et tamen nova onera Missarum in dies suscipiantur; indeque fiat,
ot depereant piae Testantium voluntates, obstricta Benefactoribus fides vio-
letur, Defunctorum animae suffragiis priventur, Ecclesiis debitus subtrahatur
cultus, ac Christifideles gravi scandalo affecti, plerumque a similibus chan-
tatis operibus retrahantur. Cumque his malis maximum inter caetera fomen-
tum praebeat, aut quod ii, qui Missas supra vires celebrandas suscipiunt,
spercnt illas brevi ad pauciorem numerum a Superioribus reductum iri;aut
quod Ecclesiis sorte pecuniarum assumpta, plerumque nuda remaneant onera
Missarum, absque ullo emolumcnto, aut quod eleemosyna pro illis celebran-
dis sit adeo tenuis, ut non facile inveniantur, qui velint huic se muneri
subiicere, et redditus Ecclesiac, aut Monasterii adeo exigui, ut Sacerdos pro
necessaria sua sustentatione novis se oneribus obstringere compellatur.
S. Congregatio Carclinalium Concilii Tridentini Interpretum animadvertens,
ucturam se rem Deo gratissimam, charitatique, ac iustitiae maxime consen-
janeam, si pro viribus satagat, hunc teterrimum abusum c Christiana Repu-
Wica convellere, atquc eradicare, auctoritate Ssmi Domini Nostri Urbani Divina
Tovidentia Papae VII, sibi specialiter attributa, infrascripta Decreta edidit.
§ 3. Ac primo districte prohibet, atque interdicit, ne Episcopi in Dioece.
""a Sy,lc"io, aut Qenerales in Capitulis Gcncralibus, vel alias quoquomodo
Jrucant .onera ulla Missarum celebrandarum, aut post idem Concilium impo-
•u- aut in limine fundationis, sed pro his omnibus reducendis, aut mode-
siah 8 3d ApostoIicam Sedem recurratur, quae re diligenter perspccta, id
modCt qU°d mag'S 'n Domino cxpedirc arbitrabitur; alioqtiin reductiones,
fem era,IOncs' comr»utationes huiusmodi, si quas contra huius prohibitionis
Ta r!"n contiRcrit, omnino nullas, atque inanes decernit.
stin- i- einde ubi Pro pluribus Missis, etiam ciusdem qualit.itis celebrandis,
PWidfa, quantuncumquc incongrua, et exigua, sive ab uno sive a pluribus
personis collata fuerunt, aut conferenfnTiTT^
Capitu.is, Collegiis, HosUlibusSbSbt W Sacerdoti^
Srcgationibus, Domibus, ac Locis Pi q ui Z ^:^°naSterlis- Conven b^
Regularibus: S. Congregatio sub £2 ^ ^
praeaprt, ut absolute tot Missae cclcbS 1?^' 'Udicii «WdJ
eleemosynae praescriptae fuerinf, ita ut a ,oPui i *, WltoB* *S
t0enSr0n' ^ ^
'orita^
Locis Piis, tam Saecu&S quam^^f8 W
gregationis, et ,nstituti, ^m^^^10^ 0r^l
ut certarum Missarum, vel anniversJorurn ,T l >■***' qU'bus indu^*
•ectis, seu Orationibus plurium M ' . Ce,cbrat,0ne' «HqaibJS
satisfiat. P 'Um M,ssar"ni oner.bus in futurum suscipie*
prohfbet toSS^rS st" j*? 3b — vote
ne eandem Missam alteri 21 1 ,T ebra,,dam cum "rta elccmo^
dam committat. ' P ^ C,USdem el«mosynae sibi retenta, cdebi»
§ 7. Praeterea ne in Eccle«ui«: in „. u
iniposita sunt, Sacerdotes i ,*t l * * °nera Mfssarum ''" W*™
res reddantur. quod onera huLl^ adimp,endis ^pidiores, ac scgw
-»ncta: statuit, atque decTrn» ?,t C - ""^ 8Ut pam sint U,i,ita,ew
»uli8i Collegiis, Hospitahhu ' sl PeCUmae' ac bona «"obilia Ecclcsiis, ^
Conventibus, ac Locis n ' S°C,etat,bus> Congregationibus, Monasle*
••"orum personis in iZ^l^ SaeCU,aribus. Reguhribu^
Missarum celebrandan Z l ■■ ? ter acquirenda cum onere pcrpeir
■'ngressu Ecclesiae inso f 1 3 "S' qU°S Perti"et' sub poena in,erdicli *
deponi debeant penes Aedl ,"C,,rrenda a die rea,is acquisitionis, stata
idoneam, ad effectum M Sacram- veI personam fide, et facullatibo
in bonis immobilibus fruSw- lUomm Pret'*Um quamPrimum inves,ia,di
ris, quod fn,s annexm CUm exPressa, et individua mentione or.
Apostolica dcineeps al " reperilur- Ac si eadem bona immobilia auctoriafc
u< supra, deponi atn.rr 2°?^ eorumdem pretium, sub eadem pocn»
dem oneris repe««o ♦ 8 stabilibus Mdem fructiferis cum *>
Congregatio quibusvis r„ ?'!° annexione converti debeat. Ad hacc Sfc
necnon omnibus et sin " p ' ?0"e^iis' Societatibus, et Congregatibnib.
larium, quarn rL,,uI Ecc,esia™rn, ac Piorum Locorum, tam Saeo*
Prohibet, ne in DO, P Supcrioribus' veI «Hta ad quos pertinet, districfc
Sacculares ouiflo11"1 perpetua suscipiant Missarum celebrandi-
vero sine Generalis v <} P ■ P'SCOpi' vel eius Oeneralis Vicarii; Regulr
concedenda- alfooidn q r°vincialis consensu, et licentia in scriptis. et gr*'
«crit, ab ingrcssu FcHr. iS' qi" huiu* Prohibitionis transgressor d&
Privationis omnium Ci«- ,nterdictus & eo ipso: Regularis vero p<*<*
^tis ad alia de eaetem '0rum' W*c <nnc obtinebit, ac perpetuac inhab-
«lcclaratione incurnt p. ° nda, vocisque activae, ac passivae, absque alu
• • tieemosynas vero manuales. et quotidianas pro AW*
Romani Pontifices
511
elcbrandis ita demum iidem acciperc possint, si oneribus antea impositis
ito satisfeccrint, ut nova quoque oncra suscipere valeant, alioquin omnino
Ibstineant ab luiiusmodi clemosynis, etiam spontc oblatis in futurum reci-
niendis, et capsulas auferant ab Ecclesiis cum inscriptionc illa < Eleemosyna
proMissis*, vel alia simili sub iisdem poenis, ipso facto incurrendis; ne
Fideles hac ratione frustrentur.
§ 8. Episcopus vero, seu eius Vicarius, aut Oeneralis, vel Provincialis,
ubi dc licentia pro perpetuis oneribus fuerint requisiti, in singulis casibus
diligenter inquirant, de singulis Missarum celebrandarum obligationibus, cui-
que Ecclcsiae, Monasterio, aut Loco Pio incumbcntibus; nec antea assensum
huiusmodi, aut licentiam praebeant, quam eis legitime constiterit, illius Sacer-
doles tam novo oneri suscipiendo, quam antiquis iam susceptis satisfacere,
posse, praecipuamque rationem habeant, ut redditus, qui Ecclesiis. et Locis
Piis relinquuntur, omnino respondeant oneribus adiunctis secundum morem
cuiuscumque Civitatis, vel Provinciae, intelligantque, si in re lanti momenti
desides.aut negligentes fuerint.in novissimo die se huius praetermissi muneris
rationem esse rcddituros.
§ 9. Postremo Illustrissimi Patres non sine gravi animi dolore intelli-
gentes mala fere omnia, quae Regularem disciplinam evertunt, ac praecipuc
nimiam hanc facilitatem fovent, in oneribus Missarum supra vires susci-
piendis, veluti ex infecta radice, pullulare ex maiori Regularium numero,
quam ferant redditus, et eleemosynae cuiusque Monasterii, inhaerentes Sum-
morum Pontificum, ac Sacri Concilii Tridentini Decretis. hac de re editis, San-
ctissimi Dom. Nost. auctoritate praecipiunt, ac mandant omnibus, et singulis
Oeneralibus, Provincialibus, Commissariis, Ministris, Praesidentibus, Abbati-
bus, Prioribus, Praepositis, Guardianis.Vicariis, et quibuscumquc aliis Superio-
ribus Monasteriorum, Conventuum, ac Domorum Regularium, bona immobi-
liapossidentium, vcl non possidentium, cuiuscumque Ordinis, Congregationls,
et Instituti existentium intra fines Italiae, et Insularum adiacentium, ut singuli.
Jd quos pertinet in qualibet Provincia, adhibitis duobus, aut tribus Regula-
ribus sui Ordinis, vel Congregationis probatioribus, et rerum usu peritio-
nbus, bona immobilia, census, redditus, et proventus omnes, consuetas item
eleemosynas, et obventiones tam communes Monasteriorum. Conventuum
et Domorum eiusdem Provinciae. quarn etiam singularibus personis Reli-
posis assignatas, seu pcrmissas in communem usum deinceps conferendas
ecem annorum imrnediate praecedentium habita rationc diligenter, et mature
fccognoscant, iis omnibus detractis, quae reparationcs, praestationes. gran
ines. sterilitates, aliave cuiuslibet generis onera, consucverunt absorbere,
«lUe omnia scripto fideliter exarata, idcm Supcrior, cuius interest, in
kMk° Capitul0' scu Congregationc Ocnerali, vel Provinciali coram tribus
uaicibus ab ipsomet Capitulo, seu Congregatione deligcndis proponat, qui
«"nputatis huiusmodi redditibus, eleemosynis, et obventionibus universis,
"neribus, ut supra dctractis sedulo cxaminent, quot Religiosi homines
«nnumeratis etiam Laicis. aliisque necessariis wrvientibus In unoquoque
onastcrm. Conventu. et Domo Regulari iuxta Rcgionis, et proprii Instituti
°rem' vic,»m, ct vestftum, et medicinalia in communi hftbentcs, compe-
512
Ronutni Pontiftces
tenter valcant sustentari. Timi eoruimi. u -
narum, et onerum praecfsam nntJ "• bonorum. reddituUm .
exhibcant, ut fa uJdllfc^r 0™*^ **** ^
sterii, Convenfus, ac Domus Re™ar s ftEf """^ F^
earum tantum personarum numerus Pa llT qUaqUe P"*S 2?
quae redditibus, eleemosvnis ~i " , m CaP'Wlarium voto T -
possin, Ne vero S535?£ fcTSS? "* Ut ~«5fc
Wam quoquomodo augere, etiam nr! T "° ,eneant"r, nec possioi
Sacrae ipsius CongregaL, i M8r,M reddi,u»<" ^
dicta omnia in praefixo termr™ buPeriores autem huiusmodi qui «L
P-scriptum, ^sZToTu^ ™! "S £
Offtciorum. quae tunc temporifobS 7P Vd privation,s °""»'«»
ad pn.nl. suae Religionis Ofl d, e ' TtqUe aC"Vae' et ******
eo -pso incurrere, atque aIH S„ '"habimafi« P^petuarn poen^
po7^ saq&^ Aposto,ica fn%"
Societas Religiosorum L R^1tI^iUm, Conven,us. Domus, Congregaliovel
ad M requlslta, ln sTngu^ iF^ "J**1^ "isi *
Mon«chi.«euRellglosldeirL TSmod;i/oc,s dl«odecim saltem Fralres, aul
ctis omnibus, ut supra L~hl v redd,,,bus' et consuctis eleemosynis dein-
scriptum Decrcti felic l ' competenter sustentati valeant ad prae-
Monasleria, et loca toZS^f"*? XV' haC de re edi,i" '
g«osi, ut supra sustentari . posi nac recipienda, in quibus duodecim Reli-
bitaverint Ordinarii Lod v2 mhabi,are non poterunt, et actu non inhi-
tioni subiecta esse intelligantur C°rrec,ioni' atq-ue omnimodae iurisd-c-
eadem Sacra toZnnn!?™? ignorantla a quoquam praetendi possit, voluil
Sancti loannis Uteranensk praesen,es Ordinationes in Valvis Basilicarum
Campi Florae, ut moris 2 „ . r,nc,p,s Apostolorum dc Urbe, ac fn Ade
afficfant, ac si uniculou, 2 f.e omnes' ad auos Pertinet, ita arctent, el
§ »* Utque earZL a',ter '""'"^ fulssent-
alicuius Notarii publici IH prfesent,um transumptis, etiam impressis manu
siastica constitutae mu„rS ' Ct sigitto Personae in dignitate Ecclf
'bus adhiberetur, si farZ\ . !" Pr°rSUS fides adhibeatur, quae praesen-
h,M 1625- - Cosmus SSLT?^1 Ve' °S,cnsae- Da,,,m Romae die 2'
*ationfe Secretarlus. Urd,na,,s de Torres. - Prosper Fagnanus S. Congre-
P" Cl RCg"' 17 'M* ,622- § 2. - Bull. Ron... tom. 5, V, p. 47, 48.
Romani Pontifices
513
Excitalis autem super praemissorum Decretorum intelligentia, seu inter-
pretatione infrascriptis dubiis, prodierunt a memorata Congregatione simili
auctoritate illi a praefato Urbano Papa VIII specialiter attributa responsiones
seu declaraliones inferius apponcndae.
Supcr prirao Sacrae Congregationis Decreto de celebratione Missarum,
quo prohibetur, ne Episcopi iu Dioecesana Synodo, aut Oenerales in Capi-
lulis Oeneralibus, vel alias quoquo modo, reducant onera illa Missarum
celebrandarum, aut post idem Concflfum imposita, aut in limine fundatio-
nis. Quaeritur, quid si legatum sit ita tenue, ut non sit, qui velit onus illi
iniunctum subire, et si recurrendum sit ad Sedem Apostolicam pro modera-
lione oneris, totum, aut fere totum insumendum sit pro expensis ad id neces-
sariis? Et quid, si permittatur Episcopo in fundatione, ut possit huiusmodi
onera moderari.
Secundo, An super secundo eiusdem Congregationis Decreto, quo cave
tur, ut celebrentur tot Missae, quot ad rationem tributae eleemosynae prae-
scriptae fuerint. Quaeritur, an verba illa (praescriptae fuerint) intelligenda
sint de praescriptione facta ab Offerente, vel ab Ordinario?
Tertio, An cum Ordinarius praescripserit elcemosynam congruam iuxta
qualitalem Loci, personarum, ac temporum, Saccrdotes accipientes stipen-
dium minus congruo, teneantur Missas IIIIs ab Offerente praescriptas celc
brare?
Quarto, An Sacerdotes, qui tenentur Missas celebrare ratione Beneficii,
seu Cappellae, Legati, aut Salarii. possint ctiam manualem eleemosynam,
pro M.ssis Votivis, aut Defunctorum rcciperc, et unico Missae Sacrificio utri-
que onen satisfacerc?
Quinto, Posito, quod Testator relinquat, ut celebrentur pro eius Anima
cenlum Missae, absque ulla praescriptione eleemosynae. Quaeritur, an libe-
ram sit haeredibus, eleemosynam sibi bcne visam praescriberc, an vero cadem
feemosyna praescribenda sit ad Ordinario.
Septmio, Super quarto eiusdem Congregationis Decreto, quo prohibe-
ttd I M-0tl' qU' SUSCepit Missa'» cclebrandam cum certa eleemosyna, ne
co" C. sam alteri' P*rte eiusdem eleemosynae sibi retenta, cclebrandam
ut reT' Quaeri,ur' an permittendum sit Adniinislratoribus Ecclesiarum,
_ meant allquam eleemosynarum portionem, pro expensis manulentionis
'■esiae, altarium, inservientium, paramentorum, luminum, vini, hostiae,
C1 similmm?
tur in C|-r°' A" h0C Decretum 1'abeat locum tn Beneficiis, quae conferun-
teneat s 'deSt' a" Rector Beneficii. qui Potest Per alil,,n celcbrare,
ficii? Cerdoti celebranti dare stipendium, ad rationem reddituum Beue-
solitaDeC'm0' A" Sacerdotes, quibus aliquando offertur eleemosyna maior
lis. qiiih Cj!ebrat,one Missae, dcbeant dare eandem integram cleemosynam
bu'wi«-US ,ssas celebrandas committunt; an satis sit, ut dent cclebr.:iiti-
Undm°Sy,,am consUetam?
cactcra Tl™0' Super quinto ciusdem Congregationis Decreto, quo inter
lUltur pcr haec verba: eleemosynas vero manualcs, et quotidianas
514 r>
Romani Pontifices
Mfl.
M,.
pro Missis celebrandis tta demum iidem accinere^Tw
.mpositis ffa satisfecerint, ut nova quoque one ' 0L „ ? ' Jnb
a stmeant ab huiusmodi eleemosynis
P-end.s, et capsulas auferant etc. Quaeritur, a„Lc DeCr /
Decimoqumto, An Administratores Ecclesiae nn!l' . •
cursus, possint eleemosynas pro Missis SSndET? Cdwoflon^-
sis. non nisi post longum J^AS^SS^^
s.ae e devotio ac concursus Fide.ium, ut aiu^ 3LS£j
et singuhs Ecdcsiarum et P nrl T C°n^Uonib^ "ecnon omnfc,
steria ^'etc" hZfS"1"™1 °n ^0"* * nU"ibl reci>'an,ur
Decretur p IxLe ^ T" " ^ ^1"^' ad °Uam «* restricto
ccreium prox.me antecedens, an vero etiam extra Italiam.
Declarationes, seu Responsiones ad sapradicta Dubia.
iflrifriM ^?8"?8 <i0 Cardlna,ium Concilii Tridentini Interprelum, auc.c-
nus propos.ta, ad hunc modum respondit, videlicet:
on,rk dlPr,mum- Et si ,egatu'» sit adeo tenue, nihilominus pro reduclione
XnnYl Pra' TP°Siti' aD iis' ad ^uos Pertinet, Sedem Apostolicam cs*
VqUae abSqUC U"a imDensa id Statuet, quod magis in Domino e
e esse .uoicaver.t: verumtamen, si in ipsa Beneficii erectione expressecai-
h»nr faS « piSC0D0 iniunclum °"us reducere, et moderari, legcr
hanc fundatioms, quam Decreta hac de re edita non sustulerunt, csse vaU-
aam, et observandam.
m«J™ SeCU"dum- Esse '"telligenda de praescriptionc facta ab eo. qui ele^
nnm, m ' ' "0n autem ab 0«»nario: quod si tribuens eleemosynnn.
numerum M.ssarum celebrandarum non praescripserit, tunc tot Missas cele-
orar tiebere, quot praescripserit Ordinarius secundum morem Civitatis, «1
rrovinciae.
Ad Tertium. Teneri.
R nJ£i?^T Saccrdo,cs' q«ibus dicbus tenentur Missas celebrare ratior*
sattsJaccrc suscePe™t> non posse cadem Missa utriquc obHP**
cssctb CenSUit' Ubi nU,,ani certam eleemosynam Testator rriiqu";
2^s jr° praes^rib^dani eleemosynam congruam, quae respond'*
onenbus M.ssarum cclcbrandarum, secundum morem Civita vel Provina*
515
Ad Seplimum. Kesponcm, pcrmitieiuium non essc, ut Epclcsiae, ac loca
pja, seu illorum Administratores, ex elceraosynis Missarum celebrandarum
ullam, utcumque miuimam portionem retineant ratione expensarum, quas,
subeunt in Missarum celebrationc, nisi cum Ecclesiae, et loca pia alios non
hibeni redditus, quos in usum earumdem expensarum erogare licite possint,
ci tunc quam portionem retinebunt, nullatcnus debere excedere valorem
exocnsarum, quae pro ipsomet tantum Missae Sacrificio neccssario sunt
subeundae, at nihilominus co etiam casu curandum esse, ut cx pecuniis,
quae supersunt, expensis, ut supra, deductis, absolutc tot Missac celebren-
tur, quot praescriptae fucrint ab Offerentibus eleemosynas.
Ad Octavum. Non habcre locum, scd satis essc, ut Rector Beneficii, qui
potest Missam per alium celebrare, tribuat Saccrdoti celebranti eleemosynam
congruam,secundum morcm Civitatis, vel Provinciae, nisi in fundatione ipsius
Bencficii aliud cautum fuerit.
Ad Dccimum. Debcre absolute integram eleemosynam tribucre Sacer-
doti celcbranti, nec ullam illius partem sibi rctinere possc.
Ad Undccimum. Rcspondit non prohibere absolute; ac propterea, etsi
oneribus iam susceptis non satisfecerint, posse tamen nova etiam onera susci-
pere Missarum cclebrandarum, dummodo infra rnodicum tempuspossintomni-
bus satisfacere.
Ad Duodecimum. Quamvis onera suscepta infra modicum tempus adim-
pleri nequeant, si tamen eleemosynam pro aliarum Missarum cclebratione 1
id sciat, et consentiat, ut illae tunc demum celebrentur, cum susceptis
oneribus satisfactum fuerit, Decretuni non prohibcre, quo minus eo casu
eleemosyna accipiatur pro iisdem Missis iuxta Benefactoris consensum ccle-
brandis.
Ad Decimumquintum. Non posse nisi dc consensu eorum, qui eleemo-
synas tribuunt, ut supra in responsione ad Duodecimum.
Ad Dccimumscxtum. Cornprehendi etiam privatos Sacerdotes.
Ad Ultimum. Haberc locum extra Italiam.
Cosmus Cardinalis dc Torres.
Prosper Fagnanus Sacrae Congregationis Secrctarius.
Cum autcm super praemissis diversi irrepserint abusus, illorumquc occa-
s>one, quamplures querelae, et rccursus ad Apostolicam Scdcm pervenerlnt,
wpiens cadcm Congrcgatio Cardinalium Concilii Tridentini Interpretum
nmusmodi detestabiles abusus c Christiaua Rcpublica pro viribus evellere,
jc opportune providere, ut sublatis fraudibus, ac emendata negligcntia piae
uisponentium, seu Bcnefactorum voluntati fides llllbatfl servetur, Defuncto-
anil»abus integra, et prompta praestentur suffragia, itidemque Deo
"laior gloria, et Ecclesiis praestantior cultus reddatur, pracvia auctoritate
P^ SSmum D.Nostnim Innocentium Divina Providentia Papam XII ei spe-
«Iter attributa infrascripta Decreta, prius in particulari nonnullorum ex
pracfatis Cardinalibus per Sanctitatem suam deputata, et postea in generali
1 Addc: offerens.
516 Romani Pontifices
huiusmodi Cardinalium Conereiratinn^ ^7*. ~ *
gnita, examinata edidit. grCgal,0ne mat^e. et acCurate ^ ^
§ 16. In primis, praeinserta Decreta cum nM • '
n.bus plenissime, et amplissime approbat clS i,,0r,"n ^
et singula ibidem contenta, et ex^L^T^ * ''""^ °'"
statuit, ac ab omnibus, et singuHs 2 ,am Z ?' mcHori **o C£
expressione dignis penitus ofJ^CToZSi * ^1^1
decernit, sancit, et praecipit. omnlmodae executi0„i denu^
- maiori,utp^
«one» intentionibus, seu Uioi,^
jonem omittunt sub malitiosa, vel irrat onab li 1 M'SSarUm *
honem, vel reductionem a Sede AooZuT P° earumdem condon,-
Fabrica Sancti Petri de Ur^obttnlSN^,fc,«*
tum quoscumque alios, qui post I a .in ?Z * i * at'° praefa,a eosder
rint offendere, certiores fie , et „£„ L » ^*?**1 3DUSUS ausi *
nes, et reductiones ab eadem Sede nonn. ' "S* Praefa<as COndo"^
commiseratione: compositioL ve ^ a 1 *Ya,,0"abiIi «««. * ^
et Privilegiis, nonnisi ex ^m^^Z^T^^^
nls, et praesertim cum illa « dun»Z0 ' ^ °Ppor,i
compositionan, alias zratia Znl^T "°n °mlserint ani™ ***
solere; q.K^pmpter ,f ^us fmni? ' admi"'" consuevisse, d
da.ur, memorata i^"0°SS n P°Stemm hisce Praete*"^ praec.u
mosynarum, sive in tot s Z T ^ °Pinio"es' ™ spes.acele,
mm Missarum usum eu sa t Jl" ^™0™ ft a'iUm' m'am
indirectas, immediaTas L i 1°"™' Ct ^38™1"^ alias directas, vd
declarat pro^s i t'l , CO"lrave""°"es. seu circumvenliones
oamnat, et taterdiSt ' ,^,UStaS, et i,licitas' i,,as^ue omni"° reProb^
onera§ Ml;saZq,sunrUiUSm°di aDSUrda ex eo P,erum°.ue P™enian(, quod
rium Ecclesiarum 2? m qUTC,,inque ,Um Saec««»rium, tum Regub-
Mles, tumTtS 1 , CapitU,a' ne ouera- seu «isaaa tum tempo-
snscipiant Zue^d £f*qWU? satisfactioni irnpares fuerint, quoquomodo
ncere^empemue fa foT ^ teneantur Mmm'
Pcrpetuorum, et ZSSSfii * °bV,"° TabeUiUn °nerUm
rum, quorum in,T L'ter,S PersP''cuis, et intelligentibus descripto-
Posse crediderin " ^i80' SCU UUl dumta«t> et non ulteriora adlmptat
"-mporales, sive ma7u f debuerint- alias Missas, sive perpetuas, sive
reclpere, seu acrpm PCr Se' vel per 'nterpositas personas quoquomodo
i" eadem Tabdla s mTt0mnin0 desistant> sc" abstineant, et uiterius toli asa
c» celebrandis imnire" eXprimant sese> Propterea aliis Missis accepUndls.
'n corum altw^Tn Jfl^^^ PadtCr in Sacrario duos Libros rcfinelft K
manuales. ct tim f\Z a 0nm PcrPetua, et temporalia, in altero aulem Mi**
Miorom, quam tetanim adimplementum^ ct eleemosynas
Romant Pontificcs
517
dislinctc, ct diligcntcr annotare, ct annotandas, seu annotanda curare, singulis-
annis de supradictis adimplementis, cleemosynis, et oneribus pariter exa-
ctam rationem suis Superioribus reddere, ac omnes, et singulas rationes huius-
modi in praefatis respective Libris simili distinctione, et diligentia, tam pracfati
a quibus rationes debent rcddi, quam Supcriores, quibus reddendae erunt,
describere, seu annotare, sive describendas, vel annotandas respcctive curare,
§ 23. Meminerint igitur, et satagant Ordinarii, ut a personis, et tn Eccle-
siis quoquomodo etiam in vim Decretorum Concilii Tridentini sibi subiec-
tis? Missae ea, qua par est, fidc, et diligentia celebrentur, et cuncta, et singula
Decreta huiusmodi omnimodae executioni demandentur, nedum iustitiam
recurrentibus, seu instantibus recldentes, sed ex officio tum in visitationibus,
tum in aliis actibus, et modis, quos expedire, et convenire toties, quoties
iudicaverint inquirentes, ne aliquid committatur, pervertatur, differatur, vel
omittatur, quod his omnibus, et singulis Decretis adversatur.
§ 24. Caveant etiam respective omnes Regulares tum Subditi, tum Supe-
riores quicumque nedum Locales, sed etiam Provinciales, et Generales, ne
Missarum celebratio, et omnium Decretorum praemissorum executio, cum
pemicie propriarum animarum, cum praeiudicio illarum, quibus Missae sunt
applicandae, et cum magno Christifidelium scandalo quoquomodo omittantur,
differantur, negligantur, seu pervertantur, alioquin ultra propriae conscientiae
onerationem, poenam privationis vocis activae, et passivae, ac graduum, et
officiorum, quae obtlnent, necnon inhabilitationis ad huiusmodi gradus, et
officia obtinenda prorsus incurrant.
§ 29, Non obstantibus quoad suprascripta omnia, et singula in huius-
modi Dccretis contenta Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis in
favorem quarumcumque personarum, atque Ordinum tam Mendicantium,
quam non Mendicantium, Militiarum etiam Sancti loannis Hierosolymitani, et
Congregationum, Societatum, ac cuiuslibet alterius Instituti etiam necessario,
ct in individuo exprimendi, Ecclesiarum, Monasteriorum, Conventuum, Colle-
giorum, Capitulorum, Hospitalium, Confraternitatum, et aliorum quorum-
cumque tam Saecularium, quam Regularium loqorum, necnon illorum etiam
iuramento, confirmatione Apostolica, vcl quavis firmitate roboratis Statutis,
ct consuetudinibus etiam immemorabilibus; privil^iis quoque, indultis, ct
Hteris Apostolicis etiam mari magno, seu Bulla aurea, aut alias nuncupatis
sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis etiam dcrogato-
riarum derogatoriis, et insolitis clausulis, necnon irritantibus Decretis, etiam
motu proprio, et ex certa scicntia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine,
ai't alias quomodolibet, etiam per viam communicationis, seu extcnsionis
concessis. et itcratis vicibus approbatis, et innovatis, etiamsi pro illorum suf-
•icienti derogatione de illis, eorumque totis tenoribus, et formis specialis, et
'ndividua, ac de vcrbo ad verbum. non autem per clausulas generales mentio,
seu nuacvis alia expressio habenda, aut aliqua alia exquisita forma servanda
jssct, tenores huiusmodi, ac si de verbo ad verbum, nihil penitus omisso, et
f°nna in illis tradita obscrvata, inscrti forent, pracsentibus1 adversantur, illis
1 At,de: pro expressis habcus, eisdem quatenus praesentibus-
518
Romartl Pontifices
alias in suo robore pemansuris Sact» n „ 7.
Tra„Spo„li„ae Sa„c ae Ro„ Eccl "Si2?'S "^1"1 Til"» Sa„claeM,.
e exam.nata, ac in vim Apostolicac aue SfcSL* "„ ma,ur«* %*
cal-ter, ut praefertur. attributae peracta " " ,h T Co,*re*ali^
Pfcrea perpetuo, et inviolabni^
mun.mme roborare volentes, Motu ToZTo n" n T C°nstituti°™ nos£
hoc oblatae petitionis instantiam, seu e£ eVrsCienrCU,USqUam "°bis^
"one, deque Apostolicae potesta is plenitudL, ' Ct '"a,Ura dclil**
que et singula in eis contenta, ^ ^ 1^'"^ ^ •*
confIrmamuSj et approbam h^£SZ 3UC °ri,a!e A"os*
••cae f.rm.tatis robur, et efficaciam J,um °,a°"ls' et "Tefragabilis Aposto
rafione, ac potestatis ple £3 ne JSS^ ^!"'"10 "^' *
Decretis contenta, de novo st tuin « °mn,a' 61 8,'ngula in su"radk
bus, et quibuscumque, XX^£SPT^ * ^™™*' * ab °™
et perpetuo servari volumus sanctn' < ^ dl*nis Omnlno
§ 31. Decernentes etc ' * mandan,us-
[Bull. Rom., tom. 9, p! 464-471].
261.
'nnocentius XII, const Emanavit, 6 sept. l6p8.
S- R^rSdinS L Con*rceal,'one Venerabilium Fratrum Nostrorun,
"•«m IwSStTcK^ --uitationibus Episcoporum, « R*.»
modernos ArchieDiscon ,m r ,Urisdictio»'s inter Vcnerabilcs FrallW
dilectos filios Re^STPaB'aShTn'' Cf EPiscoPum Lerien. ex una, necnon
mm tenoris, T k^T"^ CX a,,era P*rtibus verle",c' Dccrf"
mter Ardu JsLnZ n l CeL 'n Causa Lusitana '"risdictionis vertentt
tffatti* ciusS lf * 5*"» Lerie* CX «• —
et Episcopo declarari \ f °X ^ instantibus dfctfa Archicpiscopo,
laribus ad Conf^i» ' ^P,SC0P' Possint in sua Dioecesi prohibcre Regu-
vel'ab Episcopis Se aPPr°ba,,'S 30 Antecessoribus Episcopis,
slne ipsorum „„„, ' U.oeces.s, ne amplius Confessarii munus cxerceanl
et contra RcguhnVE^ el ,icentia' non obstante Bulla CruciaUe,
surw, c a|ia8s canonic ereSS°reS procedere valeant ad suspensionem, Cen-
Reverendissimorum S P Sacra Co"grcgatio Eminentissimorum, d
scoporum, d Remilarium rd,naKum "egociis, et consulfationibus Epi-
Serenissimum Lusitani-,. ' DraeP°sjta. ai«dita relatione Nuncii Apostolici apud
«mae RCgem residentis, referente Eminentissimo Collo-
Romosu Pontifices
519
n
ac
. censuit# et declaravit, servandam esse omnino Constitutionem Septi-
mam sa- me.' Clementis X quae incipit Superna etc1 non obstante Bulla Cru-
ciatae, quae in hac materia nihil novi Iuris induxit, nequc quoad Poenitentes,
Cl ' ' qUoad Confcssarios, prout pracsentis Decreti vigore scrvari mandat,
c praccipit. Romae 1 1 aprilis 1698. - G- Cardinalis Carpineus. - l D. Archic-
piscopus Athenarum, Secretarius.
§ 1. Cum autem sicut pro parte Archiepiscopi, et Episcopi praedicto-
rum Nobis subiude expositum fuit, ipsi Decretum huiusmodi, quo firmius
subsistat, Apostolicae Confirmationis Nostrae patrocinio communiri pluri-
mum desiderent, Nos ipsos Archiepiscopum, et Episcopum specialibus favo-
ribus et gratiis prosequi volentes, et eorum singulares personas a quibusvis
excommunicationis, suspensionis, et interdicti, aliisque Ecclcsiasticis senten-
tiis censuris, et poenis a Iure, vel ab homine quavis occasione, vel causa
htis, si quibus quomodolibet innodatae existunt, ad effectum praesentium
dumtaxat consequcndum harum serie absolventes, ct absolutas fore ccnsen*
tcs, supplicationibus eorum nomine Nobis super hoc humiliter porrectis
inclinati, Decretum pracinsertum auctoritate Apostolica tenore praesentium
approbamus, et confirmamus, illique inviolabilis Apostolicae firmitatis robur
adiicimus: salva tamen semper in praemissis auctoritate mcmoratae Congre-
gationis Cardinalium.
§ 2. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 9, p. 483].
262.
Innoccntius XII, const. Nuper a Congregationc,
24 apr. 1699.
Nuper a Congregatione Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Car-
dinalium Concilii Tridentini luterpretum emanavit supcr quodam dubio pro
parte Venerabilis Fratris moderni Episcopi Pistorien., et Praten. Congrega-
«ioni huiusmodi proposito, Decretum tenoris, qui sequitur videlicet: Pisto-
nen. Praten. Cum Parochi Ecclesiarum Pistoriem, et Praten. inter varias opl
"iones Doctorum involuti negligant in dies celebrationem, et rcspectivc
applicationem Sacrificii pro Populo iuxta dispositionem Sacrorum Canonum,
et Concilii Tridcntini, Episcopus ad consulendum, nedum propriae, verum
ctiam dictorum Parochorum conscientiac, supplicat declarari: An Parochi
ttncantur omnibus diebus fcstis applicarc Sacrificiurn pro Poputo, sivc non?
Die 14 februarii 1699. Sacra Congregatio Eminentissimorum S. R. E. Car-
dinallum Concilii Tridentini Interpretum ccnsuit, dandas esse resolutioncs
alias hac de re editas, et signanter in Nullius Nonantulan. Ernincntissimo
Abbati 30 augusto 1698 tenoris, ut infra: Cum praecepto Divino iis, quibus
animarum cura commissa cst, mandatum sit pro ovibus suis Sacnficium
1 Cf. N. 246. " J " >< S '
1 *
520
Romani Pontifices
«cii prdposito, et mp^T^^^ h dubto.^fc*i:
verbis concepto: ^ PanSj^ die 10 «B iSSz^i?"" ^
Parociuanis t ZTd^ *
Cruam, sive non? Sacra etc iuxt , T^' rf sfc faT^
posse eisdem diebus aliam a''aS dec,arariones 2S t * *
ClUS' s" F-Nuphus Secretarius. L Card,nal,s Sacripan,es ft£
teUSS 22SSr»Jft Episcopus Nobis ***** «p**
^olicae confinnationis ? el Serve,ur «22 £
Nos specialem ipsi gp^ ^C?JS.C°n,,,n,,,,lri p,Uri™£
excommunicationis, suspensioms Tln e d ZtiT*' T** 3 **5
, censuns, et poenis a lure, vel ab to ' in"/ ""^ Ecdesias,ici*
J** ■ quibus quomodolibe innodatus .1 r^T °CCasione' vcl «*
•umtaxat consequendum, harum serie abso, ' 5 *
sentes, supplicationibus eius nomin^ Nn • ' * a°S°,Utum fore »
nchnati Decrelum praeinsertum (odt af f ^ h°C <™*
approbamus, et connm^m^n^L^^ ■««*■
adncmus; salva tamen semoer • 'S AP°sto!icae firmitatis robur
gationis Cardinalium. P Draem,ss's auctoritate memoratae Cong*
§ 2. Decernentes, etc
IBull. Rom., tom. 9, p. 501].
Innoccntius XII con^ ^
* const* Cl"" s/cirf, 19 apr. ,7oo.
rabiiiurrT Fra^m^EDi^n^ I""" Nosfri do,ore ex nonnullorum Vene-
eonscientiac Virorum dehfi0"1'" m Por,uga,,''ae, et aliorum timoratae
revixerit, ac fn dies nn.rk , qUere,is ac«pimus, in Regno praefato
UrbaniVlH^ctClemen^YiD at opinio Der quasdam fel. rec.PaullV,
rum Constitutiones „een£ K°manorum Pontificum Prnedccessorum Nostro-
Cardinaliurn Concilii Tr h° V ? ^"^egationum tunc existcntium S. R.E-
s">tationibus Episcopor mu ""p 1,CrPre,Um* *C reSPCC,ive »,eg°,iis' et C°"
damnata. ac reprobata Z\ Re?ular,"m Praepositorum Decreta dudun,
' QUa ,nn,x' Pkrique illarum partium Privilegia, «
1 Const. Alias 24 t\
] Cf. N. 208. ' UCC' I608' " B»»- Rom.( tom. 5, III. p. 352, 353.
Cf- N« 246.
Romani Pondfites
521
IndulU pcr Litcras Apostolicas pro Cruciata Sanda emanatas, scu, ut vocant,
Bullam Cruciatac, ita intelligenda esse existimant, ut facuttas in Literis, scu
Bulla huiusmodi Christifidelibus attributa confitcndi peccata sua cuilibet
Confessario per quemcumque Ordinarium ad Confessiones audiendas appro-
bato, locum habeat, et habcre censeatur, etiamsi is non fuerit Ordinarius
loci, in quo confessiones praefatas excipi contigerit: hinc est, quod Nos ex
debito Pastoralis Officii, quod humilitati nostrae mcritis licet, et viribus
longe impari commisit Divina dignatio, animarum periculis in re tanti mo-
menti, qualis est sacramentalis confesslo, quantum Nobis ex alto conceditur,
paterna charitate occurrere cupientes, necnon Constitutionibus, ct Decretis
supradictis inhacrentes, de Venerabilium Fratrum Nostrorum ciusdem S. R. E.
Cardinalium, primum quidcm supradictis negotiis, et consultationibus Epi-
scoporum et Regularium praepositorum, subindc vero etiam aliorum in tota
Republica Christiana contra haereticam pravitatem Oencralium Inquisitorum
a Sede Apostolica specialiter deputatorum, qui opinionem praefatam ex intc«
gro examinarunt, remque totam mature discusserunt, consilio, ac etiam motu
proprior ct ex certa scientia, et matura deliberatione nostris, deque Aposto-
licae polestatis plenitudinc tenore praesentium decernimus, et dcclaramus,
Bullam Cruciatae Sanctae nihil novi Iuris induxisse, nullumque privilegium
continere quoad approbationem Confessariorum contra formam eiusdcm
Concilii Tridentini, et pracdictarum Constitutionum Apostolicarum, adeo ut
Confessarii tam Saeculares, quam Regulares quicumque illi sint, in vim dictac
Bullae Cruciatae a Poenitentibus ad audtendas corum Sacramentales Con-
fessiones electi, nullatenus confessiones huiusmodi audire valeant sine appro-
batione Ordinarii, et Episcopi Dioecesani Loci, in quo ipsi Poenitentes
degunt, et Confessarios eligunt, vel ad excipiendas Confessiones requirunt.
nec ad hoc suffragari approbationem semel, vel pluries ab aliis Ordinariis
aliorum locorum, et Dioecesum obtentam, etiamsi Pocnitentes illorum Ordi-
nariorum, qui Confessarios electos approbassent, subditi forent; Confessio-
nes autem aliter, et contra earumdem praesentium, alianimque Apostolica-
nim Constitutionum formam deinceps facicndas, et excipicndas respective,
praetcrquarn in casu necessitatis in mortis articulo nullas forc, irritas, et
invalidas, et Confessarios ipso iure suspensos esse, et etiam rigide punien-
dos ab ipsis Ordinariis Locorum. Porro quamcumque contrariam opinio-
ncm tamquam falsam, temerariam, scandalosam, et in praxi perniciosam,
praetcnso quovis contrario usu, contrariaquc consuetudine, etiam antiquis-
wraa minimc obstantibus, Mutu, scientia, deliberatione, et potestatis pleni-
tudine Paribus harum serie damnainus, ct reprobamus, contrariumque usum,
accontrariam consuetudinem huiusmodi penitus, et omnino abrogamus, et
>bo!emus.
§ Ac proinde omnibus, et singulis Christifidclibus cuiuscumque status,
^dus, conditionis, et dignitatis existant, etiam spccifica, et individua men-
^ne, et exprcssione dignis, ne supradictam opinionem doccre, tucri, aut
a praxim deducere quovis modo audcant, seu praesumant sub poena cxcorn-
^unicationis per contrafacientes ipso facto absque alia dcclaratione incur-
a qUa ncmo a quoquam praeterquam a Nobis, seu Romano Pontifice
522
Romani Pontifices
pro tempore existente, nisi in mortis artict.ln h,.i — -
§ 2. Decernentes, etc.
IBull. Rom., tom. 9, ,,. 537-539J.
264.
23
ei
Clemens XI, decr. Nonnulli, ,S dec. ,m
Dioecesi, extra domum p op iae hfbi K^ft' EpisCOpi e,ia^n
erigi faciunt Altare, ibique ^unum a °t 5 U,Corum
cam Christi Hostiam iLolari • P '
seu aliarum Nobilium perltl qU''DUSdam
ex causis « Sede Aposto iea TJT'\ °ratoriis' auae quandoqU
Mf-ssas, quam in i./sit du, Um vef ^*' "'^™ aUdenf' Vel «*»■
contemplatione gratio sV^nrll? qUC praesentia Personarum, quarum
'neridiem, ^Z ^Z Tl^ T™"' eXtra deb'"^ horas, et posl
etiam De reta ^cra C^n^I; ^'6^ PCr Constituti°nes Dioecesanas, a,
au. etiam Altar JSS^tS^ qU? in il,is "lebrari possil;
Pturri, ac Sancti SSEl v™tur, ,n Sacrarum Sanctionum contem-
Siminandovel ad ^tS^^ ^*™b™> ad ^busus huiusmodi
Sanctissimu Dominu N^t Ve',erationem tremeudo Mysterio debitam,
eilii Trident ni er', CX ^™*™ Voto S" R" E' Cardinaliun. G»
^prt^f^lTZ^ ,nhaerendo declarationibus alias hac cle retdit*
DiSte toSk? P hiS mai°riDUS Prae,atis' etiam CWU»
neque a 0 qtrL1?"6 nUb Pnetextu P™1*" daUS1" in COrROre "*
tionis dn! ! ' nU"° n,0d° ,icere extra domum propriae habiu-
2 La etiams n S' ^ h Pr0Pna Dioecesi' auod fortius
C°nSenSUS adhiberetur- eri*ere Altare. ibiq«
modo i„ o^», Sacrificium celebrare, sive celebrari facer/. Ac pari
licere Re«,i«rtK„i pr,vatls. quae per Sanctam Sedem concessa fuerini, non
SocfflelJ iutCetiam8 S** 3Ut ",S,ituti' SeU Congregatioms. dh»
HieroaoIymiSi^uf iT CU'Uscurna-ue Ordinfe Militaris, etiam S. b»*
8C0P i „ i " k S qu,buscu™quc Sacerdotibus, etiamsi essen. Ep>
Domini al iisouf ar%,n die°US Paschatis' Pentecostes, Nativilalis ChrisS
ln reliquia vero dWhi f°lcmnioribus, ac diebus in Indullo excep.*
qne, etiam FnL! ■ praed,ct,s Regularibus, et Sacerdotibus quihusa.ni-
«nica Missa oh^! t ', , praefatis Oratoriis celebrare non licere, ubl iam
turus teneatar mt . ° conced«'tur, fuerit celebrata; supcr quo celebra-
efiam inauirc^, et de eo se optime inforn.are; atque ■ >
Ulterfua, ct declarnT,SSIS nequcat Post nicridicm; demandando
Mlssas audientes m,H°» omnibus casibus, personas quascumque dicUJ
en*es „„llate„„s praecepto Ecclcsiae satisfacerc. Quo vero ad
Romani Pon/ifices
523
Altare portatile, iterum inhacrcndo declarationibus supradictis censuit, licen-
lias seu privilegia concessa nonnullis Regularibus in Cap. ln hi», De pri-
rileg., «">c Per alicIU0S Summos Pontifices aliis Rcgularibus communicata,
uteodJ dicto Altari portatili, in eoque celebrandi absque Ordinariorum licen-
,ia, in locis, in quibus degunt, omnino revocata esse per idem Concilium
Trldentinum, atquc idcirco eosdem Regulares prohibendos, ne illis utantur,
ac mandandum, prout praesentis tenore mandat Episcopis, aliisque Ordina-
riis locorum, ut contra quoscumque contravenientes, quamvis Rcgulares, pro-
ccdant, etiam tamquam Sedis Apostolicae Delegati, ad poenas praescriptas
per idem Sacrum Concilium in dicto Decreto sess. 22, cap. unico, usque ad
Ccnsuras Iatae Sentcntiae; tributa ctiam iisdem facultate per hoc Decretum,
ita procedendi, perinde ac si per Sanctam Sedem specialiter concessa fuisset:
et ila Sanctitas Sua declarat, et servari mandat etc.
[Bened. XIV, Bull., tom. 3 p. 389, 390].
265.
Clemens XI, const. Commissi Nobis, 6 dec. ,708.
Commissi Nobis divinitus Sacrosancti Apostolatus officii exigit ratio, ut
gloriosissimae Virginis Dei Genitricis Mariae, cuius Conceptio gaudium
annuntiavit universo Mundo, venerationem, et cultum, plurium Romanorum
Ponlificum Praedecessorum nostrorum more, ampliare studentes in terris,
illius, quae super Choros Angelorum exaltata pro populo Christiano sedula
exoratrix apud cum, quem genuit, assidue intercedit in Cielis, potentissi-
mnm opem, in tot tantisque, quibus premimur, Christianae Reipublicae, et
Catholicae Ecclesiae necessitatibus, quantum Nobis ex alto conceditur, pro-
mereri iugiter satagamus. Sincera itaque nostra erga eamdem Augustissimam
Caeli Reginam, Patronam, Advocatam nostram devotione incitati Festum
Conceptionis ipsius Beatae Mariae Virginis Immaculatae ubique Terrarum
fa postcrum ab omnibus, et singulis utriusque sexus Christifidelibus, sicut
aha Festa de Praecepto observationis Fcstorum comprehendi, auctoritate
Apostolica tenore praesentium decernimus, praecipimus, et mandamus.
§ I. Non obstantibus, etc.
(Bull. Rom., tom. 10, p. 206].
jETZmTS: ■ - ■ 266, 1 7 'JcSSSSJV- . . j
Clemcns XI, const. In supremo, 24 aug. 1709.
, 'n supremo Apostolicae dignitatis culmine, meritis licet imparibus, per
•neffabilem Divinae bonitatis abundantiam collocati, Ecclesiasticam Immuni-
"wm Dei ordinatfone, et Ganonlcls sanctionibus constitutam, nostraque, et
,Wua Sanctae Sedis, inferiorumque Ecclesiarum lura, ex commissi Nobis
524
Komani Ponlifices
raodi violationibus asserere ZZ ' aUS,Bus vio1*" esse „,,7
•™«na pcrpensis. tfS2* 5*^
>n Domino arbilramur. ' US""M' rec'°<I>K ordini con^u*™*»
Expediiionis charissim, „ Ch s „
«Itimi r iius Epfscopi solatio Pastoris 7 EcCksim »»«2
Praesentatus, praesentationi huiuJmod^ * d,Ct° Ph"ippo ****
geret, renunciaSSet, ac mJEfi^£S^J*» Nobis admi,,,^
«an, Venerabilem Fratrem Franci cum S 8 r ad Ecdesiam P*&
«fedem literis asseritur) simiS^enw '8 E?lscopum ,lerden -V
curam et regimen dictae Ec^T^^ qU'a *b ",0 sic P™
bat, eidem Secretario mJS^JS^!? f**1' et assun" 1
** s,gnificaret ipsi WlfZTlhJ^ CapItU'°' et Canonicis P*
Episcopus incunctanter ab s in Prf a,'SS"nurn forc« s'' dicrus Francisoa
Gubernatorem praedictae EccLl i et'Vicarillm Gcneralem, sa
et facultates, quae *■««■ nomimuttar. eique iB*
buerentur, ad hoc ut aisque uMa Jr ^ I**"1* COmpeteban,• ««*
ipsius Francisci Episcopi a Nob dlctae EcC,Csiae de «"«
dc more expedirentur cam^m f ? • Ur' et 'iterae Apos,0,icae *"P»
regere, et gubernare 'possr-t ?t T tamcJuani futurus eius Sponsus,
Canonici per suas ettam Ifteras dKTS WT0 DeCa"US' Capi,U,"n!' '
Pore exaratas, Secrctario nr f ♦ e,usdem mensiS, seu alio verioriiera.
circa gubernium dictae E<Ju rat° rescnPscrunt, se quaecumque iura si*
d»cto Philippo Regi hbent Tf' Sede EpiscoPa,i vaca"t<-\ competentii
implementum i||a dicto Pnt C' Parat°s se exhibentes in eius voluntifc
natorem eiuSdem Ecclcsiar .C,SCO EPiscoPO subdelcgare, cumque in Gabtr-
«upradictis, quarum tenore* gen' ac nominare, et alias, prout in binis liteffi
Praesentibus pro p|cne , "°,n aPProband'*, sed omnino reprobandi amr
Ptenius dicitur contineri cnter «pressis, et insertis haberi volumus,
'am Decanus, C^pitulum^! r?**** N°Dis innotuii> in praemissorum sequt-
competentibus in eumrl ' * rU10n,cl Praedicti luribus sibi, sicut praemiltiior.
in Provisorem seu G„h f ranc,scurn Episcopum tranSIatis, illum subfo*
'uerint, ipscqiIC FranciZ I rern dictac Ecclesiae eligere, seu nominare «».
vigore Ecclesiam suam II , p,scopus' c|ectionis, seu nominationis hufusmodi
rcgimen, et gubernium .' a°SqUe nostra ««ntia deserere, necnon cora
cere praesumpserit ct-*Z * Ecc,csiac Abulen. suscipcre, gerere, el«tf-
■cscum EPisCopum pracsurnat: explorati vero iuris sit ipsum Fnn-
me potuissc, nec posse sub Occonomaius, Procura-
Romani Pontifiees 525
toris, Provisoris» Vicarii Ocneralis, seu Gubcrnaloris nomine, aut alio quovis
quaesito colore, seu titulo curam, regimen, et administrationem eiusdem
Ecclesiae Abulen. in spirilualibus, vel temporalibus per se, vel alium, pro
parle, vel in totum gerere, vel recipere, aut illis ullatenus se immiscere, ante-
quam a vinculo, quo tenetur Ecclesiae Ilerdcn. cui praeest, et a quo nonnisi
a Nobis absolvi potest, realiter, et cum effectu absolvatur, ac ad praefatam
Ecclcsiam Abulen. transferatur, eique de illius persona a Nobis provideatur;
praesertim cum eiusmodi absolutio, translatio, et provisio adhuc a Nobis
ncquidcm petita fuerit, quinimo nec asserta eiusdem Francisci Episcopi ad
dictam Ecclesiam Abulen. praesentatio Nobis ullatenus facta fucrit; indeque
pateat, quam temere, et perperam praemissa omnia, in Regnis Hispaniarum
hactenus inaudita, contra eorumdem Regnorum consuetudines, contra Sacro-
rum Canonum, Apostolicarumque Constitutionum dispositionem, ac rectum
ordinem per damnabilem saecularis potestatis abusum gcsta fuerint: quantum
illa Ecclesiae, et nostra iura laeserint, ac laedant, quam gravibus deniquc
periculisanimas pretioso Salvatoris, et Domini Iesu Christi Sanguine redemptas
involverint, et adhuc involvere pergant. Hinc est, quod Nos, qui libertatis,
ac iurisdictionis, aliorumque iurium Ecclesiasticorum Assertores in terris a
Domino constituti sumus, omniumque Ecclesiarum, ct Christifidelium curam,
et solicitudinem superna dispositione gerimus, Ecclesiae praefatae Abulen.
Nostrorumque, et Apostolicae Sedis lurium iudemnitati providcre, nec non
animarum periculis, quantum Nobis ex alto conceditur, occurrere cupicntes,
ac omnium, et singulorum in praemissis tam a Secretario, quam a Decano,
Capitulo, et Canonicis, nec non Francisco Episcopo supradictis per se, vel
alios quoscumque quomodolibet actorum, et gcstorum seriem, causas, el
occasiones, aliave quaelibet, etiam specificam, et individuam mentionem, et
expressionem requirentia, pracsentibus pro plene, et sufficienter expressis,
ac exactissime, et accuratissime specificatis habentes: Motu proprio, ac ex
certa scientia, et matura deliberatione Nostris, deque Apostolicae potestatis
plenitudine, electionem, seu nominationem eiusdem Francisei Episcopi in
Provisorem, seu Gubernatorem praefatae Ecclcsiae Abulen., ac quorumcum-
que iurium, et facultatum circa eiusdern Ecclesiae regimen, et administratio-
nem Decano, Capitulo, et Canonicis pracdictis, illius Sede Episcopali vacantc,
competentium in ipsum translationern, seu concessionem ei ab eisdern Decano,
Capitulo, et Canonicis factas, ut praefertur, aliaque omnia, et singula tam ab
'Psis Decano, Capitulo, et Canonicis, quam a dicto Francisco Episcopo suac
«cHonis, seu nominationis, ac in ipsum, sicut praemittitur, translatorum,
seu ei concessorum iurium, et facultalum huiusmodi vigore, seu praetextu
Pcr se, vcl alios quoscumque, etiam specifica, et individua mentionc, et
«pressione dignos in praemissis, vel circa ea quomodocumque, et qualitcr-
cumque acta, facta, gesta, mandata, decreta, ordinata, vel disposita, ac forsan
,n futurum (quod Deus avertat) agenda, gerenda, facienda, mandanda, decer-
ncnda, et ordinanda, cum omnibus, ct singulis inde quovis modo sccutis,
f quandocumque secuturis penitus, et omnino nulla, invalida, inania, irrita,
CrTieraria, et a non habcntibus potcstatem damnabiliter attentata, et de facto
Pracsumpta, nulliusque roboris, momenti, et efficaciac csse, et ab initio fuissc,
526 _
Romani Pantijius
^^^^^^^
quoy.s modo, seu praeJumat II L ve o aui T PCrCept°S refi"™«5
aux.hun,, consiliun,, vel favorem q Jovl TnH ° Pr3emissis
«Wus, gradus, ordinis, conditionis nrL f"""*** cuiuscun:,
^ommunfcationia maionW^ ^£2^*? digni,a,is
«•shcorum quorumcumque aliorumn Z
JW Per eos respective oStonm^S"0™** redd,'tuum
fcmus, d innodatos fore fiXTSff ,p>° mcw™**mnistm
absolutionem, seu rclaxationem I et dec,aramus; ipsarumque poenn
*enti dumtaxat speci^^^' Ct Roma"° pon«ifici Pro tempore^
§ 4. Caetcrumdc salute n^™- • •
bus, et singulis utriusque sexus ChIh rTn ^™1 charitate M,ldB **
r'bus, et cuiusvis Ordin h r Chnstindelibus tam Ecclcsiaslicis Saecul,-
Laicis harum serie dSdS_T2 Wl ,nStltUt'' R^"'-lribus- 1™
censuimus, praefatum Franrf _ 3 e°rum notitiam cleducendum es«
'en. suae irritae, et invalid ,m. EP,SC0Pu'n nullam in eadem Ecclesia Abu-
missorum huiuslnodi vieor^ *! ' SCU nominati°m's, alionimque pnc-
spiritualia iurisdictionem u ♦ praetextu. sive quoad (emporalia, sivcquoid
uHam eircaea.quaeSarrnm ♦ potestatem ,,a°ere, vel habuisse, adeoque ncc
»ut alias forUm conscien Um «'minislrationem, causarum cognitionem,
auctoritatem interponere u Ve COI,,cn»'osuni quomodolibet conccrnunl
dicta Ecclesia Abulen ten " '"°d0 Va,,'de posse' "cc Potl,isse- Nc wktt
ihiraverit, ^nvaistr&tonf ^° praescns i,,il,s Sedis Episcopalis vk»m
^ius Vicarius Capituhrk 8p,r,tua,ibu* careat, volumus, ct orclinamus, ot
cum omnibus _t sin 1,?" < ,egit,me dePutatus, Officium Vicarii liuiusmodi
iure> usu, et consuetud facultatibus eiusmodi Vicariis Capilularibus de
l'entini competentih..» ' ^ a,ias o.uom°dolibet iuxta Decrela Concil.i Tri-
cisci Episcopi electionen " ' 8 i,,Ud Praefa,am irrita.n eiiifdem Fw
et exercere poterat eti non,ina,ionen» «erebat, et exercebat, scu gererf
ac quatenus opus 'sit «n Ct fa Posterum gerere, et exercere perp».
Illl,d etiam n0s!ra el * eodcin °fficio ha™m serie conf.rn.amus, ni
' dlS AP°stoIicae auctoritate, donec tamcn alius simi'*
Romani Pontijic<s 527
Vicarius a Capitulo, ct Canonicis praeiatis, legitime dcpuiatus pon fuerit,
gerat, et exerceat. "r
§ 5. Decerrtentes, etc. .* j
(Bull. Rom., tom. 10, p. 212-214].
267.
Clemens XI, const. Alias, 5 oct. 1709.
§ I. Alias cum ad Apostolatus Nostri notitiam, non sine gravi animi Nostri
molestia, pervcnisset in Civitate, et Ducatu Mediolanen. prodiisse a Saeculari
potestate Edictum quoddam paulo ante nempe die 20 Martii 1708 editum,
quosub gravissimis poenis prohibebatur, ne quis cuiuscumque status, gradus,
et conditionis esset, genus ullum pecuniarum in quavis quantitate, specie,
vel moneta e Civitate, ac Ducatu praefatis ad almam Urbem nostram, aliave
loca Status Nostri Ecclesiastici deferendarum per se, vel alios directe, vel
indirecte ex quavis causa, seu praetextu, etiam privilegiato extrahere, scu
extrahi facere auderet;ac insuper sub iisdem poenis interdicebatur, ne ullus
Campsor, seu alia quaelibet persona directe pariter, vel indirecte pecunias
praedictas ad effectum illas sive per mandata, sive per literas Cambii, ut
vocant ad Urbem, aliave loca Status Ecclesiastici huiusmodi transmittendi,
recipere, seu solvi facere ex quacumque causa, seu praetextu, ut supra, etiam
privilegiato similiter auderet, seu praesumeret. Simulque Nobis innotuissei,
die subsequenti nempe 21 eiusdem mensis Martii in Civitate Mediolanen.
praedicta ab eadem saeculari potestate itidem prodiisse mandatum, seu decre-
tum quoddam quo tunc existenti nostro, et Apostolicae Sedis Oeconomo
Oenerali in Ducatu Mediolanensi huiusmodi auctoritatc Apostolica deputato
praecipiebatur, ut illico super fructibus, rcdditibus, et proventibus cuiuscum-
que tandem generis essent, omnium, et quorumcumque Beneficiorum Eccle-
si.isticorum in Ducatu praefato a personis extra illum degentibus possessorum
seqtiestrum apponeret, fructusque, redditus, ac proventus buiusmodi tam
lunc clecursos, et non solutos, quam de caetero decurrendos exigeret, ac
flJosi seu illorum pretium penes personam fide, et facultatibus idoneam depo-
neret, neque eos absque praedictae saecularis potestatis licentia quovis modo
distralii permittcrct. Praeterea quascumque pensiones, ac praestationes a
quibusvis pcrsonis dicti Ducatus quibuscumque pcrsonis Ecclcsiasticis extra
eumdem Ducatum, ut pracfertur degentibus solvi, seu dari consUetas, simi-
1'lcr sequestro committeret, et ad effcctum supra expressum retineret, ac
alias. prout in Edicto, ac Mandato, seu Decreto supradictis, quorum tenorcs
no" approbandi, scd omnino reprobandi animo pracsontibus pro plene, et
sufficienter exprcssis, ct inscrtis haberi volumus, plcnius continetur.
§2. Nos probe considerantes, ex Edicto, ac Mandato, seu Decreto huius-
m°di maximum Pontiiiciae non minus auctoritatis, quam dignitatis detrituen-
'«mnecnon manlfestam lurium Ecclesiasticorum subversionem scqui primum
ouidem, hoc est, statim ac praemissa Nobis innotuemnt. Pastoralis niuneris
528
Romani PontifUes
53
noslri partcs quantocius implcre sa|a „„„,„ ' ^
lcclo fllto nos.ro Fabritio "^L^T ■*«» »<«. luTT^
Secrelario nostro slalus, ta,„ di . " ™ C,""»«'i Paul 1
eliam Presbytero Cardi, ab Ic „t Z " "os,ro ■"«lCit,""^
Oioeceses ***** *^££&
dictum, lanquara iuribus et ITT el ""andalum, seu Dccm ^"1
bavimus, ipsisoue losepno c rdtaa ^ "«**
"■-iraus, e, raandavi,',,?:, u con V° Epi*°*> £2£
O-M ^t^S^S^ *m° Ef^
ex c'o P Cbe amiinaU M<>"Pa uuncuoalo d hcob<,A»te'
orsan etiam executione, ,51^^^
modo praestitissent, quoeumque tandem „ h ^' 8Ut 0peram V»*
«nsuras, et poenas EcclesShL " , SCU d,'*nitate P-Wwt
Jon,m Decretis, ab Ap«C CoLm^ CKan°n''bUS' genera,ium
Coenae Domini singul s ann s ie^i ,t ?'bUS' 3C pracSertim ,i(eris *
an"o .708 ea ipsa die, ,^^ ^7^ ^ VCf° to
P'f« typis impressa ad rnann^nn^ ' SCU DeCreti
■nHictas, quibu ipsi ° pervenerant> et promuiga,,
»»08 praeterea patern i7^P^l,tUr',PtetoraH pectore aPerte
"O" nisi post debitam er r ' , ?monerentse»censuri8,etpoenishMip«no*l
Nobis,seu Romano Pom ice " ogtnam ^**'
validis demum, ac sa.uta S ; off £mp0re e*isten'e absolvi, et liberari pos*
Praemissa a pietate quiden, A^/ apud ^ agerent' cuius auc,oriu,t
aliena, gesta fuisse diceh-i i aci nom'n''s, quod praeseferebant, nimium
suo in Ecclesiam cultu arr / qUaten,,s scanda'''s tam gravibus constanti
occurrens, omnino curaret P que 30 inclvtis maioribus more confestim
Pro reparatione auctorifaK* ,°S 'Ure nostro Pe,ebamus, et exigebami»
Huamprimum implerentm- n IUr,sdlctionis Ecclesiasticae, ipso etian. iubentc
Praesul se EvanPelir-, uw . 6 Sane °'nnia it,em -osephus Cardinalis, ct
Dei obtinet vere di^ne M rf' SU°qUe mUnere« ac ,oco- a-ueni in EccleSli
F'ihritium Cardinalem t Q * Ct a,acriter ''mpJevisse suis ad cumdem
n°stris in simili forrn-i R etarium stams datis literis rescripsiLAd haec
'osephum Romanorum prev,s ad Charissimum in Christo filium nostrum
anni 1708 cxpeditis m .r' ,mPeratorem electum die 6 Maii eiusden
Muam inde co.iceperan,. *** Ce,ereni Cursorem transmissis, gravissimifn,
,antes, ac commoiientM amant"dinem ei denunciavimiu, enixe illum hor-
'Psis. a quibus tantT in qUate"US auctoritate sua efficeret, ut Ecclesia ab ill»
nedum ad iura SUa sc dT .fe°ta fuerat com?™''s remediis sarcirelur, *
• a et ad pristfnain dignitatem quamprimum rediret
Romani Poniifices
529
Postmodum vcro cum acccpissemus, praedictis monitionibus nostris penitus
contcmplis niandatum signanter, seu Decretum supradictum, quo Benefido-
nim Ecclesiasticorum fructus illorum Possessoribus extra dictum Ducatum,
sicut praemiltitur, depentibus nulliter, aeque, ac perperam intercipiebantur
vcre in Civitate, et Ducatu pracdictis executioni demandatum fuisse, per
alias lilcras a pracdicto Fabritio Cardinale, et Secretario status tam Iosepho
Cardinali.et Pracsuli, quam Episcopis supradictis die 7 lulii eiusdem anni 1708
iussu itidem nostro scriptas districte praecepimus, et mandavimus, ut adversus
quoscumque in executione huiusmodi culpabiles, ac potissimum adversus
Oeconomum Oeneralem supradictum, ac suboeconomos ad legitimam cen-
surarum a Tridentino Synodo sess. 22 de Reformalione, cap. 11 ac ab Apo-
stolicis in die Coenae Domini promulgari consuetis literis supradictis, prae-
sertim Canone XVII contra talia perpetrantes latarum, atque inflictarum
Declarationem absque ulla cunctatione devenirent: Nobis interim iustura, et
misericordem Dominum assidue exorantibus, ut Nobis quidem caelesti sua
ope clementer adesse, errantibus vero, ut in viam possent redire lustitiae
veritatis suae Iumen ostendere non dedignaretur.
§ 3. Cum autem, sicut Nobis nuper innotuit, ab eadem saeculari pote-
stale, cuius nomine praemissa contra lura, et rationes Ecclesiastici Ordinis,
ut praefertur, gesta fuerunt, talia tandem pro illorum, atque inde secutorum
quorumcumque revocatione, rescissione, ac retractione mandata prodierint,
tit merito sperare possimus, unde Nobis oborta fuit iusta, ac diuturna ama-
ritudinis causa, brevi dandam esse amplam materiem gratias agendi miserl-
cordiamm Patri, quod antiqui hostis conatus deteriora consilia mentibus
hominum insinuantis irritos fecerit, inclytumque illud nomen, in quo Sancta
Dei Ecclesia tutelam, atque salutem, nec non validum inter pericula praesl-
dium toties est nacta, a veteri sua, ac praeclari laude deflectere non permi-
sent. Hinc est, quod Nos, qui Iurium Ecclesiasticorum assertores in Tcrris
a Domino constituti sumus, simulque omnium Christifidelium curam, et soli-
citudinem gerimus, Ecclesiae indemnitati, ultra ei praeiudicialium praedicto-
rum revocationem, ac retractationem eadem auctoritate, qua illa peracta
fuerant, sicut praemittitur faciendam Apostolici etiara Iudicii nostri acces-
sione efficacius, ac uberius consulere, ac alias animarum saluti quantum
Nobis ex alto conceditur, prospicere cupientes, nec non omnium, et singu-
orum quae in praemissis, seu illorum occasione quovis modo acta, et gesta
'uerunt, scriem, causas, et circumstantias, ctiam aggravantes, aliave quae-
ciimque etiam specificam, et individuam mentionem, et expressionern requi-
rentia Praesentibus pro plene, et sufficienter expressis, et exacte specificatis
habentes, Motu proprio, et ex certa scientia, et mahira deliberatione nostris,
eque Apostolicac potestatis plenitudine, Edictum, ac Mandatum, seu Decre-
lm. suPradicta, cum omnibus, et singulis in cis eorumque quolibet contentis,
,c fnde secutis, et quandocumque secuturis ipso lure nulla, irrita, invalida,
mania' viribusque, et effcctu penitus, et omnlno vacua ab ipso initio fuisse,
esse, ac pcrpctuo fore, nemiiicmque ad cuiuslibct eorum observatiam
«nwf, imo ncc ea a quopiam observari potuisse, vel debuisse, neque ullum
mm faccre, vel fecissc, sed perinde ac si nunquam emanassent, vel facta
14
530 _ , '
Romani PonU/iees
non fuissenr, pro non extan f ib^ZZZZ~T *
praesentium declaranms Et nih .! °f,s perPetuo hab^
tenus opus sit. i„a omnia e s lZ^ abu^atior ' f
plenitudine |rfc£2K^K Sdenfia- «£3&f*
effectu penitus, et omnfno vacuamus n ?' * annu"amuS) S„
poenis Ecclesiasticis quibuscumoT' • tamcn rc"^nentiblIS T^'
runt, sive alins in ....MU7uscumque, quas ii omnes n..i " CtnsurB>f
misS; Z££ s;lrcfer"'r' culpablles *EE*r*
Postquam sib/const^rXtr^tnr mm,'mUS' et
cumomnibusindesecutisconJ nZ'r Mandafum> «u Decretum supradicfr
et smgulos, sive Laicos, sive Cler cos am LTT ^ C°nSU,tUm fuisse-<4
recurrentes cuiuscumque su£™£m^ 5""" re^,arcs ad ipa»
e*.stant, qui praemissa Pereffemnt se , ^?' dignifatis' ef COndi^
fuerunt, si hoc ab eo hum£ " , F* quovis modo cufpabile,
?uod in tuturum a sinS absnn/h \ ^ Pn'US Der eos Dromi^
'"'unctum fuerit, priusq an T£SSSS> ? 1UidqUid * praescriP'»'M
observabunt, et «dimplebunt a c™ ? abso,uf'oms beneficium obfine*
quas propter eadem praemissa auZ, ' ? P°en''S Ecc,esiasticis quibuslibd.
eenseri, vel praetendi poSTen, ■ U°V'Srnodo ■"currerunt, seu incurrisse dici.
tentia salutari, et aliis h !n'Uncfaa-ue euique pro modo culpae pocns
utroqueforo auctoritate „L 'AUre nt iniun£enda, similiter iniunctis ia
vat, et totaliterhberet dirH? Aposto,,ca forma Ecclesiae consucla absof-
et condonet. Ac cum\-||f, m,!lrf0^n.a8 *Uorum Cui,ibet ^a,iose remiW
ffularitate per eos aufa L L , ' seu efiarn Presbyteri fuerint, superirw
Missas. et alia Divina oftirf /™ hu,USrnodi Propter eadem praemissa inmditi
seu alias in suis ordinibus ■ " contemPtum cfavium) celebranint.
cumque effectum in utroon m,n,.sfrarunt' quomodolibet contracta, ad quenc
,ibet ad famam, gradus mlif? °r° dispe"set; ipsosque, et eorum qucm-
quaecumque, caeterooui ' nCC non Bencfi™> et officia Ecctesuutici
"um, et eum, |n quo ,„," Canonice Per eos obtenta, ac alias in pristi-
Praemissa rehabilitet rlTn qUomodo,ibet erant, statum adversus eadcm
quamcumque neccssariam < rCp°naf' ac P'enaric reintegrel. Nos enim
et'am aliis. prout sibi „ . opportunam ad praemissa facultatem, qw
v*leat, etdem IosCn|ln 0pportunum videbitur, communicare, et subdelegiK
tribuimus. et impertimur 30 Pra°SUli harurn serie auctoritate praedicU
fBui|DpCernCn,CS' ctc-
1 R°m" fom- »0, p. 2,4-2.7].
Romani Ponlifices
531
266.
Clemens XI, const. Alias cum, 5 oct. 1709,
Alias cum ad Apostolatus nostri notitiam, non sine gravi animi nostri
molestia, pervenisset, in Civitate Neapolitana prodiisse a Saeculari potestatc
Edictum quoddam paulo ante nempe die 8 iunii 1708 editum, quo sub
gravibus poenis prohibebatur, ne quis cuiuscumque status, gradus, ac con-
ditionis csset, genus ullum pecuniarum in quavis quantitate, specie, vel
moneta a Regno Neapolis ad Almam Urbem nostram, aliave loca Status
nostri Ecclesiastici deferendarum per se, vel alios directe, vel indirecte ex
quavis causa, seu praetextu, etiam privilegiato extrahere, seu extrahi facere
auderet; ac insuper sub iisdem poenis interdicebatur, ne ulla persona dire-
cfe, vel indirecte pecunias praedictas, ad effectum illas sive per mandata,
sive per literas Cambii, ut vocant ad Urbem, aliave loca Status Ecclesiastici
huiusmodi transmittendi, recipere, seu solvi facere cx quacumque causa, seu
praetextu, ut supra, etiam privilegiato similiter auderet, seu praesumeret,
simulque Nobis innotuisset, vigore quarumdam Literarum ab eadem Saecu-
lari potestate datarum, quibus omnes, et singulos fructus, redditus, et pro-
ventus quorumcumque beneficiorum Ecclcsiasticorum tam in Civitate, quam
Regno Neapolis huiusmodi a personis extra idem Regnum degentibus cuius-
cumque Ordinis, ac qualitatis essent, possessorum, sequestro committi» illos-
que penes Montem pietatis dictae Civitatis dcponi, ita ut quidquam ex cis
absque praedictae Saecularis potestatis licentia distrahi minime posset, distri-
de praecipiebatur; aliud itidem Edictum in exccutionem literarum huiusmodi
in praedicta Civitate Neapolis die 11 eiusdem mensis iunii promulgatura
fuisse, quo omnibus, et singulis personis cuiuscumque tandem status, gra-
dus, et conditionis cxistercnt, sub gravibus poenis mandabatur, ut intra cer-
tum inibi praefixum tempus, fructus, redditus, pensiones, praestationes, et
alia quaevis emolumenta, quae ex quavis causa, seu titulo a pcrsonis Eccte-
siasticis cxtra dictum Regnum dcgentibus, in eadem Civitate, eiusquc districtu
percipiebantur ad effectum supradictum denunciare tenerentur, et alias prout
'n literis, ac Edictis huiusmodi, quorum tcnores non approbandi, sed omnino
reprobandi animo praesontibus pro piene, et sufficienter expressis, et insertis
haberi volumus, plenius continetur.
§ I. Nos probe considerantes cx Edictis, et literis praedictis, maximum
Pontificiae non miuus auctoritatis, quam dignitatis detrimentum, necnon
toanifcstam Iurium Ecclcsiasticorum subvcrsionem sequi: primum quidcm,
hoc est statim ac pracmissa nobis innotucrunt, Pastoralis muneris nostn
Partes quantocitius implere satagentes, pcr literas iussu nostro a dilecto fiho
nostro Fabritio S. R. E. Presbytero Cardinale Paulutio nuncupato Secrctario
nostro status, tam dilecto paritcr filio nostro Francisco eiusdem S. R. E.
<*am Presbytero Card. Pignatello nuncupato Mctropolitanae Ecclesiae Nca-
Politanae ex concessione, et clispensatione Apostolica Praesuh, quam alus
532
Romanl Poniifices
Venerabilibus Fratribus Archiepiscopis et EnicT^" ~-
suas Ecclesias, vel Dioeceses habentfh 1 i ' C.°P'S in dict° Re.no W
tamquan, luribus, et ^^^^7^
mus, ipsisque propterea Francisco £l u T adversa""a im t?
et Episcopis supradictis comn SLS o ' 1 ac ArchS?
u.ssent ,v,a ,uns procederent; subinde vero per ' i ' n ^ *
«o Card.nale, ac Secretario status eidem F,T ''tCraS a dict° FilT
>"ssu itidem nostro datas iniunx mus u TnL T° GaK"na»' et C
praemissa ediderant, seu subscr pser' t Z r°d° ^ qU'' 22
.f orum editione, promulgation £ ft nsnjTl °mnib"* *J
s.l.um, favorem, aut operam quovis mod nrI v executlone •uxiliua.i
gradu, seu dignitate praefulge^rent cTnsuns et ^V"0™^ «"£
Canonibus, Generalium Gondliomu, S e AnnT ,EcC,esias,icas a M
ac praesertim Literis die Coenae Dom.n c i ' et,Apos,ollcls Constitutioni^
solitis, ac eo ipso anno lect ct proZl *T et ^
reperiebantur, Pastorali pecto 5ff3£5 i',1 "' ^ * ^
suris, et poenis huiusmodi nonnisi nost ^ Praderea se a »
pracstitam satisfactionem « nobis eu pLf'^' ?*
stente absolvi, et liberari poss pa e"n ch ISJFT* ^ «*
ipsum per tunc existenten, Nostrum "t " admo"eret- P^terea id
Neapolis Nuncium ei potissim, m a'ui P P " Sed,S dfcto Re*"°
Proregis tunc gubernab^ ^ , ' q Regnuin Praedictnni cum potesUrt
gesta fuerant, SSTn^ 35 ItT^ ? ^
cum ad aures nostras PT vc„ sse ' ™ CUraV"'mUS' tateftl hBO
contemptis executionem S sfetn^ f * monit,0"ibus nostris
rum Ecclesiasticorum fructus cofuT Pn' "tMW 5"* qU° ^
ut praefertur degentibus , u iiterTn P°SSeSSOr,bus extra dict»<" *s™*
oeconomis i„ pjgno p aedic to ah T7' 'c PCrperam fn^P^^«*
forsan aliis pcraonis comm ! ab/adem ^1™' Potestate deputalis, m
Fabritio SSRaS&Sft N°p aHaS "'teraS a PWedW°
quam Archicoisconk P, r tUS tam Franc"'sco Cardinali, et Praesuli,
scnpls dis^^ die 6 iulfl eiusdem snni IN
dicta executione culpabil s l tSS****! "* adVCrSUS qU°SCUmqUe
pcrsonas huiusmodi aTS.v P°f'SS,milm ^ersus Oeconomos, seu aliu
De rcform Z l t Tl™™ CCnsurarum * Tridentina Synodosess.^
consuetis literis s.mruhVh, Ap°Sto,,cis in die Coenae Domini promulgari
Utarum, ^hSSZ^J??^ Canonc 17 co"tra ta,ia PerPc,rantei
§ i Ad hiee r dec,aratl0nern absque ulla cunctatione devenireuL
dictl Reeni ColhtPrii.T accep,sscmus. Per quasdam Saecularis Magistratus
scopos datas „on w """^ ,iteraS ad eosdcm Archiepiscopos, c. &
rarum declarationo,,, , ™ con,mi'nat''one vetitum illis fuisse, ne ad ccnsu-
adversus eos oui Z ,U",,Smodi a n°bis, sicut praemittitur, demandabm
"Uatenus proccdcrcm > praedicto Edicto- scu Mandato se ingessissent,
legum violationem dtLdnTi aPertam» et invcrecundam Sanctissimarum
centio eiusdem S R f n • m'nimc vo,entes, dilecto Filio Nostro VFs-
• u.acono Cardinali Grimano nuncupato dicti Re^'
Romani Pontijius
533
Proregi, cuius nomine literae huiusmodi subscriptae prodierant pcr nostras
jn simili forma Brcvis die prima scptembris eiusdem anni 1708 expeditas
literas, sub certis inibi expressis poenis iniunximus, ut omnino abstinerct
tum a procurando quomodolibet, sive pcr se, sive per alios praedicti Edicti,
seu Msndatij quod suaptc natura nuilius prorsus roboris, et efficaciae esse
prommciavinius executionem : tum ab impediendo directe, vcl indirecte eosdem
Archiepiscopos, et Episcopos, quominus contra quos propter huiusmodi Edi-
ctum procedendum esse cognovissent, Pastoralis sui muneris partes libenter
exequerentur, quemadmodum exprcsse illis, et iterato mandaveramus; Iustum
interim, ac misericordem Dominum humiliter benedicentes, quod plurimos
ex Archiepiscopis. et Episcopis supradictis superno Christianae fortitudinis
spiritu adeo roborasset, ut propositas sibi minas nullatcnus pcrtimesccntes,
Sacrificium Iustitiae pro officii sui debito sacrificare parati essent; Eumque
insuper assiduo exorantes, ut tam nobis, quam illis Caelesti sua opc cle-
mcnter adesset: errantibus vero, ut in viam possent redire Iustitiae, veritatis
suae lumen ostendere non dedignaretur.
§ 3. Cum autem, sicut Nobis nuper innotuit, ab eadem Saeculari pote-
state, cuius nominc praemissa contra Iura, ct rationes Ecclesiastici Ordinis,
ut praeferlur, gesta fuerunt, talia tandem pro illorum, atque inde secutorum
quommcumque revocatione, rescissione, ac retractatione mandata prodierint,
ut merito sperare possimus, unde nobis oborta fuit iusta, ac diuturna ama-
ritudinis causa, brevi dandam esse amplam materiem gratias agendi miseri-
cordiarum Patri, quod antiqui hostis conatus deteriora consilia mentibus
hominum insinuantis irritos fecerit, inclytumque illud nomen, i„ quo Sancta
Dei Ecclesla tutelam, atque salutcm, necnon validum inter pericula praesi-
dium toties est nacta, a veteri sua, ac pracclara laude deflectere non pcrmi-
serit. Hinc est, quod Nos, qui Iurium Ecclesiasticorum assertores in Terris
a Domino constituti sumus, simulque omnium Christifidelium curam, et soli-
citudinem gerimus, Ecclesiae indemnitati, ultra ei praeiudicialium praedicto-
mm revocationem, ac retractationem, eadem auctoritate, qua Ula pcracta
fuerant, sicut pracmittitur, faciendam, Apostolici etiam Iudicii nostri acces-
sione efficacius, ac uberius consulere, ac alias animarun, saluti, quantum
nobis ex alto conceditur, prospicere cupientes, necnon omnium, et singulo-
rum, quae in praemissis, seu illorum occasione quovis modo acta, et gesta
runt, serie"i, causas, ct circumstantias, etiam aggravantes, aliave quae-
cumque etiam specificam, et individuam mentionem, et expressionem reqtii-
«ntia.praescntibus pro plcne, et sufficicnter expressis, et exacte spccificatis
"abentes: Motu proprio, ac ex ccrta scicntia, et matura dcliberatione nostris,
cque Apostolicae potestatis plenitudine, Edicta, seu Mandata supradicta alia-
lie praemissa cum omnibus, et singulis in eis, corumque quolibet contentis,
ac nde secutis, et quandocumque secuttins, ipso Iure nulla, irrita, invalida,
w»ma, viribusque, et effectu pcnitus, et omnino vacua ab ipso initio fuisse,
« csse, ac perpetuo fore, neminemque ad cuiuslibct eorum observantiam
JWWi, imo nec a qttopiam observari potuisse, vcl debuisse, neque ullum
^turn facere, vel fecisse, sed perinde ac si ntinquam emanassent, vel facta
°" fu|ssent, pro non extantibus, ct non factis perpctuo haberi dcbere tenore
534 Romani Pontifiees
praesentium declaramus. Et nlhllomlnuaad abundanffcl "
enus optis sit, Nla omnia, et singula motu /25 S
stat.s plemtudme paribus cassamus, irritamus, ?&2£^*l*
e fectu pen.tus, et omnino vacuamus, firmis tamen r ' WriS£
et poenis Ecclesiasticis quibuscumqu , qua ii Zs emanCmibUS
trarunt, sive alias ln illis, ut praefertur,\u p bLs fuWr,^^^ ^
praem.ssa mcurreruut, a quibus nonnisi a nobi aut Ro ' "T" *■
tempore existente, post debitam, et condienam FrH ^ Pon,ifl«W
ctionem (praeterquam in mort.Varticulo J^c^nJ^^ "*
censuras eo ipso, quo convaluerint) absolvl et Hhl™ . *
vero Sedes Apostolica pia Mater recurrent bus d Z " ^ Quoni*
humilitate filiis se propitiam exhibere sole e nli P°St excessu» »
singulos praedictos, seu illos ex ei oil ben,P»m: 'dclreoonu*,
rin. paterna nostra clementL pr £,? 'v Is^lT fV*
et Praesuli per praesentes commlttlmus e !l F™ciSco Cardin*
futurum a r P,etiennt' Ct f3Cta prius Per eos Promissione, quod in
C3? 1122?? fabSt'nebunt' et «I«Wq»W * Praescriptum, etinlctu»
bu "t erS„,Th ra8C"Ptae abso,utionis be"e«cium obtineant, obscr,
pronter elf '■ * ^5"™' et P°enis ^ateticis quibuslibet, ^
ser7vel lT T™** qU0VI'8 m°do ine»rrerunt, seu incurrissedici.c*
salutari ?i r P0Sfent' in,'Uncta cuia-ue Pro modo CU|P« poentoiii
aue To n , »IIS' <qUae dC ,Ure fUen'nt lniur-g™da similiter iniunctis, in utro-
ct Jt Jn aUCt°ntate nostra Apostolica in forma Ecclesiae consucla absoto
e ! 4 ' d,ctasa.ue Poe"as eis, et eorum cuilibet gratiose remilut
ac cum illis. qul Clerici, seu etiam Presbyteri fuerint, saper
innnH h m ^ qUI' 3 CenSUria ,luius™di propter eadem praemisi
celehrn ,', u M* Dlvina °fficia (non tamen '" contemp.um Claviuxl
ueorarunt, seu al.as in suis Orclinibus rninistrarunt, quomodolibet conln-
c a ad quemcumque effectum in utroque pariter foro dispenset, ipsosque,
ErM^UmrqUem Ct ad famam' grad"s, dignitates, necnon Bcneficia, ct of:
c.es.ast.ca quaecumque, caeteroqui tamen canonice per eos obtcnta, *
eadJ, pnst,num. ct eum in quo antea quo.nodolibet erant statum advers»
enim nP,raCm,SSa rchabilitet' rcstituat, reponat, ac plenarie reintegrct. N«
quam ITZ^r ^ necessaria"«. et opportunam ad pracmissa fcd*
v 1» Pr°Ut Sibi °PP°rtu"um videbitur communicare, et subde
ScbSh C FranCisC° Cardina"' et Pracsuli harun. serie auc.oriu*
praeu.c a tnbu.mus, ct impertimur.
?n „ rnenles- etc-
IBull. Rom., tom. 10, p. 217.220].
Romani Pontiflces 535
269.
Clemcns XI, const. Ad Apostolatus, 18 iun. 1712.
Ad Apostolatus nostri notitiam, non sine gravi animi nostri perturba-
tione pervenit, quod cum Venerabilis Frater Nicolaus Maria Episcopus Lipa-
rensis ante aliquot menses Ioannem Baptistam, sive Baptistam Tesorerum,
et lacobum Christo Civitatis Liparen. Officiales, vulgo: Cataponi nuncu-
patos ex causa violatae ab eis Immunitatis Ecclesiasticac poena excommunica-
tionis Nobis, et Apostolicae Scdi reservatae innodatos, rite, ac servato iuris
ordine, declarasset, Saecularis potestatis Regni Siciliae Administri, quamvis
eiusmodi negotio, quod ad eos non pertinebat, nullatenus sese ingerere
debuissent, nihilominus minime attento, quod Ecclesiae Liparen. Antistes
Nobis, et huic Sanctae Sedi immediate subiectus, ac tot, tantisque ab ea
gratiis, et privilcgiis insignitus reperitur, eumdem Nicolaum Mariam Episco-
pum, eiusque Ministros multiplicibus, gravibusque vexationibus propter prae-
missa afficere, ac exagitare veriti non fuerunt. Quinimo, tametsi excommu-
nicatio praedicta, tamquam ab Ecclesiasticae Immunitatis violatione prove-
niens.in earum numerum referenda esset, quarum absolutio nonnisi a Romano
Pontifice pro tempore existente obtineri potest, ita ut nemini alteri, etiam ad
cautelam, ac cum reincidentia, et ad effectum agendi tantum, eam conce-
dere fas sit; attamen quoddam praetensum Tribunal eiusdem Regni nulla
ad id legitima fact.ltate suffultum Officialibus pracdictis, sicut praemittitur
excommunicatis absolutionis beneficium impendere ausum fuit Qua post
modum re ad Iudicium nostrum dclata, et a Nobis Congregationi Venera
bilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium Immunitati Ecclesiasticae
et Controversiis Iurisdictionalibus praepositae commissa ab eadem Congre
galione, praevio diligenti, ac maturo examine, Decretum prodiit, quo abso-
lutio a dicto praetenso Tribunali concessa praefatis Excommunicatis nulla
prorsus, ac irrita ex dcfecttt iurisdictionis declarata fuit, idemque Decretum
a Nobis approbatum, ln dicta Civitatc Liparen. iussu nostro promulgatum
snbinde fuit, ut pro veteri Ecclcsiac more iidem Excommunicati, velut aqua,
e> i?ne interdicti, et tamqt.am putrida membra canonicae sevcritatis gladio
absc.ssa, nc totum corpus inficcrent, ab omnibus Christifideiibus vittrentur.
nitlc porro secutum fuit, ut quidam Vincentius Aucellus Ecclesiae Sancti
petri Panormi Canonicus cum Notario, armataquc familia Liparam ablegatus
"jerit ad hoc, ut ncdum authorcs, ct conscios promulgationis memorati
Decreti diHgenter inqt.irerct, ac puniret, verum etiam praedictos Officiales,
Slcut Praemittitur, excornmunicatos Christifidelium commercio, Sacramcnto-
n"nque participationl, publica eiusdem Congregationis declaratione contcm-
PW, restitucret. Quae omnia idem Vincentius pro Rcgio, sive antedicti prae-
nsi Tribunalis Dclegato se gcrcns, non sit.c maximo fidelium scandalo,
sxnmiaque Ecclcsiasticartim Legtim Iniuria, ac manifcsta etiam Apostolicae
c'l's olfensionc, audactcr executus fuit. Primum cnim omnium, statim ac
536
Romani Pontiflces
scopal, Palatio de rebus ad Sanc m Offl Genera,em' ™"c «axlme b£
nbus, et Qua.ificatoribus ad id de^a» a"^^'"'"60'1'15"5
W» ei praecipi, ac intimarl fecit ut sub "T ' pari femeritate I*™»
monetae Siculae usque ad novum %£ 5?"" ?Uad™^™« ^
carcere retineret. Cumque idem DiE Vtncentu mandatum domrn,, pr»
Jnpetun, coercere, «JU^^SSSS" ^**»8 W* Vtafi
m-sisset iudiciale Monitorium, qu0 ^?™1"™??™ ^nsM^
aC SfWttHw Praedicti causam Ll ™ r? ■ FrandSCUS eius "P*
rand, non essent i„„0dati censur S L reqmreba,,tUr' proPter quam ded>
Praesertim fcl. rec. Iulii Panae 111 „ ' ^ Aposto,icis Constitutionibus, «
Papae V Praedecessorum nos ro n um
adversus impedieutes taquS^eTS S « T?
buntur: idem Vincentiu nSS TtaSLSST InqU,'Siti°niS ^
gressus fuit, ut no„ modo bSo,T , qUe a°reptUS ira e° audaciae pro
reddiderant, constringi vinc is , Sacerdo^ qui eiusmodi Monitorium ipsi
verit, verum insuper a«,,m "» arct,ssimum Mi carcerem detrudi mand>-
Nicolao Sciacca Actu^n P '°anne Baptista de Aibertis Notano.
losepho Xhiaxia Executorihn , Laurenrio Mauricello, seu Morello, el
g«nta Mihtibus Stationirii» r -° Algoziriis nuncupatis, necnon quinqi»
Vicarius Oeneralis nio 1 Ep,SC°pa,e Pa,atlura- ubi supradictus Didacu,
bita, occupaverit, iniectkm ~ ° m°re circi"»sepserit, portam vi adhi-
legis manibus tum in«»m * eUmdem Didacum VicariumGer.ernlems.un
Monachum Ordinis SancH R 5 Di,ectl,r» BKum Ildephonsum Arelium
Nicolai Mariae Episconi C f~ Co"gregationis Cassmensis memorati
que Ipsius Didaci Vicarii f" IUm caP"'vos detineri praeccperlt, domurn-
Praedictis Statfonartl* miiimu11"! 1 quam ambo mox sese receperant, i
ri<- Ad haec pari aiidarJ t ' ,,octuq,,e Per plures dles custodiri fece-
reliquos onines Curiac F • CUslodiam ^iderit Nofarium, Actuarium, ac
*er Olium Franciscum r p,scopa,,s LiParen. Ministros, nccnon dilectum parv
octo alios Sacerdotcs nn n •'" Paroch"m Cathedralis Ecclesiae Liparen. et
q"'bus Sacris intcrdictu, ! . 2* crimi,,is reos, nisi quod praefatis Officialibus,
erat, Ecclesiac Sacramenta ministrare abnuissent-H'*
J Gf. N. 85.
' Dic I npr. 1509. - Bull d
BU"- Rom" tom. 4, III, p. 60-62.
Romani Pontlfices
537
vero minime contentus pracfatus Vincentius dictum Didacum Vicarium Oene-
ralcm bonis quoque cxuere aggressus fuit, eiusque domesticam supeliectilem
a supradictis suis Ministris, et Executoribus accurate describi fecit, ac publico
in foro vcnalem se propositunim comminari non timuit, nisi ingens pecu-
niae summa re ipsa sibi numeraretur, quam cum praedictus Didacus Vica-
rius Oeneralis promptam non haberet, illam ad redimendam suam suppel-
lectilem praefatam, foenore accipere compulsus fuiL Nec tamen ea expressa
pecuniae summa, totque, ac tantis aliis illatis vexationibus idem Vincentius
ingenio suo adhuc satisfecisse videbatur, sed, quemadmodum novissimae
illarum partium litcrae nunciarunt, de praefato Didaco Vicario Oenerali, et
aliis aliquot Sacerdotibus in custodia detentis Panormum traducendis cogi-
tabat. Quid porro deinde iis evenerit, incompcrtum hactenus nobis est, dete-
riora tamen quaeque metuere nos cogit Viri temeritas, ac impudentia, qui
tam probrosa, ac indigna facinora admittere non dubitavit, Ecclesiasticae
Immunitatis hostis, et eversor factus, qui utpote Ecclesiae ministeriis addi-
ctus, illius potius vindex, ac propugnator esse debuisset
§ 1. Cum autem praemissa omnia, quae ex processibus desuper con-
fectis respective constant, ac ita notoria, et publica existunt, ut nulla pos-
sint tergiversatione celari, praefatis, aliisque Apostolicis Constitutionibus
manifeste adversentur, necnon Ecclesiae libertati, atque authoritati maximum,
et gravissimum praeiudicium intulerint, atque adhuc inferant, ac praeterea
in scandalum plurimorum tendant, animasque pretioso Salvatoris, ct Domini
Nostri lesu Christi Sanguine redemptas in gravissima pericula coniecerint,
et deplorandis rnalis involvcre pergant: hinc est, quod Nos, qui Iurium Eccle-
siasticorum assertores in terris a Domino constituti sumus, libertatem, immu-
nitatem, et iurisdictionem Ecclesiasticam a temerariis, et perniciosis huius-
modi conatibus illacsam tueri, ct conservare, necnon animarum periculis,
qiiantum Nobis ex alto conceditur, occurrere cupientes, ac omnium, etsin-
gulorum, quae in praemissis, seu eorum occasione quovis modo decreta,
ordinata, acta, et gesta fuenint, seriem, causas, et circumstantias, ctiam aggra-
vantes, nccnon Tribunalium, Iudicum, Ministrorum, Officialium, ct aliorum
quorumctimque in praemissis quomodolibet culpabilium qualitates, digni-
•ates, nomina, et cognomina, aliave quaecumquc etiam spccificam, et indi-
ndflam mentlonem, ac expresslonem requirentia praesentibus pro plenc, ct
sufficienter exprcssis, ct singillatim specificatis habcntes, Motu proprio, ac
« ccrta scientia, et matura deliberationc nostris, deque Apostolicae pote-
siatis plenltudlne omnla, et singula decreta, praecepta, processus, sententias,
ordinationes, maiulata, et alia quaelibet tam a praedicto Vincentio Aucello,
Slve pcr se, sive pcr alios, quam a quibusvis Tribunalibus, Iudicibus, Mini-
strjs, ct Officialibtis, aliisque quibuscumque personis etiam specifica, et indi-
wdtia menttone dignis Ih praemlssis seu eorum occasione, in praeiudicium,
ac «trlmentum llbertatis, immunitatis, et iurisdictionis Ecclesiasticae, atque
Wtfiorttatis Apostolicac respective quovis modo emanata, edita, acta, gesta,
c Perpetrata, cum omnibus, et singulis inde secutis, et forsan quandocum-
Juc seci'turis, penitus, et omnino nulla, Irrita, invalida, InlUsta, reprobata,
ai"nata, Inanla, temeraria, et a non habentibus potcstatem damnabiliter
L
attenfata, ac de facto praesumnta m.iii»
-ae ^ ab JJ f,sse,t 22Sr«X£ r:». «
-™ Cl ao lmtI0 fm-ss per t fnrA Cl momenti, vei
acere, vel fecisse, sed perinde ac s ^ '^^^ «h u..Um £
sent, pro non extantibus, et non facti TZr T emanasse"<. nec fl
praesentium declaramus/ Et mSSS^J^ ^ ^
cautelam.etquatenus opus sit, illa omn^a e? sin" T?"1' Ct ab»nd,
reprobamus. revocamus, an^^f SSSJ tfcuT *
caUte,aro,etquate„us „pus sit, „„ ^&S^*3£
vacu,s seroper habcri volurous, e! 2325 Pe"ilUS' • 2
paribl/ «JSSri " ™ ***
NicolaUro Sciacca Actaarium ' Uurenr" "tf*1™ dc *5"
iosenhun, Xhiaxia fiSZ? vuZ .Mauri«11™. *e mJ£,
N. N. N. N el N stlu ■ w8 /,/fz'"''S nuucupat0s, nscnon N - I
Praemissa in maiorem exCot nm ni r rtur' Praestiterunt, propteroda
a Sacris Qu.onCSnSK ^T' " ^ C<™™'
stitutionibus Apoatol.cfe TtaZbS « ' nCCn°n P^dictis, aliisqueCo,,
legi solita contra 2 perS' ~ r ? ^ * C°enae D°™
qu-bus nonnisi a Nobis et nro ! - Pr0mU,*atas' et fu,mi"1^
terquam in mortis artculo nZ S"P°? Romano Ponlifi«
datis, et satisfaciendo ca t ^ tUnC' n''Si de stando **** ■»
sentium declaramus ,W damnab,,,ter '"currisse, earumdem tenorepr*
camus, et toSSTS!!? e°rUm qUemHbet exc0n,,nnnic^ I*
sciant nedum aTo" ! P°rr° Ce"SUras' et Poenas se "m
"uncntiae, eT 2JiEfc5£B™ status' *radus' ordinis, Pra*
cxecuti fuerant \-qU' pracm,ssa n.andaru»t, perperraruM
praestiterunt sed et auxi,|um, consilium, vel favorem quomodolit*
approbarunt' et Ah hnK qU' eoruni seaue,an'. ct executionem gttf
culpabiles fuerunt l ' ^ a'iaS ''n eisdem Praemissis quovismodo
Pariter a Nobis aut r Praelerea a censuris, et poenis huiusmodi nonnis
mortis articulo sub^T T"* Pro temPore «istente (praeterqu*
liberari posse. m°d0' et for,na suPerius expressis) absolri, d
§ 3. Decernentes, etc.
IDull. Rom, tom. 10, p. 320-322J.
Romani Pontiflus
539
270.
Clemens XI, const. Unigenitus,
8 sept. I7«3, propositiones Pastbasii Quesnel, damn.
Unigenitus Dei Filius pro nostra, et totius Mundi salute filius hominis
factus, dum discipulos suos doctrina veritatis instrueret, universamque Eccle-
siam suam in Apostolis erudiret, praesentia disponens, et futura prospiciens,
praeclaro, ac saluberrimo documento nos admonuit, ut attenderemus a falsis
Prophelis, qui veniunt ad nos in vestimentis ovium, quorum nomine potis-
simum demonstrantur Magistri illi mendaces, et in deceptione illusores, qui
splendida pietatis specie prava dogmata latenter insinuantes, introducunt
sectas perditionis sub imagine sanctitatis; utque facilius incautis obrepant,
quasi deponentes Iupinam pellem, et sese divinae legis sentcntiis. velut qui-
busdam ovium velleribus obvolventes, Sanctarum scripturarum, adeoque ctiam
ipsius novi Tcstamenti verbis, quae multipliciter in suam aliarumque perdi-
tionem depravant, nequiter abutuntur: antiqui scilicet, a quo progeniti sunt,
mendacii Parentis exemplo, ac magisterio edocti, nullam omnino esse ad
fallendum expeditiorem viam, quam, ut ubi nefarii erroris subintroducitur
fraudulentia, ibi divinorum verborum praetendatur auctoritas.
§ 1. His nos vere divinis monitis instructi, ubi primum, non sine intima
cordis nostri amaritudine accepimus, Librum quemdam gallico idiomate olim
impressum, et in plures Tomos distributum, sub titulo: Le nouveau Testamcnt
tn francois avec des reftexions morales sur chaque verset, etc. A Paris 1699.
Aliter vero: Abrige de la morale de 1'Evangile, des Actes des Apostres, des
Epistres de S. Paul, des Epistres Canoniques, et de V 'Apocalypse, ou pensies
Chretiennes sur le Texte des ces Livrcs Sacrez, efc. A Paris 1693, et 1694,
tametsi alias a Nobis damnatum, ac revera Catholicis veritatibus pravarum
doctrinartim mendacia multifariam pcrmiscentem, adhuc tamen tamquam ab
omni errore immuncm, a pluribus haberi, Christifidelium manibus passim
obtrudi, ac nonnullorum nova semper tentantium consilio, et opera studiose
nimis quaquaversum disseminari, etiam Iatine redditum, ut pcrniciosae insti-
tutionis contagium, si fieri possit, pertranseat de gente in gentem, et de
Regno ad Populum nltcrum: versutis huiusmodi seductionibus, atque falla-
CIIS creditum nobis Dominicum Oregem in viam perditionis sensim abduci
summopere doluimus; adcoque Pastoralis non minus curae nostrae stimulis,
quam frequcntibus orthodoxae Fidei Zelatorum querelis, maxime vero com-
Plurium Venerabilium Fratrum, praesertim Oalliae Episcoporum literis, ac
prccibus cxcilati, gliscenti morbo, qui ctiam aliquando posset in deteriora
quaequc proruere, validiori aliquo remedio obviam ire decrevimus.
§ 2. Et quidcm ad ipsam ingrucntis mali causam provide nostrae con-
siderationis intuitum convertentes, perspicue novimus summam huiusmodi
"W perniciem ideo potissimum progredi, et invalescere, quod eadem intus
ateat, et velut improba sanies, nonnisi sccto ulcere foras erumpat: cum liber
'P* Primo aspcctu legentes spccie quadam pietatis illiciat; molliti enim
• «
(
53 *
540 _
Romaai Pontifices
sunt sermones eius super oleum • .«*rt -
arcu ita ad nocendurn parata t\ f 1 ' SUnt ''acu^ et QUT^
propterea opportunius, a^salu riuf ^ °bscuro ^tolZ ^
nimirumdenudatis et nL ' CduCta' ve,ut ob oculos ^
endentium dissidiis zppnTXZZ^cT ° sci*
*Jh Perutile, et propemodum ^SS^^^T91
et Ipse in primis charissimus in ChHs to n. m°d° Praefa,i
Rex Christianissimus, cuius odi^um ln l * Ludovicus FnncoJJ
ex -rpandisque erroribus zelum s2 h ,H ^ Catho,icae Fidei P«5
contestatus; repetitis propte^ J" ™ P°SSUmus' «Pi™ ■*
offciis, atque ardentibus XTnoiT/m et,Christianis^o Rege di^
necessitati prolata quantocius wt?r! * ^ * fastanH ani™
§ 3. Hinc adspirante Dorninn " Iudtol co"suleremus.
sedulo, dlllge„terqEe^r^"a,Xd,qUe ?ft* °PC "«* Sa,ufare^
nmaa ex praedicto Libro^ux^a «" P°8tuta^ aggressi sumus, ac !,
ter extractas, et tum QMcotumTfi TS?*** reSpeCtive ediuones' iid*
compiuribus fa Sacra TheoIo^a^Ma • f°- te expressas propositiona.
Venerabilibus Fratribus nSWp?' Pnmo qu,dem co™iduobusa
vero coram nobis, adhibito Cardinal,bus accurate discuti: deintJe
quam maxima diligentia a, a,,orum Plu"'um Cardinalium consilio,
cum ipsomet Libri Texti, Z, matur,tate' singularum insuper propositionom
gregationibus, expendi et *ac,,fs,me facta collatione, pluries iteratis Con-
«»«ones sunt, quae sequuntur!Tdeh:ceTndaVimU8' Hu,USmodi autcm ^
pus PoriandUamkhuZSfl!r/'a/ lumine' et c,larUate, est dare animabas U*
nitentiae, et contritionis et ' fnt,endi ' statum peccati, petendi spiritampct-
Quam reconcilientur. ' lnctp,endl> ad minus satisfacere iastitiae Dei.ontt-
mcs Pastor^de TJntnT excommu™™di habet, at eam exerceat ptr pri-
°I- ExcommunZTni < Pra<*<"»pto, totias Corporis.
implcndo debito nostro • N ' ae rnetus> "unquam debet nos imptdirt d>
num ncquitia, videmur ' nVUnquam ex,mus <*6 Ecclesia, etiam quando iioni-
Ecctesiae per charitatem ™PUtsi' quando Deo> /esa Cltristo, atqat ffd
101. Nihil s ' • sumus.
communia facere^ZZf,"' ? d?ctrinae /csu Christi magis opponitar, qW
Pcterandi, iaqueos enta ,n ^clesia, quia hoc est multiplicare ocwio**
alioa°ndo dcsc^Zt ZtT13'- " mttS> et e"Uere> « n0men> ft
Romani Ponlifices
541
§ 4. Audiiis itnque tum voce, tum scripto Nobis exhibitis praefatorum
CtfdJnallUitl, aliorumque Theologorum suffragiis, divinlque in primis lumi-
nis, privatis ad eum finem, publicisque etiam indictis precibus, implorato
praesidio, omncs, et singulas propositioncs praeinsertas, tanquam falsas, cap-
tiosas, male sonantes, piarum aurium offensivas, scandalosas, pernidosas,
tcmerarias, Ecclcsiac( et eius praxi iniuriosas, neque in Ecclesiam solum, sed
ctiam in Potestates Saeculi contumeliosas, seditiosas, impias, blasphemas,
suspcctas de haercsi, ac haercsim ipsam sapientes, nec non haereticis, et
haeresibus, ac etiam schismati faventes, erroneas, haeresi proximas, pluries
damnatas, ac demum etiam haereticas, variasque haereses, et potissimum
jHas, quae in famosis Janscnii propositionibus, et quidem in eo sensu, in
quo hac damnatae fuerunt, acceptis, continentur, manifeste innovantes respe-
ctive, hac nostra perpetuo valitura Constitutione declaramus, damnamus, et
reprobamus. Mandantcs omnibus utriusque sexus Christifidelibus, ne de dictis
propositionibus sentire, docere, ac praedicare aliter praesumant, quam in hac
eadcm Nostra Constitutione continetur; ita ut quicumque illas, vel illarum
aliquam coniunctim, vel divisim docuerit, defenderit, ediderit, aut de eis,
ctiam disputative, publice, aut privatim tractaverit, nisi forsan impugnando,
Ecclesiasticis censuris, aliisque contra similia perpetrantes a Iure statutis poenis
ipso facto absque alia declaratione subiaceat. Caeterum per expressam prae-
fatarum propositionum reprobationem alia in eodem libro contenta nullate-
nus approbare intendimus; cum praesertim in decursu examinis complures
alias in eo deprehcnderimus propositiones illis, quae, ut supra, damnatae
lucrunt, consimiles, et affines, iisdemquc erroribus imbutas; nec sane paucas
sub imaginario quodam, veluti grassantis hodie persecutionis obtentu, inobe-
dientiam, et pervicaciam nutrientcs, easque falso Christianae patientiae nomine
praedicantes; quas propterea singulatim recensere et nimis longum esse duxi-
mus,et minime necessarium; ac demum, quod intolerabilius est, Sacrum
ipsum novi Testamcnti Textum damnabiliter vitiatum compererimus, et alteri
dudum reprobatae versioni Oallicae Montensi in multis conformem: a vul-
gala vero editione, quae tot saeculorum usu in Ecclcsia probata est, atque
ab Orthodoxis omnibus pro authentica haberi debet, multipliciter discre-
pantem, et abcrrantem, pluricsque in alienos, exoticos, ac saepe noxios sen-
sus' non s'nc maxima pcrvcrsitate detortum. Eumdem proptcrea librum, utpote
pcr dulces sermoncs, ct bcnedictiones, ut Apostolus loquitur, hoc est, sub
talsa piae institutionis imagine, seducendis innocentium cordibus longe accom-
fnodatum, sive praemissis, sive alio quovis titulo inscriptum, ubicumque, et
^uocunique alio idiomate, scu quavis editione, aut versione hactenus impres-
^m.aut in posterum (quod absit) imprimendum, authoritate Apostolica tenore
pracsentium iterum prohibemus, ac similitcr damnamus; qucmadmodum etiam
*'os omnes> ct Sjngu|0s jn cius c|cfcnsjoncm tam scripto, quam typis editos,
5CI» forsan (quod Dcus evertat) edendos Iibros,seu libellos, eorumque lcctio-
p dcscriptioncm, retentionem, et usum omnibus, ct singulis Christifide-
1 us sub poena cxcommunicationis per contrafacicntes ipso facto incurrcnda,
Pronibemus paritcr, et interdicimus. Praccipimus insupcr Venerabilibus Fra-
"ous Patriarchis, Archicpiscopis, et Episcopis, aliisque locorum Ordinariis,
542
Romani Pontiflces
nec non haereticae pravitatis InnuMt* u ~~ —
cumque per censur^, et % a ^'^^ttt^
cato etiam ad hoc, si 0pus fluS^n^^^ ^ rwS*
ceant, et compellant. ' **** Saecu,aris auxilio, 0 ^
IBull. Rom., tom. 10, p. 340-344] *
271.
Clemcns XI, co„st. Ad p/BrW> ^ ^ ^
Hce^ Regno Sici,iae non ,
Sacrae Literae commemoTan " sXi if F***" ^ '°b
voris calamitatis relator excinht noi § aCrUmnae nuncium *C
8 Partibus ad Nos affer^ f N^» *?' aC
quae lura, ex commissi Nobfc rSi E ,nde' Ct eiusdem *dh, Eccles*
Laicorum ausibus SSS ^^„5?* ?"B0 ab «
s-derationis trutina perpensl Tea ui ar° f mUS' S1CU* «"""bus matura.cc
taneum esse in Domin! ! .7wUmUr . ' ^1" °rdini C0M»
postqu^Ve^WI^Frate? FArfSto,atusANotr'- notitiam pervenit, quod Ar
Agrigentinus, non alia SSJbT^^11*^ """^ ^
tate strenue asserta mln.w 3' n,SI eo ^uod Ecclesiastica author,-
°bsequio Nos^Xe ^ustm sT et QU°
summam iniuriam, ac mtollhTl, T^'5 McUtCr °bt™P™*>V
sua Civitate, ac Dioecesi A em Saccularis potestatis abusume
modi suae expulsionis Exp t " totoque Re&no Siciliae expulsus. m
auxiliatores, ctmandantes in f"*' n0n °-uoscumque illius complica,
Constitutionibus et sneriJ !:.xcomn,uni'ca''onem maiorem ab Aposlolic'
Promulgari soiita contra «fa Si C°enae Domini singulis annis legi. c:
ac insuper Civitatem et n Perpetrantes inflictam incidisse declaravenl;
dicto subiecerat Tarn^ °eces,m A£rigenttn. praefatas Ecclesiastico inta-
Sacrorum Canonum praescrinh,m0inilia 30 C° 3C rCCfC' neCn0n
dato nostro peracta fuerinT !i5?' 'm° de Specia,i' aC praeV,"°
mense Septembri nrov nih"ominus paucos post dies, ineunte sc.W
tensi Tribunalis Mo^lT P"e,ento' q»«dara Andrcas Ficani, tanquam pr*
Caliter ad infrascrioti n i I 6 nuncuPati> '"'"sque asserti ludicis spe-
dem mensis Septemhri f gatus* Primum quidem, nempe die secundiei»
«Urisdictionl supradict pne^r ?"C,i '°ann,'S Civitatis WW«*~V*
Vl°lentcr aperiri fecit n Tnbunallj subesse praetenditur, lemert,*
Excommunicationcm "Mnh " Ver° °°S' quos dictus Franciscus Eplscopo* «
mittltur, declaraverat n '• Cidern Sedi reservatam incurrisse, slcut pr*
Practensae facultatis «lki °J m 1temeritate absolverc praesumpsit, vigorc scilicrt
' ad ,d cnncessae a Francisco Miranda.et Oayarre*
Romani Pontifices
543
serto ludice supradicti practensi Tribunalis per eius literas dic31 Augusti pro-
xime praeteriti expcditas, quibus execrando non minus, et impudenti ausu,
quam falsis, et ineptis rationibus eadem Excommunicatio, sive Excommuni-
cationis declaratio nulla, iniusta, insubsistens, temeraria, et irregularis decla-
nbahir: ipsique Andreaenihilominusmandabatur, ut ad tollendum quodcum-
que scandalum, aditumque praecludendum cuivis pharisaico zelo (hoc nomine
in eiusdem literis Christiana illa obedientia, quae Ecclesiae mandatis exhi-
beri debet, impie traducebatur) Excommunicatos praedictos, si absolutionem
petiissent, tanquam specialiter Delegatus a dicto practenso Tribunali, absol-
vcredeberet; et alias, prout ubcrius legi potest in supradictis literis, quas
memoratus Andreas eadem die secunda Septembris promulgari, ac in plu-
ribus locis Civitatis Agrigentin. affigi mandavit, tenoris, qui sequitur, videlicet:
§ 2. Nos utrisque luris Doctor D. Franciscus Miranda, et Gayarre, de
Consilio Sacrae Catholicae Maiestatis, Abbas Sanctae Mariae Terranae, ac
ludex Ordinarius Tribunalis Apostolicae Legatiae, et Regiae Monarchiae pro
praefata Catholica Maiestate in hoc Siciliae Regno, Reverendo Sacerdoti
Artdreae Ficani Delegato in Causa Fideli Regio Dilecto salutem: Ha pervt-
nuto non senza doglianze alla nostra notizia, e di questo Tribunale delVApo-
slolica Legazia, e Regia Monarchia, che essendo stato il Revcrendissimo Arci-
hscovo Vescovo di Qirgcnti Don Francesco Ramirez intimato d'ordine di S. E.
a partirsi da quella Diocesi, e da qaesto fedelissimo Regno per li giusti
motivi, che mossero Vanimo di S. E., concernenti al Real servigio, e pablico
bene, e quiete del Rcgno, valendosi con matura riflesslone ed evidente giusti-
lia della potestd economica contro il nomato Prelato, quello abusandosi del
Titolo specioso di Consigliere di Sua Maestd (che la Divina guardi), e del
proprio giuramento di fedeltd, e d'osservare le prerogative Regie, e del Regno,
jacendosi scudo, benchi ideato, d'esser lesa la libertd Ecclesiastica, e d'avere
patito violenze dal Capitano Ochoa, Dottor Don Oiovan Battista Guzzardo,
Clerico D. Pompco Orugno, Ettore Antinori, ed altre Persone generalmente,
specialmen/e, et individualmente nominati passd a scomunicarli, e supponendo,
che 1'esercizio di tal Potestd economica fosse enorme delitto, passd ad inier-
dire la Cattedrale, e tutte le Chiese della Diocesi, mostrando in cib poco baon
pnio verso il Real Servigio, e la Potestd economica di S. E., per la totale
dnazione del quale lnterdetto, per Vevidente nullitd, ed altre ragioni, e per
"prtrsi le Chiese con la continuazione de' divini officj, ed amministrazione
Sacrarncnti, si stan spcdcndo per via del Tribanale gVordini opportuni, ma
Ptr adcsso riflettcndo, che la riferita censura fulminata contro le persone, cosl
'" specie> comc in genere riferite, ha processo indebitamente ex abrupto, de
wlo, nullo luris ordine servato, contro la forma de1 Precetti Evangelici,
t Sacri Canoni, Concilj Ecumenici, con publico scandato, evidcnte pertur-
*Wu de' Popoli, ed impedimento al corso della Oiustizia, ed esercizio
' P°testd economica, ed in esccuzione dl supposta potestd conccssali dalla
d°ue p°mana non «'«"■«» fl£ presentata nel Regno, in grave prcgiudizio
' t • Regalie e prerogative dcl Regio Excquatur, secondo si prescrivc da piit
rat ftspacci de> Sercnissimi Monarchi, fondati in cvidenti ragioni, avvato-
' a an<'chissima, cd immemorabile osservanza, mai interrotta nel lungo
544 • £>
wmani Pontifices
soltte, e necmnri* / • . J*wn*nQ9 non avendn r,t 4 ,wwf*
«w//, /w /wi<fc/* manifesta e Lhi; ,g nfmte> 00,1 Me a Z U «
« oualanque scandalo possibile, c,,e potessenr g° * WM Zel°^
erronee, e scrupolose: percid % /rdTJaZ T™™ ^ C0ScU™ »W
succennaie Persone, in specie ed i ^ presentandosi innanii a Z \
domandandovi Vassoluzione dclla ZeTtaVr "^™"' * 0g*'m di k-
come Delegato di quesio Tribunal dJlfo Sc°mJJniCa> V0Siiate> e dobbiaU H
* loro assolvere libere dZ^Seftat^^ T*'*' ° «
ne farete fede, e auella trlLZ f , Sc0muntca> efatta * sudetta assoMm
scienza, ed altra trtm^eTa Mnl * '"»*»' *" ^
chia, con vosire lettere r JZ t r ' ' qUato Tribunaie della Regia Mom
assoluzione, procedendo 7,ZT ^ anche Noi scienza della
zbne delle presenUaartl? f U pertarbanti> cd impedientWem
stizia; comandando pcr l LT%J' vi Pareranno convenunti, e di g»
come iemporali del Repnn / ° ' C Si"goli °fficiali spum
essi d>applicarsi al Fitn J pena di scadi cento Per °Sn'm &
biano, e debbano darel 7 Tribunale della Rcgia Monarchia M
quante da voi saranno h • °gRl l°r braccio> aiuto> e favore lante
concediamo oeni imc/J ^!'. che Noi S0Pra le cose sudette vi diamo, t
istanza delle sudeit T * atttorita~ necessaria> e cosl U
csse presentate e comnT^T"0^ Persone> sea di qualsivoglia Persm pa
Sua Maestd tenete cnr\ ', f'am 5enza Procara> Pcr q^nto la graiia ii
trigesimaprinia AumJ/ ' ? , pene a Noi ben viste. Daium Panonni dk
Oayarre: IuUus rTh r> lndictionis ^/3: D. Franciscas Miranda,d
qaatur, RegistreZr . AJ/0~Maglster Notarius: Iesus: Praesentetur.fr
Causa: Die 2 Scni h /fftgatar: Sacerdos D. Andreas Ficani Dekgatas»
fuerunt, et sunt innff" praesentes Praesentatae, executae, ei < regisHM
degentis in hac CiviJJ,^ Admodant Reverendi Sacerdotis D. Andrcae
Domini D. FrancZi m- gngenti' uti DeleZa*i IUusirissimi, ct Rn-erendissir
Monarchiae, et fu Jr,, /'"'J?*' et °ayarre ludicis Ordinarii TribanalisR^
Olericus AngclJs f 2 "{I'*™ iuxta suPradictam decretationenu Undt *
Ftano Mag,ster Notarius in Causa, ctc.
Romani Poniifices
545
§ 3. Post haec Ministri dicti praetensi Tribunalis, cum forsan suarum
iniquitatum mcnstir.un nondum satis per praemissa implevisse sibi videren-
tur, admissis criminibus nova, et sane semper graviora crimina adiicere non
forniidarunL Quidam enim Canonicus Isidorus Navarro, asserens se eius-
dem praetensi Tribunalis, illiusque asserti ludicis delegatum existere, nec
non speciale ab eo mandatum habuisse revocandi generalc Interdictum, cul
praefatus Franciscus Episcopus Civitatem, et Dioecesim supradictas, ut prae-
fcrtur, supposuerat, ad praedictam Civitatem Agrigentin. die 15 eiusdem
mensis Septernbris, plurium armatorum militum turma stipatus se contulit,
ibique tam Ecclesiasticos ad aperiendas, quam Populum ad frequentandas
Ecclesias inducere tentavit. Sed cum illos in exacta eiusdem Interdicti obser-
vantia, fidelique erga Pastorem suum, atque hanc Sanctam Sedem obedientia
firmissimos invenisset, ad violenta remedia confugit, eorumque constantiam,
antiqua propemodum ab Ethnicis in Christifideles illatarum persecutionum
exempla renovando, bonorum interceptionibus, carceribus, exiliis, aliisque irro-
gatis mulctis, expugnare studuit. Plures proinde tam Saeculares, quam Regu-
lares Sacerdotes, sive in carceres, et vincula crudeliter coniecit, sive bonis
spoliavit, sive exulare acerbe iussit, atque hos inter plerosque etiam Paro-
clios oves Christi sibi commissas eo plane tempore, quo Pastorum suorum
praesentia, ac custodia maxime indigebant, deserere coegit Et, quod sane
sine horrore, ac lacrymis audiri nequit, tres Vicarios in spiritualibus Oene-
rales a memorato Francisco Episcopo successive deputatos, nempe dilectos
Filios Petrum Attardum, Iosephum Mariam Rhinum, et Oasparem Salernum,
in odium constantis, et invicti illorum zeli pro Ecclesiac lurium, atque Apo-
stolicae authoritatis tuitione in carceres detrusit, ingenti prius pecunia ab
eis extorta; ac quartum, qui illis successerat, nempe quendam Blasium Mai-
ram, nisi hic interea non tam lethalis morbi violentia, quam innumeris pro
«adcm Ecclesiae causa toleratis aerumnis confectus, ac pene morti proximus,
ad gravis pecuniariae multae solutionem impio eiusdem Isidori iussu imma-
nissime adactus, ab humanis dccessisset, eadem carceris poena afficere decro
verat. Neque his contentus dictus Isidorus, propriac non minus conscientiae,
qinm divini timoris pcnitus immemor, censuris omnibus, ac pocnis in Ecclcsia-
stici Interdicti violatores per sacros Canones, et Apostolicas sanctiones inflictis
prorsus contemptis, Cathedralem Ecclesiam Agrigcntinam violentcr aperiri
fwit, ibique detestabili impietate a sacrilegiis ad Altare progrediens, imo Altare
Psum sacrilcgiis poiluens, niaiori Excommunicatione, aliisque censuris non
"no, sed plurimis nominibus innodatus, Sacrosanctum, ac tremendum Missae
Ijrificiiim.concrepnntibus interca pltirium scloporum dispositionibus per eius
ites factis. aliisque igniarii pulveris fragoribus addiHs, cum inten-entu quo-
«mdarii, quj ad earndcm Ecclesiam mctu, ct violcntiis compulsi convcnerant,
Ctebrare ausiis fuit: promulgato tamen prius in cadem Civitatc Agrigentin.
juodani Edicto, pcr quod idem Isidorus Interdictum praefatum nullum, iniu-
d m> '"egitimum, insubsistens, et irritum, nuliiusque roboris, et cfficaciae
caraverat, adeoque oninibus Superioribus Ecclcsiarum tam Saecularium,
quam Rcfrularium, ncc non Parochis, Beneficiatis, Capellanis, Presbyteris, et
Cncis Cl'vitatis, et Dioeccsis Agrigentin. praefatarum, ut illo minime attento,
35
540
Romani Pontifices
53
Ecclesias omnes apertas ul ~*i " ■ -
nunquam emanasset, sub Etg^^r^^1^^?^
^&r - == ' sas5 ::::
bns septimae Indictionis l7% e,,Ierarum ^tarurn Panormi die nn„ '
D.oeces,s salutem i„ Domino sempTtoni m Praedictae Civi,a,is £
bazione della pubblica quiete hnn T N°n Senza 'oglianu , *?
£«» D. Fn^%£^Qf> noti*ia di l E,VdZ
Ordtnario del Tribunalc dell> AposoUca ^ f
ccsco Rarnirez Vescovo di q£Z? ^T^f^ Ardmcovo
oaesta Diocesi, e da tutto i %Zo Ttf-^^ " * *
' «// 5. f T„ ^,as// motlvi mossero
f A**//. vaiendosi col laZa rfft^ publico **. < Z
FconomUa contro // succenTtoPrfr ™' ' C°n *iustizia *** ***
di Consiglicre di Sua "Zst e d f°' quaU abasandosi del ^lo spate
v«re le Regie prerogative oriviLl P?iT° giuramento difideUa, e Im-
di esser stataiesa la UbJ^F^ ' ^ osservan^ det Rcgno, jingt^
P*» D. Giovanni OcZa nZ^™' ' di °Ver patito ™l™ ' ** *
D. Pompeo Grugno Ettn ' ? , " °' Ghvan Battista Guzzardi, Ck,
. mente, ed individualmente nn .0ro' 6 d'aUre Persone generalmentt,^
l'esercizio di tal Potesta F e' passd a scomunicarli, e suppontndo,*
lato per la sola grazia drllTr^T enorme delitto> credcndo
interdisse questa Cattcdral Romana> non Pcr Rcal muniftar
essersi commesso sravhZn * °'ieSe delUt Diocesl> con lo
perd riflcttere le Jurbo/eZ TT*, """" U PaSt°n di aucsto Qn*>m
daioso atlentato contro il r> pessme conseguenze pud partorire tanto sau-
Potcstd Economica ma L/ , f 7^°' PUblUa auiete- ed in m
et ex abrupto, nullo hirh . 0tal/nente irregolare, assolutamentt, e, dc fac;
e Concilj QeneraU manr V r servato- contro forma de1 sacri Ccncv,
e causa efficiente '(/e( a"ll° U ^qaislU necessarj deWlnterdetto, e la Mlttit
eccessi non commcssi m ,m°' con s"PPosizione di violenze non vtrt, d
m*rc abuso, vlolenza Jf "^'^ in dubio la Potesta Economlca, e tti*
contro ogni /us (ld' JC"SS0 l'escrcizio della medesima e contro ognidin^
d' Sua Maestd (che i„ n ' 1 ,nveterate> * mai interrotte prerogative.t dir.
bnnale 4eU>ApostoUca itl : gBan,iJ' e di auesto fcdetissimo Regno, t Tti
^scrisce sudm „J?&*ta' e Regia Monarchia, maggiormentt, 0* *
rt0> e nu"° Interdetto d'aver processo per pottstdc**
Roma/ii Pontifices
547
assali datla Corte Rornana, non esecuta, rti presentata nel Regno in grave
nrtgiadizio, anzi disprcgio delle Regalie, e prerogative del Regio Exequatur,
sccondo sl prescrive da piu Reali Dispacci de9 Serenisstmi Monarchi fondati
in evidenti ragioni, avvaloratc d'antichissima, ed immemorabile osservanza mal
interrotta nel Itmgo corso di plu Secoli, non solc in questo fedelissimo Regno,
ma anche per tatto il Mondo Cattollco, come unlforme al dritto delle Genti,
alli sacri Canonl, Concilj Universati, PrivitegJ Apostolici, e Concordie con
la Santa Sede, ed includendo per conseguenza manifesta ingiustizia, notoria
insassistenza, ed evidcnte nullitd, ^ha stimato percib dal detto Tribunale del-
1'ApostdIica Legazia, e Regia Monarchia, e dal riferito Reverendissimo Mon-
signor Oiudice della medesima provedere d'opportuno rimedio, riparando col
sao zelo non solo alli pregiudizj dcl Real servigio, ma anclie a quelli delli Popoli
di qaesta Diocesi ingiustamente lesi dal sudetto Prelato loro Pasiore contro
la earitd Pastorale, ha deliberato commettere a Noi la sua autoritd, e potesta,
ac vices, et voces suas, et eiusdem Tribunalis, con ordinarci, che dovessimo
passare in ques/a Ci/td, e qualsivoglia parte della Diocesi, e levare, e far
kvare sudel/o Interdet/o, e qualsivoglia Cedolone affissato, e dichiarare iuxta
luris formam ex Commissione speciali 1'istesso Interdetto nallo, ingiusto,
illegitimo, ed tnsossistente. Per tanto Noi vaiendoci delta sopradetta potestd
cmplissima nelle sopracitate lettere, come speciale Delegaio in questo negozio,
e Causa, precedendo le prove legitime di non esser veri li motivi addotti nel
cilato Intcrdetto. passassimo In dorso la petizione del nostro Procuratore
Fiscale D. Domenico Piccione, con interlocutoria in scriptis a dichiarare nullo,
ingiusto, illegitimo, ed insussistcnte, irrito, di nessuna forza, e valore il sae-
cennato Interdetto. In tanto per il nostro prcsente Editto auctoritate, qua
supra, publichiamo la nullitd, ingiastizia, ed insossistenza del medesimo, ed
ordiniamo in virtil della facoltd a Noi specialmente, come s^ha detto, concessa
a tatti li Superiori delte Chiese, tanto Regolari, quanto Secolari, Parochi,
Bcneficiati, Cappeltani, Sacerdoti, e Chierici, che non ostante il sadetto Inter-
detto, stante la sua notoria ingiustizia, nullita, ed insossistenza, dovessero
tenere le Chiese aperte, ed ivi celebrare, e far celebrare U Divini Offizj, e
Messe, come si faceva prima del sudetto ingiusto, nullo, ed insossistente Inter-
detto, ed amministrare a tutti li Fcdeli li Santi Sacramcnti della Santa Chiesa,
comc prima, e comc se mai vi fosse stato detto Interdetto, nullo, ingiusto, ed
insossistente, e questo sotto la pena alli Contraventori, e disobedienti della
Scomunica Maggiore riservata al sudetto Reverendissimo Oiudice della Regia
Monarchia, della disgrazia di Sua Macstd, e di aitre pene a Noi ben viste,
e nont titrimcntc. Datum Agrigenti die trlgesima Septembris septimae tndi-
cttonls 1713. Affigatur: Canonicus Navarro Delegatus. Innocentius Guerreri
Magister Notarius.
§ 5. Idem porro Edictum a mcmorato Isidoro per universam Dioecesim
Aerigcntin. transmissum fuit, ut iuxta eius tcnorem Presbyteri omnes singu-
wum Iocorum Dioccesis huiusmodi, Interdicto praefato ncquaquam obstantc,
•msas celebrare, aliaquc Divina peragere per assertos Delegatos locales
s"pradicU prneteusi Tribunalis compdli possent; quemadmodum Inter cae-
tcros i,a fccisse, atque executum fuisse Nobis innotuit quemdam Iosephum
543
£3
RomanL Pontifices
^^^^^^^
sequcntis, VfiJ&SS^ «■ d^m^^ *
M Reverendn c, aea°Tri6u«*le diebus etc, e di r d U"erel><**
Sisft H^"- '='cs
rf'ff«*w rf/ ,/.,„„ r, ""er"e"°. come diiaramtnU si „^Z
in Caasa nelli luf1
facendo copia di Sc s'intmJ0 Altrlment*» faeendo U contrario T
f *Uo ordine, ^SS^SS^ ^ ^
''Messe Ordinazioni, con U^SZT % ^edienza aVapmZ
§ 6- Cum autem nimium e"Zs 'T * U Sa°l benL *
^s-mam ex praemissis EcclTsial r k "eC ^,squafn inficiari
"*t. '-"atam fuisse infuS^w,^^ imo etiain Pontificiae auct
quacumque tandem pote te et T * 4cxP,orata» «" nullum ludicea,
municationc, InterdicW aSueV" SUffU,tum' ouoties de &**
nita«« Ecclesiasticae, °c SL?? " causa ,aesae« seu viohhe bu»
^ndato latts, agi conttnrit^S 8pccia,i Nostro' et Sedls AP°sloliae
*eu iniustitiae cognitioncm n ^ Va,iditatis' «» invalidifatis, iushf*
est- *e ingerere ullatenus ' " T BW N°bis' ac dictae Sedi reserv»
Plurimorum peruiciem ac t Vi adeoq-ue ead™ praemissa ln maximia
et Domini Nostri lesuVhrkt <! i tendant- animasque pretioso Salvalora,
et errores coniicere ac denl "firu,ne redemptas in gravissima perieuli,
Nos, qui Iurium Ecclcsia^ • orand,s maiis involvere valeant: hinc csl, quod
sumus, omniumque Chrfc 'if^T Assertores Terris a Domino const.tuti
sitione gcrimus, Libertat™ i °Uram' et s°"'citudinem supenia d«po
uec non Sanctae huius Se l' nmun,tatern- ct iurisdiclionem Ecclesiastam,
«osis conatibus sartam te i aUt,lor,tatem ab eiusmodi neiariis, ac perni-
"°n animarum periculh n mque' at(lue illibatarn tueri, et conservare, na
tes, omniumquc et sln«,?« "" Nobis « alto conceditur, occurrerecupie^
quovis modo decreta if, qU3e '" Draem'ssis, seu eorum occasio«
et eircumstantias, eth„, f' °rd,,,ata' Wta, ct gesta fuerunt, seriem.caustt
^iorum Tribunalium bgrava,,les« non praefatorum, ac quorumvis
,norum, Officialium 'NUU,CUm' Ministrorum, etiam Principalium, seu Snp»
,n e,sdem praen,issi; QUn^0,T, Scribarum, ct Personarum quarumcumqoe
m0d0,,bel eulpabilium qualitates. dignitates, nomini.
Romani Pontifices
549
et cognomina, aliave quaecumque, etiam specificam, et individuam mentio-
ncm, ac expressionem requirentia, praesentibus pro plcnc, et sufficienter
expressis, et singillatim specificatis habentcs: Motu proprio, ac ex certa
scientia, et matura dcliberatione Nostris, deque Apostolicae potestatis pleni.
tudine, Literas, Edicturn, ac Praeceptum, seu Mandatum praeinserta, nec non
quaecumque in iis contenta, aliaque omnia ea occasione per memoratos
Franciscum Miranda, et Oayarre assertum ludicem dicti praetensi Tribunalis,
nec non Andream Ficani, Isidorum Navarro, et Iosephum Alexandri vigore
suarum respective assertarurn Delegationum acta, gesta, et ordinata, cum
omnibus, ef singulis inde secutis, et forsan quandocumque secuturis, peni-
tus, et omnino nulla, irrita, invalida, iniusta, rcprobata, damnata, inania,
temeraria, et a non habentibus potestatem damnabiliter attcntata, ac de facto
praesumpta, nulliusque omnino roboris, et momenti, vel efficaciae essc, et
ab initio fuisse, ac perpetuo fore, neque illa a quoquam observari possc, vel
poluisse, adeoque nec ullum statum facere, vel fecissc, sed perinde, ac si
nunquam emanassent, nec facta fuissent, pro non extantibus, et non factis
perpetuo itidem haberi, tenore praesentium declaramus. Et nihilominus ad
maiorem, et abundantiorem cautelam, et quatenus opus sit, illa omnia, et
singula harum serie damnamus, reprobamus, revocamus, cassamus, irritamus,
annullamus, abolemus, viribusque, et effectu penitus, et omnino vacuamus, ac
pro damnatis, reprobatis, revocatis, cassatis, irritis, nullis, invalidis, et abo-
litis, viribusque, et effectu pcnitus, et ommino vacuis semper haberi volumus,
et mandamus.
§ 7. Praeterea, tametsi de veteri Nationis Siculae pietate, ac Religione
confisi, minime dubitemus Christifideles illarum partium, ac praesertim Civi-
tatis, et Dioecesis Agrigentin. praefatarum Incolas, etiam nostra hac decla-
rahone minime expectata, Literas, Edictum, ac Praeceptum, seu Mandatum
nuiusrnodi, aliaque per dictos Franciscum Miranda, et Oayarre, Andream,
Isidorum, et Iosephum gesta pro irritis, et invalidis, nulliusque prorsus
robons, ac valoris iam habuisse, et in posterum habituros esse, adeoque
omnia e converso per supradictum Franciscum Episcopum acta, et ordinata
raiglose, ac exactc observasse, et observaturos esse, nihilominus ad maio-
rem similiter cautelam, generale Interdictum, cui pracfafus Franciscus Epi-
«opus Civitatem, et Dioecesim supradictas, sicut praemittitur, subiecit, nec
non censuras, seu dcclarationes Excommunicationis ab eo contra suos frcpul-
^ores promulgatas pro validis, et iustis habentes, ipsumque Interdictum, ac
«usuras, seu dcclarationes hulusmodi auctoritate Omnipotentis Dei, Sancto-
nim Apostolorum Petri, et Pauli, ac Nostra approbantes. et confirmantcs.
c aclversus praemissa, quatenus opus sit, renovantes: Motu, scientia, deli-
^ratione, et potestatis plenitudinc paribus, omncs, et singulas personas Eccle-
as lcas tani saeculares cuiusvis gradus, praeeminentiae, ac dignitatis fuerint,
quam cuiusvis Ordinis, Congregationis, Instituti, et Socictatis, etiam Iesu,
egulares ad exactam eiusdem Interdicti observantiam omnino tcneri, et
Wlgatas existere, et iore, ita ut in quibusvis Ecclesiis, Locis pifs, Oratoriis,
«MUfl pnvatis, ac Capellis domesticis Clvitatis, ct Dioecesis Agrigentin. prac-
c arum, praetensa etiam memoratae asscrtae Monarchiac Siculae authoritate
550 „
Roniani Pontlfices
munitis, sive afias quocumque orivil^ " 1
tensae Protectionis Regiae^eu ZP!^ « f"d«^T
nes,ac quantiscumque vicibus a SSS Ur,sPa,r°natus Rceii (a ^
nec alia Divina Offida cTbl J, tn T^* ^P^bati T>
tum administrari, J^S^^SS^ ^AX^
tempore Interdicti prohibita exerceT nkTVl Cadavcra *P*hS
poenas Ecclesiasticas per praeitos Sacros £ dedaratione censu^"
stohcas desuper Iatas,et lW«SwtoM^£** Constitutiones^
acfore, nec ab eis a quoquam ^ a No l ^ m»°**»
empore existente (praeterqtLln m'n^H Romano Pon,ifia*
•n easdem censuras eo ipso aio - - ' * tanc CUm reincid^
harum serie simi.iter statuimus^ C°nValuerint> ***** et liberan
c-scu§s S relXlr - °- P—
supradictos Franciscum Miranda et r Excommunica,os declaravit, qui,
varro, et losephum Alexandri t ,? ^,' Andreain Fica"'- 'sidoJ
Notarium, qui pnwinsertfa h> 2f T!, 5"*" R°tundo Prom^
Clcricum Angelum Fiano M 1" ****** Miranda, ct G,
huiusmodi per dfctum Isidonf T N°tarium' °-ui P^mulga.ioni li.eL
reri similiter Mamstrurn m! ' Draefer,ur> 'actae, ac Innocentium
respective subscripscninr qU' praeinser,° Edicto eiusdem Isidori
instantiam, uti ProcuntnrrF-"0?- Dominicum ^ione, ad cuius nhniros
dorus in suo ^SSSbS^ e'USdem Draetensi ™unalis, dictus *
singulos cuiuscumquestatt,, Cr°H$e pr0cessisse asser"it- aliosque omnes,ci
tumcumque cxcelsac ae S /' ° "iS' Praeemmenfiae, dignitafis, qua*
sionem huiusmodi, 8^^^^' f1 S,'Ve Francisci
Andream, Isidorum et l™! , P °S Franciscum Miranda, et tojm
seu ilhs consihum L| „ !? , qUOvi8 mocl0 niandarunt, ac ordinarunt
ram praestiterunt aut in ,avorem- ve« quamvis aliam damnabilem ope-
et rata habuerunt set, «II i?""" SCqUe,am' et «ecutionem gcsta approbarm*
onrnes, et poe' F , ,n e,s quomodolibet culpabilcs fuerunt, censur»
Iforum decretis et a , s.t,cas a Sacris Canonibus, Generalium Conri-
Coenae DoMiuf •ta^KSS *i C°nsli,u,ionious. ae Praeseriim Literis dk
incurrisse. Noverint id fr g'' et Promulgari consuetis inflictas eo ip*
a ccnsuris. et nOPnic 1?.»° °mncs' e,iam specialissima mentionc dign;
li,er. et cun, cffech ™ iWmodi* Post clcbitam, ac condignam Ecclesiae ro
Pontifice pro temnor satisfactionem, non nisi a Nobis, seu Romaoo
"ec etiam tunc nisi d/T ^rac,ertiuam in mortis articulo consotoli.
"«■aestita, ac cum relnrt , Ecdcsiae mandatls, et satisfacicndo caub'o«
,iberari posse ™aent,a praefata eo ipso, quo convnluerint) absoM
narum serie similiter decernimus, et declaramus; ftcol"
Romani Pontifices 531
talcm insuper quandocumque procedendi ad alia severiora rcmedia, quatenus
praedicti Ecclcsiasticae libertatis violatores in sua contumacia persistentes
ceiisuras, et poenas huiusmodi animo, quod absit, sustinucrint indurato,
Nobis, et eidetn Apostolicae Sedi exprcsse reser\-antes.
§ 9. Decernentes, etc.
[Bull. Rorn., tom. 11, p. 1-6J.
272.
Clemens XI, const. Ad Apostolatus, 7 sept. 17 14,
Ad Apostolatus nostri notitiam, non sine gravi paterni cordis nostri
dolore, pervenit, quod cum alias dilectus filius Didacus Hurtado Venerabilis
Fratris Nicolai Mariae Episcopi Liparensis Vicarius in spiritualibus Generalis,
non alia profecto de causa, nisi quod quibusdam mandatis nostris Apostoli-
cae auctoritatis tuitionem respicientibus, sibi antea per literas die xxi augu-
sti MOGGJOU a dilecto filio nostro Fabritio Sanctae Romanae Ecclesiae Car-
dinali Paulutio nuncupato Secretario nostri Status ei iussu nostro conscriptas
ditis illa, qua par erat fide et obedientia obtemperans, ab exccutione cuiusdam
dispensationis matrimonialis sibi ab Alonso Mercorella, qui illam obtinuerat,
exhibitae provide abstinuisset, per summam iniuriam, ac manifestum saecu-
laris potestatis abusum, adnitente in id, atque instigante apud eiusdem sae-
cularis potestatis Ministros supradicto Alonso, e Civitate, ac Dioecesi Liparen.
expulsus fuerit; ipseque in actu eiusmodi suae expulsionis, quo Immunitati
Ecclesiasticae per id enormiter laesae consulcret, ac vim vi repelleret, ioannera
Baptistam Gastaldum, et Carolum Alconanda expulsores suos, omnesque
alios, qui eamdem expulsionem mandarunt, seu illi auxilium, favorem» aut
consilium quovis modo praestitcrunt, cuiuscumquc gradus, ct conditionis
essent, in excommunicationem maiorcm a Constitutionibus Apostolids, et
speciatim illa quotannis die Coenae Domini legi solita contxa similia perpe-
trantes inflictam incidisse declaraverit, ac insuper Civitatem, et Dioeccsim
Liparen. praefatas gcnerali Ecclesiastico Interdicto, affixis super excommuni-
catione, et Interdicto huiusmodi publicis schedulis, subieceriL Tametsi haec
omnia, a memorato Didaco Vicario generali rite, ac recte, nec non iuxta
Sacrorum Canonum pracscriptum, imo de speciali praevio mandato nostro
peracta fucrint: nihilominus quidam Iosephus Marotta Canonicus Saecularis,
et Collegiatae Ecclesiae S. Petri Panormitan. asserens se specialem praetensi
Tribunalis Monarchiae Siculao nuncupati, illiusque asserti ludicis Delegatum
existere, una cum Francisco Bruno Notario, Corrado Chirco Fiscali, Fran-
cisco Zavaglio executore, Algozzino vulgaritcr nuncupato, ad dictam Civita-
,em Liparen. accessit, ibique assumpto in Consultorem losepho Russo Lipa-
rensi Edictum quoddam protnulgari, ac in locis publicis ciusdcm Civitatis
««'Ri fecit, per quod temerario non minus, quam execrando ausu, generale
«Iterdlctum, eul praefatus Didacus Vicariua Ocneralis Civitatem, et Dioecesim
PWedictas, sicut pracmittitur, supposuerat, ntillum, irritum, iniustum, illegi-
«muni, InsuBsistenSj nulliusqtte roboris, et valoris declaravit, illoque minime
552
Romani Pontifices
attento, mandavit, ut Eccleshe nn, T " — —
alia Divina Officia cclcbmri „„ '„ pri"s> KHnert ac ,„ T 11,9 &
"bcrius co„,i„c,ur l„ 5£?S2J^-**
strissimo Monsignor Giudice della Mon/rchi/ T
Ctei A ^ ^ efedelissinT6tta T,
vanni Battista Castaldi, / di //T/t / , *1pan dal ******* fr
C*tf , «/ /so/a ^ ' / * del Governo a partini ^
che mossero il zelo^det OoTrno ^
publico bene, e quiete tfSj^ per l'accertato « feh!*
«wiaiite, , fc^fe del bZnhnZ la Po^
di detta quiete, U qual/s^^/TL?^ " 48**b P***
b Regie P^^e S0u /J 0Mbg0 * fedei Vassalb> < *
* /«? PL/, ,anle fel Regno' lasingando> !*f«
dalriferito di Castald e //l aT Fcclesiastica' ' * aver patito\icL
scudo, erroneo perb, e premedZ, / * Agiutante> "P™** «I «rt»
di Castaldi CommisS//u /J,n Che a#ettato> di «*"
P« sfogo det rSS^^S? Tri,bmak
sudetto Tribunale della Re/ia ™de0ltamente 11 titoio dl preteso, e amnd, I
Vicario, saa Corte , r>,; Monarchla non ha dato ordine contro U sadt*
Delegato di dettoTrih, ,' T°i,U dett° di Castaldi fu Commiswio,*
delegazione speciale dideitoTn P°lem dire> MWdn"
W, con molto disco/olodi t/tulfj/T SCOmmanica> £
sse questa San/ r 7 / , Fedeh> non sol° di questa, ma del Rcfi*
Santa Ca<cdrate, e tutte 1'allr* ri,iin cma , n,w *
Hlu> con molto disconsot H ■ «««« scommumca, c aaa <
interdisse questa W„ r ! ,/ ' Fedeh> non sol° di questa, ma delRefi*
mettendoli ad InterdrL , f ' e tutte Poitre della Cittd e Diocesi, sti>
delle supposizioni ed au/Tk' / ^™'*' ^ per0 rilUttert a"" M< ''
scandaloso attentato rnn,J,n ,' " peSsime conscguenze pud partome *
"ullo luris ordine aerv » servizio, e publica quieie, e qael cht lpH>
ddU requisiti nec^ssa7i au/J°T^ * f0ma de' SaZ" Canoni>
niastrisslmo Qiudi/e V lnterdetto- Pcrcid si ha stimato da detto Monsip*
riparando col suo *nm ,gta Monarchia provederc dell' opportuni r-
quello de> PopoU Tnmo fel° alr> pregiudizj det Real servizio, come eucU'
stamente lesi dai sud/Tw- d' e Diocesi> 1 'Iuali sono slati tanto infi*
™ria, tanto dal s,Z J?W contro la nan solo Pastorale, m
au'oritd, e p0testa ac 2 incaricata; deliberd commettere a Noi b &
• viccs, et voces dicti TribunaHs, e di conferirdin^
Romani Pontifices 553
t dichiarando ex commissione speclali lo stesso InterdeUo nulto, ingiasto,
illegitimo, ed insussistente, far levare U sudetto Inlerdetto. Per tanto Noi
valendoci della sudetta Potestd amplissima in dette Uttere sopracitate, come
speciale Delegato in questo negozio, dichiariamo con il presente nostro Editto,
juctoritate, qua fungimur, nulio, ingiusto, iUegitimo, insussistente, irrUo, e
di nessuna forza, e valore il cennato Interdetto, ed ordiniamo a tutti i Superiori
delle C/iiese tanto Regolari, quanto Secolarl, Parochi, Beneficiati, Cappellani,
Saurdotl, e Clerici, che non ostante il sudetto Interdetto, stante la sua notoria
ingiustizia, insussistenza, e nullitd, dovessero tenere U Chlese aperte, ed ivi cele-
brare, e far celebrare li Divini Ufficj, e Messe, come si faceva prima di detto
Interdetto, ed amminis/rare a iutti U Fedeli li Santissimi Sagramenti della
Santa Chiesa, come prima, e come mai vl fosse stato il sudetto nallo Inter-
detto, e questo sotto pena alli contravenienti, e disobbedUnti di scommunua mag-
giore riservata al sudetto Monsignor Giudice della Monarchia, della disgrazia
di Saa Maestd (che Dio guardi) ed altre pene a Noi, ed a detto Monsignore
riserva/e, e non altrimenti. Datum Liparae die 10 mensis februaru 1714. Affi-
gatur: Canonicus D. Ioseph Marotta Delegatus: Dominus D. Franciscas Druno
Magister Notarius.
§ 2. Subinde vero dictus losephus Marotta, his minime contentus, dile-
ctos quoque filios Franciscum Canalem Canonicum, et Parochum Ecclesiae
Liparen., Dominicum Francolinum, Franciscum Corsum, Dominicum Scia-
chitanum, Alonsum Bonica, Presbyteros, et Franciscum Canalem Clericum,
non alterius delicti reos, nisi quod affixioni schedularura excommunicationis,
et Interdicti huiusmodi operam suam praestitisse, ac in actu expulsionis dicti
Didaci Vicarii Generalis campanas sono funebri puisasse insimulati fucrint,
m carceres detrudi iussit.
§ 3. Cum autem valde manifestum sit, nec quisquam inficiari valeat gra-
vissimam tam Ecclesiae, quam huic Sanctae Sedi illatam fuisse iniuriam ex
praedicti Didaci Vicarii Oeneralis expulsione, aliisque praemissis adversus
pcrsonas Ecclesiasticas sacrilege perpetratis: praesertim vero ex promulga-
hone Edicti praeinserti praefatum Interdictum temere annullantis; tum quia
«plorati Iuris est nullum ludicem, quacumque tandem potestate, et aucto-
ntate suffultum, quoties de excommunicatione, Interdicto, aliisve Censuris
«iisa laesae, seu violatae Immunitatis Ecclesiasticae, ac potissimum de spe-
«ali nostro, et Sedis Apostolicae mandato Iatis agi contingit, in illarum val>
"atis, seu invaliditatis, iustitiae, seu iniustitiae cognitionem, quae non nifi
0 is, ac eidem Sedi reservata est, se ingerere posse; tum etiam quia satis
simihter perspectum est, Ecclesiam Liparcnsem Nobis, ac dictae Scdi imme-
subicctam esse, et quoad spiritualia a quorumcumque Tribunalium,
fiam Ecclesiasticorum, Rcgni Siciliae iurisdictione exemptam, et liberam
cx'stcre; quandoquidem licet dicta Civitas Liparen. anno mdcix per clarae
memoriae Phlllppum III dum vixit, Hispaniarum Rcgcm Catholicum, qui
e lain utriusque Siciliae Rex cxistcbat, a Rcgno Neapolitano pro maiori com-
Ph 8:".bcri,ii dl*smcmbrata, et separata, ac eidem Regno Siciliae ullra
arum unitn, et incorporata fuerit: irulubitati tamen iuris est, eiusmodi
^einbrationcm, et unionem sola Seculari, ac Regia auctoritate, ut prae-
Romani Ponti/ices
e
fertur, factas, locum habere ad sumtm^ZT- —
ac regime„ rerum temp0rauJ2ZZ? coT qUOad «• ^«^T
.ud,ao directf dominii utriusque S cTliae ^7""*' ac seV ,t ^
dent.um, ad eanidem Sedem etian, i, Ttl hu,usmodi. 'uriumque ab ^
nunquam vero quoad ea aZ, " tCmDoral,bus, ut notumX
defenslooi incumbentiLs neC £?cL£3^ "^S
Regms, et il|is adiacentibus ar Wh ^ 'buS ,n ''Psari"n HispaZ^
declinantibus, qui quaedaTs^ n u"" T8^' ^
tunc expressum tempus oonct^ « I'?'^^ «" «£
Pharum extensae, et pluries prorogatae ne « RegnUm "ta
doneas Romanis Poutificibus pro ?en pore 1 «k PraeSentandi ^
humsmodi praeficiendas quibuLmque C.th^ S £? °US ad P^nUCoD»
Ecclesus praedicti Regni Siciliae ZfLUm nfj "f- of3"1 ^^1»
dent.bus i„ Hispaniarum, ac Sic il ae ul ra Ph ^*»**»
Hniis Successoribus, quamdiu II t u™™ Re&"'s huiusmodi legi-
assignatum: neque demmj TribLnSt^ Sede co~ «
reticam pravitatem aucTor^te 222 ' nqU,S,t,on,s "'spaniarum adversus h*
dictum Siciliae ultra P, ?anjm Zl ^*™' CU,'US iurisdict,° ^
Cmtate, ac Dioecesi Lh^ n^TT^^1 CX,Cndi,Ur' in
«Psi Ministri saecuS ea SSStaKSft1?"" ha°UerUnt: imo nt£
brationis, et unionis nrae cVuZ * u C,haC U',ra Pharum' sive sub disme,-
praemissa locum haber Td !| • " ° IU* S,Ve Sub a,io quovis P***
est, quod Nos, qui iurium jpS25 ? debCrC U"qUam Praetenderunl. Hinc
constituti sumus om ZT, E°i;'es,ast,corum Assertores in terris a Domino
dispositione ^iZ T^t ChnS,ifidc,ium cunun, et solicitudinem su^rm
cam, nec non San™ e t u *%m\. lm^^, et iurisdictionem Eccksiast
nefariis,ac perniciosis cona iht 5lto?*te* ac dignitatem, ab dusmod,
conservare, animarumn., sartam, tectamque, atque illibatam tueri,et
rere cupientes ac omnh ^"f", ' qua,,tum Nobis ex alto conceditur, occ
occasione quovis modo de'' ? S,nsu,0rurn' ^uae i„ praemissis, seu eonin
causas, et circumstantias *K ^ ordinata' acta» et &esta fucrunt, seriem,
nnnvis aliorum Trihn . 'Wavantcs, nec non praedictorum, ac quo
Supremorum Officialium n' '"dicum' Ministrorunvetiam principalium,
cumque in eisdem r>n ■ 0 ar,orum' Scribarum, et personarum quaruin-
nomina, et coenomin!m,?-S,S quomodo,ibet culpabilium qualitates, dignitaies,
mentionem.et e.XDr(."a' 3 ^«"«que etiam specificam, ct individuwi
expressis, et sineilh» "' rcqu,'rcmia» praesentibus pro plene, et sufficienter
ctae Ecclesiae Lin-iro, c" Spccif,catis habentes; in praemissis vero supradi-
'"hwque quoad srnrih! .•'mm a,am Nob''s. et Sedi praefatae subiectionem,
Sl'ciliae excmptionem n qlI0cumc>ue Tribunaii, etiam Ecclesiastico Rtff»
tenus opus 8lt, innovknt ertatem aPProbantes, et confirmantcs, ac qw
beratione Nostris dem.^A ProPrio, et ex certa scientia, et matura ddi
Mue Apostolicae potcstatis plcnitudine, Edictum pra«"'
Roinani Pontifices
555
sertum.ac quaecumquc in eo contenta, nec non alia per memoratum Canonicum
[osepbum Marotta ea occasione vigore suae assertae delegationis acta, gesta,
ct ordinata, CUrti omnibus, et singulis inde secutis, et forsan quandocumque
secuturis, penitus, ct omnino, nulla, irrita, invalida, iniusta, reprobata, dam-
iiala inania, temeraria, et a non habentibus potestatem damnabiliter attentata,
ac de facto praesumpta, nulliusque omnino roboris, et momenti, vel efficaciae
esse, et ab initio fuisse, ac pcrpetuo fore, neque illam a quoquam observari
posse, vel potuisse, adeoque nec ullum statum facere, vel fecisse, sed perinde,
ac si nunquam emanassent, nec facta fiiissent, pro non extantibiis, et non
factis perpetuo itidem haberi debere tenore praesentiiim declaramiis. Et nihi-
lominus ad maiorem, et abimdantiorem caiitelam, et qtiatenus opus sit, illa
omnia, et singula, et si quae insuper praemissorum occasione, seu in eorum
scquelam per pracdictum Canonicum Iosephum Marotta, aut quaecumque
praefati Regni Siciliae Tribunalia, seu eorum Delegatos, vel Commissarios
hac in re de caetero agi, geri, et ordinari quomodolibet contigerit, harum serie
damnamus, rcprobamus, revocamus, cassamus, irritamus, annullamus, abole-
mus, viribusque, et effectu penitus, et omnino vacuamus, ac pro damnatis,
reprobatis, revocatis, cassatis, irritis, nullis, invalidis, et abolitis, viribusque,
et effectu penitus, et omnino vacuis semper haberi volumus, et mandamus.
§ 4. Praeterea, tametsi de perspecta Populi, et Incolarum Civitatis, et
Dioecesis Liparen. praefatarum pietate, illorumque veteri in Ecclesiam, atque
hanc Apostolicam Sedem devotione tam praeclare sentiamus, ut minime dubi-
temus ipsos, etiam eiusmodi nostra declaratione minime expectata, praein-
sertum Edictum, aliaque per dictum Canonicum loscphum Marotta, gesta,
pro irritis, et invalidis, nullitisque prorsus roboris, ac valoris iam habuisse,
et imposterum habituros essc, adeoque omnia e converso per supradictum
Didacum Vicarium Generalem acta, et ordinata religiose, ac cxacte observasse,
et observaturos esse: nihilominus ad maiorem similiter cautelam gcnerale
Interdictum, cui praefatus Didacus Vicarius Gcneralis Civttatem, et Dioecesim
supradictas, sicut praemittitur, subiecit, nec non censuras, seti declarationes
excommunicatiOnis ab eo contra praenominatos Ioannem Baptistam Gastal-
duin, et Carolum Alconanda expttlsores suos, allosque omnes, qui eamdcm
expulsionem mandarunt, seu illi opem, favorem, aut consilium quovis modo
praestitenmt, promulgatas, pro validis, et iustis habentes, ipsumque Inter-
dictum, ac Ccnsuras, seu declarationes httiusmodi auctoritate Omnipotentis
t>el, Sanctorum Apostolorum Petri, et PaUH, ac nostra approbantes, et con-
firmantes, ac adversus pracmissa, quatcnus opus sit, innovantes: Motu, scientia,
deliberatione, et potestatis plcnitudinc paribtts, omnes, et singulas personas
Ecclesiasticas tam Saecularcs, cuiusvis gradus, praeeminentiae, ac dignitatis
fuerint, q„am cuitisvis Ordinis, Congrcgationis, Instituti, et Societatis. etiam
lesu, Regulares, ad exactam ciusdem Intcrdicti observantiam iuxta formam a
Sacrls Canonibus pracscriptam omnino tcncri, et obligatas existere, et fore,
1,1 ut in quibusvis Ecclcsiis, Locis piis, Oratoriis etiam privatis, ac Capellis
domesticis Civitatis, et Dioeccsis praedictarum, quibuscumque tandem pn-
vnegiis, exempflomous, ct Indultis, etiam praetcnsae protection.s Reg.ae. seu
Practensi iuris patronatus Rcgii, tametsi pluries, ac quantiscumque vic.bus
556 o
Romani Pontifices
bita exerceri, nisi temporibus IZt P ' a,lave temPore 1, !
Canones permissis, u.io" mo o 2? ea "T'* PCr SESfffi
luimus, et ordinamus Ad hn « Va,eant> earumdem tenore nr, ^
rvl8 modo priviI^^ ^«*J«* «tt»*
posse harum serie similiter sUtuIus " * hU,USm°di abso,vi' et £2
^aL SeSlS^^-n tam eos, quos praefatus ^
supracbctum Canonicum Iosephun^ Mamf? eXCOmmuni"tos declaravit, quim
struu, Notarium.qui praeinsert Edi^n h*' "^" Fnad™* Bn.no K
losephum RUSS0 CoL.tore^
Mercorella Instigatorem, alioTque oZ ' ♦ * ExeCUtorem- A,~
graclus, ordinis, praeem ine tS et 2n L ^1"03 CU''USCU^Ue
subhmis fuerint, qui sive eiusdem n / quanturncum<i"e excelsac, ,
Pubhcationem, et affixionem nr^ D'daC,^,carii ^"eralis expulsionem, *
Presbyterorum, ac Cier ci Plhto Ed'C,i' S'Ve detrnsio"em carcere
Iosephuni Marotta mandan Z at°n,m' s,ve aIl'a gesta per dictum Canonicua,
favorem, vel quamvis alfem .w ?rd,narunt- setl »«■ consilium, auxita,
sequelam.et executionem ? °Peram Praestiterunt. aut ineoru.
alias in eis quomodoIibeTr! f /.m ?*ta aPProbarunt, et rata habuerunU
siasticas a SaeTc^ fUerunt' CenSUras omnes- et Poc™
Constitutionibus, ac pra„ertiriT*,IU!n Conci,iorum Decretis, et Apos.oli,
et promulgari ^«8^X1' ™ d'C C°e"ae Domini annis *
omnes, etiam specialissim-, Z» r C° 'pS° 'ncurriSSC Noverint idcirco illl
Postdebitam.ac cond^nJm F ,'°ne dlgni 3 Censuris' et Poenis ,,uiusm0<!,•
factionem, nonnisi nX ^ T Ct CUm effectu Pracs,itam "*
(praeterquam in morti* rl-' , Roma"o Pontifice pro tempore existente
fata eo ipS0, quQ P * | , . ut Praefertur, et tunc cum reinddentia prae-
tenore praesentium Z } et ,lberan' Posse' Prout nrmdm
ad alia severiora rem*\™mU* panter' et declaramus; facultatem insuper,
tores in sua contumac, qUatenus Praedicti Ecclesiasticae libertatis viou,
qnod absit, subsKn,.^ pers,stentes> censuras, et poenas huiusmodi animo,
vantes. s,,nuennt mdurato, Nobis, et eidem Apostolicae Sedi reser-
Vicarius* QejS ^Tjtim inte,,exerimus, quod postquam idem Didacus
et Canonid dS. Praem|tatur. exulare coactus fuit, dilecti Fffll&f*
«'ctac Ecclesiae Liparen. In Vicarium Oencralem hulu."
Romani Poniifices
557
modi dilectum quoque filium Emmanuelem Carnevale praefatae Ecclcsiae
Archidiaconum elcgerint, notorii autem, ct explorati iuris sit, quod qucmadmo-
dum Pastoralis cura eiusdem Ecclesiae penes praedictum Nicolaum Mariam
Episcopum, tametsi ab ipsa Ecclcsia absentem, omnino, atque integre reman-
sit, ita sane ad ipsum quoque ius deputandi suum Vicarium Oeneralem irrc-
fragabilitcr spectabat, et spectat: idcirco in virtute Sanctae obcdientiae, ac
sub excommunicationis Iatae sententiae poena per contrafacientcs eo ipso
jncurrenda, a qua nemo, nisi a Nobis, vel Romano Pontifice pro tempore
existente (praeterquam in mortls articulo constitutus) absolvi possit, Capitulo,
et Canonicis supradictis, necnon reliquo Clero tam Saeculari, quam Regulari
Civilatis, et Dioecesis Liparen. praefatarum districte prohibemus, et interdl-
cimus, ne postquam carumdem praesentium, nec non deputationis alterius
Vicarii in spiritualibus Oeneralis a praedicto Nicolao Maria Episcopo factae,
vel faciendae notitiam habuerint, eumdem Emmanuelem Archidiaconum, ut
Vicarium Oeneralem amplius agnoscant, aut illi actum ullum obedicntiaeprae-
stent; illos serio monentes, ac tam eis, quam universo Populo Civitatis, et
Dioecesis huiusmodi enixe praecipientes, ut ei dumtaxat Vicario Generali,
qui a memorato Nicolao Maria Episcopo deputatus fuit, vel in posterum
deputabitur, congruam obedientiam exhibeant; simulque sciant ea omnia,
quae de caetero Vicariatus eiusmodi titulo, sive a supradicto Emmanude
Archidiacono, sive a quovis alio, qui absque nostra, seu praefati Nicolai
Mariae Episcopi facultate dicti Vicariatus auctoritatem sibi quomodolibet usur-
paret, geri contingeret, omnino irrita, invaiida, et inania, nuliiusqtie roboris,
ac momenti fore, quemadmodum Nos vere illa pro irritis, invalidis, et ina-
nibus habenda esse harum serie similiter declaramus.
§ 7. Decernentes, etc
[Bull. Rom., tom. II, p. 19-24].
Clemens XI, const. Nova semper, 29 nov. 1714«
Nova semper in dies, ut alias non scmel diximus, et scmper acerblora
« Regno Siciliae ad Nos afferuntur. Nuper siquidem Nobis innotuit, quod
'"e idem Caietanus Buglio, qui dudum, uti Delegatus praetcnsi Tribunalis
Monarchfae Siculae nuncupati, gcnerale Interdictum, cui Vcnerabilis Frater
Andreas Episcopus Cataniensis e sua Civitate Catanlensi, eiusque Dloecesi,
pcr execrabilem Saccularis potestatis abusum eiectus, in actu eiusmodi suac
«cctionis Civit.item, ac Diocccsim praefatas non ita pridem iussu nostro
'ecerat, nullum, Irrttum, iniustum, ac illegitimum, spcciali suo in eadcm
^vilate Cataniensi ad id promulgato Edicto, temere declaravit. Oravissimo
oc patrato crimlne minime contcntus, sed secundum duritiam suam, tt
_mPocnitens cor, addcns pcccatum super peccatum, ac thesaurizans sibi iram
dle Ifae, animo forsan, ut stulte opinabatur, cnervandi efficaciam corurn,
<,Mac « iniuncti Nobis Apostolici muneris dcbito adversus ipsum, eiusque
5:53
Romarii PotitifUes
acta a Nobis deccrni contieissef i<> • ~~ —
n.mdan, nostrarum in X^ll^^^
ditarum, quibus non modo Ulius EdicTum „erarurn d'"e 17 iun.i im '
occasione vigore suae assertae Delee-itinmc
tade secutis, et quandocumque 22S£l£2^ * S
v«mus, et irritavimus, ac pro damna is r^r 'h t ^8'
et ommno haberi voluimus, et 2522££?^ d ,rri* «5
num, nec non loannem Baptistam Perino m ? e,'am c£
rato Edicto subscripserat, cenSurTs omn" ZZZ ^ * ^
Canombus, generalium Conciliorum S frf! . ?C,esiasti<* a S*,,
ac praesertim Literis die Coenae DoS^ f
consuebs contra similia perpetrantes i„S 52 ri« 3 1 ^ d pron%-
mense flUio eiusdem anni, fa ««uSSl^^^
m.nus, quam detestabili ausu Praecen 22 * ?B UmU,Um' imP«dcnti n -
2fl ",Ud(1Ue impressum, et ab , f0^' Seu Mandatu.,,
£? ^Pt«m Ecclesiasticis tTmlecukrlbus "SST d ^f* Perino
£ | ces* Catanien. transmitti aTdJnn ' Reguhrib™ universae Di*
& JPsaemet Aposto.icae L"erae fiSStaSPS F qUOd ato
jM * Sancta Sede proven entia ounrZ ^ R°ma"a Curia' hoc «*
£i £ Permisisset, nulla, rri V quod hoTrem SaCCUIaris P^las
5 dclillm «ranquilliuti advemS. ■ ^dUm CSt' conscic«tia™ Chrfeufr
fitf 'I prout u°erius continetur in ln<? o m°d° execufl fuissent> et *
g? ( quidem, quam n,ud " C°dem Praeeepto, seu Mandato, quod non ata
k M praeseniibusTn rendum c ^ uxin10n,';,n0 damna"^. et anathema.izandi^
... § 1 Portiern n> T J US' tenoris' *ul secluitur. videlicct:
Decanc e prZ^ v T " ReVerendissimo Dottor Don Oaetano
} diSicilia ' "r^J 7"^1*^
Srf ZZnda e r^ dat°, daWl11^- ' Reverendiss. Dottor D.
^ e suo Q udir/n M Conse8li° dl Sua Maestd (che la DmmgmfiH
SS RcZo d^/l^-L delV AP°stolica Ugazia, e Regia Monarchia in
F £f£*: V V'rUl di kttcre sPedite dai Tribulu della mdeslm ^
sotto liil t, CZ ******** ed esecute nelUOfficio deWistcsso B*
smessane dairJ^T' inJangl' ed intima con ia seS^nte ingiunziont t*
STSrfS???^ dett° < ^efendiss. OUkn*>
altri qualsisia oZi P''b''Cassero oualsivoglia Editti, Interdettl, Otns^>
dervi it Lail f g Vla' 0 sotto 1™lsivoglia Titolo, senza prima pn*
o indireUamL ™>u"tllr! P» « ^ « qmlsivoglia di loro dirttto**'
Jf lrtUamente, tacila, o esnrcsznn,.^. ..1: * w w , «m^'
" 25 Aprile, e 16 Maggio scorsi, o che rinovassero t&
Romani Pontificcs
559
dttto, Censnre, ed altre publicate d'ordine del Rfiio Monsignor Don Andrea
fcggio Vescovo di Oatania, o d'ordine di qualsisia Prelato, Vicario Gene-
rale, o altro Commissionato di sudetta Corte, o vero, che publicassero aliri
Editti, Merdetti, e Censure contra qualsisia persona di qualunque stato, e con-
dizione, che fosse, non abbia, ni debba quelli eseguire, ni osservare, ni fare
csegaire, ni osservare da' proprj Sudditi; et quatenus fossero eseguiti, o in
qaalsivoglia modo osservati, abbia, voglia, e debba ogni cosa ridurre allo stato
primiero, come se mai fossero stati U sudetti Decreti, Editti, InUrdetti, e
Censure, ni publicali, ni osservati, ni affissati, e questo sotto pena della
disgrazia di Sua Maestd (clte la Divina guardi) di privazione di voce attiva,
e passiva, e di anni cinque di Carceri formali per ogni Contraventore, ed'altre
ptne riservate alVarbitrio di Sua Ecc., e TribunaU sudetto; e questo stante,
che li sudetti Decre/i, Brevi, Intcrdetti, Rescritti, e Censure non sono nel Regno
esecuti, anzi tendano contro la publica quiete del Regno, contro la tranquil-
litd delle CoscUnze de' Fedeli del medesimo, ed in grave pregiudizio delle
Regalie di Sua Maestd (che la Divina guardi), del Regno, e di sudetio Tri-
bunale dell' Apostolica Legazui, e Regia Monarchia, con evidente perturbazUne
de" Popoli, scandali, ed inconvenienti, contro Ui publica qaUte, e contro U
disposizione delU Leggi del Regno, di piu ReaU Dispacci de1 Serenissimi
Monarchi, fondati in evidentissime ragioni, avvaloraU da antUhissima,
itnmemorabile osservanza, mai interrotta nel corso di piU Secoli, ma aniforme
al diritto delU Qenti, Sacri Canoni, Privilegj Apostolici, ConcordU con la
Santa Sede, e stante, che notoruimente sono di nissuna forza, e vaUre U
Decreti, e Rescritti sudetti, come quelli, che tengono 1'origine d'aUri Decreti
assolutamenU non essccuti nel Regno, ma emanati de iacto, et ex abrupto,
nullo Iuris ordine servato, e senza essere inUse le ragioni di Saa Maestd, del
Regno, de RegnUoli, e del Fisco di sudetto TribunaU deW ApostolUa Legazux,
e Regia Monarchia, senza verana cognizione, ni discussione di Causa, e senza
montzione, ni citazione alcuna, assolutamente neccssaria per ogni Legge Divina,
ed Umana, e nemmeno senza citazione ad dicendum Causam Quare, secondo
H Precetti deW is/essa Veritd increata, Costituzioni Apostoliche, e Concilj
Qenerali, c non al/rimen/i e/c. Fiat D. D. Caietanus BuglU DeUgatas: loan :
Baptista Pcrino Magister Notarius.
§ 2. Cum autem in praecepto, seu Mandato buiusmodi nullum plane sit
verbum, per quod tam Ecclesiastica Libertas Dei ordinatione, et Canonicis
Sanctionibus constitiita, qUam Apostolicae Sedis auctoritas acerbissime non
«edantun potissimum vero per ea, quae inibi continentur, illamct suprema
«Kandi, atquc solvendi potestas Beatissimo Apostolorum Principi, etusquc
Suecessoribus a Christo Domino tradita Saecularis potestatis arbitrio per
wmmam Iniuriam, atque intolerabilem temcritatem manifeste subiiciatur:
"ecnon execrandua abusus quoquo modo impediendi executionem Literarum
Apostolicarum per eosdem Sacros Canones, et plurimas notissimas Pontifi-
q Constitutiones sub anathcmate damnatus, plcne conformis non tam luri
entium, quam ipsismet Sacris Canonibus, Privilegiis Apostolicis, ac Con-
ttruiis cum Scde praefata initis, falso non minus, quam perverse nuncu-
P r: adeoquc animae pretioso Salvatoris nostri Sanguine redemptae in
560
Romani Pontifices
niaxima pericula coniici possint- hf*„ „ \ ' " —
tam eiusdem Apostolicae Sedis quim F I ^ Nos« <ul
a Domino constituti sumu 1 Ecde8lae ^tto, AsseSf? ^
Praeinsertum, O^Xfe ^
non aliorum ab eo in vim Cm Ca,'etano dudum n« ,
pericula liberum Nobis ^JSJ&S *■ ^via tfi
here nec Nos in tam aperta, atque fc^^ «**
tojiter tacere, aut Pastoralis providen ae "1 ™m LegUm vio^
vel-mus: omnium idcirco, ^So^ T^- mnl^m
occas.one tam ab eodem Ciiehnn ' tqUae 10 Praei"issis, seu tZ
,am Praecepti, seu Ma^£^^ * « * £
fuerunt, seriem, causas, et circum tan tiJ ° decreh' acta> f< P*
rarum tenorem, aliave K^iSSSKSSSTSS!^ '"^*™*
et expressionem requirentia pr esentTh, ? *?' Ct ,ndividu™™(i°^
et ■nsertis.ac rtngill«m .^KS^ d '^ej
et matura deliberatione Nostrk H 1 W: M°tU pr0prio' « «rta sdaifc
praeceptum, seu M.n£tu^^ P°teStah'8
necnon alia a memorato c«S 2' 3C ^«cnique in eo confen*
documque, et qualitcTcumque Lta llt * veI circa ««P»
onwibus, et singulis indc secuns J < ' ^"^' decreta' et ordinab'™
tus, et omnino nulla, irrita TLSmTT! q,uandocum<l«" secuturis, pc*
temeraria, et a non I abentibus nntJ f / ^ repr°bata' damnata' imk
Praesumpta, nulliusque omnino rnt "\ dan,nabi,iter « * *
ab initio fuisse, ac pernetT? S' Ct m0menti' vel efficac,ae «
Potuisse, adeoque nec u| h,m ""^ U,a a quoquan, observari posscri
nunquam emanassent Z 7 ! facere« veI fecisse, sed perinde, £c »
Perpetuo itidem hahZs /v , fuisscnt, pro non extantibus, et non factn
§ 2. Et nihilominus a^d 1 C praesentiufn dec,aramus-
omnia, et singula et si c. a'°rem cautelam, et quatenus opus sil, ito
scquelam a praedicto r , 'nSUper Prac'"issorum occasione, sive in eorura
quibuscumque in fuhinm. / °' S<?U C,UB iussu' niandato, velnomineab:
et ordinari quomodohC r °eUS 3Vertat) agi' geri' mandari* deCt
revoaimus, cassamus I » COnt,Kent, barum serie damnamus, reprolwrm*
Penitus, et omnino v' ' ' annu!,amus. abolemus, viribusque, et cfi.
irritis, nullis, invalidirUr'.US; ?C Pr° damna«"s. reprobatis, revocatis, cassitis.
vacuis semper habcri i ° ' viribusque, et effectu penitus, et omflino
§ 3. Decernentes T*"* Ct
^^11^.31-34,.
Romani Pontifices 551
274.
Clemens XI, const. Accepimus, 11 ian. 1715.
Accepimus nuper, quod statim ac in Regno Siciliac vulgatae fuerunt
quaedam nostrae in simili forma Brevis Literae die 6 novembris proxime
praeteriti expeditae, quas pro omnimoda, ac debita observantia Ecclesiastici
Interdicti, cui Civitates, ac Dioeceses Cataniensis, et Agrigentina iussu nostro
subiectae reperiuntur, obtinenda, nec non quibuscumquc effugiis ad excu-
sandam elusdem Interdicti transgressionem exquisitis penitus praecludendis,
novissime edidimus: Saecularis Potestatis in eodem Regno Administri nullam
dimittentes occasionem, quae eis offeratur, novis semper iniuriis Pontificiam
auctoritatem, ac iurisdictionem Ecclesiasticam impetendi, ac forsan, tametsi
inaniter, arbitrantes posse earumdem Literarum Nostrarum efficaciam elu-
dere, simulque executionem illarum ulteriorum, graviorumque deliberatio
num pracpedire, quas Nos, ut Pastoralis muneris Nostri debito satisfaciamus,
omnino suscipere compellimur, quasque ipsi sese abundc promereri minime
ignorant: absque ulla cunctatione in Panormitana Civit^te, ac forsan etiam
in aliis praedicti Regni Locis, promulgare praesumpserunt, praefixo nomine
cuiusdam Congregationis, Iunctae nuncupatae, specialiter dcputatae super con-
servatione ac defensione iurium, et praerogativarum, quae eidem Saeculari
Potestati in illo Regno competere praetenduntur, Edictum, seu Bannimcn-
tum quoddam Typis impressum, tenoris sequentis, videlicet:
§ 1. Bando, e comandamento, drordine delVllluslre Qiunta depatata da
S. S. /?. M. fche Dio guardi) sovra la conservazione, e defensione delli
Reali diritti, che hay e possiede, come Re Augusto, e Monarca in questo
fagno, e di quclle prerogative, e Privilegi, che il mcdeslmo gode, come
con suo Rcal ordine in data di 17 Aprile 1714. Invigilando Sua Maestd
(che Dio guardi) colla sua Regia protezione ed amoret aWintera conserva
zione de' Privilegi, ed antichc consuetudini di questo fidellsslmo Regno,
come della sua Real giurisdizione, ed antichissima preeminenza della Legazia
Apostolica, e Regia Monarchia, si per sostegno de> dirifti toccanti alla
rta Real Corona, chc della giusta difesa, e baon governo de' saol Vas*
wlli aecordando anche su qttesti ptinti quelle providenze supplicateli dal
Oeneral Parlamento detcnuto in qaesta felice, e f idelissima Ciitd di Palermo
tapo di questo Regno sotto li 7 del trascorso Marzo composto da tre Braccl,
frclesiastico, Militare, e Demanialc rapprcsentante U Regno tutto; ha detcr*
mwto stahilire una Giunta di Ministri, quali debbano invigilare con parth
*tor zelo, attenzione, e cura, perchi venghino owiati, cd impediti gV incon*
vtnttnti, c riparati tutti i pregludici, clie potessero in qualche maniera indursL
tescndosi servita la Maesta Sua per sua Real benignitd appoggiare a noi
D°n 0iu*cppe Fernandez Presidente del Tribunale della Regia Oran Corte,
°n Antonino Nigri Presidente del Tribunale del Concistorio della Sacra
*vgia coscumza, Conh- Borda Consultore, Don Nicold Pensabene Presidente
30
562
Romani Pontifices
Awocato Fiscale del Tribunalc delhP^Tr7~~^ ^
Cavaliaro Qiudice della QranC e cti, °™ Corte>
cato Fiscalc del Tritunale del Ra\ Pai' ' ^
om» <fe sua parte dehh J *al determinnzione L „
^Wa, detemtnazione, bando, editto dZn 2*
da qualsivoglia Corte, o PotesTd straTrn T'"'"' 0 in
0 sema alcuna pTrZZr ' dT ^**»«* *«£
destinamente, o in altra nmniera a ^l T^' ed indi aPP«rissero c±
con aualche direzione a Z%7J£T ' pubUci>° P^Z
M Superiore ^^^^/^ o ^ OWH-I
««*««// <// ^/^ cond7zioneTr ' Com?anita> ^ttori partieckn,,
*ers«a del Regn0i 7 di SS?(£%™? CUta> P™«cio, Dioeesi.C-.
fcde, esecuzione, ed osservanzTL, l J ,'' "M Se U dovra da" «*«
auibili nellaforma semP7ecZ'lf P™ "°n foSSero resi legali,
'«dine iegitimameniZrT^
ragione toccante ad oii Zvrln ? COme per altra aniw*
mai debbano intenderli resTTL'!; ■ T D°mi"L ^rtendosi ogn>w*
altri sovracennati se nriZ "te"tlci> ed esequibili II rescrUti stranieri, d
delVAwocato Fiscate dcl ReT JT™ dal Regio ******
riconoscere, se racchiudonn ammonio, a chi vien commtsso 1'emt &
alcuna agli antichissimi P .pregladlzlo> 0 "PPortino diminuzione, o lal*
dritti della Real Corona di^M Uggi* Consuetudini del Regno, o pm i
* Regia Monarchia E Hn i ■ e Preeminenze della Legazia Aposi
Sl notifica, ed intima in .l dlversarnente fede, osservanza, o eseaam,
traventori, e TraSPr,^Jlg°r Pr™ente Notificanza, ed Editto alli O
de' beni temporali e cnL * T"""0 EccLesiastid> o Regotari 1'oecapoH*
sero fra U termine di ai Zlosl> e Perturbatori della publica qnute, ste
entrare in Parte r „g %ni auindid da partirsi da questo Regno, t *
*«H e Secolar! sePU Jrr' ° CiUd del Dominio di S- M- e 51 "»*
ed altre pene U ' • . ^%'ea'*.lntim" *« maggh, disgrozia di S. *
ralcm inclusive Ed Z ux arbttrt0 nostro, etiam usque ad mortem nal*
sente publica duhiaZ J'"^ °ila notizia dl tutti> s'ha fatt0 k *
formale ad 0Pn>uno f d affiZersi iuoghl soliti, che servird per m
benc Praeses F. P p°l aUrimcn(e, ne in altro modo : Promulgetnr: Po*
octavae Indictionis 17,1 r K Denza Sindacus : Die septimo Dttu**
Lonstat Per me Franciscum Perino pablicum Pt»
Romani Poniifices 5^3
conem huius Foelicis, et Fidelissimae Urbis Panormi, publicasse sapradictum
Bannum per loca solita, publica, et consueta, Tubls Regiis etc.
§ 2. Perspectum profccto, ac compertum habemus eos, quf praeinser-
tum Edictum, seu Bannimcntum promuigarunt, Mandata, Literas, aliaque
Decrcta Apostolica in eo complecti, ac forsan praecipue comprehendere
voluissc; quemadmodum satis, superque coniici potest nedum ex eiusdem
Edicti tenore, verum etiam ex tot aliis praecedentibus actis, quibus eiusdem
Saecularis Potestatis Ministri pravum suum animum etiam apertius osten-
derunt, dum minime contenti publicationc aliorum consimilium Edictorum,
Praeceptorum, seu Mandatorum, quibus libertas Ecclesiastica, et Apostolica
auctoritas manifeste laedebantur, ac libera huius Sanctae Sedis Rescriptorum
executio impediebatur, minis insuper, atque terroribus, imo etiam carceribus,
vinculis, exiliis, bonorum proscriptionibus, aliisve poenis eos fere omnes, qui
eidem Sanctae Sedi debitam obedientiam praestiterunt, temere non minus,
quam sacrilege afflixerunt: adeoque certi sumus, quod ex sola memorati
Edicti lectione quilibet sanae, rectaeque mentis non modo illius evidentem
nullitatem, venim etiam manifestam iniustitiam perspicue intelligeL Ambi-
gere praeterea non possumus, quin horrore perfundendus sit quisquis illud
legerit, dum inter caetera perspiciet, ac animo reputabit eo temeritatis per-
ventum esse, ut Potestatis exterae titulus Potestati illi adscribatur, quam
Nos per Beatum Petrum, eiusque Successores a Domino accepimus in Terris
maximam, et quae in indigno haerede non deficit: perinde ac si Siciliae
Regnum extra Terrarum Orbem situm esset, cum neminem pene lateat, verba
illa, quibus inclytus Claravallensis Abbas Eugenium Pontificem allocutus fuit:
Orbe excundum ei, quiforte volet explorare, quae non ad taam pertinent curam.
Illud insuper omnibus satis exploratum, ac plane cognitum fore credimus,
eiusdem Saecularis Potestatis Administros, dum in memorato Edicto veti-
tum voluerunt, ne cuiuscumque speciei rescripta ullo modo executioni deman-
dari debeant, nisi prius ab Advocato Fiscali Regii Patrimonii recognita, ac
approbata fuerint, expresse declarando eidem Advocato Fiscali iniunctum
esse munus, praevio examinc, discutiendi, an eiusmodi rescripta ullum prae-
iudicium Privilegiis, Legibus, et Consuetudinibus Regni vel iuribus Regiis,
aut praeemincntiis assertae Rcgiae Monarchiae inferre possint, execrabili nimis
ausu conatos fuisse praedictum Advocatum Fiscalem ludiciorum Apostolicae
Sedis Iudicem constituere, ac uno, eodemque tempore sublimem illam Pote-
slatem ligandi, atque solvendi Nobis, ac Romano Pontifici pro tcmporc exi-
sjcnti a Doniino traditam, quae non ancilla est, sed libera, ipsius Saecularis
Potestatis arbitrio subiicere, ct manciparc; cum tamen sciamus, quod Maj;i-
stratui, ac Principi Sacerdotum exprobrantibus: Praecipiendo praecepimus vobis
ne docerefis in nomine isto;et ecce replcstis Ierusalem doclrina vestra, Petrus,
AP°stoIi responderunt : Obcdire oportet Deo magis, qaam hominibas. Demum
paritcr dubitamus, quin quilibet Catholicus, etiam absque ullius pecu-
llar"s nostrae declarationis, vel admonitionis ope, satis agniturus per se sit,
quam irrcgularis, absona, ac scandalosa existat praefati Edicti conclusio, in
qua ad iniqnitatis non minus, quam nullitatis ipsius Edicti cumulum Trans-
gressoribus, ct Contraventoribus, illis nempe fidelibus, qui nulla interposita
564
Romani Pontifices
Vicano veram illam ob^C ^
s«one Ffdei spondet, praesU e nn VT * qUlcUraq« HcXl" teuC
«b all s qu.buscumque, sive in ' T, Bann,n,entu'" Promuigarunt, quia
ad cumdem finem Lned T "T™ Edicti> vel
q arumcumque Literarum, Manda(or ' ' ? Reg"° Draedicto
">rum quovis modo decr^ta iussa "h ? ""^ Re"ripton.m Aposfc*
causas et circumstantias; ac (am ™ I1", 3* aCta' et gesta fuerunt-
P»«'onis, seu lunctae, Coetus lf / raed,ctae» ^'^ altcriua cuiusvis Cong*
COmque lud/cupi, M hsW^881^ Regni, nec non quorT
Notariorum, Scriiaram ^ P *" pnnc|Pa,iura. seu supremorum, Ofn»
culpabilium qualftates di^'nl arUrn 1ua™n.libet in eisdem pnemiss.
etiam specificam. et fndJwfS.m nomina> et cognomina, aliave quaecumo.r
sentibus pro plene, et aufS^C °Mm' et «P^sionem requirentia,pr«-
fes: Motu proprio, et ex ceH exPressis> et singillatim specificalis bibe»
Apostolicae Potestatis ^L, S ac matura deliberatione Nostris, deq*
ac quaecumque in eo cont* i r tUm' Scu Bannimenfum praeinsertun,
eodem consilio, tam ab i , * aque omnia sive in "''«« sequelam, sht
ctu'n, vcl Bannimentum nr Con£reeatione, seu functa, quae idemfiu-
gationibus, Coetibus Trih. n * qUani ab a,n'8 quibuscumque Cong*
s°nis praefati Re<rni SlrF fa. * ' ,udicibus, Ministris, Officialibus, et pef-
et smgulis inde secutis e r , gesta- et ordinafa, cum ommbus
,rrita, invalida, fnft|8ta r 'quaudocurnque seculuris penitus, et omninomilk
tlbus potestatem da'inSaS2 7* damnata, inania, temcraria, et a non habcn-
0'unino roboris, et rnom, atte"tata, ac de facto pracsumpta, nulliusqae
nctu° fore, neque Z 7 ' cfWcac,'ae essc' et al> inflfo fuisse, ac p*
nec ullum statl|m f a quoquam observari posse, vel potulsse, adeoq*
*»A nec facta fufsaeni nm Se' Sed neri,,de ac si """auam
• Pfo non cxtantibus, et non factis pcrpctuo ilidei»
Romani Pontifices
565
habcri deberc, tenore praescntium declaramus. Et nihilominus ad maiorem,
et abuiitlantiorem cautclam, et quatenus opus sit, illa omnia, et singula, ac
si quae insuper a pracdictis, seu aliis pracmissorum occasione, sive ad eum-
dem finem quoquomodo impediendi executionem Literarum, Mandatorum,
et Dccretorum Apostolicorum in eodem Rcgno quandocumque, et quomo-
documque (quod Deus avertat) de caetero similiter agi, geri, et ordinari
contigerit, harum serie damnamus, reprobamus, revocamus, cassamus, irri-
tamus, annullamus, abolemus, viribusque, et effectu penitus, et omnino vacua-
mus, ac pro damnatis, reprobatis, revocatis, cassatis, irritis, nullis, invalidis,
et abolitis, viribusque, et effectu penitus, et omnino vacuis semper haberi
volumus, et mandamus.
§ 4. Sciant propterea universi Christifideles eiusdem Regni, memorato,
sive alio quovis Edicto, Mandato, seu praecepto, quod a praefatae saecularis
poteslatis, sive etiam praetensi Tribunalis Monarchiae Siculae Ministris qui-
buslibet in posterum promulgari contingeret, non obstante, sese teneri, ac
obligatos esse Decretis, Ordinationibus, Mandatis, Iitcris, allisque provisio-
nibus Apostolicis quibuscumque, vigore illius potestatis Nobis, ac pro tem-
pore existenti Romano Pontifici divinitus concessae tam hactenus editis,
quam de caetero quandocumque edendis, veram, integram, et omnimodam
obedientiam praestare, atque exhibere. Praeterea cum notorii Iuris sit non
fam illos, qui praeinsertum Edictum, seu Bannimentum ediderunt, ac pro-
mulgarunt, quam alios omnes, et singulos cuiuscumque status, gradus, ordl-
nis, praeeminentiae, et dignitatis quantumcumque excelsae, ac sublimis fue-
rint, qul sive editionem, publicationem, et afffxfonem eiusdem Edicti, vel
Bannimenti, sive alia eodem consilio, sicut praemittitur, quovis modo gesta
mandarunt, ac ordinarunt, seu illis consilium, auxilium, favorem, vel quam-
vis aliam damnabilcm operam praestiterunt, aut in eorum sequelam, et exe-
cutionem similiter gesta approbarunt, et rata habuerunt, seu alias in cis quo-
modolibct culpabiles fuerunt, censuras omnes, et poenas Ecciesiasticas contra
similia perpetrantes a Sacris Canonibus, Generalium Conciliorum Decretis,
et Apostolicis Constitutionibus, ac praesertim Literis die Coenae Domini
smgulis annis legi, et promulgari consuetis inflictas eo ipso incurrisse, illas-
que insuper etiam incursuros esse eos omnes, qui similia ad eumdem finem
quoquomodo impedicndi exccutionem Literarum, aliorumve Decretorum Apo-
stohcorum in Regno supradicto de caetero peregerint, ut praefertur. Nove-
nnt idcirco EUi omnes, etiam specialissima mcntione digni, a censuris, et
Poems huiusmodi, post debitam, et condignam Ecclesiae realiter, et cum
effectu Praestitam satisfactionem, nonnisi a Nobis, seu Romano Pontifice pro
tempore existente (praeterquam in mortis artfculo, et tunc cum reincidentia
,n casdcn censuras, et poenas eo ipso, quo convaluerint) absolvi, et Iibe-
"ri posse, prout eorumdem tenore pracsentium deccrnimus, et similiter
declaramus. • < -1
§ 5. Deccrnentcs, etc
[Bull. Rom., tom. II, p. 36-39].
m
mw
1
566
Romani PontifUes
Clemens XI, const. Ex Uls
'9 mart i7IS
saSSSSSavsaBas-j
quam crca nonnullos earum gentium rZ ? pnmendum 'nibi usurp£
dam ex Missionariis pntedictis^o " ' V*? suPe^'t'osos . 2£
it: ™bus' p^XSS ftiS8 vero' utpote
mere, ut sublatis dissidiis Chri<£ ° n • d,C" censura opportune
Pagationem turbantibus, Catholicaeque £ £
et fa eadem sententia, unoqUe ore Sif ? ?"„ d,CCrent fa eodera «•
sunt m Christo lesu. ° S,or,fi«retur Deus ab iis, qui sancS
^S^S"^ ad vari-
fcl. rec. Innocentii Papae X S™0 eXam,ne dudum> videlicet ^
nostro per plures an^^* nosf ri Mfa* ac deinde £
necnon complurium TheologoZ et Sl ??Ue, uWu8<>ue Partis
t«one Venerabilium Fratrum nnT' Qual,f,caforu™ sententiis a CoW
UU* h tota Republfca Ch^^aT" ^ Roma"- Ecc.esiae aZ
ret-cam pravitatem auctori at Aoo^ T ,nc*uisitoru'u h»
die xx Novembris Morr.v T , P 0,,Ca dePUtatorum data fuerunl, N«
vimus. MDCC,V eadem auctoritate confirmavimus, et approba-
sequuntur: Cu^DeuVonr rCSponsis huiusmodi decreta fuerunt, sunt, qux
Pads exprimi nequeat- "f"mus Maximus congrue apud SinasvocabuBsEa»
Tl"en Chu, hoc est cJ/^n VCrUm Deum significandum, vocobabm
Fidelibus longo, ac 'probaL mtaus> quod a Sinensibus Missionariis, H
Nomina vero Tien Ca,hl U CccePtum dignoscitur ; admittendam m
*enda. eium' et X™S Ti, Supremus Imptrator, pmias «5
SU* ^^w^^pUo'!e Sinica K»8 Tien, Coelum colito, inEak
mittendum non esse. 1001 aPPens™ posterum inibi reiineri per-
b*s, quod p^a^inTn^nuTlUtqae Causa P^mittendum esse ChrisHfid^
"onibus, quae a Sine"ih ' *** ba*SbU sole^nibus sacrificiis, sea obl>
<*>, el Progenitoribus d.7 ?• Utr00ae ^aiaoc/io cuiuscumqae anni Cenf*
SbaiUer nec esse pernii/rlT fM solent' ^l"™ superstitione l*t&
*"°appellantur, iiJc"cUm;^UOdin A«M>US Confucii, qaaeSinko*
^"nsnf.deles exerceant, ac peragant caertmonias, rlte,
Romani Pontificcs
567
ti oblatlones, qaae in honorem eiusdem Confucii fiunt; tum singulis mensibus
ln novilanio, ct plenilunio a Mandarinis, seu prirnariis Magistratibus, aliis-
qat Officialibus, et Li/era/is: /um ab iisdem Mandarinis, seu Gubernaioribus,
ac Magis/ratibus, antequam dignitatem adeant, seu saliem post eiusdem posses-
sionem adeptam:tum denique a Literatis, qui postquam ad gradus sunt admissi,
e vesligio ad Tcmpium, seu Aedem Confucii se conferunt.
Praeterea non esse permittendum Christianis in Templis, sea Aedibus
Progenitoribus dicaiis oblaiiones minus solemnes eisdem facere, nec in illis
minislrare, aa/ quomodolibet inservire, vel alios ritus, et caeremonias pcra-
gere.
Item nec esse permittendum praefatis Christianis oblationes, ritas, et cae-
remonias huiusmodi coram Progcnitorum tabellis in privatis Domibus, sive in
eorumdem Progeni/orum sepulc/iris, sive antequam Defuncti sepulturae tra-
danlur, in eorum honorem fieri consue/as, una cum Oen/ilibus, vel seorsim
ab illis peragere, eisque ministrare, aut interesse ; imo praedicta omnia, utpote
quae, perpensis hinc inde deductis, necnon diligenifr, ac maiure discussis
omnibus, ita peragi comperta sunt, at a saperstitione separari nequeant, Chrl-
stianae Legis cultoribus ne quidem permii/enda esse praemissa publica, vel
secre/a proies/a/ione se non religioso, sed civili, ac politico tantum cultu erga
Defunctos illa praestare, nec ab eis quidquam petere, aut sperare.
Non /amen per haec censendam esse damnatam praesentiam illam, sea
ossistentiam mere materialem, quam cum Oentilibus supers/i/iosa peragen/ibus,
citra ullam sive exprcssam, sive tacitam ges/orum approbaiionem, ac quovis
ministerio peniius secluso, eisdem superstitiosis actibas qaandoqae praestari
contingat a Christianis, cum ali/er odia, ei inimiciiiae vitari non possunl,
facta tamen prius, si commode fieri poterit, fidei protestatione, ac cessante
periculo subversionis.
Demum permittendum non esse Christifidelibus tabellas Defunctoram Pro-
genitorum in suis privatis domibus retinere iuxta illarum partium morem, hoc
tst, cum inscriptione Sinica, qaa Thronus, sea Sedes Spiritas, velAnimacN.
significetur; imo nec cum alia, qua Sedes, seu Thronus, adeoqae idem, ac
pnori, licei magis contracta inscrlptione, dcsignari videatur. Quo vero ad
tabellas solo Dcfuncti nomine inscriplas, tolerari posse illarum usam, dum-
nodo in eis conficiendis omittantur omnia, quae superstitlonem redolcnt, et
ttlam scandalo, hoc est, dummodo qui Chrisiiani non sunt, arbitrari non
possmt /abellas huiusmodi a Chrisiianis retincri ea mente, qua ipsi illas reii-
&U, necnon adiec/a insuper declaratione ad latus ipsarum tabellaram appo-
«"ida, qua, e/ quae sii Christianorum de Dcfunctis fides, et qualis FUiorum,
, N*P°tom in Primogenitores pie/as esse debeat, enuncietur.
P& praemissa nihilominus non vetari, quominus erga Dcfanctos peragl
possint alia, sl quae sint, ab iis Qcntibus, peragl consucta, qaae vere super-
tjfosa non sint, nec stipcrstitionis speciem praeseferant ; sed inira limites
gJrtt' et PoU/icorum Rituum contincantur. Porro quaenam haec sint, et
<W0us adhibitis cautelis tolerari valeant, tum pro tempore existen/is Commis-
et Visitatorls Oeneralis Apostolici, seu eius vices exercenfis in imperh
">arum, tunt Episcoporum, e/ Vicarlorum Apos/olicorum illarum partium
568
Romaiti Pontifices
(
£3
0.
ludicio relinquendum esse • nni " ____
«u«s. ad quos suechh?» i MDCCV" editum fuil a b «?• Pr*»
to Mandalo, K££ SSSSSdf * *««^ -e Sft ^
et declaravimus, quovfs , J1"' 1 mod" «Pressis observanda eT ll^
§ 4.Vaec0omnSiUS
,micus SUfficere debuissent, _,ea,qMei.
'esque omnes nostris. et *Su^£T ° '"^ "^«^tft
humd,Ute et obedientia obs qUer ntr nrf * * ^ •» «
rum praed.ctorum a Nobis s^cut nrl^ ^ erhm CUm in ca,<* Repor*
rum causam iam finitarn e mi£t£ e! ^m'tt,tur' .^«""^orum, et apprS
Verum cum. sicuti ex eisdenl ?S hn, PerSP'CU'S Verbis Pro""nciatum fa*
nostr, Pervenit Apostolatus aud - ^ "0n S'"e toftno aniral nos,ri **>* *
rum huiusmodi execut o LTe a n7 *^ 3 N°°is praescr,*,a
a Nobis suspensa fuenn lf S'Ve Vano' fa,sooue obte«"«.H
num, ut perperam asseritur in . "'""^ 'efritime Pronmlgata, siveconfe
candarum, factorumque [\Z ",S"arum' et an<e executionem ipsamwi
ratione, sive ulterioruVa N '»■ US 'pSa en,a,,arunt, non iustificatorM
s«ve gravium, qUae tam m °3 '" re edendarum declarationum cokn.
cutioneobvenirepossent n . 0nar,ls' ^uam Missioni ipsi ex demandita c*
n-mpe die xx.n Mariii pencu,orum f°nnidine, sive demum Decreti dudu*
Sioicia a praefata Cono-ro- r' SUper eiusm°di Ritibus, seu Caereooni
dro PR vil, etiam gjgg al,one Cardinalium editi,' acarec.raem.Ala»
Pontificiae nostrae auctnn^^^ n°S,r° aPProba,i praetextu, non sinc f
animarum detrimento Zi, \Ai Cnristifidelium scandalo. ac sali •
rctardetur. ' s dlu' multumque eludatur, aut saltem niraiuc
vitutis munere, Sfficul?-f# N°f' eX commissae Nobis divinitus Apostolicae s*
modi Penitus, et omninl terglversa,iones, subterfugia, et praetextus bniuJ-
luieti. animarumque ' ,°fe mcdio to,,ere> ac reiicere, necnon Christifide-U»
cupicntes: de eorumdcm r quantum N°b'"s ex alto conceditur, Prospi«K
Uardmalium consilio, ac etiam motu proprio, d
' Cf. C5niu«u._. _
Romani Pontifices
509
' Cf- Collcctanca S. C rf« r>
U dc Pr°P. Rdc. vol. I, „. j26.
tx certa scientia, ac matura deliberatione nostris, deque Apostolicae potc-
statis plenitudine, omnibus, et singulis Archiepiscopis, et Episcopis in supra-
dicto Sinarum Imperio, aliisque ei conterminis, sive adiacentibus Regnis, ac
Provinciis nunc, et pro tempore quandocumque existentibus sub suspensio-
nis ab exercitio Pontificalium, et interdicti ab ingressu Ecclesiae, eorum vcro
Officialibus, ac Vicariis in spiritualibus Generalibus, aliisque illorum Iocorum
Ordinariis, ac etiam Vicariis Apostolicis, qui Episcopi non sint, eorumve
Provicariis, necnon Missionariis tam Saecularibus, quam cuiusvis Ordinis,
Congregationis, Instituti, et Societatis, etiam Iesu, Regularibus sub excom-
municationis latae sententiae, a qua nemo a quoquam, praeterquam a Nobis,
seu Romano Pontifice pro tempore existente, nisi in mortis articulo consti-
tutus, absolvi possit, et quoad Regulares etiam privationis vocis activae, et
passivae poenis per contrafacientes ipso facto absque alia declaratione incur-
rendis, tenore praesentium praecipimus, ac in virtute sanctae obedientiae
mandamus, ut responsa praeinserta, omniaque, et singula in eis contenta
exacte, integre, absolute, inviolabiliter, et inconcusse observent, ac ab eis,
quorum cura ad illos spectat, similiter observari, quantum in ipsis est, curer.t,
et faciant Neque illis sive ullo ex superius expressis, sive alio quovis titulo,
causa, occasione, colore, vel praetextu contravenire quoquo modo audear.t,
vel praesumanL
§ 6. Praeterea motu, scientia, deliberatione, et potestatis plenitudine pari-
bus, harum serie statuimus, et sub eisdem excommunicationis reservatae, ac
privationis vocis activae, et passivae poenis ordinamus, ut omnes, et singuli
Ecclesiastici tam Saeculares, quam praedictorum Ordinum, Congregationum,
Institutorum, et Societatum, ctiam Icsu, Regulares, ad Sinas, aliave praefata
Regna, et Provincias, sive ab hac Sancta Sede, sive etiam ab eonim Supe-
rioribus missi, et quandocumque in posterum mittendi, cuiusvis tandem tituli,
aut facultatis vigore illic existant, vel in futurum extiterint: missi scilicet,
statim ac praesentes literae eis innotuerint, mittendi vero, antequam ibidem
aliquod Missionarii munus exercere incipiant, iuramentum de fideliter, inte-
gre, ac inviolabiliter observando eiusmodi Praecepto, ac Mandato nostro iuxta
formulam in praesentium literarum calce annotandam, in manibus Commis-
sarii, et Visitatoris Apostolici in praefato Imperio Sinarum pro tempore exi-
stentis, vel alterius ab illo deputati, sive eo deficiente, in manibus Episco-
porum, vel Vicariorum Apostolicorum dictarum partium. in quorum respective
•urisdictione commorantur, vel commorabuntur, aut aliorum ab eis dcputa-
torum: Rcgulares vero in manibus insuper Superiorum suae Religionis, vel
ab illis deputatorum in cisdem parlibus existentium, praestare omnino debeant,
ac teneantur, ita ut ante praestationem iuramenti huiusmodi, ct subscriptione
«ub eadem formula ab unoquoque, qui iuramentum ipsum praestitcrit, pro-
pria manu faciendam, nullum Missionarii munus continuare, aut exercere,
,mo "cc tanquam deputati ab Episcopis, seu Ordinariis locorum, aut tan-
quani simplices suae Religionis Prcsbytcri, sive alio quovis titulo, causa,
privilegio, de quibus expressa, specialis, et specialissima esset facienda
mentio, Christifidclium confessiones audire, concionari, aut Sacramenta quo-
modolibet admlnistrare ullo modo valcant, nullisque omnino facultatibus.
570
Romani Poniifices
tatoris Apostolici orn t*m memoratorum sive Commi ^
Ptione munita fuerint praemitt,h,r> praestanda, DOs m ****
5553« SSSpsS ,
tempore existentes sub eisdPm ' ' ! tallS| et,am -esu, i||jc nnn. „ ™
k»S £
super re documenta quamprimum rL t 'S ac aulh^ a
res Genera.es, qui ij,a ™eP™™ ad »«o« respective Supen
<lere debebunt. me™ratae Congregationi Cardinaliun, stafafc
| ?o DpCernentes« etc-
ecquitur, vid°Sf iUramenti' praemittitur, praestandi, esf q»
M Missionarius nH c/~« , - I
« Sede Apostolica, Z TsutlrZ' M
siotica concessas missu Z lZ ^ faculiates * * S* * \
super ritibus et caeremonibt 9/1 a ' PraeccPto> ™ Mandato Apostolia
Nostri Domini ClemenZ divT^ Constitatione SanctissiJ Dc*ti
praesentis iuramenti /oZutaT Pr°Vldentia PaP<* XI hac de re edita, f»
eiusdem Constitutionis kcturn VP "*' content°, ac mihi per intqw
oue exacte, absolute ac inZtlZ , *0t°' pUne ac fidelUer Parebo< iM
«dimplebo. Si autem fauod n °b$ervabo> et absaae alla tcrghcrsatb*
luotics id evenerit aoL;? avertut) quoquo modo contravenerim, totits,
ctum agnosco, et declan 7 h' ' pracdictam Constitutionem impositis me s«f*
fao. Sic me Deus adia^t /, Sacrosanctis Evangeliis, promUto, nm*
uiuvet, et haec Sancta Dei Evangelia.
[BUIL Rom., tom. 1 i, p. 50.53^ £S° N- manu Pnp*>
Romani Pontifices
571
276.
Clemens XI, const. Pastoralis officii, 28 aug. 1718.'
Pastoralis officii, quod superni dispositione consilii gerimus, cura Ncs
admonet, ut animarum saluti ubique terrarum procurandae, ac praesertim
Orthodoxae Fidei, sine qua impossibile est placere Deo, puritati servandae
orani studio advigilemus.
§ 1. Eapropter cum in quibusdam ultra Montes Provinciis, et praecipue
in amplissimo Oalliae Regno, varia pravarum Doctrinarum, imo, et haeresum
semina, occasione damnati cuiusdam Libri Gallico idiomate iam pridem editi
sub titulo: Le nouveau Testament en francois avec des refiexiones morales
sar chaqae versct, etc. Aliter vero : Abr£g£ de la morale de VEvangile, des
Actes des Apostres, des Epistres de S. Paul, des Epislres Canoniques, et de
l'Apocalypse, vel Pensees Chr£tiennes sur le Tcxte de ces livres sacres, etc,
germinare cognovissemus ; iisdem eradicandis, Nostri non minus muneris
debito admoniti, quam crebris multorum Catholici Orbis, ac praesertim Gal-
liae Episcoporum, precibus excitati : quin etiam piis, ac saepius repetitis clar.
mem. Ludovici XIV, dum vixit, Francorum Regis Christianissimi votis, el
officiis adducti, quascumque potuimus Apostolicae nostrae solicitudinis partes,
adiuvante Domino, interponere non praetermisimus. Quae autem, et quanta
in hoc arduo, gravissimoque negotio per plures annos egerimus, et passi
simus, quaeve inobedientium hominum, et paucorum (quod valde dolentes
dicimus) illustrium etiam Ecclesiarum Antistitum veritati non acquiescentium
opera in idem inclytum Regnum mala provenerint, Vobis fere omnibus minime
ignota esse existimamus. Postquam siquidem, Divino in primis implorato
praesidio, curaque omni, studio, ac labore, prout rei gravitas exposcebat,
diutlssime collatis, adversus praedictum librum Constitutionem nostram, quae
incipit: Unigenitas Dei Filius, anno Incarnationis Dominicae millcsimo sep-
tingentesimo decimo tertio, sexto Idus septembris editam promulgavimus,1
ra qua plures noxios articulos ex eodem libro excerptos censuris variis, quas
respective, ut aiunt, hoc est, singuli aliquam saltem earum merebantur, nota-
tosprohuius Sanctae Sedis more proscripsimus: cuiusmodi remedii neces-
sitatem tum memoratus Ludovicus Rex, tum plerique ex Gallia Episcopl
supradicti iteratis obtestationibus inculcaverant, non aliter suborta dissidia
scdari posse constanter affirmantes; tota quidem Christi Ecclesia Petrum per
Nos, tametsi inclignos, loquentem sccuta, Apostolicam eiusdem Constitutionis
d°ctrinam debito obscquio, atque obedientia suscepit. At Novatores, qul
«quuntur spiritum suum, ct nihil vident, ex inconsulta eorundem paucorum
Antistitum haesitatione ita animos extulerunt, ut incrcdibili audacia Consti-
■unoncoQ ipsam pcrvcrse interpretari, et incessere, pravaeque etiam doctrinae
[ Un'versis Christifidelibus.
Cf. N. 270.
572
Romani Poniifices
per
illos
impudentes calumnlas ^^2^1^ ^
Ep.scopos ad sectanda Fratrum "? erUbuermt- (Uque ,77^
■en tes Coepiscopos suos, nostro ethm nl: °S "^" SUm^^
•«» fraterna charitate admonerent nSnnn 5 COnvenirent. eosqutI
argumentis, imploratoque, S ? omn,bus SacerdoWb soL,-,
nostri Phllfpp, Dllcis Auii^h ^1^? ^*"1" in Chris» r
Catl ohcae Relfgionis perieula fleclT T ^nmenta, atque ad amtaa
- dusmodi nostris iL ™c ^u^ML ^*»
palliae Praesulum zelo, qui m«7mn n°b'SCUm Praecla^«»
actum iri credidimus, ut dissSe, FSa?e UUmw> pr° ****
'«eran possemus. Atqui SDe „1,! treS' qUod Nobls adeo in «*«
tesque Camare coacti sumus su<fi ^ COnfesfim Nos vidimus, do!r
bona, et ecce turbatio et ain,' *U8nnu,mu8 Pacem, et non venit, qutmm
nostras, et huius Sanctae w ^rav's, ut qui ex adverso eranl, ilhsfj»
verint. Neque profecto flllT * Vaflfa arfibus Pene intercludert ta»
emm communi totius Sar ii r 7 mus' ,nducias praestiterunt. Quamqu:
Hones, atque omnem minkf" • .egli eP''stola, suasiones, consilia, o\m
htatem, ac solicitudinem 551 SU'' fraternaeque benevolentiae fidern,.^-
runt.nequeahum praeter ° ' frUSfra se famen ,aborasse in,;
sed sine voluntate veram S scanda,orum, ac dissidiorum exposrulatioaa.
s"ae fructum reporfarunf ^T^61 causam, unde illa emersera.il, opta-
necdum a mitioribus con '■r- ^3"16" proPterea concidimus animo, -
homines modum hunc atT !r recessimus: nlhil interim curantes, quomfl*
°eo aeque per Infemlam » ? nostru,n '"terpretarentur, quippequi sciraff
ra,'tes in viam iustiti^ m famam serviendum esse. Itaque, ut aber
"ostris, etiam preces ^dd T^ revocaremuSl iteratis saepius horhlionito
"ostra conscriptis ea 0 US' eUr"demque in scopum, privatis literis rrunu
s"ggererc nobis notuit 7"ma Paternae mansuetudinis officia Implevimus, q*
S1'ffert, omnia Bustfnefc Pi " ' .na Charitas' auae Patiens est, benigna esfcoir
et doctrina, quarn ,nterea Oallicani Antistifes non minus sapien»
Ql,i debita submissiono r 5"*° tUendae *e«tf°nis illustres, ex ib «cfl*
ss,one Conshtutionem nostram amplexi fuerant, dftnft
Romani Pontifices 573
et muneris sui probe memores, votisque, et officils nostris obsccundantcs
favente etiam eorum conatibus memorato Philippo Duce, ac Rcctore curas
omncs suas, assiduosque labores ad discordantium Fratrum animos pcrmo-
vendos enixe confcrre non omiserunt. Sed haec omnia prosperum illum
quem summopere praestolabamur, exitum minime habuerunt Obscurati siqui-
dem sunt renitentium oculi, ne viderent, ac obturatae sunt aures, ne audi-
rent; adeo ut nonnulli eorum, non sine bonorum omnium luctu, hostiumque
Ecclesiae plausu, ad ea insuper publice dcvenire ausi fuerint, quae omnes
exvobis,quibus illa mnotuerunt, improbassc non dubitamus, qnaeque ipsimet
qui ca perpetrarunt, a Nobis, et a Sancta Romana Ecclesia palam, atque
perpetuo damnanda, atque execranda esse non ignorabant.
§ 2. Quare Nos, qui supremo Divini Pastoris mandato deesse ncc pos.
sumus, nec debemus, quo et illius oves pascere, et fratres nostros confirmare
praecipimur, animo nobiscum reputantes, quod Verbum Dei non est alliga-
tum, postquam diu tentatis inutiliter consiliis paCs hucusque siluimus, adhuc
nltenus tacere Nobis non tutum, Christiano autcm Populo perniciosum forc
censcmus. Ad vos proinde omnes ex unaquaque Natione, quae sub Coelo
est Chnstif.deles, paternas voces nostras dirigimus, quo primum quidem
dolons nostn participes, vestras nobiscum ad Deum preces deferatis, ut
superna adspirante gratia, qui hactenus contumaces fuerunt, non iam ulterius
alta sapientes, sed humilibus consentientes ad debitam cum caeteris Chrisd-
Hdelibus in sana Catholicaque Doctrina profitenda veniant unitatcm. Hoc
nempc ex animo unice quaerimus, hoc dies, noctesque, nec sine lacrymis a
uomino imploramus; neque enim oblivisci potest mulier infantem suum,
necbancta Romana Ecclesia filios suos. Deinde ne quis Christianum Populum
sjducere pergat manibus verbis, vos omnes, ut necesse est, monitos volumus,
W certos fac.mus, quod frustra, et quidem non sine fermento malitiae, et
nequ.tiae, ,stiusmodi homines nobiscum in Doctrina Religionis consentire se
«c ant, dum interim, Heterodoxorum exemplo praceunte, editam a Nobis
wnstitutionem, quam universa Ecclesia veneratione dcbita complectitur, non
, 0 a.I,enis ab ipS0 verborum tenore interpretationibus, sed et apcrtis
a umn.is superinductis, maligne carpcre audent, et immanium errorum accu-
'onc perstnngere; perinde, ac si ipsi soli, aliis Christifidelibus ubique
Kcntium des.pientibus, saperent, ipsi soli, reliquis caecutientibus, lumen veri- '
_ « aspicerent. Ncc profecto minor est illorum culpa, qui ut, facilius incautis
idvers" ^**0 ,psa mo,iunl"r, eidem Constitutioni nostrae nequaquam
.ar!' scd solas declarationes, fn rebus tamen apud caeteros omnes plane
ut FP CUIS' P°st"'are se simulant, non quidem discere, sed tentare cupientes,
tt Sr *m'? possint' Q^aestionibus inutilibus, et interminatis immisceant,
8ane° a,n°IiCae veri,atis tencbras quoquo modo obscuritatis offundant. Ita
renjjaP* "ostra abutentes, Apostolicae authoritatis obsequium, ac reve-
iniu I se exn'Dere gloriantur illo ipso tempore, quo ei gravissirnam infenint
ideo sTr tm sicl"'(lc"' explicaHdnum petitionibus satis aperte ostendunt
vere T sfi,utio"' "ostrae debitam obedientinm nondum praestitisse, quia
nae S ' "C PCr mm Ca,ho,ica Dogmata convellantur, ne laudabilis, et ab
ancla Sede probata Ecclesiastica disclplina infringatur, neve demum
574
Romani PonUftces
salubriores Christianorum morunTir^ " -
?t ac vereri, ne defecerit Rde pe rTtf ^^^^
Apostolicae vocis imbuta a Wa veriHH , Christi ^k l^
pessimae causae splendidum n Wn ' Ct sa,uti» erraveri p
nomina pertinaciae suae S . , ' qUOd ilIarum PrincinL^
striores Ecclesiae S^to^^^n^^m
Sede d.scerent quid credere quid Tten^ « n.nT^ Ut ab Aw*
scnpta sua examinanda, et imendand^: ? deberent- u<
«« reciperent, ubi non ^d^l^ 2** ,U™ <*J
den.que sententiam suam adversUS 1 , defectum, ut neni0ttn|
•n hoc ipso praepostero ^
■nquunt; nisi enim excaecare eOS ° mi„«, . Ca,Umn'andi ^emnond*
tenebras, quam iucem, ignora e non dll T"1' aC nisi di"«*»» "*
juas ipsi cum erroribus per Nos darnt , T*nUu '^ Jc *«S
Catholicis Scholis, etiam post ed.tf^ ™ Nohu"^ ^ 61 ^
sub ocuhs nostris doceri Itaue c£Z* niemoratam Constituiion*
fuisse proscriptas. Verum ne «SftJS*^ Pr°Pterea ^
non viderunt Solem lucidi^ ? S Contentionis> et ■emulafionfc
in tenebris nesciunT p l a n e^ ™ T . ^ ™UC 'mt° Dei iudicio
Nostra comminis^ SCa"da,um * Conste
scandalum facere no 1' . ?°8 P°t,US de pervicacl sua I"***
tare se velle declarant Td Z ^T"*™ EpiSC°patUS
'Psi contemnunt 'PSa dePr,rnunt, dum interim fratemii.r
«££5K^^ c,eri rebe,,ioni f-entum
gionis causa ind torP ^ Tribunalibus' "I k ipsaR*
ac novae Ueis rii, • • 80 perpcrarn subiici non attendunt. Dc nk»
Pierumque ^tiliteTZSL^^ * * ^ perspec,a- mulb' !
scunt, et profitentur iZ. novae<>ue Praestantiam, quam omncs
dinem, quae e 8 Zct 2 * non desinu"t; utriusque tamen Legis pk
dant: nulli imn.,rt^„r ™!"me observant- Charitatem nulli impensius k»
Catholicus „ulh« US. V,0,ant D,'Vinae Gratiae veritatem Praediant.qo»
contumeliam fae.W? ) da,nnatis erroribus faventes Spiritui 0n«
rimum exclfa ?S Nos de Pu«'"orum scandalo solicitos |*
scntiunt facientih ,1 nl ' qU°d dum D,erique eorum haec faciunt, vel «■
contegentes ritridZ '. .nuc sPecioso quodam ementitae severitatis ami*
in niclius dirk h „ doctrinae gioriam captare non cessanf, instituend«q«
«nagnlflce oaSSt ad "°Tmam EvangeUI comPonendae
Chrifti^sanRuine^ed Pern.iciosarn hanc 'arvam, quae animabus pretiosissi»
"rgente Nos Anostni;0"1?* Certum parare Posset exitium, palam dctrilm*
Mmisterii debito, volentes, ipsos primum at>ern
Romani Pontifices
575
Fratres, ut alias saepe privatim fecimus, publice modo, et coram universa
Ecclesia monitos facimus, ne sibi ulterius de falsa exactioris disciplinae fama
blandiantur; neque enim vera virtus absque humilitate, pietas absque obe-
dientia, Christiana demum perfectio absque charitate potest consistere. Porro
quae humilitas, sensum proprium communi Fratrum sententiae quin et
Supremae Beati Petri Cathedrae iudicio obstinate praeferre? Quae obedientia
Apostolicis defimtiombus reluctari? Quae tandem charitas, iniuriis, et con-
tumeliis agere, iras, rixas, et contentiones ubique disseminare? Agnoscant
igitur, Divini lummis irradiante fulgore, quam gravibus coram Deo, et Ecclesia
reatibus, et periculis involvantur. Meminerint scriptum esse. quod quasi pec-
catum ariolandi est, repugnare, et quasi scelus Idololatriae est nolle acquie-
scere. Omnipotentis Dei, qui superbis resistit, tremendum, et imminens sibi
iudicium timeant, Ecclesiaeque pacem simul, et Reipublicae tranquillitatem
perturbare tandcm aliquando dcsistant. Reliquos deindc Vos omnes per Uni-
versum Terrarum Orbem Apostolicae Fidei Cultores paterne admonemus,
requinmus et obtestamur, ut ad eos, qui veniunt ad Vos in vestimentis
ovium probe dignoscendos, certissimam illam, quam Dominus, ac Salvator
NosterNobis rel.quit, regulam adhibeatis, videlicet: A fructibus eorum cogno-
scehs eos Qu. autem fructus isti sint, ex eorum, qui Constitutioni Nostrae
sese subm.ttere renuerunt, contumacia provenientes, toti iam pene Christiano
Orb, n.m.um perspecti sunt, et manifesti. De DUs propterea, ne acerbissimi
dolons nostr. vulnera refricemus, prolixius eloqui iibenter absistimus. Nolite
ergo, F.h. d.lect.ss.mi, Vosque potissimum, qui ut loco, ita, et periculo pro-
pmqu.ores est.s, nolite effici participes eorum, nolite omni spiritui credere,
doctrin.s varns, et peregrinis nolite abduci, sed sanam, et Orthodoxam San-
ciae Komanae Ecclesiae doctrinam, quae sacrum Fidei depositum intemerate
servat, tuto sequimini, et firmiter custodite. Nos vero, quos caeteris zelo
womus Uc. non minus, quam Dignitate praeire oportet, ut ingruentium tot
maiorum gravitati, quantum rerum, et temporum praesens conditio p.ititur,
opportune occurramus, praesertim ne Pastores errantes, et In errorem mit-
tes, d.sperdere, et dilacerare gregem Domini, nemine cohibente, prose-
quantur: neve oves Christi, Nobis tacentibus, rapi fn praecipitia se sinant,
n.versis Chnstif.delibus, quid interim gravissima hac in re Nos agere duxe-
nmus, palam edicere, ac declarare stafuimus.
§ 4. Noverint ergo omnes, qui ubicumque terrarurn Catholico nomine
vie"3" ,!"' N°S* qui UniKcniti Filii Dei, et Salvatoris Nostri Iesu Christi
ees.nullo licet mcritorurn nostrorum suffragio, (n terris gerimus, eos omnes,
'iiscumque status, gradus, ordinis, et conditionis illi sint, etiamsi Episcopali,
ctnepiscopali, aut alia qualibet, etiam Cardinalatus Dignitate praefulgeunt,
Praestem°ratae Constitutioni Nostrae debitam, et omnimodam obedientiam
San^t reDnactenus recusanint, aut in posterum recusare ausi fuerint, ut veros
Petri e Ecclesiac filios non agnoscere : neque ut Nobis, et Beati
1 ^atljcdrae, quod falso autumant, adhaerentes, et consentientes, sed
hah fl P°tlUS' utl aPerte inobedientes, ac notoric conti.maces, et refrachrios
Eccles0' te"Crc'.ac rcputare. Et quoniam primo ipsi a Nobis, et Sancta Romana
la. si minus cxpressis verbis, factis certe, pertinacisque, et obduratae
576 D
Komaru Pontifices
mentfs muWpHd sfgniflcatione reces^u^ ~ ^
a Nostra, et eiusdem Sanctae Rom J ' ,,,os sir"''i»er a NniT^
SSP* Pristinae charitati, et^
^^^^^ ^arcna, ^
2nfr 5 a nostra' Ap°s^cae racsu,e8« «««•*««» »55
tantes Vos, et obsecrantes in Don teo ut n n ^™0"6"1 "»«"»£5
cornm,ssas Vobis Christi Oves Tnena, s K 2 *? po,letis.
et Doctnnarum novitatibus sedulo arceal « 7' ldMt profana™ C
nostram in revocandis ad sanio a S Patemam
cacms adiuvetis, ita ut WfcSfiJ q|l,lbnflnMl« «^lSSS
Doctnna Fidei unitatem, quod an, T. ^ R°mana Ecd*»>
"nss.me profitentibus, 0,^^™! ? prae,tti**
dongaverunt se a Nobis, a oru ° agnoscant Vos ,on^ i«
aversari, et improbare, e0squ° nTsi reT w inob«"««an» unaNoK
"tate prcrsus alienos haber? !%„ 'm reS!pue"nt' a COn"nunis societatis d*
vocibus reluctati sunt, VoWs omnih ? ^™1" haCtenUS '"""«^norta
et increpantibns, sed, et o wrUm "^0 ar*Uentibus' ob*™**
confundantur, et convertann? ?\ consort|o penitus abstinenfibus.erubesc*
^am veritatem, u ^^^SV^ °euS Poenitentlan» ad
dicamns omnes, et non sin" Ap°St°,,Cam Doctrina,n 'dem ipsurr, unde.
eodem sensu, et in eadem 3 ,n nob,s sch'smata: simus aufem perfectii
Nostri IesU Christi i cni l ' auxi,i*nte Nob*s per omnia gratia Doa»
lB"». Rom.. tom. U p S^J.^ in Saecu,a'. Ame"'
* * - 277. . *3»
Clomens XI, const. l8 flug> ^
Pervenil surnomhe".0»5'"^"0'^'^' n0n sine in2enti animi Nostri moero
tasque alias Ecclesiae a \ V" ClV,'tate Taurinen. residenfis, ultiaWW
statc illatas ininrias nn Apostolicae in illis partibus a Sacculiri po*
s"'". ac nomine Secreta "n 'i prodiisse Qu°ddam Edictum Typis impr«
MUi sequitur, videlicet ,"' Urd,nar» eiusdcm Senatus subscriptum
'«* av,„/<7 5 ' "tenato di S. /W. m Torino sedente. II desidetio,»
venire tutto cid cL n\, mantenerc ta tranquillitd ne* suoi Stoli, e di p"'
Ueoian atn-nzione Ll aHa' vien'ad eccitar nuovamerde la nosW^
' P "* ln vista d'un fine sl salutare, et ia wf**&
Romani Pontifices
577
aneke delli asi gid pratticati non si lasci eseguire alcana provisione proce-
dente da fuori Stato, sia Bolla, Breve, o altra, senza cheprima ci sU presen-
\ tata, per accertarsi, se vi si contenga cosa alcana contraria, o pregiadiziale
agVlndulti, Prerogative, e Dirltti, si suoi, che della Corona, e de' Sudditl,
' ad effetto, che quelle di detie provisioni, che non saranno ritrovate contrarie,
o pregiudiziali, come sopra, abbino la loro pronta, e spedita essecazione: e
per le altre aWopposto si possa provcdere a quanto si conviene, e particolar-
mente per le procedenti da Roma avvisarne la M. S. per rappresentare a Sua
Suntild, e quanto aWaltre adoperare i mezzl opporiuni. A qual fine per suo
Regio vigiietto delli 13 Oiugno corrente, ci ha espressamente incaricati difar
publicare il nostro Manifesto, accib sappia ogn'uno Vobbligo suo, com'anco di
servirci de1 mezzi della Podestd Economica, e Politica in odio df Contraven-
tori secondo Vcsigenza dc? casi. In essecuzione di che si notifica ad ogni per-
sona di qualsivoglia grado, e condizione, niuna esclusa, ni riservata, che
chianque avrd ottenuto, o verrd ad ottenere, Bolle, Brevi, Rcscritti, o altre
provisioni procedenti da faori stato, non possa, nl debba farle esseguire, senza
che prima siino state presentate per le cause sovra espresse a questo Scnato,
e dichiaratosi dal medemo non aver cosa in contrario. II c/ie sifard dal Senato
eon ogni prontezza per tutte quelle di dette provisioni, che non saranno con-
trarle agVInduUi, Prerogative, e DirUti della Corona, e d* Sudditi, o che
non si ritroveranno essere state surrettiziamente ottenate, e che in caso con-
trario ne dard immediatamente awiso alla M. S. affine di rappresentare come
sopra a Sua Santitd per U provisioni di Roma, et adoperare quanto alie aUre
i rimedii opportuni. Ammoniamo a taVeffetto, et esortiamo tutti, e ciascheduno
degVEcclesiastici, ed espressamente inibiamo a Secolari, Prefetti, Qiudici, Po- .
desld, Notari, Segretarj, Sindici, e Consiglieri de' Luoghi, e CommanUd, ed
a ehi si sia aUro di non dare, ni permettere Vesecuzione di dette provisioni,
runo esseguirle, aatenticarle, o altrimente prevalersene, salvo che vedino la
dichiarazione sudetta di qaesto Senato, quale s'accorderd senza difficoltd,
nlardo, rti spesa alcuna sa la presentazione, che sard fatta di dette provU
sumi, da chi le averd impetrate, o per parte d'esso; dichiarando, ciie in caso
contrario sl procederd in odio di tutti, e ciascheduni i Contraventori con li
mezzi della Podestd Economica, e Politica, o altrimente si, e comc li casi esi-
geranno, e che sard spediente pcr la tranqaillitd pabUca, e per Vesatta osser-
vanza degVusi predetti. Mandiamo percid, ed espressamente commandiamo a
delti Oiudici, Podesta, Sindici, Consiglieri, e Segretarii delle Communitd di
aare avviso di dette contravenzioni, cioi quanto alla Provincia di Torino ai
xgretario Ordinario di questo Magistrato, e quanto alle aUre a respettivi
' rejetti, quali Prefetti tncarichiamo d'esseguire gVordini Nostri sotto pena
, Priva2ione de' loro impieghi, incapacitd d'avcrne altri, e dl scudi cento
oro al Fisco di S. M. applicandi, quali pene incorreranno anche li Giudici,
s Segretarii, e Notari, e rispetto a Sindici, e Conseglieri, quella dl
Scu' cinQuanta d'oro, e dcl carccre per mesi tre, ed eziamdio altra maggiore
orbitraria secondo i casi rispetto a tutti. Dichiarando la pubUcazione, ed affis-
s'onc di questo da farsi alVAlbo Prctorio di cadauna Cittd, Terre, e Luoghl
er' comc se fosse a cadauno personalmente eseguita, e che alla copia stam
37
578
Romani Pontifices
stamprt, nlta Stamparia Regla l7% '""^ *** *M*
animo ferri, aut dissimnlar.- mi • ,gl' adeoque il|a , v Tr^*
?ue et singulorun,, #25^8* ««^ cupie^
tus et omnino damnandi, et reprobandl n ° " al'°' quam "bd pr:.
dux.mus, seu fa eo contentorum ocCa . ne rT° ^3686"^"3 insef«£
runt, seriem, causas, et circumsLtias eL? ' m°d° 3Cta' et
que etiam specificam et individuam men to„l1^V"nte* a"'aVe
praesentibus Pro p,ene, et BumTtnlT^ "T™™™^
habentes: Motu proprio, ac tK c^i^^ ? 8,ngi,,aB,B
deque Apostolicae potestatis 5Sd£ f "^™ de,ibera"'0ne
; ' que in eo contenta,P cum 0^?^«^™/™^* Ct ***
documque secuturis penitu Ke 1 T '"^ SCCUtis' ct forsan «•
bata, damnaia, inania" teme rar ^ '1° fft W-ni»
attentata, ac de facto pra^suml i° habent,bus POteshfem dunotifc,
ve, efficaciae esse, Tt ab lnZ f ' omni"° 'oboris, et monsr,
observari posse, ve N^S?3S? aC PerpetU0 fore' neaue illa
sed perinde, ac si nunquTm " a ?* U,,Um Statum ^cere, ve, feri*
«bus, et non factis peS EE"?? faCta fuissent' Pro non *
ramus; et nihiJomLs L ^ haberi debere' tenore Praesentium ^
opus sit, H,a ontr tlm;r;Touf -bu"d-«orem caute.am, et qua^
occasione in bn»ht«n» T',a' Drout etiam quaecumque alia praemissonm
siasticae, seu Anos n "Z'™*' et imr""nitatis, et turisdictionis Ec*
et perpe rata cum ! f aUCt°ritatis q«ovis modo emanata, edi.a, acta, g*o,
harum serie fdam„am7' ''nde ^utis, et quandocumquesccu,- ,
lamus, abolemus virih rCprobamus' revocamus, cassamus, Irrifamus,^-
damnatis reornh^ic USque\ et effectu penitus, et omnino vacuamus.acpw
^ viribusque, et effectu 22?* °aSSatiS' irritis' nul,is' invalidis- et ***
mandamus. Pemtus, et omnino vacuis semper haberi volumus,rt
§ 2. Decernentes, etc.
(Bu„. Rom., tom. H, p. I46.,48J
Romani Pontifices 57g
psMMM 9*9* 278. , '
Clcmcns XI, const. Non sine ingenti, 5 ian. 1720.
Non sine ingenti animi nostri moerore novissime accepimus, quod cum
alias, nempe die 7 novembris 1718 dilectus filius Canonicus loannes Maria
Raimberti Vicarius Capitularis Ecclesiae Nicien. illius Sede Episcopali vacante
legitime deputatus aliquos Officiales, et Ministros Senatus Nicien., qui Pre-
sbyterum Petrum Caietanum Albanelli ex Ecclesia Fratrum Eremitarum Ordi-
nis Sancti Augustini eiusdem Civitatis, ad quam confugerat, nulla prorsus
tam loci Sacri, quam Personae ipsius Petri Caietani utpote Presbyteri, adeo-
que laicali potestati minime subiecti habita ratione, publice, ac per vim
extrahere, et in carceres ipsiusmet Senatus, in quibus de praesenti adhuc
detinetur coniicere per sacrilegum, ac detestabile facinus ausi fuerant, Ecclesia.
sticis Censuris per notissimas Canonicas Sanctiones, ac Pontificias Consti-
tutiones adversus similia perpetrantes inflictis innodatos declarasset, ac palam
denunciasset: Officialis Venerabiiis fratris Archiepiscopi Ebredunen., ad quem
tanquam Metropolitanum, memorati Officiales, et Ministri a censuris sic
contra eos publicatis appellationem interposuerant, tametsi eiusmodi nego-
ao, quod ad Curiam Metropolitanam Ebredunen. minime pertinebat, nulla-
tenus se ingerere debuisset, nihilominus sibi omnino incompetentem aucto-
ntatemassumens.non modo appellationem admittere, ipsiqueVicarioCapitulari
ne quidquam in praeiudicium eiusdem appellationis sub comminatione poe-
nartim de iure (ut erronee asserebat) indictarum faceret, inhibere, verum
eosdem quoque Officiales, et Ministros a praenarratis censuris ad cautelara
absolyere temere, ac nulliter praesumpsit; ac licet postmodum praefatus
Vicanus Capitularis adversus praemissa ab eodem Officiali perperam gesta
protestationem emisisset, eamque ipsi Officiali legitime intimari fecisset, in
qua potissimas rationes recensuerat ob quas eiusmodi appellationi, inhibi»
noni. et absolutioni ad cautelam a dicto Officiali concessis, et decretis deferre
mimme poterat, nec vicissim eidem Officiali de viribus memoratarum cen-
surarum neque de alia causa, num videlicet praedicto Petro Caietano Eccle-
siasticae Immunitatis beneficium suffragaretur nec ne, citra insanabilis omnium,
quae egisset nullitatis vitium, ob necessariae iurisdictionis, qua dictus Offi-
j-jalis hac in re destitutus rePeriebatur, defectum cognoscere licebat: his
umcn minime attcntis idem Officialis die 8 novembris proxime praeterit,
sententiam protulit, per quam, promulgationem censurarum adversus memo-
rctos Officiales, et Ministros Scnatus Nicien. uti publicos, ac notorios immu.
a»s, et libcrtatis Ecclcsiasticac violatores a pracdicto Vicario Capitulari,
•jicut praemittitur, factam, pari temeritate nullam, iniustam, et praecipitem
cclaravit, ipsique Vicario Capitulari, et aliis quibuscumque inhibuil, ne dictos
"ciales, et Ministros ratione earumdem censurarum quoquo modo molc-
5 arent, aut perturbarent, et alias, prout in pracfata sententia, quam non
Wem approbandi, sed penitus, et omnino reprobandi animo praesentibus
£3
580 _
Komani Pontifices
pro plene, et sufficienter expressTT^ ~~ ' —
volumus uberius continetur" ^ de VCrbo ad verbu^T^
§ I. Cum autern satis exnin.-,». , "* ^
tatis Ecclesiasticae latis seu doT ae* Seu vio'^e lml
Pencula. et errores coniicere ar h i * SamJuine redemptas ,7J!
quod nos ex debft LVzncuT **t 7S* h^ ^
tem auctoritatem, et iurisdiction^nV <T' ^ Sanctae <**
conafbus sartam, tectamque TtZ UlZT*™' et perniciosis h"S
anunarum periculis, quantum Nc-bl i a .T * ""^
ommumque, et singulorum quae in n ° COnced,tur' occurrere cupiaH
modo decreta. ordmata, ada'" 1 "t, I ""T *" e0rUm occa^<)»<*
tms, etiam aggravantes, aliam.r Iuerunt> ser'eni, causas, et circumsti:
mentionem, et expressionem reaUilCUmqUe eflar" specificam, et individo»
sufbcienter expressis, ettin^" *Pr^tibus Pari'er proplene,*
certa scientia, et matura 2SS_? 8pecificatis "abentes, motu proprio,^
plenitudine, praenarratam sententh^ T*™* deque Ap°S,0,icae ****
omnia ea occasionc ner o.,,,, V^, ' quaecumque in ea contenla,
nata, cum omnibus, et sin^, fficial!ein Ebredunen. acta, gesta, et o-
Penitus, et omnino nul a ir , SCCUt'S' etforsan quandocumquesecutu*
temere attentata, ac de fact ' 'nVa,,da' inania' et * non habente potes-t»
menti, vel efficaciae esse ° praesumPta» nulliusque omnino roboris, et ra»
"'lorum observantiam tene " ""''^ fU'SSe' 20 PerPetuo fore, ncminemque id
toisse, adeoquc nullum sm"' ""° "eC ®* 3 qu°quam observari posse, vel po
emanassent, nec acta fui« . ♦ e' VeI fecisse." fied perinde ac si numquim
haberi tcnore praesenfi,, . Pf° n°n extar,tibus. et non factis perpctuo ilidea
dantiorem cautelam c , " tJec,aramus- Et nihilominus ad maiorem, et abun-
iusuPer praemissorum occTs iaZ* °PUS Sit' "'^ °mnia' et singU,a' C' S' *"
d|ctum aut alias ner cZ Z ' S°U ,n eorum sequclam per Officialem pr*
a#. geri, et ordinari MctroP0'ila»am Ebredunen. hac in re de caelero
mus, irritamus, annullnn ? contiSerit. harum serie revocamus,
omnino vacuamUs ac ' ' et abo,emus, viribusque, et effectu pemi^
v.ribusque, et effcctu P ° revocatis- cassatis, irritis, nullis, invalidis, el abo1
I c"uus, ct omnino vacuis haberi volumus, et mandani'*
Romani Ponti/ica
581
§ 2. Praeterea tametsi pcrspecta Cleri Populique Nlcien. pietas, ac rcli-
gio spem nobis ingerat, fore, ut mcmoratae sententiae, allorumque per prac-
diclum Officlalem Ebreduncn. gcstorum nullam hactenus, ut par erat, ratio-
tloncm habuerint, Imo nec de praesenti habeant, eisque minime attentls, a
qualibet consuetudine, et commercio cum praedictis Officialibus, et Ministris
Unquam vere excommunicatis, et omnino vitandis penitus ultro abstinue-
rint, et abstineant; nihilominus motu, scientia, deliberatione, et potesUtis
plcnitudine paribus, eosdem Officiales, et Ministros tanquam veros excom-
municatos vitandos ab omnibus utriusque sexus Chrlstifidelibus habendos
tsse, donec, et quousque absolutionis beneficium Christiana humilitate pctie-
rint, et a Nobis, ac Sede Apostolica, vel praedicU Congregatione Cardina-
lium impctrare meruerint, vel quatenus censurae adversus eos promulgatae
nullae, aut iniustae praetendantur, eas uti tales a Nobis ifidem, et Sede prae-
fata, vel memorata Congregatione Cardinalium declararl obtlnuerint, cum
ante huiusmodi declarationem pro validis, ac iustis ab omnibus haberi, ac
repulari debcant, earumdem tenore praesentium decernimus similiter, et
declaramus. Quocirca universis Presbyteris, et Clericis tam saecularibus cuius-
cumque gradus, praeeminentiae, et Dignitatis fuerint, quam cuiusvis Ordinis,
Congregationis, Instituti, et Socletatis, eHam Iesu, Regularibus divlnls mini-
strantibus, harum serie districte praecipimus, et mandamus, ut quatenus
praedicti Officiales, et Ministri ad eorum Ecclesias, ac Oratoria accedere,
ibique divinis Officiis, aliisve sacris functionibus interesse praesumerent,
cum eis Ita se gerant, quemadmodum ex Sacrorum Canonum praescripto
excommunicatis publice denunciatis agendum esse probe norunt, sub poenis
ab ipsis Sacris Canonibus in eos, qui secus fecerint constitutis.
§ 3. Decernentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 11, p. 154-156].
* ' ^tffitt - ' tTnli P9' -\i s. uijl l-aTii i ul"
Innocentius XIII, const. Cum ad infrascriptsm, 13 «ept. 1721.
Cum ad infrascriptam Cardinalium Congregationem delatum fuerit
oubium: An Custos et Ouardianus Sanctl Sepulchri Domini Nostri lesu
^nnsti ex speciali huius Sanctae Sedis delegatione, et vigore nonnullorum
Pnvilegiorum per dilectos fillos Superiores Ordinis Fratrum Minorum Sancti
rancisci de Observantia nuncupatorum exhibitorum, necessarias facultates
cat eonfcrendi Sacramentum Confirmationis, Nos pro commissa Nobis cae-
? us pastoralis Officii cura omnes difficultates, ac in posterum dubitandi hac
"j rc occasionem tollere cupientes, ac dilectum Filium Ioannem Philippum a
.. olano Fratrem expresse professum dicti Ordinis, ac Custodcm, et Ouar-
httm dicti Sancti Scpulchri specialibus favoribus, et gratiis prosequi volen-
> «t a quibusvis excommunicationis, suspcnsionis, et interdicti, aliisque
cc esiasticis sententiis, censuris, et pocnis a iure, vel ab homine quavis occa-
°ne, vcl causa latis, si quibus quomodolibet innodatus existit, ad effectum
582
Romani Poniifices
praesenlium dumlaica, «nseouenZTT "
fore eensentes, audiHs vo«s S 1 sak ^m^T^
dinalium i„ ,0,a Repub.ij Chri ™ ''T S s J>
ralium Inquisitorum aucfari. i adversus liaerclicam „ , R t -
(Bull. Rom., tom. lj, p. 228J.
280.
°CentiUS Xm* ~~ 23 m, , w
q« <n sortem Doraini vocaTsTnt autt' * f******** ^Fscip.inae 5
randae, iuxta Sacrorum Canonum tr^™*™ 3Ut ubi °PUS M,
et Ordinationes omni studt adl Hem ' * SanCtissirnas *****
semper ad inferiora nos deorimi ^ P°St enim Prirni Pa™fth£
fragilitate observantiae rigorTiim^r" ^0^3""^"8 et «"*
reliposa etiam corda sonW • 'aXatUr; Unde et de mundan0 Puh*
Wcnh-dera germinare quo fdhn?' ''PS° Agr° Domini «•*
,a»tur, et utilia p|anC ^hW"1* edoceraur; quod si noxiaindeerf
Doraino, eiecti sanctorum n 1 1 "°n 0u,n uberior- beM
'us ''n via Domini oraemr* T'!?, frumenti messis exurgat, omnisquePop
§ I. Cum i«aqu?D " ! FT °' ^ Pr°&rCdiatUr-
Ecclesiae Cardinalis Beltot ?m 8 StCr Ludovicus Sancfac Ronua
ex concessione et dkn . Muncada nuncupatus, Ecclesiae Carthagin»
Nostri primordiis Nohk AP°stoIica Praesul, in ipsis Pontifiatfl
mbus, ac saluberrimis seXp°S"lsset nonnulla Ecclesiasticae disciplin.ie nfr
quaquam consentanea J i °ecumenici Concilii Tridentini Decretb hiri-
obrepsisse, iisque uf „ m diversis «nclytae Nationis Hispanicae h*
cst commissa plenifnH^, ' Um remedium adhiberetur a Nobis, qufo»
Praesul,sed et alii w S,° IC,tudinis' "edun. ipse Ludovicus CardinaJis, =<
H'spaniarurn humili,! Fratres Arcliiepiscopi, et Episcopi Rcgno^
st«dia, ac vota Char «• P°stu,assenf; eorunique enixis precibus sua rftt*
R« Catholicus nm 2 , Chrisfo Fi,ius Noster Philippus Hispanian"»
2e|o. datis hac de reT.' S,ngu,ari Pietate, et eximio Christianae MW*
ll0"i ParttcularJ nonnlSi S p,uribus ''teris, coniunxisset: Nos Congrtf."
nonnullorum ex Venerabilibus Fratribus Nosfris eiusd*
Romani Pontifices
583
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus Concilii Tridentini Intcrpretibus a
Nobis dcputatorum rem omnem scdulo examinandam demandavimus. Id
autcm cum ab ipsa Congregationc Cardinalium ca, qua par' erat, maturitate
praestitum, illiusque sententia ad Nos per eiusdem Congregationis Secreta-
rium relata fuerit, de memoratorum Cardinalium consilio, congruum, et oppor-
tunum duximus ea, quae infra sequuntur, ad Omnipotentis Dei gloriam, Eccle-
siae utilitatem, veteris disciplinae instaurationem, et spiritualem Regnorum
Hispaniarum aedificationem, hac nostra perpetuo valitura Constitutione sta-
tucre, decernere, et declararc
§ 2. Primum igitur, cum a Patribus memorati Concilii Tridentini, Divino
afflante Spiritu, sapientissime animadversum fucrit, 1 quantum Christianae Rei-
publicae intersit accuratum haberi delectum circa eos, quibus sacra ministeria
committenda sunt, et in quorum vitam caeteri fideles iugiter oculos conii-
cicntes sumpturi inde sunt exemplum, quod imitentur, proptereaque provide-
ab iisdem Patribus cautum fuerit Ecclesiasticae Militiae per primam Tonsu-
ram adscribendos nonnisi illos esse, qui probabilem praebeant coniecturam,
se non saecularis iudicii declinandi consilio, sed sincero animo praestandi
fidelem cultum, ac servitium Deo, hoc vitae genus elegisse: volumus, ut pro
tuliori ipsius Conciliaris sanctionis executione, ab omnibus Regnorum Hispa-
niarum huiusmodi Archiepiscopis, et Episcopis, non alii ad primam Tonsu-
ram in posterum admittantur, quam quibus Ecclcsiasticum aliquod Beneficium
statim conferendum sit, aut quos constiterit literarum studio operam sic
dare, ut quasi in via ad Ordines, tum minores, tum etiam deinde maiores
suscipiendos versari videantur; vel demum quos viderint expedire alicuius
Ecclesiae servitio, vel ministerio deputari.
§ 3. Et tam in his, qui ad primam Tonsuram, quam in aliis, qui pro-
moveri ad Ordines etiam minores optaverint, omnino servetur pariter rcgula
ab eodcm Concilio Tridentino tradita:2 nimirum, ut nullus ordinetur, qui
tudfclo sui Episcopi, non sit utilis, aut necessarius suis Ecclesiis, quique illi
Ecclesiae, aut pio Ioco, pro cuius utilitate, aut neccssitate assumitur, non
adscribatur, ubi re ipsa functiones muneri suo consentancas exerceat. Quod
si qui modo reperiantur, vel Clericali Tonsura iam initiati, vel ad Ordines,
sive minores, sive maiores iam promoti, qui nulli certae Ecclesiae, vel loco
pio adscriptl fuerint, Episcopi adscriptionem huiusmodi, vel a se ipsis, vcl
a Praedecessoribus suis omissam, statim suppleant, non minus quoad omnes
in maioribus Ordinibus, ctiam Presbyteratus, constitutos, quam quoad eos,
<]ui vel sola prima Tonsura, vel minoribus Ordinibus initiati, Beneficium
tamcn Ecclcsiasticum possident. Ex reliquis autem, ut praefertur, vel sola
prima Tonsura insignitis, vel in minoribus Ordinibus constitutis, sed Bene-
ficio carentibiis, nonnisi eos adscribant, quos Ecclesiis suis utiles, vel neces-
"rioscsse iudicavcrint. Cactcrum antedictae adscriptionisexecutionem differri
posse per allquod tempoHa apattum, quod ipsis Episcopis conveniens vide-
b"ur, perinittimus quoad eos, qui a Dioecesi, in qua Tonsuram, vel Ordines
| Se«. XXIII, rf, rcf., c. 4.
Sc*s. XXIII, de ref., c. 16.
584
Romani Pontifices
£3
susceperunt, causa ediscendi literm^ i —
9 4. Cum autem Clerici. mti i„ ppS
8 4 Z 'J^ rcPer«antur, — '-Piscopo mJ'
$ 4. cum autem Clerici nni j„ _ > pp,*«
commodiusad literarum sacranl Ep,SC0Pa,i°U8 Semlntrih ,
a Concilio ft^~Jf
«se volumus. * ™i?__8 Cleri »«PP«caHonibus. *_ n ^"^*
«^neralibus dumtaxa to ius Clen , "Jf^m
-tum esset ol adii^
«psum fundaverit. seu dotaveT vd n7 ?em 30 i,,0«
Ep.scopi ad Nos, et pro tempo ? J Ln^ R «2
« desupcr opportune provLre valean t * mam4m P°ntificcm id ■**
scent.a, qUa praediti V(L 2LFS8 ""«nienli eti__ ^
scop nonnisi eos ex CleTo m s ecu J* 5tt*
adrn.ttant, quos 0b scientiam u£ ad Mcros0rfo
d.l'gentem inquisiiionem comnererin^ 60 &radu vcrc *****
*d Ordines PraedictosopC . TnZ: ?? Ut "0n Sit '"os qui proma^
*os esse,atque apte responde e o „ 21 rfT inte,,i^^ Catechismo,^
in examinc pr0positis. qT ** °rdi"em — dpfc-d- _
Pnus, per accuratum simiiih-r Presoyteratum erunt assumendi, icV:
menta, et ad Populum rl^lL^3"16" comProbe"tur ad minislramla Sm
ad salutem; quod auiVfcm * qUaC Scire omnibus «eccsMriun. ef
Oomino hortamur, utquantum £2 ^f*"1 P°SSit' e°sdem EpiscOp0S k
"wnt, qui saltem Thoniol P°test' eos tantum ad Sacerdotiura i_
§ 6. Quodsi domirS m0ra"'S COmPcte"ter periti sint.
a'tera, ordinari ad eiusdem _» °i0eCe8i nabente» Bcnefidum Vtr° 8
Dioecesi Beneficium h. Uen.ef,c» «tulum optaverint ab Episcopo, in «
m BUam SSSS rcv USm°di S,tUm CSt' Episco"us
ante conCessionem Li_r! t"111' 8Uper scier,tia' vel idoneitate eiomiDW
moribus, et vita i.iv» Testlmonia,'l|ni super eorum natalibus, leHfc
Pracdecessoris nos ri m C°ns!,tutionern felic. record. Innocentii Pap«
compertae idoneiteiic # ♦* "1C'Plt SPeculator^2 oblineiKlarum.-addiloqoop
debeanl, si auted ir 1 eSt,monio in ""sdem literis; haeque concedl nulhw»
tuxta praemissam 7 CXamine tanquam habiles approbati non fiierint, Ifsfl»
cui etiam ra(ione 'Z"Tn "°n imPetratis. niinime possinl ab alio itpfs«
secus fiat, OrdinJc "C Cii subiecti sint, ad Ordincs promovcri.SQ*
rd.nans qu.dem a cojlaUone Ordinum per anttum, Ordln^
Romani Pontifices
vero a susccplorum Ordfnum executione quandiu proprio Ordinario videbi-
tur cxpcdire, eo ipso suspensus sit, aliisque insuper gravioribus poenis pro
modo culpae, Nostro, et pro tempore existentis Romani Pontificis arbitrio
infligendis utcrque subiaceat.
§ 7, Cumque etiam iuxta memoratam Innocentii Praedecessoris Consti-
tutioncm ratione, ac titulo Beneficii in aliena Dioecesi obtentl non aliter
KcetOrdines ab Episcopo eiusdem Dioecesis suscipere, quam si Beneficium
praedictum sit eius redditusr ut ad congruam vitae sustentationem, detractis
oneribus, per se sufficiat; declaramus, sufficientiam huiusmodi praefiniendam
esse, non iuxta Taxam Synodalemf sive morem pro promovendis ad sacros
Ordines vigentem in loco praedicti Beneficii (nisi tamen illud continuam
ct praecisam residentiam requirat), sed iuxta Taxam, vel ea deficiente, iuxta
morem in alio loco domicilii vigentem.
§ 8. Porro ad sartam, tectamque servandam Ecclesiasticam disciplinam
non minus momenti habet, quod Clericali militiae nomen dare non permit-
tatur iis, qui haud satis idonei sint, quam quod eidem militiae iam adscripti
laudabilem vivendi rationem sectentur, eamque morum exhibeant innocentiarn,
quac sanctitati suscepti Instituti respondeat, multoque magis, quod absti-
neant iis, quae a Sacris Canonibus iure meritoque vetita sunt, uti prorsus
indigna hominibus Tabernaculum Domini inhabitantibus, et venerando Altaris
ministerio dedicatis. Statuimus propterea, atque decernimus, quod, si qui
sunt Clerici, aut prima Tonsura, aut Ordinibus minoribus initiati, nullumque
Ecclesiasticum Beneficium possidentes, qui, neglectis Concilii Tridentini Decre-
tis,1 habitum Clericalem, ac Tonsuram non deferant, vel si etiam deferant,
non tamen certae Ecclesiae, aut loco pio, cui ex mandato Episcopi adscripti
fuerint, inserviant, sive in Seminario Ecclesiastico, vel in aliqua Schola, aut
Univcrsitate de licentia sui Ordinarii non vcrsentur: Episcopi, nulla etiam
praemissa monitione eos privilegio Fori privatos declarent, eorumque adscrip-
tionem servitio certae Ecclesiae antca factam deleri iubeant. Sique ii meliorem
vitae rationem non inierint, aut etiam si alii sint, quos ex propria culpa
cfficiendos idoneos promotioni ad sacros Ordines spcrari nequeat, iidem
Episcopi, servata forma a Sacris Canonibus tradita, ad privationem aliorum
Clcricalium privilegiorum contra ipsos procedant. Ubi vcro reperianturCIerici
Capellanias, vel Beneficia cuiuscumque etiam tcnuis redditus, obtinentes,
quorum improba vita aliis offensionem praebens destruat potius, quam aedf-
'icet, vel concubinarii, aut foeneratores, vel ebrietati, ludisve alearum dediti,
vel satores rixarum, vcl negotiatores, vel arma gcstantes, vcl inccrtis sedibus
vagantes, vel Clericalem habitum, Tonsuramque non deferentes, vel Eccle-
siastica immunitate in fraudem tributorum, ct vectigalium a Laicis non excm-
Ptis solvendorum temerc abutentcs, vel qui demum similia, aut maiora
crimina patrantes, numero magis, quam merito ad Ecclesiam pertinere visi
faerint: Episcopi, praemissis tamen necessariis monitionibus, servatisque aliis
<k iure scrvandis, contra ipsos, ad poenas a Romanis Pontificibtis Praede-
cessoribus Nostris, et a Sacris Conciliis impositas, ct ctiam ad privationem
1 Scss. XIV, de re/.t c. 6.
555
Romanl Pontifices
sUlui
CO:i>-
Beneficia, et Capelianias LCJE&EE^ ^ *»«*£
corum, nulio tamen certo proventu Z^J? ^^*1^**
d'am, nec ad tertiam partem con J 2 r? ^ ade° tenui' ut
vendis necessariae ascendan^t mal s h/? ^S** ad S3Cr0S 0rdi"«
occurrere cupientes, statuin us e qUldem ,eV,'DUS *»* «.Bp!o&,
et Capeiianiarum, quae nulll mandamus' quod Episcopi ad Bend*
statim deveniant D e^ a^iis vero R n^V reddlh,m habent« »PP«*-
annuus fructus ad memoratam lu et ^P^aniis, quarum ceto I
decernimus nulli in ! tertiam con^uae partem non asce-
,Ur's assequendi aliquo I « Tr? nferendam esse primam Tonsurara ratk»
tuur" iura, quantum fieri Ll *i'l ?eneficiis' et Capellaniis. Utque Patror*
siasticis, quam Laicis ad dlt i , , remaneant' "ceat Patronis bmEcrft
veluti ad Beneficia Eccl™*lf Benef,c,a' et Capellanias nominare, non lara
sed tanquam ad leuata requ'rentia in nominandis primam Tonsur, '
habentes, ea retinere nos^V nominati tametsi primam Tonsuram 00
onera a Fundatoribus ini P'a 'egata cum onere adimplendi omw
§ 1 1 No ■Mi.uncoL
quam Tridentina^SynodT d n'mi n°Sfn d°'0re etiam accepimus, quod qfli»
animarum annexam hab S t r*vent ' omnes' qui Parochiales, vel aliascurtf I
d«ebus saltem Dominicis f f C,esias quocumque modo obtinent, debeft
et earum capacitatP n- solemnibus plcbes sibi commissas pro
de'es ad salutem scire n l\ sa,utaribus verbis, docendo ea, quae Chrisft*
dogmata, puerosouo P;. i 3C exp,icando Divinae Legis praecepfa, Fii^
sermone vitia denuntfl . dei rudi'"entis imbuendo, et brevi, toW*
"ihilominus nonnul P , °',?uae declinare, et virtutes, quas sectari oportfl,:
Partium adeo sunt nr„! ■ Um Ecc,esiarum Rectores, haec, quae suaruni
' praeter""ttunt, culpam huiusmodi a se amoliri nitcnfes, id
' SCSS- V- * "/., c. 2; sess XXIV „ ,
AX,V' de ref., c. 4, 7.
Romani Pontifices
587
practexlu immemorabilis, sed quidem pravae consuctudinis, vel quia haec ab
[ ,psis praestari necesse non videatur, suppetente nimirum copia aliorura
1 habentium Sacras Conciones in aliis Ecclesiis, itemque imbuentiura pueros
Mysteriis Fidei, vel in scholis, vel in computis. Ne itaque sub inani istarum
aliarumque similium excusationum praetextu tanta Christianae Reipublicae
pernicies struatur, districte praecipimus singulis Hispaniarum Archiepiscopis,
et Episcopis, ut omnino efficiant, quod omnes ii, qui animarum curam gerunt,'
munia praedicta per seipsos, vel, si legitime impediti fuerint, per aiios idoneos
diligenter exequantur. Si vero aliqui non satis habiles ad illa obeunda repe-
riantur, iidem Archiepiscopi, et Episcopi per alios a se deputandos sumptibus
Parochorum minus idoneorum opportune suppleri curent; et in posterum
Beneficia, quibus animarum cura imminet, nonnisi vere idoneis ad raemorata
officia per seipsos adimplenda conferantur.
§ 12. Praeterea, ne Constitutionis Sancti Pii V etiam Praedecessoris
Nostri,' in qua taxatur congrua fructuum portio Vicariis perpetuis anima-
rum curam exercentibus assignanda, interpretationem ab eius sententia alie-
nam fieri contingat: declaramus Constitutionem illam pertinere dumtaxat ad
Vicarios perpetuos illarum Ecclesiarum Parochialium, quae aliis Ecclesiis,
Monasteriis, Collegiis, Beneficiis, et Locis Piis unitae sint; necnon portio-
nem annuam fructuum, quae ibidem statuitur assignanda ipsis Vicariis in
summa non maiori, quam centum, nec minori, quam quinquaginta scuto-
rum, intelligi debere de scutis argenteis iuliorum decem raonetae Romanae
pro quolibet scuto.
§ 13. Quoties itaque in aliis Parochialibus Ecclesiis, quae, ut praefertur,
unitae non sint, oportuerit ex aliqua iusta causa provideri per Coadiutores
Parochorum, aut per Vicarios temporarios, curae erit Episcopis pro data sibi
a Tridentina Synodo potestate 2 partem fructuum praedictis Coadiutoribus,
aut Vicariis assignandam determinare in ca quantitate, quae pro suo pru-
denti arbitrio, et conscientia conveniens videbitur, ratione videlicet habita
reddituum, et emolumcntorum Ecclesiae Parochialis, in qua deputati fuerint
necnon inspectis conditionibus Ioci, numero animarum, qualitate laboris,
ct quantitate impensarum, quas commissi officii necessitas postulaverit. Quod
si Parochi ab Episcopis moniti, congruo iisdem termino praefixo, Coadiuto-
res, seu Vicarios temporarios, quoties opus fuerit, assumere neglexerint:
poterunt ipsi Episcopi eos, quos huic muneri idoneos censuerint, auctoritate
propria deputare cum assignatione antedictae portionis fructuum. Et nihilo-
nunus, ubi etiam praedicti Coadiutores, aut Vicarii temporarii a Parochis
nommati, vel assumpti fuerint, de eorum idoneitatc Episcopis constare per
cxanien debeat, antequam ad exercitium admittantur; nec satis sit, quod ad
confcssiones audiendas antea fuerint approbati, nisi aliis etiam qualitatibus
* curam animarum rccte exercendam opportunis praediti noscantur. Qui-
us ,si carcant, nec Parochi deinde intra alium similem tcrminum ab Epi-
sc°pis pracfigcndum alios vere idoncos nomioaverint: tunc paritcrad ipsos
' Ad exequtndum, \ nov. 1567. - Bull. Rom., tom. 4, II, p. 401, 402.
Sess. XXI, de ref., c. 4.
m
i
5S8
Romani Pontifices
Ep/scopos libere spcctet deputatio cum dlcta '
Parochorum contradictio. aut exemn ? 7" C°r,pr,,ac assi^,,/^
* inhibmo executionem depuiS s'* a "PPe"aUo'
" casibus praemissis suspendere Z sit S^"^8 Cert* ™>
trana consuetudine, etiam immemoS. "°" ob.Unf^
dere ad Ecc.esiam ftSffi^S °ffici^ S
''«re sibi pro suo arbitrio, invitis 'etia^ mem''nenCfcW
ch.as destinare alias Eccles as i , 1 k oR t0nbus' vel 'mtnJfai
« Sacramenta minisfre . e m^£T**l Parocho™"C '
ch.as, novasquc PkkHI^e^u™^ <?'boU* Vel no*t
novos Parochos praeficere assignata ex ^nrl Constit^
Eccles.am quomodocuraque pertmen °US 3d Veterem I
eorura, qui, vel tanquam Coad^ n " r0"^^" portionc
tanquam distincti, et Tndepende fcf? ^ *** «N-S
rfnt; nulla ad praemissa irapedtnd t £ CUnm """««0100»
. § «5. Cura ad praescTp uT »«
honor tribuendus sit, qui eor^ra S « Tndent'"« Synodi- Episcopb .
Capitulo, in Processi0nibu ^,1 a* ihuI f ehque h Choro^
et praecipue omniura rerura aU„d, " PUb',C,S primus ,0CU'«*<W*
«c perpetuo observari in mlih' T aUCtoritas'' mandamus id relfci*
«ae. et auctoritati con eX ade° iustae huiusmodi P™°*
«oneeorapetentibu ^SSSSJS? °bStantibus P«™*K« ««» . « b»
•oentis, et concordiis guae , ,! et'am immer"orabilibus, sententiis,
§ 16. Praeterea «t cE " r ^ °b,,'gent Auctores-
neat, Pontificiae nostrae VoH^ ?• <?U°qUe disciP,inae ^igor illibatus ptr,
Cura itaque experientia ,C,tudlnis Partes etiam duximus interponends
« quo plures ad Relimn<„7P . u™ fUerit 0uaniUfU detrimenli illi ato
Patiantur: moderno b,tUm ad«nittantur, quam vires reddito
" iisdem Hispaniarum /EL eX,'Sten,i nostro» et APostoiicaf
damus, ut curet et vi 1 , Nu,lcl° Per praesentes committimus,dm» I
Concilii TridentiniZinM" adnibeat. ne contra praescriptum «nemorf
mulierum, sive bona imm0nhTer'a' Conventus, et Doraos, tam virorura.qn»
™s recipiatur Quam ° , Poss'deant, sive non possideant, maiornwH
riorum, Conve"ntuura Z' n proventibus P^priis ipsorum Moo*
quibuscumque obventi h orurn» veI ex consuetis eleemosynrs, iBw
Possit sustentari. on,DUS» 'n commune tamen coiiferendis, comm^
oranino D^reTum r«° Re,JU,are3 ad Ordines erunt promovendi, se^-'
^ongregationis Cardinalium Concilii Tridenlini W*
XV' "eularibus, c. 3.
Romani Pontifices ^g
tun, a piac mem. Clemente Papa VI.I Praedecessore etiam nostro confirma-
tum die 15 martu 1596,' quo sancitur non ad alium, quam ad Episcopum
Dioecesanum hteras dimissonas pro eoruradem Ordinum susceptione a suis
Superioribus esse dirigendas, praeterquam in casu quo Dioecesanus a Dioe-
cesi abesset, vel Ordinationes non csset habitunis; quo etiam casu in lite-
ris dimissorils ad alium Episcopum dirigendis expressa fieri debeat mentio
vel dc praedicta Episcopi Dioecesani absentia, vel de ilia alia causa vide-
licct, quod Ordinationes non sit habiturus: exceptis tamen quoad praedicta
Regularibus illis, quibus per speciale privilegium a Sede Apostolica post
Concilium Tridentinum fuerit conccssum, ut a quolibet atholico Antistite
Ordines suscipere possint, super quo indulto nihil per praesentes innovare
intcndimus. Noverint autem Episcopi se debere per semetipsos, secluso aegro
tationis casu, Ordines conferre, et sacrorum Ordinum collationem statutis a
iure temporibus, ac in Cathedrali Ecclesia, vocatis, et adstantibus anoni-
cis, publ.ce habendam esse, vel si in alio Dioecesis loco, semper tamen in
Ecclesia quantum fieri poterit digniori, ac praesente Clero eiusdem loci Ne
vero mcert.tudo, an ipsi ordinationes sint habituri, nimis grave afferat incom-
modum promovendis, varia Dioecesis Ioca inhabitantibus per mensem ante
smgulis vicibus publico Edicto ab iisdem Episcopis denuntietur, se Ordina-
hones esse hab.turos, adeo ut quoties denuntiatio huiusmodi facta non fuerit,
.nde sat.s mtelligant Regulares, Episcopum Dioeccsanum Ordinationes ea
v.ce m.n.meesse habiturum, sibique idcirco licitum futurum Ordines ab alio
Episcopo susc.pere cum Iiteris diraissoriis suorum Superiorum ad eum directis,
servata in iis forma superius expressa.
§ 18. Episcopi in omnibus mulierum Monasteriis sibi subiectis ordina-
na, m alns vero exemptis auctoritate Sedis Apostolicae inconcusse obser-
wi curent, quae circa Sanctimonialium clausura.n, vetitumque in dicta Mona-
stena ingressum, tam in Decretis Tridentinae Synodi,* quam in Constittitione
similis memoriae Gregorii Papae XIII etiam Praedecessoris nostri edita
natasunt"11 mi'lesirni 0,«ihg6n tesirai septuagesimi quinti' provide ordi-
§ 1°. Perpendentes etiam Christianae Reipublicae in primis expedire,
^min.steruim, ac potestas clavium in remittendis, retinendisque peccatis
ou ChXprCeah,r' decIara,nus Saccrdotes, tam Saeculares, quam Regulares,
quod II piSCOpis obt'"nuerint liccntiam audiendi Confessiones limitatam, ve.
po»3-. ocum' vel quoad genus personarum, vel quoad tcmpus, non posse
pers"1 Sacramenlum administrare extra tcmpus, vel locum, vel gcnus
vim ^\\lm 'PSIS EPiscoP's praescriptum, quocumque privilegio etiam in
f 1 e' °-uae appellatur Cruciatae Sanctae, competente nullatenus suf-
AorTUr° ,0ue 'dem Innocentius Praedccessor per suas die decima nona
•s anni millesimi septingentesimi cxpcditas litcras4 dccreverit Sacerdo-
j Bcncd. XIV, const. fmppslU Nobis, 27 fcbr. 1747. - Cf. N. 376.
«s XXV, de rrguhribus c. 5.
O. N. 1 (7.
N. 263. I
590
Romani Pontifices
225 Ste B^^^
degunt, et ConfessorS Xu ' t '"^ i,,ius '«><* i„ ' ^
approbati fuissent ac eS'D in,W ab 0rdinarii alio™ 1SlPc*2
electos approbas^n Csuebr ^^"5
respecbve exceptas, nUI|as fore rriL ^0" ^^'ones |
suspensos esse; Nos eamH^m n ' Ct ,nva,ic,as, et ConU
jnnovantes decla„
<ae vel ex qUocUmqUe alio pnVHerio rtJ? « praedicf« Bull« rj
quod approbati alias fuerint ah 5? 'S 8uffrVari minimcel
ve' qu,a ad aliam Ecclesiam aUctorita(e Tnl' m Ep'SCOpatui «"«5
necessanam omnino esse illius q°- Ap 08 to,,ca -tanslatu. repcria^
Iunsd.ct ionem in ea Dioece., * J pro temPore
^etur et,am tacita, eaqUe adewe ^ ' ff Probat,one,n- Haec •»*» *
s've approbatio durer. et revocata Censeatur' quoUSque praecedens fe^
expressa impetranda erit sm»n *\ "°n fuerit; in ^ casu *Z
Pfi lapsnm expi «verift £ p^^" Vel per te«
§20. Meminerint quonue Cft- reVOCationem »ub«l. fate
"« Monialium, tamets? eorim rlt. • Se exciPere non poae conf*
u»ra licentiam SUOrurn p^Tatoru^ ?'* gUbern,° Subiectae *'*
Ep'scop0 DioeceSano faciend nm Refi:u,anurn Praecedat examen coa-
™rn MonialiUm approbatio r «mn\ C,U8qUe 8peda,,s QUOad conf^"«^
•mmemorabili. * mota quacUmqUe contraria consuetudine, cb
bis- auf ter^anno* oTferri S™?1 5 TridcnUno ' Confessor
audiat; si in posterum W M°n,a,,bus debeat, qui omnium confessi»
toties praejdictum cxtraorH " Reg"u,ares quoad Monasteria ipsissubfc»
etiam ex proprio eodem fwT""1 Confessorem deputare neglexerinl, rcl •
anno ad id munus ele^ermf q STPCr dePutaverint, nec saltem semel I
nus diversi Ordinis Prof 5aceraotem aut Saecularem, aut Regularemil*
et conscientia deputatiW55?6"1'" 0,8 Casibus EPiscoPi Pro
aut praetextu a Sunerinru nuiUsrnodi facere possint, nec illa quovis tite»
§ 22. EpiscopiTncM , e&U,aribus va,eat impediri.
aut Repilaribus contr^ 3 °mnes, qiri in Ecclesiis, aut Saeculinm
Romani, vel Rubricas MiP/ae8Cnptl,,n Caeremonia!is Episcoporum, et Rita*
vere- Et, si adversus ea ' Ct Breviarii irrepserint, studeant omnino ra»
dil,em etiam in,itlemn'Kq|Uae ,n dicto Cacremoniali statuta sunt, coiWi
ant eam non satis nrnh a,,egari c°nt''ngat, postquam recognove-
bi'em, de iure non' oari' aut etiam probatam stjffragari, utpote irraw*»
eonstitutasunt.dili^n» '' executi°ni eorum, quae in dicto Caere*
genter .ncumbant, nec ulla suspensiva appellatio admil"'
' xxv, de rieularlbus> c iQ
Romani Pontifices
591
§ 23. Sedulo paritcr curent iidem Episcopi, ut eliminentur abusus, si
v. ». w..ua i\cBuiarcs, si opus
fuerit, procedant ex Apostolica delegatione m eo Decreto ipsis indulta post-
posita quacumque appellatione suspensiva, sed solum reservata in devolu-
tivo super quocumque dubio, quod excitari contigerit, declaratione Congre-
gationis pro tempore existentium Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium
memorati Concilii Interpretum.
§ 24. Cumque circa Missarum celebrationem in privatis Oratoriis, nec-
non circa usum Altaris gestatorii, a recolen. memor. Clemente Papa Xl Prae-
deccssore etiam nostro opportunum Decretum promulgatum fuerit die 15 de-
cembris anni 1703,' Episcopi dent operam, ut omnia ibidem statuta etiam in
Regnis H.spaniarum serventur, idemqUe Dccretiim in suis respective Dioece-
sibus, ut facilius omnibus innotescat, piiblicari faciant, addita etiam prohi-
bitione, ne in privatis Regtjlariiim cellis, sive ctibiculis erigatur Altare pro
re sacra ib.dem facienda, et contra quoscumque contravenientes censuris
quoad Regulares auctoritate Sedis
Apostol.cae in memorato Decreto ipsis delegata, remotaque quacumque con-
trana consuetudine, etiam immemorabili. Declaramus tamen, quod cum in
praed.cto Decreto statuatur, non licere Episcopis extra Domum propriae
hab.tat.on.s m domibus Iaicis erigere Altare. ibique Sacrosanctum Missae
Sacrific.um celebrare, seu celebrari facere, huiusmodi prohibitio intelligenda
non sit de domibus etiam Iaicis, in quibus ipsi Episcopi forte occasione
VISftaHonis, vel itineris hospitio excipiantur, ut nec etiam quando Episcopi
m casibus a mre permissis, vel de speciali Sedis Apostolicae Iicentia absen-
les a Domo propria ordinariae habitationis, moram idcirco faciant in aliena
jorao per modum similis habitationis: his enim casibus licita iis erit erectio
Aitans ad effectum praedictae celebrationis, non secus, ac in Domo propriae
ordinanae habitationis.
§ 25. Praecipimus quoque accurate attendi, ac adimpleri quaecumque
a ia i praescnbuntur in ciusdem Generalis Synodi Sess. 25 de Regularibus,
« Mon.alibus. Cumque in cap. 25 amplissime derogetur omnibus contra-
« pnvilegi.s sub quibuscumque formulis verborum conceptis, ac Mare
magnum appellatis, ctiam in fundatione obtentis, necnon Constitutionibus,
Keguhs etiam iuratis, atque ctiam consuetudinibus vel praescriptionibus,
, lam lmmemorabilibus : sciant omnes derogationem huiusmodi non ad ea
antum referri, quae in pracdicto capite continentur, sed etiam ad alia,
aV 2QS'ngUliS sllPerioribus capitibus eiusdem Sessionis constituta sunt.
reli i i ^ ^e^^ne» et ex intimo Paterni cordis Nostri sensu omnes e
firmit°SlSSIma ^P*11'0* Natione monemus, ut rnemores sint teneri se exacte,
(,u Cr' ct cum effectu observarc etiam omnia, et singula in caeteris omni-
hac °!USdem Trideu'ni Concilii Decretis sancita. Et ne eorum executio post-
u o modo impediatur, aut retardetur, decernimus, ct declaramus nullum
' Cf. N. 264.
592
Romanl Pontifices
53
Aporfolfe, £J£S£ nsf^lT *" C°-»« P m„S 5 *
^if/ca ab eaden, Apos „ J *» . oi«!5JS ?
itemque obsiare non posse ullL , co""rma""n, vel „0vii.
ApoS.o,ica Sede spec.X 33fa2?£* ?
immemorabilis probata h! «■» _, msuper eonsuetudo a„. 1
tentias conformes vel p • -mpetenti ud Z%S*
quamcumque appellatio^ ^ 'Ud'Catum ^sieri * °*
™ •«« eiusdem Concilii Interp Z *2 m°ra am Cong^*
Praesentium nostrarum Literarum 1 t ^ tanquam
J eas , ipsarumque Decreta/et oVdin" n 1 commI«i«"^ et -n^
55 °Abservari fecfanl cum ead?m potll °m perPet*>- et 2
Secle Apostolica tributa est pro execut^ne n' T Card,'M,ibai
sed etiam privative facultatem ImST DeCretorum ™mora.i Ctar
P^etandi, explicandi, ac declanndEa 5 ' qUandocUmq"e opus fueri,
<l«e, et singu.as Ordinationes Tn eaTn d!m,No«tram Constifutioncn,,^
mon,ale Episcoporum, et R»uite Rn (eXCeptis his' <B*»G«
Perfinent) quatenus Ufa dub ett *°mani,m' et R«bricas Missalis.etB^
d«« ^men interim i.l arUm c *t toST* difficu,,as eme^ri.;nonrd,
nec ullus recursus ad eCdi^ ,ade° ut ante mriusmodi exccutio*
quovis dubio consultatin „1 Co!,8Teeationem Cardinalium, nec ulbaps
Praedicta Cong^SSe 23? P°f DeCre,''S VCr°' et dec"^
Pro tempore existentis 1: ' P°stquam nostra, aut Romani Poniifa
aut consulfatio omnino ' ' at,° accesserit, statim quaecumque reclr
censeri debeat. cessare, perpetuumque silentium desuper iflipofti
f§R3n Decernentes, etc.
[BuH- Rom" tom. II. p. 258-264J.
281.
Benedictus XIII, const Omnium saluti, 20 aug. 1724.
Otnniurn saluti n #
l'bus Indulgentiiriim charitatc intenfi, Sacra interdum loca Spirid*
animae Domini NostriT"^ decoramus. ut inde fidelium Dcfunctorrt
consequi, et i||js ,,,,„ U ^nnsti, eiusque Sanctorum suffragia merii
m,8ericordian, nerri, ' • fX P,,r*ato""i poenis ad aeternam salutem per
cha'es. MetropoL- 22 ^ V°,C,,tes omnea, et singulas M*
P ,anaS' el Catliedrales totius Orbis Catholid *****
Romani Pontifices
593
quibus Altare Privilegiaturn quotidianum perpetuum forsan non reperitur
concessum, ct in eis Altare per Patriarchas, Archiepiscopos, et Episcopos
respcctive locorum gratiam, et Communionem Scdis Apostolicae habentes
semel tantum designandum, hoc speciali dono illustrare, auctoritate Nobis
a Domino tradita, ac de Omnipotentis Dei misericordia, et Beatorum Pctri
et Pauli Apostolorum eius auctoritate confisi, ut quandocumque Sacerdos
aliquis Saccularis, vel cuiusvis Ordinis, Congregationis, seu Instituti Regularis
Missam Defunctorum pro anima cuiuscumque Christifidelis, quae Deo in Cha-
ritate coniuncta ab hac luce migraverit ad praedictum Altare celebrabit, Anima
ipsa de thesauro Ecclesiae per modum suffragii Indulgentiam consequatur- ita
uteiusdem Domini Nostri lesu Christi, ac Beatissimae Virginis Mariae, Sancto-
rumque omnium meritis sibi suffragantibus a Purgatorii poenis liberetur
concedimus, et indulgemus. Praesentibus perpetuis futuris temporibus vali-
[Bull. Rom., tom. 11, p. 333].
282.
Benedictus XIII, const. Romani Pontificis, 7 sept. 1724.
Romani Pontificis circumspecta vigilantia ea, quae certis etiam, et rationa-
bihbus ex causis a Praedecessoribus suis olim provide sancita fuerunt, ubi
dissidus, et contentionibus, praesertim inter eos, qui sublimi Cardinalatus
clignitate in Sancta Dei Ecclesia praefulgent, aliisque insuper gravioribus
malis occasionem tribuere dignoscuntur, ipsa rerum expencntia suadente,
nonnunquam moderatur, ac immutat, et ad aequitatis, ac iustitiae normam
redigit, ut sublatis e medio litium, malorumque seminibus, fraterna charitas,
atque concordia, quam inter eosdem Cardinales maxime vigere decet, invio-
m servetur, et publico simul bono consultum sit; eumque in finem Apo-
stolicae auctoritatis, et providentiae partes libcnter interponit, prout matura
«liberatione praehabita in Domino conspicit salubriter expedire.
§ 1. Dudum siquidem a fel. rec Paulo Papa IV Praedecessore nostro
«nianavit constitutio tcnoris sequentis, videlicet: Paulus Episcopus Servus
^rvorum Dei. Ad perpetuam rci memoriam. Cum venerabiles, etc.
Oniiititur Constituiio, quia eam luibes supra, in N. S9.
SR f odum' 81,110 sc'1'cet 1719, occasione obitus bo. mem. Nicolai
Cardinalis Acciajoli Episcopi, dum viveret, Ostiensis, et Veliternen-
is. Sacnque Venerabilium Fratrum nostrorum eiusdem S. R. E. Girdinalium
duur Decani dubitatto emerslt, aa pnedlctl Constitutione adversus Oir-
dereT * ^omana absentes lata comprehenderentur, vel potius exclu-
dernV Pari,lnales Promotione antiquiores, qui evcniente Decanatus cius-
illas Co,,C8:ii vacatione a praefata Curia quidem abessent, sed apud
cum "etroPOlltanas> seu Cathedrales Ecclesias residcrent, quibus eos una
libus ^ "|Ua CX 'iS ^■medralibus Ecclesiis Suburbicariis, quae ipsis Cardina-
antiquioribus pro suis titulis, seu denomiuationibus assignari solent,
JS
594
C5 ^X^s;^
Praedecessor ifidem not^^
decreverat, sive Dilecfis Rlife d , cxpe,u,endar„, librand me°5 %I
Cume Praesulibus SL52 ^ f .Ron,an,le Audi S ?' C0»*
*** id, quod mfioni^ " °?nn^uc Praesu,„tib, ^
Posset. Verum dum ^miSS^^^
tamquam eo tempore W r °ne versaretur Nos S*ts%
Portuensem, et Arch ZlZ 1°™"* Ecc'esiae S.^^ POt^
«one priores («^;^ c^*"**
d'8-nitatem, quam ad Uf Const,tut'"one seoositaw I»*
quitatis iura voc bant , 0stiensem, et Ve ° J "'^
ex suburbano secessu S P ad eumdem Pwedecesso m 1 F"
eavimus, atque f™' et mox eham
an.qu.ori deferre vellet, eidenque ^ « ,„
ophonem permitteret, ea (am h Ecclesiarum Ostiensis, et VeliterT
gto* Decanatus* , ^**?*"* « « ^
hum Ep,scoporum, qui Cardi'ht » V 3 rer"anerent iura Grd-
Romanam Curiam in pTOprit s^%qV,dem esse,,t antiquiorc, seC
«aque uriusmodi nostra obtoiaZ. fU"C resid™«-
Decanatus una cum Osfiensi^fv^ ^ Cessione- vacws Sacri Q*
«n Consistorio secreto habito t oT^T'' EcC,eSi,'S a ">"»orato rS
Romanae Ecclesiae Cardina , A.hh ?"US 1719 bonae mcm-
fcopls Cardinalibus in gj *™'0 tunc Epbcopo Sabinensi, qui exfr
,ur,um quorumcumque tam F«ri antlqulor erat'
cum speciali tua
Pnores suas Ecclesias residcnt 8COporum Cardinalium extra Curiam
m eadem Curia commonnHHm a,i°rUm EPisc0P°rum Cardinal,-
. § 3. Deinde vero c„m ' praeservat,'one delatus fuit.
b"'' Divi„ae providentiaeTli ?■ Cardi,,a,is Astallius Decanus, inscr
nus decessisset, et alia n«, P° l0ne* ab ,,uius'"odi2 omnium opfnione*
Nostros bonae mem CarH 7 6* eontroversia intcr Vencrabiles Fnlm
scopum Tusculanum' et r . emSebastianun> Antonium Tanarium luncf
scopum Prae„esfi„um in R na,em Franciscum ludicem, tunc pariter f
et a quacumque petitione 3 Curia Praesentes (Nobis omnino silentifc*
Clemens Praedecessor <J prorsus a,)stinentibus) excitata fuissef, memon*
ta,c praestantes denuhvi CIUsdem Curiae Praesules doctrina, et fofejri
rat'onum momentis oui hi Commisit. ut probe, ac mature pcrp<«*
"lstr"' curavit, suum cir '"^ affem' Potera"*i et de q"'bus MS f'6*'"'
ca verum sensum antcdictaeConsh"tuHonisPa"l'ft
Rornani Pontifices
595
, qui sequitur, modum protulerunt:
25 1721. Habita futt Congregatio Particalaris in Mansionibas
R. P. D. Aurfitoris Sanctissimi supcr Causa Decanatus Sacri Collceil Cardi-
nalium, cui interfuerunt RR. PP. DD. Pctra, Marafuschus Auditor Sanctis-
simi, Lancetta, Cerreus, Herrera, Ansideus, et Lambertinus eiusdem Partica-
laris Congregationis Secretarius. Omnesquc unanimiter responderunt • Consu-
lcndum esse Sancttssimo, quod declarare dignetur Decanatam Sacri Collcgii
Cardinalium dcvenisse vigore Dullae quintae san. mem. PaaliJV ad Eminen-
tissimum D. Card. Tanarium, uti Episcopum Cardinatem antiqaiorem in
Curia praesentem tempore vacationis dicti Decanatus sequutae per obitum
Card. Fulvii Astallii, exclusis Episcopis Cardinalibas antiquwribus extra
Curiam tempore dictae vacationis commorantibus, non ex publica caasa et
dtstinatione Romani Pontificis, etiamsi residereni in Ecclesiis, qaarum adrni-
nistrationem ex dispensatiom Apostolica retinent, et ita servandum esse pcr-
pctuis futaris vacationibus. Quoad aliam vero controversiam inter EE. DD.
Cardinalem Tanarium antiquiorem in Episcopaiu, et iuniorem in Cardinalata,
et Cardinaiem Iudicem iuniorem in Episcopatu, sed antiquiorem in Cardina-
latu, caasa non fuit proposita, aitenia cessione suo iari facta ab eodem Car-
dinah ludice, Dominique unanimiter dixerunt consuiendum esse Sanctissimo,
quod declarare dignetur ex huiasmodi cessione nullum in futuris Decanatus
vacatiombus censeri irrogatum fuisse praeiadicium Cardinalibus simiiia iura
fovenhbas. Factaque eadem die per me infrascriptum Secretarium de praemissis
Sanctissimo Domino Nostro relatione, Sanctitas Sua Congregationis senten-
Itam quoad utramque partem benigne approbavit, et perpetuis futuris tempo-
ribus observan mandavit. Prosper de Lambertinis Secretarias. Idem vero Cle-
mcns Praedecessor non modo antedictorum Praesulum votum, seu consilium,
ut praefertur, benigne probavit, perpetuisque futuris temporibus observari
mandav.t, verum etiam illud in Consistorio Secreto subinde, nempe die
martn 1721, habito palam recitari, et inter Acta eiusdem Consistorii ad
perpetuam rei mcmoriam asservari, atque custodiri praecepit.
9 4. Cum autem, seclusa Paulina Constitutione, maxime aequum, et
rationi consonum videatur, ut Cardinales Episcopi antiquiores praefati, quam-
vw temporc vacationis Decanatus Sacri Collegii a Romana Curia absint, et
Pucl priores sibi commissas Ecclesias personaliter resideant, ad eundem
ecanatum assequendurn admitti debeant: tum quia ipsi re vera a Curia
°n sunt ex voluntate sua, sed ex formali necessitate, cum ex divinarum,
non.carumque Sanctionum, et Concilii potissimum Tridentini praescripto, 1
derl h"0"8 Ecc,esias iuSiter residere cogantur; quin eHam ab eis disce-
resid 3 h-0,116 ^Cdis ^postolicae licentia non possint, nec ab hoc apud ipsas
riis onere exempti sint, quamvis in Urbe, vel in Ecclesiis suburbica-
. qui iiiis in titulum sunt assignatae, commorari vellent, quemadmodum
UrbTnrp8110 gravissimis P°enis cavetur peculhui Constitutione piae mem.
' apae VIII, Pracdecessoris pariter nostri cuius tenor est, qui sequitur,
CSS- V1, * l*Ai c I ; scss. XXIII, de ref., c. I.
596
Romani Pontifices
videlicet. Urbanus Papa VIII aa ~ ^
Tridentina, etc. " ™ Ad pcrPctuam rei memc^T^-
§ 5. Tum ctiam quia s ^ * 2/5
repellitur Episconus r ' , ■ , Xta Pau'«nam Constthil»»
Curiam Pe^?mTnUn?pt: Lamir,0r tt CaUSa
repelli non debere vide t ur F . destinatus: ob eanid em n el *
Ecclesiam residet Is en m P'SC°PUS ^^^^T^^
PUblica, pubiicam *& S 1 R°mana CpaX» ^^
SSS53 SS-=^
nam sicut accepimus, et Nobis etiam i 'S detestabi,e votum in^r
a Cardmalis Sacri CoIIeJ DecanUs T non
fc> Ep,scopus Gardinal^anWaS ^ff"* et pericu,oso mort>° bM
"« est, amicorum Iftens a Tl ^ q,U' ipsi in ^anatu suZ
^pore obitus eiusdem CWta^,^*to repetendum c
adeoque ad eum ex PtattSSSSS ^™"3 Cun'a pracSens *
u«de non sine gravi bonorun, aff Pra«cripto Decanatus defe.;;:-
"^ento, fe Urbe co °n°r ° 'f ««one et Ecclesiasticae disciplinae dein-
Prox,me successurus, qui c rdi ^ CardinaJis anHaHfor- in Decanl"
ad -psum Dignitas vacatural ' ' ! ^ a<*r°tantis mortem expectaU
C,,i" wonltun, relatum n C1n c, ^ ^ sa,ubcrrir"'»n LateranenJs Con-
SUnt: ne^esiderare auis morL ■ COncessione Praebendae, cuios rah
fm se crediderit successZm/™1™ vUeatar> in cuius loc"»>> * W
'nveniatur tnhlaitam, turn 2] Tjff? ? *"* etiam Oentiliu
hcum in EccUsia Dei fL,Z VMl plenum «"imadversione iudicii,
Oentiles condemnare curarunt SUCCe$$t0nis **P«*atio habeat, qaomipsidi»
§ 6. Nos itaque oui dmi^A
canatun, absqUe U|ja' " "e Praedictum Sacri Collegii ardinalium»
mensibus secutam per ohS.il 0btfnaimus °° Hlius vacationem retroacts
Romana Curia praesent^ n,em°ra« Cardinalis Tanarii Decani, dum ■«
c'ementia, ad summi Ann.iT^ " in Couc,avi ubi, Divina sie disponcnic
rcfesb onmibus, quantum r iffium evecti fuimus< rcperiremur: pw
a"ascleSuPeroPportune n«2? Dornino Possumus, occurrere, etobviare,*
ac jatura ddibcrationc n ? V°,Cntes: Motu ProPrio- et « ccrta
Praefatis. aliisque lustis 2 «Si dequc APostoIicae potestatis plenitudine,
bus ^ductf, hae no 'f' et rat«onabilibus causis animum nostmm mownr
decernimus, quod E ™ nPerPctuo "alitura Constitutione sancimus, ity»
PUS Cardinalis antiquior, qui una cum aliqm «
Romarri Poniifices
597
Cathedralibus Suburbicariis pracfatis in Titulum Cardinalibus antiquioribus
assignari solitis rclinebit Catliedralem, seu Metropolitanam Ecclesiam in admi-
nistrationem, dummodo tamen apud ipsam secundo dictam Ecclesiam perso-
naliter resideat tempore vacationis Decanatus eiusdem Sacri Collcgii, dc
caetero ad ipsum Decanatum admitti debeat, et admittatur, pcrinde ac si
occurrente illius vacatione in Romana Curia praesens fuisset, ita ut abscntia
ab Urbe ad praemissum effectum ei nuliatenus obesse possit Quin etiam
volumus, et declaramus ipsum Decanatum ad praedictum Episcopum Cardi-
nalem antiquiorem absentem, el apud priorem Ecclesiam, ut praefertur, actu
residentcm iPso iurc devenire debere eo Prorsus modo, quo in Paulina Con-
stitutione ad EpiscoPum Cardinalem antiquiorcm in Curia Praesentem, aut
ex causa publica absentem, et extra Curiam Per Romanum Pontificem desti-
natum devenire debere decernitur, ita quod inter eos nullum amPlius discri-
men, seu differentia constituatur; ac ita PerPetuis futuris temPoribus servari
praecipimus, et mandamus.
§ 7. Praeterea exPedire censentes, ut e medio tollatur, ac Penitus extin-
guatur alia Pariter controversia alias, sicut pracmittitur, cxcitatn, et non defi-
nita, utrum scilicet in assecutione saepe memorati Decanatus Cardinalis anti-
quior in EPiscoPatu Suburbicario, et iunior in Cardinalatu, praeferendus sit
Cardinali iuniori in EPiscoPatu, sed antiquiori in Cardinalatu, vel e contra:
Motu, scientia, et pbtestatis plenitudine similibus, praelationem deberi Car-
dinali antiquiori in Episcopatu, licet sit iunior in Cardinalatu, decemimus,
et declaramus, ac ita deinceps in occurentibus Decanatus vacationibus per-
petuo servari volumus, et mandamus.
§ 8. Quoniam vero ab antiquo tempore, ac praesertim ab edita Paulina
Constitutione usque ad praesentcm diem, Cardinalis Sacri Collegii Decanus
Ostiensis, et Veliterncnsis Ecclcsiarum invicem perpetuo canonice unitarum
Episcopatum semper obtinuit, adeoque sive ex praesumpta earum cum Deca-
natu unione, sive alio titulo, speciale ius ad ipsum favere videtur, in quo
mentis, ac Intentionis nostrae non est, ut eidem Cardinali Decano praciu-
dicium aliquod inferatur; contingere autem facile potest, quod Episcopus
Cardinalis antiquior a Romana Curia abscns, et apud suam priorem Eccle-
siam residcns, ad quem Decanatus ex praemissis in Postcrum deveniet, ad
Urbem celeriter accedere, et nrimo Cousistorio, in quo memoratum Ostien-
scm.et Veliternenscm EpiscoPatum oPtare debcrct. praesens interesse nequeat:
Motu, et potcstatis plenitudine paribus, optionem praedictarum Ostiensis, et
Vcliternensis Ecclesiarum Cardinali, qui pro tempore fuerit eiusdem Sacri
Collegii Decanus, specialiter reservamus, ac reservatam csse voiumus, et
ueclaramus, ita ut earumdem Ecciesiarum Episcopatum nemo alius optare
unquam possit, sed ad Cardinalem Decanum praedictum privative quoad
109 quoscumque perpetuis futuris temporibus eiusmodi optio pertineat, ac
Pertinere debeat. Volumus tamen, atque decernimus, quod idem Episcopus
J-ardinalis antiquior a Curia absens, et apud priorem Ecclesiam, ut prnefer-
ur' rcs'dcns, postquam ad eum Sacri Collegii Decanatus devenerit, quanto-
w«M poterit, ad Urbem se conferre, Summoque Pontifici in Consistorio, ut
m°ds cst, pro oPtione earumdem Ostiensis, et Veliternensis Ecclesiarum sup-
598
Romani Ponii/ices
pLcare teneatur. Quod si notoria aegrit^TT^
«ustam, aut gravem causam a RomZ Po 3 r lmPedit»s, veU?
bandam ad Urbem venire nequ rveri Motu l T km^ Z^
panbus, eidem Cardinali Decano 7, Mn ntia' ac WtetoZTt*
«mum Procuratorem antedic,as o«2 Praenarratis casibus « ^
et vigore optionis Vclit-nsen, eJS^?
secus, ac si ipSe praesens pLZSSm^Ti * P°Ssit< ^al
In Domino concedimus, etPimp0e'^urr.,,,aS « ei fac^
9 9. Decernentes, etc.
(Bull. Rom., tom. 11, p. 341-347].
283.
Benedictus X„I, const. ln suprem0i ^ ^ ^
constituti, ea, quae a Romanis Pomificbu ^™^"«™ Suf^
s.asticam disciplinam sartam, i^qu^^^^ N°S,ris ad
dam provide disposita esse noscuntur An «. ? '• UD' C°"apsa 681 instai"»
I-benter constabiiimus, no^pn^TjT^
mus, sicut ad Omnipotentis Dei Sl J ? a°t,US servent"r, corrob,,
stifidelium aedificationerr „^f« n "'^ ^8' 8pedaten,<l«
emanarunt a fel. rec. PP. Innocentio XIM P '"h arbitramur' A,ia* ^
fs, qui sequitur, videiicet: Cnt,° m ^edecessore Nostro literae tm-
§ I. Innocentius Papa Xirr . ah
ministerii, quod Nobis licef i, .1 Ad PerPe tuam ™ memoriam. Aposlolici
silii, ratio praecipue ^m^SS^T ,mPosuit suPer"'' dispositio Cor,
Domini vocati sunt, aut ervinH "? d,sciP«n" '"" ««. q"«' in sortcr,
Sacrorum Canonum nsti u^ et *« f °PUS fUerit' reStaUrandae' »*
omni studio adv.Vilemn , L Sanct,ss'mas Ecclesiae leges, et ordinalione
riora nos deprimit hZ!l ?fal prin,i parentis lapsum semper ad infc
vantiae rigor Tu la l TrT T°rta,itatis ^BrmltBB, et carnis fragLe ob«-
etiam corda sordescere et in \ Ct de ^undano pulvere religiosi
germinare quotidiana ex 'PS° ° Doniini sPi"as, ac tribulos identidem
et utilia plantentur d.ilvt "H edocemur>" quod si noxia inde evellinnir,
electi sanctorum operun f ^0" CSt' quin uberior- benedicente Domino,
^omini, praelucente Cll n-6? mCSS,"S eX!lr^t, omnisque Populusinw
Noster Ludovicus Sanct d ° Pro£recl'a'ur. Cum itaquc Dilectus Rfin»
nuncupatus, Ecclesiae ^ *0manae Ecclesiae Cardinalis Belluga, et Munc^
JicaPraesul, in ipsi' p™na2,l,cn- « concessione, et dispensationc Aposto-
nulla Ecclesiasticae dis . N°Stri Pr'mord''is. Nobis exposuissel non-
Concilii Tridentini D • r ra,ionibus> ac saluberrimis Sacri Oecumenici
•uclytae Nationis H,cn! ,,audquaquam consentanea sensim in diversa
spanicae locis obrepsisse, iisque, ut opportunum remf
Romani Pontifices 50,9
diumadhiberetur a Nobis, quibus est commissa plenitudo solicitudinis, nedum
ipse Ludovicus Cardinalis, et Praesul, scd et alii Ven. Fratres Archiepiscopi,
et Episcopi Regnorum Hispaniarum humiliter postulassent; eorumque enixis
precibus sua etiam studia, ac vota Charissimus in Christo Filius Noster Phi-
lippus Hispaniarum Rex Cathollcus pro eius singulari pietate et eximio Chri-
stianae Religionis zelo, datis hac de re ad Nos pluribus literis coniunxis-
set: Nos Congregationi particulari nonnullorum ex Venerabilibus Fratribus
Nostris eiusdem Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus Concilii Triden-
tini Interpretibus a Nobis deputatorum rem omnem sedulo examinandam
demandavimus. Id autem cum ab ipsa Congregatione Cardinalium ea, qua
par crat, maturitate praestitum, illiusque sententia ad Nos per eiusdem Con-
gregationis Secretarium relata fuerit, de memoratorum Cardinalium consilio,
congruum, et opportunum duximus ea, quae infra sequuntur, ad Omnipo-
t;ntis Dei gloriam, Ecclesiae utilitatcm, veteris disciplinae instaurationem, et
soiritualem Regnorum Hispaniarum aedificationem, hac nostra perpetuo vali-
iura Constitutione statuere, decernere, et declarare.
§ 2. Primum igitur, cum a Patribus memorati Concilii Tridentini, Divino
afflante spiritu, sapientissime animadversum fuerit,' quantum Christiane Rei-
publicae intersit accuratum haberi delectum circa eos, quibus sacra mini-
sleria committenda sunt, et in quorum vitam caeteri fideles iugiter oculos
coniicientes sumpturi inde sunt exemplum, quod imitentur, proptereaque
provide ab iisdem Patribus cautum fuerit Ecclesiasticae Militiae per primam
Tonsuram adscribendos nonnisi illos esse, qui probabilem praebeant coniec-
luram, se non saecularis iudicii declinandi consilio, sed sincero animo prae-
standi fidelem cultum, ac servitium Deo, hoc vitae genus elegisse: volumus,
ut pro tutori ipsius Conciliaris sanctionis executione ab omnibus Regnorum
Hispaniarum huiusmodi Archiepiscopis, et Episcopis, non alii ad primam
Tonsuram in posterum admittantur, quam quibus Ecclesiasticum aliquod
Beneficium statim conferendurn sit, aut quos constiterit literarum studio
operam sic dare, ut quasi in via ad Ordines, tum minores, tum etiam deinde
maiores suscipiendos versari videantur; vel dcmum quos viderint cxpedire
alicuius Ecclesiae servitio, vel ministerio deputari. Et tam In his, qui ad
primam Tonsuram, quam in aliis, qui promoveri ad Ordines etiam minores
optaverint, omnino servetur pariter regula ab eodem Concilio Tridentino
tradita:^ nimirum, ut nullus ordinetur, qui iudicio sui Episcopi non sit utilis,
aut necessarius suis Ecclesiis, quique illi Ecclesiae, aut pio loco, pro cuius
itate, aut ncccssitate assumitur, non adscribatur, ubi re ipsa functiones
rouneri suo consentancas exerceat. Quod si qui modo reperiantur, vel Cle-
r'cali Tonsura iam initiati, vel ad Ordines sive minores, sive maiores iam
promoti; qui nulll certae Ecclesiae, vel loco pio adscripti fuerint, Episcopl
a senptionem huiusmodi, vel a se ipis, vel a Praedecessoribus suis omis-
"m, statim stippleant, non minus quoad omnes in maioribus Ordinibus,
e 'am Presbyteratus, constitutos, quam quoad eos, qui vel sola prima Ton-
J S«s. XXIII, de ref., c. 4.
S«s. XXIII, dr ref., c. 16.
600
Romani Pontifices
sura, vel minoribus Ordinibus initiati \ ~~
sident. Ex rdlqufs autem, ut S^^^^mm.^
vei m minonbus Ordinibus constitutis J R ,P 'ni1 To"sura hZ£
adscribant, quos Ecclesiis suis ut « ' 1 f,C'° carenBH nonfi
tenun antedictae adscriptionis SS&ZS^ ^
pons spatium, quod ipsis Episcopis coSenf^H^ PCr *
athedra.i.a.iisveiociEccles^ Te^ **"
rafonem servari in omnibus HisSrum £S ^^fflP*9«*i*
ra .bus dumtaxat totius Cieri SUpp| ? neCnon 'PS0S *»
volumus. et mandamus, subhta „i?, ' S'VC Proccssi°nibus in.eres*
etiam immemorabili, pSeS!* Servitii
b'fone. Si quod autern Seminaruim ! ri, "^6 *Pc"»«one, aut »
«m esset ob adiectam gravioTs "e v S ' " ' '! T"5 fUndatione a,i,erciu-
fundaverit, seu dotavenVvel ei JSFm * , qUi Semi»a^m ipsum
ad Nos, ct pro tempore ^FT^T™ ,a*iMonc'» «wtataft: Episcopi
Per opportune providere valean, ^ ^01'7'""1 id referant' utdesu
Mysteria ac^urisunTultnr^ ^"^- e°S' qui propius ad sacrati*imi
8* qua praediti viam 8Zk ? r ™ reqU'8i,a' con«rucnti cttam P°"erescier,
nonnisi eos ex Ciero tam , l f'?* ■** C,1^t,fidelibus possint: Episcopi
tant,quos ob scientiam »1?«! ' quam regu,ari ad sacros Ordines adrnil-
^ntem hq«M*2^^ C° *radu vcrc P» *
ad Ordines praedictos onZf . ' Ut 88(18 non sit i,los- Qui Promovtfi
ctos esse, atque apte resnnn I ngUam ,atinam 'ntelligcre, Catechismo inslru-
•n examine propositis Oui q,uaesitis circa Ordinem suscipiendum sibi
Prius per accuraturn simiKfer Prcsb>rtcratura cri'nt assumendi, idonei
mcnta, et ad Populum dor . examcn c°niprobentu.r ad ministranda Sacra-
ad salutem; quod quidem t qUaC Sdre omnibus necessarium esl
Domino hortamur ut aua T r Praestari possit eosdem Episcopos la
mant, qu| sa|tem Theokxri' ' P°tCSt' eos tantum ad Sacerdotium assu-
cWum in una Dioecesi hah ?°n comPetenter periti sint. Quod si domi-
Jem Bencficii Htuium oDta2 f?e"eficium vero in altera, ordinari ad eius-
nuiusmodi sitUm est Fn.7 f EP'scopo, in cuius Dioecesi Beneficium
reversnri ,Unt, s ' ^fP"8 domici'ii debeat eos, si in suam Dioeccsim
L.terarUmTestimonia|ium" a> VeI ,do'«itate examinare ante concessioncm
Constitutionen, fel rer , per eorilm "atalibiis, aetate, moribus, et vita toxu
• «*C Innocentii Papae XII Praedecessoris Nostri, quae
Rotnani Pontifices
601
! . c / toresx obtinendarum : addito quoque compertae idoneitatis testi-
^ iJfedcm litcris : haeque conccdi nullatenus debeant, si antedicto exa-
^0"'0 " am habiles approbati non fucrint, iisque iuxta praemissam for-
mt impetratis, minime possint ab alio Episcopo, cui etiam ratione
m™ H Beneficii subiecti sint, ad Ordines promoveri, sique secus fiat, Ordi-
oblcnl a co||atione Ordinum per annum, Ordinatus vero a suscepto-
^Ordfnum executione, quandiu proprio Ordinario videbitur expedire, eo
^so suspcnsus sit, aliisque insuper gravioribus poenis pro modo culpae,
Nostro et pro tempore existentis Romani Pontificis arbitrio infligendis uter
quc subiaceat. ' ■
s 5 Cumque etiam iuxta memoratam Innocentii Praedccessoris Con-
slitutionem ratione, ac titulo Beneficii in aliena Dioecesi obtenti non aliter
liceatOrdinesab Episcopo eiusdem Dioecesis suscipere, quam si Beneficiura
praedictum sit eius redditus, ut ad congruam vitae sustentationem, detractis
oneribus, per se sufficiat ; declaramus, sufficientiam huiusmodi praefinien-
dam esse, non iuxta Taxam Synodalem, sive morem pro promovendis ad
•ucros Ordines vigentem in loco praedicti Beneficii (nisi tamen illud con-
b'nuamt et praecisam residentiam requirat), scd iuxta Taxam, vel, ea defi-
ciente, iuxta morem in alio loco domicilii vigentem.
§6. Porro ad sartam, tectamque servandam Ecclesiasticam disciplinam
non minus momenti habet, quod Clericali militiae nomen dare non permit-
Utur iis, qui haud satis idonei sint, quam quod eidem militiae iamadscripti
hudabilem vivendi rationem sectentur, eamque morum exhibeant innocen-
tiam, quae sanctitati suscepti Instituti respondeat, multoque magis, quod
ibstineant iis, quae a Sacris Canonibus iure meritoque vctita sunt, uti pror-
sus indipna hominibus Tabernaculum Domini inhabitantibus, et vcnerando
Altaris ministerio dedicatis. Statuimus proptercn, atque decerniinus, quod, si
quisunt Clerici, aut prima Tonsura, aut Ordinibus iniuoribus initiati, nul-
lumque Ecclesiasticum Bcncficium possidentes, qui, neglectis Concilii Tri-
Jentini Decretis,2 habitum Clericalcm, ac Tonsuram non deferant, vel si etiam
Jeferant, non tamen certae Ecclesiae, aut loco pio, cui ex mandato Episcopi
adscripti fuerint, inserviant, sive in Seminario Ecclesiastico, vel in aliqua
Schola, aut Universitatc de licentia sui Ordinarii non versentur: Episcopi,
nulla ctfcm praemissa monitione, eos privilegio Fori privatos declarent, eorum-
que adscriptionem scrvitio certac Ecclcsiac antea factam dcleri iubeant. Sique
" meliorem vitae rationem non inierint, aut ctiam si alii sint, quos ex pro-
Pnaculpacfficicndosidoneos promotioni ad sacros Ordines sperari nequeat»
,,dcfn Episcopi, servata forma a Sacris Canonibus traditn, ad privationem
«>orutn Clericalium priVilegiorttni contra ipsos procedant. Ubi vero reperian-
lur Clcrici Capcllanias, vel Bencficia, cuiuscumt]ue etiam tenuis redditus,
Winentcs, quorum improba vita aliis offcnsioncm praebens destruat potius,
quani aedificct, vel concubinarii, aut foeneratores, vel ebrietati. ludisve ftlefl-
*m dedil«> vel satorcs rixarum, vel ncgotiatorcs, vel arma gestantes, vel
' Cf. N. 258.
^ XIV, de ref.t c. 6.
302
Romani Pontifices
rum temere abutentes ve! n„; , Ctlga,lum a Uicis non exem^T
tes- numero ^^Atffiffi T
praem.ssis tamen necessariis moniHnSk Perf'nere vis'* fuerint Fn ^
dfe, conrra ipsos, ad poena a 7Z\ 7*' Serva"'s^e aliis de L
tanea sunt, exerceri valeant DlirLn ■ S * qUae eorum statui col
m-m m Plensque lCSLS!K£j^ «"■"«hU»^
mmonbus, quam fa maioribus OrS^ ^*01' ut a<*<* ^ l
amets, Beneficia, vel Officia Eccle i 1, ^ff' ^ efiam P^e
S*^ quibus adscripti fofrfn S^rta^to «^1!« ifi
bratae, necnon primis, et secundis Wcn ^°nVentUa,i CUm cantu cele-
que festis assistant. Quinimo nt h oTZr *l D^ «*
™m> n quib«s mos ille institutus Lte^r ' ? P'SC°pi a,iarur" Dio^
curent m omnibus, ac insuper s atn ^0"°" M h P°S,erum ^
collahonibus habendis coram Pa 25? "? Ecclesiastici praedidi e.ian,
s"per casibus conscienfiae forumT VC' a'iis ab EPiscoP° depula.is
moniis sacris intersint ™ COncer"entibus, et super ritibus, ac caer,
^%5E2 ss t Srr"": R^is reperiri —
La.corum, nullo tamen cerTJol^ T ' Ecc,esiastico™' ««
d"".d.am, nec ad tertiam nartem 'nStrUCtaS' Vel adeo tenui- "ec ad
Promovendis necessariae Sl^" PF° C'ericis ad Sacros °'dil,es
Pentibus occurrere cupTentS \t ■ ^ haUd t>u,d«» l^ '"de erum-
Beneficiorum, et Capetoarum *' * mandam"s. quod Episcopi «d
Pressionem statim dLen.a * £ """""^ ^0"1 redditUm habcnf'sup-
certus annuus fructus ad me^ Benef,c,i's. et Capellaniis, quarum
«cendit, decernimus nuHiT n > ™ Sa,tem tertiam cou^e parfcln non
rat.one iuris assequendi alim.oH T conferendam esse primam Tonsuram
Patronatuun, iura' quantum Zri * f * Beneficiis' et CapeHaniis. Ulque
fcdesiasticis, quam Uicfs ac iH S3,Va rem^eant, liceat Patronis .am
5m«n veluti ad Benefida Lf ,Bcneficia' et Capellanias nominare, non
Jonsuram, sed tanquar„ ad ,C' CS,ast,ca requirenfia in nominandis primam
ran> non habentes, ea ret.norl Ct nominati' taf"etsi primam Tor.su-
6 o°nMa 3 Fuuda'°nbns^Pnrc;T P''a ,e«»ta CUm °nere adimp.endi
sii]t* *
<*Uam Tridentina SyLd^st^!? d°,0rC etiam ^epimus, quod quam-
verit omnes, qui Parochiales, vel alias curam
Scss- V, de ret c 0.
■ 2> XX,V. <* rej., c. 4. 7.
Romani Pontifices
603
annexam habentes Ecclesias quocumque modo obtinent, debere
"T^sallem Dominicis, et festis solemnibus plebes sibi commissas pro sua,
rum capacitatc pascere salutaribus verbis, docendo ea, quae Christifideles
\ dulem scire oportet, ac explicando Divinae Legis praecepta, fideique
' " a(a pUCrosque eiusdem fidei rudimentis imbuendo, et brevi, facilique
Jrmonc vitia denuntiando, quae declinare, et virtutes, quas sectari opor-
ktt- nihilominus nonnulli Parochialium Ecclesiarum Rectores, haec, quae
sflinim partium adeo sunt, praetermittunt, culpam huiusmodi a se amoliri
niten.es, vel praetextu immemorabilis, sed quidem pravae consuetudinis, vel
quia haec ab ipsis praestari necesse non videatur, suppetente nimirum copia
jliorum habentium Sacras Conciones in aliis Ecclesiis, itemque imbuentium
pueros Mysteriis fidei, vel in scholis, vel in computis. Ne itaque sub inani
istarum, aliarumque similium excusationum praetextu tanta Christianae Rei-
publicae pernicies strtiatur, districte praecipimus singulis Hispaniarum Ar-
chiepiscopis, et Episcopis, ut omnino efficiant, quod omnes ii, qui anima-
nim curam gerunt, munia praedicta per seipsos, vel, si legitime impediti
fuerint, per alios idoneos diligenter exequantur. Si vero aliqui non satis
habiles ad illa obeunda reperiantur, iidem Archiepiscopi, et Episcopi per
alios a se deputandos sumptibus Parochorum minus idoneorum opportune
suppleri curent; et in posterum Beneficia, quibus animarum cura imminet,
nonnisi vere idoneis ad memorata officia per seipsos adimplenda conferantur.
§ 10. Practerea, ne Constitutionis Sancti Pii V etiam Praedecessoris
Nostri,' in qua taxatur congrua fructuum portio Vicariis perpetuis anima-
mm curam exercentibus assignanda, interpretationem ab eius sententia aJie-
nim fieri contingat: declaramus Constitutionem illam pertinere dumtaxat ad
Vicarios perpetuos illarum Ecclesiarum Parochialium, quae aliis Ecclesiis,
Monasteriis, Collegiis, Beneficiis, et Locis Piis unitaesint; necnon portionem
arniuam fructuum, quae ibidem statuitur assignanda ipsis Vicariis in summa
non maiori, quam centum. nec minori, quam quinquaginta scutorum, intel-
'gi debere de scutis argenteis iuliorum decem monetae Romanae pro quo-
"Wt scuto. Quoties itaque in aliis Parochialibus Ecclesiis, quae, ut praefertur,
jjnitae n°n sint, oportuerit ex aliqua iusta causa provideri per Coadiutores
Parochorum, aut per Vicarios temporarios, curae erit Episcopis pro data
a Tridentina Synodo potestate2 partem fructuum praedictis Coadiutori-
us, aut Vicariis assignandam determinare in ea quantitate, quae pro suo
Pjaenti arbitrio, et conscientia conveniens videbitur, ratione videlicet habita
tuum, et emolumentorum Ecclesiae Parochialis, in qua deputati fuerint,
T insPectis conditionibus Loci, numero animarum, qualitate Iaboris, et
quantitate impensarum, quas commissi officii necessitas postulaverit. Quod
, arochi ab Episcopis moniti, congruo iisdem termino praefixo, Coadiu-
po|e' SIV° Vicarios temporarios, quoties opus fuerit, assumere neglexerint:
runt ipsj EpiSCOpj eos> quos huic munerj idoneos ccnsuerint, auctoritate
P a deputare cum assignatione antedictae portionis fructuum. Et nihilo-
,c exe<l>iendum, 1 nov. 1567. - Bull. Rom., tom. 4, II, p. 401, 402.
Sesj- XXI. de ref, c. 4.
604
Romani Pontifices
« careant, nec Parochi deinde aliumS nosca« oJS
pmcfigendum alios vere idoneos nom T ^ ^ W
-pos libere spectet deputT ^TZT^Z - ^
Parochorum contradictio, aut exemntio »n# o g„ ass,enatione; „ec I
c-s inhibitio executionem' 4*5^2*2^ aut
to casibns praemissis suspendere p^i5S^??^i*2
tnna consuetudine, etiam immemorabili ^ "°n °b,tante «bet co„
-oqi ^Sjf^* ^ curae, et necesSita«ibus qua,
dotes Parochis adiungantu ° ed ma,or ^ °>. Pa«*"a muniaalii£
nempe ob .ocorum LanHam. S ?&EZ IL^S? ^ «*
magno mcommodo pro Siwn^p^1^ *«W*W *
d.s accedere ad Ecclesiam Parochialem nZ l D,v,n,scI«e Officiis audier
Episcopi licere sibi pro suo arbi trin , q tunc quidem memineriD:
dcm Parochias destinare Tcc^l 1 7T *?" ReCt°ri'DUS vel S »
-utores Sacramenta minist ent et n £ Par°chorun, Co,d-
Parochlas, novasque Paroc hlcs f,h CU'tUm exhibea,lt' * "ovu
Hsque novos wJLiSfc*^"* ^istinctas constituere,
chulem Ecclesiam quomodo uml? CX redditibus ad vete™ ^
vctum eorum, qui, ^7^^ T PCr ",entibus convenienti portione ad
tati. vcl tanquam imaT^S^^ dfcfe a,iis Ecclesiis ^
cucrint; nu.la ad pra mi sa „ "?ependentes p«™chi curam animaruma*
tione. Praem,SSa "^PccJ.enda suffragante appellatione aut inhibi-
Tridentinae SynodM Episcopis b honor
tu'°. in ProcessLibu ™t attS ^"""S +** Choro' et in <*
et Praecipua omnium rer> m * DUbHds Prinius 'ocus esse dcbeat,
ac perpetuo observari in " af ndarum auctoritas; mandamus id religiose,
«nHae, et auctoritatt conZ" a°tibus adco iustae "uiusmodi praeemi.
datione competentibus ™, .neis' non obstantibus privilegiis etiam ex fun-
mratnenMa, et concordif» ",bus etiam ''mniemorabilibus, sentcntiii,
§ I3.Praeterea0^ :qUaeSlI°S »*" Auclo«.
Pontificiae nostrae 'solir '] . qU°qUe disciP"'nae vigor illibatus permaneat,
itaque experientia comneXL « P"te* etlam duximus «'nterponendas. Cum
pluresad religiosum habfh! . quantum detrimenti illi afferatur, exquo
'noderno, ac pro temoore l * adm,ttaritur- quam vires reddituum patiantur: I
"iarum Regnis exislentl N°stro, et Apostolicae Sedis in iisdcm Hisp*
Wgilantiam adhibeat n Z praescntcs committimus, et mandamus, utcuret,et
' COntra Pracscriptu,,, memorati Concilii Tridentini1
XXV' * c. 3.
Romani Pontificcs
605
• Uonastcria, Conventus, et Domos, tam virorum, quam mulierum, sive
immobilia possideant, sive non possideant, maior numerus recipiarur,
mm qui.vel ex proventibus propriis ipsorum Monasteriorum, Conventuum,
it Domorum, vel ex consuetis cleemosynis, aliisve quibuscumque obven-
tionibus, in commune tamen confcrendis, commode possit sustentari.
s H. Quoties vcro Regulares ad Ordines erunt promovendi, servetur
omnino Decretum Congregationis Cardinalium Concilii Tridentini Interpre-
m a piae mem. Clemente Papa VIII Praedecessore etiam nostro confirma-
nim die 15 martii 1596, 1 quo sancitur non ad alium, quam ad Episcopum
Dioecesanum literas dimissorias pro eorumdem Ordinum susceptione a suis
Superioribus csse dirigendas, praeterquam in casu quo Dioecesanus a Dioe-
cesi abesset, vel Ordinationcs non esset habiturus; quo etiam casu in litcris
dimissoriis ad alium Episcopum dirigendis expressa fieri debeat mentio, vel
de praedicta Episcopi Dioecesani abscntia, vel de illa alia causa, vidclicet,
quod Ordinationes non sit habiturus: exceptis tamen quoad praedicta Regu-
bribus illis, qutous per speciale privilegium a Sede Apostolica post Conci-
bn Tridentinum fuerit concessum, ut a quolibet Catholico Antistite Ordi-
nes suscipere possint, super quo indulto nihil per praesentes innovare
Intendimus. Noverint autem Episcopi se debere per semetipsos, secluso aegro-
btionis caSu, Ordines conferre, et sacrorum Ordinum collationem statutis
i iure femporibus, ac in Cathedrali Ecclesia, vocatis, et adstantibus Cano-
nicis, publice habendam esse, vel si in alio Dioecesis loco, semper tamen in
Bcdesb, quantum ficri poterit digniori, et praesente Clero eiusdem loci. Ne
wo mcertitudo, an ipsi Ordinationes sint habituri, nimis grave afferat incom-
nodutn promovendis, varia Dioecesis loca inhabitantibus, per mensem antc
smguhs vicibus publico Edicto ab iisdem Episcopis denuntictur.se Ordina-
twies esse habituros, adeo ut quoties denuntiatio huiusmodi facta non fuerit,
'ndesatis mtelligant Regulares, Episcopum Dioecesanum Ordinationes ea vice
'inime esse habiturum, sibiquc idcirco licitum futurum Ordincs ab alio
Piscopo suscipere cum litcris dimissoriis suorum Superiorum ad eum dire-
««. servata in iis forma supcrius expressa.
in JL Ep'SCOpi in om"ibus mulicrum Monasteriis sibi subiectis ordinaria,
cnftnt VCr° CXemptis auctoritate Sedis Apostolicae inconcusse obscrvari
i quae circa Sanctimonialium clausuram, votitumque in dicta Mona-
Jimir l^8^eSSUm, tani in Dccretis Tridcntinae Svnodi," quam in Constitutione
/uni.iS,T-eri0nae QrcE°r\\ Papae XIII ctiam Pracdcccssoris nostri cdita Idibus
' 575 Provide ordinata sunt.
rainister pende,,,cs ettara Christianae Rcipublicae in primis expcclire, ut
*tteaniU,DrfaC P°testas c,avium In remittcndis, rctinciulisquc peccatis recte
bfaa0J' ^eclarainus Sacerdotcs, t.un Saccularcs, quam Rcgulares, qtii ab
<um y ■ |° ucrint 'iccntiam audicndi confcssioncs limitatam, vel quoad
e qu°acl geuus personarum, vcl quoad tempus, non posse pocni-
i sL?0"^" XIV" consl- ImposUi Nobis, 27 fcbr.
u- N. M7.
1747. - Cf. N. 376.
606
II
Romani Pontifias
tentiae Sacramentum administrare extrat^ " ~ ^
sonarum ab ipsis Episcopis praescr,Dtum PUS' ^ ,0cum. vel Pfn
Bul/ae. quae appellatur LSTCl^^ priv4o 0^ *
turo. Cumoue idem rnnoce^^s^^^
millesimi septingentesimi expeditas li,.r f , PCr SUas die 19 AnrT*
cularibus, quam RcguWbu^^L^11 Sacerdot*" ?£?
mdulfo praedictae Bullae rnJ, « ? Confessiones eorum a 7^
?den« ^SXaf&t* *Co" ,Ue™t' «5 %
^^^^
Sr»Ks5
«Pprobat, alias fuerint ab Episcopo ,0 T'™ efiam P^i
•n quo confessiones audiencL ^nt d , ? ^rit OrdinwiiV,
ex,staf vel quia ab humani ex eLr aW F ^ ^*"* amPIius »
qu«a ad aliam Ecclesiam auctS An «/ ,Ep,SCOpatui iri
necessanam omnino esse fflta^J&P^ rePeria,ur- «
'unsd,ctionem in ea Dioece s U^rLT ? Ct pro tempore 0r^™
p» etiam facita, «qu*™^^^^*"0*™- Haec ta™ *
s've approbatio duret, et revocah quousque praecedens licentu,
expressa impetranda erit si ilh nL /° n0n fuerit»* in quo «»u nova, ei
P« lapsum expiraverif, ve P™f edenter obtenta, vel per ten.pori.afcr,
„ § «7. Meminerint quoouo RP°Steri0rem «vocaHonem sublata fuisseL
Monialium, tametsi eorum ' , ^ 65 SC eXcipere non Posse confessiones
Jcentiam suorum PraeJatorum S gubernio subiectae sint, nisi ultn
Dioecesano faciendum, eiusauesiS- I"""1 praecedat examen eoram Episcopo
1,um approbatio; remita^ n,?^ P 8 qU0ad conf«si°nes dicfarum Monb
Wbili. Cumque ex eodem ? , °0ntraria consuetudine, eham irnmerno-
aut ter in anno offerri MnS Tr,dentin°2 Confessor extraordinarius bi.s
81 »n posterum Superiores Z , °eat' qui omnium confessiones audiat;
Praediclum extraordinariu J r " , qU°ad Monasteria ipsis subiecfa foties
f* Proprio eodem Ordine °nfessorem deputare neglexerint, vel si etiara
ld munus elegerint SicrH iTPC r deputavermt, nec saltem semel in annoad
diversi Ordinis Professor L aUt Saecularem, aut Regularem alterius
scientia deputationem hutomnrft « EP''SC0Pi P™ suo arbitrio, et coiv
Praetextu a Superioribus IZ . .facere P°ssmt, nec iiia quovis fitulo, au,
§ 18- Episcopi insuner T 'bUS Va,Cat impediri-
aut Regularibua contra n ' US °mnes- qui h Ecclesiis, aut Saecularibus.
Romani, vcl Rllbricas E!™ PtUtm Caeremonialis Episcoporum, et Rltui»
ussaus, et Breviarii irrepserint, studeant omnino
' Cf. N. 263.
rtmovere. Et, si adversus ea, quae in dicto Caeremoniali statuta sunt, con-
suefudinem etiam immcmorabilem allegari contingat, postquam recognove-
rint, aut eam non satis probari, aut etiam probatam suffragari, utpote irra*
tionabilem.de iure non posse: cxecutioni eorum, quae in dicto Caeremoniali
constitutasunf.diligenter incumbant, nec ulla suspcnsiva appellatio admittatur.
§ |9. Sedulo pariter curent iidem Episcopi, ut eliminentur abusus, si
qui forsan, tam quoad Ecclesiasticos Saeculares, quam quoad Regulares indu-
c(i fuerint adversus Concilil Tridentini Decretum de observandis, et evitan-
dis in celebrationt Missarum Sess. 22, et contra Regulares, si opus fuerit,
procedant ex Apostolica delegatione in eo Decreto ipsis indulta, postposi<a
quacumque appellatione suspensiva, sed solum reservata in devolutivo super
quocumque dubio, quod excitari contigerit, declaratione Congregationis pro
lempore existentium Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium memorati Con
cflii Inlerpretum.
§ 20. Cumque circa Missarum celebrationem in privatis Oratoriis, nec-
non circa usum Altaris gestatorii a rec mem. Clemente PP. XI Praedeces-
sote etiam nostro opportunum Decretum promulgatum fuerit die 15 decem.
bris anni 1703,' Episcopi dent operam, ut omnia ibidem statuta etiam in
Repis Hispaniarum serventur, idemque Decretum in suis respective Dioe-
cesibus, ut facilius omnibus innotescat, publicari faciant, addita etiam prohi-
bibone, ne ,n privatis Regularium cellis, sive cubiculis erigatur Altare pro
re sacra ibidem facienda, et contra quoscumque contravenientes censuris
etum Eccles,asticis procedant, adhibita quoad Regulares auctoritate Sedis
Apostol,cae ,n memorato Decreto ipsis delegata, remotaque quacumque con-
irana consuefudme, etiam immemorabili. Declaramus tamen, quod cum in
pncdicto Decreto statuatur, non licere Episcopis extra Domum propriae
^itat,on,s in domibus laicis erigere Altare, ibique Sacrosanctum Missae
Mcnncum celebrare, sive celebrari facere, huiusmodi prohibitio intelligenda
laiinni , T laicis> ™ °.uibus ipsi Episcopi forte occasione Visi-
nis, vei itmeris hospitio excipiantur, ut nec etiam quando Episcopl in
domo IUre.permissls' vel de speciali Sedis Apostolicae 1,'cenh'a absentes a
ptr moPdOPna- 0rdlnariae hab'tationis, moram idcirco faciant in aliena domo
«deffec|Um S habitationis: 1"s enim casibus Iicita iis erit erectio Altaris
^ae habHationf ,CtaC Celebrationis' non secus« ac in Domo Pr0Priae ordi-
^ pracs PraeC'pimus °.uoque accurate attendi, ac adimpleri quaecumque
cl Monial|CbusUCUr eiusdcm 0en«*Iis Synodi Scss. 25 dc Regularibus,
Privilegiis sub que in caP' ^ amplissime derogctur omnibus contrariis
'PPellatis, r qu'buscumciue formulis verborum conceptis, ac Mare magnum
t,iarn Inratis t fundatione obtentis, necnon Constitutionibus, et Rcgulis
mor3bilibUsS-' atqUe etiam consuetudinibus, vel praescriptionibus etiam imme-
refeni, qUa '.Scia,lt °mncs derogationem huiusmodi non ad ea tantum
eulis SUperC m. praedic,° capite continentur, sed ctiarn ad alia, quae in sin-
'oribus capiiibus eiusdcm Scssionis constiluta sunt.
' Ct N. 2(,4
60S
Romani Pontifices
- "vsm sensu
et c„m effccfu Jfe"SS^.«r^*C^2!
bus ejusdcn, Tridcn.ini Conciiii De rc s ™ ?/ «£
firmifef, et cum effcctu observare ethm nm •
bus eiusdem Jridentini Concilii ^ h cacie*,
pt<>'.
BBSlli
«ut praescnpt.onis materia capax si et I™ " Pr3efatae «"«uetadink
mmemorabilis probata iam sit et adm, ^ COns,,etud°. aut praescri
tent.as conformes, ve! per unl „ * 3 ComPefenti Iudice per tr«T
quamcumque ?„Wbl'r '^™ hit**
dum taxat recursu in devolut ^vo ad tm« T ^ femPora^m ; rese" ,
e-usdem Concilii Interpretum ouZ Pf ^ Cardinata
entmm nostrarum Uterarum^ no„ 80lL *naUUtt Execuf°ri°"s Pn,
■psarumque Decreta, et OrdiiaS, COmm,tt"nus, ct mandamus, u ea*
van faciant cum eadem L ™" ? Perpetuo'ef ^olapilifer obS
*» tnbuta est pro execuTonf becr.f ^ Cardina,ibus ■ Sede Aposto
Privatfve facultatem fmpertimw ot , h ^ ^™0™" Conci,ii' sed ««»
«pHeaudi, ac declarandi Sem N °CUn,qUC °PUS ''"^'^
«^Ulaa Ordi„atio„es i„ ea ^0n ^tas f ^ C°nstitutionem' e.
Ep^scoporum, Ri(lIaIe R ° °n tentas «cept» his, quae ad Caeremoniale
quatenus UH8 dubietas aiS 1,«^ MM8' et Breviarii pextinenQ
toterlm illarum execution aden f emerserif; ™n retardata tamen
«cumua ad eamdem Co^rT.Lt '"r h.I,iusinodl «ecutionem nec ullus
<?ub.o consultatio promoveri » S Cardina,i"ni. "cc ulla super quovis
«* Con^atione _S"S* DCCret''S VCr°' et «»ecl.nHo„L «V
tempore existentis apProbati, \ P 8tquam nosfra. aut Romani Pontificis pro
eonsultatio omnino cessare "CC83trit> sfatirn quaecumque reclamatio, au.
censetfdebeat ». C' PerPetuumque silentium desuper impositun.
eentio Praedece^re^at^rn T*1?"8' tameW Pmemlssa a memorato Inno-
^"«lio, illa nihiIomi„ur„^n S3,Uberri™ '"erint constituta, et ordinib
fueri"t. neque proiride ^J™ P enariae execu''oni, ut par crat, deman-
E* <st- ouod Nos probe co P °S ffUCtUS ««luequaquc proferre valuerint:
et Dei cu.tum ^sslLl l f""'" " ra«#s «»os «d veram PicU-
«emplum, quf sc ^JJJ* ««Wft et excitare, quam eorum vitnm, d
P°PU us i„ via Domi„l Drosm' S 7° dedicar»"f. facileque fieri posse, nt
,ueeat, ac suavem i„ i^SS IWdhfi si Clerus illip^
r,s dlsc'Pl'uae, bonorumque operum odoreffl
Romani Pontifices 0qq
diffundat, ac propterea corumdcm praemissorum ad hunc tam pium, et salu-
ureni finem tendetitium subsistentiae, ac paratae exccutioni, sublatis quibus-
Vl5 impcdinientis, quautum cum Domino possumus, Pastorali nostra cura,
<t solicitudine consulere cupientes, praeinsertas Innocentii Praedecessoris
liieras, et quaecumque in eis constituta, ordinata, sancita, decreta, et decla-
■m, ac alias quomodolibet contenta, et expressa, auctoritate Apostolica
icnore pracsentium perpetuo approbamus, et confirmamus, ac quatenus opus
iit, innovamus, et de novo constituimus, ordinamus, sancirnus, decernimus,
et declaramus, illisque inviolabilis Apostolicae firmitatis robur adiicimus,'
necnon tam Dilecto Filio nostro, et Sedis praefatae in Regnis Hispaniarum
Nanclo nunc, et pro tempore existenti, quoad ea, quae ad ipsum, eiusque
Tribunal pertinent, quam Venerabilibus Fratribus Archiepiscopis, Episcopis,
aeterisque locorum Ordinariis, et Stiperioribus, ac etiam dilectis Filiis utri-
que Clero saeculari, et regulari eorumdem Regnorum districte, ac sub inter-
rainatione divini iudicii auctoritate praefata harum scrie praecipimus, et
mandamus, ut illa omnia, et singula omni mora, dilatione, et cunctatione
sublata, debita obedientia exequantur, et accurate, et exacte servent, faciant-
que respective illa ab iis, ad quos spectat, et quandocumque spectabit in
;uturum eadem auctoritate omnimodae executioni demandari, et inviolabi.
Iwr observari.
§ 29. Decernentes, etc.
fBull. Rom., tom. II, p. 350-356].
a
284.
Benedictus XIII, const. Romanus Pontifex, 28 apr. 1725.
ari$tomnnUR PfnHf? aeqU''' bonia.ue supremus Assertor, auctoritatem >
«Asrro D Apostolorum culmen sibi traditam intelligens, ut
■m !Dla , ?7'niC0 Pr° temporum "ecessitate noxia evellat, et destruat, uti-
ntionabil I -8C aedificef' ea «uterdum, quae a Praedecessoribus suis ob
•!'cium ctd'C °aUSaS 0l'm SanC'ta fuerunf' ubi in ^ave aliorum praeiu-
'omentlim rimcntu,n redundare cognoscit, atque dissidiis, et contentionibus
quorum f ere anir"advertit, maxime inter Dei, et Ecclcsiae Ministros,
nfque eniJ eVangelizarc Pacem, et quibus a Doraino uon aliud frequentius,
(l immuta^"5 .C0rnmenda,ur, quam ut pacem, ac unitatem diligant, moderari,
prout allas°.ue Pastoralis Officii sui partes desuper interponere solet,
^rum ext' ' °COrum' tcmporumque circumstantiis mature pensatis, discor-
saluti div' ° l0,,,, ^cc'es'asticorum Miuistrorum quieti, fidelium aniiuarum
§ , 'noque culf"i conspiclt salubnter expcdire.
plici'a, ac ni "C Q,UamP|ures Romani Pontifices Pracdecessores Nostri multi-
tantctn in tcr"0 pignia cons'dcrantcs merita Ordinum Regularium, qui mili-
r '"Pe Wtae .cie8'ara fortissimis omni tempore auxerunt praesidiis, viris
ltantibus • .sancfifafe, doctrinae (aude, ac Orthodoxae Religionis zelo prae-
euique in Coelis triumphanti eximii fulgoris lumiiia addiderunt,
31)
610
Romani Pontifices
ipsos Ordines, conimque Professores n\7~- ' — — —
porhonem, seu quartam funerali„m . . d con<*sserunl „, „ 1 *"
quae in eoram Ecc.esiis sepuS^ib™r0lUraen,0™"> We? 0!>
decreto reiato in Q». /3 sZ /T ^' necnon Condlii tS ,:
Hum Parocho aperte^esem^buf praedictam Qu m
d.sa,ssae sicut accepimua. aliquandc « < mmptwm inco"«*
vart; Hd faV°rem ^M^^Z^^T"1 Par°Ch0rUm' ^
var o Iud,cantium sensu, decisae ac H, r causarum circumsfanfiis, atque
entenfarumque diversitas, urn nuuTl^ "™ P°rr°
"gul.ni m evenientibus c sibus 0^3 ^' ^ determinatam «tuem
ansam relmquit, imo et latam s erni t ln 7' .n,a*nuin p,ane foraen,l"V'
'ares et Parochos m e7 cTntZPr^ U,ter'or'bus inter praedictos Regu-
ambulare debent cum cousl nZ'T' f* qUi°US ipsi' aui in domoTei
Praegravari dispendiis possuuT "°m'8 £ CC er0 Perturban' dissidiis, novisque
P'ur.morum. SUnt' CUm D'v"" cultus detrimento, et scandalo
Jae et 1,'tesTbTcclesia DeT ? ~„?Ped,re censent«. ut eiusmodi conlrover-
Ordines Regulares, in QUibi.« arcean*ur, ac insuper, licet universos
Nos ipsi plUriuni , ^ D"*J J nempe ,n Ordine Fratrum Praedicafomm,
ajfectu prosequamur, eosoue , SUmUS' sPecia,i Pa,ernae charto
«tolica optime meritos nl!'i Eeclesia, Catholica Fide, et Sede Apo-
et habeamus; nihifomlnu S $emper ta honore' ac Pretio habuerimU5'
FuneraIl's praefatis Ordinihnc . ^ !aerantes exemptionem a solutione Quariae
•n maximum Parochorum n , ApostoHca Sede concessam modovergere
vcntuum, et Monastenorum p . ,Um' tUm proPter multiplicationem Coo-
nem, et consuetudinem FidT-i; ™' tum etiam proPter auc,am dmli<y
Regularium, ac proinde nnn /epillturam eligendiin Ecclesiis praedicforum
«rantes, ut eorumdem P-.ro, ., COnsc",ane"m, sed ctiam necessarium arbi-
Ecclcsiae disciplina aDerfp ' T'"1' quibus ce,eroquin Sacri Canones( etprisca
a"tedicta Apostolica nrivL rag,anlur' ''ndemnitaii opporfune consulaiur, cl
§ 3. Hinc igitur est „i aeq-uitatis «miles reducantur.
«MmpHva a solutionc d.n r °S °mnia' et sin*u,a memorata privilegii
nibl's. «C Institutis Rep-Mhr Funeralis quibusvis Ordinibus, Congregalio-
cumuue, et quomodocun n . Aposloll'ca Sede, ut praefertur, quando-
«Pressis habcntcs, ac de T °°"Cessa Praesentibus pro plene, ef sufficicnter
um lenore. et substautia satis superque instructi,
Romani Pontifices
611
. n0IinU|lorum Venerablllam Fratrum Nostrorum Sanctae Romanae Eccle-
siae Cardinalium, et aliquot etiam Romanae Curiae Praelatorum a Nobis ad
id specialiter deputatorum consilio, suadentibus etiam Episcopis, et aliis
Ecclesiarum Praelatis ,'n praescnti Sacro Concilio congregab's, ac insuper
Motu proprio, ex certa scientia, ac matura deliberatione Nostris, deque Apo-
siolicae potestatis plenitudine, hac Nostra perpetuo valitura Constitutione,
praemissa omnia privilegia quoad Quartam Funeralem tantum pro locis infra
exprimendis moderamur, reformamus, ad viam ,'uris reducimus, et quatenus
opus sit, efiam revocamus, et abrogamus, neque cuiquam deinceps suffragari
posse, vel debere decernimus.
§ 4. Praeterea motu, scientia, et potestatis plenitudine similibus .sanci-
mus, stafuimus, et mandamus, ut in Italia, eique adiacentibus Insulis, a die
publicafionis praesentis Constitutionis in futurum Parochis defunctorum, qui
in Ecclesiis quorumcumque Regularium praedictorum tumulabuntur, persol-
vatur, et cum effectu tradatur Quarta pars omnium Intorticiorum, et Can-
delarum, quibus defuncti Cadaver in itinere ad Ecclesiam tumulantem asso-
ciabitur, necnon omnium Intorticiorum, et Candelarum, quae in eadem Ecclesia
circa Cadaver, vel etiam in Altaribus in die funeris accendentur. A praedicta
tamen Quarta Funerali exceptae intelligantur, et sint Candelae, quas Sacer-
dotes, etiam Rcgulares, vel piarum Sodalitatum Confratres funus associantes,
manualiter per viam accensas deferent. Quod si funus non fieret in die tumu-
lationis, sed ad diversam diem, vel ad aliud longius tempus differetur, Parocho
nihilominus asignetur Quarta pars omnium Intorticiorum, et Candelarum,
quae ipsamet peracti funeris die in Ecclesia, ubi defunctus humatus fuit,
circa Cenotaphium, seu Tumulum honorarium, atque etiam in Altaribus
eiusdem Ecclesiae, accensa fuerint. Haec porro omnia locum habeant, et
wcte ln posterum observenrur, quotiescumque defunctus extra suam Paro-
cnialem Ecclesiam tumuletur, vel exponatur sive quia in Ecclesia tumulante,
«I exponente Beneficium obtinuerit, sive quia ibidem Sepulcrura habuerit
gentilitium, sive tandem quia in ea Sepulcrum elegerit. Ceterum sub prae-
c|a Quarta Funerali comprehendi non intendimus, imo expresse ab ea
acipimus, legata Missarum et Anniversariorum, hisque similia pia relicta ad
ivorem Ecclesiae tumulantis, vel exponentis a defuncto disposita. Circa
?Uae' ac 0mn,'a, et singula alia, de quibus in praesenti Constitutione mentio
^cta non fuerit, privilegia praedictis Regularibus Ordinibus ab Apostolica
omn b0nCeSSa' 8 Prorsus' il,aesa, ac ,'nviolata perpetuo perrnanere, et ab
cusse US, 3CJ qU°S specta1, el Pr° tempore quandocumque spectabit, ,'ncon-
Ubi 30 lrreira^abi''ter observari deberc volumus, decernimus, et mandamus.
5tatutaCr° Consuetud'nes legitimae probatae, conventiones, concordiac, vel
Praed ,V'^eren1, m'ac pracfatis Parochis magls favcrent, illisque pinguiorem
jj5 1 C Qllarta emolumcntorum funeralium portionem assignarent, ea in
elpotafeH viSent. locis inconcusse ab omnibus observari, motu, scientia,
estalis plcnitudine paribus, sancimus, praccipimus, et iubemus.
IR .11 Decerne"tes, ctc.
lDu,L Rom., tom. 11, p. 394-396].
612
Romani Pontifica
8
285.
Beoedictus XW> cons, pjus ^ ^ ^ ^
"^r^^" peccatis nostris ^
refnen contingat, Sac. Canone" ^ttan^^H ^
§ l. Verumtamen experientia n<w, ♦ , Providere non omiserun'
constituta haud ^Si^S^T dolenter
P>eantur, quamobrem cum ad un ve ° I ° F ^T™ ,egUm «*£
cura ,„ re tam sancta, m qua X35£?!!F ^0™' PCr,ineat^
mm,strare subsidia, praesertim ubi TfSSZSFl** potest~
rvandis Ecclesiis Cathedralibus ag tu7 SfXft'1?' debito ™*> «,
'us frequentius ad orandum conven r 'sni? 'S* q,"'bUS ,ide,fe W»
F atrum nostrorum Sanctae RomanTe F ^ "onnullorum Venerab li m
J-ectorum filiorum Romauae ©2ta ffe*^*^*^***
deputavmus, consilio, ac etiam Zu ^ qU°S ad id
debberatione nostris, deque ApolnV ? T' " CCrta Scientia> et
Praecpimus. et mandamus per to7 m £? P P,eni,Udine
™m provisi de Canonicatibus e • m' f ' ,nsu,as adiacentes' ut ^
computatis etiam incertis, non 2£2S? ' T residentialibus "on curat.s,
tum monetae Romanae c Ja m nnCedent,bus valorem annuum scutorumce,
Ecclesias Collegiatas, tenealZ Z res,dentia,ibus. et simplicibus silis extra
tam pro Fabrica Eccl sfe C-T ^T/ Ct resPectiv^ deponere mediam anna-
BeneficiistamresidentiaTb' nn S' Pr°V'"Si Vero de Canonicatibus, cl
«entibus valorem annuum IT ComPutatis etiam incertis, non exce-
rcsidentialibus,etsi,np|ieih,.«c; Umt,Centum 'nonetae praefatae, quam non
riidem teneantur solvere et r, !" ,CleS'"S Co"effiatis, vel ad illas transbtis,
Ecclesiae Collcgiatae, sive £n r deponere med<am annatam pro Fabrica
tronatus mixti, ac etiam wZS * praedicta ,iberac collationis, sive liirispa-
«nstitutio, et provisio ner hw Ct ad <I«emcumque eleclio, collatio,
"arium, sive nd Capituhim «• T nimirum ad Metropolitanum, vel Ordi-
collationis. insti.utionis T/ L 7,almm quemcumque inferiorem, clummodo
e.uam legitima non v.W PrOVls,0r,is Sanctac Sedis minime existant, aut
s,um. aut similem non tomJ?"*? *° so»vcndi, diniittendi fructus sex mcn-
utr"que euim in casu orn F l",!norem ***** 'avore Fabricae, vel Sacristiac,
§ 2 Ut Praed'Cta nihiI so,vendum' au« dePoncn-
et Gathedraiium, ac C^He^fai"" f COnsulendum debito Metropolitanarum,
fc. wrum Ecciesiarum decori disposita dignoscunlur,
Romani Pon/i/iccs
613
5Uum sortiantur effectum, praecipimus, et mandamus, quod mediae annatae
huiiismodi deponantur penes personam idoneam ab Episcopis cum scientia,
el consensu Capitulorum deputandam, et successive, ab eisdem deficicnte
necessitate occurrendi reparationi Ecclesiae investiantur, et collocentur in
stabilibus, et fundis, seu Capitalibus tutis, securis, atque fructiferis, ac ubi
ficripoterit in locis Montium Cameralibus non vacabilibus, pro dote Fabricae
singularum Ecclcsiarum pracdictarum, ac eiusmodi dotium annuus proventus
Don in alium usum, quam reparationis, conservationis, et manutentionis
Fabricae earumdem Ecclcsiarum ab uniuscuiusque Praesulibus, cum scientia
pariter, et consensu suorum Capitulorum in occurrentibus casibus erogetur,
cl quotiescumque dictas Ecclesias reparatione non indigere constiterit, annui
eliam fructus, et fructuum fructus dotium praedictarum in aliis stabilibus
fundis, et Capitalibus tutis, atque fructifcris, ac respective in aliis locis Mon-
lium eodem prorsus modo investiantur, et collocenrur, ad hoc, ut ipsaemet
dotes maiora in dies, benedicente Domino, suscipiant incrementa, adeoque
eamm redditus supportando reparationis Fabricae ipsarura Ecclesiarum oneri
ulis esse possint.
§ 3. Caeterum super praemissis omnibus, et praesertim super iis, quae
reclam.et fidelem praefatarum dotium administrationem respicient, eorumdem
Archiepiscoporum, Episcoporum, et Praelatorum inferiorum, atque etiam
Capitulorum conscientiam peculiaritcr, et districte oneramus. Ac insuper
quoties Arch.cpiscopi, Episcopi, vel Ordinarii inferiores, ac respective Capi-
lula m ahquo ex his defecerint, ita ut vel ratione minus fidelis, idoneique
dcpoMtaru aut ex causa non facti, vel minus tuti, et exinde deperditi inve-
slimenti, aut demum propter erogata Capitalia, vel fructus in alios usus,
aliquod praeiudicium emerserit patrimonio Fabricae, ipsi Archiepiscopi, Epi-
scopi, ve Ord.nam mferiores, et rcspective Capitula, et singuli anonici qui
oeieccnnt, eorumquc haeredes, et successores teneantur ad omnia damna,
inieresse favore praedictae Fabricae, eorumdemque bona omnia pro potiori
8 4 n i Ct specialiter hypothecata favore eiusdem Fabricae.
S 4. guoniam vero nostrae mentis non est per hanc nostram Consti-
jonem, ut praemisimus, Sacrorum Canonum statuta, et praesidia rainuere,
ei uqUan !n Domi"° possumus augere favore Ecclesiamm, declaramus,
^ presse volumus firmissimum nihilominus manere onus reparandi, restau-
,', „j . manu^nendi Ecclcsias Cithedrales Episcopis a lure iniunctura,
"ilequa" aiuUs' rcparandis, et conscrvandis Ecclesiis Cathedralibus,
s''tulion?s gantUr fr,IC,us, seu capitalia favore Fabricae, vigore huius Con-
nLm i.*„„-COtn Clenda- teneantur Episcopi, et ad normara Sacrorum Cano-
«quiratur de eorum obligatione.
^^ataruf^116 decernimus "abere favore omnium Ecclesiarum, et
Eccleslis evT totius 'la"ac, ct Insularum adiacentium, tametsi pro nonnullis
P^Pam X|||'pC fuerint a'i°.uae provisiones, sicuti per fel. recor. Innocentium
Viterbfen C( jC cessorcm nostrura pro tribus Ecclesiis, nempe Auximana,
V'P'lien Cast I ,SCancn,, et per nos hactenus pro quatuor scilicet Nuscan.,
'^tibiis e^S ° ancten-' 01 Sypontina mediante unione ratae pensionis super
umdcm Ecclesiarum, actum fuissc constat, et in universum pro
614
Romani Pontifius
§ 7. Volumus autem annA u..; . * *
Patnmonium Fabricae sufficienter L*,. u reper,tur opus,seu neoiB*
9 8. Decernentes, etc
IBull. Rom„ tom. H, p. 397.300J#
286.
Apostolicae Ecclesiap • .
oantiam nuilo licet me Zrum T', ineffabi,em Di*nae Bonitatis abu,
n>um Apostolicae ^1^^^™!««?^™ ^™*0' praesidentes- e° ^
em Domini vocati sunt Ecclcsh r ^ CSSe arbitram«r. utqui insor-
'rreprehensibiles inveniantur m • -Ue Mi,itiae nomen dederunt, ubiqut
«U08 omnes ita componer T urTL? S'qUidem ipSOS decet vitam- mores«ue
ml. nisi grave, moderatum ' *r , ' gCStu' incessu' aliisque omnibus rebus
ncos quoscumque, praesertim re"g,0ne Plenum praeseferant. Quocirca O
vestes honestas, et proorin ^ Ver0 Beneficia ^clesiastica obtinentcs, teneri
nam habitus extrinseci II C°ng,ruentes Ordini semper deferre, ut perdeccn-
^erint, etiam poena oZZT- honestatem intrinsecan. ostendant, et si sccus
oentinae Synodi Decreti, / Beneficiorum plectendos esse, Sacrae Tri-
™m Nostrorum sanctionih, qUC R°manorum Pontificum Praedecesso-
u § >• Cum itaque 2 » ' ProV"d^ ato-ue salubriter cautum ftitt
e«a«n horrore percemW "°" Slne maximo an''nri nostri moerore, imo
epimus quorumdam Clericorum Beneficia Ecclesiastid
^^■"S-:^^ <°- * P- 34,-344.
* e 24 mart. I725. *f*°£> tom- «. P- 324-327.
' XXH' * «/, c I ■ scss. XXIV, de ref., c. H
Romani Pontifices
615
obfinentium audacia, et temeritas hodie eo usque processerit, ut in dedecus
Ordinis Clericalis, Sacrorum Canonum contemptum, magnamque animarura
suarum perniciem incedere in habitu laicali minime vereantur: Nos gravis-
simo huic abusui, et Christifidelium offensioni pro Pastoralis Officii debito,
quantum Nobis ex alto conceditur, opportune consulere cupientes, de non-
nullorum Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiac Car-
dinalium, et aliquot insuper dilectorum Filiorum Romanae Curiae Praelato-
rum, quos ad id specialiter deputavimus, consilio, ac etiam Motu proprio, ex
certa scientia ac matura deliberatione Nostris, deque Apostolicae potestatis
plenitudine, hac Nostra perpetuo valitura Constitutione deccrnimus, statui-
mus, et mandamus, quod Ordinarii locorum, ubi sita sunt Beneficia eius-
modi Clericorum vestes laicales deferentium impudentiam canonicis remediis
omnino coerceant, et hunc in finem non modo possint, sed etiam debeant
contra ipsos procedere per citationes domi dimissa copia, quatenus domi-
cilium habeant in eorum respective Dioecesibus, sin minus per citationes
id Valvas: Iurisque ordine servato sententiam declaratoriam privationis
obtentorum Beneficiorum in ipsos ferre, et pronunciare, ita tamen ut eadem
Beneficia iuxta Constitutionem felic. record. Sbcti V Praedecessoris Nostri
incipientem: Cam sacrosanctam, 1 Nostrae, ac Romani Pontificis pro tempore
txistenlis collationi, provisioni, ac omnimodae dispositioni reserventur, et
reservata censeantur.
§ 2. Praeterea volumus, staruimus, et declaramus praedictis Clericis
Beneficiatis in habitu laicali incedentibus minime licere percipere, nec facere
suos fructus, et proventus quoscumque suorum Beneficiorum cuiuscumque
genens, speciei, qualitatis, et valoris existant: quin etiam expresse decerni-
jn«Vtt sancimus eiusmodi Beneficiatos ex mero facto incessus in habiru
Wcali, quamvis nulla praecesserit Ordinariorum sententia declaratoria pri-
vanonis Beneficiorum, quae obtinent, imo etiamsi nulla citatio, monitio, vel
m mdicialis actus in eos fuerit institutus, ipso iure amissionis, et privatio-
b ructuum praedictorum poenam incurrere, ita ut illos ullo modo perci-
prori neC..perceptos retinere, vel facere suos possint; sed ipsos absque ulla
«unt fiS "m.nu!ione ad commodum Fabricae Ecclesiarum, in quibus erecta
quidem r'8' •,"iC0 SU° P°Cna ,etha,is culPae restituere teneantur; a qua
Pontif tutionis or»l'gatione a nemine praeterquam a Nobis, et Romano
« Pro tempore existente (sublatt caeteris omnibus, etiam Poeniten
ibsolvi lr > ^ 0fficio'et Maiori Poenitentiario condonandi facuitate) eos
' ~ecernentes, etc.
'Ivi — maiun roeniienuario conuunanui
-e hberari posse volumus, praecipimus, et mandanms,
m ernentes' etc-
•Bu!l- Rom., tom. 11, p. 400, 401].
* C'. N. 167.
616
Romani PontifiUs
3
Bencdictus XII/ COncl. r
-st Con,missJ ^ tf
- oSru:s;r s so„ci(udo N
sese obseouii<i mn„„.- . ",ectb"s secul sub su™ o i. . ' sed «te
P"na inordinatum 1 prosP'cere srudeamus, et si o„/h "' qUan,tt"
Vene aSt0 °Pportnne consulere ac SvM m0di aDUSU'' pro Paslora!
et a/iot ^ FratrUm No^rorum Sanct ^ p C CUpientes' de nonnu,'°™
li er den,VrUPer R°manae CurTae P n Cardinafium,
^ er deputatorum consiilo, SuaSbus ' « T SUper ,,0C 3 Nobis ^
PraeiatM ,n praesenti Sacro Concil ' " n !pfeC0pi8' et a,iis E«lcsL
2,7^ 3C matn™ delib ^neC n^a,is" necn°n Motu propno.e,
D m, ?e;.haC nostra PerpetuTvai-L"0^8' de°Ue Aposto,icac ****
Ct L SWcfc mand™us omn bu . .» C°nStitutione "««6-1 P™-
^r ir PerU,S SO,l"™,odo ratiorTe ' '• S'ngU,iS AbbaHbus ^ribn,
seIS CUlUscilmqiie rahonea dmm.strationis, ut pracfertur, qu, Mona-
bencdlc(lonem ab Episcopis fn ° ^kmh c^Putandun> snkmnan
R»tum fn Pontificar'Romrrm Di°ecesibus Monasteria consistont,
gta» eam ter ab ipsis u JlZ PraescriPtnn>. omnino susdptaflf, vd
D, iS^wf1^ StrVata f0rma sanci" in
7"' si"< fpso iure fuLnsTv^' Qu°d S'' SeCUS fecerint' flb
ipsimel Abbatcs elccti f Vtolumv* «nien, et exprcsse dcclaramu*.
'T,",a Abb«tialia Iibere , , praefato 'ermino, ac inferim omnia
^S,,S7el benedictus' r !"1 TC possint' et valeant; quodquc
52? tame,si ad g»bcrnium H Cti°nem petere' vel ob,inere' n°n
T?Qu^8,atU8eSr d'Versorum Mdnasteiforum, aliarmn tW
Ut ^^unm S * PraCd,CtiS Abbatibus Regufaribus, Apc
facu'^ susciPiCIJdi beneTcn^o " Pr,Vi'egiis' auibus ipsis tribuifur
em a quocumque, quem malucrint, Catho-
Romani Ponlifices
617
Anlisfitc gratiam, et Communionem Sanctae Sedis Apostolicae habentc:
Sos iustis, et rationabilibus adducti rationibus, Motu, scientia, ac potestatis
plenitudine paribus, statuimus, atque decernimus, ut eiusmodi Abbates in
Ltcrum, non a quocumque Antistite, sed a Dioecesano tantum Episcopo,
«I a Metropolitano, infra praedictum terminum, benedictionem omnino susci-
pere teneantur; et quatenus ille, quem Abbas elegerit, tertio humiliter requi-
situs ipsi petitam benedictionem impertiri detrectet, aut negligat, tunc, et eo
dumtaxat casu, eamdem benedictionem a quocumque Catholico Antistite
Abbas libere suscipere possit, et valeat, ac ita perpetuis futuris temporibus
ubique scrvari volumus, et mandamus.
§ 3. Ceterum eiusmodi indulta exemptiva ab obligatione suscipiendi
benedictionem a proprio Episcopo illis dumtaxat Abbatibus, quibus ab Apo-
stolica Sede directe concessa fuerunt, iuxta modum supra expressum, suf-
Iragentur: reliquis autem Abbatibus, qui ea ex generali tantum privilegio-
rum aliis Ordinibus, Congregationibus, vel Institutis concessorum commu*
nicatione sibi competere praetendunt, minime suffragari posse, nec debere
decernimus, et declaramus.
§ 4. Quo vero ad Abbates, quibus a Romanis Pontificibus Praedecesso-
ribus nostris indultum fuit, ut a Superioribus Regularibus, vel ab eorum
Praelatis delegaris, benedictionem sumere possint: vel etiam per speciale
indultum Apostolicum concessum fuit, ut electi habeantur pro benedictis ab
ipso Summo Pontifice, nihil omnino innovandum esse sancimus, et Aposto-
lica, quibus gaudent, privilegia ubique inconcusse observari praecipimus, et
nundamus.
§ 5. Universos demum Episcopos, atque etiam Archiepiscopos, a quibus
benedictio tribuenda erit, eorumque Officiales Assistentes, et Ministros quos-
cumque in Domino hortamur, ac admonemus, ut occasione similium bene-
ichonum excutiant, ac prorsus emundent manus suas ab omni munere:
qum etiam praedictis Praesulibus sub poena interdicti ab usu Ponfificalium
per annum vetamus, ac inhibemus, ne tam ante, quam post easdem bene-
ones, earumque intuitu, cuiuscumque generis, aut speciei, etiam bella-
ram, et comestibilium, munera, vel xenia, a quoquam recipere audcant,
que praeterea districte iniungimus, ut ab omni abstineant solemni pompa,
Ju"sumptus, quantumvis modicos etiam pramlii, secum ferat, cum eius-
dice t]S3Crae funcUones ab interna, solidaque potius Benedicentium, ac Bene-
rfr*.u °mm re,'Sio"e. et pietatc, quam ab externa, et vana apparatus magni-
*m debeant commendari.
§ 6. Decernentes, etc.
lBn«i Rom., to.n. 11, p. 407, 40SJ.
618 D
Komani Pontifices
288.
Benedictus XIII.
°' maii i72s
va,^oNXS"usaddi:pe"sa';oni3 o,[ic!u'" • '
<l« sedulae Clerico umVsHfulT "' CUraSqUe "osl™ »u«2 *
fc"«1s annis. ceu SS' » ™ Prospiciiu,
«aeoha in Serainariis accuratl S bemf""r' o"1* educe„|ur, U(™ " '
rainisteria tSZSSS^&S\
populoruraque saluti raaxirae fru" SL " t T"^ ^*5'3""" r«£
§7 ffit* sf's °°™p~; mu les esse diu,urna *£5
«odo§cap 8™ assqUe3Seminarii Ecclcsia*l erecrio a Sacra Trid, .
Pl"r,bus Cathedralibus Ecclesiis ouaS C0"serva"dam ^onecessara*
nm°Crore ao«P-"S. hocusque „WUe I terit""' n°" ""n Smi aai™ -
n°s rae debito pium ,10c> Het ecta '""''• N°s pro Pastorali rijfafe
«otu proprio, ex certa scientia a, , P , S'renue Promovere cupiate,
PO-estatis p,e„itudinei „ ™" ' ™»"" deiiberatiooe, deque Apos£
»™mque adiaccntiura, hac nos ra D3 TUm 0rdinariis I»
■nrangiraus, praecipiraus, et raandarauT, ?° r l" Co"s,ih"ione disfricte
"anura hac(enus erec|u; ^™"^"1" • " '" Cathedralibus, in quibpsW
■nshtu, Cure„,; ubi vero ,. on '" f '«ud quaraprimnra erigi, ac om»i„
Alumnorura, Magistrorumqu" SX' > , ' Sed C°ngruis "*»'«>«' «I
d< * "< infra, o^"^^^ "ecessari- M*-
9 2. Utroque iVitur rac, „* •
quampro suPP,emento rSuu m T • ereCt'"0ne n0vi Seminarii-
S'1'o duorum de Capitulo et 23 T™' hm erecti' Taxam cu"' co"
dentino cap. i8) sJs. 23 del^ \ ^ C'er° COnficiant a niemonto Tri-
fructibus Mensae Episcooalfc Z 7° ' praescriP«ni( incipiendo ab integr»
normam ibidem expressim -* •!que U"0 discrim'ue prosequendo iuxti
et singula Beneficia secuhrif P[°n constitutaUa. eidem vero Taxaeomnia,
b,,es Fratres nostros SancH* V Re£u,aria Per quoscumque etiam Venera-
et Pro tempore existentis p! Komanae Ecclesiae Cardinales, necnon noslros,
Apostolicae Clericos M nil° P°ntificis familiares, et Camerae nostrae
"» obtenta, et in iCSl? ° ficWa
Pnoratibus, Commendis Zi u , aC 0mnia tawper Beneficia secularia
«'erosolymitani quomodn™ ajU,,vatibus Ordinis Fratrum Sancti loanni,
ructus, ac redditus Confr^ U"ita' aut de caeter° ""icnda- necn0D
!,b"3 Provenientes (non ! tatUm Ui«>nim, ex certis fundis, et capita-
"be mense, vel anno ve, ^ ^T™ PCCUniari^ quae a Confratribus quo-
°nWbuuntttr) subiici' et ,h m e,ecmosynae, vel in vim Statutorum
*«tuimus et mandamus dl ' so,utionem perpetuo teneri deccmtau*
' CCIarantes ab ea exemptos esse debere Rcgulares
Romani Pontijlus
619
•islantum Beneficiis, vel fructibus, quorum ratione ipsis Apostolica Sedcs
diserte, ac expresse, et ex causa vere, ac proprie onerosa indulsit, ut ab onere
Tixae pro Seminario exempti sint.
§ 3. Porro eiusmodi Taxa iuxta Iocorum qualitatem respondere debeat
summae scutorum trium pro quolibet centenario proventuum Beneficii, et si
necessitas urgeat augeatur, etiam usque ad summam quinque pro centenario,
iti nunquam minor scutis tribus, neque maior sit scutis quinque pro quo-
libet centenario, et anno; ac in illius confectione regula a Tridentino Con-
c,lio in praedicto capitulo 18 sancita accurate, et adamussim observetur.
Donec autem nova haec Taxa confecta, et a Congregatione a Nobis depu-
Uta, ut infra dicetur, approbata fuerit, alia Taxa, quam Seminarium antea
txigereconsueverat,omnino persolvatur. Ceterum novae Taxae exactio semper
committatur personae fide, et facultatibus idoneae ab Episcopo, et Cathedralis
Ecclesiae Capitulo specialiter approbandae, ac deputandae, ita quidem, ut
quoties exactor huiusmodi negligens, aut minus idoneus repertus fuerit, illius
rulpam, idem Episcopus, et Capitulum praestare ' debeant, et pro non exactis,
itque deperditis respective de proprio teneantur, liceatque Seminario tam
contra Exactorem, quam contra Deputantes, eorumque haeredes, quocumque
tempore agere nedum pro deperditis, sed etiam pro non exactis ad praeci-
m Taxae faciendae normam, et quantitatem.
§ 4. Praeterea Episcopi, et Capitula portiones, seu quotas sibi obtingen-
te iuxta praefatam Taxam quolibet anno realiter, et cum effectu deponere
bneantur poenes Exactorem deputatum, qui eas solvat, seu eroget in sum-
ptus pro Seminarii manutentione necessarios, et tam huius depositi, quam
saccessivae soluHonis, seu erogationis, simulque cuiusque aiterius non factae,
« qua de causa, documentum per eosdem Episcopos, et Capitula ad ante-
iictae Congregationis Secretarium quotannis transmittatur.
§ 5. Quod si in aliqua Dioecesi computatis propriis Seminarii redditi-
fus, si qui sint, necnon Beneficiorum antea cum effectu Uli unitorum ac
ructibus parvorum Conventuum suppressorum praecedenter applicatis (quas
juiaem tum Beneficiorum uniones, tum applicationes fructuum parvonim
nventuum fjrmas esse volumus) per huiusmodi etiam Taxam erectioni, et
» stentationi Seminarii ad necessitatem nimirum uniuscuiusque Dioecesis,
■ umnorum, non autem ad promptum, et voluntatem, sufficienter provi-
nequivent, tunc, et eo casu, ac in subsidium tantum Ordinarii loconim
m beminario unirc, et applicare possint, ac debeant Beneficia simplicia
«fciSvTqUe qualitatis' et d'gnitatis fuerint, etiam Iurispatronatus Ecclcsia-
sine t qU0modocumciue affecta, et dispositioni Sedis Apostolicae reservata,
«nio iu»en. U"° d'Vini Cultus' ac illa obtinentium praeiudicio. Haec porro
tor Ben Hrt ante eorurndem Beneficiorum vacationem; nempe unian-
ton in C 'Cla primo ,oco Vacatura usque ad certam annui redditus quantita-
^DOsSl8 Uni0ne 8Pecificandam, quae computata Taxa insufficienti, satis
desipna, subflentationi certi ntimcri Alumnorum pro unoquoque Seminario
°rum, ipsaquc unio, statim ac Bencficia praedicta quomodocuinque
For,e legendum: porta
rc.
620
Romani Ponii//ces
p ^xH35--r^ ■
rum Romano P0„fiRcf !^ ***** Ecclesfae S * ***
«unqu^ p„"s n, e?,",os """««al, mempSsemS*
"'■■> famen forma sun,? 9 rema,Iente llbertate e £ ' ,, , "Jt' lc w*
«Ham, ul praee™ ' r,S '""^ e( "°" alH er) caet miaii^
sifionen, Sedls **• et rese™fa. vel , £ °m"'a ^*»
«la mlnjine Kp^t^^T? Semi"a™ PW
'•'am a Se,„et/psis ,„ch vel J «» Ep18c„pi Taxa„, - •
^.tSsr?^1ff525^ p,erisq-e * « *
poram * d S'ae ^"^gaffonTs' 1? Vcnerabi,es Fratres Noslri &L
Lhcl • USque Co^rega(i^is ,S'M(erprefuni CondiifTfiS
Pe uo englniUS) ^ e ex sfentes esse debeant, tenore praesenta
2*«! qUi Co"^egat io^ Con TemqUC Con^"onis Secre.ariu.
gtf con8t,tuin,U8, ac f*™** nc.h, pracdlc,f SecreMs pro femport
habcn» , Cngend°run,, et ub w ? ,lnar,or"m <n Jocis, ubi adhuc erecu
moc I rCdditus' iis Pro mod L, l Sunt> sed "°"
2 mn CUram COm^i«tin„°s a' d gent,ae' Ut Praeferfur augendorum omni-
onTre^P,!fat,S P*ed'c« ^ necnon' elusdem Cbnptp-
« JSf nd'' dlctor"m Scn 2L g"',S mCn8,bu8' et quoties opus fuerit,*
Taxa aVDMtUS ^noscen 3 S ~*»» promovendi, iam erecloru,
Se,„L?Pr0ba',di- «tformandi T "ecessitat,b„s opportune consototf
*Cm,narns taxandi, et p™ d'' e. a"^ncii, numerum Alumnorum brt*
«-«gendi, eumque oro ir
Cf. N. 224.
' — ■■■«■Miii /Aiuiuiiuruiii iii siiig»' -
imque pro modo reddituum augcndi.ei
Romani Ponlifices
021
minuendi, statuta pro rccio, laicique eorumuem 5em,r,ariorum regimine, et
jdministrationecondendi, eaque mutandi, variandi, corrigendi, ac toties quoties
QQs expcdire videbitur, de novo faciendi, ernergentcs controversias sum-
rairie, solaque facti veritate inspecta, cognoscendi, et definiendi, Visitatorea
ftiam, qui ciusmodi Seminaria diiigenter perlustrent, et an recte, atque fide-
litcradminislrentur, ac in iis potissimun, regulac a Tridentino ConciJio prae-
-jriptae sedulo adimpleaiitur, inspiciant, et recognoscat, ubi, et quando, et
quoties opus esse iudicaverint, facto tamen prius verbo cum Romano Pon-
tifice pro tempore existente, delegandi, ac deputandi, aliaque in pracmissis
necessaria, et opportuna pro data ipsis a Domino prudentia, decerncndi, et
gerendi, et exequendi, plenariam, atque omnimodam facultatem, potestatem
tt auctoritatem tribuimus, concedimus, ac impartimur.
§ 8. Universis itaque Episcopis, quorum in Dioecesibus non adsunt vel
congruis redditibus instructa non sunt Seminaria, per praesentes iniungimus
el mandamus, ut quam primum praefatam Taxam sedulo conficiant eamque
,d anted,clae Cougregationis Secretariun, infra sex menses a die publica-
bonis praesenhs Constitutionis cornputandos omnino transmittant una cum
disbncla, et accurata relatione omnium Beneficiorum suarum Dioecesum,
«mmque annu, valons, necnon locorum, animarumque, et Ecclesiarum in illis
* tenlmm cum su.s qualitatibus, ad hoc, ut eadem Congregatio, omnibus
22? StatUerC 00Ssit' an Praed,cta Taxa approbfri. nec n* debeat,
2mTh7/r Un°qUOqUe Scminari0 retinendorum, et summam pro
r Trec L f " rnecneCeSSar,'am oraescribere. »t reliqua tandem omnia,
rCir^ "I Seminarior"'n administratione, sedulaque Alumno-
nnn nst.Ujt.one ut.ha, et opportuna iudicaverit, salubriter decernere valeat
Viciriis jnl"fl r lnSKUPer EpiSC°piS Draefatl'S' ne de cetero Pro se' vel s«'"s
ELe r n "m!1,aniU8 qu-buscumque. sub quovis colore, et praefextu,
nb s Twis rrina' FamU,,*S' Ministris' aut Officiahbus Seminarii, vel Lecto-
fanharie i A i SaCerd°tibus' Clericis quoquomodo inservicntibus eidem
& uti anLnf Umnis' vel a Seminario salariatis, ac quomodocumque reten-
"«.acmhih SUb P0°na ,ntcrdicti ab >Ogro8SU Ecclesiae veta-
flblia excrcV7US: ^0" tame" PCr h°C Prollibere intendimus Episcopo Pon-
Rtenlfs uti nn -,ne- Caeremoniarum Magistro, vel Sacerdotibus a Seminario
'"nctionibus Mf |,m° Ut e°rUm 0Dera' ac assi"stentia in huiusmodi sacris
§IOPost P'enam ipsi Episcopo tribuimus facultatem.
"'«.praecinin6"10 Saluberrimae praefati Concilii dispositioni inhaerentes, volu-
qoam in post Sancimus- ut in omnibus Seminariis tam hactenus erectis,
wti Ecclesiasr^1-"1,0^0"01'8' A,umni Orammatices, Cantus Oregoriani. Com-
^Scrint 1C,,a rumque bonarum artium tantum disciplina erudiantur, et
lerlim vero d^c' Catechismi- aliorumquc Ecclesiasticorum Librorum, prae-
kcboni dj|je C( Sacrame"tis, sacrisque Ritibus, et Caeremoniis tractantium,
^rint, dig,foesn |ncumbanVut cum ad vineam Domini excolendam vocati
* reddan, . u 1 pentos "tilcsquc Opcrarios sese probare valeant, fructumque
"tubernmum temporibus suis.
[B I, pCCernent«, etc
K tom. II, p. 409-412].
622
Romani Pontificts
B
269.
tei sed eorun, p« S^*™» fi-
daraque nobis esse arbitramu ex ™ £ '""' Pron'°vendan TZ
provenhiram fore consnir!™, ° US ma'<«m in Ecclesia rv I ■ **
^calione, el d.,^ S&^"**-*
quam actionum disrinim, ae0et' ut cunctos aedificent ram L • P*
frequentandan! ? \""hri. Posse conS s ad ^ "
quas qui nescit, u ^atus ^SSanam Sanctarum Scriptur amrn
Sapientiam; nan. i^ttia ^TriSi5
t § I. Cum itaque saluberrim. ? ' '^norat|o Christi est
[n Cap. ,. Sess. I ^S^ S
' bus, sed ,n Collegiatis etiam Oppidoru^ ^ in EcC,esiis
aut praestimonium, seu stipendfoE "oro «1 T'"1"' ''n QU,bus Praeb^
tatum non reperitur, Praibwd, 0^ Scripturae Lectoribu* const^
resignationis, primo vacatura 1* fart™ °d°CUmque' P^terquan, ex «
ae deputata intelllgatur et q a l^ ad CUm usum P«peh,o constin*
oret locorum Ordinarii per ass^nl Wl n0° Sufficiens P»**
!c». debitis tamen eius ^ctuum alicuius simp.icis 8«.
«catorum suarum DioecesSm w. ? S' wl per c°ntributionem Ben*
Provideant, „t ipsa Sacrae sT-h ° ? Pr°Ut comm°dius fieri poterit, m
modi P^vida praefati ConcU ^ "nn °mnin0 habeatur- Verum *►
non absque gravi animi „2 £ ° ° a,''quibus CaUiedralibus, *tf
taeque executioni demand,», r pcrcePimus. hucusque neglecfa, debi-
«ecutionem pro Pontibdae v.Vu" . ?lnC *itur est- <luod Nos ilto
Pr'°- ex certa scientia « m 7 "ant!ae debito ur*ere intendentes, Mofupr»
Potestatis plenitudine 'har n ♦ de,,beratione nostris, deque Apostolicx
decernimus, et mandamus ,° . perpetuo vaiitura Constitutione sancimi:-.
'arumque adiacentium in ' u" Cathedra,ib"s quibuscumque Italiae, itt*
n°n fuerit, Praebenda 'nrinT Praebenda Theologalis hactcnus instituti
PublicaHonem sive ad „„ ™Vacatura Post eiusdem praescntis ConslitufioniJ
collatio, atque provisi0 °?Y demque APostolicam, sive ad Ordinariura ffli«
»it, ac esse censeatur PrJt!* 'PS° ,Ure' et absque u,,a 3,13 declarationr.
Th § 2- Vo.umurinlperuuat
Theologales hactenus L'cn ? ' quam re,iquae omnes aliae Praebend*
°ri in Sacra Theolotri , v Z ' et dePutatae conferri semperdebeantDoc-
^cultate suscipia,, et ' ,! qu'. ,nfra a"num Doctoralem Lauream ineade*
m'"atoribus renunciato en °qU,n magis idoneo ,n forma,i concursu abEU'
"unc porroin fj ' ° Plariemodo,quoParochialesEccIesiaeconfenintur.
fere"da erit, per edictum MUmqUC huiusmodi Praebenda Theologalis con-
m PUb,,CUm vocentur quicumque concurrere, el *
Romani Pontifices
623
mini sese subiicere voluermt, coram EPiscoPo, et quatuor Examinatoribus
tliamsi Synodales non sint, ab eodern EPiscoPo actu eligendis, ac dePutandis,'
ln Theologali tamen facultate licentiatis, et valde peritis, sive Secularibus'
sive Regularibus, et illi, qui in eiusmodi concursu Probatus, magisque idoncus
renunciatus fuerit, Praebenda conferatur. Quoties autem Praebendae collatio
id Sanctam Sedem sPectabit, EPiscoPus ad Romanum Pontificem nro temPore
existentem acta concursus transmittere tcneatur, ut iPse vacantem Praeben-
dam illi assignare, atque conferre Possit, quem caeteris digniorem, et magis
idoneum (n Domino iudicaverit Quod si EPiscoPus primo vacaturam Prae-
bendam contra formam in Praesenti Constitutione PraescriPtam conferre Prae-
sumpserit, vel etiam in aliis occurrentibus casibus eamdem formam observare
neglexerit, illius collatio, atque provisio iPso iure nulla, et irrita, nulliusque
prorsus robons, vei momenti sit, ac esse debeat, eiusdemque Praebcndae
dispositio statim devolvatur, et Pertineat ad Sanctam Sedem, et Romanum Pon-
Dficem pro tempore existentem, a quo Doctori in Sacra Theologiaconferetur
§ 3. Caeterum, ut fructus, quem Tridentina Synodus ex Praebendae
omnino re iPsa, et cum effectu
perapiatur volumus statuimus, et mandamus tertiam partem proventuum
d,be Praebendae Theologalis ab Episcopo distribui, et proportionabiliter
ffdfif" i ^eCti°niDUS S3Crae Scn'ptUrae' quae a Praebendato prae-
21 °rK t0t,'US anni habCndae erunt' ita ut si Pmcbendatu»
ITdi Jn TS haDUCnt* 3SSignataS distributi°nes integras absque ulla
dlent 7 ZiT C°nSeqUatur' Si vero iu a,iqua- vel pluribus LecLnibus
Sf^. KneSfnCg,eCtiS ,ectionibus respondentes amittat, quae in
« Z £ l bTefiC,Um CCdant' ac erogen4ur- In autem g^vioris
^ tumaaae Praebendat, liceat Episcopo deputare alium Theologum Sacer-
VC' Regu,arem. oui iufter supplendo eiusdem Praebendati
vices, praefat.s d.stnbutionibus potiatur.
ifold 2rniam Vur0 n0nnU,,i EPisc°P''. sicut accepimus, ut propriae incuriae
s ll en4°btendant' dUatae erectionis eiusmodi Praebendae Theolo-
Srum S 10 tenUitatem' ac ''nsufficientiam Praebendarum suanim Eccle-
"nedio toll S° ' N°S 0mnem de caetero praetextum, sivc excusationem
Pbitudine rf ii?k penitus e,iminare volentes, motu, scientia, ac potestatis
Praebenda TlT . US-deCeniimUS' statuimus. alque praecipimus, quod ubi
«nuum salt ° h a,'S' computatis etiam distributionibus quotidianis, ad
P"3 summ dltum scutorum sexaginta monetae Romanae non ascendat,
possint ef3 i k hanC TaX3m confl'ciendam cleficiente iidcm Episcopi unire
"PPlttnento • ddem Pracbendae aliquod simplex Beneficium, cuius
oense et ° P.raedicta summa conficiatur, primo vacaturum in quocumque
^rvamrr,0'!' CUmque' ac quomodocumque Sedi Apostolicae affectum, et
R°manae F \ ^™**1' ut a ta,i unione illa omnia Beneficia, quae pro Sanctae
l,1ue pra .C csiae Cardinalibus, Papac Familiaribus, Nunciis Apostolicis,
^^inales03/8 Congrcpat|onum, quibus iidem Sanctae Romanae Ecclesiae
ntersunt, Secretariis in alia Constitutione1 ad promovendam Semi-
' C'- N. 288.
624
Romani Pontificcs
nariorutn «w«onem novissime ner Nos „„„,,
Pc^o reservafc, e, «p, ^SS^^
honem Canonici PoenIten«ariM„ -m- VCOngruis referendo) nl^
§ 6. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 11, p. 414, 415].
290.
Benedictus XUl, const. * ^ 8 ^ ^
Populi i5SJ?!J55K^^ 3£! SUpremum ""'versi GhmW
tnur, Ecclesiarum, Sacrirumque /o^ n8,de!antes debitum. q«o obstriqgcb-
'atamque ubiqUe custodiendi i„W " Immunitate'n «artam techra, in*
curas merito recenseri s diu mu Itumnf "T* SUSCepti Aposto,ici Wnfetei
dere non omisimus, quious i „ "7 ^0"68' ac media "obiscan. expen-
reverentiae locum restiiui posSef mmUIMta8 in P™tinum venerarionis, d
«» observaretur, qucmadmnri., 0mnibus Orbis Catholici regionibus
et vetus Canonicarum sattio !' ^ ma,'°rum nostrorum
§ I. Dum haec solici n norma P^cripsit.
celebris il|a Constitutio a M IeV0,Veremus' in oculos primum incurrit
ed'ta,quae incipit; Cum olZ'*i °rcgorio PaP* XIV Praedecessore nostro
Praedecessor pro Pastonli . quidein Constitutione idem Gregorius
ta.tes, et indulta a quibusdam p 8U° hUnC 'PSUm in SC0Pum intendens' W'
P|° V, et Sixto etiam V ! ^°man,S Pontifieibus, ac praesertim a Sancio
cessa aliquibus Princinibu» I dccessoribus 'tidem nostris, runc suis, con-
'■endi, ac abducendi ab Fc'i 2WB!W Officialibus, et Magistratibus «tra-
"u1m reos. et delinouentP, S"S/ qUe locis ''mmunibus certorum crimi-
de"'ctorum frequcntiae Zl ref°rmavit' ™deratusque fuit; simul autem
currere volens, ac im ' dir, pub,,ca tranquillitas maxime perturbatur, oc
,0m,nib"s patrarentur Jtih T?"* 'icebat' ne ^aviora a pran»
Unmun* sibi parabant 1 « ,mP"ni^tis spe, quam ex confugio ad loca
' nu,,a expressit, et cxplicavit crimina, et casus,
' Cf. N. I7Z
Romanl Pontifices
623
i„ quibus laicos delinquentes Ecclesiastica Immunitate nequaquam gauderc
voluil, et decrevit; ac insuper Iudices constituit, qui in occurrentibus casi-
bus, an delictum esset, necne in eadem Gregoriana Constitutione exceptum,
cognoscere, et declarare deberent; certamque demum iormam in extractione
pracdiclorum delinquentium a locis immunibus observandam stabilivit, et
inviolabililer ab omnibus perpetuo observari mandavit, quemadmodum in
praedicla Constitutione anno Incarnationis Dominicae 1591 non. Kaien. iunii
promulgata ulterius continetur.
§ 2. Quoniam vero post editam huiusmodi Constitutionem ob varias
Doclorum eam interpretantium sententias, et variam itidem Curiarum Eccle-
siaslicarum in illius executione praxim, multiplices contcntiones super vero,
rectoque eius sensu inter Ecclesiastica, et Secularia Tribunalia exortae fue-
niflt, quamplures Romani Pontifices, ac praesertim piae mem. Clemens IX
Clemens X, et Clemens XI Praedecessores simiiiter nostri de praefatis con-
tentionibus dilucida casuum exceptorum explicatione submovendis non semel,
sicut accepimus, deliberarunt, facilioremque insuper eos probandi, et decla-
randi methodum, ut eiusdem Gregorii praedecessoris mens plenius execu-
tau demandaretur, Curiis Ecciesiasticis praescribere cogitabant; sed ab
alus distracb cuns, ac intcrim morte praeventi, destinata perficere nequi-
verunt *^ M
§ 3. Hinc igitur est, quod Nos omnino expedire arbitrantes, ut eius-
modi controversiis finis aliquando imponatur, eorumdemque Praedecesso-
rum p,0, alque salubri proposito inhaerentes, Motu proprio, ex certascientia,
matura dehberatione nostris, dcque Apostolicae potestatis plenitudine, hac
ostn perpetuo valitura Constitutione, imprimis providam memorati Gre-
m i ftaedecessoris Constitutionem cum omnibus, et singnlis in ea con-
nn , a,que d.spositis amplissime confirmamus, approbamus, et innovamus,
q uaienus opus s.t, criminum in illa exceptorum reis, et delinquentibus
novo d • Ecclesiastica,n suffragari nequaquam debere iterum, ac de
dolore 9CernimUS' et declaramus. Praeterea non absque gravi animi nostri
sorum . madVertentes ob auctam, atque in in dies invalescentem perver-
l>'rpelrar°minUm ma,ltiam saePe' ac sacpius nonnulla alia gravia crimina
fertur exc^i'36 minUS' quam illa in 0re£on'ana Constitutione, ut prae-
m ' c.° ' l,ubl|cam quietem pcrturbant, proinde ad delinquentium auda-
^'pro e!USm0d' deIictorum frequenliam, quantum fieri poterit, coercen-
staiJpnH, posto,,ci muneris nostri debito, ea, quae inferius explicabuntur,
^"ua censuimus.
* latrorrib"1 praedicta Qregoriana Constitutione cautum sit, ut publi.
^straUs oUb •rarU"U!Ue grassatoribus' °«ui itinera 'rcq"cntata, vel publi-
^03 minimc s T ^1*' viatoros ex 'nsidiis aggrediuntur, Immunitas Ecclesia-
a" quis ex SU agetur' non ,evis autem inter Doctores cmcrserit controversia,
id actus r U "C° aCtU P"bl'cus Iatro, et grassator dici possit, vel plures ad
01,1 tantu antur: N°s eiusmodi controversiam dirimere intendentes, uni-
K ut qujs Rrassatl"°nem in via publica, aut vicinali admissam sufficere ad
Uti 'S P,,b'icus latro, et grassator dici valeat, durnmodo tamen gras
' aut '"embrorum niut 'atio secuta fuerit, tenore pracsentitmi defi-
40
626
Romani Pontifices
s
n.mus, et decfaramus. 'nsuper IuTe^^^
d.mus, atque repellimus, et pro exclul '? [mmu'"'atis beneficio
nedum eos, qui uomfcfdia, aut muttfetfonS repu's« habeTS0*
Coemeteriis eommittere audent qUem°dn T6"*"*'*' « Eccle
tuor praemissi.s casibns eiusmod eo \0n m CU:,t: dec,anu"»
v.o'arunt, sed euiuseumque etiam aUerius F 7 ^ ****
nequaquam posse, aut debere. Ad hae' in ^ ,mmu""a«e pS
maudatanos, qui fn fpsamet Qrtgokn SLllSP* "°n ^
efiam mandantes, qui eertum praem!um a ♦ J f ***** exciPiu"<^
in alus rebus tradiderint, aut pSSZ9^^0^ 8fve in I*»**
effectum, dummodo asaassinfu m Tte? 221? Pr°miSSi° nu,,u'" h«
Mimumtafis beueficio excludfmus ac nrn ? V T fUerit' ab Ecd«'^
e mandamus. Excludimus pS^SZ^ t h*b™"^
n.tafs privilegio interf.cientes 2 ' ^ privamus ^"sdem imm,
berato; falsfffcantes Literas Apo X " * *
"us publici Telonii, aut Banci Z 7' ^™1™ M°ntis Pieta,is.
sonarum destinati, hrtum v P°S',IS PrinciPis' Privahramque p»
cuius ratione Arca pecun^rh L ' "^?1 Praedlctis ,ocis
conflantes, adulterantes ve I^JSLS P°enae ordinariae locus «t:
teas, etiam Principum exteromJ ^ ' qUaSCUma-ue mo»etas aureas, vel argtn-
crimen admittltur, liberum iZ?' quot,escumq"e in loco, aut Provfdcb, obi
tas conflatas, adulteratas a„f H t USUm' et commercium, vel ipsas monc
sumentes, ut fraudis ccmSC « ''ta expendere, et erogarepnc
qui sub nomine Curiae «J' ■ ? part,ciPes censeri possint. Illos demum,
Petrandi rapinas, easque^ '"n domos animo ibidem per-
membrorum alicuius ex Hn m < COmm,ttl,nt cum homicidio, aut mulilatione
quem ibi forte reperiri Cont eammdem ««"um, vel etiam exlranei,
mulilatio sequarur. ""Sent, dummodo homicfdium, vel membrorurn
siasticas in casibus^oul ?Ut,urna experientia compertum fuerit Curias Ecdf
quenter declarare pohdsse r !| l'f eVenerunt' difRcultates probare, et con*
'uisse comprehensum in nu Pr° quo quis ad Ecclesiam confugerjt
rum praxim, et varias n ^T*"0 excep(orum' Propter variam earumdem Cur
Praedecessoris mentem n h °p,n,ones Doctorum, qui antedicti Oregor
bationes, et procedendi Ti . normam ab iPS0 praescriptam recipicndi prc-
voluerunt: statuimus nr, dec,arat,'onem criminum exceptorum, interpretiri
«aberi rationem cuiuLl.m P'mus« et mandamus nullam in hoc de cactero
^tionis, quae a quCU'nque mterpretationis eiusdem Gregorianae Consti-
Curiis. aut TribuhallbuT^ .°Ct°re prodieri(- neoue praxis a qulbnsHW
quacabhulusAlmaeUrh;c ' im° ncc quarmncumque declarationum,
'S "OStrae Tribunalibus, sfve etiam a Congregatione
Romani Pontifices
627
Venerabilium Fratrurn nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium
Immun.tati Ecclesiasticae Praepositorum emanaverint, quatenus praesenti
nostrae Constitutioni adversentur; sed in occurrentibus casibus normam hic
, nobis praescribendam inviolabiliter ab omnibus observari volumus, et san-
cimus. * • : J6 iniy MtH
§ 6. Quotiescumque igitur Curia Ecclesiastica a Curia Seculari fuerit
requisitn, ut laicum aliquem delinquentem e loco immuni extrahi, ac Ufl
consignari faciat, eaque super delicti excepti qualitate, ac personae reitate
jubministrata, vel acquisita sint indicia, quae ad capturam decernendam suf-
ficere videantur, tunc Curia Ecclesiastica ad eiusdem delinquentis extractio-
nem ab Ecclesia, aliisque Iocis immunibus, ope, ac medio suorum Executo-
rum, implorato etiam, quatenus opus sit, brachii Secularis auxilio, et cum
interventu Personae Ecclesiasticae ab Episcopo deputandae, procedere tenea-
tur, extractumque ad suos Carceres asportari, ac ibi sub tuta custodia deti-
neri curet, et faciat. Ubi vero ex processu informativo desuper conficiendo
consfet de crimine excepto, ac insuper adversus eumdcm extractum talia
icsultent indicia, ut crimen ab eo fuisse patratum moraliter credi possit (quae
quidem indicia iuxta regulas iuris vocantur ultra torturam) eo tandem casu
praefatum extractum Ministris, et Officialihus Curiae Secularis tradere, et con-
spare poss.t ac debeat, exacta tamen, receptaque prius ab ipsis obligatione
m forma iuris valida restituendi extractum Ecclesiae, sub poena excommu-
mcatioms latae sententiae nobis, ac pro tempore existenti Romano Pontifici
«sereatae , quatenus idem extractus indicia contra ipsum acquisita in suis
defension.bus purget, ac diluat. Quod si ea minime purgaverit, et vere delin-
quens repertus fuerit, Curiae Seculari in ipsum tali casu, ut iuris esse cen-
went agere, atque procedere liceat.
§7. Praeterea considerantes saepedictum Oregorium Praedecessorem in
m Lonstitutione optimo quidem iure sanxisse, ut soli Episcopi, et non al.i
cpscopis mfenores, etia.nsi Iocorum Ordinarii sint, aut nullius Dioecesis,
7° nservat°res a Sede Apostolica specialiter, vel generaliter deputati, cogno-
confu t Valeant' an deIicta' Pro quibus inquisiti ad loca immunia
Ptorum^M Ct CIS SC recePerunt. sint, necne de genere, ac numero exce-
Ib ei : providam eiusmodi dispositionem approbantes, et confirn.an-
fenore9"6 erentes' motu. scicntia, ct potestatis plenitudine similibus,
SecularibraeSentll,m qufbu8cum<lu« Magistratibus, Officialibus, ct Ministris
Honla 'UfS' necnon quibusvis aliis personis cuiuscumque gradus, et condi-
d'gnitatp,S t Ctiamsi ,mPcriali, Regia, Ducali, aut alia quavis mundana
n« • huius' 3Ut auctoritate Pracfulgcant, districte interdicimus, ac inhibemus,
locis im ° ■!, Causis' ve' conficiendo processus, vel inquisito extrahendo a
Oreeori"11"1 VCl dcc,aranc,o crimina ab eis admissa esse de exceptis ln
«t imm?3' aiI< m pracscnti nostra Constitutione, ullo pacto sese ingerant,
omnfa inSCeant 9Uod si sccus quidquam attentare pracsumpseri.it, ex nunc
Uf, Ve| COn,rarium praemissorum gcrenda irrita, et i.iania, nulliusque robo-
poenas m2menti P^rpctuo fore, Ipsosque attentantes in censuras, et alias
lurisdict,- ,S C*nonibus» cf Constitutionibus ApOStolicIs adversus eos, qui
°nem Ecclesiasticarn quoquo modo laedunt, ac violant, infictas incur-
628
Romani Pontifices
qu« ,„ praesenu nos,ra _ "°° s suPenus explica„5 , us » Qrtgo^
™% quemadmodum, „S * el staitttei * *
kntum privative o„n J „ ' au'ccimus, el cxt ' „ w "CP'"* ,w
el d-o„ec ips7 ,„ orBrl°fmh°eS ""^ Peredu° Peclet ata" "S' ^ EciC
*. et celera om„ " 7 tt/ CaS'bUS ^^Mkl*™'* *S
Ecclesiae, ve, atteri s oc™ Cri TdT C°nS«i,u'a ^Z*^
lulo debere, ac i„ M „„„ ' ad qucra confBmun, ,„„ '"'' '"«t»
pirauV- ma„dlu: co"~- - ~JE£3SB
mmmm
Sfagant; °-ui" etian, Sacerdc 2'! rncmque fra«*n..dol».
CW* L 'qmS porro casibus tam in , n° 3USU i,nPed,'re Praesu-
Jer. c urent: ab omnj tamen Cu,S MM»^Mecon,M
'ae 031183 Po"usrquam mteeraS V Derturbatione cavenfes, neiactar-
^serere velle videantur. "^™"0™' et «Wtfce titulo, Ecclesiasfci Privifcgi
9 °. Decernentes, etc
<Bu»- Rom, tom. 12;p. ,.4J<
BeoedictiiA vrrr
XIH, const. ^ i?2(s
§ 1« Custodcs super m
,ib"s sacrorum ^mSlh5,,^fl 3 C,'risto Domi"° constiluti.de
1'Dus m co, quo dccet, sanctioris diseiplmac-
°mnibus
splcndore servandis — ^
dfeL2° i,IUd no^ Si??!a"Mam'De< ^«cltulSgerere debcmus,
^canUuo, fnstitutts ad ont5Sl£ q / 6 Re^,ariu'». Monachorum, el Men-
virlutum spcciminc gregi sibf s ,h P. adm°Ve',,ur> n.aioris observan.iac, e.
dederun», hjgg ° '« b'« o praeluceant, primaevique insututi, cul
Lu?"^ C! rcguian maiorum Perpetuo retineant, non solun,
rasui tonsura. ad"^. " ,0ne' .^d etiam in specialibu indumentis;
C0 «yro. et forma, qu.bus qu ' SUmm° caPite circumducta, vd
M qUe* ut sui Ordinis, Regularis, Monastici, d
Rornani Ponlifices
629
Mcndicanlis peculiaribus signis, pridcm solemni ritu vitam Deo consecra-
verat- % «kjSr
§2.Moerorem,quem iamdudum animo premimus, celare diutius non pos-
sumus, nec debemus, quippe quem post nostram humilitatem ad Summum
Aposlolatum evectam, praesulum doctrina, et pietate praestantium expostu-
lalioncs auxertint, nimirum quod nonnulli Episcopi ex Regularium, Mona-
chorum, ct Mendicantium familiis assumpti reperiantur, qui brevioribus vesti-
mentis,pristinaesuae professioni minimecongruis,sedquibus tantum inferiores
clerici saeculares uti soleant, se in ipsa etiam civitatum frequentia palam spe-
ctandos pati non enibescant, laneasque tunicas, a suorum Ordinum condi-
loribus praescriptas, et eorundem vitae sanctimonia quodammodo conse-
cratas, induere detrectantes, etiam contra caeremonialis Episcoporum 1 san-
cliones, a Romanis Pontificibus antecessoribus nostris probatas, summa
omnium admiratione, vestes sericas praeferant, eo quoque impudentiae, sui
sUlus plane immemores, progressi, ut albas chirothecas ad ostentationem
geranr, inque pontificalibus Ecclesiae functionibus, unde omnis arrogantiae
lyphus et fucus abesse debet, superpelliceum, Episcopis Monachis, vel ex
Ord.n.bus Mendicantium, proprium, abiicientes, rocchettum praesulum, ex
clencissaecularibus, vel regularibus assumptorum, temere adhibeant, nec defue-
M qui colores, a suo instituto omnino abhorrentes, in exterioribus vestibus
laclare non dubitaverint.
canlL3'pHaCrqUam dedeceant EP'"scopos, qui ex Monachorum, et Mendi-
Tr 2 SPin'tUS Ap0St0"'Ci aff,atU ««WP^ modestiam
pr ^"T u X SUIS an,'miS oblitera"d'-"». ceterasque virtutes, aliis
KSuW , l'SSent' qU°SqUe mal0ri gradu' °.u°Spiritus San-
d nP,i p ' aUCtas retinere °P°rteret, non iam nostris verbis dicemus,
l liZ IP g m °rdmiS FratrUm p™«"catorum, quam professi fuimus,
rof mur, quiquc om,s Episcopale per totos quinquaginta annos susti-
Zt'u 1 n0Stn °rdi,,iS SaCros ritus' disciplinamque, Deo iuvante, in
er s dl° studui'""s> ex privato affectt, loqui videamur, sed suis
^erilo s ff n r "ani Pontifices' ^ui "°bis. ta eorum locum longe dispari
•JonDrohi r \qUaC SeCtar' debeamus reliquerunt. Dicent Concilia, ab iis-
rcsQue innauaUC TqUC ^esteticorum, quos honoris causa Patres, Docto-
§ 4 IJt docume"ta niemorabunt.
•«rccordaf0^0^ PrlmiS, "0C CSt a Roma"is Pontificibus, ordiamur, incly-
censis olirn Ahh "n0Centius PaPa 1,1 Penncnscm Episcopum, Ordinis Cister-
EPiscopatimi ' proPterea graviter obiurgavit, quod post acceptum
Pnaeconditin • T 0rdinis ''niuriam ageret in pluribus. ut apostata, et pro-
*e gaiero ' obl,tus. P«cturata sella, ct chirothccis sericatis uteretur, amplo
quibus eum ronarct. et Cisterciensis Ordinis observantias non custodiret, a
°nt,s ei ma •P0"tlficalls di&nitatis susceptio non absolveret, scd earundem
nrnus. noh au^eret. Si ad Conciliorum statttta evolvenda hinc processe-
,inoPo!itanjIS[vC 1°'^^* Can0il XXVU Conci,ii Oecunemici VIII, seu Constan-
deccrnens, illos qtti monasticam vitam amplexi, Episcopalem
' L' '• c- III, „. 4.
630
Romani Pontifices
meruerunt honorem, conservare sch^TZZ ^
torum, et ipsam beatam vitam, null ,, nnu . ? Um mons»«coruin inH
diclum schema propter tyZm " ^ ■"«■ten. d " »f
••nveniatur propXum ^Sor ^
monaatfcarun, vestium schema deposuer t 2' P°S,rem° EpisCn, *
dum statuit. Haec rata habuit S„0„ XVI ^ COrr,gendum. aut X£
Lateranensis IV sub iam dicto I , , 5°nalu 0***n*| X?
Monachos deferre habitum ShSJ&^ ? ^ 5^
Londmensis, ab Otthobono S R F rv HocJdem P°stea sanxit $vn?
Apostohcae Sedis Lerate rih » Dlacono ^1"3''" Sancti *
r/is, vel regulartus loci 'in Fn ' Cano" V qU| feSg
na, etdedecore habitus BrtWdSto^S Wdicit De 'W
regularibus, extat Canon XVI Sncihf nTc°P'S „SC3U,an'buS' eooue ™ t
nim regulares Episcopos instruen^ , ' Sed nostror»"' C
Ecclesiae Diaconun,, de b7 nl Ferranduni Carth^S
scopatum sine aliqu'a amb t ?„ SiS!?1! *
P«"n. ut esse desisteret Monachus sed 117 * T !* hctm
professionis praeteritae servass TtotJZt ' P°ntiflcis d*»'H
quaesivissc, Orario, sicut S """'"'^ preUo» ^
quam Monachum. Nec v^un '^ ^^'^^1^^^
eadem religione se obstringT vomerun t n ' * ^ RomUtt Ponlifitts
mus, una cum eius corpore iZT B^n,agD0 enim Op*orio ^
-is, olim a Sancto rn^T' f! Pr°P°Sifi^
'aneam tunicam carni eius idh-T mar"festaret. De Eugenio III legimu,
"itus Monachi habitum retine f' e 1 d,ebus ac noctibus cuculla vestituro,
«hibere consuevisse IWm A ' Se Pontificem, et moribus, et vestibui
evsse. Demque Doctor Ecclesiae Beatus Thomas Aquinas, ob
fa ecclwia^ singulas provincias, ac rcgiones, et urbe,
°^'nis qui unicuique inenU vS.^COnsecra,'°»'b»s flla quae indicia et signa m
concesstim est palliis uti eerth*. rft,nen decernimus, ita ut episcopi, quibu»
tur, et tanto et tali non abuta e'np°ribus' m e"dem temporibus et locis iis indiu»
humanum placorem atoue " am'C<U pr°pter tvPm"». et fnanem gloriam, d
omnis alius ecclcsiastici i mvste Fu™*'' ^1""' vidclicet tempore divini sacrificii. ti
ter monasticam vitam sectati , * '"Cpte Ports»ntes: illos autcm qui revtrcn-
«chema, ct amictum momchi episcoPaIem meruerunt honorem, conscrvarc
n''nus;et nullus Qmnino 'hih ,ndumcntor»'". ct ipsam beatam vitam dt»-
t.vphum et arrogantem volunh, POtes,atcm dePoncrc iam dictum schema, propl"
pactorum: sicut enim ibi cn r Der ll0C invenii,tur propriorum transgre-
deditum demonslrat CDu" ^S pal,iorum amictus fastigiosum ct suae filori«
■Wh mlnus eisdem nbmSX!"' • dcp°Sitio ac de""datio monachici hab^-
Quis crgo epUcopus DrtS^i cr""t'»bus cum q„i l,oc fccisse captus cxtiteriL Qui*-
'"onasticarum ves.ium sC| c mf' m 8Cripto temPora se pallio indueri''
dePonatur .. . Mansi> ,om '^^^ »"t corrigatur, aut a palriarcha propno
Romarti Pontifices
631
anctioris doctrinac excellentiam Angelici elogio cognominatus, cuius hodie
feu rccolimus, diserte docuit, si qua sunt in regularibus observantiis, quae
non bnpediant Pontificale officium, sed magis valeant ad perfectionis custo-
dum, sicut est continentia, paupertas, et alia huiusmodi, ad haec remanet
religiosus etiam factus Episcopus, obligatus, et per consequens ad portan-
dum bapjtuai suae Rcligionis, qui est huius obligationis signum. Hacc in
sjcris, receptisque Ecclesiae codicibus de exteriori amictu, et debito Epi-
scopi Rcgularis sancita reperimus, quae nostrates eiusdem disciplinae Epi-
scopi sibi dicta meminerint. Rasilcm capitis coronam, in orbem expressam,
id humililatem doccndam, regulae monasticae, constitutiones, usus, et con-
suetudines statis anni temporibus earundem sacris alumnis renovandam prae-
scribunt, quos postca Episcopali charactere insignitos ea maxime distingucn-
dos, nemo in dubium vocaverit.
§ 5. Haec tamen, quae ex venerandis Ecclesiae monumentis adduximus,
cum per humanam corruptelam, nisi eis occurratur, nobis ipsis spectantibus,
in desuetudinem abire videantur, hac nostra Constitutione Apostolica, fir-
mum robur perpetuis futuris temporibus habitura, ea omnia confirmantes
et renovantes, statuimus atque sancimus, ut ex Monastico, Regulari, et Men-
dicantium instituto ad Episcopalem, seu quamcunque aliam dignitatem, etiam
S. R. L Cardinalatum, iam evecti, et in posterum evehendi, universis, et sin-
gulis suae regulae officiis, et obligationibus, quae Pontificale, sive cuius-
cunquc alterius dignitatis, aut Cardinalatus, officium minime impediant, per-
petuo subsint, et proinde sui monastici Ordinis, sive alterius regulae Men-
dicantium, insignia, et propria indumenta Ianea, suoque peculiari colore
distmcta, rasilem quoque, et ad cutis planitiem in summo vertice, vel eo
gyro, et forma expressam coronam praeferant, quibus antea, cum intra eorun-
dem regularium Ordinum claustra Deo militarent, ex solemni sua profes-
sione, msignia induere, et coronam praeferre tenebantur, a cuius professio-
nis obhgationibus per munus Episcopale neutiquam absolvuntur, aut ullo
paclo eximuntur.
§6. Propterea huiusmodt Episcopis, ex familiis Rcgularium, Monacho-
nim.ct Mendicantium assumptis, in virtute sanctae oboedientiac praccipimus,
mandamus, ut omnia, et singula, praesentibus iiteris nostris hactenus
^"sita, undequaquc obscrvarc non differant. Si vero, quod absit, hoc
pontTC°r<CniPSer",t' VC' nc^,excr'Mt, eos pocna suspensionis ab exercitio
a cbDta IPS° faCt° 'ncurrer,da, tandiu innodatos esse declaramus, donec
numncia resipiscentes, eiusdem suspensionis relaxationem a Sede Apo-
«°lfca meruerint obtincre.
proot'^"3 VCr° pastorans nostrae sollicitudinis est non solum excubare
pimo statu, et conservatione ReguIaiiS observantiae in religiosis viris,
t"!-- sed lastlcis' et mendicantibus institutis ad onus Episcopale assumun-
Ordin/l et'ain prosPlccre. ne illi, qui ex his, eeterisque universis Religiosis
lbj. Us ad c''usmodi gradum evccti, Ecclesia sibi commissa postmodum
dcindcICaVCnnt'. 'ta vivant» ut, qui eos primum in claustris Monasteriorum,
EpiSC0,"!. cul,"ine Episcopali conspexerant, quiquc ipsos demum curarum
P-Hitim oucri subductos visuri esscnt, eis obiicere nullo modo possint,
Romani Pontifices
quod ideo ad Episcopatum irren^TZZ ~~
"i« «™ lulii auu0 Domin 'tnr, ,"S fC'ids reco'« « nl T ^
J** > quious decreT^ u™' ad' (C'CmC",e * * «v,U« " "
ririt, aut muner* «„« ' niinime resederint vel k EpiScoPl1'1
Stas ce''ujas in 0^^^^^^ «W?-t
§ °. Itaque Monachis, Mendienn * e'Sdem e,ectis' «'«not
ui ro'sqeu:Ho;ere ^MSnSSS d • cuiuscunque °rdi"is *+
loL ,CaVeri,lt' P^c-pimus eoS' 1 ^ auomod°c"nq"e, etian,
™m Ordmum celiulas ultro «i 11 q Ue jnonemus UJ Domino, ut ad suc-
doctrma illustrium, et m^^^2redhn^ oua in re sancfitate, !
mus, Caelestini Papae V Antecess^ \ e*emp,a iis imitanda P"**
Daraiam, aliorumque, ob WrtuS Z , n°Str'' Gr<*orii Nazianzeni,
maXime di8-norum Antistitum u?,- ^ 0tfS °mnlura «""onm, pra^on,
darun, Ardicinum iuniore " a pl 1? S"Carau8' '^tionibus et LeribUS
byterum Cardinalem titulT pl j * * enensem Episcopum, et S. R. E. P»
PaPa VHf, renunciatum , Cnt ""' 3 fe,lcls ^cordationis Innocentio
vctus propositum in sacram S.hT'"* P°ntifice< dimissis ««gnilal.1*
atuue ultro executioni SSS£^ ertmum confugiendi resumere,
. § 10. Ubi vero, qZ ,! SanCtuin exis<'™vit.
adhortationibus aures \dcoramX Cred!mUS' Mm ^ulares paternis no,
hab.turis, decernimus, volum « ?? n°,Uen'nt' his nostris PerPe,uum rcbur
c">uscunque alterius InsSp 1 ut Monachi, Mendicantcs, et
Q1" Episcopatu sibi pridem ! S , ' sPccia,issirna ctiam menfione digt-i,
abd.care permissi fuerint 01,, , ° auaci"»que de causa se in posteruni
« debeant, Ife tant J c,aus,ra suae Religionis repetere omnino tenantnr.
amecessoribus, aut succeSsor h. ?* ! N°b'*S' sive a Romanffl Pontificibus
tatem expressam vivendi ewr , "^™ ob,inuisse"t, vel obtinebunt fc*
c'austra, sacro alicui muneri, quod cum viu
J Cf. N. 238.
Cf' CoI,«t-nca S. c. dc Pron rM
' ™P. F.de, vof. f, „. 285.
Romani Pontificcs
633
dwstrali exerceri non posset, ex peculiari voluntate nostra, vel eorundem
,ntecessorum, aut successorum nostrorum, speciatim addicti, quod quidem
munus respiciat servitiurn, et obsequium nostrum, vel successorum nostro-
rum sive huius Sanctac Apostolicae Sedis.
§11. Eis autem, vel eorum cuilibet, qui hanc Constiturionem violare
lentaverint, vel eam quomodocunque neglexerint, omni usu pontificalium,
eliam cum facultate, et permissione cuiuscunque Episcopi exercendorum,
penitus et undequaque interdicimus, sique perseveraverint in contumacia non
redeundi ad claustra, post annum sint eo ipso suspensi a divinis.
§ 12. Omnia vero, et singula Romanorum Pontificum decreta, Concilio-
nim Canones, Patrum dicta, sententias, regulas, constitutiones, usus, consuc-
hidines, statuta, his nostris literis memorata, post maturam hac de re habitam
deliberationem, ex certa scientia, auctoritate nostra confirmamus, innovamus,
(I stabilimus, in quo plenario robore perpetuis futuris temporibus servanda
sincimus, praesentesque semper validas fore, sicque, et non aliter, per quos-
cunque iudices semper iudicari, interpretari, et definiri debere statuimus.
Quidquid autem secus super his a quoquam, quavis auctoritate, scienter, vcl
ipioranter contigerit attentari, irritum, et inane decernimus, non obstantibus
privilegiis, concessionibus, ordinationibus, aliisque contrariis «quibuscunouc
§ 13. Nulli ergo, etc
[Bull. Ordinis Praedicatorum, tom. VI, p. 581-583].
292.
Benedictus XIII, const. Pastoralis officli, 27 mart 1726.
N,W(r>r,0ra!IS ^?C" so,icitudo Nos admonet in his vigilantiae, et auctoritatis
wae partes hbenter interponere, ut quae a Romanis Pontificibus pracde-
«.onbus Nostris ad Dominici Oregis, animarumque salutem, et directio-
P ovide conshtuta reperiuntur, suum plenarium sortiantur effectum.
Kol R 'taqUe ^"^P^urium ex Ven. Fratribus Archiepiscopis, et Epi-
«itulion Um HlsPaniarum "teris. non ita pridcm intellexerimus, Con-
instaurat01" ?T° fEcc,esias,'cae disciplinae in eisdem Regnis conservatione, et
mjjj ,7'°nc a feK rec- Innocentio Papa XIII praedecessorc Nostro die 23
'«.etc ' P°S mahm,m consilium editam quae incipit: Apostolici Ministe-
d't 23 sc T S 1 mdC ^ N°biS per cluasdam Nostras in simili forma Brevis
s,ilulionisP(em 1724 desuPer «peditas literas,2 quibus totum ipsius Con-
Praescrtini r^^'" inscru'mus confirmatam, et innovatam per nonnullos
«rvari egulares in dictis Regnis degentes haud omnino, ut par erat,
retarija'ri. qu nimo clus executionem variis artibus, inanibusque praetextibus
^ac inrT 0,110 e'UC,i ^rav,,er commoti fuimus, nec defuimus perinde dolo-
" 'Snationem Nostram cum Supcrioribus Oeneralibus ipsorum Ordi-
; «H. 280.
Cf. N. 283.
634
Romani Ponti/ices
3
num communicare, eisque diserfo «^n \ ^
tem, ac intcntioncm no^st an esse T ^stam^T"
omnimodae executioni dcmandTreJ tT™* ^tuU^T^
condignis Poenis animadverret tsi v ^^s, s u
qua praediti sunt pfudent^ Zlut VCr° Super'"ores 0^1°^
Sedis mandata obscq^o id V^ ' * in Nos e ^ I Pr° *
Jn«mo animi sui S ^ S et g"* eorum ****
er etiam improbantes qui dq ui 2 nt™ *C,ara*«* 5 2*
da..,ros oporan,, «mSS^J*** P°'IW« s " 2*
"bus scripta, acta, et gesta fuer^nt f WnD,rtlil « nraefatis 5*
sequuturis, auctoritatc Aposto, c7t n0re nr T** ef UU0™d<*X
™s, ac pro reprobafiSi ct'damn^ enore Praesentium reprobamus, et daml
§ 3. Praeterea graWu ™em £ Nost" e § haberlV0,um^ et deccn*.
monium. ac iudicium pcrhibe re voS „ • PCr eadem Co»s^>°™
drentiae Nobis vicaria C „ rfs Dnr° e"teS'. d,stricte^c in virtute SancfaeOb,
ChnstifidCibus debltae^ T** *Dgent,bua ab »■*■*
«acte, et inviolabiliter, omrique eol „ praeciP'"'us. ct mandamos, «I
•nterpretatione prorsus subl fl V ?' praetextu. «tulo, et contraria qoan
centii praedecessoris Co^sl ?u 0mnia> et «ingula in enarrata L
»'odo contenta, quae Clcru ntumS °rdinata' dec,arata- ac W
Regnorum concernunt etfcm i 7 baecu,aren., tum Rcgularem praediclorura
Praescribendam. ' m 'UXta forma,n *« hisce literis Nosfris, ut infra, [
MonLttrb,UConveUnrtus df^ C°nstituti°ne inter alia cautum fuerit, ne b
Pcrsonac reclperentur ouam °8' tam virorum, quam mulierum plure
W», Conventuum aul n °X Proventlbus ipsorum Monaslerio-
obvoi.tionibus in comniun "J"1' S,ve « consuetis eleemosynis, aliisque
Pro firmiori saluberrmne , .COnferendis Possint commode susfeniari: hiflC
eorumdem Monasterionm, r sanc«'°nis robore statuimus, ut Supcriore
C|ericis, sive Conversi, thM ™n™ntuUm, ct Domorum subditis suis, sht
on»nia ad victum, et JJStuT degentibus submiristrari curent, et bdaal
eOnveotu nunc existerP T necessaria. Et si plures Religiosos in aliqw
missum sustcntari vaU**?***^10 fuerit» quam '» eo iuxia modum pw
mm eiusdem Provinciar r C Provi"cial's, sive Praelatus eos ad alh»
su f.ciens sit, statim tran^ nVc"tl,m' qui ipsorum sustentationi idoneus, d
gul,s provinciis deecnti,, .Quatc"us vero numcrus Rcligiosorum in sin-
Kentmm, VIrcs Conventuum uniuscuiusquc Prpvincfe*
Romani Pon ti f ices
635
rtspective excedat, non alii dcinccps ad Rcligiosum habitum in ca suscipien-
dum admittantur, donec per obitum hodie vivcntium illo redactus sit, ut
commode ali valeant. Dilccto filio modcrno, et pro tempore existcnti Nostro,
ei Aposlolicae Scdis in cisdem Hispaniarum Regnis Nuncio scrio iniungen-
tes, quatenus sedulo curet, ut pracmissa plenarium suum effeclum obtineant,
proul illi i" dicla Constitutionc demandatum fuerat
I § 5. Similiter volumus, ut in promotione Regularium ad Ordines, De-
crefum prae. mcm. Clementis Papae VIII praedccessoris etiam Nostri,1 iuxta
memoratam Constitutionem accuratissime observetur, districte quoque inhi-
beiites omnibus Archicpiscopis, ct Episcopis pracfatis, ne eosdem Ordines
conlcrre praesumant alicui Regulari, qui vel in Monasterio, sive Conventu
! Entra suam Dioecesim sito non degat, vel si de familia Monasterii, seu Con-
ventus allerius Dioecesis fuerit, literas dimissorias sui Superioris Regularis
non exhibeat, servata in praemissis Dccreti Clementis, ac Constitutionis Inno-
cenlii pracdecessorum praedictorum dispositione.
§ 6. Eisdem quoque Archiepiscopis, et Episcopis sub interminatione
Divmi Iud.cn denuo praecipimus, ut quibuscumque mulierum Monasteriis
um sibi subiect.s, quam etiam quomodolibet exemptis, omni studio, ac dili-
genlia incumbant, et advigilent executioni corum, quae pro custodienda
Sanct.mon.al.um Clausura, impediendoque in dicta Monasteria exterorum
in^ressu tum in Sacri Concilii Tridentini Decretis,2 tum in Constitutione
simihs memonae Gregorii Papae XIII praedecessoris itidem Nostri,' quam
■Jem Innocenl.us praedecessor in pracfata sua Constitutione innovavit, desu-
persancita fuerunt.
§ 7. Porro iniungimus quoque exactam eiusdem Innoccntii Constitutio-
observant.am circa confessioncs a Rcgularibus praedictis, nec etiam ex
uu io, quod eis competere perperam praetenditur in vim Bullae Cruciatae
J nctae nuncupatae, ncc cx alio quocumque privilcgio excipiendas absquc
praececiente approbatione, et licentia Ordinarii pro tempore existentis Loci,
ouae i V^H^ poenitentiae ministrctur, servata quoque limitatione,
•5 ouoTi e"tia ab C°dem Ordlnari0 adiecta fuerit, vel quoad tempus,
cisibus |CUm' VCl KC"US Pcrsonan"n; declarantes, quod in omnibus
itour • if? confessioncs aliter factae, et respective exceptae nullae,
B 8 Ai u P8lqUe Confessarii eo ipso suspensi erunt.
cumque O r e° rUr8U$ Prol"'bemus, atque interdicimus, ne Regulares cuius-
corum !"!' et ,ns,ituti cxcipere audcant confessiones Monialium, etiam
^plJum W 8UWectarUm' et ab Ordinarii iurisdictione quomodolibet
'«erint ti U'tra ,icentiam suorum Superiorum Regularium examinati
hati ab F lpsoru,n Monlallum confessionibus audiendfs specialiter appro-
'cssiones P . 000 n'occesano; et si secus factum fuerit, tunc quoque con-
"rrias, ct Confessarios ipso Iurc suspcnsos fore itidem dcclaramus.
1 S C r i • - -» 0
. Cf. N 376 * 15 "lart" ,59t*'-Ia Hcncd. XIV, const. Impositi Nobis, 27 febr. 1747.
i a5NXH7' d' re5"'arib"$> c- 5-
636
Romani Pontifices
iS
9m
Ab huiusmodi tarnen letre cr n*Mt* " " " ■
^dovic,- s. R. e. cJZ£ SSSfy s s"''*°''oL^^--
"orcs Qcncralcs, ac tOam p3 ""cada ■"noiM"SI**«
«I confessiones MonMym , * CUi"svis Ordini R 1? """"" %
-odi spccaii ^sssss Epi co"rD,r bicc,ar"m f
^/-*taf* cl .ndutec,rsC°P' D'0CCeSa"' «""-« 'c^ -
Romani Pontificcs
637
al.quod impedimen.um dtocTttrtSrf? Servaverint. vel eius Z£
Jonem Missae in liffff
"2 usum Altaris l^estatorii, seu poHa H s RegU,arium cellis' »
mimme obtemperaverint. P at"'S ^«tercumque coutravenerim,»
§11. Decernentes, etc
|Bu"' Ro,n-> tom. 12, p. 82-S4J.
incurremts
mera. 0
_ 293.
ir?* xm' const' M*xim* ***** 14 um- *
ad Posteror^^m^riSm ^« nostri in rerum suarum ™»™m6s
passim literis tradita est „t ? SC,,,per adnibuerunt, adeo tesfaU. d
e"'m frequentius i„ veterum D °* Verbis Praedicari niinime egeat; nihtf
«ae sanctiombus leeitur « SCriptia' Sacris<lue Conciliorum, el Eccfc-
JnnarUj a temporum L," ^ C.n"ni"a' Tabularia. Archiva, Conditoria. i
documer.tis, chartis din.nm ru 'mUn ir,iuria servandis rerum geslaruni
'"Hlc fides, ct veritas' re um Codicibus. Instrumentisque, conslrucu;
Nec tantum vetcres ouloZ d SUcccssorum recordationem transmitti posscL
,,a"c Providentiam cuS r'"' Pontifices Antecessores nostri singularera
ostcnderunt; sed caelernr eius'nodi Actis, et monumentis idcnlidem
v'tas maximc i.motuif «2li?U0,,,e Ecc'esiarum Pastoribus tantae rei g*
ad ''"structionem fuhirornm ^ renim sibi creditarum tcstcs Literw
n;!sse»t quantae |„de E#SUmnM Servari voluerunt. quippe qui
p mae Rcparator msicrmv n * manarent- E recentloribus Eccleslastfcie dfcd
et ArchicPiSC0pus MeZ, ' US Car°,US Borromaeus S. R. E. Cardinalis,
caeterorum etiam AaHES^ '" Cbnc,,io provi„ciali I, non unisuae.sed
«natlram Ecclesiis, Sacrae suac Metropoli cOnbibufc
§ I. Quum vero ad aures nostras rumor pervenerit, in multis Episco-
patibus, et Ecclesiis rem tam providam, utilcmque non sine privato, et publico
damno negligi, quod nisi opportuno rcmedio tollere satagamus, incommoda
Ecclesiarum facile in immensum crescent: Nos ex debito Pastoralis Officii
Constilutionem a Pio V Antecessore nostro pro Archivis Sedium Episcopa-
iiuin uinusque Siciliae olim vulgatam, ' et fraudes, ac subreptiones Scriptu-
rarum, quae tempore Scdium Vacantium perpetrabantur, etiam respicientes,
necessanum putavimus nonnullas alias Ordinationes, et Statuta his nostris
Aposlolicis Litens, perpetuum robur habituris, edere tenoris sequentis, vide,
§ 2. Ut omnes Patriarchae, Metropolitae, Archiepiscopi, Episcopi, et
Praelal, infcnores, Ordinarii Locorum, nullius Dioecesis, lurisdictionem Epi-
Kopalem cxcrcentes. in tota Italia, eique adiacentibus Insulis, qui in suo
P. a..o Episcopal, locum tutum, nec cuivis facile adeundum, pro servandis
■ eo >cr.prur.s ad D.gnitatem et lurisdiclionem Episcopalem sive Ordina
nam Mcnsam. et Forum suae Curiae pertincntibus non habent, statim de
bl r rei dest,nando seri0 cogitent, in quo loco tuto, congruo, non
mescenti, unde Scripturis Iapsu temporis pern.cies ulla inferatur, loculi.
Z m iMmana' recipiendis Scripturis, et Codicibus apta, secundum instru-
d J n ,' !i " IUS subiicietulara' disponantur, et diligenter clausa custo-
J n i, , Chiva' et TabuIaria ohm erccta, iidem Praelati pro sua
iSoralSf™'11* StatUm Sedu,° reco^oscant, illorum aptae capacitati,
<t disnosit ' 'UX S,,pradlcta,n instructioncm, ut quoad fieri potest, structura,
ouhiirL omn,um Archivorum sit uniformis, intra sex menses post harum
PUblicatronem, provistiri.
^Iesiari?m rT terminus sex mensium iniungitur quibuscumque Capitulis
P""um ut 1 ,hedralium> e< Collegiatarum, tam insigniurn, quam non insi-
iKqua L °CUm °PPorf"num, iuxta modum iam indicatum disponant in
custodiant0"0 Cathedra,is vel collepatae Ecclesiac, ubi commode serventur.
^°rsum v ^ 8cnPturae' 'ura> et status corumdem capitulorum respicicntes.
^iremEcT0 ^"13"11"1 habcatur Pro scripturis, ad iura, et statum parti-
51 archiva e CS,.aruin cathedraliurn, collegiatarum attinentibus. Volumus enim,
^'atarum Cap',ulorum. ab '"'s, quae sunt Ecclcsiarum cathedralium, et col-
^ne cuiu °r,1,,,no dl'sb'nguantur; ideoque in prospectu, et facie sive anteriori
^hivurn SCUmciue archivi sive armari. extcrius scribatur cuiusnam sit illud
' an scilicet Ecclcsiae, an vero capiluli.
***fU nostri, 1 mtrt 1571. • BulL Rom., lom. 4r III, p. 151.
63S
Rotnani Pontificcs
3
§ 4. Haec observanda etiam praecipirnuT^ "
ve i Superiore regulari cuiuscumqu ordj 1 J' qU0C»'n<>Ue Abba.e Pri
a -s Iesu, vel cuiuscumque insfitufl tZll^T^^^^
taiis Beati ioannis Hie^olvm,W L*> T Spec,a,i no,a %>l nerl!
constitutione Archivi L Toco 2 2?* ^ ^««"^SS^
Domus, Monasterii seu oZn^ rdemm qU° SUpra' c. ™
curentAbbatissae vel Priorissae etW - °mn,"no executi°"i Z ZT
««m, et Sacrarum VhtfnuT^
vatoria appellantur, q*eque ne &** "®*«^c
Suniiiter haec *tol3L£^
v.s observetur ab Ecclesiis receptiti.s Co L d'S' Ct CUstodie» disArS
pegationibus, tkniimiSSSmfSZ^ ****** Con^t
locis piis cuiuscumque generis eV a!Z? ' m°ntibus »
nistratione rectorurn? mfnisTo * m "t^
«uorum existenfibus. °tt,c,alium temporaneorum, sive pepe.
r^p^ Episcopi-
Hnt, et clauserint ve| «C22iS^5K» Ut„SUpra' P°StQuam «*»
omn, diiigenfia, et solfcimdiue ^S^Z^S^^^^^01^
cendum, et cum brevi sinllmm ■ , Cataloeum> et inventarium Z
summario describendum curen 1 P '"T Syn°pSi' et ,emmak «>
et inventarium a Notario seu An^, PVCt °rdinarii eumdem Catalogn*
aut, eo impedito, ab Z p son,Zl ^ ^ EpiSC0,5a,is vel
se ipsis seu Vicario GcnerTl 7Z l'v ™ SUDstitue»da. confici curcntcona
eatalogus, et inventarium ab eSdemN?0"8 30 '"'"^6"1 substituenda'i<^
subscribatur. Catalogus vero in ttn i T'° Cance,,ari° sfngulfa p*ft
accurate, et sedulo recojove ? °perls 3 Prae,at0' pos,QUam ip*
"terque a Notario «SS;np,,u paginas ^"ter conscriplas, fide-
«aratas, subscribatur ,nan""fno.ProPnae Curiae, vel a persona ei subsiilutt,
erigatur. et mventarium S,™'8 * ^ EP'*°Pa,ibn* ArcWvun,, utsuprv
sive Ordinario el.VendnJ P Um PCr pub,icum Notarium, ab Episcopo
ordinariae, conficiatur coram v S,t Canccl,arius Curiae Episcopalis *
a praedictis Ordinariis JZ ) '^T nera,i aut alia Persona Ecclesias(icl
ad horum benenlaei tlL ♦ Stlt,,enda' et corai» uno ex deputatis SemM
eidem confectioni h2, et'am a,ternis vicibus, cum subscriptione illius, qui
§ 6 Catal "ucnucr't, ut supra.
dralium,' et' CoEih i,,VCntarlum Archivi capitulorum Ecclesiarum Cathc-
eligendum, conficiatur r Arc,,ivistam. u* inferius dicetur, a capitulo
cathedralis, et colleriat duo°us Canonicis antiquioribus, et perilioribo,
vi'"us. Invcntarium h,mle,,e0t°^dine Ct sllbscriptione, quam supra memora-
Collegiatarurn dfsfincH u V Cata,0P« Archivi Ecclesiarum Cathedralium,
scopo sive Ordinario * ''V° ^P1*"". I«r hominem a proprio Ep:
siastica, ab ipsis n„, pu.!atum' coram Vicario Oenerali vel Persona &df
Ecclesiae athcdralfav,a!r"S.,e,lffenda* necnon coram Canonico antiquiore
conficiatur, ut 8UnPa , C°lleg,atae, appositis subscriptionibus eorumder
Monasteriorum L Vr *' et Cata,0*i Scripturarum, quae in Archi«*
' 'OCOrUm ^arium servantur, eodem, quem ^
diximu.s
Romani Poniifices
639
ordine conficiantur pcr Archivistam regularem ipsius Monaslerii seu Con-
mfm ut i»fcriliS' eligcndum, et coram Abbate vel Supcriore Monasterii, et
j„iiquiorc ex Monachis regularibus Monasterii vel Conventus: qui quidem
Abbas vel Supcrior suani subscriptioncm apponere debeant.
§ 8. In Ecclesiis Conventualibus seu receptitiis, Collegiis, et Seminariis,
sforsum a Seminariis Episcopalibus, ut supra, memoratis, in convictibus,
Congrepriionibus, Confraternitatibus, Hospitalibus, montibus pieUtis, aliisque
locispiis, ut supra, inventarium, et catalogus coram primo Officiali et Came-
nrio cum eorum subscriptione per Archivistam, si ibi erit, alias per virum
idoneum, ab administratoribus eorumdem locorum deputatum conficietur.
§9. Huiusmodi inventarii, et catalogi, sic, ut diximus, confecti, duo exem-
plaria inter se prorsus similia conficiantur, quorum unum in Archivo ipso
Episcopali ser\'etur, alterum apud Praelatum Dioecesis, ut supra, antiquiorem
Cmonicum Qthedralis vel Collegiatae, Abbatem vel Superiorem Monasterii
aut Conventus, Abbatissam vel Priorissam, aut Superiorem Monasterii monia-
lium, et Conservatorii, Rectorem, vel primum Officialem locorum piorum
respective, ut supra, ita tamen, ut perfuncti suo munere, successoribus illud
Iradanl. ^:*.
§ 10. Eadem Archiva duabus clavibus, et seris inter se diversis aperian-
| hr; quarum una, quoad Archiva Episcopalia sive Ordinariorum, a Praelato
sive Ordmano servabitur; altera Cancellario seu Notario Curiae Episcopalis,
vel Ordinanae. Archivi autem Seminariorum Episcopalium una clavis ab Epi-
scopo sive Ordmario, altera ab Archivi praefecto, pcr Episcopum sive Ordi-
nanum eligendo, cum consilio deputatorum eorumdem Seminariorum, custo-
«tatur. Archivi capituli Ecclesiae Cathedralis vel Collegiatae unam clavim
eiusdem Archivi Praefectus servabit, aliam Canonicus antiquior.
& 12. Quotannis mense ianuarii inventario sive Catalogo Scripturarum
' ae scnpturae adiungantur, quae anno praecedenti confectae vel alias negle-
ctae fuerunt
Arrh" !7' Prae,ati' sive utriusque sexus Superiores suae Ecclesiae scripturas
rcnivo mferendas curent, secundum instructionem inferius recitandam.
veri t d I rdmarii Priu«IUam inventarium Archivi sui concinnandum cura-
«lispersas m<VXintii CMartas scripturnsque usurpatas, alio distractas, atque
necess." Praesertim, sede vacante, contingere solet; et quaccumque
«I ub/"! a.remedia adhibcantur, ut eaedcm scripturae Archivo restituantur,
lium i'd • manIfe8tetur« Qui non sunt Ordinarii, coram Ordinariis, auxi-
u icianum praestantibus, agant pro scripturarum recuperationc, inque
n'V"m suum translatione.
''cultate MX arC,liVIS n°n liceat effcrre scripturas sine Praelati vcl Superioris
'«endi qKI ^ exscriDe,u'i' easdemque post triduum in suum locum resti-
'yngranl ' SynKraPha feceptionis, triduano tcmpore limitata, reponatur. Hanc
todem 3m. scriPturas recipiens, sua manu in codice ad hoc retinendo in
'"Ption'»1 V0' Subscribat: Ordinariis tamen locorum reservata facultalc pro-
§ 23's ,e,»Poris, quac moderate concedatur.
'olumus Processus quacumque occasione postulante facile inveniendos,
• u' Notarii, Tahelliones, et Actuarii unius mensis spatio ab expedi-
640
Romani Pontifices
tione causarum, Archivistac eosdem nrZL "
Ct quamcumque rem continenta IX quoscumque, cri^T^
neantur, per eum in k^S^^T^ VeI tempoS^***
tario scripturarum ^Zm^^f ^o.:^^**?
«onis officii, et futurae ad d nh. , SUb poena tanse^J1" ilN*
hac Constifutione sancitas Jh° * T$SB in,labi'itatis, prLfer " *
contigerit, ,n- succes~ et Wui^cJ^
«nde confectum, exhibeant; X ^ -"'^"^ PCr pub,icu*do u?^
scripturis dA
«sjSE s&; sasc c;rrr 1 -
secundum iamdictam iLructio fm^rn Sl"*"1 dlfficiH,tt est 2*2
nan. m suis visitationibus pro Tuo SS, . COnstituere. volumus, ut 0 7
conservationi provideant, eeCf onem tl* P?denfla ^
Praescribentes, quas rei iptfores fo ™ ^ ^6™*5' «U*
Rom., tom. 12, p. 221-225J.'
294.
xm. cons, £cc/e^ ^ im iw
Militantis Ecclesiae mrfmi ■
Praesidentes, ea, quae exSm,™?'"» imParibus «ivina disposita
nim nostrorum providentia nri «omanorum Pontificum Praedecesso-
«Nfctfe, al.aque multiplic .^1 'gTm Con^tionum Regularium anti-
m,nus prudenter, quaFm ,e ,n Ecc,esia Dei fulgentium favorem non
a<que inviolata pcrsistant n°era,,ter .ema»asse noscuntur, ut firma semper,
nob.spetitur libenter^MtebilfmM munimini* nostri PMesidio, com M i
RegulareTcon^re^inn'* T. P'"US PP' V P^edecessor nostcr Cano-
locorum existentes in d™° ~ teranen' Ordinis S. Auguslini ubicunique
sta«m Clerum Sccularem ' ' Ct a,iis actibus Pub'icis' vel Prfv,ft
Praecedebant, dum _ " «emptum subsequi, dum ipsi subsequendo
debere declaravit, e| ali« 1*° Praccedebant, lllum immediatc sequi
cessoris literis desuper 8 Prout uberius cpntfnetur (n eiusdcm Pii Prarfe-
r § 2- Pius Eplscopus Serv, ^1""8' tenoris- aui vide,i"''
Ct"" ex Ordinum, ctc. ^rvorum Dei. Ad perpetuam rei ...emoriam.
Canonicua Regularis £l (US W,Ua AJexander Maximilianus Ktf**»
*anctorum Civitatis Oiom,, Drofess,,s- ac Praepositus Conventus omniurn
lCn- eiusdem Congregationis Lateranen. nob*
Romani Ponlifices
641
nuper cxponi fecit, licet praefatae Pii Praedecessoris literae in plena ac viridi
observanlia reperiantur, nihilominus nonnulli Canonici Regulares Ordinis
Praemonsiraten. In eadem Civitate, vel Dioecesl Olomucen. conslstentes sub
oblentu, quod praedictae literae subinde auctoritate Apostolica confirmatae
doii fuerint, ipsi Alexandro Maximiliano praecedentiam in processionibus, et
aliis aclibus de facto praeripere, ac disputare nitantur, dictus vero Alexander
Miximilianus, easdem literas, quo firmius subsistant, ac remoto quocumque
pnctextu huiusmodi, serventur exactius, Apostolicae confirmat.onis nostrae
robore communiri summopere desideret.
§ 6. Nos specialem eidem Alexandro Maximiliano gratiam facere volentes,
eumque a quibusvis excommunicationis, suspensionis, et interdicti, aliisque
Ecclesiasticis sententiis, censuris, et poenis a lure, vel ab homine quavis occa-
sione, vel causa latis, si quibus quomodolibct innodatus existit, ad effectum
praesenlium dumtaxat consequendum harum serie absolventes, et absolutum
fore censentcs, supplicationibus eius nomine nobis super hoc humiliter por-
redis inclinati, praeinsertas Pii Praedecessoris literas cum omnibus.et singulis
in eis contentis, auctoritate Apostolica tenore praesentium confirmamus, et
approbamus, ac innovamus, illisque inviolabilis Apostolicae firmitatis robur
adiicimus.
§ 7. Decernentes, etc.
|Bull. Rom., tom. 12, p. 230-2321.
295.
Clemens XII, const. Pastorale officium, io ian. 1731.
p«toraIe officium, quo Dominici Gregis regimini per ineffabilem Divinae
wnttans abundantiam, nullo licet meritorum nostrorum suffragio, pracside-
CXIg ' ut lnter ^ravissimas multiplicesque Apostolicae servitutis curas,
V us ass.due prcmimur, ad ea, quae Sacrum Venerabilium Fratrum nostro-
knat Cardinalium Collegium, Sedis B. Petri et universae Ecclesiae
um amplissimum spectant, rite ac rectc constituenda atque ordinanda
Pecu,lan 8t"dl0, advigilemus.
Wdec' Pudum siqi"'dem fel. rec. Paulus PP. IV Praedecessor Noster, pro-
ludinis0" anS' eosdcm S. R. E. Cardinales in partem Apostolicac solici-
*I«EcJ°| Ut.pro temPore existenti Romano Pontifici in ipsius univer-
Je Part administratione assistant, isque eorum consilio agenda disponat,
ni,, em.nraeciPuam Sacri Corporis, ct membra ipsius Romani Pontiiicis
^Sotio SlmtI,(?ue attendens, dlcti Collegii Cardinalium Dccanum singulari
finuaqurUm Sar|ctae Sedis notitia ac peritia, quae absque diutina con-
lere- 1 V»" ^omana Curia residcntia vix haberi potest, praeditum esse opor-
in c0r,s , SUper his cum tunc cxistentibus eiusdem S. R. E. Cardinalibus
nfmi Sls rio SU0 secrcto, matura delibcratione de illorum consilio, et una-
perpetli?ensu sancivit, quod Decanatus praedicti Sacri Collegii de caetero
ls ntturls temporibus nonnisi ad Episcopum Cardinalcm antiquio-
642
Romani Pontiflces
rem in Curia praesenfem, aut eTT^ . *~ —
per Romanum Pontificcm , Publica abscnn»,,, .
*«t««one ipsius Pauu^
«Wtochno Kalcndas SeptembrisTn H* T° Incarnation, TdTV^
confinctur.' P mbru Pont'f'catus sui anno priL 5nkae '*
§ 2. Cumque postmod„m u U' ub*i»
Cathcdralibus Ecdes^ S, h T" * adn,inistrationen *„n ™
«* sui Cardina," Sgj* ^ <^C%Z*£««
retinercnt, rec mPm rV c°nsueverunt, ex cnn J q bus f»
quaeshonis 1^ C'emens Pp- XI PraeJeceU° ?« Aposlofa
Curiae Prada t s dn, " V°'ebat' d'*ussionem cTZi^ n°S,er *
mmmm
* Curia Episcopis Ca^nalib^0m;f,CatUS SU«' ann0 primo-
Pohtanas seu Cathedrales Ecclcsh 'bUS ant,QU'oribus. dummodo apudMetr,
*»nal,ter rcsideant, in as^cu&,.?T admlni^«onem obLnl, p»
pecananjn, huiusmodi ipso 0Ue e,usdem Decanatus nullatenus obesse^
«ntiquionbus absentibus et a 5 , ? " Praedictfo Episcopis Cardinalibm
*• actu residentibus, slatucT 35 MetroP0,itanas seu Cathedrales Eccle-
"8 praefatis, qilarum UCre tunc opportunum duxerit, prout ineiusiik
fionfa tenores, praesentib ,s fUpradictae &U« Praedecessoris CMfc
'"sertis haberi volumus SuK P Cne et suf««"enter expressis, etadverbun,
§ 4- Nos tamen ad , am con«netun 2
sa"ctio niti dignoscitur nZT** quibus "emorata Pauli Praedecessori*
ms «ntuitum, ahisque T, ",omenta, nostrae dirigentescons.dcr.ilio
«OUS, adducti, pos< deliber J rat,onabi,ibus «usis animum nostrurn mom
Wabilibus Fra.ribus nos tSfV^ ,Uper praC'"issis CUm P'* *
u"'gentem, de eorum con«? , E" Praedictae Cardinalibus liabuimus
ac «'atura deflberatione noatri a° etiam Mof" Proprio, et cx certa scienfo
r's, dequc Apostolicae potestatis plcnihidiw,
' Cf. N. 69.
'Cf-N. 2$?, * •* T.L
Romani Pontifices
643
hac nostra perpetuo valitura Constitutione illam Pauli Pracdecessoris con-
firmantes ac innovantes, dccernimus et mandamus, ut deinceps quotiescum-
qoe Decanatus praedictus quomodolibet vacaverit, ipso lure in eumdem Deca-
mtura succedat Episcopus Cardinalis antiquior, qui tempore illius vacationis
in dicta Curia praesens sit, vel qui ex causa publica, et Romani Pontificis
dcslinatione dumtaxat, non tamen ratione, seu ex causa rcsidentiae in Me
tropolitana seu Cathedrali Ecclesia, cuius regimen et administrationem ex
Indulto Apostohco retineat, ab eadem Curia tunc temporis absens repe-
riatur.
§ 5. Quod vero attinet ad alteram controversiam, alfas circa ipsum Deca-
natum excitatam: Num scilicet in eius assecutione Cardinalis anterior in
ordine Ep.scopah, sed posterior in Cardinalatu, praefcrendus esset Cardinali
poslenon in ordme Episcopali, sed anteriori in Cardinalatu? Declarationem
1 Benedicio Praedecessore in Jiteris suis praefatis desuper editam tenore
praesentium approbantes, pro maiori illius firmitate ac potiori cautela ite
nim statuimus, antiqnitatem inter Episcopos Cardinales in dicta Curia orae-"
«ntes non esse metiendam sive ducendam a tempore suae promotionis ad
«btl T s a tempore eorum ingressus m ordinem Epfsc°-
palcm it ut Decanatus e.usdem Sacri Collegii ad antiquiorem in ordinc Eni-
Kopal., tamets. posteriorem in Cardinalatu, pervcnire debeat, et qui priu
t tT„nfnSSeX,ECC'eSiiS Suburoicariis P-efectus fuerit, praeferatu' n
rjssrStS^ a,teri' qui ante imm ad ardina,a,us ^
kltV^L rnC''mUS' 3tqUe dec,aramus- "°" nisi a Cardinalibus, qui
«a«,ed^?P^P^n<eS tempore ipso vaca(ionis a,icuius ex dictis
m!STl£^ SrbUrbiCariis' Pr0 «tu,° Cardinalatus assignari
*n Ron ani ?„n,T CUr'a absentes simi,iter ex causa publica, et destina-
m TcoSm aUtUm' "0n ^ " Causa aPud a,iaru
^sT^r^ ^' Ut Praeferlur' °Ptari P°sse Cathcdralem Eccle-
^jr? s,c vacantem; nec cardina,es ab ''psa c,,ria absentes.
per plm ■ , °aSU SUperius exPresso, ad optionem eiusmodi, etiam
fore- revocTnl " ,C°dem C°"effio ^««ter deputatum, admittendos
quaelibet Inrlnif Pr°!n . et cassantes. ''rritaque prorsus et inania decementes
P» Procurato •'" Ecc,csias Suburbicarias praefatas in absentia, ac
Ealcsiam R^'"' ^ 3,'a Quacumquc causa, etiam residentiae apud alteram
^ncessa , ornan,s pontificibus Praedecessoribus Nosfris hactenus forsan
Posuasum si?^ " "°"dum sint executioni demandata. Licctque Nobis
defn Suburbi UCCCSSOre^ Nostros, eiusmodi Indulta, quae non modico eis-
H nilnim "^1'5 ii8i earumque Dioecesibus inferre possent detrimcn-
abstincre inte Conccssuros' sicilti Nos ipsi ab eorum concessione omnino
l^ndociin mu8; nlhllOmlnus si quae contra hanc nostram dispositionem
censerf dcbquc et qual'tercumque tribui contigcrit, illa subreptitic obtenta
P°sse iti.i Te' """'que propterea, perinde ac si non cmanasscnt, sulfraiMri
g'? uem statuimus.
P»copali yTV' JUando evenerit Cardinales, Patriarchali, Primatiali, Archie-
e ^athednU Ecclesfae praefectos, in dicta Curia ex legitima
644
Rotnani Pontifices
2
7=
ac Romni p„n„Hcil pro ^ tS„^"bUr"iCariis S£j
advcrtereeldclibcrarc.dum-.lL. e1x':',,-nlls. Partcs eruni ,„ ''"«^
ad ef,ec(um A^^^i^WSSflfi^
«o„em alterius EcciesiL cuiTf ^ "^^-KS?. *» £
*| I*. adcopr^:' , P^T"U * '» 53?5?£
dcrc, suuraque minfsterfum recte iZZ 'em-,cur»'" uWqueeomZX *
P tere optandi aliam ex sex g^*' *W more faculta(em m
n taale incommodum afferre posse Orl I ' Ver° 81 frequenter fiat, spi-
mu entur volumus, ut imposterum Srf ?* qUOnm Pastores * «E
! 5? EpiSconatum ascend unam ' 30 °rdine Presb>'^™
«» obtmucrint, deinceps ad alian nnS- Praed''CtiS Ecc,esiis Suburfe
bante semel tantum tr.nsire ' 0 ifn ' f ,miS8a» ac Romano Pontifice apprc-
fecuimte optand. a -«en illis semper atque L
banbus gaudet praerogativ rT° J" T' &C,e8fa,n °Stien" Quae
Praeest, Pontificem MaximU£ ",a' °-uod Cardinalis, quTe,
§ 9 D ' '° etiam adhiWtp« COnsecn!re
S. ISSbS^^ °.uin Venerabi.es Fratres nosin
rum, omnibns IncumbenHs sih °' 7 Cathedralium Ecclesiarum praefat,-
«nnt, idemque post|lac de *™ munen8 P««bus cumulate hac.cnus safefe-
cieuhir, Nobis merito noIlL?' neCn0n a,iis' °-ui eiusmodi Ecclesife praeft
ouae nunquam in hoc nimiT Pr° n0Stra ^™" Pastorali soliciludine,
<lux.mus, feneri ipsos efiZIi i J?0*** ad eorum memoriam revocanduiu
commorentur, Ecclesias et n d,cta Curia- ut Romano assistant Pontfc
"um et Decretorum ConcilH t-T" SU3S ad Praescriptum Sacrorum Cano
,mPedif fuerint, per SlZ \, ldentl"m"'2 visitare per ipsos, aut sl legitime
Probum,et ad id idoneunTv '"" in Spiritualibus Generalem, aliumve
«frunjdem Ecclesiarum et n "' Ecc,esiasticum ; necnon relationem sWw
Constitutionem similis Z, ,0ecesum' quibus praesunt, ipsi Pontifici. itn*
,nc,P Romanus P0nUfaZ'r f i £*1 V Praedeccssoris quoque nos.ri, qu
«-xhibere, ac caetera, quae ad Episcopale offi-
Romani Pontifices
645
dum pertinent, diligenter praesfare. Qua sane in re maxime decet eos p-o
sublimi, quem in Ecclesia Dei tenent, honoris et Dign.tft<i gradu, aiii3 omni-
bus Anlistitibus excmplo, quod ii seqUentUr, prael: i
§ 10. Decernentes, etc.
[Bull. Rom., tom. 13, p. 162-164J.
296.
Clemens XII, litt. ap. Compertam, 24 aug. 1 734. 1
Compertum, exploratumque Vobis esse non ambigimus, CaroJum Tho-
mam bon. mem. tunc Patriarcham Antiochenum cum potestate Le^ati a
lafere Apostolicum Commissarium et Visitatorem, deinde huius S R E*Car
dinalem de Tournon, a Praedecessore nostro fel. rec. Clemcnte XI ad Sinas'
inno 1702 missum, ubi primum ad Arcem Pudicherii appulit, ut eravibus
et urgentibus Missionum in Regnis Madurensi, Mayssurensi, et Carnatensi
«lubemme d.ngendarum necessitafibus opportune prospiceret, condidisse
d1e 23menS.s luml anm 1704, Decreta nonnulla, quae die 8 mensis
ejusdem anm promulgav, t. Cum autem a|iquot ex Venerabilibns Fratribus,
e. DHechs F.Ins, Ep.scop.s, et sacris indiarum Orientalium Operariis qu
usdam m usdem Decretis contentis miuime acquiescentes, reclan a sen
bdatus Praedecessor noster Clemens XI Litteris in forma Bre^i d Ep !
«opum Mehapurensem die 17 mensis Septembris anni 1712 datis^eorumdem
ZZZ^^f °bSerVantiam tamdiu W*Wt « — "
aonec Apostohca haec Sedes causae momentis fideiiter relatis et accunitiu,
s^SuSV ,ustitiae magis c°nsentancas. iississ;
to^^l^.^*?1"" SUaC Vi3S' aC rati°u-'niret. Bene-
KSTed^tionih ^6"1 Praedecessor no^ter provide Clementis XI
mii Decr ta ronf DeCembr,S ann' 1727 dati^3 memorata Cardinalis Tour-
ZSShS^T^ robore simi,iter munivit- Nos ver°- p,an«
m Z IHI SUmm,S Pontifici,ins i" A:,ostoIica servitute successimus,
^iSSff&r^ ut Sacrosan:ta ,esu chris,i ndcs amp,ius
'ncrementis et ° °mm °PC curcmus- ut si oua forte magnis eiusdcm
«ndante) penitii Pr°Pfagat,on' occurrant impcdi.nenta, (Deo votis nostris obse-
«focumenla Tl .auferantur- ,tao.ue postquam necessaria, etccrtiora habuimus
E. Carl 1 g0rum' ac Praesertim Ver.erabilium Fratrum nostrorum
^quisitorum sTff " PCr universam Christianam Rempublicam Generalium
Cardinales conll exa-uisivi,,,us. quaeque iidcm Venerabiles Fratres nostri
nnrmanda, aut moderanda, vel dclaranda, atqiie in nonniillis
"* ^e5ra^,S|FhiWb,^ *C dilectis Filiis' EP'sc°Pis. et Apostolicis Missio-
' Non sin? I ar"m Oricntaliuni, Madurcnsi, Mayssurensi, et Camatensi.
' A<i attres ™»# ~ Ius ponlif- de Pr°P- Fid,:' Pars vo'- P- 2°°. 297.
nostras. - Cf. Ius Ponlif. de Prop. hide. pars I, vol. VII, p. 113.
remittenda Nobis consulere decreverunt *v ~ ^
Plene vos dignoscetis. ""**' « Sequentibus Dubiis jT^
« lunii 1704, proposita ;„ r- Cardinalis, editi pJr ? °Un,c,J
«dissimis DD S R F r, v ,1 nervam» coram EminenLim • ha^
==«s233gS*5^S
,rjUe SCXUS' Ct COnd,t,°nis, S t * ^ QUam Adul Jcui
* idh bea"tur, et signanter Sa liva ll "» ?*c^enta«>. sed omnia p^
22*5? Cath0,ica *** iSeptt' e nhnSUff,ati0' QUae ex A|»2
* mon,w Divinae erga nos boniEL/ rCC°ndHa in iis Caerc-
•*«; Decreto Sanctae, et 3CS£i^.p cte; et 'nViolabiliicr^
« 'acto, • ob diversas rationes, e c nSn L 22? de anno 1656 P« **
EM,NENTISSIMI D.XERUNT c Conf/r I 13S' ^ °bsta<*te '•
«Cardinalis de T^nS^SSS^^ Decretain Em,«««*
* Regnorum Madurensis, MaySsure „ f ""A Sanctissimo» °uod Missionaria
« cedat ad Decennium dSl 11 Carnatensls Dispensationen, co,
< * occulte utendi insuSSs ^l^ CO,hflone Baptismi
« qu.bus gravis et pr0porl 0nn^U8' " Cas,bus tamen particularibus, d in
« M.ss,onariorum oneratur dummn C taS "^' SUper °ua conscienfc
« et anhelitnm, tamquan matel? ,a°°rent errore habendi
« Pro Sacramentalibus Caerpl Incptain' Vel ?ncapaceni ad inserv.end.in,
«' Baptismi. Eisque Missiona Baptismo- utpote omnino incapac*
« que omnes possibiles dS/JS^ <,Cbitam mstrucllonem, «li»
«et maufflationc amovea f I !f adh,bcant» ut avers'° Populorum a salira,
« Sanctam Sedem fatra f»m! r! ,nstruct,°ne, aliisque diligentiis adhibms
' 'nsuper monents SXjSr"? Cert''°rent >
« rendi ad S. Scdem »m lr ,ss,onanos super gravi negligentia non recur-
« s,sse Episcopos conccdenrln > fa°U,tate di*Pensandl, et <™'e * «*
« stolica Sede ». ,ccdendo hulusmodi Dispcnsationem, inconsulta Apo-
SECUNDUM DUDIUM A
tn ea parte, quae est et auo^odo dictum Dccrctum sit aeqaenia*
« bilem Ecclesiae consuetnT " Uquentis' « Iteni praecipimus, ut iuxta lauda-
« nomcn alicuius Sanrt; f m"1' SCmper 'mponatur Baptizando a Baptiante
* dictis Nominibus \L\1 Martvro,0gio Romano descripti, ornnino inter-
•ooiorum, vel falsae Religionis Poenitcntium,
' D'e 23 mart .n r „
CO"eC,anea S- C de Prop. Fide, vol. I, n. 126.
Ronuini Pontifices
647
, Gentiles utuntur, et Neophiti hactenus appellari consueverunt, antequam
i per Baptismum essent Divinae Oratiae renati >.
Diinentissimi dixerunt. c Moderandum esse Decretum, deleto verbo
< Praecipknas ; cum clausula: Curent quantum fierl potest; firma remanente
«Interdictione, quoad nomina Idolorum, et falsae Religionis Poenitentium ».
Fcria 4 die 22 Aprilis 1733.
Tertium DuniuM. An, et quomodo dictum Decretum sit exequendam in
aparte, quae est tenoris sequen/is. « Nec Parochis, seu Missionariis sub
. quovis praetextu liceat SS. Crucis, Sanctorum, et rerum sacrarum nomina
< per translata immutare, nec ea alio Idiomate explicare, nisi Latino, vel
, allem lndico, quatenus voces Indicae Regionis, latinae signiiicationi liqiiido
«et adamussim respondeant >.
Eminentissimi dixerunt. « Quod servetur Decretum Eminentissimi de
, Tournon, et declaretur, non habere locum in vocibus, et nominibus iam
« ab Inst.tut.one Missionis communiter receptis, quae tamen per hanc decla-
< rationem nec approbantur, neque reprobantur >.
Quartum dubium. An, et quomodo dictum Decretum sit cxeqaendum in
taparte, quae est tenoris sequentis. « Et quia audivimus, Baptismum Infan-
. imm ex Christianis Parentibus ortorum, eorumdem incuria, saepe saepius
<dm protrahi, non sine maximo dictorum Infantium salutis discrimine, mo-
«nemus Evangelicos Operarios, ut sacrorum Canonum memores, terminum
• breviorem, quam fieri possit, attentis circumstantiis, Oenitoribus praefi-
ItlrTj COnScientiani e°rum onerantes, nlsj filios intra praefixum
« lempus ad Ecclesiam deferant Sacro Fonte abluendos >.
Evunentissimi dixerunt. « Servandum esse Decretum Eminentissimi Car-
«dinalis de Tournon >.
Quintum dubium. An, et qaomodo praedictum Decretam sit exeqaendam
• Revionk' -/T xat ten°ris se^uentis- «Praeterea cum moris huiusmodi
•riori aet » ° tnfantes sex vel sePtcm annorum, interdum ctiam in tene-
,M*J.a Genitorum consensu, matrimonium indissolubile de prae-
•Uxori ii P°r irnpos,t,onem Taly, seu aureae Tesserae Nuptialis
monia C° pensihs'* Missionariis mandamus, ne huiusmodi irrita matri-
' hitare s" ♦ hr,st,anos f,eri Permittant, nec Sponsos sic coniunctos coha-
•h faciem^F i ° con,pIc,a ,cK'<'ma aetatc, et explorato eorum consensu,
m tcclesiae, iuxta formam a Sac. Concilio Tridentino praescriptam,
% et canonicum Matrimonium coutraxerint >.
' Toum'on^TISS,MI D,XERUNT- « Exequendum esse decretum Eminentissimi de
1 n'is a S ' ^c™ dec,arat,one tamen, servandam esse formam pro Matrimo-
dicti C aC*.1„.nc,ho Tridentino praescriptam in locis, in quibus Dccrctum
"npost0" " 'n °ap* pri,no sess* 24 de Rcform- Matrim. publicatum est, et
tiOnariic pUbncabitur' ncque cius observantia sit impossibilis; et Mis-
PirHiim Hf?1, quar,tu'n fieri potest, ut in omnibus locis Missionum illarum
u"' d.ctum Concilii Decretum publicetur >.
64S
a
B
/?<w<w/ Pontifices
Kria 4 die 13 MhU 1733.
« Reiigionis Sectatores TaTv ' rf \ qUOn,ani aPud PeritS ^'^
« Plenque dicfum Taly append U pS' V"*60 succo delinitu,
* merum, et unctionem 1 ' proh,bemus etiam dictorum filorum £
<To£~' D,XERUNT' <Servand,,m esse Decre,um
«harum Regionum < Cae remomae etiam Nuptiales iuxca
«tutius remedium aptari non Lc ' tar,faaue superstitione maculauc.ui
: undique uoxia Genfilihtis hZ J qUam CaS 0n,n,'no «'nterdicendo, m
« «osis expurgare. At vero ut f Ji ■ • Ct difficil,imum *
eas a supersti^
< commodo, quantum Reri nnl. ! Conversio"um viae, et Neophilorun
< et praecinne Missionum ai35.iL mduiecamus, MfssM
adhibitis dili-
iituuum r^iinr, i moniis expun-
e« Gentilium superstitionem h 1 ' qUod Chrisfia"arn pietatem offenM
< vmus ian, statutas fn hac , eat' et siffnanter, praeter eas, quas audi-
ramua arboris Aresdomara * ab iisdem Missionariis rcformationes.
« mimis ac cibi praescriDta ° ?.mn,no aufcratur, ferculorum numerus, non
« ad tolienda nialeficia n'n'H * Variefur: circuii super caput sponsorun.
« Vasis ibidcm adhiberi so lif Ct qU°d de fercu,is dixirm,s' dc ,ufeB
Eminentissimi dixerunt « n°b,S d|cfum' et Prohibitum inlelligaliir..
* dinalis de Tournon >. * bervandum esse Decretum Eminentissimi Car-
m Feria 4 dk 22 lulii 1733
NONUM DUBIUM An
e- fuae est tenoris 'slJ"^0 dict"m Decrelam sit exequcndam in H
dictus Cocco,*
temere ducunt,
"°n pubhcc 'UZ 1NUpt'iS reiiciatur, vel saltem, si ilium con*
ucc, sed secreto, et exfra solemnilatem aperiafur ab
Romani Pontifices
,|js, qui Evangelica lucc edocti, ab huiusmodi auspiciorum deliramento sunt
f immunes ».
E.MiN£NTissiMi dixerunt. Dilata.
Decimum dubium. An, et quomodo dictum Decretum sit exeqaendum in
tapjrtc, quae est tenoris sequentis. « Nullus rite, et sufficienter dispositus
.arccatura Sacramcnto Poenitentiae, et signanter Mulieres menstruali morbo
daborantes, non attentis dicbus purificationis iuxta morem Gentilium- cum
« haec Sacramentalis vera Animae purificatio, et non alia, sit attendenda a
< Chrislifidelibus, eorumque Pastoribus, quibus praeterea non liceat nec
« per seipsos, nec per Catechistas, nec per alios quoscumque, dictis Mulie
< ribus prohibere accessum ad Ecclesiam, vel ad Confessarium, durante dicta
< infirmitate, et dictae purificationis tempore ».
Em.nent.ssim. d.xerunt. « Servandum esse Decretum Eminentissimi Car-
« dinalis de Tournon ».
Undecimum dub.um. An, et quomodo exequendum sit diclum Decretum
» * parte, quae est tenoris sequentis. « Dedecet etiam Christianae Virginis
. oneslal. pnma vice d.cto morbo laborantis, illum Cognatis, Vicinis
■ Am.c.s notum acere, et inverecunde publicare, iisque Ethnicorum more
«dntu m eius domum collectis, super re tam sordida festum instituere
.Quocirca huiusmodi solemnitates et ritus Orthodoxis Pue.lis inte" mu '
^^l^m^m^ Ut DOn S0,um eas- vemrn eham
Oen. tores moneant quam dissona sit virginei pudoris legibus eiusmodi
t^uTZT0' qU3e ^ Genti,iUm imDUdenfi3 videtuMnducta uTita
UWactata Puellarum verecundia, eas effrenate ad Iibidinem provocare
ttateSS11 D7TT- ' Quod CUrenf MissiO"arii abolere festum sub
- MCnStruf' sed sub tituio Nuptiarum tantum permittant
Feria 4 die 9 Septcmbris 1733.
An, TqZcT, IT JTaiUr\ta d'"e 22 rUl" Pr°P°sif^. sed "on resolutum:
<«oris sZll Pra?'ic,r Sit exequendum in ea parte, quae est
«peritaHs Ji ! uc(lls efiam vulgo dfctus Cocco, ex cuius fractione pro-
« Chrisihnorn "1^0rf!!,,ll ausP''cia Gentiles temerc ducunt, vel omnino a
'Publice sed m,Pt"S reiiciafur' vci sa,tem- si i"1"" comedere velint, non
•'"fe edocti ShC,r0t0* Ct CXtra so|emnitatem aperiatur ab iis, qui Evangelica
Eminentis USmodi auspiciorum deliramento sunt immunes ».
*:**nl C^Sm,!01?t*um' « Servandum esse Decretum praedicti Eminen-
Decim S Tour"0" »•
Bsslmt Card !ECUNDUM dud>um. An, et quomodo Decretum praedicti Eminen-
(k t Ferrc n ' U rnon sit ^'fcndum in ca parte, quae est tenoris sequen-
,ru,n salute , "0" .possumus' quod a Mcdicis Spiritualibus pro Anima-
<e(lin, generiT ° ,a °fficia denegentur, quae Medici Ocntiles Nobilis
,,nf'rmis licn,' SiCU Casfac' Pro Corporis salutc praestare non dedignantur •
' p,er district ' Cfae et infimae conditionis, vulgo dictis Pareas. Quapro-
'Christianis ^ mandamus Missionariis, ut, quantum In ipsis erit, neminl e
aegrot.s, quantumvis Pareas, et vilioris, si adessent, gencris
650
«Pmaai Ponti/ices
< hommibus, desidcranda relino^uTuT^TT
« nigravesccntibus morbis n.m „ • ,nf'rm,tate copia r\w
< consuiere cogantur, 2*TlS&
«modi condiHonisadEcclesiim ^f? pracciP'Mius, ne i,f " ,ac1^
« * acgrotant, pro viri fus 'pSat t adl" ^ffn*
<et precibus, Sacramcntorumoue lh , ,nv,Sendos, ac pfe £ ^
■ extremo vitae tofflJ^S*" ^f?^08' atque <> ^
• absque Personarum, aut sexu" !■ '1Ct° ,nn>n>orum 0 Z l"*'9
• qne praxim huic CwShTK^ *>*l£?£*
EMWENTISSIM, dixerunt. < S rtndum '° T^'3'" *
: 2» srs ~ - 4
« et ideo nullim nnc nt °P""one, Pareas a n* pllsmu»
*** sii in ea parte, auae Tt qU°m°do dUt™ DecrelumT
J "ostri moerore S*g* e^T SE"* ' N°n
' ™««* vel alterius cuiuscumoue A, T°S T>'mpan°run. pulsal!?
; -"«" Festivitatcs et SacrUi^^^T" - *
cf°f °b, quamda,n servitutis speciem ! ,Udendum. et interdum et»
ctae per huiusmodi artis exerriff, Fga Pub,'"cum ab ipsis conto
' <* detestabili abusu tS t^ *"5 6886 Missio"- ™ *
em , esscmus Deo rcdditur s'i ^h C°US dera"^s, quamgrav;.."
onore et cultu pro viribus nl cvn'? Ch"f f,'de,es a Daemoniorun,
• Crum audeant, nec i„ P "d°" °Ca emus. prohibemus, ne iq»
um «~umque Solerm^^uoe^ ^ °CCasione »oi
>u' canere, sub poena Excon ,7J P, '°S° CU,,U ^butaruni, w
™do hceat Christi hmJS^SSiSS^J^ c,,m ■*
^os monere tenebuntur de „„ed£ L 7"? ldC0que Missionarii nonso,ura
' «ecuuoni demandare. et ■ £ 1'? -Pr° h,b,t,one' ven,m etiam illamomnfoo
• corde resipiscant, et publicTs 'o ab EcC,esia expe"cre- *"« a
• d«**tf >• P C'S P°en,tentl ae *ig«is Patratum scandalum eme,
« dinalis deTTou?nonX!?UNT' ' Servandum esse Decretum Eminenlissimi C*
Decimum quartum
d"n sit in ca parle, quae esTt'^"' " quomodo dictam Decretum exiqm
« «ficiam GonstituUonem cLl eno™se'/«™tis. < Dcclaramus praeterea Pon-
' 1 ad petitionem PP SoZTl" ,Papae XV inciPien- ^maaaeSedis Antl
■ avacra non alia occasio„e S" ed''tam' qua ind,'^en,'s Chrislifidelibus
' !'bus sordibus mundanr!/' i, ?' Quam corporis reficiendi, et a nalun-
' 'emP°re, et modo Q2 Apostolica Scde permittuntur, interdicft
' Evangelicos Operarios nni. 3 Qenti,ibus adhibcri solent, aeque afficere
* caus-i. et fine, e,iani ' qJ u,bus Propterea non liceat sub quacumque alia
•Prae caeteris dediti h„i„ .m' ut exist,'Mientur Sanias, seu Brachmanes,
""'usrnod, ablutionibus, illis uti, praesertim rtito»
<
<
' Cf- 'U* Pontif. Je Pro„
r°P- P»« vol. I, p. ,5-17.
Romani Pontijices
651
«eorum horis, et ante, vcl immediate post quamcumque Sacram fun-
« ctfonem >.
EtfJNENTJSSIMI dixerunt. < Servandum esse Decretum Eminentissimi Car-
, dinaJis de Tournon >.
Feria 4 die 16 Septembris 1733.
Decimum quintum dubium. An, et quomodo Decretum Cardinalis de Toar-
m, sit exequendum in ea parte, quae est tenoris sequentis. « Cineres itidem
<a Vaccae stercore confectos, et impiam Oentilium Poenitentiam a Rutren
.inslitufam redolentes, benedicere, eosque fronti Sacro Chrismate delinitae
■ impingere, sive quaecumque alia signa albi, vel rubei coloris, quibus Indi
supersutiosiss.mi in fronte, vel in pectore, aut in alia quavis corporis parte
<utuntur, deferre prohibemus, mandantes, ut Sanctae Ecclesiae consuctudo
pnque ntus Cineres bcnedicendi, illisque Christianorum caput Cruce
«signand. ad humanae infirmitatis memoriam recolendam, religiose serven-
■ hr, fempore, ac modo ab Ecclesia praescripto, scilicet Feria 4 Cinerum,
< tt non alias >. '
«P^nTrt0™^ € tonnmtndum esse Decretum Eminentissimi
«fe d n°r' SCrVata in °mnibuS Constitutione Gregorii XV
<cdua die 31 ianuarll 1623, quae incipit: Romanae Sedis Antistes*. '
«nain ^r Em'NENT,ss,mi o.xerunt. < Quod fiat Decretum, quod impo-
l hum rms;.cu'uscumque °rdinis- etiam Socic,a[is ,csu-in w£
^nToen T ' nC aUdCant Pem,itlere Ri,US' Vel Consuetudmes
<v7consu^ I H m^eC 1,l0S' 3Ut il,aS pr0prio arbilri0 verIcre in
ffleminS 68 Chnstianae Religionis, inconsulta S. Sede; et Missionarii
'S^SSS^ A,exandri vn in sua Constit- incipien-
' Baplismal V° eXpress* Ne ob WStnictionis defectum, qui Sacro
Institutis ! 3ntur' ,n,maculatam Christi legem profanis ac gcntilitiis
''undant m ,gn°ran.tla foedeMt, ac Idololatriam cum Orthodoxa Fide con-
« 'nstruendk " SaCPC, "libi evenlre nuiiciatum cst; caveant ii, qui iisdem
« genlilitios ltlCUmbunt' ne 'Miposterum ullus ad Baptisma admitlatur, qui
<instructus>ni0reS pr0rsus non exucrit, et in fide non sit sufficienter
*9^Sfl»*»^rUM' ET ULT,MUM dubium. An, et quomodo dictum Dccretum
''ibrorum d F l C° P"rte' auae est ^enorls sequentis. < Et dcmum quia ex
' n'»m leclu ^ Rcl'g'one, et de rebus obscenis, et superstitiosis tractan-
<non minUsHd^'nUn,J Ut pluri,nu,n serpere solet ad Cor Fidelium, quo
:°mmend PMritas offenditur, quam mores corrumpuntur, magnopere
*siae Catholi CS Ze,Um' ac s,U0,iurM Missionariorum, qui libros sacram Eccle-
'Pf°lndor "^r doctrinani» rerumque Sacrarum monumenta continentes,
'lic3m tra , st,flde^um erudilione, in linguam Malanaricam, seu Tamu-
*5Ucrunt "S.U ere' vel novos pro illorum commodo, et institutione compo-
' ',sdem Christifidelibus expresse interdicimus fabulosos Oentilium
1 Cf | * itP^V
»Ct, Pr°P" FldC' parS '* V°'" P' ,5"17-
652
a
Romani Pontijices
«vacuos, et nihil contra bonoTm ° f°rte SUnt) noxla^, ^
ts> et omnino evulsis, alacre 1 1\ *'"' Ut ^"^oversfis iam «mo-
eMabores vestros in Anim n sa, uZZ Sensibus ^ordes, stu.
non,s «t ftnis, pro viribus tontm^1*""^^™*"***»
'Bened- XIV Bu,,., tom. pC ^6.4,2].
297.
Clemensxi,, ™nst. Admonet ^ „ ^ ^
Admonet Nos AtvtetW. *
Provide statuta a Pra^cai,1"-!!16"'8 ^ ad ** Serio 'ntendere, perqn*
disciplinam tuendam ac _„ IDUS nostris» pracserfim ad EcclesiasticiB
nos agri Dominici firmqX 6 tranq.ui,,itatem inter Villicos, et Opcra-
observentur. m sPectantia, mvfolabilfter custodianlur, atque
Wyxbonen!Pq0^odSIRol^r^0Db,' "Uper fecit Venerabilis Frater Patriarchi
temporibus adnixi fuerint Kegnorum Portugalliae, et Algarbiorum diversis
gorii Papae XV PraederPQ * ab observat,'one Constitutionis fel. recor.Gre-
^ntia. subducere ac exim t qUae inciPit: 'nscriitabilt Dci prc
rec. me. IJrbani PaDae vmrV ?' °-uiblJsdam in simili forma Brevis fita*
expeditis, tenoris L Jn , Praedec«soris etiam Nostri die 3 martii 1625
8t*e Paliottae in utrao.^ ' V,de,icet; Diiecto Rlio Magistro loanni Bap*
r,um Camerae nostrae aZ!^ , nostra Refercndario, Iurium, et Spolio
dcbitorum Collectori ,° ,Cfe Portu^"iae, et Algarbiorum R<*"*
Apostoiicam benedictfonTm i. ^rbanus PaPa v,,r- Di,ecte Rll sa,u(m d
sore Nos.ro emanarunf ul 8 3 feL rec- Gre£orio PaPa xv *****
crae te,,oris subsequentis, videlicet: Oregoni» |
Romani Rontifices
653
Episcopus Servus Servorum Dei. Ad perpetuam rei memoriam. Inscruta-
Wi,tte.
Qmittitur constitutio, quia eam habes supra, in N. 199.
Cumautem, sicut accepimus, circa executionem literarum praedictarum
in Poiiuffalliae, et Algarbiorum Regnis faciendam nonnulla per dilectum
fifiuffl Aiichaclem Suarium Pereira, negotiorum Regnorum huiusmodi pro
carissimo in Chrisra filio nostro Philippo Portugalliae et Algarbiorum Rcge
Catholico in Romana Curia Agentem, eiusdem Philippi Regis nomine corarn
dflecfis filiis nostris Dominico Sanctorum cluodecim Apostolorum Gymnasio
loanne Garcia Sanctorum quatuor Coronatorum Millino, ac Scipione San'
cfae Susannae, necnon Antonio S. Honuphrii Titulorum Presbyteris Cardi-
nalibus respecfive nuncupatis ad id a nobis specialitcr dcputatis, deducta
fuerinl, idcrco donec deducta, ut praefertur, et quae deducenda fuerint pcr
Domm.cum, Ioannem Oarciam, Scipionem, et Antonium Cardinales praedi-
ctos, seu al.os a nobis super his deputandos maturius, et pfenhis videantur
ex certa scientia, ac matura delibe-
ratione nosfns deque Apostolicae potestatis plenitudine, Tibi per praesentes
comm. t.mus, et mandamus, ut in Rcgnis Portugalliae, et Algarbiorum prae-
.ct.s tantum ab executione praeinsertarum literarum huiusmodi superse-
tadS^S nostra cures' et facias> donec aliter a Nobis- *■ Romanis
Po ficibussuccessonbus nostris provisum fuerit; contradictores quoslibet, et
Ec v PareUteS' PCr sententias- «nsuras, et poenas
febiasticas, al.aque opportuna Iuris, et Facti remedia, appellatione post-
s^lk T5"'! ' U,V0Cat° etiam ad hoc' si °PUS fuerit> auxilio bmchii
hSmt N0" 0bstan,ibus Praeinsertis literis huiusmodi, ceterisque in con-
PiieTri 17 i US quibuscun,que- Datum Romae apud S. Petrum sub annulo
«■totons die 3 martii ,625 Pontificatus nostri anno U.
ConstitutioUmrUtem'-SICUt eadem exP°sitio subiungebat, suspensio dictae
Praedrr^c »? |Jregor" Praedecessoris vigore praeinsertarum Urbani itidem
Kom^pTn ^*™™' d°neC aliter ab 'Pso Urbano Praedecessore, seu
'«ta iam d T Successoribus suis provisum fuisset, sicut praemittitur,
nones a Sed" C(CSSaVerit' ac e medio sublata fuerit per posteriores Ordina-
Constiiutio ^ P.08*01'08 identidem emanatas, potissimum vero peralteram
noslrilCuiunernfSImiliS mem' Clementis PaPae x Praedecessoris quoque
P«r viam L rt « Superna maSni potris familias, 1 usque ab anno 1670
lentiones q®* Unlversa"s Promulgatam, ad rcmovenda scilicet dubia, et con-
excitau fueV6 °CCasione recensitae Constitutionis Gregorii Praedecessoris
bflium p CrUnt' °.uemadmodum novissime etiam a Congregationc Venera-
derttini h*™™ Nostrorum S. Romanac Ecciesiae Cardinalium Conciiii Tri-
Praeinserti erpretum' re dl'scussa, expensisque Urbani Praedecessoris literis
RtfiorumS' rCSOlutum' et dcclaratum fuit, nihilominus nonnulli Regulares
CanstitutionP-rarat0rUm' Ct praesertim Ordinis Cistercien. executioni eiusdem
'orum „. 'S reKorii, et alterius Clemcutis Praedecessorum, necnon decre-
niarum Iramitcs a dicta Congregatione Cardinalium prodie-
' Cf- N. 246.
654
Rornani Pontifices
B
runt, adhuc obsistere ac refracrar; no ~T! ^
.cnsos csse, co qu„d ',„ ,„," Z' ~ C„„5lil «,
* bomgni,a,e Ap„s,„,,'c!, Jg**? ra P^cmissis «pp^
cadoois, Suspe„sio„is, c, imerdlc» alif ' C1,mqUe a V*W "<2£S
«I P»e„is a lure, vc. ab taXTSjS*!? Ecclesias"<* «S*
quomodolibct i„„„da,us ex s , ad I / ,CCaS'°"e' vel «"« M « „
q"e„d„„, ,,„„„, scrie iS^Jfe*""*" dumta I
bus contentis poenis cogi, et eSKPlS* et a,"S ,n **n ConsfflaW
serie statuimus, et declannuL P ApoatoKc. lurur
§ 4. Decernentes, etc.
fBull. Rom., tom. 14, p. 42-45J.
Romanl Pontijices
655
298. TTnTSBT 'T!Z
Clemens XII, const. Dudum, 26 mart ,736.
PP-X' Praedecessorenos^o
daeFidei praepositorum coram ' Cardina,l'Um n<*0,iis Pr0^
tu<" Typis subinde imZZ P$° ,nnocentio Praedecessore habitaDtc*
D'e29 ianuarii 1677 I ' p Um' ac evu,gatum tenoris qui sequitur viddictt:
Palatio Apostolirn ^0n8"rcgatl0»c generali de Propaganda Fide habiu
PaPa XI, ac Eminentissimk3"1, Pevercndissimo Domino nostro Innoceatio
Congre,xationis Decret Keverendissimis Cardinalibus eiusdem Sitat
conditionis etc pccuni^' per,nit,atl,r Oraecis cuiuscumque statns. i
Cum Sancta l0Ca Hior quaestuare' veI °.uovis alio modo eleemosynaspclert
"ostrac reparationis M «?* ri in qulbus Vcrbum caro factum est, d
"istrationi, et custodia* ? r miserante, completa sunt, hactenus admi-
commissa. nuncrrimic i "anc,sci de Observantia a Sancta Sede Apostoto
Turcicae ministrfe 7? dieblls a Graecis schismaticis, subornatis aube
dedecow usurpata sinVanU ,C,0rum Fratrum S. Francisci summo latinorn*
norum cleemosynis Udl % praec,"puc subsidiis, quae ex fidelium Ch*»
«atur. neve ex Rdeli..m . T™1 Perc*perunt: ut huic sceleri modus iflil»
"Um P,c,atc «chismaticis, et perpetuis Ecclesiae Ronua*
hostibus aditus ad novas cumulandas iniurias aperiatur, Sanctissimus Domi-
nus Noster Innocenhus PP. XI suorum Praedecessorum Summorum Ponti
licum vestigiis inhacrendo ct.am dc Consilio, et Voto Eminentissimorum ct
Reverendissimorum DD. S. R. E. Cardinalium Congregationi de Fide Pro-
paganda praepositorum omnibus, et quibuscumque S. R. E. Cardinalibus a
UtereLegatis, Nuntiis Apostolicis, Patriarchis, Archiepiscopis, Metropolitanis
Episcop.s, Abbatibus, cetensque omnibus Ordinariis de utroque Clero Sie'
cuUri, et Regulari Ecclesiasticam lurisdictionem tam ordinariam, quam dele'-
gatan, ifl lunsd.ction.bus, s.ve suis Dioecesibus respective exercentibus, in
virtute sanctac obecl.ent.ae m.ung.t, atque inhibet, ne de cetero quibuscumoue
Oraecis tam Saeculanbus , quam Ecclesiasticis, etiam Regularibus quacumque
D^tate, quamvis Abbafai, seu Archimandritiali, Episcopali, Metropolifca
*ff s,ve Patnarchali fulgentibus tacite, vel expresse sub quo um
que nctertu perm, tant pecunias quaestuare, vel quovis alio modo eleemo-
eorum unione cum Ecclesh latini n^r
abiurationem Schismatis, et fidei Catholicae p^onem^tuittK
«pomn., vel Inquisitorum contra haereticam pravitatem Ii(en?to«monS -
Sofl^clS PnCrsali°StEpiSCOPOS' Ct °rdi"ari0S **C
21 Ih.c npt,S acceperint- vel ad fidem de novo converal
m^t^T^ ins:dias effu^ere cona,i ** vei ad e«S
^vSSm^J^T' d,rutas' et non obs,antibus a'iis quibus-
* - W 2 rCX mm° P°tlUf. °mneS' Ct SingU,aS 'i,eraS Pa,en*
Curiae Roman? Z J T ' o i™ SpCCIa,i "0,a dlgno' et a Tribunalibus
^oconS' e,usdem S. Congregationis de Fide Propaganda (dum-
^t l S ^ret° SPeCia"'ter' Ct "°n
nerint, ad SacramT F- , o ^ 0rdinariorum manus per^'e*
conlnpraemlson.m n Profa^anda Congregationem transmittant. Et ne
ignorantia eademT observantiam «"egari possit futuris temporibus
winlVul huic olc T dC C0nSi,i° eorumdem S-R- E- Cardinalium
dicndissive BcribflT i Ct'am llterta ad eius formam expeditis, seu expe-
Prjcfecto s.Vmtk ,mpressis ab e'"sdem tamen Sacrae Congregationis
oriP'nalibus nnest i S0,it° ttlUn'H9 fides eai,c,n adhibeatur, quae ipsis
4 februarii 1677 Pr^' "^" obstantibus quibuscumquc. Datum Romae die
^"ctarius. d" de A,ter''s Praefectus. - Loco * Sigilli. - V. Cerrus
nw,er nmSSSS?m fC' mC- Alexander PaPa v'" Praedecessor etiam
lcsu MaiS Fnt S Pr° Parte ,unc pariter existentis Bernardi losephi a
Reforniaton °XpreSSe Professi Ordinis Minorum S. Francisci de Obser-
h Romahi r nuncuPatorurnf ac Commissarii, et Procuratoris Gene-
inc'inatus pcr' . "a Terrae Sanclae sibi super hoc humiliter porrectis
Mran Decretlln, f ? SImili forma Brevis die 21 octobris 1690 expeditas literas
prout «n Alexa . ° lllius tenore inserto, approbavit, et confirmavit, ac alias
nW PraedecessOHs literis pracfatis uberius continetur.»
'C'. N. 25 J.
656
Romani Porttifices
hisce
fidelium mentem, ac intcnHoncm ni i Um pernlci^ con tr ''"^
firmiori Decreti, c BtomS St * abutuntur: hinc t ^
^ Domino 1^5^^^ et ob^S n?^
e.eemoSynarum col|edas J^P damnatas quaestu^
Propno, ac ex certa scientia, et maturT 2 J? pr°Scribere volenteTtt!
"cae potestatis plenitudine, p^n^l ^?°Be n°Stris' Ap!
*b A exandro Praedecessoribus editas <T - r°bat,0ne' et confirrnaZ
s-nguhs in eis respective contentis ha 1,1 , praem'ttitur, cum J££
ftrmamus, ac innovamus uSnnul ?aru™ 8e"e ^pprobamus qUoqUe 1
vim,fet cmcadam 'nV,°,abi,is Apostolicae flL-£d*
IBuII. Rom., tom. 14, p. I20-122J.
4 299. ^ rn VSD
^ c',emenS XU' «P- * -W/, 28 apn I73,,
m«2SS| SE352?taSrsfe imparibus-
*um iugi, quantum ex alio 2^2? n°b,a PaStora,is Providenliae
quae erroribus, vitiisque aditu fnf' S0,icitudinis «™dto iis intendimus.per
servetur infegritas, atquc ab H Orthodoxae Re,igionis PoHate-
Poribus perfurbationum „1 0 Cat,,°h'co Orbe difficillimis hisce lem-
§ I. Sane vel ipso ru„, f prope,,antur.
Progredi, atque ln dies i™, "unciante, Nobis innotuit longe, laleque
Collectiones, AggrentioZ * ^ nonnu,,as Societates, Coetus, Conventu»,
Francs Massons, aut alia m! Conventicula, vulgo </* /#m vWUA>/tofl>
cupata, ir, quibus cuiuscum aV,S non,cnc'atura pro idiomatum varietale min-
contenti honestatis naturdi glonis' el Sectae homines affectata quadw
leges, et statuta sibi condli I * *Kt° aeque' ac imPervio foedere secundum
«ntur, tum districto iur» , nY'Ceni co"socia„tur; quaeque simul clamope
Poenarum exagKerat.nn* , ? ad Sacra Bib,ia ''ntcrposito, fun, paviun
cumeasitscclerisnaturV^1 " Si'enti° obte«ere adstringuntur. Verum
h«nc SocicUtes, seu Co„ * , p8Um Prodaf, et clamorem edatsui rndicem,
tibus suspicionem inees ? praedicta vehementem adeo Fidelium m«r
prudentes, et probos idnm ' ? "sdeni affi?regationibus nomen dare tfrf
,ncurrerc; nisi enInj 'aem 0rnn,"° sit, ac pravitatis, et perversionis nou*
C agercnt. «anto nequaquam odio luccm haberfl*
' V«mm Christifidchbus.
Romani Pontijices
657
Qui quidcm rumor co usque percrebuit, ut in plurimis Regionibus memo-
raiac Societates per saeculi Potestates tanquam Rcgnorum securitati adver-
santes proscriptae, ac provide eliminatae iampridem extiterint.
§2. Nos ifaque animo evolventes gravissima damna, quae ut plurimum
«huiusmodi Societatibus, seu Conventiculis nedum temporalis Reipublicae
iranquillitati, vcrum etiam spirituali animarum saluti inferuntur, atque idcirco
him Civilibus, tum Canonicis minime cohaerere Sanctionibus, cum divino
eloquio doccamur, die noctuque more servi fidelis, et prudentis Dominicae
Familiae praepositi vigilandum esse, ne huiusmodi hominum genus veluti
fures Domum perfodiant, atque instar Vulpium vineam demoliri nitantur,
ne videlicet simplicium corda pervertant, atque innoxios sagittent in occultis'
ad lafissirnam, quae iniquitatibus impune patrandis inde aperiri posset, viam
obstruendam, aliisque dc iustis, ac rationabilibus causis nobis notis, easdem
Societates, Coetus, Conventus, Collectiones, Aggregationes. seu Conventicula
it liberi Maratori, seu Francs Massons, aut alio quocumque nomine appel-
lata, de nonnullorum Venerabilium Fratrum Nostrorum Sanctae Romanae
Ecclesiae Cardinalium Consilio, ac etiam motu proprio, et ex certa scientia,
ac matura del.beratione nostris, deque Apostolicae potestatis plenitudine dam-
nanda, et proh.benda esse statuimus, et decrevimus, prout praesenti nostra
perpetuo valitura Constitutione damnamus, et prohibemus.
§ 3. Quocrca omnibus, et singulis Christifidelibus cuiuscumque status,
pidus, conditionis, ordinis, dignitatis, et praeeminentiae, sive laicis, vel Cle-
ncs tam Saeculanbus quam Regularibus, etiam specifica, et individua men-
none,et express.one dignis districte, et in virtute sanctae obedientiae praeci-
pirnus, ne qu,s sub quovis praetextu, aut quaesito colore audeat, vel praesumat
P wdictu Socetates, de liberi Maratorl, seu Francs Massons, aut alias nun-
ilihi Te' VCl pr°Pa^are. confovere, ac in suis aedibus, seu Domibus, vel
ilah-m ' atQUe occu,tarc' iis adscribi, aggregari, aut interesse, vel pote-
minislraSCU C°mm0ditatern faCere' ut a,icubi convocentur, iisdem aliquid
directe S ^a- COnsilium' auxilium, vel favorem palam, aut in occulto
hortari' T° t" CC<e PCr SC' Vcl a,ios quoo,uo modo praestare, nec non alios
banlur a CrC' provocare' aut suadere, ut huiusmodi Societatibus adscri-
«d omnnnUmurentUr' 8CU intersint> vel ipsas quomodolibet iuvcnt, ac foveant,
%renr-k "8dem Socictat,'bus, Coetibus, Conventibus, Collectionibus,
ocommi10" IS' SCU Conventicuh's prorsus abstinere se dcbeant, sub pocna
ul|a declarati ,0n-8 ^ omnes' ut supra contrafacientes ipso facto absque
R°manum p 0ne 'nCUrrenda' 3 qUa nemo Per qnemquam nisi per nos, seu
constitut, °nflficem Pro tempore existentem, praeterquam in articulo mortis
4<us, absolutionis beneficium valeat obtinere.
ri°ffs, alii i US insuper- et mandamus, ut tam Episcopi, et Praelati Supe-
dePutati I • °COrum Ordinarii, quam haereticae pravitatis ubique locorum
COr'ditionisC,UlSlt0r.es adversus transgressores cuiuscumque sint status, gradus,
eo$qUe { S' orc,lnis, dignitatis, vel praeeminentiae, procedant, et inquirant,
atque Co Q"Uam de bacresi vehementcr suspectos condignis pocnis puniant,
Pr°cedendi t "* enim' et eorum cuilibet contra eosdem transgrcssorea
i et inquirendf, ac condignis poenis coercendi, et puniendi, invo-
4,
658
Romani Pontifices
(Bull. Rom., ,„m. I4, p. 236, 237,.
2?
. Concredita Nobis Dominici P.r. •
spatia a Petri ZZ , P ""emerate «fineant «* «?,„. f do*n,*.*i»
5?«aa~i :~ == sae
' "m Nufe/toram suffratffe p ura ,T Rempublicam <ta*
atu.mus et a Missionariis obse™ n'd tU°C pr°posi,a' P™'d(
Nos ^servantia, ac studium Z t r praescr,Psif"us. Quorum omniu.
er,eunt, ut pari contentione Z 2K F,'dei' in certarn *■ N«
J«' detestabili indulgentia a,iter fi ' ' °°temperare sat^nt> nec uJius cnL
Pjare eos faciant peccalTll, T* C°gltet' et ve,uti ■■««■ ft
sat-sfecisse, ac sine soilic UuiinT? ' Sa',e Ctsi hi^e mediis muneri No.ro
a qua Fidei puritas atque TtZ * SUaderemur' atfamcn rei momen.urn,
«media. Quare FrateSSu? vlT ' °PP°rtuniora scmper comparemu,
^tas Nostras Literas direxim c * Missio™™ omnibus, quibuip»
Religionis, Congrcgationis 2 8?ye/aecu,a"*i sive Regulares cuiuscumqw
mus et praecipimus ut omni '* S°cletatls- etiam 'esu- fucrint, demanda.
tmentur, in(egre> °* c* smgula, quae in clicfis nostris Liferis con-
««* ad vos spectat, remota lnnv,?'ab,,,'ter °°scrvetis, atque ab eis, quoru.
«"ussim observari faciatTs i„ "I ' qUaV,'S ali,cr '"terpretandi poteslafe, jd>
s,°U's ab exercitio Po2 ' • * Sa"Ctae obedientiae, sub poena «isptf-
nnflcalium, Interdicti ab ingressu Ecclcsiae, et «p*
,n ^"2*2? Or?^ia,iu'aCMl':C,,'S Fi"',s EPi"opiS( et Apostolicis Mf**H«*
Cf. N. 296. Cn,a'iU,n Madurensi, Mayssurensi, et Carnalensi.
Romani Pontificcs
659
live excommunicationis iatae sententiae, a qua nemo Vestrum a quoquam,
'praeterquam a Nobis, seu Romano Pontifice pro tcmpore existente, excepto
unlum mortis articulo, absolvi possitis, et quoad Regulares insuper priva-
lionis vocis activae, et passivac, etiam ipso facto, et sine ulla alia declara-
lione incurrendae. Itidem sub iisdem pocnis, et censuris, pari auctoritate
praecipimus et mandamus, ut omnes et singuli, qui ab hac Sancta Sede
$ive ab eorum respcctive Superioribus ad ista Regna sacris obeundis Mis-
sionibus missi eritis, statim ac de hisce Literis nostris certiores facti fueritis
vel quavis alia denunciatione de illls notitiam habueritis, iuramentum prae-
stetis, integre, exacte, ac omnimode implere, quae provide a Nobis in iisdem
Literis constituta fuerint, neque illis ulla in parte quovis sub praetextu con-
Iraire. Illis etiam, qui quandocumque hoc munus suscepturi erunt manda-
mus, ac praecipimus sub iisdem omnibus censuris, et poenis, ut nu'llo pacto
audeanl vel minimum actum explere, nisi antea et ipsi iuramentum praedic
tum praestitermt, qum nec tanquam Presbyteri Saeculares ab Ordinariis Loco-
nim deputari, seu yeluti simplices Religiosi, vel quovis alio titulo et nomine,
Chnst.fidel.um Confess.ones excipere, Conciones habere, aut Sacramenta mini-
s.rare, sed omn. prorsus careant potcstate; derogando quibusvis privilegiis,
M .ps.s aut vestrae respective Religioni, Ordini, Congregationi, et Socie
ta..,et,am lesu, spec.ahter, aut generaliter a Nobis, et a Praedecessoribss nostris
quacumque ex causa concessis. Iuramenta praedicta saeculares Missionarios
onun . Locorum Ord.nariis, Regulares coram Superioribus, vel Apostoiicis
V.can.s praestare demandamus, Vicarios vero ipsos et Superiores in mani-
m i tp.scoporum. Ncc eadem tantum verbo proferre, sed scripto iuxta for-
11 Prae?Ptam' Ct infra adnotandam, ac propria manu subs:-
ml Tmlm' SU° ilSdem CenSUris- et P°enis' Hoc etiam iuramentum
pnes.an(lum fore mandamus, ac requirimus ab (IIIs, qui ad Episcopale munus
EDiscnnnn" , promoveri 'ueruerint, vel ipsome, die, quo in manibus
consecrZm ^™*™ emlssuri erunt Rdei professicncm, vel in actu eorum
in Archiv ti Um 'uramcntorum subsignata excmplaria, relicta isthic
Episconos *"! . COpia' ad Congregationem de Propaganda Fide, per
ilton S Oif ■ periores Regulares respective transmitti volumus, a qua ad
Puritalis • '(C" rCmittantur' ut sint obsequii erga Nos, nostrasque iussiones,
Bostrarumn kta,ISqUe Rdel ves,rae monumenta. Ne vero tam Literarum
ranliam 111?" pracdicta die 24 Augusti 1734, quam praesentium, ullus igno-
«famur ut ******* ,,orta'»ur Fraternitates vestras, ac in Domino obte-
'«iatis' a ^d'0 Primum ,llas' atciue praesentes receperitis, statim publicarc
5ub vestra 8,n*u,°8 Missionarios, sive Saecularcs, sive Regulares fuerint,
Pneciplmu rCS.PeCllve 'urisdictione dcgentes, easdem transmittatis. Hoc ipsum
facientes. vl\ postolic's Vicariis, aliisque Regularii.m Superioribus. Contra-
5,onis ab * nc^'i?c|ites dcclaramus incurrere ipso facto poenam suspen-
hfw aii,e,CXCFrCI?i0 Pontificalium, et interdicti ab ingrcssu Ecclesiae; Regu-
vocis aniv comm,,n'cationis latae scntentiae, privationis Officiorum, et
For mae' ct Passivae.
G/. quaTl'0 a'lte"' iurar"entl> sicut praemittitur, a Missionariis praestandi,
seqmtar, videlicet: < Ego N. Ordinis N.,seu Societatis lesu Missio-
660
3
Romani Pontlflces
* narius Reg-num N vel aH p l ' ~~ —
« co„cessas missus/v dc ''S' """a '«%r,"S»«'i<
• Nos,ri Papae Ctaen' if ^ ' p:;,,!;are',d0 ^o Sanc^ ^
< *e 13 Maii anno 173«) „1,., . ,eras APostolicas ;„, *""" D«*
« P^siandi ,„„„,:„' u3„ ' S ° om„ibus Mission ariis "„ JS? *«**t
■ rltus Malabaricos ad o mam ' S,erVa"di d^POsi,io„em An™>'°**
■ "'osdera Sa„c„ssimi nl™ T^. "Uum Apostolica™ ^** *
«uiaftaricos ad forraam i» u,sPosilionem »», ,7™***
• ;iosdem Sa„c«ssimi Do^No "?"'-, A"0sM^l ft".*«
« baPraXm ':;e:sque dispos,-.io„p„m, t „1*,;, """""""^ *£
tnjfa Praes,a,,°ne huius iuramenti „ •, • ens AP°st°''cis, ufsupn,
manU Propri^ ^ Ct "aeC SS- Dei
^uiturZlucet: ^f^^J. <* Episcopis, est, m
< ^b.ect.onem, et obed,enSr„^n^ra/lon^<»uo ^nuno Pontifici fidcrn,
t€ Ctanen. XII Pont m S?v ' tUm 'nSUper eorum>
«Apostolici, in forma B elTs F , drca ritus ^labaricos '" Literis
' 24 Augusti 1734 transmissis JTT^' et Missionariis usque sub die
« s,m'les Literas die 13 Mai! Jn T± mandati8 Sanctitatis Suae per alias
« erga Apostolicam Sedem oh^ lnlunctis' ut in argumentum me«
* Jl! «uris'urandi Re|igione ob°sfr ' "°n minUS' quam fi,ia,is ob*^
« »«« eosdem Literas Apoltoll 'Ur°' et P">«nittof me plene, e. f.de-
; ea, quae in fflfSJSj* dic,a die 24 Augusti m/execufurum,
« Ubihter observaturum cZ7i»P CXacte' in,e«?re' absolute, ac invKv
« qui mea (n Di0ecesj Missin tUrum Pariter- quantum in me crit, ut ii omnes,
« e°dem prorSus modoTo " k ' C< Sacerdotes s"nt, vel futuri erunl, illas
<bed'cntes, si fuerint, ra " * ^1' atque exequantur, et contra ino-
• anno 1739, ut tanden Tsub Z r"™ f°rmam Brevis su° ^ 13 SU"
: r'an,ur ritus, quos Cathn. : c°?ntium «eremoniis, illi a Christianis reci-
;Utquede hac mea VoTun°a ^165'3 Dfc P^scripsit, ac iugiter serv*.
, ' 0n,,fieem, eiusque mandiH 'Uramento' fi,ia,ique obsequioerga Romanum
' ««e subscribo. mandata- Perenne existat monumentum, propria man^
' N. Episcopu, N.
J
Ro/nani Pontificcs
661
Caetcrum ctsi magna Nobis spes sit, Fratcrnitates Vestras et Missiona
nos omnes, nostras voces, et monita excipere diligenter, ac filiali obseauir,
«equi, curam insuper sollicitudinemque plurimam gercre, ut tam OrthodoxAP
adiumenfo sitis, omnes-
que m hanc unicam rem, max.mam utique, labores, sudoresque conferre. nt
tandem, qui Christi amplectuntur Fidem, superstitiosos aversentur ritus eov
quc tantum suscipiant, et retineant, quos Catholica Ecclesia pie praescripsit
ac ,ug,fer servat; atfamen pro Pastoralis officii debito, ac Paternae Chari
lafis sfimulo, iterun, iten.mque commonere non desistimus, ne a Pasto-
n.m Pnnape in custod.a Oregis sui minus vigilasse diiudicemur; et Vobis
nitenm .n ausp.c.um bonorum omnium Apostolicam Benedictionem imper-
[Bened. XIV Bull., tom. I, p. 413-41 5J.
301.
Clemens XII, const. De salute, 23 nov. ,739.
ctariWewUWH^w ^ CUraC n0Strae divinitus commissi P^ema
t pif Inc 1? Indu,^entiarum «>esauros, quibus iilecti ad Eccle-
'Sfer erogrusfreqUentanda' * pietatis °Pera — da mag,s incitentur,
cephi^^re^nr'^"1 nrb'*S ""^ fecit dihctus B,,M VincenHus a Con-
^ Mon k c rmdo n ° r0^1'5' 3C Pr°CUrat°r °enera,is °rdinis B' Mariae
quod in auarn^ ° D.'SCa,ceatoruna nuncupatorum Congrcgationis Hispaniae,
•dl 552 " Conventibus Ordinis, et Congregationis huius-
h° V, et Bo i acTo vni pnrjvi,e^iorum eidem Ordini a fel. re. Nico-
«ssorun, et T Vl,,cRoman,s Ponrificibus Praedecessoribus nostris con-
soribus noStri, ?' S!: ° 'V' et C,e,nente itidem VIII pariter Praedeces-
institutus reperitur °rUm °rd° e'"USdem B' Mariae erec,US' et
CivilL\uVncumtnUia -n0,nnU,,i CX Tertiariis Ordinis S. Francisci in Oppido
dcn"o adscrin i a Mexican- Di°ecesis dicto tertio Ordini B. Mariae
huiusmodi Indul r!!n,, dubl'u™ cxcitatum fuit, an Tertiarii utriusque Ord.
•""• etlicetnr 1 S' privi,e8:is' et 8Tati's spiritualibus promiscue frui pos-
"ihilominus W° •' . ' SuPcr'orcs nullam in hac re difficultalem haberent,
etftrn ex eon r" CIUStlem °rd- S- Francisci non solurn contradicere, verum
ldscriPK erant"1. ,S °mnCS l,,OS' qui ,er,io °rdini Bl Mariae huiusmodi
ld Ve"- Fratr' 3US' fuerunt- Quare dic,i Tertiarii B. Mariae ea de causa
W auditic l rCm .Ulodcrnurn Archiepiscopum Mexican. recursum habuerunl
ratioiiilttic- u:^- • j . . ..
^ auditis raf . ' crnum Arcluepiscopum Mexican. recursum habuerunt,
dfvotionem 0°" f"S h'nC ",dc deduc,is' consideransque charitatem, piamque
^ °"inibus ad'S e,ium er?a Rcgularcs Ordines non cssc restringendam,
rios B- Mari a,,imi,nim salutem mcdiis amplificandam, mandavit Tcrlia-
dc,c'i fucMnf .pracdict°s reintegrandos, et Tertio Ordini S. Francisci, undc
ranf. 'terum adscribcndos esse.
662
Romant Pontifices
re~
bationes, ac confusiones, < ua ea s , Urat°r 0cn'"*ls ad a ! * * ***
*°s tertio Ordlni S. Frandsd J 'nposterum exorir 00"^
qui Tertio Ordini Bea ae S " CU,CUmque alij T^T
Indulgtnms, privi e^-s et ,r rC ^S?™0* adscribi d2ue„v *nl ^
des.dera.ermt, ac Reguias, .faatuta t «nSX™* * M°n<e a™* **
de Mo"te Carmcio praescnW, «• cond'uones pro dictis TertiariisB U
gentiis, PriviIegiis,etSiT^'nP,eVe-rint' ^ et sin™
-ssis, pr„nilscue unaTum aIS^^ 1?*° °rdim' B'M'
eorum Tcrtio Ordini, |„ quo ads rfot S' Pf,,<*"'8' et praedicfo
Possmt, et vaJeant, nec TerLl, ,° reper/untur eoncessis, frui, et gaudcrt
d'ne, in quo adscripti turiToZt ™0* ^ eorum resPedive teL<>.
Pt-onem deleri unquam p0 se' atXl;? '"^ ^ertiarios B. Mariae adscri-
cedimus, et indul^uaf a^a^teApo.toifcataiore pmesentiuxn m
f 5- Decernentes, etc.
m' R°n,-« <°ni, H P. 393, 394J.
^Benedictus XIV. const. ^ I? oct
d^n^ta0t0DiXaT^?n«S °nUS' nU',is ,icet nostris opitulantibus meriliJ,
P"n»s, quam vere, meritnnn./T J?nS,,,° "Uper Provecti, statim cogitare coc-
Ecclesiae Dei esse necesT TndenUnf C°ncilii Patres edixerint, ' nihil mtfi
sui muneris officio un.V H' quara ut Romanus Pontifexsollicitudincnia
ut bonos maxirne atoue m** Ecclesiae debitam, potissimum in id irapendil,
erretur in electione eorum ?* Pastores singulis Ecclesiis praeficiat, ncqu<
^eere debent ornnibm n faraquam 'ucernac super candelabrun. posiue
Dom'ni statum, ct ordin? ,'n 10 Dei SUnt' ne alio(iuin totius
em ,uctuose nutarc contingat, si quod requiriturm
' SC8S- VI. de ref., c. ,
Romani Pontifices
663
corpore, non inveniatur in Capite. Urgebat Nos quoque, angebatque plu-
ritnum eiusdem Sacri Oeneralis Concilii gravissima Romano Pontifici pro-
posita consideratio, vidclicet, Dominum Nostrum lesum Christum de eius
manibus requisiturum sanguinem ovium suarum, quae ex malo negligen-
tium, et officii sui immemorum Pastorum regimine perierint
§ 1. Cupientcs itaque tanto huic negotio, quod ad Episcoporum crea-
tionem spectat, quantum fieri possit, tutius, salubriusque consulere praeter
ea, quae iam circa id, tum per memorati Concilii Decreta, tum per' Praede-
cessorum Nostrorum Constitutiones sapienter statuta sunt, Congregationem
Particularem tenore praesentium erigimus, Instituimus, et specialitcr depu-
tamus, cuius consilio hac in re et Nos uti volumus, et Romanos Pontifices
Successores Nostros usuros itidem esse in Domino confidimus. Huic autem
Congrega .on. qumque, (neque enim pauciores, aut plures censuimus expedire)
ex Venerabilibus Fratr.bus Nostris S. R. E. Cardinalibus, pietate, doctrina
prudent.a, rerumque usu praestantes, nuper a Nobis nominatos, adscribimus,
eiusdemque Congregationis Secretarium dilectum filium Auditorem Nostrum
deputamus.
§ 2. Porro huius Congregationis partes erunt, omni studio, atque opera
ivl H ,?U0V,S MUman° rCSpeCtU postnabit°, Nobis assistere, ut iuxta
.xum des.der.um Nostrum, ad Patriarchales, Primatiales, Archiepiscopales,
et Cathedrales Eccles.as regendas assumantur Viri, morum integritate, sacra
SlTm- Ecc,esiasticarum Peritia, zelo Domus Dei, et vero sa.utis
oS,H PTaflU' qU,'qUe "°n ad pro'3ria e°mmoda, sed ad labores,
d: k I .citud nes ; pro Dei gloria sese vocari intelligentes, nec quae sua sunt.
ZZ k qUnerentes- 'ni"isterium suum. iuxta Venerabiles Beatorum
ul nl bacrorum Canonum sanctiones, laudablliter sint impleturi; ita
dVdwc f *m Ecclesiarum qualitate, et conditione, omnino digniores,
nnte rr!„ ■ ^ gubernandas eligantur aptiores, quales semper, adiu-
«dem c 'r0' ^ ' C,eCtUm mtend,mU8' et speramus. Quocirca cum
Promovend 3 communicaturi sumus de quibus Viris ad Episcopaturn
wnim n..«m T^"1 Nostra,n subierit cogitatio, necnon de documentis ad
«TCim quMrtates, et mcrita spectantibus.
qnaerantur "C d'UtlUS Pnstor'bus careant Ecclesiac, si post earum vacaiionem
"Istatim aufrti ^ Promovcri merito possint: volumus, et mandamus,
<J"oque bie P°St editara hulC Nostram ConsHtutionem, ac deinde uno-
batur diver""'0' P°r CardinaIem praefatae Congregationis Praefectum scri-
P^cipienclc.0™"1 ,OCOrUm EPisc°P''s inxta a Nobis traditam designationcm,
d'scricte 0 eis nomine Nostro, ut sub secreti lege, et eorum conscentias
ft qui slve^T' ,°' flde,iter referant, diligcnti investigatione praemissa, an,
Proplnquis , CU ;1res' sive Regularcs Sacerdotes in eort.m Dioccesi, vel in
^istiment 8 qU0S EPiscoPa'i 'uuneri idoneos secundum Deum
^tUOoneniE ! , d° sin?ulorum originem, natalia, aetatem, antcactae vitae
r,nl' Offlcla ' siasticarum '"«ctionum exercitium, gradus, quos obtinue-
do,es UUibi q"ae- °bierint' doctrinam, pietatem, prudentiam, ceterasque animl
Krin» s US q,nsque valeat. Epistolae vero, quas hac de re Episcopi rescrip-
0 «servabuntur, ut quotiescumquc alicui Ecclesiae de novo
664
Romani Pontifices
t3D
2=
Paslore providendum fueril .h«,,.. ~~~
«peditaim m recoimoscerp „^ ■ ,?""a resumi valem, i ,
iudicarfnp°oS ' " £ *£ H«
«hor mdagatto fieri valeat ' ,nterea per °PPortuna media acc»
^7"^^ P Praefer'Ur'
auctontateNostratransfercnd^s^ehi^ P'S ab U"a ad a,teram
hu.usmodi translationem suadeanf Pr°batae ^ewniant causae, q»
tate> ve! utilitate, ad quTm ^ofectn ^ dumtaxat Ecc,esiari»" ™*
J«in ob inconsultam facil ta em r MCaUSf °mneS ''"ae ^ucuntur; ne *
amp ores Ecclesias £ e™» «* et ambitio eorum, qui forsan ad
•pmtualibua incommoL n ,0res' foveret"'', simulque via aperire.r
ta 'one consueverunt. Eiusdem . £ S °bVenire « crebra Pas,orum ™"
ad Nos per eumdem Nostmm er° pn£reSationis consilium postea ilidetn
N°bis possit quicquid matri ™ Au?.,torem erit referendum, ut !!eterminan- «
. § 6- Utque haec : omni P ■ iudfcab
imus.
adimpleantur, sccretum J llT^* ConS^gatione Iiberius, perfectiusqu*
3't.onem perttnenttbua servatT * qU°d pro ne*°«'"« ^ Sanctam W*
Aud.tori Nostro imWi, ,1 ' 8Tgu,i8 P^dictis Cardinalibus, nec noa
ad ipsam Congrecratio, " ' cum 'aculfate tamcn communicandi de rebus
cu''usque ipsorum AuditorP £f ^ U8> SU° simi,i secreti leSc- cum un°
nec non cum iis, quos « J!L ?* stud«orum adiutore, et uno Amanuensi.
SUeri'nt, ad assequendas 1? interro<?andos, vel consulendos ce*
Panter secreto obnoxios Z , eUm scopum conducentes, quosque eidem
, § 7- Confidimu, °S ' * ***** *«aluin.U8.
UOrum quodcunque ius et'am °mnes eos- qui ad promotionem praeficen-
al,°qum operam suam J !♦ nque ratione 3 Scde Aposiolica habent, «« (
■n"°vando), ob oculos '^1 iis Pro Praesen,i l™P™m
Ue hal>ituros( in eorumque animo sempcr hae-
Romani Poniijices
665
suram (prout et hactenus factum, pro ipsorum pietate, ac Religione, putamus)
commonitionem illam adeo ponderosam, quam praedictum Concilium Tri-
denlinum censuit inculcandam,' videlicet, nihil se ad Dei gloriam, et Popu-
lorum salutem utilius posse facere, quam si bonos Pastores, et Ecclesiae
gubernandae Idoneos promoveri atudeant; eosque, alienis peccatis commu-
nicantes, morfaliter peccare, nisi quos digniores, et Ecclesiae magis uttles
ipsi iudicaverint, non quidem precibus, vel humano affectu, aut ambientium
suggestionibus, scd eorum exigentibus meritis, praefid diligenter curaverinu
§ 8. Nulli ergo omnino hominum, etc,
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. I2-14J.
303.
Benedictus XIV, const. Quod Sancta, 23 nov. 1740.
Quod Sancta Sardicensis Synodus Divino edocta magisterio edixit, opti-
11 J COngrUentissimum esse> si ad caput, ideat ad Petri Aposioli
2Tmn qU,bUSqUe Pr0VlndiS D°mini referant Sacerdotea, at.enta
Z ae nr '°ne ubi Prim"m Nos, licet immeritos, Dominus
gnnae uae praecpuo munere in cadem Scde collocavit, ea subiit co,ritatio
^rXe^ °;bl'S ECClCSiarUm ad Parvitatem noatram X 2
Pe o W " ' qU'bUS necessitatern de omnibus tractandi Christus in
Z mt W ,0',CUm iUi C,aves aPerie"di. claudendique daret, indnlsiL
offfcr 3 C0,,S'ilUti' Ct Vi?i,antiae Nostrae di,i^ntiam Pro
3S s 2 " tmUnerC COram e° cornPro°arc cupientea, nocL dieaque
^SXl*" quamvi8 ,onginqua spiritua,is cura non def,'ciat- sed
PHonh Dol 1Z n°men. °ei praedicatur- «tendat, memorea illius obiur-
« iVrf Ufrmam non consolidastis ; et aaod aegrotam,
«*m< et Tt C°nf.ractum "<> non "Mgastis; et quod abiectum est, non
W nonesJn /er'Crat' "°" auaesisiis; et dispersae sunt oves meae, eo
* tepersae stmt * Smt devorationem omniam bestiaram agri,
"<l*ireret, ecce erraverunt ^reges mei in cunctis montibus, et non erat qui
Curn erim nist^V^ SttPer P^ores requiram gregem meum de manu eorum,
eunt, sic Do fa''bus, per quos Dominicae oves negliguntur, et per-
?endis et m'nus comn,inetur, quid Nos aliud facere oportet, quam colli-
,JPsorum vuir6-!! * °V'buS cxl,ibere diiigentiam plenam, et curandis
maio'', aut m 1" paternae P'*etatis adhibere medicina.n? Nulla est enim
talubri f0v y °Urn PraePositorum, quam diligenti sollicitudine, et medela
§ I Dul Ct conservandis °vibus providere.
ct iautl quidcm fcL rec- Sixtus Papa v» sen'o animadvertens vete-
instinctu c m°rem, gravissimis ex causis, et non sinc Spirifus Sancti
h)lu% ct nis Pontificibus Praedccesaoribus nostris ahttquitus insti-
Pcr multas aetates magno Ecclesiae Dei commodo observ-atum,
I
666
Romani Pontific^
APos,olorum Pe,r,, Tp^ Z'™*™ «on.m
«arunt, Limma « vi £,„'?■ nC Almam "rbem I„ ' Beife™£
Rom.™ ve„ie„,ium 'U™ s "™nra„do Pollicere„, ° f "|"»< *.
Eoclesiarum ^lWfodo^^t jT^- R°manUS
vullum aguosccre,, c spiri.ullfl „ ■ """^ ,oco""n gr S'* °"*«
opporlunas adhibere, „~ °v'um "orbos imellil , s"" »«*
™ ad Dei ITloSr-a^r qaUdam °m(nin0 '"^^E?C*
astutia, vari i. *°n«n«m culpa, parlini
^rvariSpe,ram nominum **:;r:
S manibus Sanctae Romanie F^ i 'J qmdem -
Pnons, el vero absentes, I„ manZa Ant^'!,6 Dfacom' Cardina,is ordi«
d.c um aut ad tradendumm2buUmS f impendendum munuspr*
«uramento se obstringerent se IW hu,USmodi « Sede Apostolica defel
* atufs in iisdem Hteria emponb^ ? ApOSto,orum Petri' et 1
«c Romanis Ponfficibus pro temn PerS°na,,ter' ac Per*e ipsos visila^
tote eorum Pastoraii officte deoue r,h eX'Stentibus ^tiontm redditurosd.
Eccles.arum statum, ad Cleri p7p ?"! °mnibus ad ''Psarum-
,,,orum fidei creditae sunt Vil°P U" disciP,ina'n> «nimarum deniqufqJ
nwndata Apostoiica reccotnm ♦ qU°V''S m°d° Pert'"entibus, et victsstn
lafus in Hsdem literis contfneter. di,,^entissime exccuturos, prool
«one quasi MswpaH^^M^0™™' a,iorurnque, qui spirifuali iurisdic
ab omni alia Episcopon, m n M°nasteriis' et Ecclesiis, eorumque TerrifonH
mentio in praefatis Hteril 0'nnimode separatis potiuntur, nufJj
au' huiusmodi Ecclesiis et M fUerit' hinc est quod Abbates, iliiq*
« Jerritorio separato n.L, "S Praeera"t cum iurisdictionespiriluili,
J^em Ecciesiis, et Mo n"? Beator"m Apostolorum Limina visitani**
^ontifices referrent, aden «t J • erege curae suae commisso ad Romaflc*
NulIfus dicuntur, status °. ',U,USmodi Monasteriorum, et Ecclesiarum, q»
•enorarentur rnala, qu h,! C°nd,t,° Sedi Apostolicae incognita essef, et saepe
KCa CUra. et studio es en? fm ndUm CSSet' et ,aterent °ona, quae Apo*
SSCnt fovenda» et amplificanda.
Cf- N. 156.
Romani Pontifices
667
§ 4. Nos igitur cupientes omnium Ecclesiarum utilitati, et animarum
aluli, quantum in Domino possumus, consulere, ac providere, cum de omni-
bus, et, quod tremendum est, etiam de unius anima ante tribunal Dei rationem
reddifuri simus, tum etiam volentes ea, quae salubriter a Praedecessoribus no-
sirisinstitutasunt, exactius.diligentiusque observari, ideo easdem literas Sixti V
Praedecessoris, et in eis contenta quaecumque, ex certa scientia, et Apostolica
Auctoritate tenore praesentium approbamus, et confirmamus, ac etiam inno-
vamus, omnibusque Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis man-
damus et praecipimus, ut eas sedulo, ac diligenter, et omnia in eis praescripta
observare, ac custodire studcant, et Apostolicae Sedis monitis, ac praeceptis
in re tanti momenti ea reverentia, atque animi cura et promptitudine qua
parest, pareant, atque obsequantur, et antiquae traditionis exempla servantes
«I Ecclesiasticae memores disciplinae, Sacerdotalis Religionis vigorem non
minus in mdicando, quam in consulendo retineant, scientes quid Apostolicae
Sedi, cum omnes hoc loco positi ipsum sequi desideremus Apostolum, dcbea-
lur. a quo ipse Episcopatus, et tota auctoritas nominis huius emersiL
§5. Praeterea scientia, et auctoritate praedicta, hac nostra in perpetuum
llThf # '°p^SanCimDUS' deCernimUS' et -auda-us. ut omnes et qui-
Znati , 2 ' Pr,0res' PraeP°siti> •l«quc quocumque nomine, ac tifulo
insigniti, saecu-
°rd,nUrn RegUlarCS' ad Mouasteriorum, seu Ecclesiarum
£?„ nrnTr Territoriur" habentium regimina iam promoti, et
ZTllP P°T!' Ct,am Per Viam elect"'onis, postulationis, aut aliter
ommendl Pr0m°Vendi' et Monasteria, seu Ecclesias huiusmodi in titulum,
rZ!;, ,n'Sltnem' 3Ut aliter quo'"dohbet obtinentes, vel impo-
2 m V de,ICe< sP''rituaIem iurisdictionem quasi Episcopalem
S riis L^' Vd SinC' Monasteriis' et Ecclesiis praedictis, eorumque
cesZn n' US' Ct quasi Dioeccsibus ab omni alia Episcoporum Dioe-
«I praes nnrC'UnC Ct 8eDaratls' quocumquc iurc, et titulo, vel ex origine,
^11*'^ CX indu,t0' et Priv«ee'o Apostolico exercent, antequam
wrum rZT S°U Ecc,esiarum possessionem adipiscantur, et in
sentes in C. t adrnir"strati°ne se de aliquo immisceant: si quidem prae>
s'' vero abse 7 i manibus S- R- E- Diaeoni CardJnairs ordine Prioris,
fucrit sin m ' , manibus Nuncii, aut Legati Sedis Apostolicae, si praesens
arbitrfo elige ^v* manibl's- alicuius Episcopi, aut Archiepiscopi eorum
hjbpntis,tam Um Romana tarnen Ecclesia Ecclesiasticam communionem
infprius descr-|"arn| eiUsdem Apostolicae Sedis Delegati, iurent, iuxta formulam
"*» Personart Se Sacras Bcatorum Apostolorum Petri, ct Pauli memo-
ribus Nostri' ^ ^ SC IpSOS visi,:lturos, ac insupcr Nobis, et Successo-
"oslra Consf S» tempore existentibus Romanis Pontificibus, statutis hac
s,Cri'oruni, et F ne.temPoribus, rationem reddituros dc commissa sibi Mona-
^cessonim 00 siaru'n procuratione; in notitiam nostram, nostrorumque
tilnirn statu PC entes quaecumque ad ipsorum Monasteriorum, et Eccle-
^'"imarum"1'6/ Ecc,esiasticae disciplinae in Clero, et Populo observantiam,
^eioriam DerH qi,a° i,,orurn fidei creditae sunt, et ad Divinum Cultum,
P runent; vicissim recepturos a Scde Apostolica monita, ct man-
668
Romani Pontifices
data, quorum censura, et quae coerr^ '
sunt, sanciantur, ef quae bene " ? SUnt' resecentur 7n ^
«r-t/one nostra, ■oSJJ^»** ^««^a0^
§ 6. Quod si legitimo^L ! °rUm ad deb'"<un f 1* '°ne' el *
omniaadimpieturospe ^rtun ° ^"^^
et de gremio suorum Monastel "''""^ ad '*d sPecia,e mand", *
Saeculari, vel Re™ ari ? I et Ecc,es<arum in 7"TT haK
Saecularem, vel ' m ? ?m' "* om^^ T^^
omnibus p,ene KS^? Pr°bitatis> e< SJgfc^
docere debeant legitimis TrohZ etlani de huiusmodi t ^
nalem Pra^ectunf Congr^^^e
. 9 7. Ad hoc autem debitum ? C''" transmittendis
anno; reliqu; vero ,„ * * d.acem um Provinciarum n ^ J
et Reg.on.bus existentes, tam q * Terrarum Orbis
qu mto anno teneantur, diligente q"e Lo " * qU'* imp0sterurn ™
nostns Successoribus exhibefe s 2 , P™ V,nbu8 adimP,ere, NobisquJ
qnoque, et qumto anno repetant e 0L^C?m' ''demqUe ins«^um lert»
a tempore captae possessionf et L * ' autem annorum sp,*
§8 H veroCUrae mdpiant Monasteriorum, et Ecclesi
^PoZlZel bienm-o' el SSJ* hulusraodi iam Provisi. In m
a Nob.s superius tempus a dfe hlb 2 reperiuntur' vel quibus praefiniius
s' 'n Halia, et Insulis adiacentib.tc *e P°SSessionis iam efnuxit, intra annu*.
Pubhcationis praesenH Sf^L " h W b''ennium' si «*» si"'- a *
relahonem, et deinde singu Jfa tr ■ n°8 praefata,n suarum Ecc,esia™
'ocorum conditione, et SLT T ' a'iis Praestitutis temporibus pra
fasilicas visitare, et nostr0 cSot T tranSrnittere' et Sacras Apostdol
se praesentes sistere debean Tt i d dUmmodo imP««K 'egitirne nonfucrint,
Paterno humilitatis nostrae ™n Matris suae complexu recreati, ei
suas regendas alacriores et in ,qU[? confirmati' ad Monasteria, et Eccte
§ 9. lubemus JJ» \-n mstruct,ores revertantur.
Ahbatibus, Prioribus .tUte ,8anctae obedienHae supradictis ommbus
c"Patis, vel quacumque JSSE? quocum<|ue titulo, vcl nomine nim-
c"'aribus praesentibus e m C praefu,8-entibus tam Regularibus, quam S*
^onem, sfatuKs a nobis JUlUns» ut visi*a«onem praedictam, et insuper rdi-
respective Ecclesiis adeo , mp°nbus '«ciendam, sibi, suisque Monastcri,, d
seopis formam, omnino r - *° necessar,'am' mxta praescriptom alias Epi-
et constituta prompte exeon" „'! V6r°' quod absit' a Nobis
adm'nistratione tan, SoTrZ r * feXerint' 608 ab inffressu Ecclesiae, ac e<
'ructuum suorum Mo„J quam temPoralium, nec non a perceplio«
^rch.episcopo, Monasterio o.?"^' Ct resPect''ve Ecclesiarum ab Episcopo, «'
ct '"ora ccssante, interim l'ih? eSiae NulUas viciniori, omni excepfio»
Crc ex'gendorum, et in opus fabricae, seu om*
Romani Pontifices
mtntorum Eccles.ae cmptioncm, prout maior exegerit necessitas. insumcndo-
rum,ipso facto lamdiu suspensos esse volumus, donec a contumacia resioi
scenles, relaxationem suspensionis huiusmodi a Sede praedicta meruerint
obtinere.
§ 10. Non obstantibus privilegiis, absolutionibus, indulgentiis et alik
concessionibus e non v.s.tandis liminibus eiusmodi; aliisque perag "d q •
buscumque Eccles.arum, et Monasteriorum Rectoribus et o^r „ P
Romanos Pon.ii,es, ac etiam Nos, et dictam W^^K
petuo vel ad tempus concess.s, extensis, et innovatis, quae omnia contr^
praem,ssa cu.quam nolumus suffragari, aliisque contrariis qu^b cumq^
Qu, verod.ff.de n.m.s esset, praesentes literas, quocumque iUis opusTueri^
perfern, volumus quoque, ut earum exentnlfe »N.m i • P '
p^ici, et sigillo pers^on^e in di*niS^^ ^
«dem prorsus adhibeatur fides auae ehdZ const'tutoe obsignatis,
essent exhibitae, vel ostensae ^ ™ praesenubus baberetur, si
rifacto, ut vitam perdant m,t Z T ln ^11'0- aat consensu,
guoesito clTcotl^i tngerant"r' vd inia™ ^aae inferantar
^^imtS^^T' Q mM CreditUrl Smt' per Se' ««
**m,nho meoorfZ fnJ/ ^ "° °d retineada>»> * defen-
H honores, ^L^T^ T"*0' * *" ^ ne^sitati^ odluvabo.
fcwr» pr^d ct ' t aactoritatefn S. R. £, Domini Nostri Papae, et
^mln ^m^fTT™"' defendere' Promoverc curabo.
No^um, m eamdem Vn ' Seatractata> in aaib™ contra ipsum Dominum
Wonamm, iuris ha .manam Ecclesiam atiqaa sinistra, vet praeiudicialia
a luibuscumque trartn™' $, *' potestatis eoram machinentur. Et si talia
Oaa"lo citius potern «S !X Procurari ™vero, impediam hoc pro posse. Et
<"* ipsias notitin f ■ Domiao Nostra> vei alteri> Per l™"
«"<<»**, seu disno T PerVenire- Sanctorum Patrum, decreta, ordi-
hlis «nbus observaL ?', reSen'ationes> Provisiones, et mandata Apostolica
a toelles eidem Z ^T™ °° alib observarL Haereticos, Schismaticos ,
* impuenabTT» Z' Saccessoribas Prae<*ictis Pr» posse per-
^"oliter aC Der ^ APOStoloram memorias singulis trienniis '
Matk rathnem rT, 'PSUm visitabo> et Domino H°sir0> Successoribusquc
m Monastcrii . T ?C commisso mihi munere, deqae rebus omnibus
*rum «tnique nL ™" Statum> ad Cleri> et PoPaii disciplinam, ani-
' V e meae Jldei creditae sunt, salutem quovis modo pertinen-
' *■ qulnquenniis. ' " '
iS
ag
670
Romani Pontifices
Ois, et vicissim Mandaia Apostolica huMm ~ — ~^
perlegitimas probatLcl alSRE c J"""""" <"""■
Praefectam per dictam Nuncium 'tran^Z^ C°°™°«°" Z £t
steriam meum pertinen,eS noTvenZ *
* novo infeadabo, vel aliquo „odo„',i „ n""u WtmtoZ
Monastcrii mei, inconsaitoZZ ^Tr'^ ^
304.
nostram fa fiuprema^H ^w,- Si m miser«<:ord/a, humilta
Christi potestatem Nobi! nu| o *' * Vicariam Domini «*"
ad universae Ecclesiae su^* 1 ' ?Uainvis meritoru"' suffra^io suffulr,
nostris visa est Divina illa vov o m commi"crc; auribus Insonw
viclelicet Romano Pontifid eiusdeT d r-T * pQSU ' 0ves meas-
Gregis Dominici agnos n'ui , ! r SuCCessori- cura regencli, non n.odo
sed etiam oves, nimirum f P°PUl1 per totum terrarum Orbem difta,
Christo lesu generanf i ,Cp,SCOpos- veluti agriorum matres, populos in
«cipite, Fratres ^hT 7* parturiunt- igituretiam veslrivo*
nitudo cotnmissa Nobis n f ''teraS; et partcm sollicitudinis, cuius pte-
nibus, et cbhortationibus nnT t *** mtcl,iffitc ex ipsis admoniiio
ea, quae offici nostri », , ,.<,Uanta Nos prcmat ctira non praeterroiltendi'
charitatis, qUa a,| rai ' ''"'"^ itidc'" «H vis paternae nosfrae in w
ovium fiaut .ynildia ' ™ 0Ptondum adducimur, ut de profectu sancuni*
§ >• In priruis 1 Pastorum-
ut morum integrihsTrV'3— °pcram> °mnique studio, atque ope saUgfc
siastica Discip|j„a ' CU,tUa st"di"m eluceat in Clcro, utque Ecde
Satis enim constat nil i servct"r. ct ubi collapsa fuerit, redinlegietur.
ct Christianae vitae q,,°d °mnem P°P«'«™ ad pietafem, religionm
corum exemplum n,.« n tl0,,em cfficacius instruaf, excitct, inflaminet, qw«
m. q"< D.vmo se ministerio dedicarunt. Itaque in id men*
J Seu eaplft,,! Ecc,„f I
rratribus Patrlarchis, Primatibus, Arcluepiscopis, et EpJWP*
Roniani Ponlifices
671
vfstrae acies primum dirigenda est, ut cum accurato delectu ii Clericali
militiae adscribantur, a qu.bus merito possit expectari, ut ,is in lege Domini
«nbulantibus, et de virtute in virtutem cuntibus, eorum viU cunctis afferat
venerationem, et eorum opera Ecclesils vestris spiritualem afferat utilitatem
Meliusenim profecto est pauciores habere Ministros, sed probos, sed idoneos
ilque utiles, quam plures, qui in aedificationem Corporis Christi quod est
Ecclesia, nequicquam sint valituri. Quantam idcirco Episcoporum cautionem
eainreSacn Canones requirant, non ignoratis Fratres; sed ab eorum norma
quae omnmo servan debet, ne patiamini vos abduci humano ullo respectu'
vel importun.s amb.entium suggestionibus, vel fautorum precibus Apostoli
vero praeceptum, ut ne mani,s cuiquam nimis propere imponantur tunc
potissimum servar. necesse est, ubi de promovendis ad Sacros Ordines et
ad Sacratissima Mysteria, quibus nlhil est divinius, agendum sit. Non enim
Hfflcil aetas, quae per sacras Ecclesiae leges unicuique Ordini praescripta
cit, nec md,scr.m.nat,m omnibus, qui in inferiori aliquo Ordine iam sint
consbtut,, suo quas, .ure patere debet aditus ad sublimiorem; sed srudiose,
m«ue adh,b.ta d.ligentia investigandum a vobis est, an eorum. qu
pnorasuscepennt mimsteria, ta.is fuerit vivendi ratio, et i„ sacris sc, n Z
1T ' Vere,-dlgn' iUdiCandi Sint' auibus dican": «scende superius-
rssfo : mferiori potius a,iqu°s remanere ^du> q»« cum
suo maior. penculo, et al.orum scandalo ad altiorem provehi.
rv, J„ aUOmam SUpra quam dici P°ssit. '"nterest eos, qui in sortem
adZnLr ir' a ineUnte aet3te 3d P,'etatCm' m0rUmqUC -te^~
t^^Z^ T n0Ve"aS P'antati0neS in '"ventute sua, infor-
SLrum Sem n * ^ ^ UD'' f°rSaU n0ndum inStituta ****
fX sTmZi T' qUam Cit,'SSime instituantur. vcl iam instituta ampli-
S l r faIUm"0rum numero Ecclesiarum condifione opus sit,
«« in trueS Z T qUOrUm Para"d°rum potestate Episcopi iam
taus ad^h!riq^US a"'a eHam' Si de COrum necessi,ate edocti a vobis
citudine fov^Ki C SUmus- Eadem vero Co,le&ia singulari vestra solli-
•«centium vit ' n^CCSSe cst- vide,i«t ea saepe invisendo, singulorum ado-
id°neos viroJn' ' , cm' et in studi,s profectum explorando, Magistros
nando iiterar • CCClesiastico sP'ritu praeditos ad eorum culturam desti-
d°quc praese « 'ps0rum e5<ercitationes, sive Ecclesiasticas functiones quan-
suarum spec," ^ dec°rando, aliqua demum Beneficia iis. qui virtutum
,erendo Hulu 5 08 Praestiterint, maioremque laudem retulerint, con-
BJnitt^g^ U8modl enil» irrigationcm arbusculis hisce, dum adolescunt,
referet fructu°n-VOS P°enitebit' sed vestra opcra laetissimum deinde vobis
^Piscopi saC i ' llberi bonorum operariorum copia. Consueverunt quippe
Cos- at forta re messem quidem csse multam, opcrarios autem pau
■ndustriani in °IS ,quoque dolendum esset, non eam, quam debuisscnt,
boni na. °S ad'nbu'sse, Ot operarii ad messem pares, aptiquc formaren-
f,anl- ad Enj qUe* Ct strcn"' operarii non nascuntur, sed fiunt; ut autem
$ 3 ScdSC;OPOr,,ni soIert'a"'. '"dustriamque maxime pertinet
*a,Ur. qui doctr .niaxin" Uiomenti est, ut iis animarum cura commit-
nna, pictate, castis moribus, et illustribus bonorum operum
672
Romani Pontifices
7=
Tt J^ 15 Prae,UCere P°Ssint> « ver^T^, ^
tur. Hi n.m.rum praecipui adiutores vestri sun? ; P°Puli si"<. el
mando, regendo, perpurgando; in vfam l*"*' Vo^ccd,0T
virtutes incitando. Ex quo pro ,um es, n , I dWgend°.* ad ct ^
eos ad Parochiale officiL obeunTu, * , ftSE ZT
nat.onem merito iudicentur aptiores In iH fr"ctuosa,n plebium^
bite, ut quicumque animarum' uram ^nl ^^
n.as aJ isque festis de praecepto, pTeb^ s bi tZ^^^Z
capactate, pascant salutari.us v rbis docen dCOrmn'SSas' Pro d Z
salutem scire oportet. ac explicando Divtae e °s T\
et pueros e.usdem Fidei rudimentis imbS0 n „ P '
num consuetudine, ubicumque esset, P^or u s°biaromqUe ^ in
sme praedicante? Aut quomodo rec,e cZZ* a<a* Q"omod0 enim audb,
asseqm poterunt populi, si animarum curator -^V^ n°m«
rem.ss.,ac desides fuerint? Quare nonCr • m°di officio *»
exphcari potest, quanta ChrisW R 2
qu.hu. animarum cura demandata e Tn^^^1"^^
. ch.smo msiruendis. Proderit autem ni ' nCff,,gent,a ,n Pu™s praesertim ale.
animarum gerunt, et alii qu TZ?? ?™' *' StUdUer,'tis' ut et Qui «*«
nati sunt, per aliquot diS sPtS£"fT C?.nfcSSlones e«
quippe pio recessu renovabun tu f f qUotannis vacen,: in »
<* alto, ad ea impensiu aiacri Z P " SUae' et induentur
pro Divini Numinis Sori u5 , ? » Peragenda' auae «»n.m partium n0l
§ 4. lam vero scTt.s Frat eT n Droxim°™ni utilitate, et salute.
animarum Pastoribus n'VM "° praecePto mandatum esse omnibus
*ione,Sacramentorum\dmini0UaSraffn°SCere' Casque verbi Divinl P™*'*
Plo pascere; hisoue ar , 1? 8 rat'one» ac bonorum omnium operum aco-
est.minime posse eos. quT;^ °**
muniis salisfacere, ui par
que Domini, in qua DOc,r SU° non inviS'^nt, neque assistant, vineam-
statione vestra maneatis # CUStodes' non custodianf assfdue. Itaque in
«si, servetis residentiam ° , » et Pcrs°n»'em in Ecclcsia vestra, vel Dioe-
admodum pluribus Qencnli.,m "r B"telh mW °D,iga,i CS,iS' **
strorum Constih.tinn.-., , . <-onc.l.orum Decretis.et Praedecessorum w
ne SSSlmZ sse F^" P™»*?*™** ***
Kbito, aut quacumoiiP EP|SCop.s per tres Menses singulis annis pro
constat habendam e« r™* a°eSSe* Ut enim hoc vere ,iceat EpisC°^
causa, simulque con. i.^ Ut absentiam huiusmodi aequa requinl
autem Iudicern futu ^1*' grCgi detr'n,entum obveniaf. Memenlote
adeoque videte ut ^1""' CUius ocu,is omn'a nuda et aPerta ^
Pastorum Princini S VCre Sit* quae probari iure possit supremo hui:
requirendus- in L' 3 qU° 0Vium vobis creditarum sanguis est quanlociw
8atione tueri * *m iudicio- frustra Pastor contenderet ea se
narn si res penitu, UpU3.oves' absente se, ac inscio. abductas devoraven*.
dalum in DiLc il- 'nfP'C,atur- Satis aPParet prope malm,»***
erat, subditos a r,r» "** continKere, quod non sit ei adscribendum.cui^
VOce confirmare ' ' SeTiU def,ectentes rcvocare monitis, allicere «empl*
auctor'tate, et charitate continere. Porro quis cHW
Romani Pontijices
673
*m*i mlt0 Sa,iUS ncgotia alibi per a,ios' nbi oportuerit peraei
quam per se ipsum ab Ep.scopo extra Dioecesim suam morante- nejro'
„•„„. vero omnium max.mum custod.endi, ct gubernandi greg.s ab eo per
s« non per administros curari? Sint enimvero quantumvis idonei, probatique
Alinistri, non tamen eorum vocem sic solent audire oves, ut vocem veri
Sui Pastoris: non vicariam illorum operam supplere satis vigilantiam atque
operam ipsius Ep.scop., qu. peculiari Sancti Spiritus gratia ad id opitulatur
experientia abunde compertum est. '
§ 5. Ad haec, cum in omni etiam rei domesticae cura nihil sit utilius
quam si ipsemet Paterfam.lias o.nnia frequenler inspiciat, suaque vicilantia
snorum industr.am, et diligentiam alat, propterea vos monemus et horta-
mur, Fratres, atque et.am vobis iniungimus, ut Ecclesias, et Dioeceses vestras
(nisi gravis ac legitima interveniat causa, quae aliis id committi postulct)
vos ipsi v,s.tet.s, vos ipsi oves vestras, et pecoris vestri vultum agnoscalis
Formidmis sane, ac terroris plena est certissima illa sententia, quam supra
rnemorav,mus non admitti Pastoris excusationem, si lupus oves comeSit,
n " 1 Ver° QUidem ign°rabit EpiSCOpuS> mu,ta ™» ,ate-
bmu vel saltem ser.us, quarn oporteret, intelliget. nisi ad omnes suae Dioe-
c seos partes se conferat, et nisi per se ipsum ubique videat, ubique aud aT
b,que exploret. quibus malis medicina facicnda sit, et q aenam fuer nt
ScaC:USpraeraVe ^ ^ 0Ueat' ne sub^
Z S r« CUm M Sit hUmanae imbeci,,,tatis conditio, ut in agro
ac n i e' in ^*? f omn,isM EPiscoP° est- sc"sim vepres, et spi.fae,
or c ro 3 ?T herDae SUCCrescant' certe nisi ad eas a.uputandas c2
1 eln ; T 'PSe nit°r Vigi,i,'S ei,,S> ,aboribnsque iam partus. pro-
Z et onn n7 ^ ^ "CqUe <** ^ ^ ^ 2 ^
5 c S PraecePtion'bus vestris curationi earum esse prospectum:
,uta fuen Cn,xe Perf|ciendum a vobis, ut quae in visitationibus consti-
nulla Pri.Vere •'" effectum Perducantur; nam Iegum etsi optimarum uti-
siudiose nrael"!^ n°d Vefbi8 Cst' re JPsa ab eis- ad ^05 Perlinet»
sive averten I I Q,IaproPter Postquam ad animarum morbos expellcndos,
«•nquiescat °$' an* Paravi'stis medicamenta, non ideo sollicitudo vestra
"'rium conf 5° Sed traditorum a vobis praeceptorum executio omni
^lis assccutu" Urffent,a est; id°-ue Potissimum per iteratas visitationes
dEcc!csias^Slref^,0, Ut mU,ta paucis comPlec,amur» Fralres, in omni sacra,
fpsos auctore3 C<lo,,e» ct ,n omni Divim' cultus, ac pictatis cxercitio vos
Sancti(atis s JS ^i°S ^UCCSt vos mag'stros esse convenit, ut quasi de vestrae
ritatis vesbte i <Um C,erus' tum &rex universus lumcn hauriat, et cha-
ob'aiione \ P incalcscat H^que in tremendi Sacrificii frequenti: et devota
inDivinisofrSOlCmni Missarum celebratione, in Sacramentis administiandis,
* f«miUae t r 0bcmulis' ,n cultu» ct nilore Templorum, in disciplina domus,
$enc,ls. et syuf^410' m Pai,perum amorc, et ope eis ferenda, in acgrotis invi-
^r'stiana .cvaiK'ls» 'n pcregrinis hospitio excipiendis, in omni denique
veslri sfnt °Pcre cstote vos forma gregis vestri, ut omnes imilato
» sictit et vos Christi, qucmadmodum decet Episcopos, quos'
674
Romani Pontifices
7?
Spiritus Sancrus posuit reirere P/.-i-«i rT " — — •
Apostolos identidem respicite in a^T '*' qUam acqu/sivit 7^
fc£2f* vestris'. ,n « ^
iupis ab ovilibus ;;;is in virg US' h aerumnis «SdfcT**
iege exponenda.in J ^i ^ 5?VF
Aderit profeeto vobis omnipoTens ^0**"* ^l^S**
nna; nihi. enin, Nobis *JS^g*& Ub'' **^l5S2
cum De, glonae inservire, et Catho.ica S 525 ^' qUM" ""a *
borare, atque an.mas salvas facere, pro ou.b « ' aC Pr°paga,ioni *•
v tam nostram libentissime, si opor u.rV 'PSUm quoaue »*P«m d
««mulosque currentibus vobfe aSd in' 1 'mpenderemus- Exdtet vos del
neratio; namcum apparuerit Pri„,„ ' l ?' 3C Certa' °-uae vos manet, remo.
f,0nae coronam; coronam utiqu 2 Um' Perdpietis «n.uuimcibite
«torlbu. Mysteriorum Dei 3 st en ' rep08,ta CSt fide,ibus «««P*
^el, quae est Sancta ips^D^^X^ ****** *-»
'nd.gm, gerentes in terris FrafornTt Vk S 3Utem vices Nos- quamv.s
necnon Clero, ac pt^SS^f^T^ bened«
nostram paterno affectu impertim APosto'''cam Bencdiclionem
IBened. XIV BuII., tom. p. £8Ji
Cum ad ilf diCtUS ^ ^ ^ 9 ^ ,W"
b''um: C«"^^^rdi"aIiuin Congregationem delaium fueril du-
« *«k// 5a/7<:/, Domini Noslri Iesa ChrisU,
Per diUctos fiUos SuoeriZl nJ^6' * viZore nonnullorum privilegiorm
vantia nuncupatorumexhibi, F^trum Minorum S. Francisci de Obser-
nentum Confirmationis • N ' necessariai 'facattates habeat conferendi Saera-
cura, onmes difficultates n Pr° COmmissa Nob'"s coelitus Pastoralis Offic»
tollere cupienfeSl ac dttL* m P°sterum dubitandi hac in re occasionem
Pfofessum dicti Ord.nis ■> r Pau,um a Laurino Fratrem expreae
cnr». speciahbus favoribu\7t 'Stodem' et Ouardianum dicti Sandi Sepul-
•numcationis, Suspensioni* f, prosequi volenfes, et a quibusvis Excom-
6ur's- et poenis a iure "?' « «nterdicti, aliisque Ecclesiasticis sententus, cen-
*u,bw quomodohbet innnri t quavis occ«sione, vel causa latis, si
'nnodatus exfetft ad cffectum praesentium fwiun. con-
Romani Pontifices
675
sequendum, harum serie absolventes, et absolutum fore censentes auditis
votis Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium in tota Repu-
blica Christiana adversus haereticam pravitatem Generalium Inquisitorum
inctoritate Apostolica deputatorum, eidem Paulo Custodi, et Guardiano eius-
dcm Sancti Sepulchri, durante eius officio, et pro locis Terrae Sanctae huius-
modi, ubi non erunt Episcopi Ritus Latini in propria Dioecesi residentes
potestatem, et facultatem conferendi Sacramentum Confirmationis huiusmodi
Oleo, et Chrismate etiam antiquis, si nova haberi non possint, per atho-
licum Anhstitem gratiam, et communionem Sedis Apostolicae habentem bene-
dictfs, dicta auctoritate, tenore praesentium concedimus, et delegamus- salva
umen semper m praemissis auctoritate memoratae Congregationis Cardina-
Dm. Non obstan t.bus praemissis, ac Apostolicis, et in Universalibus Con-
dlis editis generahbus, vel specialibus Constitutionibus, et Ordinatianibus,
caetensque contran.s quibuscumque.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 28].
306.
Benedictus XIV, const. Apostolicae servitutis, 25 febr. n4u
hre l?ad11Cnne.terV!tUtiS COmmissum Nobis divinitus officium assidue vigi-
1 mii^ NoZ " ? CX/raVa h0m,nUm CUP,ditate suborientia mala, quan-
^ma 0 , ul ntPrOVtlda S0,,,citudine coercentes. Dominici ovilis gregem,
«»™n d,g" ' 3d aCternam Patriam ^mus. Sed praecTpua
2 Z tsZ L tf ,r S' QU' EcC,esiastico 0rdini adscripri, et ad sanctioris
debent VeLm. • '" ^ Sa,Ut,S actuum suorum c,aritate Praeiucere
quw L -ec m timid^• 3C S0l,iciti sumus> ne caeteros Chrishfideles,
^m prav ttl ^ ^T'^ ^ Ct eXe,nP'° aedificare debent> morum
1 av"ate, a coelestium rerum amore ad terrena desideria avertant.
vesana hi.m Ut 000 8rae ^ravi animi Nostri moerore accepimus,
«nimos nTS™ ren,m cuP,ditas ita nonnullorum Clericorum invaserit
Wi illam am Ecclcsiasticis negotiationem, ad evitandas Poenas adver-
ficum PraedXCrCen 3 Sacris Ca'10nibl's. et Apostolicis Romanorum Ponti-
«lamine r)eCCSSOrum N°strorum Constitutionibus sancitas.sub alieni nominis
marum LrtTi ' Ecc,esiast'ci nominis decore. et aeterno suarum ani-
1"odpala t pOSthaoltis» tomerc, nuiliterque exercere non dubitent; et,
c°loribus "t Cmpnra,i"'" Poenarum metu aggredi non audent, quaesitis deinde
9ua$| vd D I 8 inanmm rationum praetextibus clam efficere non timeant;
consilia cor\°CUlOS' qUl Ct ,,,um,nabl1 abscondita tciicbrarum, et manifestabit
Possint • N U'm' ,atcre' ve' Supremi luclicis, qui non fallitur, examen effugere
dis inhiat °S ? ente8' °-uod Clericus, qui tantopere mundanis divitiis paran-
"fgotiato' C°C • desP'cere> et pro nihilo putare convincitur, et quod Clericus
Hieronvrn CX i'n0pe d,Ve8' et ex '»Jnobi,i gloriosus, tanquam pestis, ut Beatus
5||'coCo t"S 0Cet' fuSiendus est; ad exitiosam huiusmodi labem ab Ecclesia-
1 el|minaridam, et ul Sancto Ecclesiae Dei famulatui addicti, ab omni
676
2?
/fcwa/*/ Poritifices
turpis lucri cupiditate abhorrentes shidiZI ' ^
operibus, thesaurizantes sibi n 1 . . bCne a*ere' tfaMtalT^
Sulas Romanorum Pontifi Uf /p b°nu,n in W?^
stitutiones, illarumque quam iLf » °rUm Nostrorum Pr Si<*",««i
Haferea desuper qulnodc £ e ^ ^0SC^ C
contra eosdem Clericos eSpect,ve- CUm omnibus e t ; ,'t0S "*>
-di. ac earum «o£2S'*
„0f Cl ampuanms; illorumn. P n„ HI"luuuinePraefatisperpeti»
"arurn curarum onere, et humantul deP°sitis quoc"nique mund,
Pommum, qui propte No, ^™" imPedimentis, Chrtta
i"oP,a N0S divites essemus Der " " °S CSt' CUm esset dives- *
*;qt.antur, memores salutans , |lu * i ™ndi °Pes «berius, et expedito
d>ct: * »« d,'us Beat, Apostoli moniti, qui damn *
/^mvY, per easdem Nostr V ' n^otiis sa^laribus, ai ei placcat.cniu
Stat,s P'enitudine praefatis aLSS^ P°rpefU° Va,ituras' mo,u' e' P°*
negotium Ecclesiasticis ill.Vi,,. * 3C pariter declaramus, quod si aliquod
a »aica persona inchoatum , PerSOnis' licCt ab eis minime institutum, sed
aut quocumque alio titulo \i« e°Sdem Clericos, sive haereditario iure,
tim, sive coniunctim cum\r e S,n£u,arite<-, sive communitcr, sive sepan-
existentibus delatum'fuerit v I ' Ct al''S co,,aeredibus, vel sociis liti
Per alios, aut alieno nomino !* SC ipsos« eorumque nomine proprio,vd
?uu« sint, i||ud s(at|m e c,,am Per siios cohaeredes, aut socios pro*-
'Psius Clerici ternporali d^- teneantur- Si vero negotium huiusmodi sne
,,am. Insulasque adiacentcs .nto stalim d«mitti nequeat, tunc, siiniralu-
«•uni Sanctae Romanae Ec CX/Stat C,ericus, a Venerabilium Fratrum Nostro
»ni interpretum Conarea»,- ° Cardi,,a,l'uni Decretorum Concilii Triden
tlone, vel ab Ordinario iZTu S' VCr° extra ,ta,iam' a0 eadem CongreF
Pr°viso intori,,,, qiIod ™ ,,ce"tiam HJud ad aliquod tempus retinendi.
teneantur; dictaque Co,Jr T ,luiusmodi 8 laico administretur, impetnrr
gatl0' aut Ordinarius Loci, pcrpensis singulomm
1 r\ • _
Romarti Pon/i/ices
677
casuum circumstantiis, hcentiam impertiatur, tempusque in eo ad idem ne^o-
lium dimittendum praescribat; et si Clericus negotium praefatum, licet a
Laico.utpraefertur, institutum, absque licentia huiusmodi gratis sempersibi
imperlienda, aut illud ultra tempus sibi permissum retinuerit, vel etiam intra
lempus pracdictum negotium per se ipsum administraverit, pro negotiatore
illicito haberi. illumque omnibus, etsingulis etiam spolii poenis praefafis subie-
clum esse, motu, et potestatis plenitudine dictis pcrpetiio volumus, et defi-
nimus.
[Bened. XIV Bull., tom. [, p. 32-35J.
Die 5
307.
Benedictus XIV, ep. encycL Matrimonii, n apr. 1741,1
Adarlohl"! perPetUUm indisso,ubi,emque ncxum, cuius firmitatem ab
f Z JT pronu,,t,atam CtoWw Dominus,et his verbis, uuod Deos
lZL Zn°n SfParet' (COnfirmare- et Evange,icagratia,undemagnum
si ue le.e r ^ fuit' tanta facilitate' Periude
Qnon cisT.n"! aKC' "e?Ue DiVin° ,Ure' neque EvanSe,icis PraecePtis'
Orb^na Wl"m Connubium' iu aliquot Catholici
^vTauS«^UC f° PraeSer,im f,orc"tissi,,,° Poloniae Regno ifl dies
2* Nobta 2?C ,a?rymiS' neQUe Verbis exp,icarc Possumus allatam
0 rc Sl? k; solhcitudinem, conceptamque in Pontificio animo
c ed nif"h m0leSt,am' EtSI' aUtem P,uri,uum dolentes, facile adducimur.
T!TJrtmlSm0dl d,SSO,Veudorum Coniugiorum licentiam, propter quam
L Z ad Z T °ffenS,'0ne' S|VC Vir unus' sive P,uribus
tum latf V,Vc,,t,bus sibi antea copulatis Coniugibus. tertium, aut quar-
J ma nmoni contrahere & ^ ^
"on possum a,ibl eVenirC accePi>»ns. ortum ducerc; tamen facere
dderanius » qU'" ,ustlssi,,,as ad vos, Venerabilcs Fratres, querdas nostras
1 Catholic F*i mSimul tanlae ''centiae refraenandae, et intra praescriptos
temur. ^ s,a f,nes coercendae, salutares Leges modumque medi-
tfica dlsein» Sacerdota,em Wtur virtutem vestram, vestrumque pro Ecclesia-
«"ifcrimuP , t m* maK"a cum Pontificii animi fiducia, pastorales curas
tcndo pr S' | ind° °PP°rtununi huic malo ab inclyta Polona Natione aver-
s'dium inuTr" andoque' et «bstergendae nomini vestro inustac notae, subsi-
et hortanCrea rcpctainus- ^aPropter Fraternitates Vestras in Domino rogamus,
,csu ChrisUr',Ut mem0reS ratio,,um Coelesti Catholicae Ecclesiae Sponso
min'sterium° C' redde,,darum' Apostollcis vocibus Nostris obtemperantes,
Pires muric VCStrum ea' qua decet> vigilantia adimplere satagatis. Ac, dum
' P,etati, et religioni vestrae de hisce rebus successus praesto-
Ve"erabiHbu5 Fratribus Archiepiscopls, ct Episcopis Rcgni Polonfae.
078
Romani Pontificcs
lamur. Fraternitatibus Vestris An^i- ' '
§ 2. Volumus autem, etc
(Bened. XIV Bull., tom. i, p. 45, 46J<
IITlf
3
308-
opua Orthodoxae discinl n J ? Chnstianum Orbem Ecclesi* i„. P
'Ps.us Domini Nostri lesu ChrfS ~ ? Prophetis PdWft» adumSl
raditum, a Sacris Ca n o n^b us u t»iq u e^ praesc r^' f '' *^H** ab ^ '
*k «pso sui primordio retentum et oh^ P Ct ab Universali -W
radidere Patres, nobis quot di" ne c ° k ^ Hoc nimi™m, ut vcto
uto remedio, per consS' Sa£-COmmUniS ■**»■■*• 3
'Pse propter nos praestitit, agimus sim^ ' ' T eHam alfqUfd e*<N
Pt'oms nostrae mysteria, quaf „er ' oZ ° 3d reC0,enda ^cratiora ReL
memoriam, QuadragesimaH potissimum T PaSS,'°nis' ac Resurr«"™
«cahs Ieiunio corporibus e tan S ! ^ so,,emnius celebrantar, pun-
-•"tiae tessera, ab^inimlds C u C»^TS ParamUr- Hoc' ve,u,i ™
"'s avertimus, et coelesti pS, ^«.^tetf.^dKi Divfnae.lt».
mun.mur. Hoc despectui hahirn S adversus P""cipes tenebrarum
«"enturn, non Ieve Catholicae R IL"0" C0,,temncndu'n divinae gloriae detn-
stifidelium periculum oooritn ^0"1 dedecus' non dubium nnfmabus Chri-
Publicis, et privatis cladem Sh.l* "dC p0pt,,is calamitates, rebusque
§ '■ Ab hac vero insl , ' " ,mporta,um «se constat.
num auimis de sacratis im, «nhaerentique in omnium Catholicorum homi-
cratis persuasione, et revTe HQUadra^esJma' ^qui diehus iciunio conse-
s«t hodierna Ieiunantiuni cc , ' quam a,iena. quam discors, quam absona
«one, et servata semoer „h ' ^uantum ab ipsa leiuuiorum insliiu-
distet: Vos, VenerabilesFr a ^ 0n,,,ib,,s c,''sciplina quam longissime
mores, et usus probe nn H q"' popu,oruni curae vcstrae commissorum i
Clarius IntelHgiHa Nos sanJ T Sing'u,ari saPientia vestra, prae eaeta*
specula constitutis Undln,!* qU '" hacsuhlimi Apostolicae procuratioim
rare non Possumus au« " • ^"^1""1 nUntii afferuntur( lacrymis satis deplo-
nmiiam, nullis lejrfffmfo mam Q"adragesimalis leiunii observantiam ob
sa"Ui facilitatem nh„AZnllbUS CaUsis> ub,oue indi&riminatirn dispcn-
Cu,tores merito quennh, ? °SSe; "a ul Orthodoxae quidem Religion-*
' rur; haeresum vero Sectatores IHudant, et exulteni.
P'«» <=» EpSc*opU ^1^?"!; Pa,riarc,"s. Primalibus, Mctropolitanis, Archiepi^
1,bus- S> grat,am. ct communioncm Scdis Aposlolice hti»
Romani Pontifices
679
pfrniciosae huic corruPtelae Plurimorum insuPer Iicentiam adiunctam esse
gravitcr dolemus; quae usque adeo invaluit, ut nulla Apostolici Instituti
sicratissimique praecepti habita ratione, Iciuniorum tempore, palam, et impune
ab iisdem agitentur convivia, et epulae interdictae promiscue inferantur.
§ 2. Eapropter, quemadmodum quibus curis, sollicitudinibus et ango-
nbus urgeamur, cum Fraternitatibus Vestris communicamus; ita faccre non
possumus, quin pro iniuncto Nobis supremo sacrosancti Apostolatus officio
{| arJentissimum Fraternitatum Vestrarum zelum ad opportunum hisce malis'
idhibendum remedium excitemus, et ad congruentes huiusmodi abusibus
pemtus extirpandis leges pracscribendas, meditemur. Interea, Venerabiles
Fnires, gaudium, et corona nostra, nobiscum considerantes, nihil Deo acce-
ptius, nihil Pastorali ministerio nostro dignius, nihil gregibus curae nostrae
commissis ut.l.us, quam ut verbo, et exemplo praeeuntes, Christifideles ad
Um salutarem Christianae poenitentiae, et pietatis exercitationem alacrius
suscp.er.dam, constantissime retinendam, et ea, qua instituta fuit, disciplina
pengendam vehementius inflammemus; omni opera atque industria stu-
deamus, ut f.deles populi in conspectu Dei, per austeriorem Ieiuniorum
observantiam, tales permaneant, quales in ipso Paschali festo dignum est
tnvcnin.
§ 3. Debitum igitur paternae uniuscuiusque vestrum sedulitatis, et cari-
Tl°n7mrCr P°StUlat* Ut 0rnniDUS notum facia,is- et annuntietis. nemini
1 v.i r Rl 'ma CaUSa' et de "tnusque Medici consilio; multitudini
D°PU ' 3Ut CiVitnti> aUt genti iudiscriminatim integrae, nonnisi
2 Ct Urge,,te "ecessitate, et in casibus per sacra Canonum sta.uta
CmP^Mmjdebl,ta Apos,0,icae hui«s Sanctae Sedis reverentia, a Qua-
nec 1 dlspensationem, toties, quoties opus fuerit, concedendam,
sia sicm T f'dentertme usurpandam, nec superbe, et arroganter ab Eccle-
■ uraucub. In more positum esse accepimus, esse postulandam.
ttpliLn..sJ-rNIS|Slmam VCr° ur^entemque necessitatem etsi non est cur Vobis
«nanda 0lUmus tamen Vos ignorare, cum huiusmodi necessitate, et
Nos ipsi | eSS° po,lssimum Unicam Comestionem, sicut alias hic Romae, ac
«I licilas i t°C a"n0 urgentibus causis dispensantcs, expresse praescripsimus,
■ ique interdictas Epulas promiscue minime apponendas esse.
'ienda si ^ quemadmooum de eiusmodi indulgentia tam caute imper-
^Cf reddita"8 f ^*' N°S persuasum habemus, districtam supremo Divino
dam ess i"1- rat'onem, ita conscientiam uniuscuiusque Vesirum oneran-
«hortan? /rnuS- 'nsimul Fraternitates Vestras rogamus, ei in Domino
""m poe"/ °J8eCramu8« ut Populos, qui communem omnium Christifide-
ne per a|- Cn am' .ac dlsciplinam servare nequeant, commonere satagatis,
wPiare et D ^ °Pera» ut sua cuique devotio suggeret, peccata sua
nt"nana ' v C° satisracere negligant; quinimmo sanandis vulneribus, quibus
^'Pas de"1 "itas sai|ciatur, diligentem adhibere studeant curationem, ut
possunt mundano ^"'vere contractas, dum casta ieiunia decoquere non
Interim ' ^ ■ °pera' orationum suffragia, et eleemosynae munera redimant.
e* Caiitat * ' Ct ,cvarncn non 'eve moerori nostro a Pastorali vjgilantia,
vestra praestolantes, ac certo Nobis pollicentcs, Apostolicam bcne-
680
Romani Pontifices
dictionem, cum ..beri coelestiurn ch^Zl 7~~ —
P0Pu.cs vesfros redundaturam, ^ ^^^^
timur.
§ 6. Volumus autern, etc
fBened. XIV Bull., tom. ,', p. 48.50J>
309.
3
2?
I
Benedictus XIV, con*t c.^
•^MSE* — Oocum. V. - C, etiam Bened. X,V .
BclTs Xlv' ep* en^ 5acrarum' 1 -
25 S^SXJ^ vo^nt^uf t0 ^ di™
■nter praecipuas Apostolicae nostrae 1 m ?\ ma,or et Cura esse dfb«<:
reputamus, ut, ceteris inter ApostoSJ °,,Ifltud,n,s partes- «1*» "on ultim»
Algarbiorumque Re&I a iamdi J.™ SanCfa,n Sedem- et ^
^ompositis, salutarem qS ™n 2*** dissidiis' beneclicente Dom£
Kegnis degentium pw^I "° Mram' ad ma'oren, Monialium in iisdcn
"mita faciendum, opcram confcranms mandat0rUm Dei' et vocalionis su*
§ I. Quoniam autem sirnt » #
Dioecesum Regnorum huiusmn^ ^™3,' c*UamP|ur'rnae Monialesvariarua
cumque Ordinum rieorn^ 1? T'30 Reeu,arern in Monaster.is quorum
variis, et in speciem qoJStk P<?i ? C'aUSUrae emiserunt Professionem,
Praetensiscurandaruminnrm ♦ US' et simulationibus, ac praeserna.
nec ad breve tempus „P ! ? Causis» non S0,Um e Monasteriis excunl,
Monasterium reperitur d.V ♦ TVltates» et Oppida, ubi cuiuslibet Monials
PfUra annorum spatium et I ^™™ etiain per ,ntcSrum unius< ac Plu"
gissime dissitis, moram 'duci'" °C'S * proprio uniuscuiusque Monaslerio lon-
et abusus incredibiles ac r" ,eapropter fit- ut quamplurima indc scandiit,
bonorum hominum offensin Perfectionis detrimenta, non sine grari
<tem Monialium per nh*P ne».onantl,r- Conspiciuntur enim nonnullaeearum-
Comoedias, Tragoedias Pt n 'nccdere' ad Publlca Spectacula. et ThwW.
et ad alia |oca nullo mata' aud''endi, spectandique causa, convolart,
a«edit, quod „on relVi reUgiosis Virginibus convenientia pergere; bis
,,s. quibuscum in Mnf„Z COr,suetudinis, sed liccntiosae vitae exemplo,
«candalo. ™maem Domibus commorantur, sint offensioni, d
' ****** ^ A„„,l(tlbii) Regnorum ^ t|
Romani Pontijices 681
c 2. Hinc est, quod Nos, non quodr humilitatis nostrae admodum
conScjj aliquid ad censuram licentiae vindicemus, sed quod, ad sollicitudinem
mafjis ctfltfi plus de Diaboli infestatione timeamus, opportunum hisce malis
rtmedmm afferre, ct, quantum cum Domino possumus, dcbitae earumdem
Sacrarum Virginum custodiae, decori, atque honestati providere cupientes,
molu proprio, et ex certa scientia, et matura deliberatione nostris, deque
Apostolicae potestatis plenitudine vobis omnibus, et singulis, Venerabiles
Fraires, iniungimus, et mandamus, ut statim ac ad Fraternitates Vestras
praesentcs nostrae in forma Brevis literae, aut earumdem transumpta, sive
exempla, etiam typis impressa, et manu alicuius publici Notarii subscripta,
el sigillo Personae in Ecclesiastica Dignitate constittitae munita pervenerint,
jllico notum faciatis, et nuntietis omnibus, et singulis Monialibus Monaste-
riorum, sive vestrarum respective, sive aliarum Dioecesum in uniuscuiusque
vestrum Dioecesi quacumque auctoritate, facultate, licentia, Indultis, ac pri-
rilegiis, sive per hanc Sanctam Sedem, sive per Con^regationem Venerabi-
lium Fratrum Nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium negotiis
Episcoporum, et Regularium praepositam, sive per Vos ipsos, aut Praede-
cessores vestros Antistites, sive per ordinarios Nostros, et eiusdem Sanctae
Sedis pro tempore Nuntios quomodolibet concessis, extra claustra suorum
Monasteriorum quacumque etiam infirmitatis causa commorantibus, in vir-
tute sanctae obedientiae praecipiatis, ut intra quindecim, aut viginti dies, et
non amplius, ab earumdem praesentium nostrarum literarum publicatione,
ct affixione, ad proprium Monasterium, in quo regularem Professionem emi-
serunt, redeant, ibique permaneant, aliter ipso facto poenas a Sacris Cano-
mbus contra violantes clausuram Monialium inflictas, praeter alias vestro
arbitrio irrogandas, incurrere, et incurrisse sciant, quibus sane poenis, aliisque
vestro etiam arbitrio imponendis, obnoxios, et ipso facto subiectos esse de-
cernimus, et declaramus omnes, et singulos consilium, auxilium, commodum,
alwque huiusmodi dantes, aut praestantes, ne eaedem praesentcs suum sor-
tantur effectum.
§ 3. Caeterum, Vcnerabiles Fratres, rogamus Vos, et in Domino horta-
m»r, ut pro eximia pictatc vestra, religfonis zelo, Ecclesiasticae disciplinae
J"iore, ct aeterna Sacrarum Vfrgitium salute Fraternitatibus Vestris potissi-
J1""1 crcdita, statim hisce nostris acceptis, omnia, et singula in ipsis contenta
ebitae executioni mandanda curctis, super quibus vestras conscientias one-
."nius, ac significamus districtam Supremo Divino [udicl Iesu Christo Coe-
«" Sacrarum Virginum Sponso reddendam esse rationem. Contendite igitur
°Pe- consilio, prudentia, et auctoritate vcstra, Sacerdotalc Ministerium
. cumulate explere; Nos enim omnes opportunas, et necessarias ad
o'USmodi effectum facultates, etiam auxilium Brachii Saecularis, quatcnus
pus fuerit, invocandi, Apostolica auctoritatc earumdem pracscntium tenore
""Pertimur.
§ 4- Verum, ne imposterum Indulta exeundi e Monasteriis, ct extra
: *JS|« pcrmanendi, ob quamcumque causam, tanta facilitate Monialibus
1 «sdem Porlugalliae, Algarbiorumque Rcgnis concedantur, tum Fraterni-
IDus Vestris, vestrisque successoribus, tum ordinariis ciusdem Apostolicae
682 q
nomani PoniifUes
Sedis pro tempore isthic Nunfiis him ru ■
"um Episcoporum, et Regula um q"e 'psi ^ng^TT^
diendique Indulta huiusmod " au^01^ ^I>£m2E ^
J 'nduitis, quibus om„,bTqtK
fia s=a»
obstantjbuf1' *
Quanta cura adhibenda sit ut w
solum omni Religionis cultu, a * vener SST^T ^ Sac"«cium „oB
anh Sacrificii dignitate cuiusWs generi I ^ ^ I
mportunae atque i.liberales eleemosy rUmT ^ C°ndfHone8' W«
lafones, aliaque huiusmodi, quw aTm "hrTw ^ POt,'US' qUara ^
non Ionge absunt, e medio toltantir «mn ' Wl Certe 3 turP'' »
bus, qui ignoret. l0"antur, nemo est ex Catholicae Fidei cul J
-stri ™oXm„^^ sicutnonsineingenticordis
La.corum Virorum avaritia.^quae Z Td^™' sivc
qu.dem seu stipendia propter M?s8amm ' H- ^*»' ut ete™9»
suetudmes, vel Dioece anarum S «'ebrat.onem, iuxta locorum ce*
torum uniuscuiusque SacerSoti dumt ? Sa,,C"'°neS' h SUDsidium ^
praescripta, colligant- Miss™ Mr ?f ' pr° re^onum opporlunilatibuj
seu stipendia, vel consuetudL . °c ™ CUrent a,ibi' ubi e,eemos^
buta sunt minoris pre ^ o am i.r *E** pr° ^ Missis altri-
§ 2- Id quan, abso ,'um sU it Ub* ^tur.
tacita pie offerentium volunfate .ab ipsa' sive
expressa, siw
mandum est; in (!|a enim r °mnCS p,ane ir,,e,,i£unt. Nec alitcr existi-
quam, rehgionis, et pietatis stimn. f 33 ce,ebrandas <Juisque vulr, ad
quispiam fortasse tumulat 1? e,eemosvnas confert, aut in qoi
Quod sane, veluti merThVl r ta a,ia Ecc,esia sibi Prorsus ^011
non solum ab avaritiae «V« vJ 8 turpis ,ucri cupiditatc induciunt,
unde restitutioni subiacet V,Sp'C,0rie' et viti°. vcrum etiam a furli crimint,
Plurimi, ad quorum noKtl ,mmune, in causa est, ut bonorum qitt»
ab eleemosynis ad celeh . mcrcatura '""usmodi venit, gravilcr offensi,
§3. Execrabilem huh„ ndas..M,ssas amplius offerendis scse absllneanL
stantes Romani Pontifir« d J abusum a,icubi sensim irrepentcm dete-
gationis S. R. E CaJuZr raedecessores Nostri, de consilio tum Congre-
romaiium Universalis Inquisitionis contra haerelican.
«opis, ctTptcdpu urtveS?! P"trl'archis. Prlmatfbus, Metropolilanis, Archiq*
t,bus- CrS'S' era,,a"'. ct comtrttinionem Scdis Apostolicae bife»
Romani Ponlijices
683
pravilalem, tum Congregationis Cardinalium Concilii Tridentini Interpretum,
decretum voluerunt, nimirum a quolibet Saccrdote, stipendio, seu elcmo-
svna maioris pretii pro cclebratione Missae a quocumque accepta, non posse
illeri Sacerdoti Missam huiusmodi celebraturo stipendium, seu eleemosynam
miiioris pretii erogari, ctsi eidem Sacerdoti Mlssam celebranti, et consentienti,
se maioris pretii stipcndium, seu cleemosynam accepisse indicassct
§ 4. Eapropter Vos, Venerabiles Fratres, in Apostolici Ministerii, et solli-
citudinis Nostrae partem adscitos, rogamus, et maximopcre in Domino hor-
lamur, u< custodientes vigilias super gregibus vestris, enitamini, ne ea pestis
amplius pervagetur, sed ut penitus extinguatur. Ab avaritia enim, tamquam
jradice, mala omnia germinant; quam quidam appetentes, erraverunt a
Fide, et inseruerunt se doloribus multis. Avaritia quidem nulla potior con-
lagio, quae conceptam apud omnes Sacerdotalis dignitatis perfectionisque
opinionem magis inficiat evellatque. Avaritia opibus Deum posthabere, ac
servire Mammonae docens, efficit, ut Avari haereditatem non habeant in
Regno Christi, et Dei. Quod si haec in Laicis hominibus minime toleranda,
aique adeo legibus coercenda, quid in Ecclesiasticis viris, qui terrenis rebus
nuntium miserunt, qui In sortem Domini vocati, qui Deo mancipati sunt?
Quid, quod non per mundana Iucra, sed per Altaris ministerium, tam sor-
dide, e( cum sanctissimarum legum contemptu, et cum Sacerdotalis charac-
ens dedecore, in avaritiam praecipiti animo rapiuntur? Contendite igitur,
Venerabiles Fratrcs, quibus Christl ovium cura demandata est, non solum
ut verbo, et exemplo praeeuntes, Christi sitis bonus odor in omni loco,
unde popuh vestigia vestra sequantur; vcrum etiam ut Ecclesiasticos primum,
jeinde La.cos viros ab infectis vitiorum pascuis avertentcs, per viam man-
flitorum Dei ad Coeleste Ovile currere doceatis.
§ 5. Quoniam autem ita comparatum est, ut praesentis poenae metu
utanbus monitis facilius obtcmperetur; pcr Edictum in vestris Dioecesibus
P oponendum affigendumque, univcrsis notum facite, quemcumquc, qui elee-
synas, seu stipendia matoria pretii pro Missis celebrandis, qucmadmodum
relenT"1 . COnsuetudines ve' Synodalia Statuta exigunt, colligens, Missas,
si've"'hT ')arfe earumdem clecmosynarum, seu stipendiorum acceptorum,
if.dem, sibi alibi, ubi pro Missis cclebrandis minora stipendia, seu elee-
MtSKVM UntUr* ce,ebrari fecerit, Laicum quidem.seu Saccularem, practer
vero ' ' n° VeStro irrogandas poenas, Excommunicationis poenam, Clericum
rore' S'VC .^uerncumMue Saccrdotem, pocnam Suspensionis ipso facto incur-
, a quibus nullus pcr allum, quam per Nos ipsos, seu Romanum Pon-
Possir F™ tempore «fetewtem, nisi in mortis articulo consliiutus, absolvi
lionis autcm in Domino confidimus, ut unusquisque memor condi-
le?es SU1C' pos,bac ber,e consultura vclit animae SUae, nec tam salutares
Apos|C|enSUraSquc Ecclesiasticas parvipendat. Interea Fraternitatibus Vcstris
dunH carn Benedictionem, i n populos etiani curac vestrac coiuniissos re-
aturam, pcramantcr impcrtimur.
„"' Volumus autem, etc.
<Bcn«l. XIV BuIL, tom. I, p. 56, 57j.
6S4
Romani Poniifices
312.
«mdiu iaudabiliter imDen« q P^oralis creditarum Tn P ep*
mo.estum ^wSS^^ P,3ne ^ «S^*!1*
sfmiii forma B?evis I LnS ' qU°d Nos q""p*
v-gente ha5ent> mjnuere core. e b serva„t,a in Pedemontii Dioecesib.
oft.c,,s faccremus satis, ,d scrib ndi inivfl ^ APos,0,icae sollicitudin»
§ i- Itaque quemadmnrf., r • ,nivimus consilium.
obscurum hac mTptuSri^ PersPicis' Venerabil^r, no,
«titem caritatis wJJSSTS^ Unumouemoue Pedemontii'::
Pro negotii gravitate, quam "^0^^™8 °Portet- ut omnem tam
ut de contagione mercVuTa L?uTm^Pr0V?dent'"ae r,ttone °peram C0,,0C*
§ 2" Verum si mal™< ^™™* Pen.tu. extincta Tecum gratuiemur.
«sdem literas nostras irZand Pcrv'«c« tanta fuerit, ut poenis per
dam Brachii saecularis auxilio T i arr0ganter ^espectis, ad eam confringe*
dubitans, quin libentius ouam T,b,#opuI8* i,,nd «nvocare ne omittas, minin*
§• 3- Tanta nal Z Tr°P ™ Praesto sit-
nuelis Sardiniae ReKis nkrt L Cariss,mi in Christo Fiiii Nostri Caroli Emz-
observantia saepissime reh, ' Ct APosto,icam hanc Sancfam Scdera
solum erga Nos ipsos Sed L'PS'S Probata. ut maiora in dies Regiae, non
Ecclesiastica disciplina'zeli Crga Fratemitatem Tuam pietatis, et pro
Interea Fraternitati Tuae A* a°.pf.trocinii argumenta Nobis certo polliceamur.
IBeued. XIV Buil., tomi J"™ Benedic"'onem peramantcr impertimur.
; Vcn^bHi Fra!ri> ArchfepiscopQ Taurjnengf>
Roitumi Pontifices
035
313
Bcnedictus XIV, ep. cncycl. Qrave, 15 aug. 1741.1
Gravc, et permolestum Nobis accidit compertum habere, nonnullos Hiber-
niae Episcopos adeo munens sui, et animarum curae sibi commissarum esse
oblitos, ut alter, ex quo iampridem Episcopale regimen susceperit, nunquam
haclenus ,n Dioeces, resederit, alter, transacto vix cum ovibus suis mense
Angliam, de.nde Oalliam, Belgium, Germaniamque peragraverit, nonnulli
verosemel ,n anno aestivo temporc, paucis quidem diebus, quasi relaxandi
iflim, causa, ad Eccles.am sibi traditam accedere consueverint. Hoc autem
quanto Nos dolore confecerit, verbis explicare satis non possumus. Quid
emm al.ud ex tam absurda Episcoporum absentia cogitare possumus , nisi
certam Populorum calamitatem, aeternamque animarum permciem? Expe
nentia qu.ppe d.d.cmus, et oculis prope Nostris vidimus in ipsa Italia Ecc e-
«sucsm disc.plmam, pietatem, et mores in deterius ire, si quando Episco-
C ^EfT/r? ? ntIgerik! quamquam in ,,a,ia non des^ *
c 2 Z r" ! ^S,aStfd p,urimi docti' ac Pr°bi tam Saeculares,
Tm S v 2 C3riUS Pr0bi,ale Vitae' SC,'en,ia' USU0Ue Ecc,esias«:
WwZ^nZ ' qU' aDSent,'S EpiSCOp'* partes Pro **» "Pt*t
Somm SfUm'u?lqUid ",ali non metuendnm. nb* sumrna Ecclc-
5tteLrt£ ' ' Cath0,,Ci inter Hcterodo*os versari debent, el ab
m Mag.strat.bus saepe Religionis causa vexari solent?
^^mliZoT^ N°f 1° Pn"*n* 'w aU' p0enaS" ad
Vos non j" USmoai ''eentiam.statuamus; cum dubitare minime possimus,
*que CoSSnIUam ^aViter' StriCteqUC Per SaCr0S Canones' AP°st0,i"
«niuneatur in f , per Concilium Trideniinum^ Episcopis
tenmore extr" C,es,ls suis residere, et Oves sibi creditas nullo unquam
nbilium Fnt SU,"mam necessitatem deserere. Qua de re etiam nomine Venc-
'"'s Propaw i"m P S,rorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium nego-
certo scimiis r r pracPositorum nonnullos ex Vobis admonitos fuissc
iHum a 8ane resi(lendi ^ebito satis nequaquam faciunt, qui per
temnu*' S,,hs.,,tut"m, sefl Vicarium, Ecclesiam regunt, nisi forte ad brcve
§1 N °aUSa 'd fieret"
aPprimc cil|UC*VCr0 °PUS CSSe censemus, Viros doctos, et sacrarum literarum
"««erialem ♦ « qUaTea Vos cstis, docere de differentia residendi, quam
ignorat. ta F orma,c,n> vocant. Quis cnim Vestrurn, Venerabiles Fratres,
^rbum D l piScoPum materiali modo in Ecclesia sua residere, cum nequc
dWfesrev6 V°Ce' Ct exe,nP'° riisseminat, neque a semila iustitiac defle-
SUs Lupos nemie periclitantibus opem, et auxilium defert, neque adver-
rapaces, qm' jn vcstimentis ovium saepe intrant ovile, ut rapiant,
1 ^rjJ»toUi Fralribus, Archlepiscopls, et Episcopis Rcgni Hiberniae.
• Vl> de rrj., c. |; scss. XXIII, dr rrf., c. I.
686
Romani Pontifices
3
2?
et mactent, sedulo invfoilaf fftt.»:# ~~ " **_.
ac Pastorali sollicit^^^^ se opponit? hTq^T^
Alloquimur profecto Viro T "n T * **' Vera' et toml?"****,
scientissimos, qui probeTntell^i ,,Umanarnm. X^"^
DiWnum, et on„s Angelic u a T"'"' * Sa,Utem anT™?* ^
Pascere: quarum de ESf vtwst^ ^«CSSff*
requiret, si quae forte WHo .0^ r gUlnem Summ,,s Pas " ,
quisquam excusatione hieb/hfr n*,,8enh* vestra Perien"t S
alicuius, aut Vicirii L ? ' qU°d ",ae se inscio q"C
Wta ab Oracu,rDivTn ' ? '? .aberraverint- Unicu que ^im ^"^ SUb5^
q»ae Fidei vestrae tradTta ' s nTS^""0"^ ^
0 currafs habentes prae ocu,, 1 ftSfchSmL^ ^3"'8 N*.
Pastorum faciet iis, quj Ecclesiae r / durissimum, quod Princeps
feciuot Ponite Vobis Jc ocl^ * Popu,ura SUUr" sal™ «
c orum Episcoporum exempia h T"' et qU'dern domestica tol Sa,
u,tra quam dici possit, 5£_ i " iP,CI"' Ct de animarum salu,-,
eamque pietate, et remZnno^ ™™ ^01'1™ ^ei zelo iliusta,
§ 4. Memoria recoH 1 ° «ffecerant.
Patum, quem Sanctus Coeles"nu7p V"1""' Hiben,,ac Aposto,um m»
Apostolicae Legalionis et oZ T. l Praedecessor Noster ad Vos misft: cofo
antea Idolorurn cultrix mn i Ca ,on,s nberrimus fructus extitit, ut Hikrni»
§ 5- Recolite Sanctum M.h ? °T ,nSU'a diceretur' et
tum Apostolicurn per urdvereim H-h c,1,ePISC0Purn Armachanum, et Leg*
Nostro constitutum cuius H'°erniam ab Innocentio II Praedecessore
coloribus expressum lt^uT^mnT™ 8tudlum a S" Bernardo H
9UOOTOi/0 /fl£.w/ * us • ^ Aw/or intrepidus, omnimodis argum-
Per singulos, nunc asaere * ,' monere communiter, secreto arguere, Jlm
bat... Circumiens Civita/L ' Convcnire> P™t cuique expedirt *
<* foris rura, et opniL Vnil V rqUlrcbat anhel™> Quem Christo acqaircrtt. Srf
tngratis coelestis tritici "i0mnus saepius percurrebat; ibat, et erogabat,
hoc se Virurn Apostolin.T311'',""' "ec vehebat"r equo, sed pedes ibat, d '»
§ 6. Sed Ts Z2 " HaCC S- BernarduS-
ac»a, quem RcKio sa„ °? P^We S. Uurentti Archiepiscopi Dublincnsi>
xander III PraedecessorN f ^1""1' Le*atum Apostolicum in Hiberniam A>
Honorius III parit p °f ter Concilio Lateranensi III selegit, eiquc posta
decrevit; atque inde eSSOr Noster solemni ritu Sanctorun. honor«
Apostolicus fecerit, atojj" pSSSt ^ ^ qUMtik<*Ut pr° ^ S"°
noo I
Rotnani Pontifices
687
§ 7. Quod si recensere voluerimus Sanctissimos Viros, Columbanum
Kilunum, Virgilium, Rumoldum, Oallum, alioscjue plures, qui ex Hibernia
in alias Provincias Catholicam fidem invexerunt, aut illam per martyrium
effuso sanguine collustrarunt, plus nimio epistoUe modum excederemus.
Satissiteos brcviter indicasse, quo facilius in memoriam revocetis, quae fuerit
puorum vcstrorum religio, ac pietas, quae, quantaque dignitatis Episcopalis
wlliciludo, quae quidem illos gloriosos, ac beatos effecit. Horum sane vesti-
pis ut Vos, quantum fieri potest, insistatis, iterum in Domino rogamus et
obleslamur. '
§ 8. Confidimus autem plurimum, ut Vos, non tam paternae huius admo-
mlionis officio, quam conscientiae vestrae stimulis excitati, in Dioecesibus
Veslris in posterum resideatis, et gravissimum pascendi oves debitum serio
accurateque persolvatis. Quod si vestrum quispiam, vel ratione provectioris
aetal,s,aut aegraevaletudinisimpedimento.se Pastorali muneri revera imna-
rem sentiat ,s Coadiutorem sibi dari a Nobis petat, Nobisque simul indicet.
quem ipse idoneum ad illud munus fore iudicaverit: Nam statim ac erimus
de e,us probitate doctrina, aliisque ad Episcopatum necessariis satis instru-
d Coadiutorem haberi indulgebimus. Apostolicam interim Benedictionem
Noslran, paterno affectu Vobis impertimur.
[Bened. XIV Bull., tom. I, p. 63-65].
314.
Benedictus XIV, ep. encycL In suprema* 22 aug. 174..'
per lne2ZanUniVerSau,iS EcC,CSiae P~«»«onc meritis Ucei imparibus,
'ores sic lT b0nitat,S ab»ndantia,n, ut Orthodoxae Fidei asscr-
QuadneesimT EcC,esiasticae disciplinae custodes, ac vindices constitut..
plinac cat)ita praesert|m Iciunium, quod inter praccipua orthodoxae disci-
nemo ex CiVT^^' Ct Ub,que ab ipso Ecc,esiae exordio numeratum esse
" in DrisH 'nf'ciatur, ab hodierna leiunantium corruptela vindicare,
•wocare cZT) qUantum' bencdicente Domino, fieri posset, observantiam
temitates vSS^A^ ^ nostras in simili forma Brevis ,iteras acl Fra-
exJtnfum Fr I *** proxi,ne e,aPsi mensis maii currentis anni datas,*
5,"Jeretis « h 1 ves*™rum zelum excitandum curavimus, ut adlaborare
ribus levam ° '" PartC' Ct optatum Apostolicac nostrae sollicitudinis ango-
deesset Q,*"'-^ Sa,utare abolendae sacratissimi ieiuaii corruptelae remedium
u,es infirrn°niarn paternae Pontificiae caritatis, quae novit imbecilli-
'""nieniores 0n'm SUstiricre' a<tlllc ctiam cum infirmantibus infirmari, non
S|ma urp !i m,emadn,0£iuni a Ieiunio aliquando, legitima causa, aut gravis-
" ,que necessitate exigente, dispensandum esse cx Apostolica benl*
" ^fJc?ph*b,,IbU8 fratribus» Patriarchis, Primatibiis, Mctropolitanis, Archiepiscopis
1 n 1. ",,lvcrsis. gratiam, ct coinniunioncm Scdis Apostolicae habcntibus.
u- N. 308.
oss
Rornuni Pontificcs
gnifafe censuimus, ita intcr caeter/nZT^ ~
servandam, et licitas, atque iXri£tJ^P3im* Unicam7T^
§ I. Hinc facfum esse accen mnl P^S minime esse aono
«t hominibus a Christhna ? 5 /• qUOd non defuerint n,"PP "endii
iinn,c 0;u: .»7. ^nnst,ana poemtentia abhnrr.nf.u... aui Per hum,n,
ethominibus a Christianp nn7'7"!' 4UOQ non defuerint n,7*'v"cn{,Ji
'«ctas, et interdictas minim^'S_S!m.Um ^«Honem^J
^P^
WWWU indiscriminatimTb u'?n e^r1'6' quacum0ue oc a"0 ^
SlTUs ob 'egitimam causam, e de 7J rav,S8,m»nique necessitatem
2 lCert3' Ct pericu,osa aff"'ta vttud nT^t^'?
necessano exigat, in Quadra«sim-ie S '° ,ntercedat, et aliier Z
qu>bus carnium, ovorum et itZ qUC anni Temporibus et dL
%erit ab omnibus S^^l^ * *****
et '■Citas.atqueinterdictas Epulas minime ^ ^ Comesfione<n servanda.
declaramus, et edicimus; quemadmodum^ Seapponendas' tenore praesenZ
Brev1S literas singulis utrLqu slu CUr ZSt iM "^5 in
ates quibus obnoxii reperiuntur in ^;'5 !nde,,bus' ob corporis infe
'e.un,o consecratis diebus, veTcendi nrn? S Quadraeesi™-
expresse p;ersocr;bin-s. ^^m^ m "centiam dantes- B^
cnjmus/ut popSos SS^SJS, ro*anlu* atque in Do™°^
vulneribus, qu.bus per hurnanam inr IT' ad tam 0PPortu"™ sanand,
'e-unii remediumalacriter '^hihTJ m,tatem quis£*ue sauciatur- '
tis' rem agi non quic i ex£ Z C°10rtantes' sed"'o. ac paterne mone,
sustinendoque Ieiunio LrtSS '°n8:e ?ravissi"iam, de observando,
'giturillos erigite coelestium ''3 corPorib»sque salutari. In spoi
dignae passiones huius temn praem,orum' quibus assequendis nonsunicon-
nis, sed modicae abstinentiaPOnS' ""ni° 'eVC' ac momentaneum non fribulaii
operatur in Coelk Ah „ ° nostrae '"commodum, magnum gloriae pondus
enrr„-,;u:,_. e"S- Ab omnibus se abstinenf. m.i .„ L^aZi u,
•••"> moaicae abstinentiap «•■-■. icuiaueum nun uwm.
operatur in Coelis Ab n . rae lncommoc,uni, magnum gloriaepori
corruptibilem coronam _?"' ■ ^ abstinent' aui in agone contendunl,
stianae militiae milites fai t PUdeat tam imbe"es, ac delicatos Chrv
'egitime certatibus nm! Uff,entes a consortio Crucis Christi, qui coronjm
ciu'n- et piunus FrX ™! ?? sPerare Pmecipit incorruptam; ad cuiusausp.
etiam Populis vestris N . i$ APosfolicam Benedictioncm, iisdw
§ 4. Volumus autem f "0mine imPcrtiendam. peramanter elargirnur.
fBened- X.V BU».,.^^, p. Mj 66]
Romani Pontifices
689
315.
Benedictus XIV, ep. encycl. Quamvis Patcrnae, 26 aug. 174 1.1
Quamvis Paternae vigilantiae, qua de iustitia unlcuique Integre, sapien-
ferque administranda solliciti esse debemus, iamdiu innotuerit, quod' ausae
extra nosfram Romanam Curiam, pro Litigantium commodo, ad partes (ut
ac fine debito terminandae
delegentur,qu. tum congrua luris peritia, tum quoque probitatis, spectataeque
Flde. praes.d.o destituuntur: acerbiori nihilominus doloris sensu perculsi
fulmus, postquam huiusmodi abusum, rumore publico evulgatum, multorum
querehs ad Apostolicam Sedem delatis, eorumque literis ad Nos crebro datis
aperhus sens.mus confirmari. Rationes praeterea, et peculiares ausae dicU
ibusus cum Nobis plures in eisdem literis obtenderentur, eas potissimum
relem perspex.mus eximio Protonotariorum non Participantium numero,
quibus utpote m Dignitate Ecclesiastica constitutis, in more positum est
dictas Causas delegari, licet tempore quo ad huiusmodi Dignitatis, et Offidi
endum provehuntur, nulla meritorum, et qualitatum fiat diligens inquisitio,
sedulo exammetur, an polleant requisitis ad lus dicendum, et lustitiae
nabenas moderandas necessariis.
mr,!r!l?Uam gr3VeS CUras id animo nostro i^esserit, quamve intimo moe-
laHti/l Ubi aliorum res' et ne&otia, ob ludicum ignorantiam, et
mai,t,am, pencli , tan, et in discrimen adcluci rescivimus: intelliget plane cui
Sed cu* 8 a qU° Semper incensi sumus' ,ustiHae administrandae zelus.
Charii d,u''ns, pro commissa Nobis Populorum salute, Paterna
Queiud Pateretur' et ad Propulsandam hanc corruptelam, restitucndam-
non „ CI°rUmintc^ritatem'Congruis remediis manus admoveremusf novimus
morb_Cen • obsoletas ose huiusmodi querelas, atque rem esse non de
non es"11"0 ,.ngrucnte' sed ''amdudum invecto: remedia ad illum avertendum
Curia ^ i° excogitanda' sed antiquitus praestituta; originem vero non
Cri,! 008 Romanae. scd iis adscribi oportere, qui de praxi eiusdem
Cu"« mluste nimis conqueruntur.
coniicet | e"lm l0ng° Practeriti temporis ra«o habeatur, facile quisque
«undem ° record- Bonifacio Papae VIII has querimonias fuisse suggestas,
fatatmd ificem ad implendas Apostolici regiminis partes, sua Decretali
cjus | e Rescriptis, in 6 consulto praescripsisse, ne a Sede Apostolica,
,j3s,j nc^a|'s Causae imposterum aliis dclegarenfur, quam Personis in Eccle-
•"qua C P !?n,'tatc. couslitutis, et quibus sive Personatus, sive Canonicatus In
|n j . /"edrali Ecclesia obtigisset; tudfciS practerea non in obscuro, sed
Perito^"1' Ct P°PU'0S0 Oppido, ac in t/rbibus insfrui oportere, Ifl quibus
dentinoT CUm C0P'a commodc haberi posset. Sacro efiam Concilio Tri-
"anc ipsam imperitorum ludicum querclam propo9itam fuisse, fas
Vcnerabilibus Fratribus, Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopls, et Episcopis.
690
3
/fo/wi/// Pontifices
est crcdere. Postquam etenirn SeJ^TTTT ^
a Sede Apostoliea fudfclbua non . /*'/<vw- caP- 10 n,^^
delegari.et id fieri tum ob lm U'K,caua<lue idoneis r,?r*emi^.ta
-ndentur, haben" ? ^ ^«rn^f"^
iuxta Cbnsmntu Dnecesants aliquot ' sb>M
ut habereiaull ^futuram Provincialem, aut nT °Pm 'ali<*i*
^«aT^^^T^/^"^ aTet?amTm
Co„gregalio Concilii Tride, ,ra u, defE«™ni: SacpcMd*
co„sul,issu„e respo„d TuZV"J"rS, \ LOCOrUra 0rdi'"* *S
«* „,b ™ -.*t!?^££" 'eg« pa.ara _n__i
qu-a co„gr„a desi| raedet td "uta L a,a', """"> '«""^ -
SancBonura ludicura SyuodaHuu, 1" g ^'Urad P™«"''P«"" Ca„o»tan,n,
■empore Ponlifici exnibi|a »™B™>°, quorum uotilia si Romano pro
Causarum delegatio, semota ! • m tantuin'n°d° ludicibus facla fbbfci
, . § 5- Dum mfnoribus lnlqr r qUere,arum OoaitoM.
tam Congregationis Cone , ft.n!"! raunen?us' ataue '"°
praesertim Secrt-
Eplscopls, aliisque Ecclesii n n "gCremur' n''hi' Nobis fuit antiquius, quan
v.ribus ad has BbdSS™? Pn'm* hosce sen*us fngerere, eosque >
vero imperscrutabilis ConsH »1 .85 )CUStodle'ld^ sedulo commonere. Nunc
,lcet 'mmerentes evocati P 1 . « tte ad SuPremum Apostolatus. lastigiun.
«rtavobls imposterum „ . °flWl Cxigit ratio' ut nos(ris hisce llfc*
et querelarum occasionnm .us Praescribatur, ad quamcumque dubiorm
? iis Dioecesibus i„ ^!^** Vo,urnus "»que, el mandamus, quod
de"""ae Synodi ludices e |P Ecc,esiarum Antistites ad tramites Tr
cesanis, electorum Nomin, Conciliis sive Provincialibus, sive DI66
plures Hlorum mori " quamPr'm'"" Nobis renuncient; etsi fortcunuw.
oececientibus subroirenh, " ,gat' antetlua'" denuo eadem Concilia cogantur,
^Pllulli qui Nomi„a s. hr iCeS' e,igendi ab Episcopo cum Consiho
ouraturo, Nobis i«dem .55 - m dicto ,nu"ere' usque ad diem Sjmodi
Cm Slgniflcent. Ubi vero Coucilia Provincialia, el Sync
Romani Pontificcs
dalia iamdiu coacta „on sunt, nec ulla idcirco facta dignoscitur X«A\**«
! dectio: pro iniuncta humilitati nostrae omnium Ecclesiarum sollicitudine
> Archiepiscopos, et Ep.scopos ln Domino iugiter hortamur, et obtestamur ut'
sublahs qu.busv.s .mped.ment.s, eadem Concilia, sicubi omissa sunt ouam
primum haben curent; intenm vero cum consensu simn.m tl ,
;dte cliea„,, e, Norai„a E,ec,„rura ,„ Albo ZTr^T™
mon ahquem contmgat, alios cum Consilio Capituli sufficiant . ,«S
Nobis indilate denuncient. Quo autem ad Numerum «SZ&Z ^SfK
dentini Decreto cautum sit, quatuor sa.tem in unaquaque D^oe eS" hg, ^blre'
plures hilominus el.g, volumus, si Dioecesis amplitudo, a.iaeque pV„|f™
arcumstant.ae id probe exposcere videantur pecuuares
*, Tride„,rao, laculUs iudicaudi ^^Z ^U^^
Ecc,cS,«s ,ca, Persoualu, vel Cauouicalu CalhcdraJis Ecc esiae Tus feul
»»,usn,od, qual,,a,es K> ease accipieudas, ul uou desit iu pe"o„a S te
IZi^rJt Jel raedia,e per suos iu Urbe N^,te"""
b»s nc Tc £ ri ^ ad * n "e irap°S,erara ab <^"**
loened. XIV Bull., tom. 1, p. 66-68J.
Benedictus XIV, const. Univcrsalis, 29 auff. 1741.
1
692
Romani PontifiCes
ratione eorum aetatis pf • . ~— ^
sequi potuissent. C m LZ^r
familias, de quo inEvzTZ ^T°m C,erici tfJS
siae subsidia, et EcclJaXl "#W ^^orum "i*™''*"*!*
Hu.us.odi contractl^ fi
'Psa compertum est, evenire so, ' ? m 'n°' et *ravia malVu?? ^
S'astico Ordini i„ur tu e, l r ^ pHn,um non leve ^
v/dent, Ecclesiasticas peculr fide,ibus **
monium Christi T Pecun,as« q,,ae sunt vota fiddium hn &enerat«r, f.
s.ast.ca munera, vel nunquam vd «i. • SU'S an,ise™nt. /deo Eccle
DraW<a^ consuetudinem, et non ferenda*
conculcatur, Ecclesiae autemTblS , i' fama minuitur' et honM
et sacrae aedes necessariis Tepara 1 hT °PP°rtUnis wMdfi*
abolere,Motu proprio ac Jri J , C* ornamentis fraudantur. penit*
Apostolicae potestatis olenThSi i ' °( matUra de,iberatione nostrisdeque
Praeeminentia, honore, TS^T^0^ qUaCUm°Ue ^
ue in posterum audeant «,,hT - ,ns,?n't's interdicimus, et prohibemta,
& cipiendi fructus, vel alio ouoviTT ^**1* "««Weni, et commodum per-
« nere suorum respectiw r.„ V- ' Praetextu, et colore vendere.ac distr*
£3 ve« "1 longum tempus rece ' ^Tp ^1*"3' et Dr0ven,us' ve' ad Wl*
90 Pecuniarum quantitate' n,,-, 30 tmPtore, per unam, vel plures solutiones,
sPatium probabiliter eonT 'PS' Bc,,eficiati per eiusdem temporis, vel viut
nullitatis actus, Seu contn T P°tU,'SSet: sub Poena excommunicationis, et
n's inflictis, praescriptis ot 0mnium inde consecUtorum, aliisque poe-
mrsus hic contra cosdpm ~f s Contra alienantes bona Ecclesiae, quu
statuere Intcndimus et vnl ,C0S sic contrahcntcs renovare, decernere,ic
tenus opus sit, omnes h, U,S' Et '"super ad uberiorem cautelam.etqw
Serit, motu, scientia delTr' contractus. quos in futurum fieri conti-
mus. cassamus, IrritamnJ ? ' et Potestate simili damnamus, reprob*
necernimus. et dcclar-.m,.' „ annu,,amus. cosque nullos, cassos, ac irril*
s°s. irritos, atque inaTT TqUe SUis auctoribus tanquam invalidos, c*
'"dicio, neque extra ad , u ***** Ct effectu ab 'nfUo vacuos, ncque h
' UHm etfcctum suffragari dcbere, ncminemque ad
Romani Pontifices
corum obscrvantiam obligari, etiamsi pluries iuramento firmati et vallati
sint. sed nullum inde ius cuicumque, aut actionem, vcl tituium etiam colo
ratum possidend., aut praescribendi per quodvis longissimum tcmporis soa'
lium acquin unquam posse pariter praecipimus, et iubemus.
§ 3. Decerncntes, etc.
[Bencd. XIV Bull., tom. 1, p. 69-7 1 J.
317.
Benedictus XIV, const. In sublimi, 29 aujr. i74u
In sublimi Beati Pctri Cathedra Divina dispositione, licct immcrentcs
collocat,. grav, dolore constringimur, quoties considerationis no iSaTocuS
convert,muS ad praestantiorcm Dominici Gregis partem, hoc es ad E^c |e
^"^£"l?^d™' vei pravis M:
onere ^d n ZZJtTT' SCU ^ Simp,ic,'3> Vel cum
slolico benenl '.aI,,S res,^nent- ann"a sibi pensione sub Apo-
cassa^ Tll ^d eSm' C°dem temPore cun, Rcsi^atario,
q"ibusdam SS^SJS^1 repraeSentata Pecunia' nemPe factis
"bolitionem e S SO,Ut,on,bus Pecumarum ad eam summam, quae ad
m* bencficH vend tionem" SS^ * ^ POt'*US ad Pa,"'atam
ventione, stab ih f, " perficiendam' «Pressa inter Partes co"-
innorant quod T qUOn,am Pr0KUl1 isti Beneficiorum distractores non
Aiinisfris' aut N/ h U'USmodi »mProba pacta Datariae Apostolicae nostrae
rio, vel PrnH,V •SKl,nn0teSCerent' nunquam resignationes huiustnodi a Data-
lempore S No?ro» vel a Nobis' ^manis Pontificibus pro
Apostolicae Of v admitterentur; ut circumspectam eorumdem Datariae
rc"t. callida n ' Ct Nostram aliorumque Pontificum vigilantiam falle-
"em excoeita ! horninum ''mprobltas hanc perditionis viam, et ratio-
flatarium ad Can°' et c,*ndesttao pacto inter Resignantem, et Resi-
quantitate ' ea onern cassandam, ct extinguendarn, conventa pecuniae
mcnsani °^e quandoque ctiam deposita aptid publicum mercatorem, seu
Beneficii et !t T ' uni,im' ac simul expedlrl curant Bullam resignationis
fantis; i(a i Crani Pcnsionis reservatae supereodem Bcneficio favore Resi-
Piicationi or *mCtt' ut ProPe eodem, vel non multo post tempore, quo Sup-
^bscribatur reSCrvatio,,c Pcnsionis solita Data apponitur, alia Supplicatio
■'onis per , s'Knctur pro cassatione, atque extinctione eiusdem Pen-
facta (|e an lclPatas, seu anticipanclas soltitiones facienda, nulla mentione
'Cn,c pact aeCe aboininanda conventione, et simoniacam labem redo-
nf,n execr°K rU0 Bcr,eficii resignatio in oceultam ipsius Bencficii venditio.
nu>UI transformatione comrnutatur.
694
Romani Pontifices
PMiae, et dolosa calJiditate oh . cxt,nc«onis PensioZT*
«* expressa, nunquan 1 Sede A^' ? * S!f j"??" "2
ae inanes s/nt, et tomax n * ^ ^°,to,fc» ^"cessae ^ *
«nm, ac detrimentum tendant e 638 ^^ulenter ^f '^^
abominationi et nhm., * et Praeterea scandiln 1 pe,ra"''"ni
-Petratores ' qui^&^ sttlff** « £
POtius, quam a>sVn" nSt,Ca ,Bene^'a tal, mfam TT
"abere deberent an " l " " gravissimo pec ato
popuio, nons> 32 f s, ,,aqueanf' sed ^ZTlT'
et si Pro aiiis BeneS 3 ohr ^ ^ °rdinis' ««^tafS
per sonas quavis dfgnitate> ^™'™01 ^rvat.one Peusionis, Per quaslq,
! Sacr,s Canonibus, et ApostolS, pP raeem,nen«a «wfenitas inita, fuql
,Ca,n ,abem redo.entia, nuila 7Z * rnst' utiombus in.pnob.ta, et simonu-
««ones, et extinctiones Pensionnn CSSe; et om"es cassaiiones, rto-
«enses, a die captae posST '"'T0^ 0Uas '" Posterum intra sa
«en contigerit, etiam STuTum ^ ^" PCr ResiSnatariu'n computand*
P^obari possit, et cassatio D '^m^^"5 paCtum '"'ervenisse interoarte
"os«a, vel Romani PonUfick ! Sit vigore SuppIicaHonls nm
quam per subreptionem e L h° TP°re Sig:natae' quam nullatenus, t»
*d ullum effectum eis suffr-, ,° te"tam' netJue ''" iudirio, nequeott
omnibus viribus> ac u "«gan volumus, irritas, nullas, et inanes esse,*
^eliberatione simili, deaiiP a f.' Ct auatenus opus sit, motu, scientis, cl
■enlium damnamus, revo«m,P ,Cae Dotesta«s plenitudine, tcnore p»
Per tam Resignantem a l p' annu,,amus. cassamus, et abolemus, et tm
eosque ipso facto ab' qu am Refffnatarium ab omni iurc Beneffcii dec.,!:*
ad al.a obtinenda inhabiles T deC,aratione. vel iudicis sentenHa, privalosd
jnodi, tanquarn de • essc; ac fore, et a quocumque Bencficium hun»
«esignantem ad resHtoinrf.. ° Vacans' impetrari posse; et praeterr*
Indebi,e. et simomace Zrr ,PecUnia3 pro cassafione Pensionis huiusmodi
appl.candae. Ve| paunenW P ' quae arbitrio Ordinarii erunt piis '**
et Ecclesiasticfs remedifa Z personis distribuendae, sub peccato gravi tenot
' poenis» 8i renuat, ipS0 iure, absquealiasent»
Romani Pontifices
tja, et declaratione, cogi posse, motu, scientia, ct potcstate pari decernimus
el declaramus. '
§ 4. Et quoniam multa malitia hominum est in terra, ut omnis aditus
fraudibus, et dol.s, quos perversa nonnullorum calliditas, et in exitium sui
ingeniosa excogitare consuevit, quoad fieri potest, intcrcludatur volumus
praccipimus, et declaramus, sub hac Nostra voluntate, constitutione et disno'
5iiione comprehend. omnes. et singulas ccssiones, seu translationes in insum
Resignatarium, aut m aliam personam, commodi, seu utilitatis percipiendi
iruclus pensionum hu.usmodi, necnon alias quascumque cessiones transta
liones, resignationes, extinctiones, abolitiones, quovis modo, titulo' nomine"
colore, e auc.or.tate, per anticipatas solutiones, seu repraesentata' pecunia
aclas mtra d.ctum tempus sex mensium; et etiam ultra id temporis spatium
Tb / ylv r",, Ct detestabi,e pactum Praecessisseconstiterit '
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 71-73].
318.
Benedictus XIV, const. Dei miseratione, 3 „ov. ,74,.
Dei miseratione, cuius iudicia incomprehensibilia sunt, et viae investiw.
K m suprema Ecclesiae specu.a in.merentes constituti, ut supe uni T,
mJlt^Z^^^ sedu,° a?amus' ad commissu"' Pastora'is
on, .1 r!- d,gn0Scimus' "bnascentes ex inferna.is hostis astu.
Fcl,rna,lt,a- abuSUS> quibus et a,,iniaru'n saIuti Pemides, et
d« ^r t diH, n'ae ,mUria infertur' radicitus eve,,ere- et P°testatis Nobis
venerand D LlT™ mterponere' ut et "umana cohibeatur temeritas, et
neranda D.vinae Leg.s servetur auctoritas.
«tarae offidumT fMatr,m0nii foedus a Deo institutum, quod. et quatenus
«rvandis n,m » Pr° educandae Prolis studio. aliisque Matrimonii bonis
B<ae Ecclesiio l ' * indisso,ubile esse convenit; et quatenus est Cntho-
vator ipse o amenlum' bumana pracsumpHone dissolvi non posse, Sal-
*/w*/'ad i? SU0 pro,u,ntiavit, dicens: Quod Deus coniunxit, homo non
Curiis incofTlT Apostolatus nostri pervenit, in quibusdam Ecclesiasticis
siderate de e ^™* Iudicu,n faci,ita<c infringi, et temere, atque incon-
Coniugibus f°rUmdem Matrimoniorum nullitate latis sententiis, potestatem
n« naturae n8eundl ad alia vota. Quos sane improvidos ludices huma-
fcm praeci^it00" ,IOne' Ct V0CC "pSa uuodammodo admoneri oportcbat, ne
Nm atoD1 ' .audacia Sanctum Matrimonii nexum frangercnt, quem perpe-
'"quiens-*//0 8SO,U0,,em Primus humani generis Parens praemonuit,
,u"i est- o °C "UnC °S eX ossibus meis> et w0 de carne mea- Et i"ud addi-
**ort sun ^Uamobrc'" rclinquet homo Patrem saum, et Matrem, et adhaerebit
§ 2. H Cr""1- dU° 'n Carne "na-
Nobis dclatUlUSm°C'1 aUte,n abo.endae pravitatis notitia diversis cx partibus
W post ^ °St' atcl"e etiam indicata sunt exempla nonnu.lorum Virorum,
Pnmam, et secundam, ac tertiam, quam duxcrant, uxorem, ob
696
Romani Pontifices
"um maritum, quarto etiam n, ' qUae P°st Primum l "das nul5
pusiliorum scanl,0 et bol qU°qUe vive^'bus sT^- « *
vincula ita contemn et tZZ T"™ detes<ation Q7< ^ no" *e
C«* gravi affecti doore fiC*?1 ***"t Nos' '
Apostolicae nostraenntoZto'™™ "*emuimus, eUo 5 ''S
Primo Pontificatus N Sfn A V?" in Snl^?1^
Praedicta accitleranf n,- ad EPiscopos il|arum Siquid,
huiusmodi pravi ate J™^? datis ,iter'V in 1»£
eorum ^o, ^"1^ Dei to'eS °a? ? — *
«gimus cum aliW pastora,em zelum accende «1 m aboleDd*
atque : eadem Matrimonia, vHef et T Matr''m0"ia
Sdefarant= Partim etiam '° ^*110 examine' * « ^
lufon MrUm ''^'^ntium; cum reaue^ ^ SUper nu,,itate ™»
utfonem Matrimonii postulat in iS?? U"US tantum eorum, qui oV-
trad.cente, secundun/su t wta Sbfr„r T?*™*' * Se"te,"ia' »
bus Coniugibus in ad,a"'aS ""P"^ convolat; velarn>>
vero qUI contra agit, Sententia I, n ! ^™' qU'' pr0 Matrimo»io-
^u. ad «uperiorem ludicenT annlr ,t3te Matrimomi Prolafa, ,,ulluse4
sPece quidem discordj J re Z l™™ interP°»at; vcl quia litigantes «
den es, contractum matrimoni,^ 5 ,? concordes sunt, et invicem cci
Va»d.'ate Matrimonii Zt ^J^I, CUpiunt' vei ouia P«* fl™
'"iPug-nabat, lata a Iudice Ln ? nu"««tem acriter contra advemriw
ve> pecunia sibi ad sumnh!" C°ntra Matrimonium, mutat voluntaim
auxdiis ad litigandum nerLo •■ \ 000 suPPetente, vel aliis deficientibus
mam Sententiam deserit- m,n r?' ,ncoePtum opus, ac Causam post p-
ad aliud contrahendum M,.r de'nde ambo Coniuges, vel uuus eorwi,
§ 4- Quod autem ad I, d Um SC C°"ferat-
P™ Litigantium comml " Per"'net' °-uibus extra Romanam Curiw
v.gilantia, qua dc ^JJ^® causae Matrirnoniales committuntur, patcnu illi
Cltl esse debemus, enevrffcS iHqiC lntegre sapienterque administranda softV
mates, Archiepiscopos , f • 8 ad Vcnerabiles Frafres Palriarchas. Pd
secundo PonHRcatus M»i P'SCopos scr'P*'s vicesima sexta Augusli ann*
Str'*" Pr°videre curavimus, in quibus ea praescripa-
I A .
' Cf. N. 307.
' Cf. N. 315.
Romani Ponlifices
_ 697
mus, q»ac Sacris Canonibus, et Concilii Tridentini decretis consona si dili
genler, ut speramus, serventur, in posterum Causae non nisi personis Cn„
^aiuris peritia, et necessario probitatis, specta.aeque fidei munitis praesidio
con.m.ttentur. Insuper ad ea quae in iisdem encyc.icis literis consWuU
mt, ,d et,am ,n praescnt, ad.ung.mus: quod, quamvis ConciHl Triden.ini
Decrelum, quo causae Matrimoniales subtractae fuerunt Decani, Archid ia
con, et ahorum mfenorum ,ud,cio, et Episcoporum tantum examin et
,unsd,ct,on, reservatae, dumtaxat procedat de Archidiaconis Dermk an;c
inferioribus, ?ui in eadem Dioecesi constituti, ve«
caf matrimoniahbus definiendis, a SS^SSSSSk ^Tsecunda
.nsanha f.erent: n.h.lommus praecipimus, ac mandamus iis, ad quos huiut
n,odi Comm,ss,onum, seu Delegationum expediend.rum cura pertinet u in
fulururn causarum matrimonialium cognitionem noncnmmi.hn, p
nominalus fuerit. 30 Ep,SC°P° CUm consUio sui Capituli
nialibus' p^0 deS « if™' ^ ^ iud'Ci0rUm in -usis matrimo.
motu proprio cer a ' Lr g ^ terminatioue. servandum spectat:
Hcae potS; SifS l' de,iberatione Nostris, deque Aposto-
«tata» dtem m "C k N°Stra PCrpetUUm valifura sanctione con-
Ordinarii in suis 7 ' r r?™*' Ut ab °mni°US' et sin^u,is Locor»m
^eri E£ 5 S25? °'0ecesibus Perso»a ahqua idonea eligatur, et
praedifa ,o e M^moWn 'n!"' '""^ "^* ^ et ^itae probitate
°» suspendend I v ™ DefC"S°r no™teaWtur, cum facultate tamen
^maequeidone' rfreTendl' Si ''USta C3USa adfuent' et ^«'uendi
quotiescumQue , n IT' "S, £n,alitatibus or»atam; quod etfam fieri poterit,
occasio aeendi ?na, 3 Matnmonion,m defensionem destinata, cum se
§ 6 Ad ff ' ' eHt 'egitime imPedita-
e,ec'i» Bpecfabft i f1 fU.tem Defe»soris Matrimoniorum huiusmodi, ut supra
CJusas super vrfM-JU^iC,Um ^0"1^' o.uotiescumque contigerit, matrimoniales
oportebit ' VC' nu,,itate coram 'egitimo ludice disceptari, eum-
ct scripfis Mafri qU?.l,bet actu tediciaii citari, adesse examini testium, voce
'"'moniiim c,',cr,m0n," va,idita'em tueri, eaque omnia dcducere, quae ad Ma-
§ 7. Et d necessaria ccnsebit.
ad 'udicii validif0/11 Defe"soris huiUsmodi persona, tanquam Pars necessaria,
sive unus • "a,Cr"* et integritatem censeatur, semperque adsit in Iudicio
quorum alteX on,'ug'mis, qui pro nullitate Matrimonii agit, sive ambo,
Dtfensor aute Pf° nUlHttte' a,ter vero Pro validitate ln iudicium veniant.
statbit fidel i m' CUm ei mu"l|s huiusmodi committetur, iurarnentum prac-
1 er officium suiirn obeundi, et quotiescumque contigerit, ut in
' ^ XXIV, * reft c;
B
69S
iudicio adesse debeat n™ ,n .
fonunenhim praebe t ',CU,U8 Matrimo"'' valfdi^ ~
ma'o, fa iudicio pera ia^r ?qUe eo «o ,1 !?* m«ti^
§ 8- Cum igitur coram n « • ° nece*£
adirap,eat. Matrimom; Par '
™«"s sit. qui appei,,, ,J' V d,cc P™ Malrirao„ii validi^! !""
««e.ur, sl a ludfc eal , 1m ab aPP="a«one s D '
«tun>, postquan." d«™ """^ pro «Kditate 5_ Wm • " '
o^au^: ^^^Pendente, «■ etian, nu,MbB*
ambo vel unus ex Coniugibus noTs _£S ParfiU,B'
moni deCernimus- ut non sol UT s, " P Ce'ebrare ausus fueri(. *
mon,Um COntra interdic £ta!^r2? qU3e 3dversus e°M"iMau>
«nvcen, a cohabitatione separenfuT^ C°ntrahunt' Stat,,<a sunt- pra Jerfim, uf
^anaverit, , qua intra dParentu ' uoaclusque altcra Sententia supernuli
Po«ta deserta deinde fu^aS 1 1 aPpe,,atum. vel appellalio Int*
Matrimonium huiuamodi, ol i_l I ^ Ut contra"cns, vel contrahenta
mbU8' et Constitutionibus Z ^to ,> P°,V*amos a Sacris <*»
fn eos, quatenus opus sit ,noi, COnstitutis> omnino subiaceanl, <,u_
s> decernimus, ac renovamus ^16"4"' 30 potesta,e sm"',i nirsw fttf
m
mus
§ 10. PoSte c"uva,I,us.
ca"sa in secund?lnstTntird°;haP?e',ati0n,'S beneficio' ad a,te™ ,uto
,ud'ce in prima instantia sP J a,er,t' om"ia> et singula quaec,,n„i,ie < -
jwunda exacte, ac dfll^^l^5e,h,<i etfam coran, altooi.
Defensore mairimoni. L " cust°d.entur, cftato ln quolibet rudicii «*
ac Pro viribus tuebitur Ft c SCripto mMmonll validitatem strerw.
aut Sedis Apostolicae Nu,,P, ''n secunda ^ntfa fuit Mctropoli
s,t- qui ab ipsis fuerit dpnn Us' aut ^-Ptscopus vicinior, Matrimonii Dei
ut ou_- - „,_.. Lnt oeputatus. _„.»*,_,. ■ ._.,' .
lanus,
3"' qu, ab ipsis fuerit dem..7 aui Cp,SC0P"s vicinior, Matrimonii Defa
Z quac a Nobis suneri J ^ 5 aucm-dmodurn ipsis deputare mandamu.'.
n secu"da instantia erit Lr. A 1 ^ pera^ere POSSit; si autem .«*»
co?n,t,0 demandata sit ,-t ^0"""'ssarius, cui a Scde Apostolica ca««<
,,abeat» et propterea caW.f T, Tr,b,,na'. e« iurisdictionera ordinariam non
sore Matrin.onii utatur " i Dcfensore Matrimonii. volumus, ut illo DA-
' qi" co"s"'"tus fuerit ab Ordinario, in cuius D/oe-
Rotnani Poniifices
699
cesi causam cognoscet, etiam si idem Ordinarius sit, qui primam Senten
tiam in eadem causa pronunciaverit
■ ■
III ,
§ II. Instructo autem ln hunc modum iudicio, si secunda Sententia
iKerl conformis fuerit, hoc est, si in secunda, aeque ac in prima, nullum,
ac irrifum matrimonium iudicatum fuerit, et ab ea Pars, vel Defensor pro
sua conscientia non crediderit appellandum, vel appeliationem intcrpositam
prosequendam minime censuerit: in potestate, et arbitrio Coniugum sit
novas nuptias contrahere; dummodo alicui eorum, ob aliquod impedimen-
tum, vel legitimam causam id vetitum non sit. Potestas tamen post alteram
Sententiam conformem, ut supra, Coniugibus facta intelligatur, et locum
habeat, salvo semper, et firmo remanente iure, seu privilegio causarum ma-
trimonialium, quae ob cuiuscumque temporis Iapsum nunquam transeunt in
rera iudicatam; sed si nova res, quae non deducta, vel ignorata fuerit, dete-
galur, resumi possunt, et rursus in iudicialcm controversiam revocari. Quod
si a secunda Sententia super nullitate, vel altera Pars appellaverit, vel huius-
modi sit, ut ei, salva conscientia, Defensor Matrimonii acquiescendum non
putet, vel quia sibi videtur manifeste iniusta, vel invalida, vel quia fuerit
lata In tertia instantia, et sit revocatoria alterius praecedentis super validitate
,n secunda instantia emanatae, volumus, ut, firma remanente utrique Coniugi
prohibitione ad alias transeundi nuptias, quas si contrahere ausi fuerint,
poenis, ut praefertur, a Nobis constitutis subesse decernimus, causa in tert.a,
vd quarta instantia cognoscatur, servatis diligenter omnibus, quae a Nobis
m pnma, et secunda instantia demandata fuerunt, nempe, in quolibet iudi-
ciali actu, citato, et audito Defensore matrimonii, qui a Iudice tertiae instan-
tuc deputatus fueriL
§ 12. Defensor autem Matrimonii, quem ad munus suum gratis obeun-
,m pro amore °ei. et proximi utilitate, et Ecciesiae reverentia, in Domino
«iiortamur, s, operam suam sine mcrcede, aut salario, aliqua ex causa exhi-
ere recusaverit, ab ipsius Causae Iudice ei constituatur, et ab ea Parte,
quae pro validitate Matrimonii agit, si ipsi facultas sit, solvatur; sin minus,
uaice pnmae, vel secundae, vel tertiae instantiae respective subministra-
«JTi qui pecunias ex mulctis suorum Tribunalium redacfas, vel redigendas,
ln °Pera P'a erogandas. in huiusmodi sumptus insurnere poterunt. Cum
cons °aUSae CrUnt ,udices Commissarii, qui neque forum habent, et
ut r?CiUenter nco.ue pecuniam ex mulctis collectam, volumus, ac mandamus,
CoIm r_r°ri Ma,rimo"" satisfiat ex pecunia mulcfaruin UIIus Episcopi, in
loecesi Iudex Commissarius, iuxta Sedis Apostolicae mandatum, iudi-
cium exercebit.
na V3' Hactenus °.u,'dern quoad Causas Matrimoniales, quae extra Roma-
sun» iam Pertractantur. Quoad Causas vero, quae Rornae disceptandae
praef co^nitio '" Prima '"nstanfia ad S. R. E. Cardinalcin in
taalib UrbC' eiusquc Suburbiis, et Districtu Vicarium nostrum in Spiri-
quae US tempore spectet; mandamus, ac iubemus, ut omnia, et singula,
'n aliis causis extra Romanam Curiam pertracfandis praescripta fue-
ab ' nc,nPe ut ludicium pcragatur, citato, et audito Defensore Matrimonii
0 em Gardlnall Vicario deputato, aliaque, ut supra, omnino servcntur.
3
2?
Romanl Pontifices
Tum etfam in aliis causis oiiai> • — — _
vel i„ secund., pM «»^1
•nterpositam, vel in tertia Rom™, ,i~r / AP°stolicam omi!
Defensor MatFimonfi . S42#SS 22r" 5*« ' tl'
» Palatii „„H Auditorio, afe AudHore Decano Praef ? «
gregatione particulari deputata cn™«. ,nterPretum, vel Iq CoD
Auditorio, unica Sententia" per eTm fZ£ *"**> h "*« ™
c.at ad tribuendam liberam Con.u^ibl f » pronunciata rninime nfi
hendi. Sed, sl causa in praefaTa Conl ' ^ n°VaS nUD,ias ™*
cim fnterpretum introducta uerU "u Z ^ Cfrdina,ium Tridentini Coo-
monii instantiam, reproponatur i vero r ^™' ad DefenSoris Ato
gatio deputabitur; sl vero 7n n f 3 eflam particu,aris
Defensore appe.lalione 371",^^°^^ * 3 ^
gyrum, seu turnum definiatur S h, Auditonbus iuxta ordinem b
f»erit, ab omnibus AudftoribL «f« °aUSa universo Tribunali commiss.
««o in casu Matrimo v^culL d^^T"11"30""1 n°'en,eS °mnin°' "
ve! resolutiones Jt LZ r d,sso,utum censeatur, nisi duo fudicata,
neque Pars, neque D £ "m! S'*mi,es' et »
rmt. Quod si slcus f ^fuer TT" appe,,andum" «"»
voluntatis huiusmodl tranTcrr.cc n°VUm ,nitum Matr''™nium, nost*
mittautur. tr-sgressores poenis a Nobis, ut supra, statulis «b-
Pro *!£5^^ Sedem Apostolicam preces porrfglsoW
pro voto consXvo ad CoT ?V COnsummati» h"« ut P,uriraU1
Pretum vel no ! Couffregat,onem S. R. E. Cardinalium Concilii lm
tam, r Roma^ PoZ^K311 ^3"1 Con^tionem particularem depu^
tiae ordine ar- ru» , pr° temPore remitti solent; ut huiusmodi insl»
Nobis, vel Romano C f'"' V°,UmUS' 3C mandau™s. ut supplex lib*
rata totius iactt Zr Pr° temp0re in quo plena.etacc
quae ad obtWnri™ cont,neatur> causaeque omnes in eo exprimani»',
censentur ut RnZ ? n m disPensat''°nem conducere posse a suppliaa"
d^ibcrnre possrt T * "^*' C° 'eCt0' et mature considera,°' "
gregationibus commiS!* reiiciat' vel eius examen alicui ex diclisC*
t"m fuerit a SerrJ -3 qUa Posteaquam suum votum consultivum &
Romano Pontrnci ^ °'USdem ^"^ationis totius negotii series eB*
'Cl Pr° ,emnore refera«ur, c,ui pro sua prudentia ludto*
Romani Pontifices
701
ui
... Congregationis Resolutio sit approbanda, vel potius tofius causae examen
alteri Congregatiom, vel Tr.bunali, prout eidem Pontifici videbitur rursus
committendum. '
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 81-86].
319.
Benedictus XIV, ep. encycl. Satis Vobis, 17 nov. 174,. 1
Satis Vobis compertum esse non dubitamus. Venerobiles Fratres, eam
semper fu.sse p.ae Matns Ecclesiae vigilem curam, ut Sacramentum Matri-
mon... Magrmm ab Apostolo nuncupatum, publice, et palam a Fidelibus cele-
bretur. Quod qu.dem, ut dihgentius, quam antea factum fuerat, imposterum ab
omn.bus obs^rvaretur, Sancta Tridentina Synodus,* Uteranensis Conchirsub
nnocent, III ce.ebrati vestigiis inhaerendo.3 prac'cepit| UZ *^Z e
con nrTu COntrahatur- ter a Pr°Pri° Contrahentium Parocho X
^n .2 dPl eSt'Vi^ ''? ECC'eSia inter Missarum so,emnia Puo"ce
d en nt etur; demdeque, nullo iegitimo concurrente impedimento ad illius
£5 ttwit fCC'Te' C°ram Par0Ch0' VeI ^io SacerdoTe, de ip u
n e dIh i vT- hCentla' Ct dU0Dus' vel tribus Testibus praesentibus,
SiK^ etiam eadr Sancta Synodus' apud Paroc,,um ™
^^^■Cr C°niUgUm' Ct TeSt'Um n°mina' dieS0Ue' et
tutaef p^hotVr'" huiusmodi ,e^es' ^ auctoritate saluberrime insti-
ves r pemodnm m P°Tm Conditione ™™ Prolabi visae sunt, et ener-
*S2r u? n OD Matrim°nia USU nim,'S recepta' auae occu,te
tenebris iJnorZ I- ^ ^0™3' qUan,Um ficri potest' obliteretur, et fn
«t, illa eil Perpe,U0 iaceat conseP"lta. In more etenim positum
vel a|ln c ' B . ! "U,,,s praeviis faeh's Denunciationibus, coram solo Parocho,
«liUm aDDO(! , ° dC e,'US licentia' adhibita Praesentia tantum duorum Te-
«t suspecta * Co,,,rahentibus advocatorum, quorum fides nemini illorum
fllam, ianu,s,tremqUe peragi extra Ecclesiam, quandoque etiam intra
cuius'vi-s nr OCC,usis' vcl eo temporis momento, quo semota alterius
Testmmn aescn,ia' scl'entia initi Matrimonii, praeter Parochi, Contrahentium,
mque personas, alios penitus effugiaL
P^escripto a"tUm 3 Sacramenti dignitate, et ab Ecclesiasticarum Icgum
rimum abh °CCU'ta haec Matrimonia, Conscientiae vulgo nuncupata, ut plu-
,(i «itios °r.r,eant' satis suPerque coniicere quis potcrit, qui mentis aciem
ca(a. pra °S lorum effectus convertat. Hinc enim gravia ortum habent pcc-
Pfiorc Uxcr1"" VCr° eorum' °-u' Divini ,udic" '"tcrminatione posthabiU,
re, cum qua clam contraxerunt, relicta, cum alia spe futuri Matri*
s«"erXXlvUS-'Fratrib"S' Patnarchis' Prima'ibus' Archiepiscopis, ct Episcopis.
• C.3. Y i ' rff- matrim-> c-
• de clandestina desponsatione, IV, 3.
702
Romuni Pontijices
E
^^^^^^
secrclo itidcm contraclum el Z TT Ma,r,m°™n1 .ud«„i ' . "*
«ngat, sublata est lllfco individua vi£ Seorsim a Muliere v,wT
bum Doraini: ^^^W et cantem^
haec vitae consuetudo servetur nel IT' duo in »*«.!
utpote detestabi.cn,, in scandSi Z ' qU' ",am Crinirais "on ar™
scandala dispendia f^^^T^ ^ NeQue C
in tenebns delitescit, et ab
omnibus iffnoratu ^ °CCU l# Matrimonii, quctf
^^^^TIZZ!' eqtTMurptae Prolii—
nec pie, nec liberalitcr institui- sed inlr/i* f ♦
qui, nisi etiam Parentes ipsi co, tra " , «»"»1» obiechm *
insidientur. Ubi vero Ln imma^ fac 3USU nefario i,,ius *
sobolem alendam, instituTndaTnn, h ^ Parentes deterreat' i,,os^
Liberis susceptis ex occuito M f human,t» 'Psa compellat; alia imrnl*
Bonorum iactura, pro T^rn ^T^ lUgmU Av''tarUm facu,ta,ura- -
sanguinis, il,|s taraen careant n ^****10™ asseauenda quamv.s clamen.iin
monia, et ademptam l^to^r^J*?** occu,ta Parentura
§ 4. Huic etiam n,f ' F,,,at,onis probationem.
Matrfmonia contracTa ?5E ^ referenda '>sa W" ™"
tatem; ex quibus quara J"™ ^ Patris iuste dissentientis volun-
Quid plura? Adeo invTlul mar|nCOn;mOCla ^0*1 S0,eant- neminem ^
constituti Pensiones e( r „ r ' ' . quandoque in Minoribus Ordiniboj
'"nstituta, etiam n0st'.V, ad Divmum Cultum, et Ecclesiastica nwna
mona iniquitatis loculo, Tk! • Matrirnonium retinuerint, sibique de mw
§ 5 Deflendi h .nilserr,me comparaverint.
explicanda malorum mn-'"1" P°tiUS UDCriDUS ,acrymis, quam laliorecah.no
sibi vindicet nostr^ f l™' CUm CX hac APostolicac Sedis specula omnc
ipsos, Venerabiles F„? CUraS' temPerare non possumus, quin Vo»
Pietalem et 7P\„m partem nostrac sollicitudinis evocantes, vestflffl
Vobis credito nuem T emUS *d CU8tod»endas vigilias noctis super Grtf
cit. Primum itaaue 7?" horUm temPorum conditio in discrimen add*
remlttendum PuhJ? k n°" infrcauens occasio Vos reddat diffirilior*
malMfosam su^,,^ °nCS' 3 quibus contracturi Matrimonium saeper*
teat ea In re Enionn
Pctunt dispensari. Quam caute, solerlerque opor
-bi.ii. . cP'scopos versari. nnn «Kc i/.i.... . .ii- Tri^nlino
Romani Pontificcs
703
Teslibus pracsentibus, Matrimonium celebretur, et deinde antc illius consum-
mationem Denuncialioncs in Ecclesia fiant, ut si aliqua subsunt impedimenta
facilius delegantur. Praeterea licet Episcopo relictum sit omnimode super
Denunciationibus dispensare, haec tamen facilitas, non a sola Dispensantis
..ninninii" ncndet. scd a Tridentino mprrptnr «mtfa „ i ••
(eat ea In re Enl Z Pe<Unt disPensari. Quam caute, solerlerque opor-
«hibentur ^2°^' "^" °bscura Vobis a Conci,io Wd^S
suspicio, Matrimnn W* eadetn Sa"cta Synodus) probabilis
«ones: ZZ T! T™0* impcdiri P°sse- s'' praccesserint Den.n-
ve' una tantum Denunciatio fiat, vel saltem Parocho, el duob»>
Denunciationibus dispensare, naec tamen facilitas, non a sola Dispensantis
voluntale pendet, sed a Tridentino coercetur arctis prudentiae, discreiique
arbilriilegibus; quod idem cst, ac legitimam causam dispensationis requirere
§ 6. Parem quoque, imo fortasse maiorem vigilantiam necesse est a
Vobis adhiberi, ne, post remissas Denunciationes, celebretur Matrimonium
coram Parocho, vcl alio Sacerdote ab ipso Parocho, vel a Vobis deputato
praesenlibus duobus, vel tribus Testibus confidentibus, ne ulla celebrationis
notilia, vel rumor or.antur. Id enim, ut ad praescriptum Sacrorum anonum
licile fien poss.t, non satis est obvia quaevis, et vulgaris causa, sed gravis
urgens, et urgentissima requiritur. A Sacro Nostrae Poenitentiariae Tribu-
nah eo pot.ss.mum casu fit potestas ita celebrandi Matrimonium, quo Vir,
d Foem.na ln f.gura Matrimonii publice degentes, et de quibus nulla viget
oiminis susp.c.0, m occulto tamen Concubinatu perseverenL Facile enim
qu-sque coniic.et, quam absonum esset, eos, a statu damnationis per gra-
am Sacrament, revocandos, ad publice contrahendura Matrimonium prae-
2£ZZ 'at,0nibus comPe,,i- "a"c vero praxim Vobis duxiraus propo-
m^ Pt f" ,qU'a D'SpenSatio Praemisso casui solura congruat, cura alii
Z 1 V Z o Urgentlores. esse Possint, in quibus dispensari expedia.r
versari debent in sediilo investi-
Z , i Z ' t uUrgCn<i °aUSa Dispensationis, ne Matriraonia occulte cele-
oraia luctuosos habeant exitus, quos intirao cordis raoerore recensuimus.
Per*Lr„mM f-""0 m SC0Pum Vos hortamur, ct impensc admonemus, ut
in^ 1 Z atr'm0mUm secret0 contrahere petentiura diligens fiat a Vobis
prnbe ' 'o3" !° C< dUS qua,,'tatis. gradus, et conditionis sint, quae id
Ptiae P,i ,n 3n S'n< SUi' VeI a,ieni iuris'' an FflfifamiHas, quorum nu-
rnunere ' d,ssentienti sint invisae: ab Episcopali etenim, quod geritis,
nem- n,miu.ra esset alienum, facilem praeberi Filio inobedientiae occasio-
lulis' pe personis Ecclesiasticis, licet in Minoribus Ordinibus consti-
«lenlio jSI0"eS' et Beneficia Ecclesiastica obtinentibus, ut detestabilis illorum
v«o curet V Uxorato congruis remediis postea compcscatur. Potissimum
d„llr . cstra so'1'citudo, antequam secreti Matrimonii licentia conce-
«hibcant1! ntrahentes clara, et indubia, et a quavis fraude iraimiofa
incenii ,0curaent;i status Iiberi, ad avertendum ab iis, qui improbi sint
Wpoiygamiae periculum.
munus d ^ attine< ad Ministrum secreti Matrimonii, volumus ad id
narurn £ • Parochllm alterius ex Contrahenlibus, quem notitia Perso-
forem /ff PeriCn<la' C< diuturnus rerum usus, quovis Saccrdote extraneo peri-
n ccisse praesurauntnr. Si niuip fnmcn Vohis occurrant circumstantia^
D°rem eff •CriCn,ia' C< diuturnus rerum usus, quovis Saccrdote extraneo peri-
quae a|j, CC,iSe Praesumuntur. Si quae tamcn Vobis occurrant circumstantiae,
ca,Jsa -Um Sacerdotem loco Parochi exposcere videantur: gravi impcllente
mUn '. S Sacerdos a Vobis eligatur, qui probitate, ct doctrina, et obeundi
's Pen,ia commendctur.
distrjc,e' kmen, aut alteri Sacramenti Ministro a Vobis dcputando
Praecipiatur, ne Matrimonio intersit, nisi prius palcrna charitate
704
Romani Pontificcs
Coniuges in Domino monuerit SnhnZ -
mum oportere sacro Baptismatis , procrea"dam regener,,-
turos esse rationem, bWmSI Z "?2 *C Chri^o ludicf d?,^
bonisque moribus |rab inf " ° ' " agnoveri e "f^
«bus in supremis SS^X^^k
S 10. Ceiebrato autem Ma drn" m a"^nUte d ,
dote, coram quo initum est «.yiwil 7 ' i ,,ale a Parocho, vel .1 !"
lum, cum note loci "t temnn -l ' Ep,Scopo scriofl^ **
SK3? - RSSS^S
«us Et eo tantum casu res.Vnari er I ' 7ancc,,an» caute erit cusloZ
= ouo alia ld genus £2^«^^** "ceni^r
««stitiae administrandae necessitas ™fT P Cat' VeI id sibi vfeZ
exposcant verum inte^^^ud«7™ "UqUod d°CUme"^ *•
rum non suppetit copia: sedulo tarnen an !' Pr°Dationum a,i»nde p**
denuo claudatur, et Sigillis, TanZ 2 ^ ' QUod' re «W*
clam ceiebrati Matrimonii, a L0To £ T /\ Rde* SCU Ateh«"»
«'t. exarandae, Vobisque exhibendae T ^0*' qul vices Paroch,>
iacent, de verbo ad vcrbum a p" ' transcnbantur '" dicto Libro, PL
'ntegritatis, probatiqu nlmis f [T ? V°"i depUtanda' «^Wol
et Attestationes ipsae in °ec " u,entum nabeat testimonium. Fidesvc*
§ »• Quod si ex occuho h ,0C0' Sartae- teetaeque a Vobis servenlur.
*at, eadem mundetuTSrf a T Matrimonto Pr0,em "«i conti,
«bus hoc Sacramentum ^ ntstinctet i" to °Ua a,i,'S
initum Matrimonium, facZTtZ, l Et qUia ad operiendum ckro
Parentum, et eorum Nnm „ ° BaPtizat°™ni nullam fieri mentionca
damus, quod a Pa7re B,n ^0"8""0 reticeri: Voh,mus' ac «P«* ■»
Proles vobis denuncietur n^n' dCfUncto» ab il,iuS ^ SUSCtpU
rentes ipsos, vel pc Z ' ^ ?enunciat>'o fiat, vel immedia.e per h
Personam ab ipsis Pareni h Cnaractere exaratas, vel per fide dignaa
quod Proles tali locn t des,gnatam, ut certo, et clarc Vobis consW,
Parentum, baptizata i tCmpore» veI ret'*citis, vel falso expressis nominibw
Quae sane omnia cum v k , "CCt °CCU,li Matrimonii focdere procrtata.
Libro fideliter descrih t u ,nnotucrint» ne '«orum excidat memoria, m
Matrimonia occultc cliZzH ?! "t facta a -Vobis est potestas adnoundi
parentis nomina *fa22^^ "
Romani Pontijices
705
Libro fidelite descrihe i l innotuerint- ne Hlorum excidat m«
Matrimonia occttc ^Z* ?l ™ facta a Vobis est POW»—
Parentis nomina refere„hir qUCm BaPtizatorum' ac utriui<,U{
rum, eadem tamcn d'i r quamv,s d'"st'ngui debeat ab altero Matrimom>
clausus, et Bieillfo °.gcnt,a' "sdemque cautelis in ancelleria Episcop*!'
rum caute custodiri « ' eHt custodiendus, prout Librum Malrimoni^
§ 12. Quia 3 mandavimi,s.
vocibus obsuTdJcarntn7',Ul,i deCSSe non Possunt,quipropriaeconsci"ti«
narum districtione 1 $ hlscc 'n^ndatis parere ncgligant; debilaf^
Nobis cxperientia I! . CU,pae a Vob,'s puniantur. Quinimmo cumsa^
3 COn,Pertuni sit, in huiusmodi negotiis homines, in fcn*
oculos declinantes, ob humanos respectus tardiores effici, et a recte agcndi
semiia revocari: Mandamus idcirco, Matrimonia occulta a Vobis evulgari,
«I noU fieri, si certo Vobis constiterit, ex aliquo Matrimonio occulto procrea-
um fuisse Sobolem, et baptizatam suppressis Parentum nominibus, nulla
praestita Vobis notitia, ut par erat, ab illius Parentibus, intra triginta dies a
Nativitate numerandos.
§ 13. Ne autem Contumaces, et Inobcdientes, violatae fidei, proditique
t Secreti Pastores suos insimulent; scdulo a Vobis curandum est, ut a Parocho,
( vel alio Sacerdote pro secreta cclebratione Matrimonii a Vobis deputando'
Coniuges clare, et aperte moneantur, ea lege, et pacto illis permitti Secreti
Matrimonii celebrationem, ut Soboles inde procreanda non solum regene-
retur Sacro Baptismate, sed post Baptisma denuntietur Ep.scopo cura nota
lod, et temporis administratiSacramenti, ac sincera indicatione Parentum, a
quibus ortum habuit, qucmadmodum supra praemissum est; alioquin Matri-
monium, licet contractum data per Episcopum Secreti fide, in lucem profe-
retur, in gratiam Filiorum, et ad propulsandam ab illis gravem, nulloque
pacto ferendam iacturam.
§ 14. Volumus denique, ac mandamus, Fides, seu Attestattones Matri-
mom. clam .n.ti, et Sobolis ex eo procreatae, excerptas ex dictis Libris,
modo, quo d.ctum est, apud Vos caute custodiendis, tantam promereri fidem,
quantam s.bi alii Libri Parochiales Baptismatis, et Matrimonii vindicare con-
sueverunt.
§ 15. Haec a Vobis, Venerabiles Fratres, in hac temporum calamitate
ooservari en.xe praec.pimus, ad communem Animarum salutem, et ad praesi-
"um tcclesiasticae disciplinae, propter invalescentem hominum maiiliam
ova semper detrimenta vel patientis, vel reformidantis. Caeterum nostris
isce ntens sublata nolumus ea validiora remedia, quae huic malo in diem
pucnti consona dignoscet prudentia vestra, ad Pastorale officium cumu-
<- oDeundum. Vobis intcrea paternae charitatis, et benevolentiae testem.
Apostol.cam Benedictione.n impertimur.
(Bened. XIV Bull.. tom. 1, p. 89-931.
320.
Bcnedictus XIV, const. Ad Sepalcrs, 23 nov. 1741.
feerat M^P'0'01* APosto,oruni. quon.m consccrata Sanguine 1?oma, quae
ciner g'Stra erroris, facta est discipula vcritatis; ad Sacros Beati Petri
re ,rCS' super CUlus fidei firmitate extructa totius sacri aedificii Coelo inse-
aconsurgit sublimitas, Romana Mater Ecclesia in suis triumphat Filiis,
mia' catls Mundi blanditiis, et infernalis hostis superatis insidiis, ad prac-
tiludiPeiACnCrUrit aeterna> et quos inter Sanctos Dei Servos, et coelestis bea-
a Ch"18 COnsortes' congruo devotionis cultu venerandos, Romani Pontificis
d nsto Domino accepta, et per Petrum ad Successores suos derivata
nosr auctoritas* Quae igitur a Romanis Pontificibus Praedecessoribus
r,s Prudenti cOnsilio, ct provida ratione instituta sunt, et longo deinde
ts
a
706
Romani Pontifices
usu reccpta, pje sancteque servat, w "
bcm-grmlas ad Cathedran, pTm , S' q"oru™ humllll.Ji ^ — '
Majorga, tobum JT.!?J? ?dem Vatica"a Basil'» ^**^
su
slau
«•Itu hono«ndos «olem^terT ^13'" Mar«ari*>m . Corfon. s, ,
Apos ofe prae „US| eu « Aoco tanae concessione, J 4^
raagis
eramuj.
pf{nm >"£,,,:, ciusaem Basilicae Canih.i. r„ 7 """"nous eramu;,
et-am annos munere Promotoris Rd £ extiti'»u^t perplur,
bemgne Nobis responsum es touod t r f ^1"1"8' Tum autem *«
«• hiu ^anonizatione ibidem hnh„„H . . L*"eranens' solemnis aPpr:
hterae serius, qmn dem hab"da ,am nimium processerai, nostraequc
§ 2. Postmodum a niTL pervenerant-
fre nostro ab Ecclesiae C,emente PaPa XII similiter Praedec*
Apostolica eiuS auctoritaie taSX^, * EcC,e8,'ae Bononiens''s
J"en,em Praedecessorem Mm5££ ^°b,srsi^ificat^ est, praedicfum Qe-
Gatherinae Fieschi AdoU I. i de Pau,is' Iohannis Francisci
diem in Ecclesia LatermJnV . 6 Fa,coneriae Canonizationem prope-
tempus iam primus T™ 81 so '«nmter celebraturum. Sed quoniam per id
e* Beatorum Canoniz^ " N°Sfri de Servorum Dei Bearificalione,
Praefati Benedicti PraedecT ,n.pub,,CUrn edi™s fuerat, in quo nullam, anle
solemniter, nisi in dicta P i r mpora- Beatorum Canonizationem in Urbe
tl»n hierat, ulterius animi 2 ceiebratam fuisse satis superque deraonsin-
§ 3. Praeterea cum TT, SCnSUS aperire superfluum duximus.
cessoris nostri temnon .. reC' A,exandri Papae VII pariter Praede-
rabilium Servorum et A ,, ta °SSCt so,e'"nitas in Beatificatione Vene-
"'fatemadhibendam in sac h* De' observanda' «demque ritum, et solem
,n Vaticana Basilica exni^ nctlone huiusmodi, eamque debita cum poinfJ
servatum est, ut omnes S ,t decrevenV ^ semper posterioribus temporibt»
" "eatificationes, i
' Cf- Lln'bertinf, De Se
semper pos
in eadem Vaticana Basilica celebrarerr
rvor. Dei Beatificafione, cfc., I. I c. XXIV.
Romani Pontifices
707
Iur, usque ad praefati Bcricdicti XIII tempora, quo Romanam Ecclesiam
gubcrnante, quamvis in Vaticana Bnsilica Beatificatio Ancillae Dei Beatae
Hiacynthae Mariscottae, et Servi Dci B. ioannis de Prado facfa sit; nihilo-
minus Beatificatio Servi Dei B. Fidelis a Sigmaringa, paulo post Canoniza-
tionem B. lohannls Nepomuceni, in Basilica Lateranensi celebrata fuit. Post
hanc vero Beatificationem in eiusdem Benedicti Pontificatu, in Basilica Vati-
cana solemni ritu relati fuerunt in Beatorum numerum Servus Dei postca
Beatus, et nunc Sanctus Vincentius de Paulis, et Servus Dei Beatus Petrus
Forerius; in Pontificatu autem Clementis XII, paulo post supradictas Cano-
nizafiones in Basilica Lateranensi uno eodemque die unica solemnitate pera-
ctas, in eadem Basilica solemniter adscriptus est inter Beatos Servus Dei
nunc Beatus Ioseph a Leonissa. Cum autern a Nobis, ob ineffabilem Dei
benignitatem Pontificatus honorem, ac onus gerentibus, decretum fuisset,
ut inter Beatos Servus Dei Alexander de Saulis adscriberetur, solemnis eius-
dem Beatificationis functio in Basilica Vaticana celebrata est.
§ 4. Matura igitur consideratione perpendentes, quod a Romanis Ponti-
ficibus Praedecessoribus nostris omnes Venerabilium Servorum, et Ancillarum
Dei Sanctificationes in Urbe nostra solemniter peragendae, laudabili instituto,
optimisque ex causis ab antiquissimo tempore in Vaticana Basilica, et quod
ab Alexandri Papae VII Praedecessoris nostri, et successivis deinde tempori-
bus, Beatificationes quoque in eadem Vaticana Basilica, exceptis nonnullis
supramemoratis Canonizationibus, et Beatificationibus ab iisdem Praedeces-
soribus nostris Benedicto, et Clemente in Basilica Lateranensi peractis, sem-
per celebratae fyerunt: Ne igitur commendabili, et antiquae consuetudini,
praedictae Vaticanae Basilicae praerogativae huiusmodi, ex B. Iohannis Nepo-
rauceni Cinonizatione, ac Venerabilis Servi Dei Fidelis a Sigmaringa Beati-
totione a Benedicto, necnon ex Beatorum Vincentii de Paulis, et Iohannis
rrancisci Regis, ac Beatarum Catharinae Fieschi Adorni, et lulianae Falco-
ncnae, respective Canonizatione, et Venerabilis Servi Dei losephi a Leonissa
«eatificationc, a Clemente, Praedecessoribus praedictis, in Ecclesia Latera-
"ensi celebratis, praeiudicium aliquod afferatur: hac nostra perpetuo valitura
wnstitutione veterem consuetudinem, ac venerandum Praedecessorum nostro-
™m lns"futum, decretumque Alexandri Praedeccssoris praedicti, ac integrum
'"s tenorem Apostolica auctoritate approbantes, confirmantes, et innovantes,
»c illis quodcumque Apostolicae firmit.itis robur adiicientes, motu proprio,
e « cerfa scientia, ac Apostolicae potestatis plenitudine, decernimus, praeci-
P'mus' e' constituimus, ut in postenim, et perpetuis inde futuris temporibus,
0mtles, et singulae Venerabilium Servorum, et Ancillarum Dei Bcatificatio-
"^. ac BB. Canonizationes in Urbe nostra pracdicta pro tempore celebran-
ae> non iri alfls, quam in Basilica Principis Apostolorum de Urbe praedicta,
Pnvahve qUoad reliquas Basilicas, Ecclesiasve ciusdem Urbis, celebrari omnino
nC eant' "tque Canonizationes, et Beatificationcs in eadem Ecclesia Latera-
ensi a Benedicto, et Clemente Praedecessoribus praedictis, ut praefertur,
eractae, nullo unquam tempore, perinde ac si in ea celebratae non fuissent,
praeiiidlcium ahquod antiquo instittito, et Vaticanae Basilicae praerogativae
i[fcrrc valeant.
708
Romani Pontifices
a ...3u,JCr quoniam ab eodem AIpv,,,,i r,
<-Mt quodqa N„Ll?~ 0"'bTU0Sl Wre «*■* S*?* ^
rum Canonizatione relatum csj 1, XlhT °"C™ N°* * 2*
bamus, et confirmamus, el quatenu, 0™'"h ct Potcstate simiti l|| Zt"
dccessore decreta sunl, rursus decernimus l Tn Ak™< Z
321.
Benedictus X,V, ep. encyc, ^ ^ ^ %
«*? Nos, ut, quem.dn.o^
tems, .ta maiorem caritatem non habean ^ P ,mmerentes gerimus in
solum pro Christifidelibus, sed " o om! * ^™"1 n°S,ram m
«ere satagamus. Etsi autem 1 ,1° "lb™ eham omm"o hominlbu. po
infirmitati nostrae iniuncte' AoolT rema Cathohcae Ecclesiae procura.i
undique gentium in dies concuTri tu 7 SanCtarn Sedem' ad ^
«bus in Christiana R^b^ ^Jl^^ ac sa,utare «1»
ratur, hic Romae, more i stiln/n m S'VC detrimentis «medium ifie-
nec longinqnas dta!SqUe,n^SUSt^,?n,n,f * ^ ^
sterii nostri pro lucrandis a„t "h ° ,a,emcumque imbi Apostolici mini-
operam impendamu • ac WtZ Pret,0S0 IeSU Christi san*uine *M>*
mus, adire non possumus ^ hLnT,'»aUen,adni0dUm CUpimUS' pr°fUnda' '
dentiae, auctoritatk kJX~ • Ut "0,umus omnes Apostolicae pr
est, desiderari; ita V wt pa!lC8 *D omnf natione' ouae sudCm,°
Dei Sabaoth Cooperatores "!? \ ***** QU0S ad exco,endam Vincr
ficiae sollicitudinis v.V I r Apostolica Sedes sibi adscivit, in Ponl
imposito Vobis mun.»r a" aeqUe n°Strae partem l^ttr advocamus; ut ci
tantibus in Coelo reooJ.Tr magisque satisfacere, et coronam legitimecer
§ 1 Porro F t consequi valeatis.
Pontifices PracdeTesTon.f bUS.VeStr'S comPertum est, quae et quanta Romani
gione benemerenUssim L"05 Cath°,ici PrinciPes de Chris,iana Rt
constantique animn °rum lncommoda, ac pecuniarum dispendia alacri
br's. et ir. umbra , ""'» Ut nomin'bus, qui ambulabant in W
cationibus bonism,, ° sedebant» Per Sacros Operarios, tum sacris praedh
bon.sque exemphs, tum donis, tum opibus, tum subsidiis, tum
^ ^SS^ftS^ Dd *"«««o"e. e«c, t t c XLVI.
simo in Christo FIIIo M , A ntis,i"'bus Brasiliac, nliarumque Ditionum Cir*
Occidentalibus, ct AmeTTf° ° Porl^Ui^, ct Al^rbiorum Regf, 1« l"<*"
Romani Pontijices 70g
auxiliis, lumen Orthodoxae Fidei illucesceret, et ad agnitionem veritatis veni-
rent: et quibus etiam nunc muncribus, quibus beneficiis, quibus privilegiis,
quibus praerogativis, quemadmodum semper factum est, Infideles cumulen-
tur, ut iis illecti, Catholicam Religionem amplectantur, in eaque manentes,
per bona Chrislianae pietatis opera aeternam salutem adipiscantur.
§ 2. Eapropter non sine gravissimo paterni animi nostri moerore acce-
pimus, post tot inita ab iisdem Praedecessoribus nostris Romanis Pontificibus
Apostolicae providentiae consilia, post editas Constilutiones, opem, subsi-
dium, ac praesidium Infidelibus omni meliori modo praestandum esse, non
iniurias, non flagella, non vincula, non servitutem, non necem inferendam
esse, sub gravissimis poenis, et Ecclesiasticis censuris, praescribentes; adhuc
reperiri, praesertim in istis Brasiliae regionibus, homines Orthodoxae Fide!
cullores, qui veluti caritatis in cordibus nostris per Spiritum Sanctum dif-
fusae sensuum penitus obliti, miseros Indos non solum Fidei luce carentes,
verum etiam sacro regenerationis lavacro ablutos, in montanis asperrimisque
earumdem Brasiliae, tam occidentalium, quam meridionalium, aliarumque
regionum desertis inhabitantes, aut in servitutem redigere, aut veluti man-
cipia alns vendere, aut eos bonis privare, eaque inhumanitate cum iisdem
agere praesumant, ut ab amplectenda Christi Fide potissimum avertantur,
et ad od.o habendam maximopere obfirmentur.
§ 3. Hisce malis, quantum cum Domino possumus, occurrere satagenfes,
primum qu.dem eximiam pietatem, et in Catholica Reiigione propaganda
incredib.Iem Carissimi in Christo Filii Nostri lohannis Portugalliae, et Algar-
biorurn Regis Hlustris zelum excitandum curavimus; qui pro filiali sua erga
atque hanc Sanctam Sedem observantia, statim se omnibus et singulis
«arum D.t.onum Officialibus, et Ministris in mandatis daturum pollicitus
e>. ut quemcumque suorum Subditorum aliter, quam Christianae caritatis
rnansuefudo exigit, erga Indos huiusmodi sese gerere comperissent, gravls-
«nw luxta Regia edicta poenis afficerent
§ 4. Deinde Fraternitates Vestras rogamus atque in Domino hortamur,
nedum debitam ministerii vestri vigilantiam, sollicitudinem, operamque
= ram hac in re, cum nominis dignitatisque vestrae detrimento, deesse non
P iam.ni; quin immo, studia vestra Rcgiorum Ministrorum officiis coniun-
MtafaM1"1 °-ae Probetis, Saccrdotes animarum pastores quanto, prae Laicis
add'S 3(3 Indis bu|usmodi opem fcrendam, eosque ad Catholicam Fidem
U6?dpS' ardentiori Sacerdotalis caritatis aesfu ferveant.
licas ' . . eterea N°s. auctoritate Apostolica, tenorc praesentium, Aposto-
nost Simili f°rma Brevis Literas a fel. rec. Paulo Papa III Praedccessore
deSr0,ad tunc existentem lohannem Sancfae Romanae Ecclesiae Cardinalem
ann "uncupatum Archiepiscopum Tolctanum die 28 mensis Maii
"OMDxxxvudatas.etarec. mem. Urbano Papa VIII itidcm Praedecessorc
»a„.ro' tunc existenti iurium, et spoliorurn Camerae Apostolicae in Portu-
sis \C p A1Sarbiorum Regnis debitoruni Collectori Oenerali, die xxn men-
Pril''s anno mocxxxix scriptas • renovamus, et confirmamus; necnon
' Comtnissum Nobis. - Cf. Bull. Rom., tom. 6, II, p. 183, 184.
I
710 D
Romani Pontijices
eorumdem PauH, et Urbani Pra^ZZZ ~. ■
mm hominum ausus, qui Indos S^ aT^ mhaeren<W
tatis et mansuetudinis offfcifa nri c,.e ° ' quos 0,n»'bus Chri.i k^
i"hUmani»a(is actibuss t ^ :r "etm chris,i R*'«
£___nr__^^
cupatum, quam in quibusvis _li._ J _ d F,Un,cn * /_ P/_/„
«ibus, et MeridionalLs ex entus in'0mbUS* et '°C,'S in »8 £_£
sidio assistentes, universis " 2 pZTf5 defc»*^
s.ast.cs cuiuscumque status, ^S^j5£»^'£&
spec.al, „ota, et mentione dignis «isVnS. °n,S» et <***:!___
grcgationis, Societatis, ita?ta^5S^ST ?
non Mendican,ium,ac Monachafc SSSSta ^ *"*«**_
farum, etiam Hospitalis Sancti lohannif H, , quarumc"">que Mfi
sub excommunicationis latae s n Xe SSSS^
renda poena, a qua, nonnisi a No s vd nrn °n,raven,entes c° ip» h»
Pont.fice, praeterquam in mortis art icu 1« J " tempore exis,cnic Romano
absolvi possint, districtius hh^Tdf^' * Sat,'SfaC,,'°ne
vitutem redigere, vendere 1! * eter° Praedict°s Indos in ser-
rransmittere.Ltquo;uo modo Z ^91"? ad ^ loca ^ucerc, f,
praedicta ageutibus co„s7lmm ™ r 'T* SerV'',U,C nccn0D
praetextu, et quaes to co la ro n i faV0Pem' et °P«" q"ocumquc
ac alias quonLo" £ p^misSfcoLf F "f"" ^
tradictores quoslibet et ^ COODcrari «"deant, seu praesumanl, con-
Parentes, in poe Ln P ' S' aC Vestrum in praemissis non
Per alS eriam erL* ^"lc»«'onh hui„.modi incidisse declarando, k
et facti remedia annei ,; P 61,88 Ecc,esiasticas, aliaque oppor.una ,;:
his habendi. ^rv Z p^iC^^ C°mpeSCendo> ^
vicibus aggravando, U^S^St^?^ * """"^ ^ ^ "
laris. Nos enim unlcuSnV °pUS fucrit' auxi,io brachil Mffu'
desuper Dlenim ,mJiqUe Veslrum' vcstrorumque pro tempore Successorum,
§ 6. ■£? iiSSSj * cUberam fac,,,,atcm tr,bi,Js' et imper,imur-
IBened. XIV B„H, tom. I, P. 99_I02J.
I
Romani Ponlifices 7 j j
322.
Benedictus XIV, const. Regularis disclpJlnae, 3 ian. 1742.
Regularis disciplinae observantiam, ante etiam quam et Generalium, ac
Parlicularium alicuius Nationis, aut Provinciae Conciliorum decretis confir-
marelur, et Romanorum Pontificum Praedecessorum nostrorum legibus san-
I ctionibusquc praescriberetur, quoad vetitum Mulieribus quibuscumque, etiam
I consaguineis, intra quorumcumque religiosorum Virorum Clausuram ingres-
1 sum, tam intcgerrime custoditam fuisse constat, ut, ne dum foeminis qui-
buscumque, sed masculis quoque, non tam ad Monasteriorum claustra, seu
septa, quam ad ipsa eorumdem Monasteriorum Oratoria, et Ecclesias nullus
paluerit aditus, et accessus; quin imo sub gravissimis poenis fuerit inter-
dictus; ne scilicet, ut inquit S. Gregorius PP. I Praedecessor noster, in Ser-
vorum Dei secessibus occasio praebeatur popularibus conventibus, et sim-
plfciores ex hoc animas plerumque, quod absit, in scandalum trahat,
§ 1. Huiusmodi autem regularis disciplinae observantia, etsi, pro tem-
porum varietate, ac necessitate, tot tantasque subiit vices, ut iidem Prae-
decessores nostri aditum et accessum ad publicas Monasteriorum Ecclesias
dumtaxat, sive masculis, sive foeminis, Sacrosanctum Missae Sacrificium
audiendi, Praedicationibus Verbi Dei interessendi, et Sacramentum Sanctis-
simae Eucharistiae sumendl, ac peccata sua confitendi causa, sine tamen
Parochorum praeiudicio, interdum concesserint; vicissim tamen ipsi Prae-
decessores nostri, tam ante Concilii Tridentini decreta, quam post eorumdem
Decretorum promulgationem denuntiationemque, providis saluberrimisque
tonslitutionibus ordinationibusque, sub poena etiam excommunicationis
.3 sententiae, focminis quibuscumque aditum ingrcssumque huiusmodt
W* Monasteriorum clausuram interdixerunt.
§ 2. Quoniam autem, sicut dolentes acccpimus, alii quidem Apostolicas
cges. ac praecepta huiusmodi, vel ausu temerario parvipendentes, vel ad
eorum arbitrium interpretantes, foeminis quibuscumque aditum ingressum-
que, tam manifcste, ac tanta sollemnitate vetitum, permittunt; alii vero pri-
™«pa, indulta, praerogativas, facultates, licentias, et alias quocumque pacto
««ogitatas concessiones sibi sive a iure, sive ab homine factas, et impertitas,
facta, et impertita, ac quorumcumque munerum, dignitatum, ac prae-
«mmentiarum ratione debitas, seu debita arrogantes, praetendentes, obten-
entesque, foeminas quaslibet intra Monasteriorum claustra, septa, cocnacula,
cnbicula, aliasque officinas aut admitti, ac recipi sinunt mandantque, aut
"na sccum ducunt; alil denique sub pietatis, ac religionis praetextu, cum
"Pplicationes, sive cum Sanctissimo Eucharistiae Sacramento, sivecum sacris
anctorum Sanctarumque Reliquiis, Statuis, et Imaginibus, per claustra, scpta,
" a''a Monastcriorum loca de more, ut asserunt, habeutur, sine ullo pror-
?US discrimine masculos, et foeminas Supplicationes huitismodi per eadem
003 sequi, et comitari licitum, quin imo, ut Indulgentias lucrari valeant,
nccessarium essc obtendunt.
I
7,2
Romani Pontijices
§ 3. Hinc est, quod No<; m,i a - " -
huiusmodi abusus comperS tabST '" m>"orib"= <**mZ^
slolalus specula constiWi „o , *' '" hac =ublim? Sa' '"""I"»*
siarum Amisu.um docum U"™ ^t"" no""ul'»™m ^''^
Virorum e* Re.ijiosis OrdWbus' Dei i I
sub iisdem poenis in Constitu^bus 'fijffi* et in fata™- *5
ce s0ru ostrorum Romanor ^ , ^
Tndentm. contentis, inviolabiliter observand- 7*' Q"«*
praec.p.mus, atque mandamus °bServandas ^sse statuimus, decemim^,
nost^d^^ ac matura detan(
tenore, omnia et singula induL " ivLi^ D « ' ^™"1^"1 PraeSenuun
et quocumque alio pacto nttnci^^rf?^^^ facu,tates« ''«"li*
buscumque Ecclesiasticis p er 0^17 S' °mniDUS et sin^
praeeminentia, ac iurisdictTon un_en ZTT^' hono«'
Nostris S. R. E. Cardinalibu" sive <"n , ' Venerabi,ii>us ^lribu,
Congregationibus, etiam de Latere iT^! ' S'Ve eorumdem Cardinalium
nibus Status nostri Ecclesiastici nrn 7* ' S,Ve qU'' Provinc»s, et Lcgab^
slmos in Christo Filios nOS ' P ^ PraeSUnt' sive QU0S ad ™>
tempore eligendum, ^l^o^a^m. Regem '"^10™ Dro
Potestates, prout rerum " g ' Ct Regin3S i,,Ustres' a,iasaue s«
sive qui, icet aliarum in, " P°stu,averit, mitti, et ablegar/ conligeni;
Aposto.icae huius S sed s g7r /CC,esiarum Autistites. t-mc ianiqua,
et fortasse habentur,' aut haberf I't ^ nuncupati. et habi,i 5um-
sunt; sive Ordinarii \ivl F T l praetendunt. et in posterum habcndi
ubicumque, etiam ad "traord,narii nostri et eiusdem Apostolicae Sedis
Nuntii.sivelnter-Nunliire!- n,peratorern' et R^s, ac summas Pofcslal*.
nomine, et exnrpcc™ iaem; ac demum quibuscumque aliis quocumqoe
busvis, etiam Tfn ° p"UnCUPatiS PerS°m'S' quocu'"que tempore, a qw
cumque de causa occ • a"iS Pontific'bus Praedecessoribus nostris, qui-
Apostolicas, sive in JmTn 7' '""If* CO,ore' et Praetextu, per quascumq^
sub quibuscumoue v T * ^™'*' S,Ve sub P,umbo exPedi,aS m
'actas, datas, concess7s T"1 ^?'5' faCta' data' concessa- et imPerti,a' *
rcvocamus aboIem,,T tl,rnpert,tas» super huiusmodi accessu, et ingressu
dcm praescntium dfe annU"amus' ata.ue irritamus, necnon a datarum earum-
momenti, ac vigoris ^™03*3' abo,ita. annullata, et irrita, ac nullius prorsus
snffragari statuim,.* T*' et f°re' nemin''que cuilibet quocumque lempo*
US' deccmimus, et declaramus.
Romani Pontijius 713
§ 5. Qucmadmodum etiam statuimus, decernimus, et declaramus, quem-
libet omnium antedictorum, etiam speciali mentione dignorum, quacumque
facultate huiusmodi temere uti audentem, ipso facto, absque ulla alia decla-
ratione, poenas, et Ecclesiasticas censuras, a quibus, praeterquam a Nobis,
et pro tempore existente Romano Pontifice, nisi in mortis articulo, absolvi
possit, incurrere, et incursum esse, licentiamque huiusmodi cuicumque con-
cessam nullo modo suffragari, atque nullius momentl, perinde, ac si minime
concessa fuisset, ipso facto fore, et haberi, ac poenas, et censuras Eccle-
siasticas ipso etiam facto, ut praemittitur, per contrafacientem incurri, et
incursas esse. **S*^fc^ . , Jt ^ -mfmM
§ 6. Decernentes, etc
[Bencd. XIV BuII., tom. I, p. 103-106].
t - gpfr ij ■ m . 323, ■'; 1 *
Benedictus XIV, const, Salutare, 3 ian. 1742.
Salutare in Catholica Ecclesia institutum, ab ipsa antiquitate susceptum,
ac lanta cum sollicitudine et pastorali zelo custoditum, ut flos ille Ecclesia-
stici germinis, decus, atque ornamentum gratiae spiritualis, laeta indoles,
laudis et honoris opus integrum, atque incorruptum, Dei imago respondens
id sanctimoniam Domini, illustrior portio gregis Christi, Sacrae Virgines,
quarum, quo sublimior gloria est, maior et cura est, intra Monasteriorum
sepfa, et claustra vigili sollicitaque custodia scrvarentur, tam ante, quam post
rndentinaeJSynodi Decreta,' Romani Pontifices Praedecessores nostri tot san-
chssimis Legibus, et initis Apostolicae providentiae caritatisque consiliis com-
munire, et confirmare studuerunt, ut, quae se Christo dicaverint, et a car-
concupiscentia recedentcs, tam carne, quam mente se Deo voverint,
consumment opus suurn magno praemio destinatum.
§ 1- Quoniam autem, ctsi providas huiusmodi Sanctiones, Constitutio-
ncsque, si ea, qua decct, regularis disciplinae observantia custodirentur, satis
«$e scimus, ut Virgines ea, quae Coelcstis earumdem Sponsi lesu Christi
un , cogitantes, sint sanctae et corpore, et spiritu ; longa tamen experientia
°cti, et assiduis Vencrabiliuni Fratrum aliarum Ecclesiarum Antistitum
re"e !s admoniti, supremas Apostolicae auctoritatis providentiaeque partes
curn""' Ut abusibus quamplurimis ex nimia quorumcumque, aut sibi quo-
1{ que Pacto arrogantium, aut practendentium, aut obtendentium faculta-
alias sibi quomodolibet, sive a iure, sive ab homine concessam, vel
^mandatorum munerum ratione debitam esse, ut sive ipsi, sive alii, ingredi
noUSUram Monialium, aut ipsae Moniales e clausura ob quascumque etiam
" lcK'timas causas cgredi, et extra clausuram huiusmodi conimorari pos-
licentiam concedcndi, indulgentia senslm invectis, opportune occur-
»• XXV. de rrguhiribus, c. 5.
714
Romani Pontifices
3
r^-^Z^r^ ac -**
enore, omnia, et singula indulta, SvfeS^22 7^ praeSM*»
t'as et quocumque alio pacto nuncupa^L^^
qu.buscumque Ecclesiasti is personis lac ' ?CS' °mihus' et ^
praeeminentia, ac iurisdictione CZib ? q"f.auct?"^d^ta«!
Nostris Sanctae Romanae EccLke <£ S£i> • VcnerabUlb«K Mfai
dem Cardinalium CongLaSus (Jfdu,a',bus» s"e singulis, sive eonu*
vinciis, et UfrotiET^^ *
sive quos ad Carissimos in Christo Filin! m ! E mp0re pfaesuot
Iniperatorem pro temoorc ol.wf , N°Str°S Rom^mm Regen, .
aliasque Summas ifiSZS^ ***** et fltete
ablegari contigerit, ste aufbV.? • 1°* Po^tulavcrit, rnmi. «
tamen tamquam Ad iteii?" . e*""" ln5«n,'um Ecclesiarum An&fites,
cupati, e SsunfefSr* ^ ScdiS ^i de Latere alias
et imposterum habendi sun 1SSe ^T"' M,t et eSSe praelendu*
eiusdem ApoTtoHcae S d is uW^ ^*™™' ^^inaril Nostn, d
Reges ac Summ»,TS ? . ubicumque. etiam apud ipsos Imperaforem. d
^"C^ sive ,,,ter-N,,ntii
Ordinariis PUrH que omn.bus Superioribus, quibus tamqntf
cCeuSicll^ ,Urisdictione MomaHumLasteriasut*
vandis et „„„ CaS'DUS tamen n<*essariis, et servatis aliis deiureser-
nomt; etTnr, nimn0)' 3C demum quibuscumque aliis quocm*
vis.etiam abTosifpT T?** personis. quocumque tempore, a quto
que deTausa Z ™S Pontificibus Praedeccssoribus Nostris, qaau»
stolici siv h sim?noVitU,R°* C°,0re' Ct PraCteXtU' Per aUOT «*K
quibuscumm,"\ k BrCVis' Sive sub p|umbo expeditas Liferas, «?
' mperntas, super huiusmodi ingrcssu, rcvocamiis. i"
us; necnon a datarum earumdem praesennr
SrreTo«ShnmtqUe im'tarnUS; necnon a datarum earumdem praesen.,
vigoris es P i ' annu,,ala. et irrita, ac nullius prorsus momenti,*
esse, et fore. neminin,,» „..m:l.. . . «-«rf.
vigoris esse p* f a,,,lul|aia, et irnta, ac nullius prorsus inomenu,*
5 4 Ar «... I? neminique cuilibet quocumquc tempore suffragan-
^ quWrf °riU'n antedictorum, etiam speciali mentione dig
«ud entem inSo t « huiusmodi, sive pro se, sive pro aliis lcmere
' PS° fact°' »b8que ulla declaratione, poenas, e Ecclesiasticas
Romani Pontifices
715
suras contra violantes Clausuram Monialium inflictas, a quibus, praeterquam
a Nobis, et pro tcmpore existente Romano Pontifice, nisi in mortis articulo,
absolvi possit, incurrere, et incursum esse; licentiamque huiusmodi conces-
sam nullo modo suffragari, atque nullius momenti, perinde ac si minime
concessa fuisset, ipso facto fore, et haberi, ac poenas, et censuras Ecclesia-
siicas ipso etiam facto, ut praemittitur, per contrafacientem incurri, et incur-
sas esse, statuimus, decernimus, ac declaramus.
§ 5. Decernentes, etc.
(Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 106-109].
324.
Benedictus XIV, ep. cncycl. Etsi minime, 7 febr. 1742.1
Etsi minime Nobis dubitandum sit, omnes, quibus animarum cura cre-
dita est, Vosque praesertim, Venerabiles Fratres, ad Apostolatus officium
evcctos, atque in Praelationis fastigio a Deo constitutos, in id potissimum
sollicitudinem intendere, ut Christianus Populus Coelestis Doctrinae pabulo
enutritus, et rudimentis Fidei saluberrime instructus, in semitam Mandato
rum Domini, facem Vobis praeferentibus, feliciter dirigatur: temperare tamen
non possumus, quin vos ipsos Nostrae Auctoritatis, ac Paternae dilectionis
stimulis excitemus ad tam pfu», tamque salutare Opus Doctrinae Christianae
impension cura provehendum, sublatis iis impedimentis, quae animarum saluti
idversantur. . ...
§ 1. Quia vero scientibus Legem loquimur, et vigiles Ecclesiarum hor-
lamur Antistites, quibus nec Pietatis, nec alia sacrarum Literarum desunt
praesidia; supervacaneum ducimus plurimis urgere argumentis, non sah"s
esse ad coelestem Bcatitudinem assequendam, confusim, et involute credere
a Oeo revelata, et ab Ecclesia Catholica proposita Mysteria; sed hanc coelc-
sfem Doctrinam divinitus traditam, et quae ex auditu concfpitur, Doctoris
2™ ac ""delis ministerio ita esse accipiendam, ut singillatim illius capita
e<plicentiir, et corum aliqua necessitate medii, aliqua vero necessitate prae-
fyu Fidelibus ad credendum proponantur. Practcrea licet per Fidem iusti-
«n dicamur, cum ea sit humanae salutis inltium, et fundamentum; ad futu-
rim ,amc". quam inquirimus Civitatem, ut pervenire aliquando mereamur,
is cotnpertum est, solam Fidem non sufficere; sed viam nosse, constan-
erque tenere oportere, nempc praccepta Dei, et Ecclesiae, tum virtutes, quas
Perscqui, tum vitia, quae studiose declinare debemus.
§ *. Quac quidcm omnia cum primis Catholicae Fidei nidimentis, sive
°Ct""a' ut aiunt Christiana, contiiieantur, Episcopalis muneris exigit ratio,
f 'n singulis Dioeccsibus, et ubique locorum recte, atque ex ordine
Pucetur; ncc possc Episcopos sine tacito conscientiae convicio illam negli-
e' Sed in hoc opus maxime nccessarium omnem curam, et diligentiam
' Venerahilibus Fmtribus, Patriarchis, Primalibus, Arcliiepiscopls, et Eplscopls.
I
716
. Komani Pontifices
P«Ss";oi,id;u'£ «P^t Nimium quiDnp
ac plane intelleximus . cu„ ^Tnco^T Aposto,icae '
Eccles/am regeremus mu * 0301 Pr"num, tum deil! o ^
auditis sciScitelur, * « P-oS,
operam i„ raa*iraam crediti l£££Sg£ ""'"^
plum a„os e*citalurura ad Vh^X^ t^^.»*-^»
§ 3. Hanc adrainislra„dae Ecclesiae „ ? Pr° virib"s «*Z
veteres, sed recentiores etiara Praeso, ° r ! Iegem ,,bl "««nmt «T
Carolns „erape Borroraaeus Fran SCus 5*°" Cirium
quorura aIi , (u( (,lerjs C0;si;XraUS S '«'US' T-ibi-.Al=xaader^'
imped, , cuns, adesse coram „„„ ' «rw»r^us disleall, Z
"um a l,qUera M « mligentiae s„, £
Pastora ,s Mtototafl PartibUs, Ad^eSc^'bUSrf des'<r"*ba"'' q*
F>de, elementis informarent A'""escmtul03 »d om„ia Reljgjonf, ok
§ 4. Optimum ereo ef nH ■
*»» erit Antistitis exemplum si Tuod . an!marUm maxime acco— >
praesertim vero dum obit Dioe ^m in " id 0mni ,em^
qu-sque facile coniiciet, ad ho vtZ' 8,ngu,,s Paroe«'s impleverit Sed o.
Positum assequatur, necesse est h;i T "°n suPPe,unl- 'deoque ul pro
in aliis, quos tam laudab lis t au n ,f nt'\qUanta Potesl maxima, curtU
studium, ac sedulitas deXetur frUCtUOsi °Peris Vi"ri°s coutHoft
rum sunt ^osHaTa^ Synodo1 Cuiatoribus inb*
Populum habeanf alten" / Fest,sd,ebus de rebus divinis sermonemid
™eique rudimenris infTrment S ? ^0'68 qU°SqUe' Dl'V,nae L^
ount, quae non persuasihmh t 8 d'eDUS eam Parochi concionm
scd captui Auditorum ' ' humanae Sapientiae verbis obstrepataunbUJ,
"labatur; si Mysterium ,i C°mmodata in eorum animos ostensione spirto
Pore Ecclesia recoli tZ * annunciabunt, in primis vero, quodeofe»
Wtta fugienda eraviorT SCrentes' quae ad virtutum incitamento sint,elad
si diebus ipsis (hoc enin™5*?1™' * q,,ae foedius ^ssantur in Populo;
tes modo genitos m.ir F*£ de°ent suo muneri) Pueros- tamquam tau»
gando, dubia, alque iZT . D°Ctrinae ,acte, nunc hos, nunc illos intem>
•cctioni, exhortationi , ? , exPh'cando; si demum cum Apostolo aflendant
°Pus bonum instructus ,°Ctr,nae' ut Perfectus sit homo Dei, et ad omne
Populum acceptabilem ♦ credere. exitum optatis respondere posse,et
§ 6. Vcrum satis . torem b<>norum operum facile extiiurum.
dii laborem- cum rt(lneXp^enl,a compertum est, imparem esse solius P*w
nequeat unus omnes instruere, ubi Doctoris diligentiw
Rornani Pontifices
717
numerus vincit. Quoties tamen Episcopus toto animo, ac studio in Ecclesiam
sibi commissam incumbat, numquam necessariis, et opportunis destituetur
auxiliis. Semper enim invenias, qui Tonsura initiari, qui per Minorum, qui
per Sacrorum Ordinum gradus ad Sacerdotii fastigium promoveri, qui deni.
que ad Ecclesiastica Beneficia viam sibi munire studeant. Oravissimis idcirco*
verbis (et verbis facta respondeant) affirmet Episcopus, numquam se factu-
rum, ut Tonsura inauguret grandiores aetate, aut Minores, praesertim vero
Alaiores Ordines iis conferat, qui ln tradenda Christiana Doctrina operam
suam Parochis comrnodare neglexerint. Hunc porro Clericorum numerum
idem Episcopus in singulas suae Civitatis, et Dioecesis Parochias apte distri-
buat, et eorum aliquos determinatae Ecclesiae adscribat. Denunciet praeterea,
ac fidem praestet, in conferendo Parochiarum, et aliorum Beneficiorum Iure,'
plurimum apud se ponderis, et momenti habiturum studium, et diligentiam
in hoc opus a Clericis collatam : atque ita re ipsa constabit, non Rectori
tantum impositum esse docendi munus, sed plures Uli praesto esse, ut omnes
Officii sui numeros cumulate implere possit.
§ 7. His accedit, Sacris Apostolicis Constitutionibus, et septima praeser-
tra fel. rec. Leonis X Praedecessoris Nostri edita in Concilio Lateranensi, '
alubemme cautum fuisse, ut tam Ludimagistri discipulos suos, quam Piae
roeminae Puellas instituentes, sana, et Incorrupta Doctrina (Episcopo id
fwtiss.mum urgente), tamquam pabulo vitae, nutriant, et confirmenf. Constat
etiam, ipsum Ep.scopum posse, ac debere Sacris Oratoribus quam diligcn-
"ssime commendare, ut pro concione in Parentum aures animosque inge-
rant, sua interesse Mysteriis nostrae Religionis susceptam prolem imbuere:
«siad id m.nus idonei fuerint, filios in Ecclesiam adduci oportere, in qua
bilis"3, praecePta explicantur. Piuribus itidem in Iocis pia, ac lauda-
i . et ubi non sit recepta, inducenda consuetudo invaluit, ut Parocho idem
nus persequenti auxilium ferant Laici tum viri, tum mulicres, in Chri-
a instituhone veluti adiutricem operam navantes, qui audiunt pueros,
$I0|P 0rationefn Dominicam, Angelicam Salutationem, Symbolum Apo-
erectT"1' allaque ,d 8enus niemoriter pronunciantes. Alibi quoque Sodalitia
satu ^ S}Unt' qil0rum CUra in explicanda Christianae Religionis disciplina ver-
Piu V 1 qU°rUm Inst'tutum nedum meritis laudibus cumulat san. mem.
Dioec 'h Constiluli°ne, quae incipit:£x debito,2 sed in omnibus ctiam
si ri i US ProPa^ari enixe exposcit. Quae quidem omnia In unum collecta
sit m ^ ° perpenu,an,lIr, certum omnibus, atque exploratum erit, ubi multa
ess.s, paucos ncquaquam esse Operarios, nec eos deesse, qui parvulis
Ptttt" petcntibus frangant.
conr 8 q',ia compertum est, non solum Adolescentulos, illosque qui
viroslrmata Sl|nt iam aetate, in divinarum rerum ignoratione versari, sed etiam
num ' 'PSOSque senes salutaris Doctrinae esse omnino expcrtes; vel quia
1Uar,i illam perccpcrunt, vel quia iamdiu perceptam paulatim delevlt
, SjVwiae disposithnls, 5 maii 1514, § 32. - Cf. N. 65.
Cf- N. i4i.
2?
Romani Pontifices
oblivio: huic etiam malo provida Eufc^ZI ~~~
sui Vicarios cogent, quae pa ' ^°P°rum °Ceurret vigilan(l, .
§ M* autem ab" iis J** -8? " **
Sacram Eucharistiam, et Confirmationern al T
emm emxam hanc voluntatem <ir flr" mtU P,ures postuh» n
Moneat igitur EpiSCOpus^
sacrum Eucharistiae LttiJ^H^^ n equ^
nrmationis iis tradat, qui gravio a F Z l n ' l,t
vlrtutem, et vim ignorent vel ouh n ' Ct.Doctr,nae capita, e| Sacar£
quia ea neglexerin^ audlre, ql^ SoVsao ^ ^
S3VS J3SS tradita - "^:^s
culans vitae rationem fnlre De nrimn L EccIes,asheae, alios vero ^
cum de iis ageremus, qui ^d^Z^S^T^ *
rem fore magni commodi, multaeque u rtffi H° , ""^ addi D0Sse *
eos Praesul potissimum nte ZVt Z T plenam, si quj se sistunt exanrf».
continetur. Etenim magi trl erult ' ' 7^°»**» horninissS
'atini sermonis nitore e ele' nti, T en,f,?,a.edocuit' « h,« a,,«^
Mter institutos, et qu« ad oS™ ^ ' 8Ctentlarum curriculoHb»
tamen Christiana percunctan ? „ ^T* apprirae Ca,,entes> de
§ II. Si autenfaTeo QU nrUm'aU *f° 3PP°Site rCSp0ndere-
•"U8, palam fit, illos ut nlurim , U'° dCffUnt' ment,'s ac,em "™*
Matrimonio iu gendi non ^ f0edera VenJm °»
deprehenderit, Marem seu FnZ Ut debet' prius fate"*~
ignorare: vix tanL ^ f E°era,nam' _uae ad salutem neccssaria ^
pus, qui PaTtores^l» "l'™0** ^norant,ae 'ocum relinque. Epb»
L repeta. ™ adm0nett «** Sui' et hu,c si «*»
identidem ^rde? flden,quenomniuin aetatum' atque ordinum nominessota
^,:tc~ e,,iien? sacrament° detergere- cmmm
animo semper 22? hSf Confess,ones> illud, immow
quis ienonnt ™ ' mvahdam Absolutionem Sacramentalem, quia
nes dTo Zr h, neCeSSamS necess,tate impertitur, nec posse ho*
ignorantiae J^USm0d' Sacraraentm» reconci.iari, nisi prius excussa hui,
ylZ cTn^ ' ad affnitionem ™« educan.ur. Sedulo etiam ani^
qui necess.rh n'US' ? al,Ud tempus re''iciendam esse Absolutionem 06*
PoeniLn em ..ri658 SU0 v,tio et e0 q«n*>quee*
scat, et accuset ar'inPf0SSe* ,q?° SC V,'nCI'bi,is huius ^norant,aC reU'n T
fessario sSto nr « • * '"^ d°ICnS' tUm a Deo ven,am Precetur' tUm ^
praesidio H LP ( 3t' °Perara SC ,mPcnse daturu""' 1ua> D,v,naC ***
? ' h n3( Ct,am necessar,a necessita.e praecepti.
s.bi proPosuedntPr, CCt0 ^****"1 Popu,i «««««11 rationem si ft**
dum duxerint T"'"1 C01,8,Ha' 'abores, et studia ad propositam m^
Profectu erCnda: Sperare * **, ™C d Opere Gregcm ita^
urum, ut coacd.f.cetur in habitaculum Dei in Spiri.u Sancto.At^
Romani Poniijices
710
cum maximi momenti ea res sit, nullaque alia ad Dei gloriam, et ad anima-
rum salutem uOIIus instituta, mirari nemo debet, quod plurima passim obii-
danlur impedimenta.
§ 14. Sitae quandoque sunt in agro parvae, humilesque Ecclesiae, aliae
parochiali proximae, aliae vero longo intervallo disiunctae, ad quas diebus
festis Pa.resfamilias una cum liberis accedunt, Sacerdotem Sacris operantem
ludiluri; ex quo fit, ut suae Parochiae nunquam fere intersint, nec ullum
de M>-s.eriis Fidei, de Praeceptis, de Sacramentis verbum accipiant. Episco-
pus huic malo occurret, suamque obiiciet auctorititem. Et primo quidem,
quoad parvas Ecclesias Parochiaii proximas, expressa lege caveatur, ne quis
anlea Sacrificium faciat, quam Parochus Missam celebraverit, sermonem
habuerit, caeterasque sui muneris partes absoiverit. Hoc enim pacto Ecclesia
Parochialis confluentium Parochianorum numero celebrabitur. Quo vero ad
parvas Ecclesias a Parochiali Ionge sepositas, cum difficile admodum sit
Parochianos ob locorum distantiam, longum iter, atque asperum, hyemali'
praesertim tempore, cum pluviae inundant, Parochialem adire, ibique Divi-
msOff.cis interesse, relicta Ecclesia proximiore: decernat Episcopus, gravi-
bus etiam statutis poenis, quod Sacerdotes ibi operantes Christianae Doctri-
nae summam Populo tradant, Divinamque Legem annuncient. Monendus
tamen est Parochus, ne alienae operae nimium tribuat, sed videat ipse quo
loco res s.nt, cum pueri Sacramentum Eucharistiae, et Confirmationis, alii
vero Matnmonii, sibi administrari exposcant.
§ 15. Praeterea sua etiam Urbes habent impedimenta. Saepe enim con-
nnpt , m alus Ecclesiis, ac praesertim Regularium, solemni ritu, magnaque
i opuii frequent.a, Festum aliquem diem celebrari: ideoque si in Ecclesia
arocn.al. summo mane, aut statim a prandio Catechismus habeatur, aut
Drar!' M PuUCI admodum sunt» qui eidem Catechismo intersint, quique
P scnptas horas non causentur. Sin vero captentur horae Civitahs com-
o magis appositae, usu compertum est, populum ad Ecclesiam confluere,
qua hestus dies agitur; et celebritate pompae illectum, Doctrinam Christia-
d n°n Sme gravi ani'nae detrimento deserere. In hoc articulo quia certa,
p^omrnunis regula praescribi non potest, id totum relictum esse volumus
qualin 6 VlgiliS Ecc,es,ae Antistitis, qui attenta loci, temporis, personarum
celih CXpens,SfiUe rerum omnium momentis, ita studeat solemnis diei
dime I n Doctr,na Chn'stiana componere, ne alteri altera sit impe-
Doctr"0 d S' ^e^u,ares' et Exempti coiitradixeri.it, et sanctum hoc
bare °PUS' ',CCt ah ^Piscopis prius admoniti, suis functionibus pertur-
in Draesi"»pserint, Nostram locorum Ordinariis auctoritatem, qua potimur
p eXemDtos' pollicemur; nec alia Pontificiae vigilantiae deerunt remedia, ne
cnialcs Ecclesiae debitis fraudentur obsequiis.
9 lo. Pluriniiim quoque ad Christiani Populi institutionem conferre
les.er ' Si V,sitat°res eligantur, quorum alii Civitatem, alii Dioecesim lus.ran-
que pmnia sedu,° inquirant, ut certior factus Episcopus, pro meritis cuius-
astoris, aut praemia decernat, aut pocnas.
H. i_. Clementis Papae VIII, aliorumque Pracdecessorum nostrorum vcsti-
„ , .,|yU%. .1,., OIIV 1" " ' — —
""aerentes, hortamur In Domino, et enixe commendamus, in Doctrina
720
Romani Pontifkes
Christiana tradenda adhibere libellum nVr,
dlnali Bellarmino conscriptum mox i h T"** eiusder" "iandT7
cxaminafum, et approbatum; c denioue ab^ ^
saluberrimo consilio edi iu'ssum ut . n s dl^ 2?!
docendo, et discendo Christianam 000^^^."^ «2?
iccm Caie.
oppor-
iht
cc-
hac uniformitate optabilius; nihil ad prZ^tj^
ch.smorum varietatem irrepere possent err ' qU' in «■«Wtai
tunius. Sicubi vero contingat, ^^^^^^ V
quenjpum adhiberi forte libellum; sedu tZJZT™ 7*** -
Curandum insuper, ut in eo fidei dogmata clare 2^ ^
add.t.s, s. quae desunt, necessariis, ac sul^ n' ' UClde sint «PN
vrtutis exphcetur. Et quia Chri ^tianam R.V ^6"
saria est consuetudo et «ereite^ Rel,S;°nem profitenti maximenee*
iHorum usus dnm^STw^rn *?* dtefc» ^:«*«
dam singulis annis Traef n.^o Int et nUmero a <aib*
salutis studiosus, ^?,!^ SUae. non d«
Rectores Animarum nnVr m ' i Paroch,,s' t"«n Urbis, tum Dioec«,S
provoluti, T.'nfl k ',SSarn FeSt° die "lebratam, statim ante Ana
satagan Pop o Jrhl f b,,\VOCe dictos virtutum actus eliciant, e. pn*
Fideles sensfm illnT •lPS'8 Pr°lata dCV°te reddituro' Hoc enim <**
*u^2bThZI!?™ rnandaount' et assuescent- nedum
8 10 1 q \ l '■ C P'a exerc'tatione versari.
bHea FratW, lrTmaS* ^ erudiendl G^gis rationes, quas Vobis, Venen-
facHe toSSJft CC Aposto,ica sc"Pta notas esse volumus, quisque vestna
datis c m Snn C0"SMnaS CSSe MonUU Nostrb P^toralibus praelo iam dem*
nus Sec,^ ?8tram Bononiense'n Ecclesiam Patema Charitaie cor
esse eT s^, KmUr: 3SqUe praeterea ex Pontificiis Constitutionibus to*
vero miSPm T Antistitu,n Testimonio, et exemplo comproba.as.
possum« mt7i " v Ut',itatem Pro«c'sci experimento cognovimus; quoouk*
dme D i n nlt V°S h°rtamUr' et admonemus, ac pcr Viscera Misericor-
dcbito nr"° en'Xe obtcstamur, ut pro iniuncto Vobis Pastoralis MJi
scdulo S!Tm exec»tioni strenuo, constantique animo incumK
collatum ?"nS' quidquid laboris> stud''. ac vigilantiae in hUOC««p
turuni Ft \ . ,CUm °mnium Bonoram Datorem uberi mercede jO»
[Bened Bcucdictionem ex animo Vobis impertimur.
l*ned. XIV BttlL, tom. I, p. 1 1 0- 1 1 5J.
Romani Pontifices
721
325.
Bcnedlctus XIV, const. Ad Apostolicae, 25 febr. 1742.
Ad Apostolicae servitutis Nostrae ministerium pertinet sedula invigilare
cura, ut dispensationes super gradibus affinitatis, seu consanguinitatis, intra
quos Malrimonia contrahi prohibentur, vel super aliis a Sacris Canonibus
statutis impedimentis, nisi ex debitis causis non concedantur, et omnia inde
amoveantur, unde nota aliqua ab improbis aspergi possit nomini, ac decori
Romanae Ecclesiae, cui, licet immerito, Divina benignitate praesidemus.
§ 1. Sane quidem acl Dispensationes obtinendas, ab iis, qui eas posiulant,
in supplici libello causae pro illis consequendis exprimi solent; quae si eius-
modi fuerint, ut iuxta canonicas Sanctiones, et prudens Ecclesiasticae Pro-
visionis arbitrium, locus ad dispensandum esse videatur, dispensatio concedi
solet, eiusque exccutio Ordinario, ut plurimum committi; cui onus incumbit
diligenter inquirerc, an causae expositae veritate nitantur, ut, veris illis exi-
stentibus, gratia executioni demandetur, secus vero, si causae nullatenus veri-
uli consentaneae sint Si autem contingat, ob causas minime veras existentes,
ut dispensatio executioni non tradatur; qui eam impetrarunt, apud negotio-
rum Gestores, seu Literarum Apostolicaram Expeditores conqueruntur; a
quibus nonnunquam responderi solet, executionem perperam, et iniuria dene-
gatam fmsse, quia expressio causarum, carumque verificatio, in dispensatio-
mbus non cst aliquid substantiale, sed formalitas quaedam, et Forensis sryll
consuetudo: quod non minus veritati adversatur, quam executionis ordinem,
ac modum bene, ac pradenter constitutum subvertit; cum expressio causarum,
earumque verificatio, ad substantiam, et validitatem dispensationis pertineat,
«"sque deficientibus, gratia nulla, ac irrita sit, nullamque executionem me-
realur. M
§2. Id autem, ut plurimum evenit In dispensationibus, in quibus apponl
e clausula: ct Oratoribus vitae periculum immineret; quae cum saepe in
jspcnsatioriibus In primo, et secundo, vel in secundo gradu, et in nonnullis
ls canonicis impedimcntis, sine ulla ratione, causa, et veritate, expressa
^pcriatur: Ordinarii Locorurn, qui cautius, et accuratius se gerunt, nisi
'ae periculum immineat, dispensationem exequi recusant; alii vero, for-
sse falso rumore iruiucti, quod huiusmodi clausula sit mcra formalitas,
'" ulgentius quam necesse est procedentes, periculo vitae nequc argumcntis
Probabilibus verificato, eoque Oratoribus saltem verisimiliter immincre com-
?ratiam Dispcnsationis exequuntur.
§ 3. S. M. Praedeccssor noster Pius PP. V in sua Constitutione per viam
j proprii expedlta, et publicata sub die v Deccmbris anno mdlxvi, cuius
b '"n fS.!: Curn sic"( accepimus, 1 decrevit, omnes, et singulos Procuratores,
m Officii Sacrae Pocnitentiariac, scu Contradictarum, quam alios quoscum-
Cf- Btifl. Rom , tom. 4, II, p. 324, 325.
722
Romani Pontifices
q»e Sollicitatores, et Scrtntn*»* ' — -—
*. e;,„rq,,ent, rrsnec'u^p .ts:^
§ 4. Huiusmodi autem constitutfc „„ pumn ornnino delJ,
taxat ad ProeuratOfas, SojlJciWo^ "2 «Uamouani videatur peZ*,
Nobis commissT hnr,, p stora" Nostra, et Pah»™, uex,«no
an hae, e Hlae causae adsint, ex SS ZS* 30 &**
«n hoc, vel iUo gradu ; deinde in sup ' S d,Spensationern concedisol*
exponant; caveantque diligenter ne ' 5 "° SpCC,*em niu*. «*5
a erent, immutenf> er' n d " ahqua tenus in rebus
ab Oratoribus sibi exposita S3Sf? J , adhaercant iis' 1«*
a s., aut ficti propno ingenjo ,vent m ne uid
«ahoms facilius obtinendam TT^^^^**^**
Jabentes, se operam suamin E cle h °btrUdantj demum- P«
°ere, ubi Cathedra veritat s st ^ , t',S "^" h nac Alma Urbe «fc
non lucrum, aut gratiam et fll ament' et scc,entur veritatem,
ne mendacii.aut LoTmlrttZT, 8UpD,,Can«u™ 5 diligenterque videan
[fo, et perperam asserentes SU3e detri,nento possinl-
NostrorumPraedecessorumdL r carumclue verificationes, ex provida
dteeiplinae vigorem et Crm! ?e' huiusmodl RTatiis.ad Ecclesiasticae
voluntatem servandam '1 ? ,egUm' ef Apostolicarum Conslilutionum
superfluas esse, et tanau.m il'' resPective demandari solitas, vanas, el
faciendas. ' tanqUam ,nanes CBrtae formalltates, parvi aut nfhlS m
Almae UoS^Z^^ll a°USUS' Quibus honor et decus huiuJ
Penitus abolere cuniente»' f Apos,olicae splendori ac dignitati offidtur,
Potestatis plenitudine nr fT proprio- ex certa scientia, ac de Apostolicic
Nostri extendimus dilat Co"stitutionem s. m. Pii V Pracdecesson>
rum Gestores, Procunt i* ^ producim,,s ad omnes praedictos nego:
cumque status erad..* aI et ExPed,",ores literarum Apostolicariim, cuiu-
'egio, et dignitate munlf , ^ COndi,ionis' et quocumque indulto.pn.
st.uuimus, et Innovamus. i quatenua onus sit, eam de novo ferfmW.
expressis casibus poen Sf M 30 decer"en{cs, ut in omnibus supcrius
Pfaeiudicio obliVationis f T"*™ De,inq,,e"<es locum habeat; sine lamcn
Pam, eiusmodi disncn f " exDensas Oratoribus, qui, ob illorum cul-
nuerunt 'sationes, qi,ae executioni deraandari nequeant, obti-
Episcopos, e"uc0n^me5 « sin^u,os Venerabiles Fratres, Archieplscoptt
Urthnanos, cacterosque Executores Literanim Ap>
723
slolicarum, quibus huiusmodi Dispensationum cxequutio committi solet.enixe
rogamus.et obsccramus, ut sedulo, ac diligenter attendant, priusquam Dispen-
sationis gratiam exequantur, an causae in Apostolicis literis expressae, et
quarum verificatio eorum curae, et vigilantiae a Sede Apostolica commissa
est, verae ne, an secus existant, an potius Sedi Apostohcae falsum expositum,
etverilas reticita fuerit; qua super re eorum conscientiam oneramus.
§ 7. Et quoniam in iisdem Apostolicis literis supcr DispensaHonibus in
gradibus prohibitis, aliisque praefatis impedimentis, nonnulla observata sunt,
quaenegolium Executoribus quandoque exhibere, et scrupulos eorum animis'
ingerere solent, Apostolicae Nostrae sollicitudiniserit, ea dilucidius, et apertius
in iisdem dispensationum literis Apostolicis exponere, ac declarare, ut omni
dubitatione sublata, et causis coram Executore huiusmodi probationum genere
probatis, quo de illarum veritate moraliter certus reddatur, Apostolicae literae
Matrimdnfalium Dispensationum sine ulla haesitatione ad debitam executio-
nem deduci possint.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 127-1301.
326.
Benedictus XIV, const. Ad militantis, 30 mart. 1742.
Ad militantis Ecclesiae regimen nullo meritorum Nostrorum suffragio,
sed imperscrutabilis consilii altitudine evocati. inter graves curas, quas assidue
pro Nostro munere sustinemus, postrema illa non est, in quam totis viribus
nodis incumbendum esse ducimus, ut graves nimium, diuturnae, nulloque
unquam tempore intermissae Episcoporum, aliorumque ordinariam lurisdi-
ctionem habentium querclae adversus Maiora Tribunalia, atque illa etiam
Nostrae Romanae Curiae, propositae, tandem compescantur.
§ I. Intimo siquidem animi Nostri moerore, cum in minoribus adhuc
«semus, tamdiu intelleximus, plcrosque Locorum Ordinarios conqueri, sensim
usuni trrepsisse, quod ad malitiosam petentium suggestionem, a Patriarchis,
eiropohtanis, Sanctae Sedis a latere Legatis, et diversis dictae Romanae
nae ludicibus, Inhiblttona sine delectu Causae, et rei, de qua agitur, exa-
ErMf m concedant,lr- Et quamvis in more positum sit.dictas Inhibitioncs
InflS exrjetllt;ls pro causac meritis revocari, et aboleri; remedium tamen
. CtOvulneri non satis esse dicunt, cum interea oporteat Episcopos, aliosque
nores ludlces, In ipso causarum, et (udidorum cursu, otiosos immorari,
suum ludlclaliter asscrere, et vindicare, et ad contincndos in officio Populos
'a sacPe 'ncommoda, et dispendia subire.
§ 2. E contrario Nobis quoque, dum ctiam in niinoribus essemus, Supe-
r.rUm '"dicum responsiones audire contigit, asserentium, memoratas que-
Jas tnanes esse, nec ulli innixas fundamento, utpote ex hac unica re causam,
• 0r,8,nem habentes, quod inferioribus grave est obedientiae, ac subiectionis
5llm cpga maiora Trlbunalla, ipsisque nimis displicet, sibi subditis appel-
bh0"« beneflclo succurrl.
724
Romani Pontifices
2=
§ 3. Porro cum lacile liaec di«M!, ' —
avelli possH d, quae a c el su«rescem^T^
mandenlur: Nos idcirco »d provld« sancila sunt d,k?, ''***•
damque THbun-llb TsZrmL ^™00™ Ecclesiae di CS M at"««
credilo Nobis Apo.^ ~^?7fl ««•'■fci. legibus *
§ 4. Inhaerenles itnou^ n . °' 0DPorlu"= duximu,? m' f»
gregalionis Episcopor m^ e, R T, Sacri 25? n?8"'™^
a=".en,is PP. V„f 55*3 iT-Jf •^StaTS'^
sub Dalum Romae apud Sanctum Petrun, a q,Uac inciPit: W
mdcxxu nonis februarii. * ^*"* Anno 'ncarnationis Do2
Decretorum I^S^^^^^ ne ^inceps ab exequuiio,
h quibus exequutio huiusmo i™£ J» 0mnibus ■* causis, e, ^
Sedw ApostoIicae DeJegatis, ab eoTJs ' ^ ^ °rdl'nar,'is' etiam «"
ConSt.tutionibus, appeil^J^.^ Conci,io' vel dictis Aposlolid,
S -Hq-a in Tribunal bu ^^^/«-^eamrt.
C.ta ,ones generales, vel specWes "um r • VeI
al/a hu.usmodi, per quae d ctorum n, , C°mm,SS,0ne insert», Monitoria,e<
cessus ad ulteriora in eadem «Mu„Kn eXCquuMo retarddur> aul P">
modo concedantur. exequut.one suspendatur aut impediatur, quoquo
et pracsertim circa ea qut" ! ' pro D<vmo cultu conservando, et augendo,
Missae, aut alio quovis II °bservanda. et evitanda sunt in celebra.ione
Sess.21, deRef., cap 8 et ses, ^' n""* exeauutione"1 Decreti Sac. Conciln
§ 7. Item a Decretfc coZ,',ru ln®ecreL de obse™> et evit. in ceUbral. Missae.
etiam Monacl.os, et exemntc , . C,ericos tam Saecularcs, quam Regularts,
Constitutionis san mem pim> pub,,cas Processiones, servata tamen fomu
a Decretis,et provision.hu, ,qUiClnciPit: EM Mendicaatium.' Prouteti.ni
tam Saeculares, quam Re»r,I|SUPer. praecede"n'a inter Personas Ecclesiasticas,
Dcfunctorum, delatione U hn e,Sdem Processio'"'bus, vel associalione
Censurarum, etiam EDisco™r huiusmodi- Necnon super observalione
eiusdem Sacri Concil i , P i""1' et Festorum Dioccesis, iuxta disposilioneni
sess. 25, deRegular., cap. 12 et cap. 13.
• Cf. N. I2K
Romani Pontifices
725
§ 8. Item ln omn.hus .is, quae ad curam Animarum, et Sacramentorum
adminisfrationem qi.oquo modo pertinent, et praesertim adversus Monitiones
Censuras, aut allas provisiones, pcr quas Parochi, aut alii Curam Animarum
exercentes, diebus saltem Dominicis, et Festis solemnihus Plehes sihi com-
missas salutaribus verhis pascere compellantur, docendo ea, quae ad salutem
nccessaria sunt, iuxta Decretum Sacri Concilii sess. 5, de Reform c 2
§ 9. Item adversus depuu,tionem Vicariorum etiam perpetuorum cum
assignatione Congruae, per quos Cura Animarum exerceatur, quoties 'plura
Beneficia Curata ex Dispensatione Apostolica ab aliquo obtineantur vel quotics
eadem Benefica Curata Cathedralihus, Collegiatis, seu aliis Ecclesiis vel
Monasteriis, Bencficiis, Seu Collegiis, aut piis Locis quibuscumque perpetuo
unila, et annexa reperiuntur; iuxta praescriptum dicti Sacri Concilii sess 7
deRefom., cap. 5 et cap. 7, et iuxta Constitutioncm San. mem. Pii V, quae
incipit: Ad exequendum.-
§ 10. Item adverSus Visitationem Beneficiorum Curatorum, ut supra per-
peluo un.torum, necnor, quarumcumque Ecclesiarum quomodolibct exempta-
rum, prout etiam adversus Decreta, et provisiones ab Ordinario capiendas,
u quae m e.s reparatione indigent, rcparcntur, et Cura Animarum, si qua
illis .mm.net, alnsque debitis ohsequiis minime defraudentur, iuxta disposi-
tionem Sacri Concilii eadem sess. 7, de Reform., cap. 8, et sess. 21, cap. 7.
S U. tem a Decretis, seu Mandatis, per quae Episcopi, etiam uti Apo-
slolicaeSed.s Delegati, in Ecclesiis Parochiaiibus, aut Baptismalibus, in quibus
i opulus .ta numerosus est, ut unus Rector non possit sufficere Ecclesiast.cis
Mcrament.s m.nistrandis, et Cultui Divino peragendo, cogant Rectores, vel
«'os, acl quos pertinet, sibi tot Sacerdotes ad hoc munus adiungcre, quot
wnciant ad Sacramenta exhibenda, et Cultum Divinum celebrandum: aut
iam mv.tis Rectoribus, procedant ad constitutionem novarum Parochiarum,
rn assignationc competcntis portionis, ubi ob locorum distantiam, sive
el Df ' n. Parochiani' sIne niaffno incommodo, ad percipienda Sacramenta,
iv.na Off.cia audienda accedere non possunt; vel denique propter pau-
P a ern et in caeteris casibus a iure permisSiS, deveniant ad uniones per-
siti'laS aI,orum Reneficiorum simplicium, non tamen Regularium, iuxta dispo-
nem Sacri Concilii sess. 21, de Rcform., cap. 4 et cap. 5, et sess. 24, similiter
ae Reform., eap. 13.
aliis^ 12' -tem 3 <IcPl,tati°ne Coadiutorum, aut Vicariorum pro tempore, vcl
D . provisi°nibus ab Episcopo capiendis, etiam tanquam Apostolicae Sedis
s.icri?a,°' qUando ^itcrati, et impcriti Parochialium Ecclesiarum Rectores
denti «? apti sunt officiis; cum assignatione partis fructuum pro suffi-
_U|. "|0rnm victu. Nccnon a suspensione, atque etiam a privatione illorum,
inc "rp!'Cr' et sca"daIose vivunt, ct postquam praemoniti sunt, ln sua ncquitia
rrigibiles pcrsevcrant, iuxta praescriptum ciusdem Concilii d. sess. 21, de
•vjorm., cap. 6.
ex !3".ltcm a translationc Beneficiorum simplicium, etiam Iurispatronatus,
cclesiis, quae vetustate, vel alias collapsae sint, et ob eorum inopiam
' D'e 1 nov. 1567. - Cf. Bull. Rom., tom. 4, II, p. 401, 402.
726
Romani Ror,tifjCes
3
nequcant insfaurari, vocatis iis n " —
* quac barSyP^ ac m*kV<l
sed promiscue petentibus Sacram^a J
Pa™h'*<^ vel etiam nuliae^
«ve .n.l,tuHone in titulum perpetuum ^ °C i™' ordina,,
* /&/<wb., cap. 13. P Um' ,uxla Decretum Sacri Conciiii sess. 21,
§ 17. Item a deputatione Viciri; „„i r»
^uae,pro tempore, quo vacat EccTe S^^?^ CUra
Concursus, relatione exami.utonm L ' ^ e,iam ab indicte
scopi in eodem edncurs^u^de^S°n praee,eCt,'°ne' et provisio"cl
* W*m., cap. 18. defm.tionem Sacri Concilii eadem sos, .
Publicas "lecMones. lut' coe^Iih?6'"5"? innibentibus *******
«emptos, tam Saeculares cu" m p ? punientions quoscumquc, ,
suorun, Ordinum non suni h R**u,««ft qui in alienis Ecclesiis, 91»
suorum Ordinum, non dMH. •ir,6 Ep,SC0Pi ,icenfia. et in Ecclcsiis suis,auf
«icare praesump Cmt ul n* benedictione' aut ipso contradicen,, r
<*P- 2, et sess. 24. simil £ ^<7tUm Sacrf Conci,ii sess'
Gregorii XV. «uap iW,-«s« / /<eJorm-> «P- 4, et Constitutionem piaemr
*entis in ConsKt cSu^v^' § f,'n-2 Una curn deciaraUonlbus 0
§ I°- Etgeneraliter i ' qUW inciP,t:
et rectam Sacramentorum H " f! "S' qUae Pertinenl ad Curam Animarur
nem, coercitionem et mi,llstrat,onem, adversus visifationem, correci*
etiam quoad cxemnfos «t a8C"mque a,ias provisioncs Episcopi Dioecesani,
stitutionem Greporii yu^ baecuIares> sive Regulares, iuxta laudatam 0»
§ 20. Item adve ,.s
aut restituenda cln^Z t,',ascu,1,qi,e Provisiones, et Decreta pro conservWi.
1 Cf. N 246 Sanct»nonialium, aut pro correctione, seu puflift*
' Cf. N. 246.
1 Cf. N. 199.
1 Cf. N. 2-16.
4 Cf. N. 199.
Romani fontiticcs
727
eorum, qui circa Personas intra Monasteria degentes aut circa Clai
vel circa Bonorum administrationem deliquerint. Prout etiam V Uram'
proapprobalione. vel reprobatione Confessariorum sive Regularium siveTaT
cBiarium.quomodoc.mque exemptorum, et tam ordinariorum, quam ex^rao *
dinanorum, pro exc.p.end.s Confess.onibus Monialium etiam SIZu
subiectarum. Itidcnique a Decretis, vel aliis quibuscumque JSZSE *
^sAdministratores sive Saecu.ares, sive^Regulares iS tlX
ad reddendam singul.s ann.s rationcm Bonorum ad Monasterh Wr
,ium ..uiusmodi pertinentium. Ac demum a quibusl^ Det Tu^r'
«molione Cappellanorum, Sacr.starum, et aliorum quorumcumaue Of Li"
et Ministrorum, tam Saecularium, quam Regularium, ZSSSl vel'
formPa J^$Z2ttl£2tt
quaeincip.t: InscrutabilU uregorn XV
§ 21 Item adversus pastoralem Visitationem Dioecesis et orae^rtim
Monasteriorun, Commendatorum, Abbatiarum, Prioratuum et Pra^oTtu"
rum ,n qu.bus non viget Regularis Observantia, necnon Bene E Um
Curatorum, quam non Cura.orum Saecularium, et RcSulJuTZZlcZ
mTip^So^ exHe:ptrm- Prout et,am ab -
quae ,„ psa Vis.tat.one mandata, decreta, aut iudicata fuerint. Necnon simi
r a u.buscumquc Decretis, et Provisionibus, etiam extra vtsItLem
Ze e TCeshtem T"*
cb eas lusos rr qUOrumcun,que Clericorum. luxum, comessationes,
m^rnl S m,na• Ct Saecularia ne*0,ia "«fcnd^ atque evitanda-
MP nCrce n f 0 SaT! Conci,ii- et P—'- sess.6,
et cao 8 oi oP; ' SCSS' U* Cap- 4' sess- 21 • "P- 8- sess. 22. cap. 1
PtMonl* °aP: ,0, ad f°rnUm tamen Decretorum Sacrae Con-
C,,,SCOp0rum de mandat0 san. mem. Clementis VIII editorum
« quibusvil' FrrLDCCrCtlSnC0&entibUS Praesentatos. e,ect°s. vel nominatos
t"s ad aul Sf ■? • Pereon,s» ctiarn Nostris et Sedis Apostolicae Nun-
«liequain i !m C7eSlaS,Ica Bc"eficia. ad se subiiciendum examini Ordinarii,
te» 7 / 1,sutlla,,tur, confirmentur, vel admittantur, quemadmodum cavetur
%nx?form" cap- ,3-
Maiore * dc,lc^atione Sacrorum Ordinum, vel adscensus ad alios
Cr&nent* ''T"' C<'ani adversus suspensionem ab Ordimbus iam susceptis, ob
cjUl Sf cc""um, sivc cx informata conscicntia, luxta dispositionem SacriCon-
^24 l» ref0rm-> caP- 1 ct C*P< 3- et sess- 21j cap. I, et sess. 23. cap. 16.
«Ubdlhi 1 8 Praefixionc termini. intra qticm Regularis Episcopo non
querit S'i p" '",ra Ciaustra Monasterii degat, et cxtra ea ita notorie deli-
'iorie I " P.U'° sca"dalo sit, a suo Superiore puniri debeat, ac de puni-
lpse EP'scopus ccrtior fieri, iuxta Dccretum Sacri Concilii sess. 25,
ct- N. 199.
Cf. BiZZarri, Collcctanen S. C. Ep. ct Rcg., p. IS-21.
728
Romani Pontifices
f ReguL, cap. M, et Consfit. fe| ^TZ,
Susceptt munerisj Necnon »ri« C'ementis Parne «,,„
R*ularium, qui cireaTL 'as "7 ^0"''0"^' Ct XS.
«psam deliquerintj iuxta nr°^ / * SCpta de^ntes
P«: W^/ 'UXfa praed,ctam Co"stitutioLm 6reeonClr?,
Romani Pontifices
729
nirio
rationem suae administrationis, nisi aliud in institutione, et ordinatione
Fabricae expresse cautum fuerit; iuxta Decreta Sacri Con-
irm., cap. 15. et sess. 22. ran o »» ~— _.
ulis Ecclesiae, seu i «.ui.c-c «prcssc cauium merit; iuxta Decrcta Sacri
i. 7, de reform., cap. 15, et sess. 22, cap. 9, et sess. 25, cap 3
}. Item a Decretis compellcntibus Notarios, etiam Apostolica li
praes^rtfm r!" f Cen8Uris' aut alifs provisionih XV'q"le* I ^ " fXl!? comPc,,entibus Notarios,' eOam Apostolicl", Tmpc-
iuxt? e"C0S Ctiam ««nentes ?om " 08 C°ntra C°ncubi„arin, *«• auf ^to"^ creatos- et scribentes in Causis Ecclesiast icis vel
xta p Sacr. «* do- au extra, Mu.ier^ Spintualibus, ad se subiiciendum examini; eorumque remotione,
tt n/. f°rm-> caP- '4- refom- Matrim ZT' I sione ,n caSU dc,lctl' VC' ,mPer,t,ae: luxta praescriptum Sacri Concilii dicta
sess. 22, cap. 10.
9 26. Jtem advcrsus nr.w ' aP- 8, e
cap. 2. OSOrd'"es"-'a disp„sili0„era ATg^
ctuum et quorumcumquc^ 0ventuumS ^ ^!8*- P«* b
quam Canonicatuum, Pereonatuum nnV obvent,°num, tam Digm.taa,
nes_quotidianas, earumque ^Z*^™»™'.* officiorum . in distribufc
DMnls intercssentes, in ' EccI s ta ' t°'f itates obtinentes, e. ade«
qwbus nullae sunt distributtn" h- Ca;edra,ib««. Collegiati, I
verisimiirter neg,iganfur iu^S ^ quotidianae- veI * -
reform., cap. 3, et ^ eiusdem Conci.ii sess.21,*
§ 30. item adversus ttrlT l * ^™" caD- 3-
«ecutione omnium plarum dbr^ir fah,m EPiscoP's competenfium s,r
,nte' vivos, ta casibus TZe P°S,t,0num' tam h ultfma voluntate, qU1r
sess. 22, de reform., cap. 8 °nCCSS,S' ,uxta dispositionem Sacri ConciB
ConfrateniltaSm uS^m 0SpitaHum' co»egiorum quorumcumqUf,
»»«3, et omnium Piorum I ' emosvnarum> Montium Pfetatfs, sive Chir^
eorum Cura ad Laicos oe r^"1 quomodocu,nque nuncupatorum, tUm
denique a cognitione P neat' aut excmptionis Privilegio sint muniuJc
aut animarum salutem c^d^"""006 eorum omnium, quae ad DeiCuliui
Decretum Sacri Concilii auperes sustentandos instituta sunt; fuxta dicto
§ 32. Item a Dec' ,SCSS' 22, * reform., cap. 8.
Ecclesiasticos, quam LV Mandatis cogentibus Administratores W
etiam Cathedralis HnJ^r' ^3"1 exemPtos, Fabricae cuiusvis Eccksi»
et quorumcumque Pin , ?' Confraternitatis, Eleemosynae, Monlis piew*
•to L°corum, ad reddendam singulis annis ipsiOf*
' Cf- N. 181.
' Cf. N. J99.
- - ... , . ~ • um quorumcumque, etiam
Regulanum, et.am Iur.spatronatus, etiam exemptorum, etiam nullius Dioe-
cesis, vel ah.s Ecclesus, Monasteriis, Hospitalibus, et aliis quibusvis Locis
pns, etiam exemphs, annexorum, ac quorumcumque aliorum Ecclesiastico-
nan redd.tuum, seu proventuum ad Fabricas Ecclesiarum, Confratemitates
d Monastena omnia, non tamen Mendicantium, pertinentium, necnon Dc-
arnarum quacumque ratione ad Laicos, atque etiam Milites cuiuscumque
M.l.t.ae, aut Ord.n.s, H.erosolymiUno excepto, spectantium, pro eiusdem Semi-
Uril manutent.one. Prout etiam ab unione, et applicatione aliquot Benefi-
aorum s.mpl.c.um; necnon a Decretis cogentibus eos, qui Scholasterias
bfnent, vel qu.bus lectionis, vel Doctrinae munus est annexum, ad docen.
oum per se .psos, vel idoncos Substitutos; et generaliter a Mandatis, et pro-
rn.on.bus quae quoquo modo respiciunt Curam, directionem, et admini-
siratjonem Sem.narii, plenamque exequutionem Decreti editi a Sacro Conciiio
snper Colleg.o Puerorum in singulis Cathedralibus instituendo, sess. 23, de
nform., cap. 18.
§ 3a. Item a Mandatis, seu Decretis cogentibus Oeconomos, Vicarios
pitulares, ad reddendam rationem Administrationis per eos gestae Sede
cptscopal. vacante; iuxta praescriptum Sacri Concilii sess. 24, de reform.,
§ 36. Item a comminatione excommunicationis a Iure latae, et a Sen-
Jpd II CXCOmmunicat'onis latae ab homine, suspensionis, et interdicti, nisi
ppeiatio fucrit intcrposita ex capite nullitatis. Et e converso a Sentcntia
^utionis ab elsdem Censuris Ecclesiasticis.
nim d' \ c ^eneraii*cr ab exequutione aliorum quorumcumque Decreto-
dem HCtl Concllli Tridentini, Episcopis, atque Ordinariis locorum
inr.v. 3ila 3b ipso c°ncilio, et In Constitutione fel. recor. Pii Papae IV, quae
h\f ^f' v'0,,,mi,s' praccipimus, et mandamus, quod ab Archiepiscopis,
jjjrj ' scu Primatibus, aliisque ludidbus Ecclesiasticis, etiam Nostris, et
Ecde • .cae Nuntiis, vel de latere Legatis, etiam Sanctae Romanae
htitT .CardinaIlbus' atque ctiam Camcrae nostrae generali Auditore, Signa-
"stitiae Pracfccto, cacterisque Iudicibus Romanac Curiae, eorumque
' Die 26 ian. 1564. - Btlll, Rom., tom. 4, II, p. 168, 169.
730
Romaai PonU/ices
Vicariis, et Officialibus CU^;n ' "
fnserta, Monitoria, et aiia 2 § F™** VeI spe^T^
Decretonun, Mandatorum, X£ T £ 2
tur, aut impediatur, mi„in e L " T* hUlU8mod S rd
concessa fuerint, nullate^ S^T^ V^^^l SU5**
"u"a, atque iirfta dcclaramu, i, "^' vel ''"•PosteL c
capi contiVerit in r....i "^P^P^. alusque Locorum fZu
extraiudieitn R ^ 1^°"* «-^^SS^
nostros Romanos JSfi vefrT^ "'0e,,i' ad
Appellatio ad quOS deTe Ct, iUXfa Causar™ «Sj
ve, praeiudicio legithnae Z^s^T?' * * *
§ 39 Quoniam vero in hisce ips s l' r P'' * admitti ^
bihones Canonieam exequutionem imn , g° "S' Ct CaUsis' in V®»*
"on debent, dari possunt ^«0^^ ^ SUSPe"A Ji
g"* Ve' eius Mentem p^r; PoSto\'rmraCrUni C°nci,ium
Congregationum declarationes Tt eon ?n r,C°nStitufiones' et *e*»
fata generali regula de non con^H 7'u" Doctoru™ Sententiam, apr*
«cipiuntur, qllique u
secundum particuiares Facti cfrcuS qU3m prudenti ,udicis ^
sub eiusmodi praetextu Inhih hn S aeS,imari DOSSun{:
delectu etiam £ ^Pra prohibitae, vu,go,etsine.
mus, quod in dictis Gmalo ^ P COncedantur: Statuimus, et mand»
Patriarehae, Primates, mmind^^J99^ eXpreSS,'S> ****
generalis Auditor eiusn P i S Praedicti' Cl P^ertim Camerae nosl*
eiusque Auditor, 'ad QZs CUmtenentes- et Signaturae lustitiac Pnefccta
recursum haberi' contiVerir COntlngenti casi> pro obtinenda InhibitioK
ve, Apostolicis Constih.H ,amS' asseratur> casum i„um a Sacro Condfe
lominus Uteras Citatoria* i qi,acumaue de Causa exceptuni esse: n.¥
concedant, nisi prius ev f « °nitoria cum Inhibitione huiusmodi nos
rente clare ac diluddc 3 circumstantl'is, in supplici libello a Parteww-
saltem verificandis eiJ CXponend,s' et cum aliquo documento semipta
ptis, et propterea Fn 8Umn,arie aPParuerit, casum illum csse de a»
nora procedat. Tunc ■°' °rdinario Lod inhlbendum esse.nead
conscientiam hac in ne"|lm' °* ^0" ahflS| et Postq«ani ipsi ludices, quow
rescripserint, quod I ni i r oneramus« suPer dicto supplici libello manusu
modi in Actis nmdnr 10 concedi P°test, iibcllusquc cum rescripio l
dus, liceat eorum Nn • U di,,^enter «bidem custodiendus, et assm»
bi«one expedire e l r Actuariis Hteras Citatorias cum dicU I
expresse adiiciatur J reci"renfl tradere, ita tamen, ut in earum caJ»
Hbdlo Nobis omLS!"8 C'aUSU,a: Nos ^im, attcntis luribus, 4***
LStntatts, atque i„ Actis exhibitis, sic, ut praefcrtv, &
Romani Pontifices
731
S btndum esse, speciali Rescripto mandavimus. Alias literae eiusmodi sine tali
dausula nulfam vim inhibendi habeant in casibus praedictis.
§ 40. Et nihilominus si Notarii, sine dicto speciali Rescripto super sup-
plici libello, aut sine productione illius in Actis, aut sine praedicta clausula
Cilaliones ullas, aut Monitoria cum inhibitione, sub quocumque praetextu'
seu colore, expcdire, ac tradere praesumpscrint, etiamsi illae, aut illa a ludice
subscripta fuerint, poenam infamiae, et perpetuae inhabilitatis ad Officium
Nolarii in Causis Ecclesiasticis exerccndum, et quoad illos Camerae Nostrae
generalis Auditoris, aut aliorum Romanae Curiae ludicum superius expres-
sorum, etiam quinquaginta ducatorum auri de Camera, pro una medietate
Camerae Nostrae Apostolicae, et pro alia ipsi Parti recurrenti, et in causa
inleresse habenti, sin minus alicui ex Locis Piis, arbitrio Nostro, Nostro-
rumque Successorum destinando, applicandam, ipso facto incurrant
§ 41. Ad haec, similiter inhaerentes dispositioni eiusdem Sacri Condlii
sess. 7, de reform., cap. 14, et seSS. 14. cap. 5, necnon etiam Decreto piae
mem. Benedicti XIII hac in re promulgato inter eius additiones ad decreta
Urbani Papae VIII in appendice ad Concilium Romanum,' volumus, et man-
damus, quod Clerici Saeculares, aut Regulares extra Monasterium degentes,
quomodohbet exempti, in Civilibus Causis Mercedum, et miserabilium Per-
sonarum, et.amsi certum ludicem a Sede Apostolica deputatum in partibus
habeant: m aliis vero, si ipsum ludicem non habuerint, coram Locorum
Ordinarns, tanquam ab ipsa Sede dclegatis, conveniri in prima instanua, et
lure medio ad solvendum debitum cogi possint.
§ 42. Quo vero ad Personas non exemptas, inhaerendo similitcr dispo-
eiusdem Sacri Concilii sess. 13, de reform., cap. I, et sess. 22, cap. 7,
P scss- 24, cap. 20, necnon supradictis Dccretis generalibus Congregationis
tpiscoporum editis anno mdc cum novissimis additionibus seu declaratio-
nihus piae mem. Benedicti XIII in Appendice Concilii Romani: volumus,
stalmmus, et mandamus, quod Causae omnes, tam Civiles, quam Crimina-
«i ad Forum Ecclesiasticum pertinentes, exceptis Privilegiatis, quae ex
eodem Concilio, ve, alias iuxta Canonicas Sanctioncs apud Nos, et Sedem
posfolicam tractari possunt, aut debent, coram Ordinariis Locorum dum-
«Wtti prima Instautia cognoscantur, neque a MetropoJitanis, Patriarchis,
Primatibus, aliisque ludicibus Ecclesiasticis, etiam Nostris et Sedis Apo-
WHcae Nuntiis, vel de latere Legatis, aut Camerae Nostrae generaii Audi-
°re' el "eteris quibuslibct Curiae nostrae Iudicibus ad se avocari, vel aliis
ram«W possint, nisi per viam legitimae appcllalionis, et in casibus, ut supra,
°n prohibitis, ad Ipsorum Tribunalia deferantur.
S 43. Appellationcs autem non rccipiaiitur, neque inhibitiones vigore
s aru,n COncedantur, nisi prius constiterit. quod ncdum per lcgitimam Per-
najn, et intra tegitima tempora vere appellatum fuerit, sed etiam, quod
Ppellatum fucrit a Sentenfla definitiva, vel habente vim definitivae, aut a
Sravaniine, qi|0[1 per dcfinitivam Sentenflam reparari non possit: idque per
pub«ca DocUinenta, quae rcaliter in Actis exhibeantur. Tunc enim, ct non
' Conc. Roman., a. 1725, p. 113-119.
732
Romani Pontifices
3
Ptione tenoris Sententiae, ^D^Z^ C0«-da "^S
t's, vel damnum per definitivam 7, T (teS,Uwl» seu vim def n,° «Wn
bitiones, Processul et indT ^ C~ ***** ^
"npune sperni possint. ^ quaecumque, sint ipso C '0,
al.ter concessae nullatenus afficiant et Notfrii ■ ^ fUerit' lnhibi^
appellatum fuerit, si qiidSn^sS d^carcfV'6""''^
dato verbali, non aliter expedir poterun. In t T ^ CUm '
quam constito prius de ipSa ca cerauW l ■ "^8 vfeore
Tesfum. Interim tamen AppeHans fn "h dep°si,ionem sa,t™ **■
nebit, donec aliter ser. ser ^Zl >' Z° repen',Ur' carcerc P"»
'am prolatis, vel de comm n,t o r ^ Ub'' Ver° a*atur de «
observetur omnino dE£* ml^^8' T°r,Urae' aut Censun*
mem. Benedicti XIII. ' ta add,t,0nes, et declarationes pue
aliis supeViustTxp$rcssiraned[Ct-! ^*"81'8 prirna Instantia pendentibus, «I
Cita.iones, quae exn^dJri "H"3 ^i""" appeUa«° in sus^
fccto, vel ad effectum ca ?nm Cardina,i Signaturae lustitiae Pr*
tamctsi ab eius AuditorP k VG' pr° adeundo eamdem Signatuna,
volumus, easque ad nri ,SU, Scr,ptas' virn «nhibendi nullatenus sortiri pos«
vel adeundi S.Vnatura S a,los dl,nitaxat effectus, comparendi scikft
quutionem vel si,«„pn e?pcd,tas censer''. non autem ad retardandam W
§ 47 Dcrri USpendendum Processum ad ulteriora.
eHam Ins'tantia apucl Nof «T* priviIe^atas. q»ae, ut praefertur, in pnrni
antiquo mutandum J^', . APostolicam tractari possunt.nih.lu
nostrae generali A,„n vo,un,us. sed Monitoria in illis coran, Camtra
biliter observatum t ^ e'US Locumteneutibus, prout liactenus ta*
Constitutionum *t r! expcd,enda esse, iuxta praescriptum ApostolicanW
Constitutio™ ' L PraeSer(,m feI- «COrd. Pauli V Praedecessoris Nostn
declarationum BenedirTvn^W' ' ^0"0" P™dic,arum additionum;<l
Montes, i„ qujbus IV ■ excePt''s tamen Monitoriis intimandis ■
omnino rcnovnri T CVltanda scandala, et litigantium incommoda, volur
Ct °bscrvari styium, qui olim in co Tribunali *ebft
' * ' M ,6I2. . c, Bu„ Rom ^ ^ iy> p ^
Romani Pontifices
733
idesl, quod ad eiusmodi Monitoriorum expeditionem non aliter procedatur
quam oblalo prius ipsi Auditori, vel alteri ex eius Locumtenentibus coram
quo Monitorium expediendum erit, supplici Libello univcrsam Facti speciem
clare,e, dilucide contincnte, et praevio etiam eiusdem Iudicis rescripto cjuod
Aloniforium expedin possit, penes Causae Notarium, vcl Actuarium diligen-
ler custodiendo. Et si aliter, quam praefertur, et absque dicto supplid libello
acspeciali ludicis rescripto, dicta Monitoria ultra Montes intimanda expe-
dita fuerint, Notarius, sive Actuarius, et Substitutus, qui illa expediverit ipso
faclo incidat In poenas superius expressas.
§48 Omnia, et singula hactenus a Nobis disposita ad rectam Iudicio-
rum melhodum rest.tuendam, eo impensius ab omnibus exacte custodiri et
observan mandamus, quo clarius constat, hac nostra Constitutione non
novas fien, sed ant.quas instaurari leges, provide, sapienterque institutas, et
lemporum .muna, ac hominum fraude obsoletas, et novo Pontificiae aucto-
nians praes.d.o communiri ordinem procedendi in Causis, iamdiu praescri-
ptum Supenonbus^ et Inferioribus Tribunalibus a Sacra Tridenlina Synodo,
SS!??1'5',6' Praedecessorum Nostrorum Romanorum Pon-
I Z ol 1 ^ a'"SqUe Ordinationibus Apostolicis. Ideoque si ips*
1 Z ' T ' U Par CSt' humanac cupiditatis affectu. Prae ocuJfc
01,, ! ' ?U*f tam matUr0> ,arna-UC sa,uberrimo sunt constitu.a et
£ ii D ; 1°' faC"e ,e°rUm qUilibC, aen0SCCl' QuaC sui' et <^uae
saZ a!P , CSue deDeant 10 admi"endis. ac respective rciiciendis Qu-
onun Appellatiombus, et Inhibitionibus. Atquc ita fiet, ut non solum uni-
7Z rSU° °4 C dcbita ,urisd,'ctionis, et auctoritatis praerogafiva scrve-
el d-Tm ' eXtmC,is prorsus.ac radicitus avulsis omnium contentionum,
'scorcan,m seminibus, mutuo charitatis vinculo Tribunalia socientur, et
tuatur agCndi discip,ina Christiano Populo utilis, et necessaria resti-
Cautt 7 Dcmum- ut exemplo Nostro, omnes praemissorum executioni
«onim A t r° • incun,bant, et ut praesertim Notariis, Tabellionibus, et
mus et ° IIS' Ct Substitutis omnis contraveniendi ansa praecidatur, volu-
Curia CXpreSSC mandamus, Processus, et Acta Causarum in Nostra Romana
loria ai°ram qU°ViS ,Udlce Pcndentium, ac Inhibitior.es, Appellationes, Moni-
«orum cU1 Citatoriales. et Inhibitorialcs literas, quas ab iisdem Notariis,
lihet inUe 'bstitutis' scientibus, vel insciis ludicibus, vel alias quomodo-
<%ias nP°S,erUrn exPcdiri contigerit, sedulo recognosci, et examinari per fide
ejjj I hn?11*8 a N°b,s opportune deputandas; quae si deprehendcrint,
Ordina " itio"es contra huius Constitutionis formam, et ad subtcrfugienda
pjr ariorum' et Episcoporum iudicia, quaesito gravaminis colore, fuisse
nicis d C°ncessas' et expeditas, in eosdem Notarios, et Substitutos Cano-
rnadver0eniS' a",Sq-ue a N°bis supra expressis, severe pro modo culpae ani-
§ 50. Decernentes, etc.
•Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 134-144].
734
9
B
RonUtnl Pontifices
327.
Benedictus XIV en
' P' Co^ovimus, ,2 maiJ (
spondemus igitur postllIato tuo No '"f'1 Sit co^ml%
suscep.sse, an qui Ecclesiastica auctorih ^ft? ^n^i
v .s abis ufi, sed ilIssae paHter v °^ ^tbX^ e^Sanf"r' ^
Hraecipimus autem Episcoois pomJJ n . bst,nent,ae f|nes egredi QlJeil,L
nibus a.iisque Cibis KrCS ? ~
un,cae comestionis norma. Ita unTve^e iln ''mperala *
" ss.ma vigiianfia Gregi tuo indfrS/ 1 PraecePtum pro lua speo,
Jaud ignari, qua IpTj^^fj^ J*J* ,n,erea ^a.ernilali £
Sedem eximia obs rvantia Aoos to. t. ' T"^.3^"6 in Nos Ro™^
«mur. m'a' AP°stoI,cam Benedictioncm peramanter tof»
[BCned- X,V Bu»" tom. 1, p. I64> I65J.
328.
Benedictus X,V, const. «rf 2, maJJ ^
pssim!r'eSTocoruman; V,gi,antia ad omnes Chris.ifide.es lo*
^nere inter Se is - vitae, rituun, et lingu.,
euram, ac studium 1 T, u » " PatCrna charifate sese exteridat, omneinqK
Ecclesiasticae Discinl ■ !' Ut Ubiq,,c' Terrarum Catholicae Fidei integr
maioribus tamen Ponh7IVin!t°r'nPrODitaSqUe m0rum' sar,a tec,a ser>'cn""-
«one Ecclesiasnv-, ?""f,C,ae so"'ctudinis studiis in eos intendit, qui ffl»
sive orti sivc aliund i 'S ^1''36 Partibus' eiusque Insulis adiacent.
ut grassantibus iamdudu^ commoran,ur. Cum itaque fae.um «
immanitate tumT ' P to,Um 0rie"tem, tum barbarorum infiddiu*
Albania, aliisque 3E Sc,'.ismaticorum perfidia, plurimi ex Oraecia, Epfo
quam ad fidei ett reg,0n,bus- ad 'taliam, eique adiaccntes Insulas a»
cili„m collocavcri, tT" a<'S P°rtUm confu*ientes, 'bidem sedes, ac doi*
futa, ritus et ™nf. ' ? « lpsi' 0-l,am eoru'" Filii, Oraecorum mores, ^
' Ct Consuetudmes a Oraecis Progenitoribus sibi traditas sfudio*
^ ^^8,^' Am,rCae ArchfeP-°P° Valen.i.e,
Romani Ponlifices
735
tnixeque scrvarc pcrgant; ,ta tamen, ut debitam Romanae Ecclesiae obe-
dientiam, ac devotionem omnino profiteantur; hinc est, quod Nos, qui inef-
fabili Dei clementia, meritis licet imparibus, eius vicem gerimus in terris
3pud quem non est Oraccus, et ludaeus, Barbarus, et Scytha (omnes enim
unum sunt in Christo lesu), et Graecos, et Albanenses Oraeci Ritus tam
in Ditione nostra Ecclesiastica, et utraque Sicilia, quam in reliquis Italiae
partibus, et Insulis adiacentibus, in Dioeccsi Latinorum Episcoporum com-
morantes, specialibus favoribus, et gratiis prosequi volentes. omnia et sin-
gula, quae laudabiliter provida Romanorum Pontificum Praedecessorum
nostrorum ordinatione Graecis, et Albanensibus praedictis, tum quoad rituum
Oraecorum, sive consuetudinum observantiam, tum quoad privilegia immu-
nitates, exemptiones, favorcs, indulta, et gratias. concessa, statuta, ordinata
indulla, et facta dignoscuutur, ut pleniorem roboris firmitatem obtineant"
oque firmius, et stabilius illibata, inconcussaque perdurent, quo saepius
sun. «n genere, et specie Sedis Apostolicae praesidio. communita, per pr.u-
senes nostras Literas mnovamus, confirmamus, et approbamus, illisque
nostrae approbat.oms, confirnulionis, et innovationis robur adiicimus; ut
*m privi^iis, imnuiiiitatibus, exemptionibus, indultis, gratiis, favoribus,
n ac Clcnci Latmi tam Saeculares, quam Regulares, eorumquc Eccle-
2t nn T; f°na !" iisdem L°cis' Ubi ffa'-Graeci commorantur,
Z u. P„r T et,gaUde,,t' l,,i' P°,iri' et g»udere libcre possint, ac va^
mtol ? g"8' Ct &ratiiS huiusr"odi s''bi concessis in Domino plene
? tra,,m,ll,i,ale Pacis conquiescant, et per semitam mandatorum
w> ^radientes, fervent.ori erga Apostolicam Sedem devotione perseverent
* H,wmarn,.!er0 Pr° d'Versis remm' ac temporum circumstantiis plures,
mll , UCrUnt ab "Sdem Praedeccssoribus nostris Romanis Pon-
i ron 3 n0nnU,,iS Venerabnium Fratr"'" nostrorum S. R. E. ardina-
(oikii t T ega,l0,,,bl,s Clrca eosdem Oraecos, et Albanenses, eorumquc rihis,
Emt s /!?' ,ns,,,u,a' debifa,nquc lafinis Praesulibus, in quorum DioeCesi
^dicta ' , ,ectlonem Apostolicae Constitutiones, ordinationes, responsa,
ftAlban CCre,a: eam(lu« °b causam tam de ritibus ipsorum Graeconinu
^njPraM r ' qilam de eoru"u,em Sacerdotum potestate, et Latinorum
sunt, et obrt*1' at0,UC Parochorum iurisdictione, etauctoritate saepe obortae
nlis offl P I 80,en< °«uaestioncs et controversiae: Nos pro nostra Pasto-
^edium" S10,llci,udine' quantum in Nobis cst, hisce malis opportunum
totionu'11 re« causasque omnes litium, iurgiorum, dissidiorurn, con-
tbushu'' 0,U*estionum« et controversiarum amputare, certanique supcr
Uflnh EIUSn,odi tu'n praefatis Qraecis, et Albanensibus Graeci ritus, tum
*»mim D,SC0,5IS' cf Parochls regutam, normam, et instructfonem, cui potis-
CisjbUs P°sferum conformare, et in singulis occurrentibus dubiis, et
eosdem U aerere debeant, tradere cupicntes, omnia et qUaecumque per
tium iv ,0man08 ''ontifices Pracdeccssores nostros, ac pracsertim Innoccn-
' Leonem X, Clementem VII, Paulum III, lulium etiam III, Pium IV»
^ Cf- N. 34.
Co
nsl Romantts Pontifex, 16 fclir. 1564.- Bftll. Rom., tom. 4, II, p. 169, 170.
736
5
2?
Romani Pontifices
* «««C2£ eorumq J^aao, Po,^
Roinani Pontiflces
737
"» ^ t-unsiituta fuisse mmn. • ~"*u,»que r tus n ""««a
Pcrspicient innovari, eo ^STT^ * qU0 ^ &T**
«citentur; in aliis omnibus nrl, proinPMu» ad ij|0rl fc*
randa csse censemus et emT ' nostrotlue auctoritati,? "8 no"*
Motu proprio, et ex c'erta ^T™*' atque "novamus \?nimin'<<*>
Apostolicac potestaUs n " ♦ ? ' matura<Iue dcl.Sn qUC im*
§ I.
sit eiusmodi, u* * eam qu^(
ac < iocet Sacrosancta Romana EccS ea n ^^»q««3
e Albanenses Graeci Ritus lnt^"ZfaZ\u lidem
afnrmare tenentur; proul fa sacra oT, ,ndub,tanterque credere, a(qat
umone Occidentalis, et O^tS^S^
etm profcssione Orthodoxae Rdei a Gri '^™ et dec'*r«o£
Pracclcccssoris nostri emittenda* confL "! 'USSU 0n*°rii Ps^m
Quod Spiritus Sanct cont,netur> v.delicet.
suam, suumque esse 5^,51^1^' aeterna,iter «t, et essentum
aetcrnaJitcr tanquan, ab uno orin^ " Palre ^ et F,,,°' et « ««^
quod ea Verborum il|0rurn • %y£ P'°' Ct U"ica sPirati°ne, procedit. &
et imminente tunc necessititi. T' exp,icatio' veritatis declarandae ^
Etsi autem QraecMc„e^f '5 ratfonabi,iter Symbolo fuil appositi.
Procedere, non tamen tenCntur t' a Fi,,'° Spiri(um SudB'
consuefudo ab Albanensih.,* !n .byn,b°'o pronunciare; contraria lamo
«sdem Albanensibus aliism$ T' ^ ,aud*WI«er recepfa est, quam «i
vari volumus; quin ' ,Ue q" ,buscumqUe, in Ecclesiis, ubi ea vigef,
Regionum commorantibus in r*.w ? Presbytcris alia™.n quammcamqK
nariis Locorum vel ob s e.usque Insulis adiacentibus, si ab Ordi
'"stam causam reouisiH USp'c,onem uaeresis, vel ob scandalum, vclobi&s
uunciari praecipimu* ac {^^^ Ul*m: Filioaue> in
t'ceo, Corpus^ChrfeH ^^11 ta'" ^**"10» <luam fermentato pane &
Domini Corpus confir °i ! k COnfici: ef Sacerdotes in allcrutro fpsuw
s'ae sive OccidentAlic ^ ' unumquemque scilicet iuxla suae
cdentalis, Slve Orientalis consuctudinem.
HL Item, si vcre pocnitentes in Dei charitate dccesserint, antequam dignis
poenilentiae fructibus de commissis, et omissis satisfecerint, eorum animas
poenis Purgatorii post mortem purgari: et ut a poenis huiusmodi releventur,
prodesse eis Fidelium vivorum suffragia, Missarum scllicet Sacrificia, ora-
dones, et eleemosynas, et alia pietatis officia, quae a Fidelibus pro aliis
Fidelibus ficri consueverunt, secundum Ecclesiae insfituta.
IV. Illorumque animas, qui post baptisma susceptum, nullam omnino
I peccatf maculam incurrerunt, tum illas etiam, quae post contractam peccati
maculam, vel in suis Corporibus, vel eisdem exutae corporibus, prout supe-
rius dicfum est, sunt purgatae, in Coelurn mox recipi, et intueri clare ipsum
Deum Trinum, et Unum, sicuti est, pro diversa tamen meritorum ratione,
aliam alia perfectius.
V. Illorum autem animas, qui in actuali mortali peccato, vel solo originali
decedunt, mox in infernum desccndere, poenis tamen disparibus puniendas.
VI. Item Sanctam Apostolicam Sedem, et Romanum Pontificem in uni-
vcrsum Orbem tenere primatum, et ipsum Pontificem Romanum Successo-
rem esse Beati Petri Principis Apostolorum, et verum Christi Vicarium,
totiusque Ecclesiae Caput, et omnium ChrisHanorum Patrem, et Doctorem
«istere, et ipsi in Beato Petro pascendi, regendi, et gubernandi universalem
Ecclesiam a Domino Nostro lesu Christo plenam potestatem traditam esse,
quemadmodum etiam in actis Oecumenicorum Conciliorum, et in Sacris
Canonibus continetur.
VII. Caetera item omnia, quae a Sacris Canonibus, et Oecumenids Con-
cilns, ac praecipue a Sacrosancta Tridentina Synodo, et a Oregorio XIII
rraedecessore nostro in professione praedicta Orthodoxae Fidei a Oraecis
cmittenda, tradita, definita, ct declarata fucrunt, indubitanter recipere, ac
profiteri debent, simulque contraria omnia, et schismata, atque haereses
quascumque, a Sancta Catholica, et Apostolica Ecclesia Romana omnium
tcclesiarum Matre, et Magistra damnatas, refeCtaS, anathematizatas, pariter
amnare, reiicere, anathcmatizare, et abiurare omnino tenentur.
§ »•
1 Sacrawnio Bapiismi, pucris baptizatis, ritasqae in Baptismate snscepti
mufatione.
Presbyteri Oraeci baptizatos Chrismate in fronte non consignent ; et
eo ab ipsis in ordine baptismi apud eorum Euchologium praetermittantur,
1 Cf. N. H3.
" Cf. N. 146.
' Cf. N. 179
;§ J «.52, 54.
Cf- N. 146.
"• Cum Presbytcris Oraecis in Euchologio hacc Baptismi forma prae-
^ribattir: Baptizatur Srrvus Dei N. in nomine Patrls, et Filii, et Spiritus
aact', quac latinac formac: Egq te baptizo in nomine etc. aequivalet: tri-
a(l"e aquae immcrsione, SCU aspcrsionc in eo conferendo utantur, non sunt
ls SuPer rebus a Latinls Locorum Ordinariis inquictandi.
47
738
Romani Pontifices
m. Btei Graecfs in Re/rno rw ~ " ■
decessor noster olim iniunxer S i COn,morantibus Inn/^^
»orem Ecclesiae Roman c t 'ea , hJ"25*<* q«i SSSS 'V
nenses ritum unwnrfi * lcnear"» et observent- si BaP"sma IW
iV. Ritus autem <?«.,, ™ ana ^
«traque specie Infant 0u ' in ^™8"4' quod sub una, ve, ___
bere nihi. contra Orthod^Xr,^eri' ^ ^*-*
ndem Oraeci credan(> firmHe^uf ^^0^6 mores »>te*f*Mi
esse necessanam ad salutem, e ?Bin ' COrnmunionem hufusmodl non
exped.t, 8] ,|,ud e|sd deuegerur nron/ ' ™eren«an« Sacramenti maps
us Eucharistiae SacrameS Z ? ^ 0raed' Ve' Al^nensesO«S
rabonis usu Carentibus in Tol^ V 8ub Utraque sPecie '"fanto
vnac pronibemi,s. nec eris in Missa minisfrenl- ,n,tnii-
Parentes, acccdwte" OrdLril ™ MatrC °raecis' ritu 0raec°. nisi «,i,tr
'X. Nati vero ex P^ ^T^1 Voluerint> Mtarf debent.
n«"'*s baptizandi; proles enim ' et 3tre °raeca- ,atinis sunt cacrcnw
X- Si vero Pater S.T Or ornni»o ^ebet Pafris Ritum, si sit Latin...
"t Proles, vel ritu Q ' . C"*' et Mater fetina, liberum erit eide/n P."
Praevaluerit, idest si in™r f}™1 Vel eliam ritu Latino- si u«,rL,hw
ut laHno ritu baptizetur " Uxoris La«nae, consenserit Oraecus Pitw,
baptizati, cum peJ BaDH« Par°c»ii iurisdictionem perfinent, cuius ritu sunt
"autad Latinum ritum c ♦ * SUSCepti rin,s Graed, vel Utini profc
v"o riiu Oraeco Sacram » d' Iatinis caerenioniis bapf izaf i fuennt; qu'
sunt habendi; adeoouP T T Bapfismi susceperint, in Graecorum numcro
"tu baptizati sunt plm USUm rationis decesserint, a proprio, cu.us
no' et ,n Propria Parochia sunt iure communi Kf*
Romani Pontifices
739
liendi, nisi iis BapUsmus collatus fuerit, vel ob gravem necessitatem, cum
nimirum morti proximt fuerint, nec haberi potuerit proprii Parochi, vel ritus
copia, vel cx dispensatione Apostolica, cum videlicet facultas data fuerit, ut
latine quidera baptizentur, sed in suo ritu Oraeco permaneant In his enira
casibus non censentur a proprio ad alium ritum transiisse. Post usum autem
rationis idem dicendum; nisl quis in alieni ritus Ecclesia sepeliri cupiat; si
quis enim Oraeco ritu baptizatus, in Latina ffcclesia, vel Iatine Baptismate
initiatus, in Ecclesia Greca sepulturam eligat, iuris regulae sunt servandac:
nimirum cadaver extra propriam Parochiam a proprio Parocho esse associan-
dum, quarta funerali ei minime imminuta, et ubi tumulandum est cadaver,
ibi a Parocho illius Ecclesiae, sive Latinae, sive Qraecae sunt exequiae cele-
brandae. k
XU. Quando vero Infantibus praedictis, seu etiam adultis, exequiae ritu
Oraeco, et in Ecclesia Oraeca, ut praefertur, iure communi sunt celebrandae,
lunc nullum ius habet Latinus Parochus interessendi cum Oraeco Parocho,
nec partem aliquam Stolae percipiendi; similiter nullum ius competit Paro-
cho Graeco, quando exequiae in Ecclesia Latina, et per LaUnum Parochum
sunt peragendae ; sed servanda sunt utrobique statuta de iuribus Parocho-
rum circa sepulturam eorum, qui ad propriam Parochiam spectant
XIII. Quem ritum semel in baptismo sunt professi, sive Latinum, sive
Oraecum, in eo institui, et educari debent, nec ad aiium possunt transire,
si Latinum semel susceperint; ritus enim Latinus propter suam praestantiam,
w quod sit ritus Sanctae Rornanae Ecclesiae omnium Ecclesiarum Matris, et
Magistrae, sic supra Orecum ritum praevalet, maxime in Italicis regionibus,
ubi latmis Episcopis Oraeci subiecti sunt, ut non modo ab ipso ad Graecum
transitus nullateniis permittatur, verum etiam a Oraecis semel assumptus,
absque Apostolica dispensatione deseri nequeat.
XIV. Quod si Infans Oraecum ritum in Baptismate susceperit, tunc
requirendus est primum Patris Oraeci consensus, deinde Episcopi Latini
Iicentia, ut possit Mater Latina Filium suum Graece baptizatura ad latinas
"ercmonias traducere. Adultis autem, si quiclera sunt Ecclesiastici, in quo-
curaque Ordine minori, vel etiam maiori constituti, Saecuiarcs, vel Rcgulares,
4 Rllu Qraeco ad Latinum sine expressa Scdis ApostoIIcae liccntia transire
n°n liceat; si Laici, ut ad ritura latinum transire possint, Episcopus Dioe-
«anus pro sua prudentia permittere valeatjnon tamen Comraunitati Grae-
rorum, sive Albanensium huiusmodi, sine Sedis Apostolicae licentia, sed
80 um Pr'vatis personis, attenta uniuscuiusque necessitate.
§ HI.
De Sacramento Conflrmoilonis.
I Episcopi Latini Infantes, seu alios In suis Dioecesibus baptizatos a
resbyteris Graecis absolutc Chrismate in fronte consignatos confirment;
Cllr" ncque per Praedecessores nostros, neque per Nos Graecis Presbyteris
m '«lla, ct InsuIIs adiacentibus, ut infantibus baptizatis Sacramentum confjfr-
mationis conferant, facultas conccssa sit, aut concedatur; qufn imo usque ab
740
Romani Pontifices
i
anno 1595 a fel iw r, " " — " ■ .
f™«»o„em "ccX graV,S pec«" ™»u <eTe ri 7 """" «« *
Ep/scopis Utinis DtoS^T^0™*» 0,63 Sancta.praeterChns^ab
O'eorum, et Saciamento™ exS ' CUm hu,"usmodi 0,ea a» *Mi
d"*ntur; nisi tamen con,r£,T™ T'/* Veteri riJ». conficiantur.seu J
ac mandamus. Chrism ' d° ,ntrod^a sit, quam servari vol,
e°rum ritum, benedici pS "f6"1' quod "onnisi ab Episcopo, ctiam bak
11 Non audeant tam? k * co*an"lr accipere.
«ae Romanae Ecclesiae comm» n,p,SC°PiS °raecis exlernis Schismaticis, seu S»
,n- 'ten, abstineant cTr/I ^ "^" haben<«bus,illudacdPere,veleou<i
seu Graeco Catholico prae f." 3 ^^umquc allo Episcopo Lahno,
sub.iciuntur. C°' Praeter suu"' Ordinarium Latinum, cuius iurisdiction:
W ^"V7;*':^ - • ' §^
I. Nu.li pj * extremae Unctlonis.
«nctio aliqua sd.ummodo^nj£ C°nfessarios' P"> satisfactione poenifenliat,
•'• Infirmis vero (uxfa JJ . "
.CfM, ' uni ,ac°bi Apostoli, unctioexhlbeaturofrtmt
N. 179,
Romani Ponti/ices
741
III. Nec refert, utrum eadem Extrema Unctio pcr unum, vel plures Pres-
byteros fiat, ubi huiusmodi viget consuetudo; dummodo credant, et asse-
rant, illud Sacramentum, servata debita materia, et forma, ab uno Presby-
lcro valide, et licite confici.
IV. Idem Sacerdos materiam adhibere, formamque pronunciare respe-
ctfve debct; ac propterea, qui ungit, idem dicat formam respondentem, nec
alius unget, et alius formam pronunciet
V. In casu necessitatis Presbyteri Oraeci atholici possunt latinos absol-
vere; utantur tamen forma absolutionis in Concilio Generali Florentino
| praescripla, > postea vero, si voluerint dicant orationem illam deprecativam,
quam pro forma huiusmodi absolutionis dicere tantum consueverunt.
VI. Extra vero casum nccessitatis, si quos ex Presbyteris Albanensibus
penlos, et ad confessiones omnium audiendas idoneos Ordinarius Latinus
ludicavent, ut non solum Oraecos, sed etiam Latinos ad se accedentes pos-
sint absolvere, id eorumdem Ordinariorum prudentiae, et arbitrio relinquitur.
VII. Sacerdotes quoque Coniugati, aliique, quibus Parochiarum cura,
vel Ecclesiarum Parochialium regimen per Episcopos suos committitur, Iicite,
et hbere possint Parochianorum suorum confessiones audire, ipsisque poe-
mtentiam iniungere pro peccatis; quia cui licet, vel conceditur, quod est
maius, compet.t quoque, nec negari convenit, quod est minus.
VIII. Ecclesiarum Parochialium regimini praeficiant Ordinarii Latini, si
nabere possunt, eos, qui in Seminariis Italo-Graecorum erectis, altero qui-
dem Panormi, altero autem in Calabria in Oppido Sancti Benedicti Ullano,
vei in Collegio Graecorum in Urbe, trium ad minus annorum spatio versati
sunt, studnsque literarum incubuere; dummodo caetera ad curam anima-
pm exercenttam requisita non desint, atque Episcopis eiusdem Seminarii
wesidis, seu respective Rectoris literas exhibeant, quae de recta eorum vitae
ra lone, deque in Grecis, Latinisque scientiis progressu testimonium feranL
IX. Liberum tamcn sit ipsis Episcopis, Viros alios idoneos Coadiuto-
»w. et Cooperatores Parochis Graecis, si opus fuerit, adiungere in audiendis
confessionibus, et poenitentiis iniungendis, ac caeteris, quae ad salutcm per-
nent animarum; ipsisque in his per eorum Dioeceses absque Sacerdotum
psorum praeiudicio, et gravamine, committcre viccs suas, cum propter occu-
Paiones multiplices, et occasiones varias, possit contingere, ut nequeant per
«•sdem Dioeceses officium suum exequi per seipsos.
X. Nunquam Monachis Graecis, seu Calogeris Animarum cura commit-
tur, nisi ex necessitate, vel alia iusta causa.
XI. Presbyteri Saccularcs Gracci ex Albania, vel aliis Orientis partibus
a venientes, abiuratis Schismate, et erroribus, atque in fide Catholica bene
•nstructi, in Parochialibus, seu Curatis Ecclesiis Graecorum institui possunt.
XII. Tollendus abusus, ubi est, ut vir, atque uxor simul, et eodem tem-
P0« cidem Presbytero confiteantur.
XIII. Aqua ex ritu Graeco in die Epiphatiiae, vel primo die mensis bene-
lc,;». conservetur in Ecclesia, ut illa Fideles adspergantur.
' Cf. N. 52.
742
Romani Pontificcs
X STment° Eacfmristiae> * Missae Sacrificio
habet aliquo scelere ^tft^ !* Ut ^ ^
trectet, et placare Deum attentet oui in nt ♦ mpUris manib"s con-
et iracundiam provocat. ' ^ h PeCCat,S ex,stens> Dei furorem
tepidam in Sacrum Ca.icem infuX" 'PtUm' «
7~K^^ Sacro Oleo,acuerum
r = Feril
vatur, singulis octo diebus t ^m^^ qUOd Pr° "**
V. Non asservetur idlm q qu«ndecim renovetur.
fuerit, in fine annTslafu? *Cm»ta« toto «no: si tamen asservatum
a Domino expressam, et ^am C°nSecratione 'ormam verborum
diantur horam nonam suam ^ °DSerVent' et "lebrando non transgrc
ut ieiunii lex de unica 22^222^ «-
consuetudo producendi feSSl^^ 8TWtUr; et Si a,icubi vl*et
'eatur, sed in suo robore ac USqUC ad vesPeram, minime abo-
VII. Si inter Gra nrm'tate permaneat.
abusus, quem in Orienhlih^lJ!- Ct InSU,is ad,'acentibus degunt, vijret
nstiae particu.am suspa am S ' **** ut «o*5i
in privatis Domibus, ubi cos comm « * ^ ^ SKUm deferant' necnon
treti, liberi a quibuscumaue Z v ' Cont,neat- ««"««it. ut eo auxilio
se committunt, ea refici vile^ evadant? vel c"m in longiora itinera
mandamus: praefatisque Monachis" Z T"'"0 ab°,eri vo,umus' et
nssime prohibemus. Obseauinm posterum facere audcant, seve-
Augustissimum hoc Sacrame.m m 25 30 reverentia- q«» ■inguH Fideles
*c latenter, CUluscumque^MM? V dCDent' non Datitur' ut Priva,im
^^^^^^^^^ d°mi ''"^ retineat"r'
slmo, et haetenUs seZto! ipSOrum Graecor"m. ex antiquis-
celebrare liceat, pernrit ti tur Qi^de^T^mlku^»^'/^ die P<?r unum Sacerdotcm
in parte servare- in ter Presb>'tcris Q^ecis suum, si velint, morem
Diwfaa ofticia ui d,c, or aUtem Latinis s*cerdotibus, ne Missas, et
Malorlbus, extn» casum , 5L2??!!2 Ecdesiis' et su')er eorum A,taribus
rumque defectus, S^i « ^ "h^f* et a"°r"m Altarium, Ecclesia-
m°d> in casibus negare possl^ceteb consensu, quem nullatenus l.uius-
Rcmani Pontifices
743
I ix Quia tamen ipsi Oraeci, et Albanenses Presbyteri Nobis humillime
I [icarunt, ut sibi Hceat pro Sacerdotum numcro plures in die in suis
1 Mesiis Missas celebrare: Nos ipsorum precibus annuere volentes, per prae-
I nostras concedimus, ac indulgemus, ut in suis Parochialibus, vel aliis
I Ecclesiis, praeter Altare Maius, alia etiam minora Altaria seu Cappellas, Sacris
J yumentis Graecorum, seu Latinorum more, ornata seu ornatas, erigant, in
j qaibus Latini, vel Oraeci Presbyteri respective suo quisque ritu celebrare
I "Tcum in Sacro Generali Florentino Concilio 1 praescriptum sit ut unus-
1 «Bisque Sacerdos Eucharistiam iuxta Ecclesiae suae ritum, sive Latinae, sive
uriecac, in azymo.seu fermentato conficere debeat, vetitumque a Summis
; Romanis Pontificibus Praedecessoribus nostris, ne Latinus Sacerdos Graeco
j rilu, aut Oraecus Latino utatur; districtius inhibemus, etiam sub poenis per-
I pelilae suspensionis a Divinis, ne Presbyteri Graeci Latino more, et Latini
Oraeco ritu, sub quovis licentiarum, et facultatum Missas, et alia Divina
offida, Oraeci Latino more, et Latini Graeco ritu celebrandi, ab Apostolica
' Sede, vel eius Legatis, ac etiam Maiori Pocnitentiario pro tempore cxistente
j oblentarum praetextu, Missas, et alia Divina Ofricia celebrare, vel celebran
| fjccre praesumant. 1 -*Tmff
I XI. Eadem quoque ratione, tam ubi sunt duae Parochiae, Latina altera,
> «I altera Oraeca, quam in una eademque Parochiali Latinorum, vel etiam
I Graecorum Ecclesia, in qua, ut praemittitur, praeter Altare maius. quod pro
1 «lis Oraecis Sacerdotibus erectum est, minora quoque Altaria pro Latino-
I ntm Sacerdotum usu extructa conspiciunrur, statuimus, et decernimus, ut
acque Latinus Parochus Pyxidem in Ciborio cum Particulis sub specie fer-
mentati pro communione Graecorum, neque Parochus Graecus sub specie
«ymi pro communione Latinorum, in quocumque Ecclesiae suae Altan rett-
| wt; sed unusquisque Sacerdos nonnisi in suo sive Graeco, sivc Ut.no rttu
Eucharistiam Fidelibus porrigere debeat ' .
XII. Ne Iaici autem LaHni communionem a Oraecis Presbytens sub spcc.e
fermentati recipiaut, prohibemus omnino, et interdicimus.
XIII. Graecis tamen Laicis permittimus, ut ubi Parochiam Graecam non
h^ent, possint, si velint, in Ecclesia Latina Eucharistiam sub spec.e azymi
1 Utinis Sacerdotibus sumere. . „ . . ., mnnm fr-
fc XIV. Quod si in Locis, in quibus Graeci, et Lafn. s.mu 1 moram tra-
h«nt. et sunt utriusque ritus Ecclesiae, Latini quidem in ^60^*0^
"«ymo Sacram Eucharistiam quandoque sumere
«nsuetudo siue Populi offcnsione, animorumque commot ,on n~
»H Ordinarii curam suam suavissimis -nodis ^P^^^Zn^
» azymo, Graeci micm> ubi propriam Paroch.am habent, .n fermentato
Wnimuniccut.
m XV. Ut autem iidem Laici Oraeci R*»-^*»^! S
"«"«one refici valeant. permittimus, in lllfa ^^^'JL^^.
^! -' introductus est, et ad praesentem usque d.em servatur, ac v.get.
W« auiem naem La.c. un» .T" ,nmlaxat Locis, in quibus eius-
'°nc refici valea.it, permittimus, m .Ihs dumtaxw t« . m
^ ritus Introductus est. et ad praesentem usque d.em servatur, ac v.get.
' Cf. N. 51.
744
Romani Pontifkes
8
,ta tamen' ut sub altera tantum specietoh^TT"" ^
verumque Sacramentum sumi firmiter 7™ 1 1 . ' q"e ,nte8™»n Chrki
quo exceptis Dominicis, ^5,^1"!? *'ad~
« anfquo more, nonnisi Missa S^f"8
■^banenses praedicti, servato tamen rUm «lebratur, 0raecl \
*"* Praesanctificatorum ritu, Z %s 1^™'™° *
Pro sua, ac Fidelium Po^r^^?^ Ecc«es»s. sive Cappd
domadae diebus> ac praePerti.mm d-° °sn^'ss- integras quibuslibcThe !
s«ae occurrunt, quos observare tenTntur / \ Prae°epto Ecde-
madae tridUOl celebrare possint, et V*L7T ST^ "**
XVII. Si Qraeci veiint accipere a h ■ ' C°nCed,mus- et nidulgemus.
consecrata, bene erit; sin minus 1,^? P°rtat,,ia 30 EPiscoP's Latinis
-Per Altar, ,apidea t^Jf^™* * A **
HST " '"ni h3beant' thr°ni3 "am procorpo*
s"s ^^b^1?^ p^priot 'n GraeCOrUm Catholicorum Ecde-
s«s, seu Thronis Graecorum SacrCm f P°rtati,i 'ap,de°' 8uper Anti^
XX. Unusquisque Sacerrl™ CerC "0n ,icet
sjanneo Calice sacrificet, habens ThraUre0' ^ 3rgenteo so,um' aut *'<™
etn.hdum, et AKare mu, d* vcs taSE"* T C°rp°ra,e de ,W0' candidum'
XX,. Mulieres autem serlir ad i J °P«tun,, vel Cecenti paratu ornatm».
steno repellantur omnino. t3re non audeant. sed ab illius mini-
§ VI/.
I Rnm, • n °e Sacrament° Ordinis.
». Komani Pontifices Prw„„
rum occurrere volentes ut con J TT™ nostri uecess«'tatibus Jtalo.Gracco-
Ordines promoveri, simulque cTv^nf' P°Ment 3 propru' ri,us Praesullbus ad
Anhsttles in Qracciam, vTEnWu ' " *b °rdi™™ Latinis ad Oraccos
«mittcrentur, ad SchismXoS' a,fas °ric""s partcs cum dimissoriis
shtuerunt: Clem^no os„tpiscopos pro ordinat.W rnnf.,n,r«f. ron-
-""Mues ln Graeciam. ve Fn.v . 51 30 Urd|nariis Latinis ad Oraeco
«mittcrentur, ad SchismXoS' a,ias °rienhs partcs cum dimissorii
st'tuerunt:Clemens quidem Vm P? pr° ^natione confugerenf, con-
PumGraecumCathohcumliOr ° R°mae "abendum esse Episco-
iectos Sacris Or,u,, iCC°S Ep,sc°Pis Latinfs Italiae,etadiaccntium
orum fn ain,busini,i:"-et;Clemensvero Xlt anno 1735.
- «■•w.uniutholicum anifSr " ' *°'nae naoendum esse tpisco-
nsu arum subiectos Sacris Or2 T°S EpiSCOpis Lafiuis 'ta,iae,etadiaccntium
u 'talo.Graecorum in u ' ' c -r' C,emeus vero X„ anno ,735.
alterum elusdem Graeci riSfcnW commo«ntium commodis consuleret,
bna erecto, a pr ^ Qr ™o^V™ Scmlnario Corsi"° a se in D,a'
. Cf. N. m ^ hu,usrn°di Ordinationes, manere iussl»,
^Hoct 173Z - Bull. Rom., »om. ,3, p. 3,4-3,6.
Romani Pontifices
74S
I datissimurn Institutum Nos quoque per praesentcs nostras per-
,UOn"!,iiit.ras Literas confirmamus, et innovamus.
fwJ ™ js Clericu9 Saecularis ritus Oraeci, quamvis alias sit idoneus
h '«. scientia et aetate, ad Sacros Ordines promoveatur, nisi prius legi-
nstel cum Ecclesiasticum Beneficium, vel Patrimonium, quod sibi ad
i TiChoneste sufficiat, pacifice possidere: ac proptcrea dcficiente titulo Bene-
JToer lecitima documenta Ordinarium suum certiorem reddere debet de-
! Senli Patrimonio, ut valeat Sacris Ordinibus initiari: loco autem dict,
pjlrimonli, nec Clericus Uxoris suae dotem assignare praesumat, nec Ordi-
Birius eam recipcre audeat .a
III. Quemadmodum etiam nemo ex Graecis, seu Albanensibus in Caiatma,
| d Sidlia commorantibus ad sacra ministcria assumatur, qui trium saltem
I mnorum spatio, Graecis, latinisque Iiteris non dederit operam in altero ex
Seminarils ltalo.Graecorum, vel in Collegio Oraecorum in Urbe. #
I IV. Promovendi ad Sacerdotium, et Presbyteri, qui praeficiendi fuennt
1 Ccclesiarum Regimini, examinentur antea diligentcr, si praecipue de Hons
Qnonicis, et Missarum Officiis secundum distinctionem temporum exequendi»
! linl sufficienter instructi, ut ad haec nonnisi digni admittantur.
V. Sacerdotes, et quicumque sunt in Sacris Ordinibus constituti, Horas
Canonicas more suo dicant: et priusquam Missam celebrent, Officium ntatu-
I linale recitare curent.
VI. Episcopi Graeci in Ordinibus conferendis rirum proprium Graecum
in Euchologio descriptum servent, in quo, etsi nonnulli de Minoribus Ordi-
nibus praetermissi videantur, eos tamen vel nunquam habuisse, vel eorum
aercitium aliis Ordinibus esse adnexum iidem Graeci affirmant
VII. Inde tamen dubitationes quandoque oriri solent, quinam nimirum
Ordines supplendi sint ab eo, qui primum ritu Oraeco aliqu.bus OraimDus
foit initiatus, deinde ritu Latino ad reliquos est promovendus. Quas contro-
wrsias ut de medio penitus tollamus, certamque tradamus regulam m poste-
m servandam, ita decernimus: sl quis ritu Oraeco Clcncus, et Lcctor
totum fuit initiatus, atque ex benignitate Sedis Apostolicae obtmuit, ut Ma o-
^Ordines latinis caeremoniis sibi conferantur, Is antequam Subdutconus
«"linetur, tres minores Ordines omissos dcbet rihi Lat.no «uscipere. S. vero,
P«eler Lectoris Ordinem, ad Subdiaconatum etiam Graeco
« dispensatione itidem Apostolica facultas sibi facta s. , *^J™£*
f Lalino suscipiendi, antequam inter Diaconos cooptetu , ex m^nbu.
O-tfnibus Exorcstatun, tantummodo supplere cop ur; cum per Subdia co
«tun, Qraeco ritu co.lalum, Acolythatum, et ^^.^^SS
'^dicendum de eo, qui una cum re.iquis
"^m, aut efiam Presbvteratum Graece suscep.t, ct Latmo postea r tu ad
^^Postohca concessione: nimirum Bxorcis»» cjmnl.Mflnm
f«%.cr o^tur, au, ^P"^^^^^^ „,
****
746
Romani Pontifices
IX. Promoti ad primam Tonsuram, vel ad alium tmZZ.
sine Dimissoriis Latini Ordinarii, suspe ,si sint TsTsT.Z
nibusministraverint, efficiuntur fcjj^ ^ * *£m ,n Sacris Ordi-
X. Super huiusmodi autem, et similibus trnarifouZn.
facultatem a Sancta Sede obtineri oportet ,rn*U,antat'bus dispensandi
XI. Non sunt admittendi Episcopi Schismatici ^ ^ ...
pro alfls Sacramentis conferendis, sed impedfendi aunJ ? ^*"8' sive
stoiica desuper consu.atur, et «^t^ Sancta ^es APc
^ efc «= **** habere co,
sibus libere concedere nonnnt Urd.nan, Latim ln suis Dioece-
.«^ ^jaffsrss sasr °rdina,oris •bta' *
«w£ <£SJ ESttF? aHQraecis olim rerap,a- >»—
fltetat versa H Td a l o rl 7 ° '^00™ tal<=™""'» h. eo no.
Ordmandorum ^ZZZf^Tl.r^^ "°" P°ss"*.
quo nimirum
qua lcge Graec i Sh Pr°b,taS C° temporis 8Patio co^osci «tat;
LtesTub^ ocu ffiPSi ,taIia• * adi"CentibuS —
"enses Oitlin^ n,h'!°m,nus cum Pnwdictl Graeci, seu Alba-
quam al"ni rI?L^ ' Tu* Subiiciuntur' u^eant latinos, a quibus ta,
ve. in C b Um ub unf r US prohibentu'; ac proinde cum Romam,
ritu Qraeco^r^nrt . P,8C°PI a SanCta Sede APOstolica ad Ordinationes
incommodta eTevnT *??™> repetit,S vicibus' non sine quamplurimis
P ndoT se Sconfcr hV^ ^ °rdineS iuxta te,nP°ru'n f ntervall. n»>
S £^2S ^!,^Nfa e°SdCm G-^seu Albanensesgratiis,
Ucae plemLint S . ° qUC ,ncomm°««* consulerc volentes, de Aposto-
pro tempo™ fSj 2H ^f™^ Episcopis Graecis Romae et in Calabria
C fie^^fe^^ et facu,tatem ^P^mur, ut Graccos,
ribus, sive Ma oribu ? ^?*^ re*ionibus accedentes, qui Mino-
vere n 1^1%" ^ «^-M omnes Ordines promo-
aliquo tcmporis llt n a*lK dlebus fcstivis' non ™<™ sed
bASS t£5? 5 f!ffM; ordinanlis arbilrio scparatis- non scmta
C«ve OrSn!m UHZ S,ta,ag J* ***** 'nitiantur, suorum respe-
XVII. At cumims OrrUra- e^tia• SiVC dbPe^«one.
seu alias commoran tur n' SCU AIbane"sibus. qui domicilium habent,
sacras ordinationes exereerT \rovinci^ in qua EPiscopus ritus Oraeci solct
temporum intcrvall, accedL qUem propterea sine incommodo per
samus, praeterquam cum Ai,,m°-SUn^ ~ interstitiorum lege minime dispen-
1 cum Alumms, et Convictoribus ritus Graeci Collegii
Romani Pontificts 747
I firaeciUrbis, ct Italo-Albanensium, in Calabria, et Sicilia, si eorumdem Col*
I ifgiorum necessitas, vel utilitas, arbitrio S. Rom. Eccl. Cardinalis Admini-
I siratoris, et Protectoris praefati Collegii Oraccorum Urbis, et Episcopi prae-
iidentis, seu Rcctoris utriusque Collegii Italo-AIbanensium praedicti respective
I pro lempore existentium exegerit, ut praefati Alumni, ct Convictores absque
i itraporis intervallo tribus diebus festivis, non tamen continuis, ut praefertur,
I jdOrdines promoveantur; quo casu eos sic initiari posse, plenam facultatem
facjmus, atque concedimus. -• ■
XVIII. Illis autem, qui non servata Interstitiorum lege, sunt hactenus
bona fide ordinati, ex Apostolica benignitate etiam concedimus, ut in suscepda
! Ordinibus ministrare, et ad maiores ctiam servatis servandis asccndere, absque
alia dispensatione valcant.
XIX. Quod tamen de aetate Ordinandorum a Sacrosancto Tridentino
Concilio pracscriptum est, 1 omnino servari volumus. Nullus proinde ex prae-
dictis Oraecis, seu Albanensibus ad Subdiaconatus Ordinem ante vigesimum
secundum, ad Diaconatus ante vigesimum tertium, ad Presbyteratus ante
vigesimum quintum suae actatis annum absque Apostolica dispensatione pro-
moveatur. Praefatorum autem Graecorum Praesulum conscientiam oneramus,
ut dignos dumtaxat, et quos literis, et iis, quae ad Ordincs exercendos
pertinent, bene instructos esse noverint, ad sacra ministeria assumant
XX. Ut in Ordinibus conferendis quaelibet rituum confusio, et com-
mixlio pcnitus tollatur, et unius ritus Antistes alterius ritus Ciericos initiare
in posterum minime valeat, sub perpetuae suspensionis a Divinis poenis
prohibcmus, ne Latinus quicumque Episcopus etiam subiectos suae iurisdi-
ctioni Qraecos, neque Oraecus quiiibet Antistes Latinos quovis practextu,
sine speciali Sedis Apostolicae licentia ad primam Tonsuram, vel ullum Ordi-
«m sive Minorem, sive Maiorem promovere praesumat; alioquin tam Ordi.
wns, quam Ordinatus, perpetuam, ut praefertur, suspensionem se subituros
'"telligant. .,
XXI. Maxime autem neque permittendum, neque ullo modo tolerandura,
"'Latini ex Latinis progeniti, ac latino ritu educati, qui continentiam profiten
«olunt, iuxta ritum Graecum, sub spe retinendi Uxorcs, ad Sacros Ord.nes
[ quocumquc Antistite quavis auctoritate fu.gente promoveantur, tam m
•K'5. in quibus non sunt Populi Graeco ritu vivcntes, sed Latini, quam m
l0Cls ln quibus sunt Populi, qui a Graecis antiquitus fuerint onundi, seu
1 Qraccis originem ducant, vel alias retroactis temporibus ritum Graecun,
^vaverint, seu apud illos, vel in eorum aliquibus Ecclesiis ritus humsmod,
;b antiquo hactenus fuerit observatus.
XXII. Cum iis tamen Italo-Graecis, qul ad hanc diem, vei propter ant,-
consuetudincm, vcl propter quacdam sibi. ut aiunt, a Roman.s Pon-
''fibus Praedccessoribus nostris concessa privilegia, qu.bus perm.ttebatur
(EPiseopis Latinis, ut Graccos sibi subiectos, vel ipsl ordmarcnt, seu ab alns
.Um Qraccis, quam Utinls Episcopis ordinnri facerent, ab Ep.scop.s Lat.n.s
bona Rde, et absque dispensationc Apostolica, ad Clcncalem Tonsuram, vel
' s«s. XXIII, de ref., c. 12.
743
Romani Pontificcs
Minores, seu Maiores Ordities sunt promoti eum !j ~"~
Graecum rftum retinendi, et absque actuali Latini ritaTfe. Pr°priuf"
n.bus exerc.t.o; per pracsentes nostras hac vice tan tZ h S°ep,is 0r<<i-
«.ceat i„ suo Oraeco ritu permanere, in VJ^SS^^
moclo per suum Ordinarium approbati fuerint) a ZTo l^ ^^
ven: per easdem nostras expressc prohibentes ne ouid hn P S?0po prom«-
vel a Graecis ipsis, ve| a Latinis Episcopis iucZuU \\ "T* decael«°,
XXiU. Insuper ut omnibus. £T£&£^ C "
per latinos Praesules ordinationes, conCrs KSETi
obv.emus, hac nostra Constitulione decernimus ouod F ^0^"3 ra,l'°ne
s-ve Ordinarius, italo-Oraecis primam 222^3 Ort£ V ^
Lat.no conferat, cum dispensatione Apostolica 7r, » f LM",0reS ritu
Oraeco ritu ministrare debeant, (q u od ex detectu O^rq p 1 1 aD "lo in suo
Sedem Apostolicam concedi solet) ; licite nossit iZ Praesu,Um i*r
dimissoria.es Ita.o-Graecis h«foL^
praemittitur, ordinatis concedere ut Jql n .• a,'° i:a,,no Praesu.e, ut
m dispensatione Aposto.ica.Tromovca.ftur " °rdmCS Qtm
a Latino EpL^i^tt ^0™* h«
HUclte tam abOrdinan Xam b O f. r f"0 pr0'noveren^. (-d. quod
•«tutioni contrarium) Gr\li n"^ . 'S 2** Utp°tC huic -ostraeCbn.
ab eo ad Graecum LlTlnl iuT T™*1 8,'C latln° ritui *lli^> »<
neque Latino EpTcopo seu uT ™° "*? ** Ap°St°,ica
*. ut praemitth r [atino r°;d,nano.amPli^ fas sit Oraecum Clericum.a
««eris dCta?a J! 'a T°ribUS °rd,nibus ConsHtetum, cum
nes grncce promOVLtur SnH^^ remittere. ut ab eo ad Sac.Ordi-
potius, si quideu Hd™ um ,H d,Spcnsal,one Apostolica; sed debeat i.lum
sione, vel ips ri u Tatl 'Ud,C,a ver,t- Post 00*ntam absolutionem a suspen-
facerc. A rifu e im lTu0 ad C 30 a"'° Praesn,e ordinari
-J*. est, abs^ t^^r"""1"8' « «
Oraeci;,Vq\ " ;^qCudae: jSjfS^ P*" denegandae sunt Ita.c-
et Minores Ordine. htinn -f °C°' "°n modo orimam Tonsuram,
Postea ad MuJ* ?J£Z J?? ^P'""* «ed etiam latine vixerunt, d
semel assumptus, ut braefaH «h ° Pr°Vehi CUpiunt' nam Latinus ri,US
ritate, deseri nequh !• ut i \ Tf' aDSqUe SpeCia,i Scdis Apostolicae aucto-
redeant, indigent An«t«i,v r ltal°-Graeci huiusmodi ad ritum Graecum
d^~nt~^ VCr° ^ Ma,°rcs Grdi«es -
Ordinibus consWutt «^2!!*™ maxime esset' ut Qraeci' qui sunt m Sacris
ut eorum Clerici SnMf~ .m' non secus ac Latini scrvarent: nihilominus,
sterio retincant dummodT * ^0™' * Presb>-,eri Uxores in eorum mini-
corruptas, duxerint Rnm! °S 0rdines- Virgincs, non Viduas, ncque
vel corruptam duxe^i^J "h" prohibet Ecc'«ia. Eos autem. qui Vldusm.
larunt. ad Subdiaconau.m rv 3 Secunda vot*> Prima Uxore mortua, convc
prohibcmus. ' Ulaconatum, ct Presbyteratum promoveri omnino
749
XXVII. Praeterea si quis Subdiaconus, Diaconus, vel Presbyter, post
I Stfram Ordinationem, Uxore mortua, aliam duxerit, vel si Uxorem non habe-
bil ducere pracsumpserit, ncdum excommunicationis latae sententiae poena,
! 3|.^ue nostro, et Successorum nostrorum Romanorum Pontificum arbitrio
infligendis, severissime punietur; verum etiam statim ab Ordine erit depo-
I ntndus, et ab illegitima Uxore separandus. Matrimonium cnim post recen-
aios Ordines contractum, nullum irritumque declaramus.
XXVIII. Presbyter Graecus coniugatus, antequam ad Sacrum Sacrificium.
I ku Sanctam Missam cclcbrandam accedat, vel per hebdomadam, vel per
I iriduum ab Uxore curet abstinere.
§ VIII.
De Sacramcnto Matrimonil.
I. Curent Ordinarii Locorum, ut Decretum Sacri Generalis Concilii Tri-
I dtntini de reformatione Matrimonii 1 vertatur in linguam Graecam vulgarem,
ctin locis, et Parochiis Graecorum, et Albanensium, quoties expedire viderint,
evulgetur, et publicetur.
II. Matrimonia inter Coniuges Graecos dirimi, seu divortia, quoad vincu-
lum, fieri nullo modo permittant, aut patiantur. Et si qua de facto praeces-
«mnt, nulla et irrita declarent
III. Quia vero, secundum Apostolum, Mulier mortuo Viro ab ipsius cst
lege soluta, et nubendi cui vult in Domino Iiberam habet facultatem, secundas,
et tertias, et ulteriores etiam nuptias Graeci non condemnent, sed illas tan-
qaam legitimas, et validas approbent inter Personas, quae alias licite de iure
ad invicem Matrimonio iungi possunt.
IV. Secundo tamen nubentes Presbyteri nullatenus benedicant: nec ipsos
Bigamos ad Sacros Ordines, sine speciali dispensatione Apostolica, promo-
wi Hceat - _ ■* ' '
V. Et quonlam apud Graccos consueverunt contrahi matrimonia inter
psrsonas contingentes se, iuxta eorum computationem, octavo gradu, qui
«undum computationem, et distinctionem graduum, quam Latini faciunt,
»P"d hos quartus habetur: ne id praesumatur deinceps, firmiter prohibemus,
« districte praecipimus, ut, cum in ulterioribus gradibus licite matrimonia
"ntrahantur, in praedicto quarto Consanguinitatis, vel Affinitatis gradu copu-
«nulterius non praesumant; statutum, quoad hoc, Oeneralis Conc.hi» obser-
nnfes. «iWBiliiMaMiii^l* ^ <ki- v »•».-_ fw '»
VI. Item in cognationis spiritualis, quac in Baptismo, et Confirmationc
^ntrahitur, gradibus, servetur id quod in Tridcntina Synodo definitum est.3
" Baptismo videlicet intcr suscipientem, et Baptizatum, et illius Patrem, et
ltr<-'"', necnon inter Baptizantem, ct Baptizatum, Baptizat.quc Patrem, ct
M,,re'n tantum, cognationcm contrahi; eamque rursus, quae ex Conf.rma-
'Sew.xxrv.
t s«s. XXIV, de rrf. matrim., c. 4, 5.
Sess. XXW.de ref. malrim., c. Z
*7 f\
Romani Pontifices
«one oritur, Confirmantem, et Confirmatun^mh^T^
Tenentem non egredi: omnibus inter alias pZ" . atrem« et Matrem ,
tfonis impedimentis Mafrimonii suoilus ^80"38 SP,ritu^ ^««SL*
VI/. Mantus Latinus Uxoris Graecae rih,m
VNL Latina Uxor non mm^^^O^
IX. Oraecus Maritus potest, si velit ritum ,v
Graeca Uxor potest, si veiit, sequi ritu m S&Sft ^1''"36 Se<^ ^
ad ritum Qraecurn redire nequeat. ^ Dost c^'«s obitum
X. Quod si nolint, unicuique Coniu<n,m in «„n •» ^
manere permittatur. v-umugum in suo ntu, Catholfco tamcn,
XI. Matrimonium inter Mnrih,.™ r „*•
coram Parocho Latino ZnLh^lt *25 * muli^em, la,i„e
Latinam, potest contrahi SS2S «talT **? Um' rt "*5
testibus praesentibus, vel latine coram LaHno ^ h °' dU°DUS' Vel Wb«
voluerit. COram Ut,no' "bicumque Maritus Oraecus
saji"8 ri,us parochus debet ^ * - -.»» *
<r/M. subuctwne Episcoporum Latinorum iarisdi-
Patrib^^i!^n:t^at l 5? UtP°te n°" Parte a
insederunt, ut P aedeces^ore , o ^ an,'m,'S O^orum, aliorumque
duxerint, ritus hu^smoTo^ ' ^™"'' MtiU8» consultius ue
periculum gencrantTnta^, nCC f''dei adversantur, nec
bare, seu ZrnX^^^JI!?"*" b«** ^
reducere; idcirco CWfe I • *on>anarum caeremoniarum normam
degcnlibus, tam Praelath SZTm Al°anensibus ritus Graeci inter Latinos
ac 'llos, et illas observar 1? qUC observantiis, sive consuetudinibus uti,
antiquam consuetuo^m ' M,'SSasa-ue' et a,'a Divina officia secundum eorum
indulgemus; nec suneY hl ''^6' 3C ,feMe D0Ssint' concedimus- eI
quemlibet molestari vH * quoquam Latino Ordinario illos, vel illorum
gulis Praelatis ali.W lnqu!etan P^mittimus: Inhibentes omnibus et sin-
Florentino,< vel afi™ l V* n'tUS' et caerenionias Graecorum in Concilio
ausiL ' approbatas blasphemare, aut reprobare, seu hnprobare
^ncessume^ateu^r^^fi018' et Albanensibus In suis ritibus permanere
ubi ipsi habitant uni 'tUm decIaramus, ut quae a Fidelibus in Dioecesi,
iuxta Sacros Canones uTrf S'nC U"° Persona™m, ac rituum discriminc
divcrsitate, obli^M , ervanda Sllnt. ad cadem etiam ipsi, non obsfante rituum
, vuugaii censeantur.
diversitate, ob,i^~
1 Cf- N. 51. 52, 54.
Romani Pontificcs 75J
l Cuiusmodi sunt in primis Kalendarii Gregoriani observatio, iuxta
uod jjdem Oraeci, et Albanenses tenentur universalis Ecclesiae ieiunia, et
teU celcbrare, ut, puta, ieiunium quadragesimale, Pascha, Ascensioncm
Domini, Pentecosten, Natalem Domini, Circumcisionem, Epiphaniam, et cae-
m huiusmodi, quae in Latina, et Graeca Ecclcsia aeque celebrantur.
IV. Deinde Summi Romani Pontificis, et Ordinarii Loci in Missis, ac
Divinis Officiis commemoratio; non Patriarcharum, neque Antistitum Orien-
ulium, quibus nulla est in Italia, et adiacentibus Insulis iurisdictio: ubi tamen
Graeco Catholico Antistiti, ex licentia Sedis Apostolicae, vei Ordinarii Loci,
I Pontificalia exercere permittitur, eius quoque nomen iuxta Graecorum morem
postSummum Romanum Pontificem, et Ordinarium Loci commemorare liceat
. V. Tum subiectio omnibus, et singulis Romanorum Pontificum Consti-
tutionibus, contra SoIIicitantes praesertim in Confessione editis, quae in sin-
gulas Nationes universim vires suas extendunt, ac Latinos aeque, ac Graecos
jua amplitudine comprehendunt.
I VI. Demum dies Festos de praecepto Latinae, ubi degunt, Ecclesiae
( KTvare tenentur.
VII. Ad observationem autem ieiuniorum, et vigiliarum eiusdem Latinae
'. Ecclesiae, si tota Loci illius Graecorum communitas, vel potior Laicorum
pirscum Parochis, et Presbyteris coniuncta induci posset, optimum esset;
idque absque alia Sedis Apostolicae dispensatione, arbitrio Ordinariorum
| relinquimus Latinorum. Non tamen ad id cogi debent, si velint ritum suum
inieiuniis sequi; cum ipsi qualibet hebdomada feria quarta, et feria sexta,
atasseritur, soleant ieiunare; neque privatis personis fas sit, ubi Parochiam
Graecam habent, ibi, contra proprium ritum, Latinorum more ieiunia, et
,ilias servare ; sed omnes vel graece cum Graecis, vel latine cum Latinis
«iunenf. Ubi vero propriam Parochiam non habent, ibi libere, et Hcite pos-
rant ln omnibus latino ritui sese conformare, sive Laici sint, sive Presby-
excepto Graeco ritu, qui in Missis, ac Divinis Officiis a Presbyteris est
wvandus. '- t^^jpdg mSB$S* tNOl» "HHR "
VII- Hincubi Parochiam Graecam habent, tolerandus cst apud Graecos
«ttcarnium die Sabbati, si sine scandalo fieri potest; in iocis autem ipso-
™n«. ct inter eos tantum.
K. Prohibentur tamen Graeci suis Famulis Latinis cibos vctitos appo-
sive die Sabbati, quando pracfatis Graecis carnes comedere licet, sive
J'10 quocumque tempore, quo Latini debent ab illis abstinere; Latini enim
,rn«li Graecorum latinum ritum servarc tenentur.
x- Hern tolerandum est, ut ad ieiunium eodem die Sabbafi in Quadra-
2'ma' excePto uno Sabbato Sancto, ex antiqua traditione, non teneantur,
m J"mt«at ad abstinentiam.
Xl In ieiuniis quoque biduanis, vel triduanls, vcl alias a Dioeccsanis,
w ,n 'ubilaeis a Summo Pontifice Romano indictis, dies Sabbati in eis
^Prehensus, vel praescriptus, in alium dicm pro Graecorum plebe ab
Dioeccsanis Apostolica Auctoritate permittitur commutari.
. XM- Verum qufa pro parte dilectomm Filiorum Graeci rittis in Corslca
^ntium Nobis nuper humillime preces porrectae fuerunt, ut Auctoritate
752
Romani Pontifices
Apostolica declararemus, ipsos non teneriaTabsH^T " ^
ffuinem habentibus, oleo, et vino, tam in OuiomL • * 3 piscib^ **>
et sextis Feriis, et in a.iis anni i eiunHs vd si TzT?' qUMB in W
«am ex praecepto, quam ex consuetudinc Ecc e fae ^SF** *L«
expomtur, tenerentur, cum iis eadem auctorita, <\L Q™COrum> "t Nobi,
P-scibus, oleo, et vino in dictis quartis, T^^Tl JJ^. !
alnsque per annum occurrentibus ieiuniis vesci in c . Quadrag«ima,
Pontificiae charitatis, quae novit SSSttSS?^^
immemores, tam dictis Oraecis in Corsic habl H u SUS,,nere- non
smguhs Albanensibus, et Oraecis, qu "1 f^' T"" °n,B,b"«
morantur, tenore praesentium, u't ad i ^?'^ «*
s«bus degunt, in memoratis Quadragesima QU1 Z T' W ?norm Di<**
quis anni ieiuniis, vino, oleo, et SSKT^to!?* 8CX"S et *
eoncedimus, et indulgemus. ktque Uter s cZTeTl*™™ P08S,'nt u*
soris nostri in forma Brevis datas a \ Lhl? f £apac *" Praedcc*
Ordinis Sancti Basilii Magni RUus Oraecf n ^ ? t0™"08 Monaslerii
Panormitanae Dioecesis. pro Mon c Ls Gnecis ef^ 'S J"™ ^ ,ussi
et Ritus fundati, quibus concessit nf u ' EP,rot,s eor«mdem Ordinis,
et Hclte nonnuu^ttn?,^^"^™ Sar*uinem W*n«bu. libere,
Graeci ordinationibus ^ha nosfra CoLT? ^'"J' °bStantiDUS n,us
XIII. Cum autem Sedi Zl L? n °nst,tut,one confirmamus et roboramu,
custodire, NliusqueTbo. tlontfn C SCmper CUraC fuerit Qraecum ritam
hinc nos, PraedecLorur ^8**^ aut in animo habuerit:
possumu , c ^ tvTo nTrituuf r ^ ^1"13'0' QUantum cum ^eo
dotium promoveant aTiquem S r ™ ritUm Latinum ad Sacer"
more baptizatus fueri " t °-Qraecum Dioecesanum, qui Oraecorum
nullam utilitatem * 1 P ^*' Praesertir" quia id Oraecis plebibus
dem cum Ri ,t^q US magi> aCCeptus P^rochus esse solet, si eura-
XIV. Sed in termis aTm-C°,at' qUam S1* Utinum se°.uamr-
seu in quibus ZZ r™ 6t Casa,ibus Graecorum, et Albanensiura,
Oraeciae Provinci t £5 I . ^6"865' ** *" °
"ndequaque S^1^^ * A,tanfae »«
•Ilorum Ecclesim «.„ "tU ,n P|aesentiarum usque viventes, ad
■* orti PaSus au^hT- exerce"d->. non Latini, neque U-
imtientur, sed Graeci vH AnT m°re V'VenteS' ad eumdem Ritum Graecum
et alioquin ld^[ Ztt^n^ ^ Cath0,,d
habcntes sive sint' ; .SUff,C,entes- atq«e alias qualitates a Sacris Canonibus
ordinentir, et Toru" d^r ^ ^ defeCtu '"digenarum, e.iam advcnae,
praeficiantur. Oraecorum, seu Albanensium animarum curac
nem, PresbytenUle1tar|t0,len|dam 0mncm rituum commixtionem, et confusio-
brare, neque fuierihn. ' In Ecc,esil's Graccoriim neque Missas ccle-
Publicis, et privatis i f ^ *° BaP,ismis. aliis Graecorum actibus
P«r ipsos Oraccos vnr r?6'- 3Ut SCSe '"""iscere, nisi ad haec specialiler
vocat, tncrint, andeant, vel praesumant.
Romani Pontifices 753
v, Pr^hvteri. et Clerici Oraeci in Ecclesiis Utinorum, incon-
, XV': loo u I C subiiciuntur, vel eius in Spiritualibus Vicario Oene-
j salto EpscoPJ- cu of{ida so,emnitatibus> et cantu cclebrent
A fatus Episcopus, sive Vicarius Oeneralis, praefatam licentiam
U' ,Utdere valeant, nuila praecisa neccssita* pro causa requintur. sed
* ut a|iqua spiritualis utilitas inde speretur.
, **m c2 inter ^atinos, Graecosque Ciericos, in process.on.bus, ses-
. aliisque Ecclesiasticis soiemnitatibus, quas ex consuetudme, aut
S°! a i rio, et voluntate promiscuo usu peragere solent, iites quando-
I Sffi*t quibus charitas, et mutua animorum concordu v.olatur.
! C'" e entiae ordinem exoriantur, quia Graeci Latinis, et Lanm Oraec^s
tSm locum dare renuunt; has in nosterum dirimere,
E s, praecipimus, ut in praecedentiis huiusmodi, n,s, consuetudo .1 ter
S on attendatur ritus Oraeci, et Latini diversitas, sed tempu Ord -
I m praedictorum Clericorum, vel qualitas Ecclesiast.cae d.gn.taus s.
I Z eoL ea insigniti reperianrur, vel caeterae qualitates, quae mre suo
tg praefatis solemnitatibus principem Iocum sibi vind.care solent.
XVIII. Quia in Ecclesiasticis Graecorum libris nonnull. errores .rrepsere,
«Bibus primaevam Ecclesiae Graecae puritatem fraude potiss.mum, ac do o
Ihismaticorum corruptam esse, Orthodoxi dolent: ideo P*toralem Ub-
noram Ordinariorum, in quorum Dioecesibus iidem Oraec, et Albanenses
degunt, vigilantiam per praesentes nostras literas excitamus, ut omn. ope,
«tstudio curent, non aliis Graecos ipsos, seu Albanenses tam Hraeiatos, ac
Presbyteros Saeculares, quam Regulares, EccIesiasHcis hbns m bacrj imen-
lorum administratione, et Missis, Divinisque Officiis celebrand.s uti, m
qui per Congregationcm a Sancta Sede Apostolica emendanon. hbrorum
taiusmodi deputatam, correcti, typisque impressi fuennt.
XIX. Ita autem Oraecos, seu Albanenses in suo ritu, ut praefo rtur, per
■nrnre, Oraecasque cacremonias custodire permittimus, ut Lat. noru ,
scopon.m, in quorum Dioecesi degunt, iurisdiction. ^iectLc^W^
foque Oraeci, seu Albanenses ritus Graeci, tam Eccles.as hc., et Re^are^
<m Laid, in utraque Sicilia, vel aliis Italiae partibus, nsul sque ^ad.ace _
•ibus commorantcs, cu.n SUOS Ordinarios Graecos non habean , H^»
■ quibuscumque exemptionibus, aliisque Priv.Ieg..s d. chs U ra ec ,
««que Praelatis, Rectoribus, Abbatibus, et aliis tam Sanct. ^!^^™
Ordinis Regularibus, qui privatam vitam ^'^^SSSi;
« redacti, quam Saecularibus, ac et.an. La c Pe on q ^ ^
""ne nuncupatis, per fel. rec. Leonem X, ^"'""."V' . penere vel in
fc-nalios Romanos Pontifices, et Sedem ^^^,«^^00^
^ie hactenus concessis, ac e.iam IKrafls v.c.bus «PP^a*'^ * mn° g
J Utinis Ordlhariis Locorum quae J^SS—S
^orum Ordinarii quascumque eorumdcm Orae o ^
**** Monastcria, Prioratus, et ^Jg^Sa^ Episcopali, Archie-
^usvis Ordinis Regularia, eorumque Pra^ datos, et j ^
^opali, ac maiori dignitate praef.dge ant. ne « ^
nis,ros, et quasvis alias ciusdcm Nat.on.s i cr^ona
754
Romani Pontifices
Dioeccsibus consistentia, quoties opus fuerit vh»
dmariam iurisdictfonem, plenamque" t om mi ZlT' * * i,,is Or
quac De, cultum, Sacramentorum adm inZZnt b £
haeresumque extirpationem concernunL ZZ lr / *C an,man«n salutem
valeant; reliquis ipsorum Oraecorun" et Al^ • * CXequl ,ibere. 7t
jMtoque ritibus a Sede Aposto 0^^"?"' D''Vinis ■*£2k
Apostol cis intactis remanentibus: ZttarT^ !"Wk«B* et I* ft
ncs, vel Laicis, eorumve Praelatis 2*2? r * A,ba™nsibus Cc
d.ctas exemptiones, seu priS lnT,S * Coenobi,s. ^ut aliis piis L^
yios Locorum, in q-tt^ oST' ^ ^
rect,onr, punitioni, iurisdictioni et nT \ Ord,nar,0™m visitationi, 0r
subesse, illisque tanquam Su Kriorib* ^£ ^rT'0^' '»
nbus humiliter obedire ' SUaru'"que animarum Pasio-
Partibus et in Sicilia olinf^se^^hS <rmadm°dUm
c«ae .nsulis existunt); Episcopus C inus d" V ' i" qU,DUsdam G™
culanbus Graecis, ac de lurisdlt one Episconi C™™ *C,eslastici*. '» «*
ad Ep,scopum Graecum quomodolibet !Z? ^T'* Vd ^ ^lb™que
tere praesumat; sed Epi8c;pu?Ut«,ul La tant'buslnU"afenus se int™''<-
Qraecorum dumtaxat curam J££. ^mSK Ep,SC°PUS VCr0 0ra™
Cl «crceant. Id, quod de Episcoc' , n "?nsdlct,onem ™P<*^ habeanl,
rum, Romae, vel i„ aiabriT „er L? a$ Pr° 0rdinatione "alo-Oraccc-
Consbtl'tis. "in^ Ut SUpra diximus'
nanorum careant, nec quWuaJ ? * dedaramus: cum ii facultatibus Ordi-
Qraecorum Romae, et Collc-^ii iZ r\ "S' q°' non sunt Alumni Collcgfl
C ^ br'X ad primarn Tonsuram l f r ° "°raecorum' seu Albanensium in Cala-
-H nW cum dimissoriis sui OnHnl °rdinem sive Mmorem, sive Maiorcm,
E JN XXI. In Dioecesi uhi i ? •"' f romovere va'eant.
M scopum, sive Episcopim Srl?^ iubabitant, et solum Archiepi-
s>vc Episcopus, circa newtta t°rdlnar,um ,,aber,<. dictus Archiepiscopus,
^ Graecum ipsis GraeciS JLu ,cau8as d|ctorum Graecorum, Vicarium
Graecus Vir melius GraerJ V PCr ''PS0S Graec°s eligendum (ex quo
£ et salario retinendum denuw qUam Latinus> iPsorum stiPendio'
S qui forsan Graecus non e«7 V CaUS'S aPPe,,ati°nis ad Metropolitannm,
^ 'udicem Graecum depu^fenS Metr°po,itanus BimlUter in dictis causis
de vita et stltu^nllhnT111"'^ Instituta Regularia Sanctorum Patrum,
^ et Insuhs adJaanta^r' 4Abbatibus. et Monachis Graecis, qui In
0rd'nis Sancti Basilii In C pnva"m degunt, nec Regulam Monachorum
ciP''mus inviolabiliter obSe^;0^g^egat,0^e^, reductorum sunt professi, pra^
nariorum Latinorum suhiir '1"' eosc,ue orn"es, et singulos iurisdictioni Ordi-
c,rca rituum Qfrecomm *J mandantes insuper, ut quaecumque supra,
quantur. COrum observantiam, praescripta sunt, adamussim exe-
xx»l. Salvis tamcr, m
auae a Summis Romani, n SU0 robore semper remanenUbus privilcpiis,
<°man,s Pont.f.cibus Pracdeccssoribus noslris, Oregc
rt
Romanl Pontifices 755
i sixto V,J Clcmcnte VIII,3 Paulo V,4 Urbano VIII,5 InnocentioX,6 Cle-
" , XII 7 et forsan aliis, tam Collegio Pontificio Graecorum de Urbc, et
T^ario corsino in Calabria, quam Congregationi dilectorum Filiorum
Suchonim Ordinis Sancti Basilii in Italia, concessa sunt, et indulta, qui»
bus derogare non intendimus.
XXIV. His insuper, quae superius in quacumque parte Italo-Graecs
wncessimus, indulsimus, declaravimus, praecepimus, ordinavimus, et inter-
diximus, seu prohibuimus, Graecorum in Oriente sub propriis Catholicis
Episcopis, Archiepiscopis, vel Patriarchis commorantium, et aliarum Chri-
stianarum Nationum quorumcumque Rituum a Sancta Sede approbatorum,
sju permissorum, iuribus qualibuscumque, si quae illis de iure, vel ex con-
suetudine, vel alias quomodolibet legitime competant: aut Apostolicis Con-
stitutionibus, vel Conciliorum Generalium, aut particularium, seu Congre-
plionum Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium Decretis,
quae super Ritibus Graecorum, seu aliorum Orientalium emanarunt, ullo
pado praeiudicatum, vel praeiudicium ullum quantumvis minimum illatum
essenon intendimus; idque expresse declaramus, et pro declarato, et in
qualibet huius nostrae Constitutionis, seu dispositionis parte pro repetito
haberi volumus, et mandamus.
Decementes, etc
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 167-185].
1 ConsL In Apostolieae, 13 lan. 1577;const. Cogtt maneris, 24 iun. «77;consL
Bntdtctas Dominus, 1 nov. 1579. - Bull. Rom., tom. 4, III, p. 32S-330; 342-345;
421425.
' Const. Cam ex antiquo, 1 sepL 1586. - Bull. Rom., tom. 5, I, p. 160, 161.
•ConsL Cum ad restituendos, 29 oct. 1592; consL Cam ad ^Uvandum,
lOocl. 1597; const. Altissimi, 23 sept. 1603. - Bull. Rom., tom. 5, l, p. 398, JW,
tan. 5, II, p. 172, 173; tom. 5, Ul, p. 25-29.
'Const. Iniuncti Nobis, 17 mart 1606; consL Expont Nob s, 17 scpt ^IW».
const. Deeet Romanum Pontificem, 2 dec. 1615. - Bull. Rom., tom. 5, III, p.
l95;346, 347; tom. 5, IV, p. 198, 199. t in . . 1M0
' ConsL Intcr gravissimas, 17 dec. 1631 ; const. In h,s postoralis, 10 luL 1639.
-Bull. Rom., tom. 6, I, p. 298, 299; tom. 6, M, P- 202, 203.
' Const. Nuper, 2 ian. 1649. - BuII. Rom., tom. 6, II, P- ^1"*
' Const. Inter muUiplices, 11 oct. .732; const. Ex Wu^O Nobis 4 ma n736
Praeclara, 14 febr. 1739. - Bull. Rom., tom. 13, p. 314-316; tom. 14, P. 122 130,
3S7, 358.
75o
Romani Ponlifices
329.
Benedictus XIV, const. Ex quo, u foj. I?42
Ex quo singulari providentia factum est, ut Orientalii.m • «
Bum Indiarum Regiones Europae innotescerent, Apost £ E£ V***
ab ipsis Ecclesiae incunabulis Evangelicae veritatis lunien „h ^eS,quat
et illud ab omni erroris umbra servare mJSSjS^^!^
nov.ss.rms temporibus Evangelicos Operarios in antedictas R,l" qUOqU{
misitj ut Idoloiatria ibi late dominante funditus eradfcata 32?" T°
semen opportune spargerent, atque hommtes ilioHt SSiSSJtS1?1
tiles florentesque vineas, uberrimos aeternae vitae fruc us dn P
rent. Ex Regionibus autem illis, quas Sancta Sede Drl ' -
habuit fuit profecto amplissimum^inarun l^„mPT„^™£°*
non potest, q„i„ Christiana fides progressus i„ge„tes fecerit »2 V
ma.ores factura, „isi coorta inter Ooerari™ , q,„ "* c . , g elum
sidia, cursum intercidissent P ^0** Sede "luc « di
derent eas ^«se ■ ?o-?t! CUm nonnu,,i CX M^^nariis cont^.
ne tokfa Z?n? f°,,,c,tud,nem ad se ^axit; cum id mnxime caveat,
citotn* vi?ffir radices agant- aut- si forte -
ii qu§i Ceremnni 80 JT*" Sedis Tribuna! Causam hanc dctulcrunl
Suoe Hiis 3S' S RUUS Sim'C0S s"Perstitione imbutos suspicaban.ur.
Fide quae ™™ ?T 'a Pr°P0Sita fuerunt Congregationi de Propaganda
qui gSLST p° , C°mprobavit resPonsa, ac decisiones Thcologorurn,
Proimlc InZ V n eosdem suPerstitione revera infectos iudicam
singulis Papa X ad prae,atae Congregationis preces, Otnnibus d
Sanctae SPfi; ' P°ena excommu„icationis latae scntentiae, sibi.K
omnino ob 'rJ.TT^ ' mandavit- ' «" responsa, ac decisiones praedicUi
Sedi alitor 1„ CaSque ad praxim dcducerent, donec sibi, et Aposlolicae
V|sum non esset.
^ iisdem RmhlU P?~ P°st ab a,iis e,usdei" Missionis Operariis alta Dabii
roenint exhib t, tv ?remoniis lPsim^ Congregationi de Propaganda f>«
tionem habe^v'MqU U8Ccrenionfae 'Psae> Ritusclue nullam in
Sacrae InaZr T'' N<*°tium huiusmodi ab Alexandro Pap- VD
4 U0n,s C°ngrcgatio„i commissum fuit: quae, prout varia, di«r-
DlC 12 S°pt" " Cf- Co"cctanea S. C. de Prop. Fide, vol. \, n. U*
Romarti Pontifices 757
s,que ratione fuerat sibi de eisdem Cercmoniis expositum, alias quidem,
dmquam mere civilcs, et politicas, esse permittendas, alias vero minime tole-
nri posse iudicavit; idemque Alexander Pontifex anno 1656 hanc sententiam
probavit, et confirmavit. 1
§ 4. Sed ecce tertio ad Sanctam Sedem haec eadem controversia. Cum
pluraDubia Sacrae Inquisitionis Congrcgationi proposita fuissent, illud quoque
ab ea quaesitum fuit, utmm adhuc vigeret Innocenrii Papae X praecepturn,
quo sub poena excommunicationis latae sententiae mandabat observantiam
I rcsponsionum, ac decisionum, quae a Congregatione de Propaganda anno 1645,
ut supra dictum est, emanaverant. Praeterea, an, stantibus recens expositis
I dubiis, earum praxis retinenda foret; cum praesertim obstare videretur Decre-
1 tum Sacrae Inquisitionis, quod ab ea emanavit anno 1656super quaesitis non-
nullis, diversa ratione, aliisque circumstantiis propositis ab Operariis Aposto-
| Ikis in Sinarum Regno commorantibus. Respondit ad haec Sacra Inquisitionis
Congregatio anno 1669,2 praefatum Congregationisde Propaganda Fide Decre-
lum adhuc vigere, habita ratione rerum, quae fuerunt i„ dubiis expositae;
ncqueillud fuissecircumscriptum a Decreto Sacrae Inquisitionis, quod anno 1656
emanavit, immo esse omnino observandum iuxta quaesita, circumstantias, et
omnia ea, quae in antedictis Dubiis continentur. Declaravit pariter, eodem modo
esseobservandum praedictum SacraeCongregationisDecretum anni 1656, iuxta
quaesita, circumstantias, et reliqua in ipsis expressa. Hoc autem Decretum
Clemens Papa IX comprobavit.
§ 5. Cum autem omnia praefata Decreta pro varia rerum expositarum
ntione fuerint facta, ac promuigata, tantum abfuit, ut Rituum Siriensium con-
troversia finem obtineret, ut magis illa vires, et incrementum acquireret. Nam
scissis Evangelicis Operariis in partes, adducta res fuit in acriorem animorum,
icsententiarum contentionem. Atque hinc, non sine gravi scandalo, magnoque
Rdei damno, consecuta est praedicatio non uniformis, et non eadem ubique
Christianorum illorum disciplina, et institutio. De his autem absurdis certior
»etus Innocentius Papa XII Praedecessor noster, id muneris sui omnino esse
Pitavit, ut perniciosis adeo dissidiis finis daretur; proinde exactam, maxi-
neque accuratam, totius huius controversiae discussionem Sacrae Inquisi-
tionis Congregationi commisit. Cumque nihil intentatum reliquisset, quo sin-
ttram facti notitiam obtineret, firmata quoque fuerunt de illius mandato
""nma cum diligentia Quaesita, quae per eamdem Sacram Congregationeni
^lverentur.
§ 6- Quaesitorum illorum examen Innocentii Papae XII mors intercepit.
Clemens autem XI, qui successit, Praedecessoris sui zelo plenus, coram se
«tonim eorumdem examen fieri voluit Quamobrem post diuturnam,
""iturani, et accuratissimam rei discussionem, post auditas ex titraque parte
^wnes, quibus libere prodticendis unicuique locus amplissimus datus ftiit,
,(,ern Clcmens Papa Undecimus anno 1704 confirmavit,3 et Apostolica aucto-
' Dic 23 mart. - Cf. Collectanea S. C. de Prop. Flde, vol. I, n. 126.
Dic 13 nov. - Cf. Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. 1, n. 1S9.
„ ' Hoc dccretum refertur in Clenicntis XI const. Ex illa, 19 mart. 1715, § 2.
* Cf. N. 275.
I 758 *B
- . Komani Pontifices
observanttan, omnibus, et n,u,i M Z ? Btoltami ^ "ant?
refracanos indictis prlecipeT § ^0™™' P°enis °-que ^gj
Cardinalibus in tota RepubicaC^^ ^ Wfl<?
/*» Swrt&rtw, D0min JZttP7Jra SPDCiaUter depatatis-
Sinenstum, auditis, tam in ConZZt ol RUaUm> * ^/«wwto»
f*. mense, et anno praesZTbT' praeterito non semel> ?«* *
torum teinentlsstm^ ^^1". COram S^titate Sua habitis, praej,
rem mature, ac dUigentl^i^T^ISStaorttm Dominorum Cardinaliam, oai
r?P°:Saali<*inCalan^ decre.it, et dectarav»,
Sua dte 20 NoV. 1704 confirmafa eadem ^egatione data, et a SanctilaU
<"m ab Eminentissimo, et Rn^f- approbata> nec™n Mandatum, sea Decr,
non tunc Patriarcha Antio^C^ D°min° Cardinali de T™
injmperio Sinarum die 25 lan rVnTl^10' et Visit^ore Apostolico Generali
f ouos spectat, inconcusse, et 7nZ 'Trf " 00 °mnihuS> et
dato, seu Decreto halumodi exa^ ** ^ et Poenis in ^
luncstto colore, seu praetexLlT' °bservanda Quovis contrafaciendi
«Hnaue appellatione a quiZvTT °C P0*™"™ non obstante aua-
6!am Wflcu, et individua mentioTT' *" Saeca^bus, sive Regularibus,
dignitate fulgentib™ 7/1,2' , CXpressione diSnis, ac quavis EccUsia-
Sanctuas Sua reiiciendam ' efsc dfrT ^P°Stoiicam ^rposita, quam propterea
n P°rro cum idem Domin,,* n Z ' aC re 'Psa
Decreto supradicto, ApoZiL d ^ * TOmU>» in Sao Mandat0' »
^Presse inhaerere profTui Zr^T" die 20 ^ovembris 1704 latae se
Mondatum, seu Decre/uTunaZ ' ^"'^ Sua "itc™ dcc^it, ipsum
dm resP°nsorum accipiendum "F""* in eo co^ntis, ad normam eorum-
Ptendum esse, lta ut nihil per illud responsis praejatis
Rpmani Pontlficcs 759
MUm, sta detractum fuisse censendum sit, ac omnia, quae in eis insunt,
(tiom in Mandato, seu Decreto praedicio inesse intelliganiar.
Cactcrum Sanctitas Sua, tametsi non sine ingenti animi sal moerore acce>
pirit, gaod iiumani generis hostis multiplicia in die zizania in latissimis iiiis
I ftqionibus superseminare non cessat; non tamen propterea in eis Catholicae
I Mgionis propagandae saluberrimum, ac sanctissimum opus allatenus dese-
1 ttre voUns, sed illud maiori, qua potest, animi contentione, ac studio, iisqa
I poiissimum dissidiis, quibus inibi Christianae Fidei seges veluti spinis suffo-
I colar, prorsus submotis, ardentius semper, et enixius promovere cupiens, con-
I mam super praemissis, aliisque ad ea pertinentibus instructionem confici,
I niamtjue dicto D. Cardinali de Tournon, quatenus adliuc in iltis partibus
I mmoretur, sin minus, illi, qui cius loco deputatus fuerit, necnon Episcopis,
I et Vicariis Apostolicis earumdem partium iransmitti mandavU, qua non minas
I dibiiae Apostoticorum Decretorum executioni, quam Missionariorum concor-
I dioe, Evangelicae veritatis pracdicationi, atque animarum saiuti opportune con»
saklar.
1 Demum, at nimiae illl de his rebas scribendi licentiae, qaae non sine
I Fidtlium scandalo inter Partes diuturna contentione exasperata invalait, modus
mponatur, Sanctitas Sua districte praecepit omnibus, et singulis cuiusvis Ordinis,
Congregafionis, Instituti, et Societatis, etiam de necessitate exprimendae, Regu-
iaribus, aliisque quibuscumque saecularibus Personis, tam Ecclcsiasticis, quam
Laicis, caiuscumque tandem status, gradus, conditionis, et dignitatis cxistant,
nt in pos/erum non audeant sub quovis quaesito colore, vel praetexta, unpri-
nere, vel quoquo modo in lucem edere Libros, Libellos, Relationes, Theses,
Folia, sea scripta quaecurnque, in quibus ex professo, vel incidenter de Ritibus
Sinicis huiusmodi, vei de controversiis desuper, seu illorum occasione exoriis
qmodolibet tractctur, sine expressa, et speciaU Ucentia a Sanctitate Saa, seu
pro lempore existente Romano Pontifice in Congregatione supradictae Sanctae,
tt Universalis Inquisitionis ob/inendae. Ut autem eiusmodi prohibitio inviota-
bililer observetur, eadem Sanc/itas Sua voluit, et declaravii, contravenientes
amcumque excommunica/ionis laiae scntentiae, Regulares vero etiam priva-
Honis vocis activae, et passivae poenas ipso facto absque alia declaratione
iwrcre; et nMotnlhus aliis etiam poenis Sanctitatis Suae, ei Successorum
xorum Romanormn Pontificum arbitrio infligendis subiacere. Libros porro,
Ub'Uos, Relationes, Theses, Folia, ac Scripta quaccumque, quae in futurum
Mra praesentis prohibitionis tcnorem edi contigerit fcitra ullam aliorum hac-
'"useditorum approbationcm, super quibus opportune providebitur) , pro expresse
Vohibitis habcri voluii, absque alia declaraiione, sub poenis, et censuns in
Vfe Indicis Librorum prohibitorum contentis. Imprcssores vcro practer
^riptorum sic imprcssorum arnissioncm, pccuniariis, atiisque corporaltbus poents,
«tocrlmlnis gravitatem, tencri rnandavit. U contrarium facientibus, non obstan-
~ qUibuscu"'aiie> h BarMaSi sanclae Romanae et Uni-
versalis Inquisitlonis Notarius.
SUt vero, nec Dccretum huiusmodi ad difficiies animos subiiciendos
Va,u* Itaque Clc-mcns idcm Papa Xl.quo illos tandern al.quando fracnarct.
760
Romani Pontifices
Constitutionem anno 1715 evuleavit noa cni»„,. •* .. —
dictas Sacrae Inquisitionis respo^^
van mandavit, praeclusis omnibus iis effugiis, quibus ^tT^ 0bser-
vant.am contumaces homines aliquo pacto evader/noT ? «'""«ohstr.
qui sequitur: 4 P CVadere P°tu|ssent; et est tenoru,
§ 10. Clementis Papac XI Praecentum „ •
ct inviotabiti observatJe eorum, ZeTas "ZS^t^^
seu Ceremoniarum Sinensium decreta fuerunt ■ cuTtJ^ " Rilum>
rationum, seu excusationum ad eljtsJZ^^J^I* qUarumc^
aUatarum, ac PraescriPtione Formulae hSS^Sg^ T***
tmm praesentes, et futuros hac in re praestandi " '"^ ^
fiten.ur, humili, e. obsequen I a 2" H uS udil"? T™ ™""' P'°
a^Lbm SlT E,?C,eS,ast,ci vim tum etiam, quod iilam
sSbTlSbu^h! ^ Perm,Ssi0I,ibus quibusdam. quas super iisdem
xand • °,US Ambrosius Mediobarbus Patriarcha M,
^S;^'ninfeariUmi Ct Vi8i^orem Oeneraiem Apostolicum in iis
Cultu§s ourSem T/ animadvertentes' Praedictam Constitutionem Chris.iani
servare contZ T™' ?U™ ab 0mni ^uperstitionis labe rmmunem
eTuena tme ' ""h :n°d° P°SSUmUS- q««nquam existere, qui eidem
Se ?J d Z ' ' 3Ut Contemnere' Pe""de ac ipsa Supremam Apc
TonZ ~u«ri°!,ei"-Hn0n ***** Ct id' de °-U0 ^»-, non ad Rcli-
LcTpLe raHo ' P" indiffere»>s foret, aut quaedam variabilis
vo c " s aVi °= Pr0mde aUCtoritate ab Omnipotenti Deo Nobis tradita uti
P!c n itudin ni 'V™ °mnin° se™"dam, de authoritatis eiusdcm
tionis robur nf r0065 aUfe^,' qUarUm °btentu a,iflui Praedictae Constitu-
^ot^H ntUr' °rigmem duxerunt a Responsionibus qui-
sita no nu dederu ' oT h SinarUm R<*no fuerant< ad
cutione ic nnv u quae super eiusdem Constitutionis Apostolicac cxc
huiusmodi una c-u M,f'°narii <*"id™ proposuerunt. R,-sponsiones ifaq*
^^ZSl^S^ nUU° tame" RomaniPontificis,siveapr-
PatnaJehanVA? andreinS;m addentisindicio, transrnissae fuerunt ad pracfat^
Prout circums ' CiUS animi inst™nd, causa, utque illis uteretur
arcumstanhae rerum, ac temporis postularent: IntegTO tamen rcma-
Rornani Pontifices
761
A stolicae Sedjs iure eas comprobandi, vcl etiam revocandi, si quando
^"formes aut repugnantes Constitutionis praefatae decretis ullo modo conr
^14 Vix Sinarurn Rcgnum Parriarcha Alexandrinus ingressus, in iis angu-
siiis se positum intellexit, ut coactus fuerit in publicum emittere,non quidem
Reponsiones, quas praememorati duo Viri ad proposita quaesita dederant,
benevero Permissiones octo.quaeab illis fuerantdeductae.atque indeabeodem
patriarcha in Pastorali sua Epistola insertae, cuius tenor est, ut sequitur:
§ 15. Carolus Ambrosius Mcdiobarbus, Dei, et Apostolicae Sedis graiia
Patriarcha Alexandrinus, necnon in Indiis Orientalibus, ac Sinarum Imperio,
fmitimisque Regnis, et Insulis Commissarius, et Visltaior Generalis Aposto-
lim cam facultate Legati de Laterc etc. Omnibus Episcopis, Vicariis Aposto-
licis, ac Missionariis, qui in praedictis partibus deguni, saluiem in eo, qui est
omniam vera salus.
Benedictus Deus, et Pater Domini nostri Iesa Christi, Paier misericor-
iiarum, ei Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulationc
uslra, at possimus. et ipsi consolari eos, qui in omni pressara sunt, per exhor-
iationem, qua exhortamur et ipsi a Deo. Nil etenim Nobis magis in animo
fuit, ex quo in Sinarum Imperium, Deo favente, Pervenimas, qaam cum iis
mnibas, qui in hac Evangelica Vinea laborant, os ad os loqui. Desideravimus
aiim videre vos, ut aliquid imPertiremur vobis graliae sPiritualis ad confir-
nandam vos, idest simul consolari in vobis Per eam, quae in invicem est, fidem
testram atque meam. Verum, quia non saPientiam huius saeculi loquuti fuimus,
in timore, et tremore multo fuimus aPud vos, satiusque duximas, ad sedandam
tmpestatem adversus Evangelicos 0Perarios ingruentem, Nos in mare Proiicere,
bI vos iactari sinatis. Adiutor noster nunc et erit ille Deas, qui dedit Nobis
in mari viam, et in aquis torrentibus semitam. Veritatem dicimas in Christo,
mmentimur, testirnonium Nobis Perhibente conscientia nostra inSPintuSancto;
miam tristitia Nobb magna est, et continuus dolor adhaeret cordi nostro,
?««/ praesentes non Poluerimus solari vos, ut fructum aliquem haberemus,
d in vobis, et in caeteris gentibus. . t ,
At vero, quod non ticuit per praesentiam agere, saltem Per ePistolam non
mpedimur. Primum quidcn gratias agirnus Deo nostro per Icsum Chnstum
m omnibus vobis, qui Spiritu Sancto ferventes, et fortes, Sanctae Sedis man-
tah rationabile cxhibetis ministerium vestrum, iactantes cogitatum ui eum,
"iaDomino dictum est: Pasce oves meas; cai tradiiae sunt claves Domus
D<rid; si aperii, non est qui claudaf ; si claudit, non est qui aPertat. Quot-
W estis, macte animis, vigilate, state in fide, viriUter agite et conjorta-
«Wp quia merces vestra magna est in Coelis. Ministcnum vestrum imolete,
^ndite vobis, et doctrinae. Lucernae estote, non minus lucentes exemplo, ac
«* Praedicationis ardentes. Si qui vero adhuc essent haesltan cs et inopere
effieaees, obsecrantas vos, fratres, pcr nomen Donuru nostri Iesu Christi,
"^lpsam dicaiis omnes, et non sint in vobis Sch.smaia. sUrs perfect in
«** sensu. ei in eadem senteniia. Non amplias rnvrcem rudrcemus Unus;
^<iue vestrum pari humilitate, ac obcdientia Sanctae Sedts rnandatx obsc
*mr, ut vestra obedientia in omncm locum divuigctur.
762
Romani Pontifices
P9
Ub ahqua tamen quibusdam Missionarii* ,.•
^ consuetas sutorta dubia, ut ^~iCV
rattm umcutque secundum quaesita dedissCZ n f' P°terunt : 0ua< « sepa.
nna cum tncertis nuntiis iam disseminata TnZh comPert^ Nobis «£
bonae voluntatis non parum perTrZse Om J 7 ***** « ChristiS*
sim a Christianis, et pro ChrlrZn Cere/nonits Pcnitus stiblatis, illi l
Ecciesia PU praescripsU W ***** **. ouos ^Z
r "** — -
rfrtte, et omissa q^ue sZsutnT-'
non secluso omni scandalo SuPersttttone m earum construc/ione, ncc
«fonis Sinicae erga defa,
Tertio. Permittitur Confuct rZ', aUtsusPectae> ** civiles.
Tabellae purgatae et mSXlSSi '■ *** d **» **»
Uone debita; sicuii perm7t'itur ^TT/?^"' *
uri odores, apponi comestibilia. Tabellam correctam accendi candelns,
TeS> ^^^'^^^^S*7^ °fferri CandelaS,0i°'
Tabelkm ^rr^^^^. ^flexionum, et prostrationum erga
Sexto. Permittitur nrnT ? feretrufn. aut defunctum.
dbis usualibus circa au cZZTr CUm ^ciariis, fructibus, carne, et
a-cclaratione, et XS^' ^//fl correcta> "«
fefc */ga defunctos. perstltlos^ P*> ouadam honestate tantam, et pie-
in anno novo SfoTcTtoL C°ram. Jabella correcta reverentia dicia Ko teu, tum
Octavo. PeZittUur c r temPoribus-
res cum debitis caute/is Zntl abel,ls reformatis accendl candelas, uri odo-
Sant dbi, ut supra dictum est aT, tamuIum> ubi Poriter collocori pos-
Apostolici erg0 viTFrr J^ * CaUtdis> ut ifl superioribus.
rugam, ponant manum suaTnT Qfibentes ™n habentem maeulam, neaae
vocationem vesfram ■ rton rniT aratrum> nec respiciant retro. Vidcte, fratres,
toctores Ugis iustificabunZ ol" ***** iusti sunt aPud Dem> *
Uone, qua vocati estis sol/iri,, 1 °Secramus ltaQue vos, ut digne ambuktis voca-
' UlCltl Servare unitotem Spiritus in vinculo pacis. N'
' Cf. N. 275R " £
Romani Pontifices 763
I Mias agamas secunclum poteslatem, paterne vos commonere voluimus per Epi-
flam. Amabilem illum Patremfamilias, qui exiit primo mane conducere Ope-
iosin Vlneam saam, audite: Quid hic statis tota die otiosi? Ite et vos
. Vineam meam. Vocem Patris perpendite, et illam ludicis timete. Ipsi vos
;„l,,,: yjrtus enlm Dci erit vobis in auxiiium, ac plenarn mbUsterto Vcrbi
Dri jancti recipietis mercedem, immarcescibilem nimirum a Pastorum Principe
1 gloriae coronam. Ne quis vos seducat inanibus verbis obedire verilati. Scitote,
I ssod obtdientes voci elas, qui misit vos, rationem non eritis reddiluri pro
anwabus, std unusquisque vestrum pro se rationem reddet Dco. Quicumque
' sab diversis praetextibus cessandum sibi putat a ministerio Missionarii, laedit
I aaimam saam, et de alienis aeterno Iudici rationem reddet. Quam dabit homo
I ceamalationem pro anima sua, et pro alienis? Deus est vitis vera, vos pal-
I mtes. Qai non ferent fructas in eum, aresccnt tamquam palmites; et collecti,
d alligati in fasciculos ad combarendum mittentur in caminum ignis inextin-
gsibilis. Respicile Dominum nostrum Iesum Chrislum secus viam ambulantem,
i qtl In fici arbort nihil invenit, nisi folia tantum, et ait illi: Nunquam ex
tt nascantur fructus in sempiternum. Si aliqui palmites iamdia conversi in
unaritudinem, qui expectabantur ut tandem facerent uvas, spinas super spinas
adiecisstnt, vae, vae a die irae, a die faroris, et indignationis Dominii Atten-
dite ad vtrba, quae mandat vobis per Servum suum Dominus adhuc misericors.
Rflertimini ad Deam vestrum, manete in eo, qai manens in vobis purgabit
ros, et desideratos cunctis gentibus fructus afferetis. Apostolico satisfecisse nos
naneri iudicamus; non enim subterfugimus, quominus annuntiaremus omne
ansiiiam Dei vobis, ut nallam excusationem habeatis de peccatis vestris. De
caetero quotquot eritis obedientes, fratres, gaudete, perfecti estote, exhortamini,
idem sapile, pacem habete, et Dcus pacis, et dilectionis erit vobiscam.
Cum vero ad promovendam in Neophitis dcbitam Decretis Apostolicis
dxdientiam, praesentiam nostrarum Utcrarum notitiam iisdem Neophitis mi-
nitne necessariam esse, sed satis esse eos in viam salatis dirigere, iuxta Pon-
t<ficiae Constitutionis praescripta, compertum sit; ne quis eorum, ad quos
praesenles Literae directae sunt, cuiuscumque Ordinis, aut Instituti, aut Con-
Pegaiionis fuerit, aut Societatis eliam Iesa, praesenles Uteras, aut quae in
« continentur (exceptis Pcrmissionibus, quae quidem caute, et ubi necessitas
^tam, aut ulilitas postulaverit, patcfaciertdae erunt) sive directe, sive indi-
pcr se, vel per alium voce tcnus, aut scripto in Linguam Tartaram,
* Sfntcm vertat, aut quocumque modo cuilibct, qui Missionarius non sit,
**> faciat, sub excommunicationis latae sententiae, a qua nonmsi a Nobis,
«* « Summo Pontificc (praeterquam in articulo mortis constitutus) absolv,
mit> ct quoad Rcgulares etiam privationis vocis activae, et passivae, poents
» contrafacientes ipso facto absque alia declaratione incurrendis (enore prae-
Wum vetamus, ct in virtute sanctae obcdientiae prohibemus. Dutum Maca,
"> Polatto nostrae Rcsidentiae die 4 Novembris anno 172 .
. § '6. cum autem Patriarcha Alexanclrinus It . praca lata Pastorah men-
* *«am satis prudenter explicuisset, nimirum Pastora hs hu.us suae Ep,-
"olae notitia opus non esse ad promovendam m Neoph.t.s erga Ponn haa
venerationcm, ct observantiam, cum sat.s csset, ut .uxta Const.tu-
764
Romani Pontifices
•
I
tionis Pontificiae mandata in via salnffe rfW^ T~ ~~~~ — -
bus et quibuscumque I-Wiclum^^^^P^ cum „
mcahoms latae sententiae, ne quis Illam I V P ena cxcoZ
monem verteret, aut cuiquam, ui M £ ^iu^ont' V *
de Permissionibus autem cum statuisset nonnW l V ' ^ pala'« W
ve necessitas id postularet, esse evuRTl^ * Ub' «2
ra hs ,,ia dirigebatur, ex ta.i procedenT^n^H0™^ ^
quantis ille animi angustiis obsessus, et Zm an^n ^ ^ ****
rmssiombus huiusmodi proponendis adenV' Pe'P,eXUS in P
usus fuisset ad loci, et temporis circU ^ tanL to °eC°n°mia ^
putandum est eum recessurum fuisse eiZ^ZtiK^8 neCessaria: * qua
cum Episcopis, aliisque doctis V^a^Z^^^^Z
pur,t.tem et Apostolicae Co JStaS 0^^**2 ^****
§ 17. At Permissiones illae contra «n^ T. ocuI°s haberenL
voluntatem, evulgatae, et quod Sn 7eWn ? Fn, " ^™"^
Pastorales mandavit, sub poena ZSonfeT EP,SC0PUS P* binas suas
s;s Dioecesis suae M«ion?rifrutTbP^„,t Th °
st-tutionem : Ex illa die, ■ iuxta Perm So^ ' ^™" PraeciPe™' Con.
potissimum referri, quae in 0^™* T V* COntendeH «d «
dicta. Praecepit insuper, ut Chri S^T ^
omnium celeberrimis dis tfnctJ Se™* * • ann''8 in diebw
slolica prohibentur, tum faUa a * qU3e Constin<tione Apo-
mittuntur. 'S' quae a patnarchae Alexandrini Pastorali per-
§ 18. Enimvero Clemens Pana yii d
scopi Pekinensis factum .eouo T \ Praedecessor tam audax Epi-
interesse iudicavit binaT i aS FD st' ° ^ haUd P°tenS' muneri su° ™<
stohco Brevi, quod anno m P , ^™3'6' ac Penitus reprobare Apo-
facultatem «rvn^^X"^11 £ q"° ^ K SanCtaC **
eiusdem Sanctae Sedis 22L ^8^8 n,entan "
modi spectarent Praehtnm 7 " ' a,,,Sa.ue' quae ad materiam huius-
§ 19. CielJrZa^xTp 7 ^ SCqUentiS:
«Wa/wn Pastoraliam Ln„ *<evocatio, annullatio, et cassatio daaramEpi-
dejuncti, die VI lulii ^***"' Pekinensis
Sinenses editarum. ' Decernuris MDCCXXXIII circa Ritus
Nobis dZnnliVommissAae ZT^ reimemoriafn- Apostolicae sollicitadims
gionis, CathoUcaeqJZjT, r Ut «*> °Uae ChristiarUU
obsistere possc dilnoscuntL pr0pag°tl0ni> <* incrementis quacamque rationt
e medio tollcre sldeTml 'cZ " ^ C°nCedUur> "
pervenit, occasione binarum F- S'CUt °d APostolatus notitia!n
Francisci, dum viveret F P.olarum> °aas Pastorales vocant, boiu man.
cembris anni 1733 circa Rtto J, "UpCr defuncti> die <> tt 23 Df
bier Aposiolicos Ulamn eascs «Utarnm, graves in Imperio Sinarm
auae uberes fructas nnn* c '!" M'ssionar'os exortae fuerint dissensionrs,
J «ctas, gaos Sancta Matcr Ecclesia ex assiduo Operarioram k
Romani Pondjices
765
ilka Agri Dominici partcm missorum labore praestolalur , impcdire, aut
I vrw possent: Nos, ut pristina inter eos Missionarios pax, et animoram
I cmcordia, sablatis quibusvis dissidiis, restituatur, de opportuno in praemissis
I imtd'0 providere volentes, ac Epistolarum praedictarum tenores, et alia quae-
icaoue etiam specificam, ct individuatn mentionem, et expressionem requiren-
; tjj, ptaesentibus pro plene, et sufficienter expressis, et exacte specificatis
i ymtes, de nonnullorum Vcncrabilium Fratrum nostrorum Sanciae Romanae
! foksiae Cardinalium, qui iussu nostro Epistolas ipsas sedulo, ac diligenter
aminarunt, consilio, ac etiatn motu proprio, et ex certa scientia, et matura
! ddibetalione nostris, deque Apostolicae potestatis plenitudine, binas memorati
\ Fwcisci Episcopi Pekinensis Epistolas Pastorales praefatas, ac poenas, ct alia
iwwmque in eis contenta, cum omnibas, et singulis inde secutis, et forsan
j tundocumqae secuturis, penitus, et omnino nulla, invalida, et irrita, naiiias-
../ prorsus roboris, et rnomcnti essc, ct pcrpctuo forc, tcnore praesenttum
| islaramas: et nihilominus, ad maiorem cautelam, et quatenus opas sit, illa
I ma, et singula tnotu, scientia, deliberatione, et potestatis plenitadine parl-
tas, haram serie itidem perpetuo revocamus, cassamus, irritamas, annullamus,
■ tt abolcmus, viribusque, et effecta penitas, et omnino vacuamus, ac pro revo-
I aitis, cassatis, irritis, nullis, invalidis, et abolitis, viribasqae, et effectu penU
I as,ei omnino vacuis semper habcri volumus: Nobis insuper, et Apostolicae
M teservantes facultatcm Christifidelibus in eodem Regno degentibus apc-
I ritndi nostram, et dictae Sedis mentem, post maturam itidem habitam delibe-
I nhonem, super aliis rebus, quae huiusmodi materiam respiciunt.
I Decementes ipsas praesentes Literas semper firtnas, validas, et efficaces
aaiere, et fore, suosque plenarios, ct integros effectus sortiri, et obtinere, et
J* et singutis, ad qaos quomodolibct spectat, et pro tempore qaan-
totmque spectabit - praesertim vero Archiepiscopis, Episcopis, Vicariis, Pro~
Vicatiis, et Missionariis Apostolicis tatn saecalaribas, qaam caiusvis Ordlnis,
wngrcgationis, Instituti, et Societatis, etiam lesa, Rcgularibus in supradicto
Tmt, Regno nunc> et pro tcmpore cxistentibus, inviolabiliter, ei inconcnsse
'm-ari; sicque, et rwn aliter in praemissis per quoscamque iudices Ordi-
wios, et Delcgatos, ctiam Causarum Palatii Apostolici Auditores, ac eias-
«nSanctae Romanac Ecctesiae Cardinales, etiam de latere Legatos, et Sedis
Wfatae Nuncios, aliosve quoslibet qaacumque praeeminentia, et potestate
■ yntes, c/ func/uros, sublata eis, ct corum cuilibet qaavis aliter iudicandi,
ytterpretandi facultaie, ct auctoritatc, iudicari, et definiri debere, ac irri-
' el ina"e, si secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter, vel
T°m,er contigerit attcntari: in contrarium facientibus non obstantibus qui-
^mque. Volurnus autem ut carundcm praesentium Literarum transumptis,
etiam imprcssis, marm alicuitts Notarii publici subscriptis, et
P'lo Personac in Ecclesiastica dignitatc constitutae munitrs, eadcm prorsus
ludicio, et cxtra adhibeatur, quae praesentibus ipsis adluberetur, si
'^ cxbibi/ac, vcl osiettsac.
Datum Romae apud Sanctam Mariam Maiorem sub Annulo Piscatoris
^MVl Scpfcmbris MDCCXXXV, Potttificatus Nostrt Anno Scxto.
F. Card. Oliverius.
766
Romani Pontificcs
§ 20. Id vero quod idem Pontifex Clemens VnT^ " '
Chr.st.an* Sinensibus declarandum reservavlt Kfil" %^ *
sionum, de quibus certior iam factus fuerat, deque mZ in ^ T* *«*
M.ss.onanos dissensione; cum alii contenderent, SnsTi n S SCCUta *
omnem vim suam amittere, si Permissiones uu 8t,,u!lonem: & ///arffr .
vero factis palam ostenderent,
tut.on.s observantiam minime teneri, iuxta flla o^n t^"*80**
praescribuntur. Itaque praefatus Praedecessor nZ lp>a Cons^l'one
«* puritatem, quae^n iis RegioS^ *
st.tutioms observantiam servanda erat, asserereT e aememoralae Co,
ftncm aliquando imponeret, examini pe ZZtn! T"5 is,ius^i
negotium commisit, ita ut a Theolol tum „f g c' t0tUm PcTm^nm
siae Cardinalibus Sacrae Inquismonf nr t * Sa"Ctae Romanae Bccte-
retur. Antequam vero ^J^» mature »10,00 discu.I
rem facti notitiam obtinendam.omneJ et sinllT "an\Pronun«>"t ad plenio-
Sinarum Missionarios, tum SiaTSm^
in Europam, ^on^V^S ^^^ "* R^
examen super his. servato iuris ^ ~
praeoccupatus 'abso.v c in 1 fLSTT °PUS' qUOd ,P*
perficeremus, Permissiones 1 5 m al,tlu«ndo tandem, Deo auxiliantc,
studio, ac di igentTa exan ^n ' Smgulw' conm Nobis su">™
sed Cardinaiium qu^e e^ n°StrUm tan,Um'
consilium exquisivimus ,c t.nH ,nl(!u,s,hon» Consultorum doctrinam.et
dictas Permissiones nl T Sat'S 3Derte «"npertum habemus, ante-
Papae XI tSSSSk ni re T * Sede pr°batas' Apos,0,icae oL*
monias, Ritusq ue S nen^P ^^^116 adverearf' Ulpo,e Par,im <**
- veluii probTJos8 q"^ TJLEZSSST^T* ^^"^05 »»«
ad f^»^ «•* H ipsa tradius
Christianae RelSieT6' quen,quarn' a<J Constitutionem ipsam summo
uti ; definimus fcZtZZ P-missionibus eiusmodi
«1 nunquam extitisSen ' Praefatas Permlssiones ita esse habendas, ac
damnamus, et execram,, ,umque Draxim tamquam superstitiosam omnino
Petuo val.turae vi reZ, ^ praesentls n"'™ nostrae Constitutionis per-
et effectu vacuas es 1,!!' rescindi™s. abrogamus, atque omni vigore,
que semper uTcSSL^SSTS!? Ct permissiones; e*
ris habendas esse dirim Z 'nVa,,das- et ™"ius prorsus roboris, aut vigo-
§ 23 Praet f ' aC Drom,nciamus.
apposuerit haec verba" P Cltmtna Papa X' fn Constitutione: * *
defunctos perasi aassin* „r praemtssa nihilominus non vetari, qaominas trga
Nos dicimus, et derhr, 5' S'nt' aaae vere saperstitiosa non sint, efc
de usibus, et CereraoSrHi^ r^V AUa quae ***** **
eremonns d.vers.s ab niis, quas idem Pontifex Apostolica
'Cf.N.275. • * > '* *>M ^fHB
Romani Pontifices
767
titutlone iam interdixerat, et quas Nos pariter eadem auctoritate confl-
us atque intcrdicimus, ne antedictis Permissionibus, quas omnino damna-
f Sumus, ullus in posterum locus pateat.
s 24. Districte itaque prohibemus, ne quis Archiepiscopus, aut Episco-
aut Vicarius, aut Delegatus Apostolicus, aut Missionarius, tam Saecu-
Jris, quam Regulari9, cuiuscumque Ordinis, Congregationis, Instituti, etiam
Societatis lesu, aliorumque, de quibus expressa, et individua mentio fierf
dcbeat, Permissionibus praedictis ullo pacto uti valeat, sive publice, sive
privatim, sive palam, sive clam; neque audeat, vel praesumat Constitutionis
(uulo ante citata verba aliter, ac Nos supra declaravimus, alicui explicare,
aul interpretarl.
§ 25. Quare ex praedictorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium
consilio, motu quoque proprio, ac certa scientia, maturaque deliberatione,
tan etiam de plenitudine Apostolicae potestatis, Constitutionis praesentis
lcnore, et in virtute sanctae obedientiae praecipimus, et expresse mandamus
omnibus, et singulis Archiepiscopis, et Episcopis in Sinarum Imperio, aliis-
que Regnis, et Provinciis, sive finitimis, sive adiacentibus, nunc existentibus,
«I olim pro tempore futuris, sub poenis suspensionis a Pontificalium excr-
citio, et ab Ecclesiae ingressu Interdicti, corum vero Officialibus, et Vicariis
in Spirituaiibus Oeneralibus, aliisque eorumdem Locorum Ordinariis, Vica-
| riis quoque, au Delegatis Apostolicis, qui Episcopi non sunt, tum etiam
1 »rum Provicariis, et insuper Missionariis universis tam Saecularibus, quam
Regularibus cuiuscumque Ordinis, Congregationis, Instituti, etiam Societatis
teu, sub poenis privationis quarumcumque, quibus gaudent, facultatum, et
tuspensionis ab exercitio curae animarum, tum etiam suspcnsionis a Divinis
ipso facto incurrendae absque alia declaratione, demum excommunicationis
IJtae sententiae, a qua non possint nisi a Nobis, et a Romano Pontifice pro
ttmpore existente absolvi, praeterquam in articulo mortis constituti, addita
qooad Regulares etiam vocis activae, et passivae privationis poena, praecipi-
mus, et districte mandamus, ut omnia, et singula, quae in hac nostra Con-
«itutione continentur, exacte, integre, absolute, inviolabiliter, atque immobi-
iikr non modo ipsi observent, sed etiam omni conatu, ac studio ea ipsa
observari curent a singulis, et universis, qui quoquo modo ad eorum curam,
«'regimen spectant; nec colore, causa, occasionc, seu praetextu aliquo, hu.c
"ostrae Constitutioni ulla in parte contraire, aut adversari audeant, vcl prae-
Wn)ant ... _%i
§ 26. Praeterea quod Missionarios Regularcs cuiuscumque Ordinis Con-
^ionis, Instituti, ac Societatis quoque Iesu, si quis eorum (quod Deus
jwtat) exactam, integram, absolutam, inviolabilem, strictamque obcdientiam
Haverit iis, quae a Nobis praesentis huius Constitt.tionis tenore statuuntur,
,c Praecipiuntur; eorum Superioribus tam Provincialibus, r^uam General.bus,
" "lute sanctac obcdicntiae exprcsse mandamus, ut hom.nes hu.usmod.
^•«maces, perditos, ac rcfractarios a Missionibus absque ulla mora d.mo
2"^ «sque in Europam statim revocent. ac de illis notitiam Nob.s cxh.-
S ut reos pro gravitate criminis punire valeamus. Quod si pracd.ch
Vriores Provinciales aut Gencrales huic nostro praecepto m.nus obtem-
768
Romani Pontijiccs
peraverint, aut fn eo desides fuerint, Nos contra ipsoTo^Z
recusabimus.atque inter caetera mfttendl aliquem ex ipsorum o no"
Reg.onum Missiones privilegio, seu facultate, eo ,n ^
§ 27. Postremo, ut haec nostra GonstiStto ■ftS£2£l *****
et firma maneat, volumus quoque, ut ad Formulam F SemPer integra,
necessana putavimus. Idcirco omnes, qui praefatae Con 2 * maXime
poenis in ea contentis. «uramentum ^&^^^» *"M*
Formula utentur, videlicet: Ego N. MissionariT^T' P?teruni S^Ue"»'
* aa- Pronnciam N. a sJa^^^s^^ °d «*- 4
dato Apostolico super tm^JTo^^^^ *
mentis Papae XI hac de re edita au^TrnZrr ** Constitati^ Gfc
/aflfe, Patr archae Mexan dr^- m Cere,rWn,ae Stne»s* & UUris Paslo-
ac a Sanctiss^^Ztr^Z^ %4%?t* T ~
Christianis ad praxim dedacantur ".,cto PP- XIV damnatae, ab eisdan
contravenerim, toU^a^^J' T" ^ ^ aWaao mod°
•mpositis nu suaie?tSaZ ? T' ^ praed,ctas ^nstitutionn
promitto, voveo etZn % ' t ^acrosanctis Evangeliis,
' °' Ct mr°- S,c m D«* «Uuvet, et haec Sancta Dei Evangelii
c oo r ES° N- manu propria.
ribus a riobk oZZf^ f°-e' Ut Pn'nCepS Pastorum Iesus Christus lab»
diu impensis 'benedica uMn " ^ ^™8' h°C Sravissimo n^0,io
dare, nfnviequ ^^^J^SS^ m ^8'10^ *
promoveat, ut ReSonSm • praepotenti manu sua sic pia nostra consilia
deant obll^ln* "n Zi7 \ ^™» °bncque Sl'bi
Wimus quoque DeXe nt iT^ ^ no,tram ^ et C°"'
*um iri, ne videlicet e°rUr" Cordibus inanem metum subla-
fnfldelfum cOnversio rltLl^ m Pontificiorum Decretorum observantiam
lebet: quae quTdlm Th ^ 8 DMna Gratia sPerari Potissimum
ReUgfonls veri" tem i ! ST" *tf?WeriS '«W "on abcrit- si Christianae
Apoftolica ^Zti^tS^r^ ^ ea « qua *
sanguincm effundere ,vPmn c ' ptratl quoque ad eam propugnandam
stianae Fidci clan«im« P Sanctoruni Apostolorum, aliorumque Chri-
ut Evangelii cunZ i .proPuSnatorum, quorum sanguis tantum abfuil.
forentem maeis e t f fH ,t^rc,Pere*. «"t retardarct, ut potius Vineam Domini
Pro viribus nostris r>?f u ammarum copiosiorem effecerft Nos quidem
tatem. et Apostolici »1t rl , secrabimi«s. lit invictam illis hanc animi firrni-
o.ic, zel, robur concedat. Verum ad eorum memoriam dedu-
Romani Pontifices
769
. u5 p|. quando ad Sacras Missiones destinantur, se tamquam veros lesu
Chlisti discipulos cogitent, et ab eodem se missos fuisse, non ad gaudia
ttmporalia, sed ad magna certamina, non ad honores, sed ad despectiones,
oon ad otium.sed ad labores, non ad requiem, sed ad afferendum fructum
mulfum in patientia.
§ 29. Volumus autem, etc
(Bened. XIV, Bull., tom. 1, p. 188-204].
330.
Benedictus XIV, ep. encycl. Nihil profecto, 12 aug. 1742. 1
Nihil profecto Nobis ad vigilias Dominici Orcgis assidue excubantibus
acddere potuit acerbius, nihilque quod minus hac tempestate opinaremur,
quam ut deformes, et inverecundi Ethnicorum mores, a quibus Christiani
hominis pudor, et modestia semper abhorruit, denuo isthic invecti essent, ac
Ttluli postliminio restituti. Quamvis enim minime Nos lateret, scelestos olim
Lupercalium Administros, Sacra Fauno, vei Pani per ludum, atque lasciviam
persolventes, nudos huc illuc per Urbem discurrisse; Sanctumque Pontificem
Gelasium Praedecessorem nostrum tanta commotum impudentia,ac obscoenum
norem execrantem, literas dedisse Andronico Senatori, Populoque Romano2
acrinefarii ritus assertori; nihilo tamen minus memoriae proditum est, quinto
post Christum saeculo exeunte, Theodorico Italiae Rege, et Anastasio Orientis
Imperatore, pestem illam penitus fuisse sublatam, et extinctam. Nunc vero
multorum relatu, (quod dolentes dicimus), certisque indiciis admonemur, pro-
fanum morem, perpetua involvendum caligine, e tenebris antiquitatis rursus
«nergere, ac in Vestris Dioecesibus foede revocari, cum ad Sanctorum Patro-
norum Festa solemniter recolenda, Pueri, ac interdum Adolescentes, cursu in
spem Bravii nudi contcndere iubeantur, maxima utriusque sexus, ac omnium
«fatum spectante frcquentia. Quae quidem spectacula eo nequitiae magis,
« improbitatis praeseferunt, quo magis non impuro alicui, ut antea, Nummi,
*d Piae, castaequc Sanctorum memoriae nuncupantur.
§ I. Qua igitur corporis nuditate impudentissime habita sunt apud vete-
Lupercalia, eadem Festi Christianorum Dies istfc celebrantur; nec m.nus
^"riae in illis verecundia passa est. quara In his hodie morum honestas
kbeat detrimenti. Dies Festi non ad id instituti sunt. ut Christianus Popu-
lus ^Pulis, ebrietatibus, ludis, spectaculis, aliique Id genus hcent.ae I.ber.us
vj«t; sed ut Fideles in precibus, divinisque laudibus frcquentes. et ass.du,
$,n{- ut Ecclesiis intersint, Sacramenta ad animae vulnerum curat.onem mst.-
^adhibeant, seduloque se excrceant ln hfs operibUS, quae veram p.eta em
C0"«nent, et ut demum Sanctos una cum Christo Regnantes, tamquam Patro-
congrufs officiis, et honoribus prosequantur.
tB ' VenCrabiIib„s Fratribus, Episcopis Provinci.rum Maritim.e, ct Campaniac,
J««q«fi locorum, etc. „
Sedent Qutdam. - Cf. Mansi, tom. 8, col Q>10l.
quldam.
40
A
770
Romani Pontifices
§ 2. Dedecct praeterea membrorum nuditaTT^TTT "
Bcclesiastica disciplina Salvatoris Imagi„es nud ' ^ ! dedecet. «'ve.Ucril
all^ett CXPTSSaS- Et in 5
affxum et illorum temporum mores, et gravium Scrint ^ Cruci «*
dcant; adhuc Christianorum Pietas a tali spectallnlT aUctor^ sU?
tarum pugnae (ut literis consignatum ^i^^^^^^m,
apud Romanos usui fuere, atofue , *« s Dist LucT ???°**a£
ccrtatum est; utque Veterum testantur monumenta 1 2/ *?" 8,«««<
etam fasca tecti homines dimicarunt. In ™6i>in^*
biles Fratres, nonnihil priscae licentiae adhuc ren n , D'°eCeSibus- Ve<*«-
potest, qUam ahsonum, etl^m
v^fe servitutis officio dee.se
modi exercitationes^Pue orum e AdoTe^T' " ^ «
quocumque nomine vel o^M^^I<U,n "^0^"1 CUrSUS« luctaeW
nentur. Et quia inobediei^a ^ dehch.m " ! V?WS Dioeces'b"s elimi-
curabimus diligenter ut si aui .! ' ^' Ut aiunt' Fori videri potesl;
eos, etiam qui^noSo n n n cSi^ T™
condigne animadvertant- Ze 1 " te"'Porahter praesunt, rigide, et
utroque percussa ghdf Atjfi^ Ut foeda
pugnaces ^"o^V^^^^r1 Vi"dlces "°" ^esunt, et per-
ludos P0n(ificuin ?n^*r* ** «■» «"Pudenter exprobrent, huiusmodi
Probe sciant, ^^11«™ «^^!. ? *?» ^ dlutUrno USU invaIuisse: hl
sidium. Et ne lo e a v ( P°n dep,0ratae Causae comparari prae-
revocent, choreas elhm 1 1? D'°ecesibus Pcbntur exempla, in memoriam
sohtas, quo Txis i am f,ferUm' Ct Viroru,u P"bl!ce eo die haberi
'ebatu ,Lsu Enl cnni et Mar*ris A,atri,,ae CMtatis Patroni reco-
calamo Romanae "aT^ VeWtas iuhsc> et Edictuiu Ep'«opl, Hcetacri
gregation^ nZus U"ae Advocatoru- impetitum, die 2 apri.is 1694 aCo,
P">PUgnatum P°c ^ ReSu,arium Praeposita, strenue fuisse
^uisse Lupercal^ Z7r ST° etiam Ge,asio oMceretur, antiqui nioris
honestati deShent^ T P°n"'feX consuetudinem pudori min.fcani.et
berrime insSs non ^ Praedeecss°™» suorum leges sal,
fuisse contemptas. Qe,u,sse' sed hominum fraude, et malitia leges ipsas
vigilLiaQegS7tdUm i,a,qUe N°S dC perSDecta Praedecessorum nostrorum
SulHlitorum inob^di ntf4dtSentim7'et abU8Uni n0n i,,orum i"euriae- sed
siarum vestraruni A, 'n "US refere"d»ni: sic a Vobis spectabiles Eccle-
t>ei honorem Swtnr t qUaVI'S neg'i&entiae nota vindicentur. Quanti
Fratres, vos hortamu t °! ' Ct anfmarum "lutcm facitis, Vencrabiles
quadam lactitiae invecH ri« «Ur» Ut Corr,IPti huiusmodl mores, specie
Profanoque Rjm decl , r t0r,T,cn,,lr- utque creditae Vobis Oves ab impuro,
^unantes, ad piam, et fructuosam Festos dies celcbrandi
Romani Ponlificcs
771
H nem traducantur. Nos interea, in optati eventus auspicium, Apostolicam
ReTedictioneni ex animo Vobis impertimur.
(Bened. XIV Bull, tom. I, p. 205, 206J.
Bcnedictus XIV, ep. encycL Certiores effecti, 13 nov. 1742.*
Certiores effecti, pullulare in nonnullis Italiae Dioecesibus controversiam
de obligatione, qua Sacerdotes Missas celebrantes adstringantur Eucharistiam
I ministrare intra easdem fidelibus iis, qui ad ipsam accipiendam paratos se exhi-
bent,ac petunt Sacrificii, cui adstant, participes fieri; Nostro proindeanimo
l reputavimus, gliscenti malo Apostolicae huius paginae documento obviam ire,
j ne ulterius, haud absque fidelium eorumdem scandalo, progrediatur. Itaque,
j Venerabiles Fratres, sermonem Nostrum ad Vos convertimus, ut ipsi quoque
I Pastoralis hac in re Officii partes minime negligatis.
§ 1. Ac primo quidem dicendum Nobis occurrit, nemini ex fidelibus in
' mentem venire posse, Missas privatas, in quibus Sacerdos solus sacram sumit
Eucharistiam, propterea veri, perfecti et integri Sacrificii incruenti a Christo
Doraino instituti rationem amittcre, ideoque illicitas esse existimandas. Nec
enim ignorant fideles, aut saltem facile edoceri possunt, Sacrosanctum Tri-
dentinum Concilium, innixum doctrinae, quam perpetua Ecclesiae Traditio
' servavit, huic adversantem novam falsamque Lutheri sententiam damnasse
sess. 22, cap. 6 et can. 8 : 5/ qais dixerit, Missas, in qaibas solas Sacerdos
mamenlaliter commanicat, illicitas esse, ideoqae abrogandas : anathema sit.
§ 2. Nihilominus, quandoquidem vetus Ecclcsiae praxis, et disciphna,
iuxta quam fideles Missis adstantes participare passim atque in publicis con-
ventibus solebant Sacrosanctum Sacrificium, institutioni, et cxemplo Chnsti
Domini omnimode convenit, verba eiusdem Concilii eo ipso spintu, quo ab
wdem prolata sunt, iteramus: Optaret quidem Sacrosancta Synodas, at in
«ngalis Missis fideles adsfantes, non solum spiritaali affecta, sed sacramen-
Wetiam Eucharistiae perceptione communicarent, quo ad eos sanctissuni nuius
terifkii fructus aberior proveniret. Utinam autem eo ipso Chr.st.anae pie-
fervore, quo primorum saeculorum fideles exardcbant, nostrorum quoque
^porum homines inflammati, avide ad publicam sacram Mensam advolare,
anctommque Mysteriort.ni solemnitati non adesse tantum sed rel.g.ose
«nimdem participationem exoptare conspicerentnr. Nulla certe res est qua
u«li"s Episcopi, Parochi, Confessarii studium suum ^F^^J^.
^ in excitandis fidelibus ad eam mentis puritatem ««g^J^g
^antur frequentt ad sacram Mensam accessu, et non sp.r.tuah tan um, sed
^mentali etiam participa.ione III. Sacrificii, quod ^«lote, tamquam
Publico Ecclesiac Mmis.ro, non pro se tantum, sed pro Ipsis, et .psorum
n°mine offcrtur.
„ ' Venerabi.ibus Fratribus, Patriarchis, Primatibus, Archiepiscop.s, et Episcopis
772
Romani Pontifices
2T- qui,us Saccrdos E^il!^ a * «st;
idarco, aat vetuit unquam Ecclesia aut 2 ^m ™nl^non 1
dote pietati, et iustae eorum p t «oTQ7t Sa,isfieri *b ips o£*
admitti postu.ant eiusdem 9^SS^^J^ ad
quae ,psos decere potest: immo probat atque cli^ „ Ca »5
Sacer^otes mcreparet, qUorum cuIpa, , .^^^^
^ueL4; ^^^^^ -cuncta ordinate, cf co,
parte fide.ium pietas mlnimeUX io T*"* ««2
al.a vero ita utrumque sortiatur ouin aqUe Par«''cipatione- „
oriatur perturbatio, Jnde facT£nnX e^m et ™ndb,,,ibUS a"'iS
Pastores monere debent eosdem fideles u| ojL °riretur- Q^re
Mensae (quod maximopere probanch m 'dix Z TShS CUpie"teS Sac*
c.rcumstantias nancisci, quibus et ffSJ^^Nd
evadant,nec instituta i»a pletatfs impedi His" " ^?"1 SU°mm Con,P0,°
■de.es sese doci.es praebentes, caveCt ne b, ni"1 ""T WOnm moni,i$
s. quandoque pro tempore, loco, et persoms f! ™ factam queran,ur-
ccnsuerit, a Sacerdote cclebrante Ei7rh? ' , ° ?US mmime °PPor1unoni
quibus scilicet eo ipso SSStS^SS * qUi ads^
Mensam accedendi, pluribus aliis iTocis cuivis I ad
»psfe§s^
ciliorem, sed faciliorem evasisse °f ' qUae m°d° V'*et' non auid™ «■
veteri more in 2S*S* S 7^*^™' qU°m °^ ^
Weles adstabant, indeq!le parucm Lw ""^ M''SSa ce,ebrabatur.
quemadmodum reliqua SacramenH / * S°,,S pr0priis Pas,oribus'
valebant; hisce vero temnoS ' « ^*"1 Eucnaris,iam «Ptrc
Altariumque, quibus ea celebratlom ^ ce,ebran«u™. « locomm,
WW^hdle parabilis sacra MenSa « . ? ^^P*»'*
autem iidem fideles ita mnn,- Sacrum c°nvivium admissio. Sin
ristia in iis temporis |0d ' ""P°rtune ''™sterent pro recipienda Eucha-
censuisset Episcoous 'mn^i T personarurn c.Tcumstantiis, quas cxcipiendu
PefiHo. utpote nec iusta n r '" ' auc!orirate etiam fretus; haec illorum
mum demonstraret eunLi,, ratlonab,,ls- contumacem, ac refractarium ani-
situm Eucharistiae qm ! T pcrturbati°nis, ac prolnde minime compo- i
§ 6. Du,„ Pastores e «/! Percipiendae.
dictis pronas ita aures ^ ? 'ta Se gerent- dumque fideles Pastorum 1
Perfecta, atque concord ,0 ' °rietUr absouc u,,a dubictatc ptf |
colligari decet; desinenfn.J q"a ^1"'3 mvicem» et mcmbra magnopere i
«endunt, ut turbas "nporlunae illae controversiae. quae eo tandem
nihU Pastori carius est 2i"5 SCanda,um» verique .mimarum fructus, qu°
6886 debet' Pcmiciem. Verbis itaque Apostoli Pauli ad
• c 2, Ord0 a.minlstrancti sacram commnnlonem, n. 10.
Romani Pontificcs
773
Corinthios utimur: Obsecro Vos, Fratres, per nomen Domini Nostri Iesa Christi,
glid ipsum dicatis omnes, et non sint In Vobis schismata; sitis autem per-
Ittli ln (odem scnsu, et in eadem senlentia, Quae quidem dum Vobis, Vene-
nbiles Fratrcs, per haec Apostolica scripta nota essc volumus, in felicitatis
auspicium, et Paternae dilectionis pignus, Apostolicam Benedictionem imper-
timur.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 212-214].
/«132. a ^.T;.
Benedictus XIV, motu propr. Essendo, 23 nov. 1742.
Essendo ben gravi le controversie, che con pregiudizio non meno dcl
j pubblico, che del privato Interesse accadono spesse voite nelle deliberazioni
degli Appalti de' nostri Beni Camerali, a cagione delle competenze, che
fosorgono tra gli Oblatori; crediamo esser parte della nostra suprema vigi-
] unza, e di quel molto desiderio, che abbiamo sempre coltivato, di toglicre,
pcr quanto possibile sia, ogni semenza di Iitigio, il porgere alle medesime
un convenevole provedimento, colla norma fissa, ed invariabile delle seguenti
Mggi, e determinazioni.
I. Che negli Appalti Camcrali, un anno almeno prima, che termini
ciischcdun Appalto, si debbano invitare pcr mezzo de' soliti Editti coloro,
chc vogliono attendervi, a dare ciascheduno per un tal giorno determinato
I Offerta sua chiusa, e sigillata.
Che venuto il giorno prefisso negli Editti, debbano aprirsi lc Offertc
•« piena Congregazione Camerale, e debba deliberarsi 1'Appalto, prout de
M al maggiore, e miglior Oblatore, salvo perd sempre alla medesima
^ngregazione 1'arbitrio di prorogare con altri nuovi Editti il termine da
otcrire, quando creda, che niuna delle Offcrte, che saranno state date, sia
pusla e ragionevole, relativamente allo stato allora presente dcll'Appalto.
Quali ordini ln avvcnire vogliamo, ch'esattamente siano osservati in tutte
del|berazioni degli Appalti Camerali, sotto pena dclla loro nullita, da
"icorrcrsi ipso facto, et ipso lure, senz'altra dichiarazione di Oiudice, e chc
» lenore de' medesimi ordini debba seguire la pubblicazione, e rinnovazione
Editti, e |a stipolazione de' suddetti Appalii, anzi giusta la di loro
0rn,a si debbano Intender pubblicati gli Editti, consumate le deliberazioni,
« ««polati li pubblici Isrromenti; perche cosi, e non altrimenti ordiniamo, e
""andiamo, e come leggc vogliamo, che inviolabilmente si osservi, per
**T c"si mcntc, e volonta nostra preclsa. Volcndo, e decretando, che la
Pfescnte nostra Cedola di Moto proprio, da ammettersi, e registrarsi in
JHna Camcra, c ne' suoi .libri, sccondo la bolla dl Pio IV nostro Prede-
^re de registrandis, 1 vaglia, e debba averc sempre il suo pleno effetto,
' COnst. Cum in/rr cetcras, 1 nov. 1564, § 49. - Boll. ROIB, tom. 4, II, p. 193 201.
774
Romani Ponlifices
esecuzioue, e vigore eolla „ostra Jn^T^7~- ~~~~ ■
possa mai opporre di surrezion,- J,- so"°«r,z,o„c, e che »„
del-a uosira vo.„n(a, «u£S?TZ?JL ** *•
«* p/ena Camera, e d ' I*"^ "* M°"%". T ^ orte 0?'*
pre.are diversamen e dti raodo fc?* * «"""^ tt^f '
333
•on.TS^r Ca"°niCi D°CUm * - Ct ** Bc„cd. XIV Bull,
334.
tranquillitatem, earumque tuPn . ' Procuran*»n omnium Ecclesiarum
Pendere; ut Eplscopi ad ! ^"""f ' et ^ cura ^ im'
omnlum dissensionum sLTn bus CT ** * Sp''n'tu Sancto positi- ava,£*
r,Um§S.UUCum aU,Cueeine ^BT90 attende"teS' mln,'S,C-
m°-'e, ac Ca,' e^deiAde demfe^v^j? ttd,hm»' Pub,,'co Primum scr"
versani expositione nob* humii f Venerabi,is F«Ws Macarii Episcopi Con-
tempore Conversanos „ S^J** sit- ■*» EtLopos pro
F»*res Milites militiae S 1«! r m * fi"0S Magnum Magistrum, el
sam '«em, et iam senescenfcl i "U;roso,>'rnitani « ^ltera partibus, anm>
Ordinariae in Oppido P,Jn; : mtercessisse, super exercitio iurisdictionis
s*re Lambertino Episcooo J Cmquc ''Psam> tametsi a bon. mem. Cae-
Fel. rccor. Leonis Papae X p s",ano» v'20re corrimissionis signatae manu
^emptam, nihiiominus den„r 'edCCessoris- Per dcfinitivam sententiam olim
Palatli nostri Apostolici Au I » F «nstauratam fuisse, et In Causarum
ac «Jispcdio, diutissime Pv! 7!°' magno 'PSOri"" .itfgantfum incommodo,
Protractam, et adhuc in eodem A S Ct PCr Varias amba8» ad "anc diem
, y °m Aud't°no pendentem, maiori utriusque partis
" ' 'bus Fratnbus, Patriarchis, Primatibus, Archicpiscopis, el Eplscopi*.
Romani Pontifiees
775
delrimento in diem magis magisque protrahi posse: Idcirco ut celerius
tl exped'lius' q"° f'eri posset, eidem tandem finis imponerctur, servata
umen, sancteque, ut par est, custodita Canonicarum legum, et sanctionum
censura, Nos Praedecessorum nostrorum Romanorum Pontificum, praeci-
pue Innocentii PP. III morem, et exempla secuti, qui restituendae pacis,
d concordiae solliciti, ad parcendum litigantium expensis, et temporis diu-
tumitati consulendum, non detrectantes onus, et laborem cognitionis ipsa-
mm controversiarum, Apostolicae auctoritatis, et providentiac partcs non
semel per se ipsi interposuere, causam huiusrnodi fere interminabilem, et
ptrpetuam, ad Nos avocavimus, eamque, adscitis in consilium dilectis Filiis
I Causarum Palatii nostri Auditoribus, et allegationibus iuris, et facti diver-
I sorum lurisperitorum, qui utrique parti aderant, et iura strenue tuebantur,
I tum voce, tum scripto coram Nobis deductis, et saepius a Nobis auditis,
I lectis, et diligenter consideratis, supremo iudicio nostro decidendam, et de-
I bito fine duximus terminandam.
§ 2. Sane licet vetustissima huius contestatae litis primordia, si altius
ib origine sua repetantur, prae vetustate admodum obscura, et involuta sint;
I illud tamen certum, firmumque, et indubitatum est, Oppidum Putiniani
airum esse in Dioecesi Conversana, eiusque finibus contineri, nec illius posi-
lionem lntra Dioecesis ambitum, impugnatam unquam fuisse ab iis, qui acri
et diuturna contentione, pro sibi asserenda contra Episcopum Ordinaria
iurisdictione deccrtarunt. Quo quidem posito, quod in dubium revocari
nequit, certi iuris est, iurisdictionem in dicto Oppido exercendam acquiri
tantum potuisse, aut ex vi clari et manifesti privilegii Apostolici, adimcntis
Episcopo, et Praelato inferiori tribuentis aliquam Territorii partem, a reliqua
Dioecesi prorsus separatam, et quodammodo avulsam, aut, deficiente privi-
Itglo expresso, ex vi consuetudinis immemorabilis stricte cum suis requisitis
^nditionibus comprobatae. Continuata enim, et pacifica, atque hominum
memoriam longe excedens omnium actuum iurisdictionalium exercita pos-
*«'o, ipso vidente, et acquiescente Episcopo, tantae virtutis, et efficaciae
«*« censetur, ut iurisdictio Ordinaria, et Territorialis, quae privilegio expresso
sdscribi non potest, saltem praesumpto videatur referenda.
§ 3. Firmissimo hutc iuris Canonici enunciato refragari posse videbantur
J,'quae Tribunalium, et lurisconsultorum in Foro sensim receptae opiniones,
«serentium iurisdictionem Ordinariam, etiam in alienae Dioecesis parte,
a*tnii sibi facile posse a Praclato inforiori ex sola quadragenar.a posses-
s,0ne, cum titulo, ut vocant, colorato. Vcrum cnim Nos, cum adhuc m nu-
n°ribus existentes, nuincre Sccretarii Congregationis S. R. E Card.nal.um
SuP«r interpretatione, ct executione Decretorum Concil.i Tr.dent.n. funge-
re7r. ad cohibendam huiusmodi propositionum licentiam, et ad mcon-
sulta* Canonici iuris interpretationem coercendam, rat.onum momenta,
J^Pro utraque sententia afferebantur, expendimus, tracta.t, m scnpt.s a
nNob'* Pro ingenii nostri virium facultate elucubrato, et publ.c.s typ.s m-
^o- Subinde vcro, ut o.nnis in posterum dubitand. occas.o praec.deretur,
' un« essct in Foro certa, et i.nmota ludfcandi rat.o sublato quov.s d.ss.-
dfn,il"n opinlonum confllctu, fel. rec. Clemens Papa XI Praedecessor noster
776
Romani Pontifices
kno fn huncnumerum adscriptis. Porro eadem SL£L2 "gre&a"'onis Sccrc'
mhmeque ex nostra scntentia rimato negoti " ^ „ f ' mature*»c«4
/wsswmwh quadragcnariae cum titulo cn/nZ' praem,S8as opiniones in„J
njbus adversas. praesidio iuris Zl li oZT «S
His parum consentaneas, reiecit- ef „' . ™m Canonistarum senion
Junsdictionem 0^1^^»^^^^.^
v.lepum Apostolicum, vel consuetudinem mTm ™ ?' CXpressum P*
suffragari tantum posse decrevit. Idem ^^v^ro Sclnfp ,
Congrationis decretum die 3 lanuarH aTo ■ • antcdic*
probavit, et observari perpctuis TtoLTmJtT™ "2l nedum beni^
tvpis impressum, et inllApJJKK^ VCrUm ^
dfri mandaviL' cas ^onstituhones relatum perpetuo custo-
f^L UfcJte SSHSX^ re«u,a pro*de •*»
mentum m consuetudine ImmlmorabTvH ^ """""^ P°ne°at funda-
praetensae lurisdictionis in SPS™ T ^ recensebant^ W*
quae solo labefactatur rumore ^ ^Ti» imn,emor^
«um ex iudiciali, diuturna et numT '■ ! SUDrnoveri P«ltu. videbatur
porum Conversanorum tum ctlam ^ 7 ^""^ COntradictio"e Episcc
praefato Oppido ab Ep scopis exe rc itis £r *** ******* <»
numenta. P exerc,t,s. ouorum non obscura exlabant mo-
«■•«2*^^ iunsdictionis ordinariae praesidium
Romanorum Pon ifS "'^ Praedecessorum nostmrum
13.7 Monastermm S CSi "1 Tk°'T W ^ 'nB0 DOmi,"
tanae pcrpetuo incorporav t h . Rd^0ni "«>«»olyn.|.
Ctaft* (L^Sfr ^lesiis, CappelUs, Mmbris,
turisdictionibas, UbcrtaZ*' I °"tt' OUvetis> Possessionibus, iurilm,
iuribus, et ^mlSm^ PnvUe^' * exemptionibus, ac omnibus bonU,
praefatae ^VttffmfaL?1^0 CXpenS0 lntegro contextu' et tcnore
ciusque Commendatar os " Thtam f* M,«nura
tionem Ecclesiasticam Vt i ? , "SSe Plenam, et omnimodam iurisdio
ctiam in Clerum H ™ r pintua,em' n°n solum in Ecclesias, et loca, verum
infcrior suum pccuZTuu ' ??admodum necessarium est, ut Praelatus
«paratum ResianTnl ' Te™forium a reliqua Episcopali Dioecesi
Et quidem me : tUm Verba Constitutionfs praedic,,
lineavit, ut Fa.,it,« h . «ncorporatio eum in finem solummodo col-
dissidentibus ln Monv!^* ym'"tani' *»ul a Monachis Benedictinis inter se
sessioncm illius adc-nii i T 3 °ram Maris Posi,»ni allecti fuerant, pos-
rcntur dominium reddit S T™ quoa-ue ex 'a^ilione Apostolica nancisce-
eddltuum tefnporalium; tum etiam ut ex hoc Ioco, trans-
TT* D'e U lan. 1721.
Romani Pontificcs
777
li ultra Mare commcatibus maxime opportuno, Classi suae contr?
I ySes inslructae suppetias ferre possent.
! s 7. Adversantur practerea verba; quia sl verba Bullae singillatim exa-
' • fflttir, cl praesertim illa: cum omnibus iuribus, iurisdictionibus, liberta-
| ™ (t privilegiis, tantae non sunt efficaciae, ut iurisdictio ab Episcopo
ibJata dicatur, et in Religionem Hierosolymitanam translata; quia, cum non
jptur de privilegio mere exemptivo, sed de privilegio magis arduo, et a
: lurecommuni alieno, tribuendi scilicet iurisdictionem Ordinariam personae
infcriori, ablata Episcopo parte suae Dioecesis, nunquam per generalia, et
uabigua verba concessum esse intelligitur.
§ 8. Maxime quia in casu, de quo agitur, ad huiusmodi interpretationis
| ttrilatem confirmandam accedit circumspecta praefati Pontificis vigilantia^
qua in ipsa unione rebus omnibus opportune consultum, ac provisum voluit.
I jquidem in dicto Monasterio uniendo, huiusmodi leges, et conditiones ser-
\ nndas praescripsit, ut non solum Equites Hierosolymitani onera eidem
inhaerentia adimplerent, Personas idoneas eligerent, quae praeessent Eccle-
I we, Missas in Defunctorum animarum expiationem celebrarent, et Divina
' Olficia persolverent; verum etiam Monachis Benedictinis, quorum nonnulli
adhuc supererant, omnia ad victum, et vestitum necessaria tribuit, eorumque
vitae commodis voluit provideri. Minime autem verisimile censetur, tantum
in res singulas levioris momenti collatum fuisse a Pontifice studium, et diligen-
tiini;nullumque praeterea verbum deOppido populoso.soluto.ut praetenditur^
i lege Dioecesana, et avulso a iurisdictione Episcopali; nullum de personis
Jpiriluali regimini in posterum praeficiendis; nullum de finibus apte desi-
Fiandis; nullum denique de cura Orcgis, ac vigilantia Pastoris in dicta Con-
«itulione adiecisse, si revcra id facere providus Pontifex in animo habuisset.
§ 9. Longe autem minoris ponderis, ac levioris momcnti apparebant
Apostolicae Literae Paschalis, et Calixti II, necnon Alexandri III Romanorum
Ponlificum Pracdecessorum nostrorum, qui Apostolicae Auctontatis nnini-
mine confirmanmt donationes factas anteactis temporibus ab Episcopis Con-
«rwnis dicto Monasterio S. Stephani Urbi Monopolitanac finit.mo. S. en.m
!l"gulae partes expendantur praefatae Constitutionis Alexandr. III, cut con-
»<wnt disposita pcr Paschalc.n, et Calixtum, nihil aliud ex ea constat, quam
"* '"'mediata S. Petri, ct Apostolicae Sedis protcctione fuisse rccepta hona
».mque per Monastcrium S. Stephani acquisita, et in futurum acqui-
^a, rccensito etiam Oppido Putiniani, una cum suis membr.s, et Pert.>
""«is; illudaue fuisse solutum ab omni iugo, et rxactione tam Epjscop, ^rum
Saecalarium. Praeterea in eisdem literis Alexandr., ad augenda nov s
dignitatis Abbatia.is decora, et ornamenta conced, ur Abbah t.su»
•N. et Annuli, necnon facultas redplendi Chrlsmath», .« ^WS^I a
JUovis Catholico Antistite gratiam, ct ^»^^^^^£2
hjb€nte, et insuper a quovis etiam Antistite Cathohco Bas.hcas et Altar.a
consecrari < u- „» riprici«; ritc conferr. posse decernitur.
** h Ecclesi SaSSi Pontificalia cxerceat, e Ecc.esiastico aupponat
,nterdicto Ecclesiam. iut Monas.erit-m, Monachos, Clencos, seu eUam Lm.cos
773
Romani Pontifices
frooue iure ipsis subfec(
«nteresse compellat Demurn ad LX , Monachos Synodo DiT^
MonaZZ. r "c^ 5SSSfS ff**^ «
J-fc Pro sola exemP,i0M
et conven.ens comperitur. ^Z^^^^^^m
ex m, Apostolica auctoritate conTueverTn M T pracdicM A,exandri '
d'Cone, ut Monasticae quieK et 7« ^0"35*™3 30 ^coporum luri,
nu a tamen per M teiupoT^^ consultum foret,
butae Monachis fn cierum, et PoS, " **** iurisdic,io"
'°n« ^ III non solum confirmaveri,
alnsque saecularibus personis sed L ° PrinciP|bu* Comiti^
Episcopalis primitus factam ah Fn ^l,0que habuerit cess''o"™ iuris
ff*' /"W ^ *P' SC°P,S Conversanis favore Monachorum,
scopalis, cun, suapte natura ' QUod°quideni cessio luris Ept
fftrenatam abdicationem a don^T^ 0m™™dam, plenariam, el
"■risdictionis Ecclesiasticae t P T d°natarios totius ct
effectum verba deberent es e ,PU,Um' et C,c^um exercendae, ad quem
huiusmodi donationem nihU allui^ , eXpressa-' ratio ta* suadet, per
<|uam aliquam Iuris EpiScot ,ij transfusu'" fuisse in Abbatem, praeter-
«emptioni passivae et in m • , h f'"' CO,iaeren,cm- et consentaneam soli
§ '3. Neque hufc intern . r «emP«onis incrementum cessuram.
Alexander Papa III contirm Jit™ °m adversatu' an.madversio, quod idem
relative ad documenta quj Z T™? iurisEPiscopalis,aliasquedonatio.K-.
bantur : qUia documcnta huiiK ,nacll0rum Mihenticis scriptis continerikK
neque in Bulla Alexandrinn rf °tllnea-ue examinata, ncque Pontifici exhibira,
™nt; ideoque cum 'illa m . ad w<tT0Um> ut opus erat, expressa fue-
consepulta iacuerinf na'hm ' antiauita«'s °ffusa tenebris, perpeluo
«fiWdi limites confirniatfoniJ a 35 APos,o|icas praedicti Alexandri non
cadem confirmatione cn.i L in forma communi, nullamque ex
§ «4. Caeterum ubj Ja ? aCt'Vae iur''sclictionis probationcm.
K">tae, specialiter apDroh J-wT d0nal,ones fuissent ab eodem Alcxandro reco-
«stenditur arKumentis r , 8Ufa ,iteris expressae, nihilominus claris
act.vi iuris Episcopalis^den^m SC * V0,Untate Pontificis quamcumque
P ademphonem. et imminutionem. Etenim proponente
Romani Ponlifices 77Q
Episcopo Gonvcrsano paulo post querclam ereptae sibi iurisdictionis Ordi-
niriae in Oppido Putiniani ab Abbate Benedictino eam sibi vindicante
oblentu dictae confirmationis Apostolicae, praefatus Alexander Praedecessor,
datis opportune literis Episcopis Vigiliensi, et Tranensi, non solum decla-
ravit, nullum se auctoritati Episcopi Conversani irrogare voluisse praeiudi-
aum, sed etiam ad sarcienda illata illius dignitati dispendia ab Abbate Bene-
dictino, mandavit eisdem Episcopis, ut, causa iudicialiter cognita, et instructa,
acta conficerent, et confecta Curiae Romanae remitterent Successive vero
jlii Pontifices Clemens, et Caelestinus III, necnon Cardinalis Rogerius Ro-
I manae Sedis Legatus, iurium Episcopalium vindices, unanimi sensu decre-
verunt, redintegrandum esse Episcopum in ablatae iurisdictionis possessione,
I itque Ecclesiastico iure, et auctoritate in ea confovendum.
§ 15. Haec autem illustria, et antiqua gestarum rerum monumenta
demonstrant, privilegia ab Alexandro III Monasterio concessa secumferre
nudam passivae exemptionis praerogativam, tam respectu Monasterii prae-
I fati, et Ecclesiarum ab eo dependentium, quam respectu Clericorum, et Sae-
cularium Monachis inservientium, firma tamen perseverante, et immota in
1 Episcopo iurisdictione activa in Oppido Putiniani; ac proinde illam, utpote
iMonachis non acquisitam, per unionem factam a loanne XXII, in Reli-
gionetn Hierosolymitanam transfundi non potuisse. Et licet superius relata
monumenta temporum iniuria interciderunt, satis tamen visum est ea relata
I fuisse a Sententia promulgata a bon. mem. Cacsare Lambertino Episcopo
Insulano, ad hanc litem dirimendam, ut supcrius dictum est, delegato a
| Leone X Praedecessore nostro. Nam eximii huius Praesulis, moribus inte-
gemmij et iuris Canonici consultissimi, tum ob eius dignit.itam, tum ob
vitae probitatem, doctrinaeque praestantiam, et generis nobilitatem, in re
wnqua, et longe a memoria hominum remota, tanti facienda visa est aucto-
nt». ut ob illius testimonium, etiam deperditis actis, quibus sententia nite-
Mtar, post longum femporis cursum fides adiungi deberet
§ 16. Demum ad comprobandam passivae dumtaxat exemptionis con-
««lonem confert ipsa forma litorarum Ioannis XXII, qui, unione et incor-
porahone dicti Monasterii Sancti Stephani Religioni Hierosolymitanae ex
Postolica benignitate facta, et concessa una cum membris, Cappellis, per-
nenhis, iuribus, ct iurisdictionibus, Pontificiam concessionem, et Aposto-
r!m Privllegfum non alia designavit nuncupatlbne, quam immediatae sub-
[0n,s Sanctae Romanae Sedi; quae sane verba soli congruunt exemptioni
P^ivae, non autem iuri activo, et separationi Tcrritorii.
§ '7. His igitur, aliisque rationum momentis mature, seduloque per-
diligenterque auditis, quae fuerunt hinc indc proposita; inspectis
. 'am °mnibus causae instrumentis, pcnitusquc coiislderatisj diligenti prae-
^ habito tractatu cum praefatis Causarum Palatll nostri Auditoribus, ut
d°mpositis omnibus dissidiis, tandem, bcnedicentc Domino, oriatur abun-
ban,la Pacis, et ut Conversanae Ecclcsiac iura a moderno Episcopo, qui-
scumque postpositis humanis rationibus, magnaque sui nominis laude
"'nue constanterque propugnata, salva ln posterum, ct illaesa consistant;
^mendo pronunclamUs, et pronunciarido decemlmus, iurisdictioncm Or-
780
Romarti Pontifices
dinariam, et Episcopalem in Ecclesias CtZ ' ' —
Tcrrae Congruam annuorum ducatornm T ,PraeStandi P^ocho eiuZ
captam Anno Domini II^S^X^ «ne^
rium » Card:na,ium ne*otiis. et ^J^^W"***^
num i praepositorum; Apostoiica auctoritate rlf EP,SC0P°n»n, et Re^
§ 18. Ut autem sententia, et deSSr„o.^mTK?,i * apProb^
detur(a(que „aec antiquissima J^KS executioni deman-
posterum excitari, et renovari po sit MalZ U ™ ,0 amP,ius 'empore in
necnon Bajulivis dicti Baiul.vatusS SJrS^ ■ ' Fratribu* HosPitalL<
tempore existentibus, i„ 17«^^ ^^0"'"1' nun*
mandamus, ut suo iure contentMd«mn ^ **** PraeciP'™. <<
Oppidi Putiniani. aliorum Z bo„o™m !r 'n!° ^3''' "''^ *u
ad Abbatem, et Monachos ^SSXSSi^f^ ^PonUlun, quae
quae hactenus ab ipsis 8,1« ^«^ Pert,nebant' necnon etiam Decls,
vendi Parocho, seu ^p^^l^rT^' °nere
summam ducatorum cen tum Z2 m! Pf° SUa C°ngrUa annuam
exemptione quoad ipsos Baiulivo 1 ParliU'n; ac denioue
8i q"ae sint |„ dicta ^Terra ' o TrT doraos' CaPPe,,as' et
requisitis pollentes, ad formam q • "i° Reffu,ares- ««««que personas tribus
freneralium dicto Hospi al Tanrr ^™"1 Tridentini, > et privilegiorum
concessorum per diversos !1 rT"'5* eiU8que fratribus' et '"servientibus
de caetero Ordi„,^ P°ntifices Praedecessores Nostros; nullum
Curatas, quain non Cu7ataf (T * 'Unsdictionis actum i„ Ecclesias tam
eiusque districtus et Terrifor- m et P°Pu,uni dictae Terrae Putiniani.
minus directe, vei indirecte aUdeant' seu praesumant; et multo
stentes Episcopi Ecclesiae rl ' quominus nunc, et pro tempore exi-
actus ad iUam quoquo modn UVer8anac Praedictam iurisdictionem, omnesque
Ecclesias, C.erum, eTpoZuni Per se' ve' Per alios. in dictas
'"directe per nunc et nro C exerceant. Quod si secus directe. vd
Phani factum fuerit D„ L P°K existentes Bajulivos dicti Bajulivatus S.Ste-
a Nobis, et Successoribu^ ^eXCOmmunicationis latae sententiae, a qua solum
Possint. necnon Drfva««^ ?Stris' Praeterquam in mortis articulo. absolvi
tatu"), et CommendCm ^ Baju,ivatus' omniumque aliarum Digni-
cumqueobtentarum et JrZT ,USt'tla' sive de £ratia Per eos q"o"lod°-
tates, et Commcndas i„ n t ,ncaPac,'tatis, sive inhabilitatis ad alias digni-
u"a pracccdcnti ludicis h m ? obt,nendas, ipso iure, et ipso facto, absque
ac deinceps sequente* I.uec,arat,one» ''ncurrant; ita ut alii Milites proxime,
^ S' °rd,ne Antianitatis, servata in reiiquis forma SU-
'Se8S- W <U rtgulartus, c. „.
Romani Pontificcs 73 j
ftilorum, et Constitutionum ipsius Hospitalis, Bajulivatum, aliasque Digni-
uies, et Conunendas per eiusmodi privationem, ut praefertur, vacantes, statim
optare, atque obtinere possint, et debcant
§ 19. Nos enim omnino volumus, quod Bajulivi, et Fratres dicti Hospi-
alis in dicta Episcopali, et Ordinaria iurisdictione in Terra Putiniani, eiusque
Disirictu, et Territorio, annexis, et connexis, nullo pacto in posterum se immi-
sceant; et propterea, ad maiorem cautelam, antiquas donationes Leonis, et alio-
1 rum Episcoporum, et assertas confirmationes Romanorum Pontificum Praede-
cessorum nostrorum.et praesertim Alexandri III, prout etiam Literas primodictas
loannis XXII, pro eo, quod attinet ad dictam iurisdictionem Ordinariam, ct
Episcopalem, motu proprio, et ex certa scientia, et de Apostolicae plenitudine
potestatis ex toto revocamus, abolemus, et annullamus, et solum in reliquis
in suo robore, et firmitate manere decernimus; et, quatenus per eas, vel alio
1 quocumque modo tam deducto, quam non deducto, dicta iurisdictio Episco-
I palis, et Ordinaria ab Episcopis avulsa, et in Monachos, et Abbatem dicti
Aionasterii Sancti Stephani, vel deinde in Magistrum, et Fratres dicti Hospi-
talis S. loannis Hierosolymitani quomodocumque, et qualitercumque trans-
I lata fuisset; per praesentes nostras Literas eamdem Ordinariam, et Episco-
palem iurisdictionem in Ecclesias, Cierum, et populum dictae Terrae Putiniani,
motu, scientia, et potestate simili, a Magno Magistro, Fratribus, et Hospitali
| praefatis penitus penitusque avellimus, et Episcopis Ecclesiae Conversanae,
prout antea de iure competebat, plenarie addicimus, et restituimus, eosque in
in illa plenissime reintegramus, perinde ac si dictae donationes, et Literae
Apostolicae nunquam factae, et concessae fuissent
§ 20. Quocirca Venerabiiibus Fratribus Tranensi, et Barensi Archiepi-
«wpis, ac dilectis Filiis Causanim Curiae Camerae Apostolicae Generali Audi-
l0n, ac Nostro et Sedis Apostolicae Nuncio in Regno Neapolitano comrno-
unti, ipsisque Magno Magistro, et Fratribus praefati Hospitalis S. Ioannis
""nc, pro tempore existentibus, motu simili per Apostolica scripta manda-
mus' ^"atenus ipsi, vel duo, aut unus eorum, per se, vel alium, seu alios,
Pnesentes Literas, et i„ eis contenta quaecumque, ubi et quando opus fuerit,
K quofies pro parte Episcopi requisiti fuerint, solemniter publicantes, eique
ln Praemissis efficacis defensionis praesidio assistentes, faciant auctoritate
jjostra easdem praesentes, et i„ eis contenta huiusmodi, a Bajulivis dicti
wjuhvatus S. Stephani, aliisque Fratribus dicti Hospitalis, necnon Clero, et
opulo praefati Oppidi, seu Terrae Putiniani nunc, el pro tempore existen-
s' «eterisque omnibus, inviolabiliter observari; non permittentes eum,
, "sque in Episcopatu Successores, desuper per quoscumque ^uomodolibet
'ndebite «nolestari, contradictores quoslibet, et rebelles, per sententias, cen-
suras. et pocnas Ecclesiasticas, aliaque opportuna, iuris, et facti rcmedia, post-
P°sita quacumque appcllatione, et rccursu, etiam ad Sedem Apostolicam,
^Pescendo; ac, servata forma Concilii Tridentini, sentcntias, censuras, et
^"as huitismodi incurrisse dcclarando, ac etiam itcratis vicibtis aggravando,
nvo«to etiam ad hoc, si opus fucrit, auxilio brachii saecularis.
§ 21. Non obstantibus, etc.
,Qcned. XIV Bull., tom. I, p. 246-253).
782
Romani Pontijiccs
335.
Benedictus XIV, ep. Nuper ad Nos l6 mw
Professio fidei Maroaitis^e^
verat exortis, ad opportunum et salutare ihdem co * b'tUm !!aturae P^>-
remed.um afferendum, dedimus aluw „n J • COmponend's. sedandisque
tenorissequentis:Benedict paX^T^ ^ Brevis L'A
Pasto§ris J5S5 slVo^ tSZSFtt ~
Maumethanos, et Infideles? ^ftlt "T*"* *b«<*
et calamitatibus, amplius vacare ' i ° P,"aS' c,rcumdatam angushis
siae Antiochenae ceE^TSi^nT?01!6"1 P*W^»
longae vacationis exponatu taS^r**^ 'PSa Antiochena maioribus
studiis intendentes a oe Lh Mm™°d,s' et dissidiis. Paternis et sollicitis
rraternitatis tua 'in uf tch .ha!,ente» »°«««" de eximiis Wrtu.ibu,
Plurimi habitis necnon n..nn ep,SC0Patum Damascenum promo.ione
fcae Antistitum ^^^J^11^ Fratrum Nationis Maron,
monio commenderis nosto^m H r°? p,ur,morum fide dignorum tefr
praedictae Nationis n ?f Praef.ciendo eidem Ecclesiae Antiochenae
dinalibu dlctae TonZ rm "^' aCCtiara fructuosam, cum iisdem Car-
gentem, Te a aui^Z & "'^ particu,aris deliberationem habuimus dili-
que Ecclesiastkis 1 excomruunicationis, suspensionis, et interdidi, alii,
innod^ S ad hoc^: T?* rt P°e"is' si °-uibus auomodo,ibe'
infra, fac en ne ln n Ut tranS,atio et praefectio Per Nos- ut
abso.ventes et' abToZm """" 8°rt*"ntar effectum- "»™m serie
Damascen" , cu ^r ees tPn°re T™^' aC 3 vincu,°' 0UO dictae ***
Plenitudine bso ven tes ad "m/; T*! * Ap0St0"'Cae
fatae, de consilin !? \ . eamdem Ecclesiam Antiochenam Nationis prae-
in ^rc^ paribus' trausferimus« i"i
et administrationpm r * 1 8 praef,cl»"us, et Pastorem; curam, regimcn,
spirituairus r.el ^ Antioeuenae Nationis praedictae Tibi in
"ibcram Tibi' ad PT, , ,S p,er,ari'e committendo, atque etiam non solum
buimus, sed ethm h * " Ecc,esiam Praefatam transeundi licentiam Iri-
ahisque arbitr io n-» Mnc,ie 0bedicntiae, et sub indignationis nostrae,
Patriarchalis EcclesiT» "np°nendis Poenis, praccipimus, et mandamus, ut
Literae ad TP n»!f MU,usmodi Possessionem, statim ac praesentes nostrae
re pervenennt, nulla interposita mora, adeas, et cap.as, atquc
' VCner,bi" Fratri' Sim°ni Archicpiscopo Damasceno.
Romani Ponlijices
783
oinnia, e. singula iura, auctoritatem, potestatem, praeeminentiam, praeroga-
jvas, iurisdic.ionem, privilegia, aliaque huiusmodi ad Patriarcham dictae
Pairiarchalis Ecclesiae pro tempore existentem quomodolibet spectantia, et
quibus alii Patriarchae Ecclesiae praefatae Praedeccssores tui de iure, usu,
d consuetudine, usi, gavisi, et fruiti fuerunt, pari modo exerceas, ac iis utaris,
fruaris, et gaudeas: in illo, qui dat gratias, et largitur praemia, confidentes,
quod, dirigente Domino actus tuos, praedicta Ecclesia Antiochena Nationis
cjnsdem sub tuo felici regimine regetur utiliter, et prospere dirigetur, ac grata
ifl eisdem spiritualibus, et temporalibus suscipiet incrementa.
§ 2. Tu igitur ad eamdem Patriarchalem Ecclesiam Antiochenam Nationis
I praefatae cum gratia nostrae benedictionis accedens, curam, et administra-
bonem praedictas sic exercere studeas fideliter, sollicite, et prudenter, quod
Ecclesia ipsa Antiochena dictae Nationis, Gubernatori provido, et fructuoso
tdministratori gaudeat se commissam, Tuque praeter aeternae retributionis
j praemium, nostram, et dictae Sedis benedictionem, ac gratiam exinde ube-
rius consequi merearis.
§ 3. Quocirco eisdem Venerabilibus Fratribus Archiepiscopis, Episcopis
Suffraganeis, ac dilectis pariter filiis Capitulo, et Vassallis Ecclesiae Antio-
| chenae Nationis praefatae, ac Clero saeculari, et Regulari, etiam Societatis
j lesu, et Populo Civitatis, ac Dioecesis Antiochenae eiusdem Nationis, per
j Apostolica scripta mandamus, ut Suffraganei Tibi tamquam membra capiti
I obsequentes, et Capitulum Tibi tamquam Patri, et Pastori animarum suarum
humiliter intendentes, exhibeant Tibi obedientiam, et reverentiam debitas, et
«vofas; ita quod mutua inter Te, et ipsos Suffraganeos gratia gratos sor-
tarur effcctus, et Nos eorum devotionem possimus propterea in Domino
I °en'to commendare; ac Clerus Te, pro nostra et eiusdem Sedis reverentia,
I ""'^e recipientes, et honorifice pertractantes, tua salubria monita, et man-
I jata suscipiant humiliter, et efficaciter adimplere procurent; populus vero
Je tamquam Patrem, et Pastorem animanim suarum devote suscipientes, et
«bita honorificentia prosequentes, tuis monitis, et mandatis salubribus humi-
wrmtendant; ita quod Tu in eis devotionis Filios, et ipsi in Te per con-
«quens Patrem bencvolum invenisse gaudeatis: Vassalli autem praedicti Te
«ito honore prosequentes, Tibi fidelitatem solitam, ac consueta servitia, et
'«ra Tibi ab eis debita integre exhiberc procurent; alioquin sententiam, sive
**tom, quam rite tuleris sive statueris in rebelles, ratam habebimus, et
iClemus auctore Domino usque ad satisfactionem condignam inviolabiliter
°Kervari.
§ Volumus autem, quod Tu, antequam regimini, et administrationi
^ Patriarchalis Ecclcsiae Antiochenac Nationis praefatae Te in aliquo
"""'sccas, in manibus alicuius Catholici Antistitis gratiam, et communi< -
!ern Sedis Apostolicae habcntis, et in illis partibus degentis, Fidei Catho
Professionem a Sede praedicta Orientalibus pracscriptam, luxta unam,
*Presse emittere, et fidelitatis debitac BOlitum iuramentum, iuxta altcram,
f0rmas Praesentibus adnotatas, pracstare omnino tenearis, ac Professionis
Jei- q>'am emiseris, et iuramenti huiusmodi, quod praestnvcns, formas
*attn Congregationi de Propaganda Fide dc verbo ad verbum per tu s
784 Romani Pontifices '
patentes Jiteras tuo sigillo munitas, P^^P^m^^
nare procures. F mm ixuntium quantoc.tiUsdcs|h
§ 5. Forma autem Professionis Fidei ouim ,
Electus Patriarchaiis ^te^i^™^ «t:^5^
2*£ % P»fit»r omnia et singula, auae conZent^Z^T
Sancta Romana Ecclesia utitur, videlicef Credt L„ m ^ntbol° W»
potentem, Factorem Caeli, et Terrae Vbibi u ° n ^ Patre" C
unum Dominum lesum C^^^- 2
ante omma saecula, Deum de Deo, lumen delZil n " "**
nro genitm nonfactam, consubstantialZ T* * *
qut propter Nos homines, et propter nosTrarn ,n 'r f °mnia
incarnatus est de S0^sJ^£S^S^ ^ <
fixus ettam pro nobis sub Pontio Pilato passL et JT /<Kte "itna-
tertta die secundum scripturas, et ascend/t iTrT, T * resm™
et iterum venturus est cum glS^^^ / Sedet <* dexte™ Patrk,
«itfinis: et in Spiritum SancZr i^SS^JVT^ ^**"*
Eilioque procedit, quicum Paire t n^Zli L ^ "
locutus est per Prophetas ■ et I na J c , SU"Z ad°ratar> * congloriftcatur, aal
siam; confiteor uuamZSis^' C^licam,et Apostolicam fi*
ctionem mrtuo^etrt^ZZ, rTttsu?Tl P^orum; et expecto rcsar,
universaies SynZs prouTseaT ^ Amen' Veaer°r etiam, etsusc^
ouod in ea !Z^A^^T' '' ^*"™*" primm> et ^
^^esu^^^^T^ est, DominJlcsu*
natum non factum coZZtn r n UniZenitam> idest ex substantio Patris
eadern ^J^Z^^^T voces recte k
ex iis, quae non suntaat Z r 9 , aUauand° n0fl f«»U. out quod factussit
* conertib^ aat ouod sit £*
etprofiteor cmodT ,n/ , L antln°P°Utana™ primam, secundam in ordm,
Spliturn SaZuL 1 " Maced°niara d«>™atae memoriae definitam est,
oc unant tabentl r T/™"' sed ^minum. non Creaturam sed Dcu*.
in orZ e ofit oT *5f " ™° ®eitatem i Ephesinam prirnam, tcrtm ;
nitum s/ Divint, ' T~ * " """" Ncstorhun damnatae rnemoriae dtfi
in unc L^ZPmh Humanitatern- WfablU et incomprehensibili unionc,
causa BeZsLaL l "°bis ,esum Christam constituisse, eaoue U I
tum it^TT^^ ^ ~ Dei Oenitricem; Calccdonensem, quor.
damnatae memoriZ JT'T°d ** M C°ntra E*W*** et Dioscorum, omboi
Nostrum Iesum ChrhtZn"? f* UnUm eamde^ ™am Dei Dominm
tate, Deum verul Z T P?rfectum ^ ia Deitate, et perfecium in Humani-
stantialem Patrill Jmnem.veram ex anima rationali, et corpore, consab-
dum HumanitntZ Deitatem, eumdem consubstantiaiem Nobis secan-
quidem T Ztt jJ, ^ •*""»* °°S°ae Pe™<°> anU
eumdem prontVr lin, , Secandam Dcitatem; in novissimis autem dirbas
trlce secundLT HuLn itT^ ^*'™1 Salutem « Maria Vir*inC ^ T
Unigenitum in dZZ ' !""""' eumdemaae Christum Eilium Dom**
ognoscendum nZ, '"""^' ^mutablUler, indivise, inscparobW
V" sulva pr'oDriTaT. r ° differentia naturarum propter unionem, mP>
proprtetate utnusque naturae, in unam personam, utque substantW
Rornani Pontifices
785
I uncarrente, non in duas personas parlitum, aut divisum, sed unum, eumdcmque
filiam, ct Unigenitum Deum Verbum Dorninum lesum Christum : /tem etusdem
DMtni Nostri lesu Christi Divinitatem, secundum quam consubstantiaits est
Pttri, et Spiri/ui Suncto, impassibilem esse, et immortalem, eumdem auiem
ancijixum, et mortuum tantumrnodo secundum carnem, ut pariter definitum
(st in dicta Synodo, et irt Epistola S. Lconis Romani Pontificis, cuius ore
B. Petrum Apostolum locutum esse Patres in eadem Synodo acclamaverunt,
p aaam definitionem damnatur impia itaeresis illorum, qui Trisagio ab
Angelis tradito, et in praefata Calcedonensi Synodo decantato, Sanctus Deus,
Sandas Fortis, Sunctus Immortalis miserere Nobis, addcbant, qui crucifixus
csproNobis,atque adeo divinam naturam trium Personarum passibitem asse-
. rcbant, et mortalem; Constantinopolitanam secundam, quintum in ordine, in
qiapraefaiae Calcedonensis Synodi dcfinitio renovata est; ConstantinopoVtanam
tirtiam, sextam in ordine, et profiteor, quod in ea contra Monothelitas defi-
xitum est, in uno, eodemque Domino Nostro lesu Christo duas esse naturales
Klantates, et duas naturales operationes indivise, inconvertibiliter, insepara-
| biliter, inconfuse, et humanam eius voluntatem non contrariam, sed subiectam
Difinae eius, atque omnipotenti volantati; Nicaenam secundam, sepiimam in
I ordine,^ et profiteor, quod in ea contra lconoclastas def initum est, Imagines
Christi, ac Deiparae Virginis, necnon aliorum Sanctorum habendas, et reti-
J undas esse, atque eis debitum honorem, et venerutionem imperticndam ; Con-
stantinopolitanam quartam, octavam in ordine, et profiteor in ea Photium
nerito fuisse dumnatum, et Sanctum Ignatium Patriarcham restitutum. Veneror
«m, et suscipio omnes alias universales Synodos auctoritate Romani Ponti-
m legitime celebratas, et confirmatas, et praesertim Florentinam Synodum,
Aprofiteor, quae in ea definita sunf, videlicc/, quod Spiritus Sanctus ex Patre
(I Filio aeternaliter est, et essentiam suam, suamque esse subsistens Imbet ex
Patre simul et Filio, et ex utroque aeternali/er, tamquam ub uno principio,
fanica spiratione procedii; item dic/ionem illam Filioque, veritatis decla-
mdae gratia, et imminente necessitate, licite, ac rationabiliter Symbolo fuisse
'Wsitarn. Item in Azymo, sive fermentato pane triticeo Corpus Christi vera-
"ttr confici, Sacerdotesque in altero ipsum Domini Corpus conficere debere,
namquemque scilicet iuxta suae Ecclesiae, sive Occidentalis, sivc Orienialis
UKuetudinem. Item si vere pocnitentes in Dei caritate decesserint, antequam
fynis poeni/en/iae fruciibus de commissis satisfeccrint, et omissis, eorum ani-
*«* Poenis Purgatorii post mortem purgari, et ut u poenis huiusmodi releventur,
Prodcsseeis Fideliiun vivorum suffragia: Missarum scilicet Sacrificiu, Oraiiones,
«Wemosynas, ac alia pietatis officia, quae a Fidelibus pro aliis Fidelibus fieri
^ueverun/ secundum Ecclesiae insii/utum; illorumque antmas, qui posi Bup-
lma susceptum nullam omnino peccaii maculam incurrerunt, tllas ettam, quae
Mcon/rac/am pcccati maculam, vel in suis corporibus, vel eisdcm exutae, sunt
pnWae, in Caeltim mox recipi, el intueri clare ipsum Deum Trinum et Unum,
«t, pro mcritorum tamen diversitate aliurn alio perfectius; illorum autem
"."'"os, qui in actuali mortali peccato, vel solo originalt deccdunt, mox in
'f mum dcscenderc, poenis tamen disparibus punicndas. Item Sanctam Apo-
"olicam Scdem, et Romanum Pon/ificem in univcrsum Orbcm tcnere primatum,
40
786
Romani Pontifices
e ipsum Pontifcem Romanam Succe^soreZZTT^ " —
lorum, et verum Christi VicarinL ,f0rem esse Beati Pelri prin. ,
stianorum Patrem kD02Z '■ EceU*tae Caput Z "
etgubernandi ^ZZte^
potestatem traditam esse anZ ! , D°m"° N°stro lesu Chl ! gtm-
promulgatum Evangelium sine peccaLZ» ^™"* '« 2
tnerc, quae surgente Evangelio trans/eran ' ferent,am «* ceremonialia t
yem ao Immolatis MiJL^Tia^ T ApOStoiora^Z
congruisse, ut inter ludaeos et (lZ'ti, San^uine> et suffocato, il/i J '
^Mio^^^T1^ materia toiu^
et susapio Tridentinam SynodumT^Z effectas' Pariter «Z.
sard et praesertim offerri Deo \n ^a ^uT '* " " ^
ZC"flC'Um; P"> et defunctis atZe 1Z' T""™' " ^P^m
mnto taxta fidem, quae semper 2 Ecc7'n n"?8'"10 Eucharisiiae Sacr,
et substantialiter Corpus, et SanJL 6' fuit> COntineri ^re, realitt,
"ostri lcsu Ckristi, 'ac ^SSSStSL T « ***** 3
substantiae panis in Corpus, et toTus ^Tl- conversionem iotius
conversionem Catholica Ecdesla ap7ss ^ r ^ " «~
sub unaquaque specie, et sinZL Transubstantiationem appellat, tl
totum CHristum Li^^^^S^ *#* partibus, separZe fvta,
Domino Nostro instituta adsatuteml Ugis Saera^ta a Christo
f * necessa«a, videticet ISSSm^r"?'' non
tentiam, Extremam Unctionlm ^' Conf'rmat'oae<n, Eucharistiam, Poeni-
conferre, et eX his BaptisZm 'cnnr^- * Matrifno"ia", tilaque gratiam
fon Baptismum esse nSSZ^t™10"""' * 0rdbum iterar' ™ /**
immineat, mox sine ulta dilatinn, $r ' °C proinde> si mortis Pericultm
documque sub ciebita materia Wa%COnferendum csse, et a quocumque, etquan-
Item Sacramenti Matrimonii ',„ , et intentio™ collatum, esse validum.
adulterium, hacresim, ZaliZr? indissolubile et ouamvis propter
tfonis separatio fien iZa^lST T* inter Coniu^ Thori, et Cohabi-
ttem Aposioiicas, et EcclZLZ 1 Ma^monium contrahere fas esse.
Indulgentiarum etiam potestaZT trudltloncs suscipiendas esse, et venerandot.
nsum Christiano Populo mn tT , rtt/o Ecclesiae relictam fuissc, illarumau(
naU de iustificatione, de TJcZul I /v™ W Pariter aaae de peccato origi-
menti indice, et internreiatiT Ubr°rum, tam veteris, quam novi Testa-
s<"cipio, et profiieo, CarLT V* TrUentina Synodo dcjinita sunt,
ct prof itetur Sancta RonTal TfIT 5 ^ SU5ei'io' et Profiteor> aaae
et Haercses ab eadem Ecr/Z Clesm> s"nulque contraria omnia, et Schismata,
t" damno, reiicio, et ^^,S^^>,/Kfec^ H >^hematlzatasr egopo*
principis Aposto/orum Zrf °' ,aSUper Romano Ponilf^ Beati Pe*
spondeo, ac iuro. tianc fil $°r' 'eSU Christi Vic"rio veram obedientum
** Po'est, quam in p?J£n?i \ ^liae tcctesiaC extra quam nemo sah*
praesentt sponte profiteor, et veraciter teneo, eamdem inte-
Romani Pontifices 7{?7
I pam, et inviolatam usque ad extremum vitae spiritum, consiantissime, Deo
ediuvante, retinere, ac conf iieri, atque a meis Subditis, vel illis, quorum cura
„J me in meo munere spectabit, teneri, doceri, et praedicari, quantum in me
t,it,curalurum, ego idem Simon Electus, qui supra, spondeo, voveo, et iuro:
sk me Deus adiuvet, et haec Sancta Dei Evangclia.
§6. Forma vero iuramenti, quod praestabis, haec est: Ego Simon Electus
Patriarchalis Ecclesiae Antiochenae Nationis Maronitarum ab hac hora in
mtea fidelis et obcdiens ero Beato Pctro, Sanctaeque Apostolicae Romanae
Ecclesiae, ac Domino Nostro Benedicto PP. XIV, suisque Successoribus canonice
intrantibus ; non ero in consilio, aut consensu, vel facto, ut vitam perdant, aut
atmbrum, seu capiantur mala captione, aut in eos violenter manus quomodo-
| libei ingeraniur, seu iniuriac aliquae inferantur, quovis quaesito colore: con-
iilium vero, quod mihi credituri sunt per se, aut Nuntios, seu Uteras, ad
lorum damnum, me scicnie, ncmini pandam. Papatum Romanum, et Regalia
j Sonctt Petri, adiutor eis ero ad defendendum, et retinendum contra omnem
hommem. Legatum Apostolicae Sedis in eundo, et redeundo honorifice tractabo,
it m suts neccssitatibus adiuvabo; iura, honores, privilegia, et aaciorUatem
| Romanae Ecclesiae, Domini Nostri Papae, et Succcssorum praefatorum con-
m-are, defendere, augere, et promovere curabo; nec ero in consilio, facto, vel
1 Iwtatu, in quibus contra ipsum Dominum Nostrum, vel eamdcm Romanam
I Ealesiam aliqua sinistra, vel praciudicialia personae, honoris, iuris, status,
ti potes/atis eorum machinentur, et si talia a quibuscumque procurari novero,
rd tractari, impediam hoc pro posse, et quanto citius potero commode signi-
| lieabo eidem Domino Nostro, vel alteri, per quem ad ipsius notitiam poterit
wtnire. Regulas Sanctorum Patrum, Decreta, Ordinationes, sententias, dispo-
«.Wffo, reservationes, provisiones, et mandata Apostolica totis viribus obser-
™o, ct faciam ab aliis observari. Haereticos, et Scliismaticos, ac Rebclles
ommo Nostro, et Successoribus praefatis pro posse persequar, et impugnabo ;
^catus ad Synodum veniam, nisi praepeditus fuero canonica praepeditione.
postolorum limina singulis decenniis personaliier, ac per me ipsam visitabo,
lp omino Nostro, et Successoribus praefatis rationem reddam de toto meo
vtorali Offieio, deque rebus omnibus ad Ecclesiae meae sta/um, ad Cleri, ct
opuu disciplinam, animarum denique, quae meae fidei crcditae sunt, salutcrn
Itoqaomodo pcrtinentibus, et vicissim Mandata Apostolica praefata hamiliter
TP!am' et Qtam diligentissime excquar. Quod si legitimo impedimento de/en-
Wro, praefa/a omnia adimplcbo per ccrium Nuntium ad hoc speciale man-
atam habentcm, de gremio Capituli mei, aut alium in dignitate Ecclesiastica
«nstitu/um, seu alias personatum habcntem, aut his mihi deficientibus, per
tocesanum Sacerdotem, et Clero deficiente, omnino per aliquem alium Pres-
wrum Saecularcm, vcl Regularem spectalae probitatis, ct Religionis de supra-
r* omn'bas plene instructum ; de huiusmodi autem impedimcnto docebo per
£«imas probaiiones ad Sanciae Romanae EcclesiaeCardinalrm Proponentem in
onRregatione Sacri Concilii Tridentini pcr snpradictum Nuntium transmitten-
Possessioncs vero ad Mensam meam pcr/inentes non vcndam, neque donabo,
*W« impignorab0t ncque dena0 infeudabo, vel aliquo modo alienabo, etiam
*" conscnsu Capituli Ecclesiae meae, inconsulto Romano Pontifice, ct Con-
788
Romani Pontifices
stttuttonem super prohibitione ImestUararun. » .
Anno Domini millesimo se.xcentesimo Z7 °"0rum ^isdictioZT^
aliguam alienationem de^„Z2''mqttinto editam 1 s>lZT *
Uone contentas eo ipso incur^ Z^T^ **
Evangelia. vot0' *tc Deus adiuvet, et haecSaT
vuemadmodum nr/*rPc *a
sen|aneum est, fta conven" ut pZu^^ effUndere' -
Eccles.a usu recepit; maxi^e ^^™ 'P8a™ln for™'ae sint ex iJlis, quas
«rum adhibendae smt. Praeterea ad Ll L T« PrCCeS fn «lebralfone Mis-
Preces i„aS statuere atque h^fSS^ ?UCt°r'*tatem "-cespeCal
nere, praeceptoque mandare, ut pJblirT. ^"'^ P°testati fassit<^
Deo gratias pro beneficio a I oUO zccZl PrCCes /iant' sive ad persolvendas
necesSltate implorandam. * CCCpt°' S,Ve ad »"«8 opem in gravi aJiqua
caP' 2, Ut Vos benenostis,
^"*«,S/«W,r«/» acLnes7Zl7T^°^tion^ orationes, postu'
* sublimitate sunt. oJ^JZ^^^**™' pr° « 5
Ecclesia utebatur in orationibu et t.l l0C0JTm °Sttndere- aua P"""™"
d/3, eam Satis patefacere PreC^Us ad Deum pro Principibus offeren-
s'dem Aemilianutn epistola Tc ff.n Episcopi Alexandrinind Prn,
et AthanagoraS l ^P^^-^ Origlnc, ,W /«^1/
. § 2. Multum quidem inter * °d lmPeratores pro Christianis.
"» celcbratissimis cpistolae S C 27?^ et orandi ratio. Proinde
^.//lcgitur:0^//r^", o"' 3d °a,,iae Episcopos addition.bus
* ^ credendi lex tatuat l °r Sacerdot^m Sacramenta respiciamas „
P«'tttionibus formulas ab &rf ^ ^ AtQUe ninc oritur- in publicis sup-
SI res agatur de orationibiis ,„f * praescriPtas esse adhibcndas; pracsertim
etiam a Sacro T- .rCC,tari deDCant in Missa- »« dictum oL
' Urb.,„ vii, ° CaVCtUr'3 ne preces in MissarUm
P' ^nerabU ' ^ """"""" '? ** "* " Bu,L R°m" *
' Scss. >QCII, ^S^^"8"^ Pnmatibus, Archieplscopis. e, Episcopis.
" in celebratione missae.
i
Romani Pontifices 78q
ctlebratione adhibeantur, praeter eas quae ab Ecclesia probatae, et freqaenti,
acloudabili usu receptae fuerint. Quamobrem in Missali Romano pro omni
fere necessitate existunt piae quaedam, ac religiosae orationes, e vetustis, ac
venerabilibus Sacramentariis opportune depromptae.
§ 3. Neque vero putamus nimium progredi, immo inter aequos aucto-
ritatis nostrae limites Nos certe consistere credimus, cum asserimus, ad Eccle-
siasticam quidem, non autem ad saecularem Potestatem pertinere, de Ecclesia-
slids,acspiritualibusrebus;disponere.MagnusiIleOsius EpiscopusCordubensis
ipud Sanctum Athanasium in Epistola ad solitariam vitam agentes, Ecclesia-
stica sane libertate, ad Constantium Imperatorem haec scripsit: Nete misceas
Ectlaiasticis rebus, neqae nobis in hoc genere praecipe; sed potias ea a nobis
| disce. Tibi Deus Imperium commisit: nobis, quae sunt Ecclesiae, concredidit „.
Cavt, ne quae sunt Ecclesiae ad te trahens, magno crimini obnoxius fias. Scri-
ptam est: Quae sunt Caesaris, Caesari; et quae suni Dei, Deo.
I § 4. Ad viciniora autem tempora, et ad rem, quae epistolae huic nostrae
occasionem dedit, propius accedentes dicimus, a laicorum ipsorum tribu-
nali abrogata fuisse atque rescissa saecularis alicuius Magistratus decreta, qui-
| bus publicae pro Principibus preces indictae fuerant, quod eiusmodi decreta
nullius auctoritatis, aut roboris esse per se innotesceret. Et non multis abhinc
I annis Sacra Concilii Congregatio, Praedecessoribus nostris annuentibus,
I publice abrogavit irritumque fecit saecularis potestatis Edictum, quo illa, ob
partam a Principe victoriam, indixerat pro gratiarum acrione Te Deum laa-
I "msi etiamsi protestationem inseruisset de praeiudicio Ecclesiastico iuri
I non inferendo, quod nimirum facto protestatio ipsa adversaretur.
§ 5. Ut igitur aequitatis iure, rectoque ordine omnino procedatur, mone-
| mus Vos atque hortamur, ut tum Vos, tum alii opera vestra, Deum sedulo
rogent pro incolumitate, ac felicitate vestrorum Principum, quemadmodum
tt Nos pro Principibus Catholicis quotidie facimus. Aequo Iibentique animo
accipite, quod Potestates saeculares a Vobis petant, ut pro se publicae preces
"ant; atque operam date, ut Ecclesiae formulae in illis usurpentur, neque
novae, aut iniusitatae orationes in Missa recitentur.
§ 6. Sin autem, quod Nobis pcrsuadere non possumus, Iaicalis aliqua
Potestas, uSU, vel consuetudine aliqua (quae abusus revera dlci debet), prae-
SUmat auctoritatem vesfram in hoc minime agnoscere, sed iure suo directe
vc'it publicas preccs indicere, immo et poenam parere renuentibus statuere
aud"t; loquimini et Vos, quemadmodum Osius ad Imperatorem locutus
Kt- Rationes adducife, quas, qui errant, fortasse ignorant. Palam ipsis facite,
njnc nullatenus esse rationem exorandi Deum, atque id, quod cupiunt, con-
^wndi: ad VoS confugere eos debere, cum Vos II sitis, qui licet ex homi-
^asassumpti, tamen estis pro hominibus constiiuti in iis, quae sunt ad Deum,
Dt «I Hebraeos ApoStoluS loquitur: nec, praeter Vos, posse ahquem opus
""'usmodi Suscipere, et hunc sumere sibi honorem; sed qui vocatur a Deo
^auam Aaron.
§ 7. Quod si dictis non acquiescant, neque a Vobis opportunum iudi-
in cos Ita procedere, ut Ecclesiasticac Disciplinae iura exigerent, Vobis
s,ncte rnandamus, ut Nos'quamprimum certiores de iis faciatis, opportunis
7
Romani Pontijtces
quoque transmissis ad manus nostrn _
omnia facere, quae clariaslmi ^»?"^ CUm Nos Pa^lT
facere consueverunt. Nolumus e £ TS n0Stri h eius<"odi oc^n^
neg ectis Sanctuarii iuribus wSH^S^* Trib«^ £
p/ec tmmr Vobisque Apostolicam BeaeSonem? ^ Paterno a» o^
(Bened. XIV BuII., tom. I, p 269 270° ""Pertimur.
337.
Benedictus XIV, ep. PncycL Njmiam, IJepatlam, I&nudi
perpetuis indlssoIu,
£" *?" b°norum °^nsioneP SZS? * cum £
Rcgm Curiis inductum vigentemquT oer tr " Ecdesiasticis Poloniae
L| eras die undecima menfl. ^ i"05'™ in «■« 'or™ Brevis
^es.mo primo' ad Vos datas denlor^ auadra"
Fra ernitates Vestras U ,d P '-an^es Nos, et detestantes, atque Lmul
WgiUaa super Ovibus vestrae cu ae com" ° exbortantes ao custodicndas
resalutares Leges modumque?pwrS„Um^ ^mMUenmu^ N°S hac in
§ U Interea certiores fZ ;°PDOrtunum seno meditari.
Jnvectam esse pravam cc^Ci^T^ °rb'"S
Conscentiae dictorum, a quibuc m Matr'mon.orum Occultorum, vufeo
mordinationes, confusionesqu em IZT^' *** C"eterai '*nde Provcnien,es
«Hia Matrimoniis cum aliis Con|uI ' ^ °CCU'ta huius™di Matrimonia,
Per Encyclicas alias nos a Lit " P1UW,Ce Ce,ebratis' re 'Psa solvebanlur,
«jates, Archiepiscopos, Venerabi,eS Fratres« ^triarchas, P,
Novembris eiusdem anni scrionT? T"08 die decima sePtima mensis
Pen.tus abrogandam, praesrr Lct antedictam Pravam consuetudinem
dentini Decretis consona 172?"? ^ SaCn'S Cano"ibus, et Concilii Tn-
amem imminuercnt. ' accurate servarentur, iniectam Nobis sollicitu-
^"bres™™"^ n°StraS Sub P,umbo Literas tertio nor"s
gesimo primo expeditas' adrl i min,cae m'»esimo septingentesimo quadra-
Propositis, et vulgatis statni """^ qi""buS tvPorum arte cditis, ac pal.im
ta»e. et Nullitate Matrimnni ' CaUsis Matr'"monialibus super validi-
ab hominibus prosntT nT^* mandavimus Leges, ac Rcgulas,
°U'n quas Ecclesiastici I. Hir , P ' °PPort"nas, ac necessarias, secun-
,CCS' necIue cu'Pa, et improbitate. nequc inscitia,
' CfCnNa307bUS Fratr,bus' Archiepiscopis, et Episcopis Regni Poloniae.
Cf. N. 319.
4 C(. N 318.
Romani Ponlifices 7Qj
JC ignorantia abrepti, cum disceptationem de validitate, et nuilitate Matri-
moniorum huiusmodi apud ipsos haberi contigisset, non pro ingcnio sed
I pro iuslitia tuto sententiam suam ferre possent.
§ 3. Praeterea cum relatum obiectumque esset, malum huiusmodi inde
evenire, quod Commissiones, quae quoad secunda in Causis Matrimonialibus
cdiia postulata, et instantias dabantur, ad Viros ad Ius dicendum neque aptos
neque idoneos, sed iudicandi prorsus incapaces dirigcrentur: Nos non solum
per Encyclicas alias Literas universis Antistitibus inscriptas 1 singulis iniunxi-
mus, et mandavimus, ut unusquisque cum Capituli Cathedralis Ecclesiae suae
consilio, eorum Virorum, quos ad grave ludicii huiusmodi ministerium probe
ei sapienter obeundum aptos, et idoneos, rebus omnibus considerato exa-
i ctcque expensis, in Domino reputassent, indicem confectum, ad Apostolicam
hancSanctam Sedem mitterent; verum etiam in memoratis nostris sub Plumbo
«peditis Literis addendum curavimus, ne antedictae Commissiones in secun-
dis instantiis super Causis Matrimonialibus deinceps ad alios dirigerentur,
quam ad viciniores Antistites; atque ut tunc dumtaxat, si forte contingeret
iia fieri non posse, ad quempiam ex indicatis Viris aptis, et idoneis Commis-
siones huiusmodi dirigantur.
§ 4. Ex praescriptis Apostolicae providentiae auctoritatisque nostrae San-
dionibus conceptam fiduciam sustentantes, fore nimirum, ut abusus antedi-
ctus, et omnis inordinatio istinc potissimum, quemadmodum alibi, benedi-
I cente Domino, evenire gratulabamur, penitus auferretur; ingenti cum Pontificii
cordis nostri dolore accepimus, ittic novas fraudes adinventas, novaque effugia
| Wta.quibusApostolicaesalutaresOrdinationeseluderentur.Horretanimus
. referre non solum Pacta inter Coniuges, Matrimonii dissolutionem conten-
«ntes, vicissim conventa, ut alter eorum, post latam ab Ecclesiastico Iudice
«uper Matrimonii nullitate sententiam, ab eadem appellare audens, ad quam-
af ccrtam pecuniae summam alteri de ipsa scntentia acquiescenti solven-
.Jm teneatur, verum etiam ab Ecclesiastico Iudice, apud quem appellatio
"islitula fuerit, Appellantem ad omnimodam summae huiusmodi solutionem
«tnnarL
§ 5. Dc hisce autem rebus accuratissime exquisitis plenissime docti,
°s m ea sunuis sententia, inordinationem, confusionemque antedictam in
Kc?no Poloniae vigentem maiorem in partem, ex more modoqtie, quo Matri-
"lonia per Poloniam contrahuntur, ac cclcbrantur, omnino exoriri. Saepe
"Umero en'm, ac passim praesentia proprii Parochi, dum Matrimonium per
a,de Praesenti contrahitur, dcsideratur, et cuilibct Sacerdoti intercssendi
j^missio, interdum inscio etiam proprio Parocho, demandatur. Frequen-
^lrne etiam supcr deiiuntiationibus per tres Festos dies inter Missamm
^nma in Parochiali Ecclcsia tam Viri, quam Mulicris, de Matrimonio con-
/7end0 f''eri solitis, ac tantoperc praescriptis, dispensatur; ita ut, nulla inter-
ente legiti ma, et urgenti causa, ne una quidem dcnuntiatio fiat.
§ 6- Quamobrem obstructa omni via, qua ad agnitionem pervcniri pos-
W,at> quodlibet Matrimonium curn dcbita utriusque Contrahentis libertate,
'Cf. N. 315.
792
Romani Pontifices
et consensu celebrefur; interrerinrr,* i * ' "
-M* Malrimoniorum " fTcie FrH da,Ur '°cus '«P nl?^"
™pedimentam Atafctil'^" C°n'raClUm fuis* Sl^
b «neftaum . Nobis in ulflmfe n^mX0t^Wm^^
fru nn, ^11"1 P°St adiudicatam alter sune ^™"^™, >0
fru. potest, per hasce fraudes et eff. ZL ? , Matr,moni' nullitate causam
Connubiorum dissolutiones. ' et SCanda,°' in Po'onia huiusmodi
h".c malo remedium adhiber Tadn Hntr ♦ °Pportunum Perniciosissimo
ac matura deliberatione nostris dZ a ProPno, et ex certa scienfa,
^enorepraesentium, non^^^^^ plenitudine;
ges, pro dissolutione MaMmonK aullt hu,USmodi P«cta inter Coniu-
verum etiam ea> quibus s™Z^
tent.a .am lata stipcr Matrimnn;; ,, ,nd,recte. appellatio ab ludicissen-
'■^rposito iurciurandc Ta Zb " "tatefimPediatur. etiamsi utraquepacu
nostras memoratas ultimaV r it« c°nnrmata, atque etiamsi ante edilas
nulla, invalida, irrita, n^us rnhn qU°modo,ibet conventa, et facta fuissen.,
Mura, et habcnda esse Xh ' fnomcnli esse ac fore, et imposterum
damus, irritamusque- ita ut n*' """^ pr° tunc annullamtts, invali-
externo, obligatoria sint et h h UnqUani Pact°. in foro interno, quam I
facto incurrenda, a qua ncmo ' SU° cxcommunicationis poena ipso
terquam a Nobis, et Romano P qUfCUmque Pacta huiusmodi celebraveril, prac j
nisi in mortis articulo abool *• ' e pro ten,Pore existenteSuccessore nostro,
nicationis poenae ipso factn °ncm obt''nere possit. Praeterea eidem excommu-
surum esse pariter declarnm ♦ m CSSC Ct fore' eamaue 'ncurrere, et incur- |
qne ludicem, qui pacta *m et nunc P"> tunc pronuntiamus, quemcum-
ct pronuntiare ausus fiieri» eXCCUtioni demandanda, et servanda curare,
stitutionem nostram et n . ^ propterea Praefatas ultimas Literas, seu Con-
omne id, quod ' ' ^ccumque in iis, sive in ea, contenta, ac praesertim
m°nii Defensore semne n ,m,S!riemque aPPeHationis a deputato Matri-
sententia pronuntiata f.,nr7» . 6 COntra eiusdem Matrimonii nullitafem
Cnt' lnterponendae, continetur, statuitur, ac praec.pi-
Romani Pontijices 703
I (ur.quatenus opus sit, iterum innovamus, et confirmamus, denuntiamusque;
£l Frafernitatibus Vestris easdem nostras Litcras iterum proponendas, evul-
pndasque, in virtute sanctae obedientiae iubemus, perinde ac si de verbo ad
»trbum iisdem praesentibus expressae, et insertae fuissent, quemadmodum
arumdem tenorem ipsis praesentibus pro expresso, et inserto haberi volumus.
§ 8. Quamquam vcro quaecumque hactenus gessimus, retulimus, prae-
scripsimus, satis esse intelligimus, ut Fideles istic praesertim Matrimonii san-
ctitatem cognitam habentes, ad Sacramentum hoc magnum, ea, qua decet,
j lnimi reverentia, ac pietate, ineundum accedant, eamdemque sanctitatem,'
matuamque animorum concordiam perpetuo inviolatam indissolubilemque
servent, tamen nostrae hac in re gravissima Apostolicae sollicitudini haud
satis esse ducimus, nisi Fraternitatibus Vestris proponamus praeclaras salu-
taresque Leges, ac Regulas aliarum bene constitutarum Dioecesum, in quibus
fere nunquam, aut raro lites super contractis Matrimoniis agitantur, et Sen-
tentiae super eorumdem Matrimoniorum nullitate pronuntiantur.
I § 9. Ac primum omnium, munus, quod ad proprium Parochura iure
spectat, interessendi Matrimoniis celebrandis, per se ipse Parochus, nisi iegi-
tima gravissimaque de causa impeditus, obire tenetur.
§ 10. Onus pariter proprio Parocho iniunctum est, ut antequam Denun-
1 bafiones de ineundo Matrimonio publice in Ecclesia inter Missarum solemnia
I fiant, ipse tum Sponsum, tum Sponsam seorsim caute, et ut dicitur, ad
lurcm explorare studeat, an ex voluntate, sponte, ac libenter, et vero cum
inirm consensu, in matrimonium vicissim coniungantur; necnon ut, quantum
[ ficri potest, inquirere nitatur, ullum ne, et cuius generis impedimentum inter
Contrahentes intercedat; aliis ne fidem sponsionemque alter ex Contrahen-
libus dederit; de consensu ne Parentum Filii, Filiaeque familias contrahant.
Haec, aliaque huiusmodi momenta postquam Parochi accuratissime explo-
nverunt, si allquod eorumdem momentorum sive deficere, aut nocere posse
«prehenderunt, suspensis interea denuntiationibus, illud, quod obstare possit,
«terre tenentur ad proprium Antistitem, qui, prout res postulaverit, pro
ttctoritate, munerisque sui debito, opportune provideat.
§ II. Quod si Parochi nihil, quod Denuntiahonibus publice, et de more
'aaendis obstet, tuto animadverterint, tunc illas per tres festos dies continuos
* Ecclesia inter Missarum solemnia, iuxta tam Concilii Latcranensis sub
w *c. Innocentio PP. III Praedecessore nostro,' quam Concilii Tridentini
Praescriptum,2 proponcnt, ut impedimentum, si quod prius resdri non potue-
n'- ab interessentibus Auditoribus indicetur.
§ '2. Etsi autem Antistites super ovibus sibt commissis vigilias, ea, quam
w<ediximus,salutari ratione, custodientes, non ignorant, Matrimonium coram
quollr>et Sacerdote non Parocho, facta PJl copia, dataque Iicentia, sive a
pr°Prio Parocho, sive a Loct Ordinario Antistite, validum esse, auctorita-
lfmque supcr Dcnuntiationibus dispcnsandi, atque ut una pro trtbus, et ne
una quidem, urgente legitima gravissimaque causa, Dcnunt.ario fiat, per-
\ £ 3- X, ,ic dandrstina desponsatione , IV, 3.
Scss. XXIV, dr ref. matrim., c. !.
794 D
Komani Pontijices
mmm se habere; tamen diligentisshnT^ ' ~^*_
_____* ~ tr __?^t
§ H. Haec, Venerabiies FtI^ZLT edlmeata> detegu»,.
Matnmoniis praesertim celebrandT, m * Um eravissimas Episcopalis in
solhcitudo, diligentfa, ac rat ^di olT? P?" *'W-J_,J
e med.o tollit; hanc igi,ur » 0mnes fere Connublorun, disso.ut.ones
sed semper tuto tritam, et a |aud! " Z .^C Sem,tam' "on recens apertam,
datam. atque sub pra cepto ad su° ?nC^° Triden«no «"topere comme,
Anfstitibns traditam, diri^e gfes us ^ ^""^«"^ ~ive_
bac ln parte satisfacere possitfs v^. miunct° Vobis oneri, etiam
Ammarumque Christifidelium Rectnr ■ * S°,,iCiti ad"itamim\ "t Paroch.,
'"tores vocati, in suis, ea Qua fpn ?' 'n partem ,aborum vestrorum Coad-
muneribus exercend.s per se in ' VIg,',anMa' Sedu,itate' et
Ne patiamini, ut facili hum ! °mnem °peram' et curam impendant
coacti, iuridicam propri; ™^ e duc«« non autem legitima necessitate
Wmohffe necessariam ob I„3 ?, Praesentiam, in contrahend.s M*
Sacerdoti in Hlfc interessenH; . 4 C mom-ntum removentes, cuilibel
ac Leges super DenuntiaSh " COncedatis- CanonicaS Ordinationes,
non sive gravi animi "°US ante contrahendum Matrimonium faciendis,
cum nonnulloruni ofWinn,. COnsc,ent,aeque S(imulo servandas, et summi
custodite, ct ab ajfls auonl Scandal°q«e minime praetercundas, Vos ipd
§ » Nec obtenfi ?S re fpS" Servari facite'
« usus hactenus quomorini-l * 3Ut CO,ore cuiuscumque consuetudinis,
£ q"ae ad haec usque temn' *** Ct in vestris Dioecesibus vigenbs.
dispensandi, versa est in SUper Denuntiationibus sine legitima causa
ab"ti audeafis; pernicios, 7 ' Ct t<5t ,itium fom,'tem, facilltate, deinceps
normam agcndi, sed ad mT™ COnsuetl,d°. et auctoritatis abusus, non ad
§ »6. Quam vero Vnh?. ^40™1" e*Probrationem confert. ,
P^aecipitanter cffuseque d Y commissiones, et dispensationes huiusmodi |
oandas, exemplo, et incitamento fuisse asseritur, ,
Romani Pontijices
795
' nimiam in iisdem tribuend.s indulgentiam, qua vere, nec ne, Ordinarius
Aposlolicae huius Sanctae Sedis in Polonia pro tempore existens Nuntius,
I rfcore faculUtis, ipsi, inter caeteras tamquam a Latere Legato concedi solitas,
alcumque hac in re competentis, easdem commissiones dispensationesque
impertilur, ipsam moderno, et pro tempore existenti in Polonia Nuntio inhi-
kndam mandamus, ut Fraternitates Vestrae, hoc exemplo, et incitamento
etiam sublato, exinde sese a CommiSsionibus Dispensationibusve anted.ctis
I ibstineanL " • «r.
j § 17. Itaque, Venerabiles Fratres, nolumus Vos ignorare, Nos, tot nostras
1 jBSceptas sollicitudines, tot nostras non omissas adhortationes, tot praescri-
I ptas Apostolicae nostrae providentiae auctoritatisque ordinationes, ex animi
I aosCri ad maiorem Dei gloriam, Animarumque salutem intenti, sententia,
ninime succedere, nec pristinas in Matrimoniis ineundis dissolvendisque
Bte, et controversias e medio tolli animadvertentes, suprema auctoritate
nosrra, ad efficaciora, et asperiora remedia hisce malis curandis apta atque
idonea opportune adhibenda, esse usuros: Vobis enim satis superque per-
ipecfum est, Nos iustis, ac rationabilibuS de causis, quemadmodum, si secus
fortasse fict quam praescripsimus, certe accideret, iudicium Causarum Matri-
monialium Poloniae quoad primam etiam Instantiam reservare posse; et
insuper, relicta Episcopis locorum prima, et Metropolitanis secunda Instantia,
decernere, (sicut, necessitate tamen coacti, omnino decernemus) ut in Causis
Matrimonialibus Poloniae, tum prima ab Episcopalibus, tum secunda a Me-
iropolitanis Curiis Sententia, super nullitate Matrimonii pronuntiata, execu-
fioni minime demandetur, nisi utraque Sententia, cum rationum momentis,
pnus in Congregatione Venerabilium Fratrum nostrorum S. R. E. Cardina-
tom Concilii Tridentini Interpretum mature exacteque fuerit expensa, ac pro-
«fa; necnon Matrimonium quodlibet, post utramque sententiam in Curiis
«slns latam, vel interea temporis, dum in eadem Congregatione Cardinalium
Dtr»que sententia huiusmodi expenditur, vel nullo apud eamdem Congrega-
""nem Cardinalium habito recursu, quomodolibet, servatis etiam servandis,
f , e contractum, nullum, irritum, nullius roboris, et momenti esse et fore
Kcbnre.
§ 18. Decernentcs, etc
[Bened. XIV Bull, tom. 1, p. 27S-2S3J.
3.0.
Bcnedictus XIV, ep. cncycl. Demandatam, 24 dec. 1743. 1
Demandatam caelitus humilitati Nostrae omnium Ecclesianim curam
Ibeu"tes, sub ipsum initium Pontificatus Nostri, pcr encyclicas Literas
MUs «Jie 3 Decemb. anni 17402 ad Vencrabiles Fratres, Patr.archas, Primatcs.
' VenerabilibuS Fratribus Patriarchae Antiocheno Ornecorum Melcliitarum,
<*Wjbuj elusdem Ritus Catholicis Episcopis, cidem 1'atriarchac subicctis.
Cf- N. 304.
796
Romani PontifUes
si/s necessarian, esse confin! i \ auc<oritatem et opem^ ^«"«to
non dubitarenf Xue n ' T*' de ""8 ad N°s cum L -''i"1^
Apostoiica supren^ ^^Se nV b''S * ^0««^^
nostrum Past0raJe dece Toi tu C°ncredita. et ab e o 2K ^ ak
maxime convenif h, off,c,"ni, inferiorum EcrtZ s°n,cit«dine, qua.
promissa cuTL^VuT"" * N°b''S »"'ve^&™";
difficillimorum te^" USaUe °mni cu«, et Si PUb,i«
effectu comP,ere 2S^^^ *>"^m
tarum i2ln "T ad pr0Driam "Psorum tum ad a adlerUnt 63 °»»«
mmmm
Ss fd • 'nC,den(ia' et varia Postulata de rT Ecdes,arum BUbiecf*
Z 1 p 'US AP°8«olicae Sedis udtin' US' 803 Sententia' sibi °PPor-
erronr ^T"' Pontificis auctoritafc T ' ™n Maiorum detu'™ ^
fS22 K,,CretUr °CCasi0' SSSS^"!? dubitali0— amb/^uiU
c re^ 0Illb"s, ad Populorum saluTem TS^11 °rd°' ac «"nquflllt^
§ 1. Uaque laudabili, '^0"8 aSSereretur"
eru™ PrCC,0US' °Ua"tum opportun' de8,dcno obsecundare, eiusdemque
rerum summam longo infervallo Yacen Z Sat''SfaCere cuPientes' totam
gen t , atoue accurate TenW ^T^5' Camaue Per '
gent.a praedlcta Dubia, et Postulah T SUmmo studi°. * »
Ecclr r n0nnU,,is «vSS^^y^S" perPeudi'"us.- adhibffisque
Ecc eSI Cardinalibus, ex eo "oetu ,h rratr,bUS N°Stris Sanctae Roman»
P aesunt tum etiam aliquibus ex ^ '^ Pro™™d*e Fidei negotiis
3C Tbcologica, et Canonica fl,w S*Cul,J* et Re*u,ari u™*»
Nobls semel, bis, tertio de praSi^ ? Praestautibus- q"os omnel coram
vum s; ea tandem decernere a(ot "^8 8entcntias suas aPc™ n.«da-
Nostras, Vobis, Venerabiles Fra fanCJrf statui™s. quae per has Liferas
C rthodoxis Qraeco-MelcuTtaS m F Per.Universu'" AnHochiae P.triarch.lun.
nmn 3> Ap°St0,ica auc or taTe ^ C8,arum EPiscoPis, tenenda, atque ob-
c ?uT° fiduda'u habente LdeC,ramU8; maximam de vobte omnibus
» stud.osae de rebus vestrisM?. r\ tPaternac Nostrae erga Vos charifati.
^.t?^ in^a' Pr°m^Ue' - "
Patria^cha PropositiS( J^;* P°Stu,atis a prae,audato Ven. Fratre Cynllo
i "unent ad conservationem Rituum, et Morum
Romani Pontifices
777
Ecclesiae Oraecae, tum universorum in gencre, tum eorum in specie, qui
,d ieiuniorum observantiam, et Sacrosancti Missae Sacrificii celebrationem
inineni. Alia versantur circa Iurisdictionem eiusdem Patriarchae, et Episco-
; porum ei subiectorum, quam hinc ab Episcopis Maronitis, hinc vero a Mis-
sonariis Latinis perturbari asseritur. Nonnulla denique spectant ad Mona-
chorum disciplinam, eorumque legitimam Superioribus subiectionem ; tum
etiam ad Religiosarum Foeminarum vivendi Regulam, earumque regimen,
I «i tutelam,
§ 3. De K.tibus igitur, et moribus Ecclesiae Oraecae illud imprimis
generatim statuendum decrevimus, nemini licuisse, aut licere, quovis titulo,
etcolore, et quacumque auctoritate, aut dignitate, etiamsi Patriarchali, aut
Episcopali praefulgeat, quidquam innovare, aut aliquid introducere, quod
integram, exactamque eorumdem observationem imminuat Hinc est, quod
fjjthymii olim Archiepiscopi Tyri, et S.donis, Viri alioquin Catholici, reique
; aristianae propagandae studiosissimi, factum, alias ab hac Sede Apostolica
| deanno 1716 improbatum, iterum cogimur reprobare; inductamque ab eo,
auctontate propria, inconsultoque Romano Pontifice, nonnullarum Ecclesiae
; Oraecae consuetudinum immutationem, revocamus, atque irritam fuisse, et
essedecernimus; omnesque imposterum, et singulos Ecclesiae Graecae Ritus,
elmoresa Patribus traditos omnino servari mandamus; specialiter iniun-
, gentes Ven. Fratri Patriarchae Antiocheno, ut eorum conservationi diligenter
1 'nvigilet, ac provideat, ne ulla novitas (unde confusionis, ut plurimum, et
«ndali occasio) in ipsis introducatur: permittentes solummodo eidcm Pa-
rarchae, et Episcopis Cathoiicis in propriis Dioecesibus facultatem corri-
jnoii atque extirpandi abusus, si quos, aut errore vulgi, aut schismaticorum
10, sfve saeculi vitio inter eos irrepsisse compererint; vel etiam aliqua
peculiaria pietatis exercitia admittendi, ac probandi, si quae ad promovendam
,IUm religionem apta, et proficua prudenter in Dornino iudicaverinL
§ 4. Huic autem sanctioni generaliter a Nobis prolatae consentaneum
3'. ut illae consuetudines in specie, quae aliquam mutationem, aut dctri-
"enlum subiisse feruntur, in pristinum vigorem reducantur, et restituantur.
§ 5. Cum itaque praedictus Cyrillus Patriarcha Antiochenus in quodam
Piscoporum conscssu de anno 1736 in Monte Libano habito, supra enun-
? Eu,hymii Archiepiscopi exemplum aliqua ex parte scquendum sibi esse
,'J![erit. "Piorans vero, ut asscritur, Apostolicae Sedis Decreta, quae ad
PS'US Pelitionem anno 1732 prodierant, (et quorum quidem executionem, ab
^ni in acci-'- ' -r - - - ' " f~—
Pro illius
accipienda suae Dignitatis confifmatione in genere promissam,
Perspecta vitae, officiique rcligione, et constanti in hanc Sanctam
„ m observantia, nunquam eum scienter praetermissurum fuisse, in ani-
inducimus); non solum sibi licere, sed etiam expedire putaverit, re-
Ptam Ecclesiae Oraecae disciplinam circa feiurif. immutare: considerans
™P* inopiam complurium suorum subditorum Oraeco-Melchitarum, de-
^0S Arabum pagos incolentium, ubi ciborum Quadragesimalium maxima
QI ^"uria, magnam insuper severitatem, ac diuturnitatcm abstinentiarum,
,quje "i Ecclcsia Oraeca observantur, ubi nimirum, praeter «eit.nium Qua-
ura?esimae, quod in tota Ecclcsia Paschalibus Rcsurrcct.onis Domini Festis
793
Romani Ponlifices
ante Festum Sanctorum Apostotorum P ? g'mS observatur, JT? h ^
SS- Apostotorum P^ ? * Mariae Virgi^
revocamuS( et nu|(um effccK^r^nil'™7 ^^0^3'6 Nostr* expr^
«onl mandari, sed omnia i„ S um r o ^ ne°Ue U,,atenus «ec,
■nsuper f„ toto tractu Patriarchatus W ? ' de°ere' iube™- Atoue
a Maioribus derivatam, ^SSTdS^h^T^ C0"Suetudi-
annum ab esu piscium, quae ab «K s «„0!^ v ? Ct *** <*r
R'tus exacte custoditur. indistincto servT ^ P°pU,is eiusdein
§ 7. Et nihilominus Decreh r Praec'P'nius.
"de alias die 22 lanuar i ^7S,3f?tl,onh de Propaganda
Patriarcha, ut aSSeritur, ignora ?a 32 * e,USmodi rebus edita, et a praediclo
rantes egcstatem Fidelium Incolan.r,, T 3C Paterno animo co~
rum Quadragesimahum, quae in ' w ',' et Anti'Lib^ et inopiam cibo-
ob quam saepe accidit, ut carlS T 00,8 i,,ius tractus «desse ferlur,
«ndulgendo statuimuS, ut .laesa '^11"*8 neCCSSario vesci deb""'=
de '"eiuniis, et abstinenttis 7™ remanente etiam quoad illos generali lege
eoncedere, si tamen ^rt*"*™™"'1 ,iceat dispensationem in genere
cum aliquo coetu, seu Vnmm *, grav,s necessitas urgeat dispensandi
Patriarchae Antiocheno ut tn ^ " ^ ' facu,tatem concedimus Ven. Fratri
tatcm persistere cognoverit et '"^,8 tant,"n annos, quibus eam necessi-
sationem singulis praefatis rl 3 nec a,io modo. huiusmodi dispcn-
interim debitis cautionibus „0mmun,tat,'bus concedere possit: non omissis
sensim irrepenti occurri nn« qU3S Veterum R'«"im neglectui, et oblivioni
§ 8- Simili modo 01.1^' ■Pr° SU° arbitrio' et P^dcntia existimaverif.
<]uod respicit celebration J . c lnnovat,onem fieri debere decrevimus ln eo,
singulos dies super auoUhnttT™^ M'SSae Sacrificii, quod unicum in
Oraecae Patrum praeccnto i veteri,,n Sanctorum Ecclcsiae
minime indulgendum ceL '■ consuetudine traditum est; proptereaque
P°rrcctae, qUa postulavrr^ ? pet,tioni Per eumdem Patriarcham Nobis
multiplicibus Fidelium Ohl r u satlsfac,'endum pietati Sacerdotum, el
jatum immutari pennittor., ' Praedictum Ritum antiquitate commcn.
Missas eodem die cremus- et in Ecclesiis Libani, et Anti-Libani plures
super eodem Altari offerendi Sncerdotibus fieret potesh»;
Romani Pontifices 79g
iC praclerea in Feriis Quadragcsimae (quo tempore, exccptis diebus Sab-
biti, et Dominicae, nonnisi Praesanctificatorum Missa in Graecis Ecclesiis
I cdebralur) integrum Sacrificium peragendi facultatem concederemus. Quibus
de rebus vetcres Ecclesiae Oraecae Rubrtcas omnino servari, earumque exe-
i ctitionem Sacerdotibus inculcari manclamus; eliminata tamen ab opinione
vulgi inepta credulitate, qua nonnulli arbitrari dicuntur, Sacerdotem utentem
indumentis, et supellectilibus, quibus alius Sacerdos eodem die usus est
| jtiunii observantiam infringere. *
§ 9. Permitfimus tamen, iuxta Decretum latum die 31 Martii 1729 ab
aliquibus ex Ven. Fratribus nostris Sanctae Romanae Ecclesiae ardinalibus
negotiis Propagandae Fidei praepositis, ut alia Altaria in loco Ecclesiae apto
erigi possint. Si autem Altarium numerus Celebrantium, et Offerentium multi-
fudininon respondeat, liceat pluribus Sacerdotibus, ubi huiusmodi consuetudo
rigef, super eodem Altari una cum Episcopo, vel alio Sacerdote Sacrificium
peragente, concelebrare; ita tamen, ut sacris vestibus more Celebrantium
fndutl, unusqu.sque totam Liturgiam integre recitet et verba Consecrationis
proferat, pennde ac si Sacrosanctum Sacrificium singulatim conficerent.
| § 10. Huiusmodi autem Sacrificium singuli Sacerdotes iuxta mentem
forum, qui voluntarias oblationes exhibent, licite valent applicare. Quod si
I secundae, et ulteriores Oblationes pro eiusdem Sacrificii applicatione super-
I addantur, Sacerdos, qui eas receperit, semper teneatur monere Fideles po-
scnore loco offerentes, de aliis oblationibus ad eumdem finem acceptis;
«nisi udem Offerentes unica Missae celebratione se voti compotes fore
| parcnt» sciat se unico Sacrificio plurium voluntati minime satisfacturum.
torum vero mentem, qui pro Sacrificio obtulerunt, nunquam a Sacerdotibus
mpletum iri declaramus per solam adiectionem Particularum, et comme-
I norahonem, quae in Panis praeparatione ante Missae Sacrificium fieri solet:
I cnmomnino necessaria sit integra concelebratio; nisi de eorumdem Offe-
rutium voluntate aliter fiat.
§ II. Ut autem a SacerdoHbus Graeco-Melchitis in Sacris Mystcriis pera-
P» is una, et eadem caeremoniarum ratio, iidemquc Ritus serventur, et ne
'qua sensim in iisdem obrepat difformitas, mandavimus Typis Congrega-
°nis de Propaganda Fide impriml Missale ad usum illorum Ecclesiae, iuxta
J rcn'otissima antiquitatc firmatas; quod absoluta editione sacrorum
1 r°rum Rjtus Coptici, qui sub praelo sunt, Incessanter impleri curabimus.
§ 12. Quod vero attinet ad praedictorum Venerabilium Fratrum, Patriar-
3c Antiocheni, et Episcoporum Graeco-Melchitarum Iurisdictionem, cuius
d "^ho magnopere Nobis cordi esse debet: non sine magno animi Nostri
°°re accepinuis, nonnullos Episcopos Maronitas, praedictorum iura sibi
erentcs, in illonim subditos lurisdictionem sibi neutiquam compctentcm
epe, ut asseritur, exercuisse; absolvendo eos, qul Ecclesiasticis Ccnsuris
proPriis Pastoribus innodati fucrant; dispensationes Matrimoniales con-
«oendo in gradfbus, ct circumstantiis a Ritibus Gracco-Melchitis minime
^"iissis; dlspensando etfam cum Monachis Graeco-Melchitis supervotis Reli-
5°n»; subditos denique Antiocheni Patriarchac ad Maronlticum Ritum arnple-
enduni variis artibus attrahendo. Quae omnia, et singula a dictis Episcopis,
8
Romani Pontifices
ut fertur, peracta, iam per se nulla et Pnnt«—~~~~~
ne, in alienae lurisdictLs pertur'ba /0°'* Cau°mcoque iUre darnn ,
fomentum, iterum renovari cS£ suD ™' ' S'mU,tatum. ac diSco^
Pastorum Beato Petro Apostolo P L ' qUam ,esus Christus pJ ■
Catholica tribuit pXR^^
ipsique Patriarchae Nationis MarnnihL ^ 8 Maronitarum FDJ'
petuum, in virtute sancta M&t^Zr^
mtervemret, acceptare praesumant PeCU,Ians 3 Roman° Pontifice licentia
facultatibus sibi concessis, eomS^ SU°Stentare COusuevit, utendo
rum subditorum iJSS^ £ ^^*"»»**!*» inferant, et nume-
n.tati consulere, ac libero pmp^e !'to t r'" parte eorUmdem indem-
primo, et declaramus, licere Z ^^ ^1??™*"° pr0Spicere' statui™
Francisci Custodiae Terrae Sanctae P W W 0rdln'"8 Min0rum Sanc,i
Melchitas, eisque S.c«m«te^|i^»,!f munia obire circa Oraecos
curnstantiis, quibus omnino defi>Lf !/ J ,OCOrUm et temP°rum cir-
Antistitem Qraeci Ritus qJ„ ha°endi Parochum- «* alium
iure debita percipere Ifdte Z„ ♦ f raed,cti Fratres emolumcnta legitimo
nullatenus ipsi dependeant Z u 3 iurisdiction'-* Antiocheni Patriarchae
annis notulam tradere Animanm, r dumtaxat Petenti teneantur singulis
stentium, utpote quae T Z2 Ritus in ea Civitate, seu loco exi-
Santur. Curet autem Patriarch ™ Patriarchae omnino subesse infelli-
opus fuerit, Catholici Parochi r P™ Sl" muneris '"mplemento, ut ubicumque
Sacramenta Graeco Rif„ „J suPPetat, a quo praefati Graeci-Melchitae
8 14 c„ r«-cipere queant.
9 n. oacramentum vero rnnti Z ,
«ae, in Civitate Hierosolym °ana ? T* ' Patre OuanHan0 TerraeSai>
Hcua iure suo, et in oronr * n "S ,0C,S' ubi EP''scopus Oraecus Catho-
tionc Graecis a sfaiplici Saardote^' C°nferri D0SSe Sab
Petentibus. Ubi vero sit _ . con'|rmatis, ac sponte ab eodcm confirmari
mentum non conferat nisi P'SCOpUS Catholicus residens, huiusmodi Sacra-
«ente, abstineat. ' eiusdem Episcopi consensu; eo autem dissen-
*rva^'^i2S Ct SingU,iS Me,chitis Catholicis Oraecum Rifum
nariis vero omnibus diatrfci 7™'™ deincePS expresse vetamus. Missio-
aliisque arbitrio Nostro dcc * mandamus' sub P°enis etiam infra exprimendis,
a Gracco ad Latinum Rh™ "C cuia-uam ex '"''s huiusmodi transitum
'nconsulta Apostolica S^l^1" SUadere Praesumant, aut etiam cupientibus,
ocoe, pcrnuttant.
Romani Pontifius
80 1
s 16. De ii» autem, quos Latinizantcs appellant nimirum, qui a Graecis
pirentibus progeniti, deficientibus Graecis Sacerdotibus, Latino Riiu a Latinis
I |j hunc diem baptizati fuerunt, eumque Ritum hactenus tenuerunt, quorurn
I juguW numerus Damasci inveniri perhibetur, neque satis hucusque defini-
I tam fiiit, cui potissimum Ritui addicti esse deberent : statuimus, et declaramus,
ul coram Persona a Nobis deputanda semel profiteri debeant in quo Ritu
jjrere malint; in eoque imposterum, omni variandi facultate adempta, per-
jfierare teneantur.
§ 17. Fllii vero, qui ab huiusmodi Parentibus post emissam ab illis prae-
dictam declarationem nascentur, necnon ii, qui iam nati sunt, sed nondum
j id usum rationis pervenerunt, sequantur conditionem Parentum, si Coniuges
I oouin eumdemque Ritum elegerint; sin minus, Patris Ritum sequantur.
I § 18. Caeterum si quos imposterum Graecos, necessitate cogente, ob
I defectum Parochi Catholici Ritus Graeci, Baptismum, aut alia Sacramenta a
I Latino Presbytero recipere eveniat, illi non ideo censendi erunt Latinum
I Ritum suscepisse; sed, omni dubitatione sublata, Ritum Graecum, in quo
orti sunt observare teneantur. Et eum quidem, durante praedicta necessitate,
m omnibus rebus, quibus possunt, et praecipue in ieiuniorum observatione,
retfneant; in reliquis vero integre resumant, et prosequantur, statim ac Epi-
copus, aut Parochus Graecus supervenerit
§ 19. Ad praecidendas denique controversias omnes, quae super huius-
modi quaestionibus oriri solent, etiam inter ipsos Missionarios, propter diver-
sas eorum sententias, atque doctrinas; utque omnis contentio inter Fideles
inde promanans penitus extinguatur: expresse praeclpimus Missionariis cuius-
cumque Ordinis, et Instituti, etlam Societatis lesu, ut solliciti sint super his
omnibus servare unitatem spiritus, et doctrinae; quod quidem, nostris hisce
decretis, aliisque de Ritibus Graecorum in partibus Orientalibus observandis
«lias a Sede Apostolica editis, fideliter obtemperantes, facile consequentur.
Curent praeterea, ut omnia laudabilia Ecclesiae Graecae instituta ab ant.qua
Patrum traditione derivata, et Apostolica approbatione firmata, m suo vigore
pcrmaneant, atque a Fidclibus istius Nationis integre cxecutioni tradantur;
"tque aliquid iisdem suggerere, aut suadere audeant, quod illorum con-
'emptum, atque imminutionem inducere possit; multoque minus auctoritaic
Propria aliquid circa illa innovare, aut etiam super iisdcm al.quam dispen-
««onern concedere, vel admittere praesumant. Alioquin, practcr d.stnctam.
*wn Deo, Nobis, suisque Snperioribus (quos de urgenda hu.us Dccrct.
"fcervantia peculiariter oneramus) rationem reddent, scant se harum L, e-
^ vigore privationem vocis activae, et passivae, et ^««^^,^
quemcumque gradum, et officium in suis respect.ve Ord.n.bus, Inst.tut.s, et
^ngregarionibus, ipso facto incursuros. Hic^oiinam
. §20. Demum quod attinet ad Regularem ^SS^^S^.
ni^s, ut Monachi utriusque Congregationis sub invo^tfo ne^ ^«veS»»
cli«imi Salvatoris, et Sancti Ioannis, observent regu am genu.nam Sanct,
B«i>ii, eis tradcndam a Veuerabilibus Fra.ribus Nostns Sanctae Romanae
^lesiae Cardinal buT negotiis Propagandae Fide, praepos.t.s: abs.mcantque
lb «« carnium in scnsu pfaedictac Regu.ae. U.riusque autem supradictae Con-
$02
Romani Pontifices
§ 21. Nullius vero generis I ,hr ra,narchae
pssts^Ss^ssssst
eodem deinceps Jmh?^t^™ quacumqUe / ^ *
PT23S insT d~iS^ fttrtud^
ctae *ed^^ Monia.es sub protectione San
gregahoms Sancti loannis de Soaim c ? temPorale, ad Monachos Con
EpiSC0P° °rdinario e " media"%:tdeC?imUS' CUm
debeat quotiescumque futuris tempor bus ' h aUCtorita,em acquirere
»" "Uu8 Sedis. Quatenus vero (ZdD* J! ***** Ep''SCOpUS
per ,d tantum temporis, et donec alterul "eUter CSSet Catholic»,
c m Monasterium immediate S»^^ h?,cu> suPervenerit. praed,
gat.on.s Sancti loannis, tamquam De,e Jato W Praefatae C°"^
§ 24. Confessarius Ordinarin, m . ed,S APost°'<cae.
chus professus dictae Congreg uTonfaS"" !"? praedicfi Monasterii sit Mona-
ac prudentiae commendat.on f ah a SJ qUera scien,iae- Pieta,is>
sentatum, Episcopus Dioece^Ls „Efh °enera,i *lectum, et pi*.
sano extraordinario, quem^™^^ ,deraaue ^ulmus de Confe,
«mque necessitas urgeat, ad Lk f °fMnlia ,er in Au"°- e< q«»do.
valeat deputare. Facta fnsuper praed'" f d,CtarUm Monia,iura ConfLones
d're putaverit, alium quemcumZ Q P'f °P° P°testate' auatenus id ««*
^«tu«, et Ritus Latini, veI 1 ZT SfCerdotem Regularem, etiam alterius
" § l^anam8 l^^^^l^ *** *
«iinius, quam\^nuinaTnr0ilbef cm « Monialibus servandam sta-
^^^Qdi^,1^ °-uam Monachis tradcndam,
m°* enunciatae Moniales *" ' S'' tam suPradic« Monachi, quam
«««*« nec eiusdem Reei,h; „ 2 ' pecu,iares Constitut iones addcre velint» I
eas ad ConRrega,ioncm,,aee neque Graecis R.tibus adversen.ur,
corrigendaa. mSStSS^* *!* PrfU8 co^oscendas, et si opus
teneantur. ,Sq-ue auctor.tate Apostolica confirmandas exhibere
4 h ■ I
Rornani Pontifices
803
I §26. bi omnibus h.sce Decrctis, Vcnerabifes Fratres, quae, praevio maturo
I oamine, ut supra diximus, auditoque consilio Venerabilium Fratrum Nostro-
[ mm Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium, alionimque praestantium inte-
gritate, ac doctrina Virorum, statuenda, edenda, ac Vobis denuncianda esse
iudicavinius, minime dubitamus, quin agnoscatis, nihil aliud Nobis propo-
jitum fuisse, quam ut et Venerabiles Ecclesiae Oraecae Ritus, ac mores in
suovigore persistant, et debita Vobis a populis obedientia, vestraque simul
jn eos auctoritas, et iurisdictio, sarta tecta servetur. Quorum utrumque ex
una, eademque animi, ac iudicii aequabilitate proficiscitur; per quam et varias
Ecdesiarum Institutiones et consuetudines iusta aestimatione pensantes, unum
illud ad animarum salutem omnino necessarium in votis habemus: ut scilicet
omnes, qui ubique Terrarum Catholico censentur nomine, unico Fidci, atque
unitatis vinculo teneantur. Etsupremam huius Sanctae Sedis auctoritatem, qua
super alias Divina institutione praeeminet, ad promovendam omnium Eccle-
siarum utilitatem solummodo interponentes, de caetero Fraternitatibus Vestris
inlacta manere volumus iura omnia, ac privilegia, et liberum lurisdictionis
vestrae exercitium, ad regendas Oves vestrae fidei commissas, easque per
semitas mandatorum Dei ad salutis aeternae metam, adiuvante Divina Gratia,
dingendas. Hinc est, quod, et huiusmodi Decreta libenter a Vobls, et cum
debita devotione, atque observantia, suscipienda et amplectenda fore confidi-
mos. Et nihilominus auctoritate Nostra Vobis mandamus atque praecipimus,
ut ea omnia et singula servetis, et ab aliis, ad quos attinet, executioni man-
dan, atque exactissime observari curetis. Et Apostolicam Benedictionem Fra-
termfatibus Vestris ex animo impertimur.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 290-296}.
339.
^ncdictiis XIV, ep. encycl. Inter omnigenas, 2 febr. 1744. '
I Inter omnigenas calamitates, quibus Ecclesiae Filii sub Infidelium domi-
Mnone degentes .undique opprimuntur, quibusque omnibus paterna chari-
4 COrnPatimur; non aliae magis animum nostrum sollicitant, atque urgent,
1uam quae sunt eius generis, unde animabus Christi Sanguine redemptis
Perditionis occasionem oriri, et Catholicae Fidei, disciplinaeque integritati
'tnmentum inferri posse veremur. Ex quibus curn illae, quas in Serviae
J«P«o sub durissimo Turcarum iugo iamdiu sustinetis, Venerabiles Fratres,
l,cc,i Filii, multis ex partibus alias ad aures nostras pervenerint; tum vero
novissime, per Vencrabilem Fratrem Ioannem Baptistam, electum a Nobis,
' jonstitutum Archiepiscopum Scopiae distinctius exprcssae, ac pene ob
^ul°s nostros expositae, incredibili Nos dolore affecerunt. Licet enlm inter
^'ssinias vexatioues, ct persecutiones ab infidelium crudelitate, et schisma-
M|f' Vencrabilibus Fratribus, Dilcctis Filiis, Archiepiscopis, Eplscopis, Parochis,
Universo Clero, ct Poptilo Regnl Scrviae, allarumque finitimarum Regionum.
804
Romani Ponti/ices
Plcroaque n^rSiSS* rCbUS' agendi o tu ' M
pracscr,,;, «ro u* TT- ,C°nSOrtio- t!;*1'
"ftem aeeede„s, qua lZ 7n 3™""™ P«>feS.ionis oeculhu? ^ *
timorc 1 "lrcs m ,s,,s rcEionibus ,.« CU"a,,°. »" inlit.
aeeede„s „ 7„ eUsrP,.'S 2*15" P'°'«>>°" '^ZTT "
"-ore. perhibe„,ur. '" 'S"S "V*»»» »«. tc„,p„ ' ^i'0' 10 «*
8 I. Deh„.._-. -..,_. . «O-Oim
cantes earumque studium, et obsc^,.™ 8 in mernoriara ™.
ctum Conclium Albanum vestris n 3 PenSC «"nmendan.es, praedi-
datum et opportunum, Z^££*Z'*+*' temp°ribus «
volentes ut omnes iatius Re a "l L P °.mn'a °bservari P^Ptao»;
mi e Animamm ^am h^°Pl;- Ep'Scopi' Parochi- et
"aoeant, atque ad Hlius norman , ^ T 3 'QUod i,,ius -em plar apud se
et conformare. "am' SUos' et Populorum mores exigere studennt,
tatenf p^^' *af*°.^ ah^s ad Fidei, morum, ac rituum integri-
Pervenerunt, penitus toHantur ac £ ^ ^ n°Stram **
^curate,ac diligenter per nosm(?fC Perpc,U0 ^nxnentu,-, postquam eosdem
scquuntur, Decreta, „o„ s™
f,-Tre' acvob's denunciare shhlim Knblhum Fra,rur" nostrorum consilio, per-
«• quos attinet, utpote utites T*'' qUOnim disP°siti°nes a vobis omnibus
Dominoconfidimusietnihi om , IICCesMri«. libenter ampiectendas cssc in
«* «•lodM mar.damus. M°mnus a«c!oritate Apostolica exactissime impleri,
§ 3. Ordientes itaoue
D«o, omnibus et singul a kMmcT'"'" Fidd< si,,c QUa «mpossibile cst placere
munionem retinere a.piurTdL f ' ****** Q,,i Ecc,csiae Catholicac com-
nc ad occultandam, quum iZ . pracc'P,'mus, atque iuben.us, ut cavcant, j
pon.s professionem, aliom f , . nCCCSSC cst aliquando, Chrisfianae Reli- |
et '"stitub; praesertin, vero 'aUt admittant contra Evangelica Pracccpla,
scctac. Ideoque si CircumcUir!*"™ protcstati°ncm includunt Mahumclicie
APostolo attestante, nihil »™5 SUscePerint. acianl. quod Christus fps*.
«^deberent per libia u ' Non,ina Turcica- «««orum ncc memorcs
Moschacas vocant, frcoue„H ~ T' aborninanda Infidelium Templa, quae
Csn profailaa. ct haec co 7m CCC,esias,icorum feiuniorum dics Carnium
"c, ut Mahumcfani credanlur, prorsus dcvitenl.
Romani Pontifices
805
Hiec cnim omnia, etsi Fides Christi in corde teneatur, fieri nequeunt, sine
Mahumetis errorum simulationc, sinceritati Christianae contraria, quae men-
dacium in re gravissima continct, et virtualem Fidei ncgationem, maxima cum
DeJ Iniuria, proximique scandalo, includit.
§4.Multo vero magis, quum a publica Potestate intcrrogantur, illicitum
«biesse sciant Mahumeticae sectae se addictos profiteri; sed illud noverint
t$se lempus, quo eos oportet, sumentes sctitum Fidei, non solum corde cre-
I deread iustitiam, sed etiam ore Christum confiteri ad salutem ; alioquin si eum
coram hominibus ncgare ausi fuerint, et ipsc negabit eos coram Patre suo.
§ 5. Impius pariter, et illicitus est illorum Serviae Christianorum abusus,'
, qui, ex hac vita migraturi, cadavera sua Turcarum sepuituris mandari, cum
| blonim assistentia, et Mahumeticis adhibitis ritibus, permittunt, aut iubent.
Efenim si Christum in vita erubescere minime debent, quanto minus quum
eiusdem tremendo iudicio sistcndi sunt; ne et ipse eorumdem coram Acterno
I suo Patre erubescat
§ 6. Munus itaque Episcoporum, Parochorum, et Missionariorum erit,
seno Chnstianos illos, qui supradicta, cum ingenti Fidei iniuria, nefarie prae-
sumunt, docere et admonerc; quod frustra sibi de Christianae Legis custodia,
cl zelo, deque Filiorum in cadem educatione blandiantur; quoniam vel in
uno isforum deficientes, facti sunt omnium rei. Itaquc ipsis aperte denun-
lient, quod quisquis metu cuiuslibet potestatis, vel temporalium amittendo-
rum formidine, Fidem suam prodit, iram Dei super se provocat; seque, nisi
resipiscat, ab omni salutis spe cxtraneum reddit; quoniam magis timet homi-
nem. quam Deum, et momentanea retinere, quam aeterna acquirerc mavult.
3'qui autem obstinati in huiusmodi via impiorum pergerc velint, incapaces
crunt Sacramentorum in vita, et, si impoenitentes decesserint, suffragiorum
Posl mortem; ad quae nullus Ecclesiae Minister illos admittere praesumat;
» loquin a proprio Episcopo Canonicis poenis, ad praescriptum etiam supra-
m Alban' Concilii, plectendus erit.
§ 7. Arcendac pariter a Sacramcntis Ecclesiae sunt illae Mulieres, quac
"upliarum nomine in Turcarum contubernium adrnissae, cclantcs Chrisrianae
Kehgionis professioncm, fbl vitam agunt ab omni Religionis exercitio remo-
m: eisque, a Pastoribus denuntiandum cst, ne salutis aeternae fiduciam
follocent in ea Fidc, quam, sine operibus mortuam, in cordc tantum utiliter
«nservarc posse, sibi persuadent.
. § 8. Istarum vcro Filios quos Parochis baptizandos cxhibent, ubi eorum
PCricuIum imminere Wdeatur, sacro lavacro abluere praedlctl Parochi
J"nimc dubltentj admonitfs Matribus, t.t. si convaluerint, ipsos in Christiana
Ke«flonc educare sedulo curent. De iis vero. qui validam, ac vivaccm cor-
P^risconstitutioncm pracsefcrunt, et nullo supcrstitioso Hne, scd unico salutis
obt|nendac voto, ad baptismum a supradictis Matribus offcruntur; quoniam
""Possibile cst singulas rerum circumstanfias expendere, quae suadere pos-
'Unt- vcl eos in Evangelicae lcgis, ct fidci culfu perseveraturos, vel Christiana
MlJcafione ab hulusmodl Matribtis fraudatos, Mahumefani Patris impietatcm
^"«turos cssc; perpensis etiam infantilis aetatis periculis, ob quae tertiam
Wniniquc hominum partem ante completum dccennium extingui ferunt;
806
Romani PontifUes
oua ^ntur, b«l«3moil^^ ^P^^bU^ ^
nofam facere veritatem Dei e0SdPm ' S' ^ rah"on» "sum n .
? in rMri 'UngantUr)- 3 Sacramentorum pS
sr ^ eisdem m,,mepe,
.dern coram Caddi per Procuraton* - V?*"1"* raplu serva"d*™.
metanus nuptiarurn ritus sit SSdST? " ren°Vare: nisi tame" ^
a"t ahud quodcumque superstuTon « ' nU"am Mahl«'"etis invocationem
•Psos scd per Pn^nto^^Zr09 ***** Etsi enim "°" per sc
haben debent, quod i^Srr tamen i,,ius delicti Jonte
§11; Quoad proclamati^es ver ' , r S m*naato ^mmmtor. I
S rv,a minime usu firmatae ° a Tr'dentino Condiio statutas^ licet in
Albano Parochis etiam Servil n W'quum tamen '" P«elaudato Concilio
e*tra urgentis necessitatis occasinn. Knbantur» ademP» dispensandi facuftate
observari praecipimus. °CCaS'0nem.' *°s idem omnino, quum fferi po.es., 1
« istis nt^Vl^Z^n^re Z *? TUrCaS COnfu^iat' e^um aliquo
««Us locum ^re%uSMtTl n°n 'icet Viro aliam Uxorem in
«bus, mdissolubile, pcr huTusTo^S" L^1 M* Divino- Coniugibus «apanft
ou' tali casu alteram ZcH ,t Mu,,er,s ^inus mioime dissolvatur. t/nde,
fKUE arCendU8 est- °eChatur: et "isi abcaomninoseparetur,!
JW iu^candumtromniS Mu,ierum sa,u<e. "isi poenitentiam agan.,
per vim raptis, iisdemqTe viZ 'DeMu,''eribusauten' Christianis a Turcis
««"fiUIs fidei iure conLnctae 'n ,r ? PUen'tia ™Ptis, quae nulloSacra-
verant, idem 0,„nino stattnnl ° concub''natu cum Infidelibus perse- 1
fu't: ut scilicct Ulis EcdS J qU°d Praedicto Concilio Albano decre.um I
3e Sacra'nenta denegenlnr; nulla ratione habifc,
' "e r'f- matrim., c. 1
Romanl Pontifices
807
«| praelensae illarum (n Christiana Fide perseverantiae, vel violcntiae in
puerili aelate a Turcis illatae, vel etiam quod unicae, aut potioris, et iustae
Uxoris loco a Turc.s habeantur; quum isla nullum ius tribuant in concubi-
„a.u etforn,cat.one degent,bus, ad percipienda Sacramenta; nullamque Sacer-
dotibus, ad eadem mchgn.s m.nistranda, praebeant facultatem
§ 14. Circa Dispensationes Matrimoniales, caveant Episcopi et Missio
„ani Serviae, ne facultatibus sibi ab hac Sancta Sede communicahs^ l £
*V3 'mmeren 68 Utantur' neve ^erminos suae potestatis transi.iant
, Null .laque D.spensat.ones concedendas essc statuimus illis Christianis
occull.s, de qu.bus d.ctum est, quod Mahumeticos simu|ent ritus: etenim
« quum Chnstum erubescant, gratiarum Ecclesiae, quae Christi sponsa est,
| .nd^os se facunt. Praeterea nullas dispensationes concedant in iiscasibus
qnbu. Matnmom. .uxta Ritum Ecclesiae Catholicae, ut supra dictum es '
dvakfc e sancte ce.ebranda non esse praeviderint. Tunc enfm non oEpS
1 « ones, sedD.ss.pat.ones, et incontinentiae fomenta essent, a quibus fidelis
prudensque Mm.ster Christi omnimode abstinere tenetur.
flJun^.PeC,al"er 3Utem advertant« eam facultatem, inter caeteras ipsis
polc e hon ;tnt°n reperin* ^ dispen*andi scilicet super impedimento iusthiae
SSm ^ naZ T £7**** " matrimonio rato- <*«°« a,ias a.te-
aTlc!, , a»enus consanguincum in primo gradu, intercesserit; sed
« ZZZZ !°T' VCl m0rte* Vd ah'ter ,e&itime S0,utum fuent- Hoc e"''m
inip d'mentum fortms est eo, quod ex sponsalibus oritur; idcirco ab huius-
mod, d.spensat.one concedenda abstinere debebunt.
Ib lne< ri Celebratlone nuptiarum observentur tempora ab Ecclesia Catho-
branL "r"0 Sl infra vetitos dies Mahumetani suas nuptias cele-
praece t rlUCm ^ Fide,ibus officii causa ''nvitaverint, quoniam Ecclesiae
ki sepa ad e°s, qui foris sunt, minime pertinent, non prohibentur Catho-
mod r"8-6, ,stianam rnodestiam secum ferentes, illis interesse; dum-
^iae D " P°SSlt absque Creatoris iniuria, et offensione fidelium, et Eccle-
surje MH t nU"a 10 Tl,rcarum nuptiis Mahumetis invocatio, nullique
rstidos, ritus intcrcedant, quibus invitah, ore, vel oPere iungi debcant,
quaii°"Sent're' Quae tamen Intidelium consortia, et Profana convivia, sl,
^vebunt P°terUnt' devitare curaverint, multa sane animarum pcricula prae-
Cbn^"7r?UOd pertinet ad cognationcm spiritualem, sapientissima Tridentini
jn ^11! Dccrcta, 1 quacumque in contrarium consuetudine minime obstante,
^'a omn.no observari mandamus. Itaque nec eam, quae oritur ex Sacra-
•t r*Aa(>«.U.ala ,.ll.<i narcnnic f>t irriiliiQ nh pnHom 1^...,
' Sc*s. XXIV, dt ref. matrim., c. 2.
808
Romani Pontifices
<l'g>to autem suo ea nnn ««f nonunibus onera gravia *.» • pr,B0,
5 18 Dp w« x c°ntemnen.
in ftl » ? Cr0rUm ce,ebra(ione, et Sacrantn, consuetudine fmmutari,
Rituts r °nibUS' Ct -oTStr adnnnist«tlone,
™bus, Caeremoniis, et Precationibus m,« qu,buscurn<Jue aliunde S
Wj perm.ttant. anon.bus, quocumque praetextu, aditum re*
§ 19. Videant autem n* ■
auae pa3Sim afferuntur, pro ITJT^ ^ 'eves tif"cndi cauwe illae «inL
--oniis a Rituali RoX^ » ^«-"«U. administrat" e ^
bun?UeN,CaUS''8 Praetermitti S 17 etiam' «uu'n ex veris, *ra»
bunt Neque enim sine gravT pe^ n 1 ?U°qUe tempore «•PP'«ia.n.
^taeque antiquitatis Ritu* atque ad ° "Cg '.gUntur tafn "agni ponderis.
§n,eoneCeS6ar,i- reverent,am Sacramento conciliandam
ab Infideiibus^inS^^i Ca,SUrn necessitatis. 'ust.quc timori,
'"3 rationibus N^iA^S^^^ * e"'am ca' «uae pro I
om.ttatur usus Aquae ad hunfn P? admm,Strat,'one «dhibeatur; ac temere ;
P««n. Ritualis Romani. Vix 1 ' ,UXta pracSCn'
*nsum etiam .Albani ConcimW maX,ma incuria. vel inani timore(iux(a
un' -Hae existunt, BapUs.na 1 ,re P°test» "t ftl Ecclesiis Parochiaiibus.
^nedicantur, aut Sacro^^ojeo0;;:8' ^ temp°n'bu8' et ritibus "on
_ S 21. Invigilent etiam. nrn IT f h0C sufficiens
copia non suppeUL
guocumque in |OCo deg^bus < ; ,'S muneri8 ^plemento, ne Fidelibus
p«ch»«3 solemniis SacroLnctl ^0*8 Ctthblld desint, qul ipsis io |
Uteranensis Concilii pro omrih ™ ^UChanstiarn ""nistrare possint; tum, «.I
jetur; tum, ut fa commuri t" p?^ 6CXUS Fide,,bus Decretum ' obser-
»°c vivificc pabuio qUod " ^ de «esurrectione Domini lae.l-ia,
joborentur, ac nutriantu ■ fffi qU°qUe unitatis est, Ecclesiae RIS
tatem nv^;., . .auiur- ««Juod si nron<pr ,
Romani Pontifices
soo
nutriantur OnnH HUOque un,tat,s est- Ecc,ei-
tatem eveniat, ut infra d ' ^ f" proPter 'ocorum, et temporum infelici-
Dommicam in Albis intcrrnr . adaS' quae a Dominica Palmarum sd
Pf»eceptol vel hi QuadraeesTml nU',a,enus « "eri possit: tunc, ut eidem
d'ebus, iuxta p>opri S^i! . Ve so,emni''s Pentecostcs, praeviisque
num satisfieri valoat, harum r ! C°"S,,il,rn' a populis istarum Serviae regio-
Literarum tenore concedimus, et indulgemus.
' ^ ,2' X> * « ^s/w«
V, 38.
§ 21 Dolenter vero nimis acccpimus, vel adeo desertas, et ruinosas esse
ulirum Regionum Ecclesias, vei adeo insolescerc Infidelium furorem, ut San-
dissima Eucharistia neque decenter, neque tuto, ut parest, asservari possit;
unde eveniat, ut Plerique Fideles Infirmi, absque salutari Viatico, naturae
dtbitum solvant Porro gravissimo huic malo, quantum fieri Dotest, occurri,
I e( provideri debet. Quamobrem Infirmorum notitia Per Parochos anxia dili-
gtntia est inquircnda, non tantiim pro iisdern Poenitentiae Sacramento exPur-
1 pndis, Christiani6que monitis, ac sPiritualibus consolationibus iuvandis, ac
wblevandis; verum etiam, ut Sanctissimo Christi CorPore reficiantur, atque
id exlremum agonem subeundum muniantur. Itaque ubi alicui ex Fidelibus
mortis periculum instare PersPiciant, Praedictum Sacramentiim EUcharistiae
quamprimum iPsi ministrent; et si qiiidem sine oericulo Possint, ab Ecclesia
wmptum, si aliqua ibi existerit, ad Infirmi domum deferre debent, cum extra
summum necessitatis casum, aPud infirmos, in Aedibus non Sacris, Missam
{ cdebrare non liceat
§ 23. Dum autem Sacerdos tantum Sacramentum ad infirmos defert,
Decrela in Albano Concilio Dromulgata adamussim observet, quibus Prae-
I ripitur, ut indutus SuPerPelliceo, Stolaque utrique humero circumsePta, et
praecedente uno saltem lumine, Hymnos, et Psalmos submissa voce reci-
un», in Sacra Pyxide, vel in Calice mundo, velamine cooocrto, ambabus
, manibus illud ante Pectus tenens, devote deferat. At ubi (sicut ibidem addi-
» t«r) Turcarum vis Praevalet, et iniquitas, Sacerdos Stolam semPer habeat
I proprlis coopertam vestibus: in sacculo, seu bursa P>-xidem recondat, quam
I P*rfunicolos collo aPPensam in sinti rePonat; et nunquam solus nrocedat,
I w uno saltem Fideli, in defectu Clerici, associetor.
I § 24. DeniqUe circa seoelienda Fidelium Cadavera, omnes Turcarum
I «iperstitione8 devitentiir; a quibus Profecto imPuram originem trahunt super-
«Ihosl qtiidam ritus, veluti lotiones, quae incenso Thure, et certarum Pre-
c«m recitatione, quae a Catholica imProbantur Ecclesia, Peraguntur. Itaque
stlnentes, ^uantum Potemnt, ab omni sPecie mala, et infidelium imita-
b°ne, dlscant istanim Regionum Populi, nihil in huiusmodi Ritibirs conti-
«ri, quod necessariiim sit ad Defunctorum salutem, atque suffragium. Tur-
ajum vero dicteria, et cachinnos, inanesque schismaticorum sermones, Pro
n'l"lo habeant.
§ 25. In aestimandis autem Periculis, quorum intervento insUPraenun-
ta* rerum generibus Ecclcsiasticae disciPlinae rigorem relaxari oosse decla-
^imus, universos istamm Regionum Fideles, PraeciPue vero Animarum
^lores monemus, itidemquc rogamus, ut abiectos animos Christiana vir-
™,e erigentes, quid vere timendum sit, quid contcmnendum, examinent;et
non m angustia, et metu terrenarum potestatum, sed in amplitudine chari-
et ardore dilectionis, quae foras mittit timorem, Dei, et Ecclesiae prae-
CfPta observent, et Animarum Curam administrent. Quod si solam Turcarum
lnsu|tantium formitlinem aut levium incommodorum perictiltim, ad trans-
^diencla Christianae professionis instituta, vel ad negligendum Animarum
lb| ^editarum regimen, iustam sibi causam esse iud.caver.nt: vcre de ipsis
fllci Poterit, qUod ibi trepidavertmt timore, ubi non erat timor. Idcirco Vene-
810
Romani Pontifices
I
angustamque BeSmdSI "'^' b,anditii*. *tq£^«*i'*
tamen Serviae rJZ ' ™ Penitus <°nculcari 1 *T domin^/oni sub^
Perent in hac vfm ' J\? tr?u,al'°nibus consdtuh Tjl qU0
*r -ttu*s as* sssvss
'egis uigum eim o-r, 7 ,IC aQ Icve U
°bservanti* vfdl L fT, r°biS °mnia' et «P""1" in
faciet . i 3b lnfide,ibus vexari 'n/ ^ ^ aui non
aSmn 7 W tentatione Prove^t ',„ Pt an 8Upra ,d' auod Po^hs; sed
aeterno gl0riae cumulo abunde n tET*"1" W^atfonun, ves.rarun,
r ,°e0 totius consol ££L Th" Qu°d ab ipso Patre
Bcn c ,ctlonem Vobis - vob,s ex anlmo adprecantes, Apostolicam
^"ed. XIV Bul,., t0„, , ^gjjj^*»-
Benedictus XIV, const Ah
Ab St' ""«ustissimo, S mart. .744.
Domlnufi 5? SS£JJ^ f •eramcnto, fn quo Sa.vator Noster, d
uberrimum, atquc preC(j psum nob,s- toqmn gmHarum omnium fon-
^endum exhlbera ,„cf , • '^" *'°riae pi*nus amaudum' a,quc
gen 0lnnesuuc h I, cn ^fe, e dignatur; cul curvari convenltOD,*
ns «nbulum 0fferre:sce,era»onm'OH "ngUW P^enne adorationis ct hono-
Romani Poniifices
811
perenne adorati
audaciam, multoque magis sacri-
I lcgas impiorum manus arcendas esse, in primisque a Nobis Apostolicae
.ucloritatis clypeo, ac d.stncto poenarum gladio, quantum cum Domino
possumus, long.us propulsandas, tum ipso ministerii Nostri Officio, tum etiam
Praedecessorum nostrorum exemplis admonemur.
§ I Et sane. cum allas Ven. mem. Praedeccssor Noster Innocentius
Papa XI per suam Const.tut.onem datam iv Idus Martii Anno Incarnationis
Dominicae MDCLxxvu, ■ statuerit, ut omnes, et singuli utriusque sexus, qui de
«ncnbil furto Host.ae consecratae, sive unius. vel plurium Particularum
| consecra arum, cum saera Pyxide, vel sine illa, legitime, et iudicialiter con-
iessi aut convicU fuer.nt, quive propria malitia, vel de alterius mandato,
Hosl.am c.usmod., s.ve unam, vel plures Particulas consecratas, ad malum
f.nem.apud se ret.nere vel alio transferre, seu asportare praesumpserint,
cond.gn.s poen.s, et an.madversionibus pro facinoris atrocitatc plectantur.
d pro prima et.am vice Curiae saeculari tradantur, non obs.an.e minori
«.afe, dummodo v.gesimum annum at.igerint; easdemque poenas cons.i.ue-
h amoC0" m„ a"danteS: immediams illius Successor fcl. pariter rec. Ale-
under Papa VIII, aequali zelo ad tam nefarium scelus eliminandum arma-
us, praed.ctam Innocentii XI Constitutionem confirmavit, per aliam in simili
iorma datam xi Kalendas lanuarii anni mdcxc;* in qua etiam illud addidit,
| ui suo ar.ted.ctae Constitutionis dispositione intellfgl debercnt comprehensae
I omnes, et s.ngulae personae tam Saeculares, quam Ecclesiasticae, etiam Re-
«wares, cu.uscumquc dignitatis, status. gradus, Ordinis. Cougregationis,
; ,e atls- et Inst.tuti, quibuscumque privilegiis. exemptionibus, et Indul.is
| n. ac, et quavis speciali nota, aut individuatione dignae, nnUa prorsus
cepta; easque omnes, si quas atrocissimi huius criminis, quocumque modo,
I .Um Slne quaHtate furti, per se ipsas, vel per alios quoscumque, aut de
1 enus mandato, commissi, reas esse constaret, omnibus, et singulis poenis
«n, ant.quis, tum in dicta Innocentii XI Constimtione fnnovatis, etiam.quoad
cies.asticos, degradationis realis, et traditionis brachio saeculari, omnino et
emissibiliter obnoxias fuisse et esse, atque in posterum fore, declaravit.
S 2. Nos igitur. quibtis horrcndae huiusmodi impietatis magis magisque
ecaveiidae non minor cura pectori insidet, supradictas Praedcccssorum
nostronm, Innocentii XI, et Alexandri VIII Constituliones (quarum tcnores,
.° Sl dc verbo ad vcrbum praescntibus insertae forent, haberi volumus),
sjque 0rnnes, et sfngulas dispositiones, ordinationes, declarationes, et ex.cn-
'°nes in i||js contentas, prout iacent, Motu proprio, et ex certa scientia. et
ibcratione Nostris, dcque Apostolicae potes.atis plenitudinc, hac Noslra
Pcrpe.uo valitura Cons.itutione confirmamus, approbamus, et innovamus,
Sq"e 'nviolabili.er, et inconcusse sen-ari volumtis, et mandamus.
§ 3- Cum autem, sictit Nos ipsi pluries agnovimus, dum adhuc in mino-
f Us existentes, in Romana, atquc univcrsali Inquisitionc Consultoris nu.nere
""gebamur, |n hulusmodi Causarum tractationibus, quae coram Sacro prae-
c,ae '"qiiisitionis Tribttnali agitantur, hae plerumque cxceptio.ies a Reis,
' Cf. N. 250.
Cf. n. 255. * 4m •• *"^difli«M - n, .
812
Romani PontifiCes
» °»e e«an, ipsi aliqoa^R «2 «« ta >o„gura '"**»
P«o„ib„s fu„da„dis «^r""" i:°""d™<li Probaiio^"." ^jf* *
nem Po„««cia auctoriiL « , W dcs,r"e„dis, novam pn*ct,s<«»
'»fP>, per quae c„„d^, 'eS °mnia "crHeg^ Horato h "! """^ **
««o„em, et relaxa"^ fo„? impie,a,is ' adimeres*-
dcliberaH„„e ' n"°nem Prac,endere, vel „b«n"' '' ' " re; vcl ««™ «i»
uml ' de,ndeaue vel in eodem Cnm " aClU Com™«nioi.fa a Saccr o,
?ZZ ex pProprio ore «'S fc?ion,s actu' veI P°st «-i C ,
:tnC;a ?"» dec, Smeus £ a°Unde fundata'" £
etconlh . . U'arUrn c°nsecrahone " P aSSerenda earun,dem Hos»'*
lCO ' den,es in eontrarium Tob'ti" "T exc'"dendam nonnisi claras,
™™ perf.c.endarum 0nus ad ipPgu°^at'on« debere decernimus; qu,
uim s °«Wtari SSt? l^Mn dubitandun'
mKU8: , ff3t' Praesentis declarationis tenore sta-
§ 5. Inutiliter etiam a R I
saXcnP"0 T Pr°batae P--avaeein'tentioab TUm Defens°ribus proponcrctur
RnCm' n,Si -ncluden ^
ref „h PS'S Reis' °uos ,,e n„ * ( ,Und,cis ProbaMonibus, adstruendis
"nd.mus, lu.iusmodiqexceP t rn JLr5^8 dcc^«on,a vigore expressc
e 1 Trtati0niS' aut reeePn LTs s ^ Ct ^ »Ht — ■*»
Pavih, SC° SemPer «3istet v °n'S Sacramen». plene comprobe.ur.AI*
rcot lT' qUO,iesc^que probTv'r^e ^*™* Praesumptio de intentioms
Iecr2em;. aSp0rtafionem , a°rrel VPSam SaCrae vel Particulac sub-
5£*£*a SPCCia'es pXionl TSZ T C° °U°d' SUPer ■* *
proln», s,,Pen'us memoratorn at CUmui*™. Itaque neque istam,
CtLT f,,erint» "np«. sTptioncm' "bi sufficienter- ut SUP"'
V0'«n,us, quo rnimjg' 0m'XJ vio,^oribuS ullatenus suffra-
s- et s.ng-ulis poenis, etiam pro prima vicc {
Romani Pontifius
813
tndilionis brachio Saeculari, et quoad Ecclesiasticos, degradationis realis et
lrldilionis pariter pro prima vice brachio Saeculari, in praefatis, et antiquio-
ribas Praedecessorum Nostrorum, et iuris sanctionibus, conrra huiusmodi
nonquam satis detestandi facinoris Reos iuste, ac sapienter constitutis, subii-
dantur, ct cum effectu plcctantur, et puniantur.
§ 6. Deccrnentes, etc.
/Bcned. XIV Bull., tom. 1, p. 314-317].
341.
Bcnedictus XIV, const. Saccrdos in acternum, 2o apr. 1744.
Sacerdos in aeternum Christus Dominus, dum ipsa nocte, in qua tradc-
ir, Apostol.s a sc ipso delecfis consecrandi Corporis sui, eiusdemquc
«avv—w» ... aciciiiuui ^nnsius uommus, dum ipsa nocte, i
htur, Apostolis a se ipso delectis consecrandl Corporis sui, eiusdemqu.
offcrend., et mm.strandi potestatem concessit: mox eisdem post resurrectio
nem suam, msufflato Spiritu Sancto, amplissimam peccata remittendi, ac refi
rulit facultatem: hoc simul
ntm suam, msuttlato Sp.ntu Sancto, amplissimam peccata remittendi, ac reti
Knd.contul.t facultatem; hoc simul exemplo praeccptoque suo constituit,
d sanxit, ut ea deinceps in universam Ecclesiam potestas atque facultas per
tytimarn tantummodo Sacerdotum ordinationcm transfundi, et propagari
Weret; unde, evacuato veteri Levitarum ministerio, et Sacerdotio filiorum
«ron, qul exemplari, et umbrae deserviebant Caelcstium, omnibus quidcm
«option.s suae filiis ad novum Sacerdotium secundum ordinem Melchise-
«cnad.tus pateret; sed non aiir reipsa ad sublimem fungendum honorem
Bwmerentur, quam qui a Deo vocati, atque ab Apostolis, seu ab eorum
wccessonbus, rite instituti atque ordinati fuissent. Quod si, iuxta Legem
oysi, accedcntes ad Sanctuarium illud manufactum, aut Thuribulum atireum
* noniimbus effectum, manu arripicntes, practer eos, qui exdcsign.ita Tribu,
. ^"antur.etquantum in ipsis est, in idem Idololatriae crimen fidcles popu-
ritat i8710rantcs' '"nducant. Mendaces vero illi, qui absque legitima aucto-
e. in Poenitcntiae Tribunalibus, tamquam Iudices animarum, sedere
ttl. eamque sibi falso assererc facultatem, cmundandi conscientias homi-
m ab opcribus mortuis, quam acterni foederis Sponsor Dei FIIIus nemini
' nisi Pcr Ecclesiasticam Ordinationem, communicatunim promisit, severio-
I us profccto pocnis plectendl sunt, cum Sacramentum reconciliationis
lcenf, et sanguinem Testamenti, a quo virtus illius omnis
h<m A..~~~t s*.mM»fMhu» vcro fidclitcr pcccata sua impiam
Per Ecclcsiasticam
*us Profecto p
"manae Conculcent, ct sanffuinem icsiamcu<
J ma"at, pollutum ducant, confitcntibus vcro
n • ^ravissima fraudem faciant.
». S I. Et quJdem gravissi.ua hulusmodl scelera exccrantes Romani Pon-
"ces Praedccessores Nostri Paulus IV, et Sixtus V decreverunt, ut qui ad
V
8J4
Romani Pontifices
Presbyteratus Ordincm non pronmfi/^ ~ — -
«xceufesimi primi, , disfincf us c Ub .C D—b* a *
r,n nte <lcgrada(. ^ " JZl
«bitis poenis plectendi. ^«ulari tradantur, Der ludices Saecul»
^ l^^^^r^r Noster Urbnus
sexcentesimo vigesimo octavo qu^m 8?,ma<Crtla Martii anno
S"pradictas Decessorum dfaposifaSt.f"? **■ QflS
?2Sir PraCfat,S SCder,bus ob n „ rint" nrr"' Ct
t.s mmor.s annis Wgintfqulnque, Ste„o« mand"vcnt eos Privilegio aeta-
annum expieverinl, quonlinus ad ^0™™^?°"?"' dUmm°do
stat.m Cunae Saeculari, condignis n0TnT » r Constitutionis Clementinae,
°mnes et singulas ConatitutifSSi ^ aff.cicndi, tradantur. Quas quidem
Auctoritate adprobamus, et cZ LtT °rdinati°nes, Apostolica Nos"
«qu« m posterum ab omnibu "h ' " °-uatenus opus sit, fnnovamus,
Praeap.mus, earum omnium tenores J SPeCtat' invio,abi,iter observari
'"sertae forent, pro plene, et «52££ ' praesentibus de verbo ad verbum
. § 3. Quia vero propria nonn ^9™*'* habentes-
'n nrinoribus existerites fa rZzTT ™?eri*nti* cognovimus, dum adhuc
numere fungebamur, ab huiusmodi ■ Umversa,i '"quisitione Consultoris
"bus, complures alias exceptiol, Rcl8' Seu ab eorum Defenso
supra iuste indictarum condo ation.m015?''' ,?UarUm praetextu« Poenarum ut
tendunt; et signanter contr „ h ?' aut sa,tem minorationem obtinere con- j
quod aut Testes cumulaveHt Pr°bat,0nes a Fisco adstructas opponi solerc, I
«empli gratfa| unus ex » »n sua quemlibet depositione singularcs, dum,
-nduentem, alter eundem ad xu"™ **** SaCris Se Saceidotalibus Vestibus
abam Missae partem recitanln! , Pr0gredientem' a,ius vero unam, alius I
non satis exclusa fuerit IroZr 3Ut eliam quod ab eodcm Fisco ,
tensum onus, quod ipsi R<™ Re! Lad °rdinem Presbyteratus, iuxta prae-
delicti gravitatem, mZ a|;' °lmCUmbere c°ntendunt. Ad elevandam vero I
M.ssam non celebraverit Ti ? aud,vin,us al,egari\ quod Reus integram
vel quod, si unam Missam L exp,eret' ab A,tari discesseri,;
tum sensum praedictarum r! ce,ebrasse convictus fucrit, id, iuxta asser-
^onst.tut.onum, ncquaquam sufficiat ad incurren-
•••■'Cf- N. 158. ta> '>SE ' j
■ * ef, N. 207. -•• • -r+ I
Romani Pontificcs
615
das poenas in eisdem propositas; vel denique, etiamsi plures huiusmodi
sjcrilcgas Missas celebraverit, minime probari possit formam Consecrationis
ib eo prolatam fuisse.
§ 4. Idcirco Nos, frivola huiusmodi Reorum effugia de medio tollere
rolentes, rc matura a Nobis ipsis, ct accurate perpensa, atque etiam audito
consilio Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium in tota Repu-
Nica Christiana adversus haereticam pravitatem Generalium Inquisitorum a
Sancla Sedc specialiter deputatorum, Motu proprio, et de Apostolicae pote-
I $tatis plcnitudine, statuimus primo, et declaramus, quod licet delictum ccle-
britionis Missae non satis plene probatum dici possit ad effectum deve-
j niendi ad realem delinquentis traditionem brachio Saeculari, quando Testes
I faducti in suis quisque depositionibus singulares dignoscuntur; nihilominus
I hdicia per liuiusmodi depositiones acquisita satis relevantia iudicari debeant,
nt Reus tormentis subiiciatur, ad eliciendam veritatem.
§ 5. Ad dignoscendum autem, utrum Reus in Ordine Presbyteratus
rcvera constitutus fuerit, necne, Iaudabilem quidem commendamus praxim
Tribunalis Sac. Inquisitionis, qua consuevit in huiusmodi casibus exquirere
, per literas ab Episcopo illius loci, unde Reus originem ducit, vel in quo
1 domicilium habet, an ipse eundem Reum promoverit, sive ad alium Episco-
1 pum Literas Dimissoriales pro eiusdem ordinatione direxerit, ut hic deinde
| «quiratur, an ad earum executionem devenerit. Verum ubi, hoc peracto, ex
busmodi extraiudicialibus Episcoporum Literis constet, minime Reum fuisse
promotum; id satis superque esse volumus, ut Fisci intentio probata dica-
l"r; declarantes, non aliter Fisco incumbere onus probandi non promotio-
Km Rei ad Ordinem Presbyteratus, sed ad ipsum potius Reum pertinere,
quafenus contrarium praetendat, suam promotionem ad praedictum Ordincm
roncludenter ostendere.
§ 6. Sub dispositione vero praesentis Nostrae, necnon praemissanim
°f"iu,n Constitutionum comprehendi decernimus omnes et singulos, qui,
S(,ue Sacerdotali gradu, et ordine, non modo unam Missam celebrare ausi
jnt, sed etiam unius Missae partem celebrasse iudicialiter fateantur, seu legi-
me fonvicti fuerint, dummodo elevationem Hostiae, vel Calicis, seu utrius-
f\ in Altari peregerint, quamvis de prolatione formae consecrationis non
'0nste,: cum ex huiusmodi verborum prolatione tremendi quidem Sacrificii
c°ntemptus, et delinquentis audacia, et crimcn augeatur;sed ex eorum reti
" a neqi.aquam imminuatur pcccatum idololatriac, quod per actus adora-
"« a Cciebrante non promoto erga puram Panis, et Vini substantiam
llb|tos, admittitur, ct in quod Populus etiam fidelis, maferialiter saltem,
^ 1«r. Quod si, non peracta Elevatione, Reum ab Altari discessisse pro-
«hibit
inducit
iur. tunc solum conccdinuis, ut contra ipsum ad mitiorem poenam devc-
mT, arbitrio, et prudentia Iudicis Ecclesiastici praefiniendam.
R
. § 7. Omncs denique exceptiones supra expressas, quae ab huiusmodi
ls- eorumque Dcfcnsoribus, in ipsorum excusationem praetendi solent, seu
^gulatim, seu comunctim considercntur, nullatenus attendi, seu eisdern
JCIS suffragari debere statuimus, quominus ad rcalem eorum traditioncm
rjch''o Saeculari, vel, si de Clericis in aliquo Ecclesiastico Ordine consti-
Romani Pontifices
§ 8. Easdemn,,, Waniur.a
Romani Pontifices
non promotos hlj^^^ ordinationes . Nobis COntra
■taWi qui, cum SacerLte ™'n ™* * tiam e*tcndimU8, etpl^*
« absolutionem PO^^Z^^^ *^Z£?£
Poems traditionis brachio Saec. i!r pracsumant; qu03 parj " au ,ri
«cna, debere mandamus; ubi 0^^" e"Cctum ™%andw
§ 1 °. Decementes, ctc. P^udent.a, delinquenti valeatirro™
[BenCd- X,V tem. 1, p. 342.346J.
342.
Benedictus XIV en C; * *
ep. 5/ fraternitas, 8 iuL ,744.«
Propemodumrob?uaTnmr^^^ qUOt ««^fmfa et maximis curis
prorsus Nos teneat imposita tenuTnH T' ^ Draesertini «WeBBino fempore,
non sane mirabitur tamdiu shi"' "°f trae so,,icitudo omnium Ecclesiarum,
quibus Apostohca auctori L*?3? T**"™ fU,'SSe resP0"sum ad eas Li.e-
disputationes aliquas e duZT ' ,Ssolvendas 'ogasti obortas in Hispania
noris anni mdccxl, xxx m * T ™ Ep,3t°'is ad omnes Episcopos snpc
coercuimus invalescentem F 1' XX" au^^usti'■, quibus intra legitimos fines
mentemvenietcoffitaredP«;i„^ .e!"aSt,C' ,e,Unii re,«^a(ionem. Potius tibi io
unde Nos immenVT' '?$tr° '" re,iSiosissimain Hispanam Eccl^
s'bi in omni sua nernIPv;H» , rerum mo,c 'atigatos ad expediendum
,. § Quamquam S dum °pcn' nostram oraesto habet
ahud propositu.u Nobis f..'P t praenuntiatas Constifutiones edidimus, non
hum Theologorum liceuthm rcfraenare Paucorum nimis ingcnio fiden-
ncc animus Nobis fuerit H r ^ 0p,nionum "ovitatc gaudent; nec olium,
« Proposita a Nobis Wuna H» QU,Cquid sub,i,i '"dagatione dcduci possrt
Plectimur adeo observinfk ' r?U,a; tamcn eximia Pa,erna caritate com-
obsecrationes tuas ul nJ, . °* Ro",anae Sedis HispanOS, tantique facimus
' OCCUrrere anxietati vcstrae libentcr adiecerimus animum,
I VenerabUi Pratri ArcIliep)scopo |
" 1 Cf. N. 314.
817
d Nos ipsi quaestiones abs te propositas dirimendas constiruerimus Sic
juiem se habent.
f. Utrum, quoe in antedictis nostris literis informa Brevis de anica come-
tionc, et dc cpulis non pcrmiscendis, praescribuntur, sub gravi ctiam oraeceoto
mhibtantur? y
Respondemus: Concedentes facultatem vescendi carnibus tempore vetifo
j abgrav, enen easdem facultates non aliter dare, quam geminis hisce adiectis'
cond.t.ombus, v,dehcet umcae ,n diem comestionis, et non permiscendarum
epularum. Eos vero, qu, huiusmodi facultatibus utuntur, sub gravi ad binas
ipsas conditiones implendas obligari.
MAn ii, quibus concessum est vesci carnibus, possint in vespertina refe-
, diunmla, ea quantitatc carnis vesci, quae ieianantibas permittiiur?
Respondemus: non licere; sed opus habere eo cibo, eaque uti potione,
#« utuntur hommes ieiunantes rectae meticulosae consc/entiae.
| III. Anqui leiunu tempore vesci carnibus permittuntur, et anica comes-
xtwneuU debent horam ieiunantibus praescriptam servare opus habeant?
td.cimus, observandam iis esse.
IV. Quaenam sint epulae licitae, quae vetantur cam interdictis coniangi?
Kespondemus: Epulas licitas pro iis, quibus permissum est carnes come-
t mi Z?™S 'PSaS- Epulas interdictas esse pisces, adeoque utrumque
srn adh,ber, non posse. Piscibus tamen edendis non interdicuntur ii, quibus
VI?" r 3S adhibendi ova' et 'acticinia.
• Utrum memorata duo praecepta argeant extra Qaadragesimam?
Kespondetur: urgere extra Quadragesimam utrumque praeceptum ; illud
I iaec T".030 COInestionis> 011,11 reliquis legibus in secundo, et tertio ad
I ■ postulata rcsponso cxprossis; et alterum non permiscendi epulas licitas
'««wjicfls, ut in quarto postulato definitum est.
exno r CS' Venerabilis Frater, penitus explicatum quicquid apud vos
Qaa h SaCpius nuncupatis Apostolicis literis dubitationem attulisse scribis.
"«Sed' Cm r° ,aua-av"nus consilium tuum inferrogandae supremae Roma-
1 , ls' ut ''bero, et non vacillanti gressu ad oves sana doctrina imbuendas
nam fastorcs queant, in istoque tuo suscepto consilio agnovimus Hispa-
lanfe • °nem' nIhil sibi tut,im n''si e Divi Petri Cathedra acceptum, repu-
5 qua splendidissima gloria tantum nomen, etincorruptae Fidei fructum
^nm sibi pcperit.
Ilust • ^^0110,001 autem vobis est (idque plurimum ad te pertinet, qui
^ ."s Arc,1I'episcopi, et Inquisitoris geris praecipuum munus) ne in expen-
«olli |n°Stolicae Scdis Constitutionibus, pro nfmia exliatiriendi argumenti
confC "e' nU,,Us fiat dissercndi ambigendique modus. Sedula deinde opera
tandCrenda* Ut istius'"odi dubia, quae facile, pro ingeniorum varietate, dispu-
t>Ko° emergunt' Penitus intcr vos dirimantur, ne diufuma unquam discep
°ne Huctuent Constitutiones ipsae A
818
Romani Ponttfiees
''ngen/a, qu/ n/m/um sacri felunK fin„ "
Romani Pontifices
819
palratasint, ef approbata; et pro obtinenda Canonizatione sufficere debere
ilia duo miracula, post Beatificationem secuta et approbata.
§ 3. Decernimus secundo loco, quod, si in Processu Ordii
a 1 J * . . i I f *^ I J *• n s% s± m + A mmm* - — -*J — _ .
quos grav/ssimae undique cirn.mcT I n,0,estiam exl,ibuiSSePn°P°Si,iS(lu«- § 3" Decernimus secundo ,oco' q«od, si m Processu Ordinario Testes
sent; quod tamen pro sfnimhri ^1""36' 000 Daru'" SrT ex,£n' dC * et '" Proceasu AP<*tolico non reperiantur nisi Testes de
amore, libenter impendimus ad rectum ^ VCStrarn ^"tem s( ,uditU TT? « uV^, aUditU8' m Pr0CeSSU Apostolico excepti,
«mul praecaventes, quomodo fal*, °'S 'ter n,°nstrandum in ' a,quc Wm et r°bUr adrr,,n,cu,' nabere va,eant. ™do qu.dem levis, modo gravis,
«mul praecavente, quoraodo i n T- V°b''S "er m°"^a„dUra „ ' **
Be„r^mSr-„ P0S'°"'Cam
UU-' tom- I. P- 356-358J.
343'
Benedictus XIV, decr. Cam ex relatl
praepara^:^
PrL ^ adirnP'emento tum Tcnn^ ' J d,scutiuritur. facta Nob,
P^omo tore. innotuerit, saepe JSZL^??****10"1* Secretario. «um a Fide,
Consultores controversiam an^„ r T '"ter eiusdem Congregalionis
Servorum Dei, procedentibus pe vhm * et Canon/Lioni!
Pon.turDubium SUper Virtu bus a„ T"0n- CUra dhP»™«» P*
sol. extant |n Process„ Apostoh>o n f ^0' Tc8tes de aud"u auditu^UI
Tesbbus de visu. qui extant °n Pr ,,nea Probationis iungi possint I
nu'K id tantum fcri posse ^ ^ °^nario; contendentibus no,
Apostoiico. sint de audSuTvlI?„ aUditu' qul extant in Processu
debere, etiamsi Testes t.on sintZ Oi1 a,"'Sque asserentibus, idipsum fierr
dummodo caetera alia non delr ' " 3 videntibns. *ed de auditu audi.us,
«ssus Ordinarii cum Processn A rea-uiruntl"- pro coniunctione Prc,
ffregatione Riluilm 8tat ssu Apostohco, et alia etiam concurrant a Con-
quibus omnibusin Nostro OnJ , ? rCCte adrnitfantur Testes de audilu, de
§ 2. Nos ad ampumndm 1 ^^thne Sandorum, lib. 2, cap. 4 el 5.
"on posse in linea probatinni c , qUe co,,troversiam, decernimus primo,
Apostolico examinatos cl T n!Ung' dc auditu auditus in Pr0CttSU
nario, praedictamque conii.Jr dC VisU' qui extant in Processu 0rdi"
Jestibus de auditu a v^denHK ^ ,inea P™balionis compctere tantum
dummodo caetera supri imli , qu' S''nt in Processu Apostolico etfmM
Testium de visu ex ,„in ? n°nn desint requisita: et ex coniunctiMe
aud,t" a videntibus, 7x2 ■ nProccssu Ordinario, cum Tes.ibus de
suPerVirtutibus,au M-"?'" t,S Processu Apostolico, propositis Dubiis
a"t Constare de Martyrio lr *.rCSponderi P°sse, Consiare de virtutibus, ttc,
ma'' Beatificatione sufficere d h Pr°gressu ad ulteriora pro obtinenda for-
oebere duo miracula, quae ante Beafificationem
— ■ jomui iuai i cbics ae
inditu auditus, Testes hi de auditu auditus, in Processu Apostolico excepti
vim et robur adminiculi habcre valeant, modo quidem levis, modo gravis,'
prout eorum numerus, et qualitas exposcit, ita ut, exclusa a Postulatoribus'
quacumque fraudis, aut negligentiae suspicione, ex qua factum sit, ut soli
Testesde auditu auditus in Processu Apostolico fuerint examinati, si, attentis
numero, et qualitate Testium de visu in Processu Ordinario examinatorum,
habitaque consideratione adminiculi non levis, sed gravis, desumpti ex Testi-
| bus de auditu auditus in Processu Apostolico examinatis, res ad eum statum
redacfa sit, ut faciat fidem, et auctoritatem Viro prudenti de re gravi iudica-
ruro, propositis Dubiis super Virtutibus, aut Martyrio, responderi possit, ita
constare de Virtutibus, aut ita constare de Martyrio, ut procedi possit ad
nllenora, hoc est ad discussionem Miraculorum: nec obtineri posse Deeretum
Beatificationis, nisi tria Miracula praecesserint, quae fuerint approbata; neque
demum Canonizationis Decreto locum esse debere, nisi duo alia post Beatifi-
I calionem Miracula superveniant, quae pariter fuerint approbata.
I § 4. Demum tertio loco decernimus, nlhil per praesens Decretum a Nobis
fuisse immutatum super Dubio Virtutum, aut Martyrii, in Causis, quae pro-
cedunt per viam casus excepti, aut in quibus, etsi procedant per viam ordi-
j nanam non Cultus, soli Testes de auditu extant in Processu tum Ordinario,
I k"1 AP°stolico; quoad eas enim exacte observari mandamus Decretum Oene-
nle a Nobis editum die 23 aprilis 1741 et impressum in Nostro Opere de
^nomzatione Sanctorum lib. 3, cap. 3, num. 25 editionis Patavinae, et editionis
Romanae, quod etiam nunc confirmamus tum quoad numerum Miraculorum,
um etiam quoad caetera, quae in dicto Decreto continentur; et in quibus
statmtur, Miracula «emper esse comprobanda per Tcstes contestes de visu,
agalur de Causis procedentibus per viam Ordinariam de non Cultu,
Slveperviam extraordinariam de casu excepto, et sive res sit de Miraculis pro
°blinenda Beatificatione, sive de aliis, quae proponuntur pro Canonizatione
ot"inenda. Et Secrctario Congregationis Sacrorum Rituum mandamus, ut
Praesens Nostruin Decretum inter acta Congregationis referat, et typis edi
cureJ. ut ad omnium notitiam deveniat.
(Bened. XIV Bull., tom. 4, Appcndix, p. I, uj.
344.
Benedictus XIV, const. Apostolica indulta, 5 1744«
APostolica indulta, quamvis prudcnli Romanortim Pontificum dispensa-
,lone conccssa, ad Christiani Pnpuli profcctum, et promovendam animarum
?*,utcrn Plurimum conferre non dubitemus: si tamen eorum interpretatio
•ngenioru,,,
liberius oplnantium licentiae permitlatuir, undein sensus a rnente,
S20
RotmuU Pontijices
occa..0,,en. Le";S disC°nf bi'ire "'*'»■■£ "u" „ 8 **
Praescnbendi el commendan*. d'SC,plm« observanlian, cLh ? .Pratlc™»
^olica Sede ^Zc^ZT,^ '«^Z^T^
'ormara usUmque oraefini^ Certos indi«re limilc, », ! , adem V-
'"dican.us. P 0a'eri""' ■"enlem et voluntatcn, oonTri "0slr<"'"».
§ '• Sane hano Provid(. « opPorlunun, i„ Domint
— «s. absoTvt " Sar'Ee0S * c"'p-- XSCf. fc*** 7° "
generis errah.r -,. Etenim eo periculr.cmo • censuris, alioquin
PoenitentL T 'r ^118 ,n 'ndultomn, hoto
,e8i«ma adm n ?°$t BaP,ismum ad saLm ' ' Sacrameuti nhta
§ s a rrrr ~^Pr necessariii ^
a,(orurn timoratae 2::^ Portu*a,,iae •«« S£ i
«ones nec n„ Romano™n, Ponttffcum p?P°Sto',cas Pau« V,' Urbani VIIV
TriTentir i " " PCr P,Ura Conp^at onTm SUOr"m Co"s,"u-
Cu a un ,nterprefum. quam n^o °3 "? * f ' Cardina'iu'u. tam Concilii
Son, T P^toniS* Decrefa L Cof««a«onibus Episcoporum, e.
ZTcL r P,en'aUe "'^m^artut PM damnatam' 8C "Probatam; »a
Wtol c " °nfeSSarii eIcc«0«m T&nrf ?!* Pr,'Vi'Cffia' Ct ,ndl",a *»
Pr° Cn,Ciata Sancta emaSa" anSedC C°"cessa et e'ar*ita inUteris
attribuh ^ eSSeexistimab^t,ut hculhl ' q'naS Bu"am Cniclatae vocanf, Ib
2^0g??d! PCCCata su" clf 'Ha ',UlUSmodi Chrfstlfldeiibus
ne,„ V ^«'ones audienda T u °nfessano Per quemcumque Orcli-
252 toc? crt,ur- a Qulbu«v 5SS£^ et recipiendi ab eo
esset Or ' habcrct' et «abere ce3 '" P^edicta Bulla non '
hu Susm .,nariUS U,ius 'ocl, 1.70 ,0 r,Seretur' e,iamsi Ordlnarius praefafu. non ,
UUi K. fc. Cardinalium, (am corum,
1 Cf. N. 208 ' ,6°8-
Romani Pontlfices
821
1 Cf- N. 2.6.
Bu"- Ron... (om. 5, III, p. 352, 353.
qui «unc temporia Episcoporum et Regularium consultationibus praeoositi
ennt,quam alion«m adversus haereticam pravitatem Oeneralinm inn. 7
lSede Apostolica specialiter deputatorum, de X^ ^^ST^
minatam, iteruin censuit proscribendam atque damnandim *irJ
scrips», et damnavit, per Apostolicas in fo^rma to^^Tj?,^
« die decima nona aprilis anni millesimi ^Kfi^
anno nono edihs- decernens et declarans, praedictam Bullam , C uciatae
quoad approbationem Confessariorurn, nihil novi iuris induxisse mZZ,t
' pnvilegium continere contra formam Goncflil Triden^SSll
1 S,i(utionum Apostoncarum; adeo ut Confessarii tam S^hTS q«T^
I byquieumque .11. smt, In vim dictae Bullae Cruciatae a PoenSbus^d
judiendas Sacramen ales eorum Confessiones electi, nullatenus Contsionef
hnusmod. audire valeant sine approbatione Ordinarii, et Episcopi Dio^an!
,n quo ,Ps, Poenitentes degunt, et Confessarios Jgunt^V™.
' ^te?? T 3d h°C SUffr'lgari aPProba,io«em se-
! niten Z ^^nV ^ lOCOrUm' Ct Di°eCeSUm obfentam' e,iamsi
;ubdi • ten cT ?rd,nar,orum. °-ui Confessarios electos approbassent,
espt Jr^udit^ ,CqUe StaK Confessiones •»* I» P°s,erum fachs e
d f ' "U 'aS' 'rritaS' et inva,idas fore« et Sacerdotibus, qui Hlas
0 L raeSU7Ser,nt> susPensionis poenam ipso facto incurrendam indixit.
Z7ZL f"1 qUamcuma«ue contrariam, hmquam falsam, temerariam,
- jaiosam.et m prax. perniciosam, damnavit, et reprobavit; eamque potis-
Jed d m -!UPra diXimUS' U,,° modo doceri' sustineri' aut ad Praxir"
brin •' 11 SUb poena excom,nunicationis per contrafacientes ipso
w«o mcurrendae; prout latius in supradictis Literis continetur.
waau Cr'1S InnocentI' Praedecessoris praedicfi post aliquot annos
Innoc °?Ue aUCtorita,e aPProbavit, confirmavit, ct innovavit recol. pariter mem.
vimi^ »US - Pa Xl"' die vi8"esima tertia maii anni millesimi scptingentesimi
LilenV Pou,lficatus sui Anno secundo, editis similibus in forma Brevis
rftsHca dP *P°stolici Miiiisterll,* quibus plura complexus est ad Eccle-
J"ade P"nam In Hispaniarum Rcgnis servandam pcrtinentia; ac inter
Obtinu W • Sacerdotes tam Saeculares, quam Regulares, qui ab Episcopis
fluoad t""* ,,CCntiam a'"liendi Confessiones, limitatam vel quoad locum vel
etnpus, vel quoad genus personarum, non posseSacramentum Poeni-
admlnicrM.. ...i... . ...... ._.« _u . ..
administrare extra fempus, vel locum, vel genus personarum ab ipsis
raescriptum; quocumque privilegio, etiam in vim Bullae, quae ap-
pcl|,COp,"S Praescriptum ; quocumque privnegiu, cuam m vmi uunac, ijuac ap-
dotib Ur ciatae Sanctae, competente, nutlatenus suffragante: nccnon Sacer-
Pien |"S Draedictis tam Saccularibus, quam Regularibus, ad Confessiones exci-
elecf VCl CX Vl Praedictae Bullae Cruclatae, vel ex quocumque alio privilegio
luand minimc suffragari, quod approbati alias fucrint ab Episcopo, qui ali-
arn , ,0ci' m quo Confessionesaudiendacsunt, Ordinarius fuerit.sed talis non
P,Us ex''stat, vel quia ab humanls exccsserit, aut Episcopatui renuntiaverif,
\ Cf N. 263.
, ^ XXIII. a^c. 15.
Lf- N. 280.
822
1
I
Romani Pontifices
ve/ quia ad aiiam Ecclesfam Auctor/
necessariarn omnino esse mTT Aposto''ca transhhu
lurisdictionem in ea rw ' qU' actua"ter, et nro , ^^^r.W
tacitam, ZT' &PP^Z, fc0^
batio expresse revocata non fUe e;qUamdiu praeeedensle & ^
""petranda erit; sicut etiam a>, 'h qU° C3SU nov* de iZP n i?pt*
^pso, expiraverit. qUand° orior approbatio, etn0° aPPr°bllio
§ 4. Curnque m P re praefin"°
n erpretatione et usu, subes Li e D^T e'USdem *eneris
«n endentes, ne inimicus homo huiu mnH 5 et ^ CUra ani««» '" *
va'eat superseminare, atque ut RdPT Z,Zan'a in 3gro Do'ninie° «««*««»
"0n modo ^lata superius Rnedece ' ^ C°nscientiae «ecurius diriganlur,
quoque Nostra approbamus con« Z n°Str°rUrn Decreta A»c'ori^ I
a e ontate, et simili motu, SCien "T"8' ? ''""^3™5' verun> etiam eade.
declaramus, qUod idern omnino h' P ^3"8 P,en««dine sta.uimus, el
e-ca mteiligentiam, et usum ndu Tn^ V''g°re Decretorum
^eLqua eiusdem generis IndulH n" " CrUciatae obU™*> etiam quoad
etiam reprobationem di ZT™^ ^ debeat« et obtmere. Vol,
genbam. et usum Induiti n°T°,mm' quatenus respiciunt inW I
onbus proscriptarum, LuTZ ,i ^'^ Crueiat*e' a praefalis Praedece,
et «ententias i„ meclium pXri " ' ^ habere' ouate"us easdem opimones
un.versis per Ecclesiam SlSftS ^ drca Simi,ia etiam '"dulta, sive
^tati, aut Coetuj ^JWe hbus, sive alicui Regioni, aut Loco, Uni-
et ubicumque concessa Vel^c»^^ SCU Confratrum> quandocumque,
Pracmissis ^Zii^^^ dec,ararnus' quod generaliter de fodnlfc
CSSe de omnibus et srnpuli, * d,Xlmus' generaliter quoque intelligendum
Cessi0ne comprehensae rJL\ perSOn,s' <*u™ sub eorundem Indultorum con-
tlngat, quaeque supradictis i7h .? r' qUaS in Posterum comprehendi con-
S ,ndu,t,s utl ^oluerint. Ita videlicet, ut si in aliquo
* Cf. N. 283. I
Romani Pontifices
823
I mdulto (am Saeculanbus, quam Regularibus tribuatur facultas ehVendi Con
j (fssarium ab Ordmano Loci approbatum, tunc Confessarius vigore talis
I ccncessionis, sive a Saeculari, sive a Regulari Poenitente ad audiendas eorum
repeclive Confess.ones electus, nullatenus huiusmodi Confessiones audire
nleat, nisi ab Ep.scopo Dioecesano et Ordinario Loci, ubi Confessio exci
pienda est, ad Confessiones approbatus et deputatus existat; quacumque alia
,pprobatione, tam ilhus generis, quam uterque Innocentius Praedeccssores
praedicti dcclararunt non suffragari, quam ea, si de Regularibus agatur quae
a solo proprio Regulari Praelato obtenta foret, minime suffragante. Aequum
1 «l emm, et rationi consentaneum, ut quicumque speciali Induiti beneficio
Here, eoque uti voluerit, is conditiones in eodem Indulto praescriptas
omn.no servet; neque licitum est cuiquam, conditionem illam approbationis
Confessan. per loci Ordinarium faciendae, alio modo intelligere, quam eo
quo ipsam intell.gendam esse toties Praedecessores Nostri Romani Ponti-
fices,ut praem.ssum est, decreverunt. Quorum Nos quoque vestigiis inhae-
reotes, praefatam conditionem in eodem plane sensu, quem illi tradiderunt.
ab onm.bus et s.ngulis huiusmodi Indulto sub ea conditione concesso uten-
nbus. accipiendam, et servandam esse statuimus, atque mandamus; quicum-
I que illi fuennt, qui in vim eiusmodi Indulti Confessarium sibi eligent, sive
keculares, s.ve Regulares cuiuslibet Ordinis et Instituti, tam Mendicantium,
| quam non Mendicantium, et Ordinum Militarium, etiam Militiae Hospitalis
I fcincti loannis Hierosolymitani, necnon Societatis lesu, atque alterius cuiusvis
wngregat.onis, vel Societatis, tametsi de illis, aut illorum vel illarum aliquo
«u al.qua, specialis, et expressa mentio quomodocumque facienda foret.
^ eoque Confessiones, et absolutiones in praemissis casibus aliter in posterum
'ictas, et respective auditas seu impertitas, irritas fore et invaiidas declaramus;
e contranam quamcumque opinioncm, eiusque praxim, deinccps prohibemus
* reprobamus, tamquam explanatae toties ab Apostolica Sede verborum intel-
'gentiae, ac menti nostrae, quam ad omnem hac super re ambiguitatem tol-
m Per praesentes clarius exposuimus, penitus adversantem.
§7. Postremo illud monendum existimamus, nihil hic a Nobis statui, aut
Pronuntiari super eo, an scilicet in uno aut altero Indulto unum aut alterum
Personarum genus comprehendi, et quacnam Indulta specialiter Regularibus
sU ragari, vel non suffragari, censendum sit; hoc enim ex uniuscuiusque
" tenore, ac verbis colligendum relinquimus; firmis tamen manentibus.
e Perpetuo mansuris, quod ad Bullam Cruciatae pertinet, plurium Praede-
essorum Nosfrorum declarationibus, eandem scilicet Bullam, quantum ad
""culum eligendi Confessarium, scquc a casibus rescrvatis absolvi faciendi,
e(luaquam Regularibus suffragari. Quod Nos etiam perpetuo tenendum
1 1"e sentiendum, corumdem Praedecessorum Nostrorum exemplo, similiter
eelaramus, et contrariam quamcumque opinionem uti falsam, et perniciosam,
"'erdicimus, et reprobamus.
§ 8. Decernentcs, etc.
(Bened. XIV BulL tom. I. p. 358-363J.
S24
RomanL
ices
x> 345.
ocnedictus XIV P„
A,v. ep. encycj. Cum Semn
pfiKTS^ 2* occasfones W
d»ecfionfs am,Z, amP'ectimur „? , SCripta «rtendi arf
id«Psum pmeSm " qUe"'er e,Uceant tum T'^6 Nostrae 2 v
^iasticarun, SancfiZ' qUam S'' **» c»*te n£tT °™S
"«ilantiun, Pastorum cu " .i" Singu,is D'oecesZ ! atque ^
§ '• "uius p™rro gg ,,den«den, incuJcando c CUSt0d;am-
^gumentum in nZ? Ep,sto,ae ad Vos scribenT' COmmendemus.
^ntibus in "mPb t a?rbet °nus "'ud ^^^-1»
CUrae commisso? , maPtf Candi ^ssam 4?ocn1aiem ' ^ Dn,n,aB,IB Cu™
faetoribus in et,am aPPl»catio Missae r Pr° PoPu,° 'Pwnim
«bua, Metrg0^C,enda est ab iis, vSK£Srt^ °uae P~ B*
Psa"endi, quo * i' £ Catnedralibus, et P^
(Cuius quid^m a^tn?m0n.,Ci ^fc^"
tractatio est, cumon. m'n,me nova, sed a Srr ' * T C,,0ro assistenfes.
^Pofissimum 7n Con ^ huius Aln, e fj.bi ? ?DUS freQUenter habi,a
Co^ c iPSf ,0ne Venerabi,iumUF?^
minor'bus cons uM nt'n' ,nterPrefum oSmS NostrornmS. R.E.Car.
definita fuerit I ^ IUU,te8 a""°s pcrfuScfi T ^31""' munere °«»
eam unifoS qet <T earUmdem ac
etiam PonSm d C°nsona ProdierinT T Decreta P'enimque circa
ti0"em me ue nT Praedeces^rum Nos^ro' n° DeCretorum "°""»«-
*"'<* quosou/v ,'/n,n,'n,e tamen mirand°,? approbatio"em ei confirm,
tu"un1,q v0SUe^eStrum "°n adhuc p * 2? ^ eorum notitiam ad *
Vn< Jlemm et'am nece***..-. J?C,£nisse; Quapropter non modo oppor-
feS"^ QUapr°pter "°" -doTppor
d,c"s de rebus . at°' con"«ans huius An ' , ' ,n quas Scr'P,ores abie
norf"a, ac rcm,i nbet inno<escat- et F», P?t0,,Cae Sedis ""»«•«•
mi«a ConsM^ " SUPPCtat> iu*a mnm ***** Vestris °"^dam veiu.f
'•"'un^imu" t,0neS' °rd'"ationL seu yF rda'eS' a,iasoue Vestras circa
in P^ib„.Tre Va'eatis- ^ "m Z!t ^0^1" P"blicationem Volv-
lich..^: "UUb renenda af^..„ "v,u cxequufionem. rf..m
in,ungimu .'°nes' Ord'nafiones seii F r ♦ a'iaS0Ue Vestras circa
in PrS;bd,TrC Va'eatis- ^m^^^^^^nV^
'ic'Mine U tonenda ^tque servTndl qUUt,°nem' d"m, iuxfa ea, qu«
Ue' ac Wgilanfia urg2re stuS' PraeSCribim"s. °mni, qua decei, soi-
- VencrabTb S' mm,me "ubiiandum Vobis erit, ne
nariis «r '^SSt^^ ^Or,
Ronuini Poniifkes
Slalulorum Vestrorum implemento obicem, aut moram afferre vafeant rernr»,
ldhl,ius Nostrae Curiae Tribunalia forsitan habendi; utpote quos omnTno
| rriiciendos esse praecp.mus, ac .ubemus. Quamobrem has /psas Liter^
Noslras k s.ngulorun, Tnbunahum ReffeS(is asservari volumus, atque ad
arum praescnptum, tam ipsorun, Tribunalium resolutiones, quam de Vestris
1 cfccrehs, quae ,ps,s praesent.bus inhaerentes edifuri estis, iudicia exiei et con
I fcni mandamus. ' B Cl lun'
| § 2. Et quidem quod nuper enunciavimus, Sacrosanctum Missae Sacri-
khm ■ Pastonbus ammarum applicari debere pro Populo ipsorum cura
cornm,sso, ,d velut, ex D.v.no praecepto descendens, a Sacra TridentLa
S,i,odo d,serte expr.mdur sess. 23, cap. \,de Reformat. per haec notabil a
( «rba : Cum praecepto Dmno mandatum sit omnibas, qaibas animaram cara
tcmtssa est, oves saas agnoscere, pro f.is Sacrificium offerre. Et quamvis
■mmme defuennt qu, per inanes, et frivolas interpretationes huiusmodi obh'
phonen a Sancta Synodo memoratam de medio tollere, vel saltem exte-
naare contendennt; quum tamen relata Concilii verba safis clara et perspicua
M, quumque praed.cta Congregatio eiusdem Concilii interpretationi priva-
Jffffi-iSSf" Mdixerit' eos quibus animarum cura dema"da^a
« p u,od?k.Sacnf,c,um M,ssae celebrare, sed fliius ctiam fructum medium
o Populo s,b, commisso applicare debere, nec fllud pro aliis applicare, aut
pro humsmod, applicatione eleemosynam percipere posse; quodque magis
ntercsf, quum haec intelligentia a Praedecessoribus Nostris Romanis Pon-
Jtabus approbata fuerit, et confirmata; nihil iam amplius ulli Vestrum
nlnra suPerest, ut eam amplecti, eidemque obsequi, necnon fllius
P omptam execut.onem in Vestris respective Dioecesibus orani studio prc-
oirare debeatis.
d ; 3' Nea-ue Nos tamen, qui, ut SUperfus innuimus, in minoribus adhuc
I Inter f mU"US Secretar" Praedictae Congregafionis Concilii Tridentin.
IuikC annos obivimus, aliosque non paucos partim in Anconi-
dilt r • e a'IS' Partim ,'n Metropolitanae Bononiensis, Pafriae nostrce
■ ISSImae' quam adhuc retinemus, gubernatione assidue transegimus, non
obl' r °S. 'atent nmltiplicis generis effugia, per quae nonnulli praedictae
ga onis itnplementum declinare satagunt, quibusque proinde opportune
[ «Nobiscst occurrcndum.
"eel ! ^UUm enim SacrUm Tridentinum Concilium, ne Animarum cura
^'galur, non unQ jn [oco Epfscopis mandet, ut quotiescumque opus fuerit,
eos Vicarios cum certorum fructuum assignatione ad eandem curam
(tyrCendar" eligant ac deputent, uti videre est in sess. 6, cap. 2, sess. 7, cap. 5,
Par'SesS'-21' cap, 6, sess. 25, cap. 16; non raro autem eveniat, utaliqua Ecclesia
ochiali vacante, Vicarius pariter ad implenda huiusmodi Ecclesiae onera,
cii?UeTad n0Vi Rec,oris electionem ab Episcopo deputari debeat, eodem Con-
nod* \ dent,no id 'ubente sess. 24, cap. 18, de Reform.; nonnulli ex huius-
a' Vicanis nituntur se ipsos a praedicta obligatione subtrahere, vel ex eo
habituai,- cura pcnes alium scu alios resiciente, ipsi actualem dum-
1 exerceanf; vel quod ipsi sint ad nufum amovibilcs, vel ad breve tempus
"'usmodi curae sint addlcti: ut nihil hic loquamur dc Parochis Regularibus,
S26
Romani Pontifices
qui a praedicta appiicatione M* ' ~ — —
«' smgul/, de quibus suora rti* 'cani Regulares „„„ aul Vi«»
pro ^s^S-s-r ««ra;
«q» decesson^ ^ Tmo„" ™ ^"^i^ *
haben es conLrn ' qU°d iicet Par°chi, se am " praesen"^ decer.
£S?£ rr^' /-« sacra -faciant' « «
W, ,n p|unbus autem s « *jw sa/*/^,, ^ ^
P ovlde C0nstitu(0S( ac desUtos e«e ^°PT m Gon8«fo«°nibus "ovin.«s I
cJebrare debeant. At vero Nos • *'• qUl°US anima™" Pastores Missas
ed.Um; qUand0 "'"niirum iidem pro p" "7 '" ,P?esenn' «useepimu. decernen-
quamvs compertum habTamus w P CC'Cbrare et aPP,icare 'e»ea"(ur--
responsum fuit, Parochum nemDe 'i a'''aS 3 Congwgatioue Concilii
Pro Populo celebrare et TppS / \nBUlbu* redd«">«« dotatum quotidic
™>d, redditibus non gauSe L 1? f '' eUm Vero oui "berioribus huiu,
teneri; qauni ^ pXXLS? ^ntum diebus id fpsum pi.est.re
'Pso exortae, nimirum ad quam sun 3*°* tUm co",roversiae super hoc .
cWaI,s provcntus, ut pinJes ™t "k "" ^1"^ debeant Ecclesiae Paro-
«taune habendi sunt redditus L ' appe,,ari P°ssinf ; quoniam pingues
^v,a sint onera adnexa tl ' T C°pi°si' °"ibus ^men multipLa d
mOdi decretum, tamquam 'p I s - mu,torum querelae adversus huius-
^rco opportnnum cense P Fr ?U° "*ldum» excitatae. ^obis innofescanf,
• «8 actum fore, VobJ^ ^0"8 Vestris deciarare, Nobis abunde |
C"ram exe«-cent, Sacrificium M * 6856 p0SSe' dum °ui animanJm
g^ n cls aliisque ' " M,ssae pro PopuIo cclebrent atque applicen. in
Dorn-n.ci, a.iioue Festi die • II 7 T FeStis de p™-epto, quum pracdidi
sint, ,n quibus iuxta pracceptum Concihi
Romani Pontifices
827
1 rridenlini scss. 5, cap. 2, et sess. 24, cap. 4 quilibet animarum curae prae-
| posiius Populum sibi commissum salutaribus verbis pascere debet, docendo
( tjquaescire omnibus neccssarium est ad salutem; iidemque sint dies, de
1 quibus eadem Sancta Synodus statuit, ut moneat Episcopus Populum dili-
ftnitr, teneri unumquemque Parochiae suae interesse, ubi commode id fieri
pciat, ad audiendum Verbum Dei, et quibus Parochi Subditos suos in Do-
clrina Christiana erudire debent, iuxta id quod a praedicto Concilio in citat
cap. 4 Episcopis praecipitur, ut nempe saltem Dominicis, et aliis festivis
iicbas Pueros in singulis Parochiis, Fidei rudimenta, ct obedientiam erea
Dcum et Parentes, diligenter ab iis, ab quos spectabit, doceri curent.
§ 7. Et quia in nonnullis Dioecesibus numerus dierum Festorum de
praecepto, de Apostolica nostra auctoritate et consensu, eatenus est immi-
nutus, ut nempe in aliquibus Festis Christifideles et Missam audire et ab
operibus servilibus abstinere debeant; in aliis vero Populo permissum sit
opera servnlia exercere, firma remanente obligatione audiendi Missae Sacri-
ficium; Nos, ut obortae iam dubitationes circa onus applicationis Missae
Parochialis m huiusmodi diebus Festis, penitus eliminentur, statuimus et
declaramus, quod etiam iisdem Festis diebus, quibus Populus Missae inter-
esse debet, et servilibus operibus vacare potest, omnes animarum curam
( gerentes Missam pro Populo celebrare et applicare teneantur.
, §8. Quia vero propria nonnunquam experientia satis agnovimus, ali-
quos esse Parochos adeo pauperes, ut ferme ex eleemosynis, quas a Fide-
«bus pro Missarum celebratione accipiunt, vivere cogantur; eos vero qui,
I tcclesia Parochiali vacante, ad animarum curam exercendam, sub Vicarii,
| seu Oeconomi nomine deputantur, aliquibus in locis adeo illiberaliter trac-
tan, ut exigui redditus ipsis constituti, et pauca incerta emolumenta eisdem
venientia, aegre ad eorum vitae necessaria sufficiant; quod iis quoque non
raroevenire solet, qui in aliquibus Ecclesiis, habituali cura apud alios manente,
actuali tantum exercitio sunt addicti; proindeque cum istis severe nimis agi
"ueretur, si diebus Festis, quibus potissimum huiusmodi occasio se offert,
eisdem vetitum esset eleemosynam pro applicatione Missae recipere: idcirco
0S lam istorum, quam illorum ,'nopiam summopere miserantes, eisdemque,
°"antum Nobis integrum est, consulere volentes; quamvis, ut supra dictum
«. omnes et singuli praedicti teneantur diebus festis Missam pro Populo
«lebrare et applicare ; attamen.quod pertinet ad praedictos Parochos egentes,
unicuique vestrum facultatem concedimus, cum iis, quos revera tales esse
0Ve|i<is, opportune dispensandi, ad hoc ut, etiam diebus fcstis huiusmodi,
emosynam ab a,iquo pio offerente recipere, et pro ipso Sacrificium appli-
are. quatenus id ab eo requiratur, libere et licite possint et valeant; dum-
jodo ad necessariam Populi commoditatcm, in ipsa Ecclesia Parochiali
M'ssam celebrent; ea tamen adiecta conditione, ut tot Missas infra hebdo-
madam pro popu|0 app|icent, quot in diebus Fcstis, infra eandcm hebdo-
"Wdam occurrcntibus iuxta peculiarem intentionem alterius pii Benefactoris
obtulerinL
§ °. Quod autcm spectat ad Vicarios, sive Oeconomos Ecclesiarum
Vaca"»ium, quum a Sacro Tridcntino Concilio citat. scss. 24, cap. 18, cuilihct
828
Romani Pontifices
Episcopo tribuafur faculta. ,nc a ~~~~~~~~ — .
P«J««. quae f8 denun iare °10 " nJ T^0 Nos J 1> *£
Collector/bus, cum quibus £L2?5n^ P^uliaribu d E """^^
rumque iocomm i * _ tn,scopi Ecclesi«hv.,„ °US d'c,orum .0rnp_
-■'ectonbus, cum quibus g Peculiaribus d V anda,a dl"
jumque locorum, in \Jb J^pi ******* Nostr Jnr^ '°Co^
Cameram praedictam pertn,' t ^«farum ^b0n^
*?2i in/~ ^beS SUi Partes * S^SSJ* %
§ 10- Ac demum „ T "^1 de Qu° sur
ad ^empus commZS? qU'' ^««n Vicarii ,1
^ ratione alicuius FcH ^ CUram administran JerpelM'' *
s'eriis, Collegiis ™ ? Ec°Les,ae parochiaIis ipion.m p ",apud a,fos ^biiu
Cess°re olim seu Mona-
modi Vicariis assfc„L?P Vpraefim'a fuerit «r™ * * , °1' ^ Pn^
^quendurn, data ^ ltl '"Ps'"us CtaaSS P frUCtuum
,0m'nus ub Z N0Vern0ris Anni^"w " ?Uae ****
V,'eariis praedfcffe^ fructuum P°r«o vel 2E ?ncte "«aeullur; nibi-
Praedfc^rconslr^ reperiatur. vele i 2 T^' Ve' non in(^
rePutetur, prop '°n,S dsdem ^erit aft ibu ta "f'- °Uae ad
eelebrand et °n , P°rUm circumstantia - et « T SUfficiens a *obk
utendum vob L 'Candi M'SSam P™ 1 Pr° imp,endo «
°«erum rat o m "^0 permisi<« Z ta C°Pm^nodus T"dentinases,7,
SUare; quam 00 ' ^3"1 Praedic is ^carifsmfP°rUm at°Ue ,ni«ncton,m
si<. "ecessari, ° US3m Nos «tiam rStemTJL UC,UUm Por,ionem «*
appeliat onih 0mnes et °PPortunaa facfwT US VeStn'S' ouatenus °P»S
gan.ibus. ^ quae ^ubriter a Vob s COnst tut "f ^0? "*
§ j, Ha . 'sconsutufa fuennt, minime suffr»
SSSJI^ Statueuda- ef
rum clnn 'SSam Co"ventualem nPm eqUCgradum 'acicn tes ad ea quae
SanCtiones- quib uS Drem r VCStrUm ,afere P"'amus Sacro-
^PouinVathPS tUf Singu,,s diebus ,n ^cclesiis
uretur T*0 6t fo""a ^tentar ♦ ' ^ Co,,e^atis» »um Horae Dnc
de e ' qU3e 3deo c'arae sunt u nnn ' ^ e<iam Missa Conventualis cele-
hac Con:SP,CUae Pariter et per '3 SUper iis oriri possil dubitatfo. Eaque
pretul; ngre5at,'°ne Ve"er. FratnZ U",form« exfstnnt Resolutiones ab
eonfirl epetit,'S vicib«s emanata^m, N°Strorum ConciUi Tridcntini b»
'rmamus et ^Probam^s elrum 0n,neS Aposto,ica Auctoritafc Nos.ra
' Carum executionem Vobis enixe inculcanfes:
' ,0m- 4. », p. 401, 402.
Romani Pontifices
829
ui scilicet Missa Conventualis, quae slngulia diebus canfturTfWn n M
curum Ecclcsiarum, pro eanindem Benefactorihi,<5 in praeai-
eodea, prorsus ,„cdo, qu0 J^'*'"* W«-
mM gcr„„, pro P„p„,o sibi commiMO| C^t^uXi.^
praccepto, appl.car. debere superius declaravimus 6
§ 12. Itaque date operam, ut faisam quorundara opinfonem M 1
qUam fn aliquibus Ecc.csiis eiusmodi, sive dolo mZ. ^Z^Z^
cumesse novimus: quocl „empe dum Missa Convcntualisp.o Zll 0
Ecclesiae Benefactore, vei grati animi ergo, vel ex vi oneri* imnn r ,
bratur et applicatur, satis impletum censea ur debit 1 v T l ce,e*
| Conventualis. Etenim huiusmodi debihim * app,,Catloms Missae
§ 13. Neque m.nus improbandam noveritis aliorum sententiam qui satis
?lSSi:b?one: imp,etam esse- dum ,n 22 22
Ca s i diebur^ ^ nere ''"^^1"" PreCCS f,Unt' VCl anniver-
Zd?b in n ' r ,C't,Pr0 '"^5 pera^ntur- Nemo «>im id sibi arro-
a LeL F,7 ' ae °b,,Sationi a,ia ™«one satisfacere possit, quarn ea.
^Sn^T" mU,t°tieS PraeSCn'Pta nimirUm MissamCon.
^XSF* Pr° BenCfaCt0ribuS Ce,ebrand°. ea"dem^e P~ i»is
I Nbus4|nnH0fcCt0 S°,Um Prioribus Eeelesiae seculis, verum etiam tem-
I didiclsae n 1 !?C 3 n°Stra 3etate remotis- (quod Vos ex Historia Ecclesiae
nu omni Ub,tamus) servabatur oiim in singulis Ecclesiis series accu-
I <orumQupUm C- Smgulorum' quorum liberalitate unaquacque aucfa fuerat,
<rant ut l ?a SaCris D,Pfych^ sic enim vocabantur, ideo consignata
' fundere e0rUmdem.recordatio nunqtiam inleriret, utque pro iis tum preces
pracdi t Ctiam M,ssae Sacrificium offerretur; quam ob causam etiam
' ippon.C "S talogus in Plerisque Eccksiis ob oculos Presbyferi Ceiebranfis
' penitus C°nSUeVlt; '.iCet iidem pii Bene^ctore8 in suis Donationibus nihil
sione sePu° S° pactl essent, sed tantiimmodo pro peccaforum suorum remis-
I prcces ■ JJi sua Deo offerrc dcclarasscnt. Ecclesiarum siquidem Praesules
fcntcs "S iniPera,,das esse duxeruat; quamvis illi propria bona offe-
c|ioru Vcrbum quidem ea de re fecJssent. Sacrorum huiusmodi Dipty-
Bfnef"\USllS 8Cns,m dcfecit; ob idque in oblivionc iacent alicubi complurium
Windl rUm nomi'ia. At non idcirco dcserere fas cst usum et disciplinam
Plum" Pr° l,S' Ct Sacrificiiim Missae pro illis ofterendi. Atque indc praece-
applicandi Missam Conventualem pro Benefactoribus in genere, ori-
%£T rationem uesumit.
tt( S 15. Quemadmodum vero, loquendo de Missa Parochiali, superius dictum
p ' V|rias excusationes afferri solcrc, ad declfnandini illius flppllcationem pfd
quot-H° d'ebus festis depraccepto; ita paritef usurenit quoad applicatfonem
J "dianam Mfssae Conventualis pro Benefactoribus fn genere. Ut aufem
pcr,°res iilae, SIC ct|-ain hae p0steriores, provide e rnedio sublatac fucrunt
§ 17. Alii a Missa nro R, r r"P*eJa d.cenda
a Cano ic,, aut GbS&^^
eleemn " 0nan,Sl" qUos "»»'"us aequuTvM!? a,,qUMdo e««™ a Be"«,
eleemosyna carere, quae Unde ^1"™ v,d etur P™ Missae ceiebratione omn
nter consult est( demaudando uUa des ' iP>°n,lBR Cu'' tame" * *
quJnh !*5 demqUe ob^nderunt exi™ "7 MaSSa dis'«°^
' ob de««ctam eleemosynam mm £ nuiusniodi distribu.ionum, ,
niWlum fere redac fo^mutq"ot,f.,ana™ P"» Missa Convenluali, ad
«ento . servlfli Ecclesiae pr° st\l r Tr CU™™^> ««n magno deln-
£/5 «PPortunaa rationes ^J*?*» quidem Synodus
»nop,ae vaieat provideri. S vero di "S Canonica"um Praebendarum I
",re S0,e». nequaquam iniri pos° des,«naten» * Concilio viam, ut fere eve-
~ZfH reCUrSUni b e e Scu u°s" "f3' re"'qUUm erit 30 C°n^
«nim statu, auctoritate Apostolir" d DersPecto ex Vestris relationibus
ta' et • Nobis etiam prac«n« ' * Praedecessoribus Nostris eidem impar-
'onem Missae Conventualis nrl R ' f0* COnfirrnata, quotidianam ippli*
«antummodo dies reducere Benefactoribns fa genere, ut alias, ad Festos
et ^atfsJnl^^ Metropolitanis, athednlibe.
«Mter. sed etiam I„ 2^' Ut auotidie Missa Conventualis in eisdem I
at-bus Vestris custodiZ " " r?era,ibus" °"
arum cxactissimam Fralcmi-
u"a, sed binae, atque etfam T*' Draescribi''»r, ut certis diebusnon
ce,ebrentur. Itaque aI,quando tre* Missac Conventuales uno dle
Co»ventualem quotfdie ^ R * N°bis dict,,ni f«erit, primam Missam
«n«am esse; nUnc exPe nden , Cncfactorib«» '" gencre celebrandam, et «Pl*
tu,a lurisdicticni Vcstrae 1" 7 SUPCrCSt' an earundcm Ecclesiarum Capi-
espLct.ve subiecta adigere debcatis, ut alias quoque
Romani Pontifices
831
Mi$MS, sl plures, ut praefertur, celebrari contigerit, pro Benefactoribus in
pcncre stnnltter appliccnt nous ln
§ 21. Hulusmodl quaestio ab aliquibus ex Vobis Ecciesiastico zelo fla-
pnlibus supradictae Conyregat.oni Vcnerabilium Fratrum Nostrorurn rl
dlll Tridcntfn Interprctum proposita est. Iamque ante illius proposilnem
compertum fuerat, al.as ab eadem Congregatione responsum fuisse ZZ
dendam esse exemptionem ab onere applicandi secundam, ac tertiam Missam
Conventua.cm pro Benefactoribus in genere, attenta Canonicatuum "et S 2
(.aorum tenmtate; ex quo inferri poterat, huiusmodi applicationi debitum
mancre, ub, de Ecclesus pauperibus non ageretur
§ 22. Verum quum hanc definiendae quaestionis reguiam apud praedi-
dam Congregationem non admodum veteri observantla firmatam "p ob
novenmus, cumque hu.usce dubii solutionem eadem Congrega.i0 n per
, «dmo Nostro remittendam esse censuerit; Nos ita iuchcamus, idque VobL
tajtal .ndicmus: iaudandos nempe, et confirmandos «se.Vuotquo
ponle sua secundam, aut tertiam Conventualem Missam pro Benefactoribus
cS wlPi'Cant*' Ver°, 'dem 3gUnt ex vf cousuet"din.s t l^rum
«ro w Z i ,mPerandum, ut in ea consuetudine perseverent. Ubi
o ,d usu receptum non invenitur, Iiberam omnino secundae, tertiaeque
; toe Conventualis applicationem ceiebrantibus relinquendam esse, dum-
modo ,n commemoratione pro Defunctis, Ecclesiae Benefactorum in genere
non obhviscantur. K
I VeJL23' HU'u demum EP'Stolae nostrae finem imponentes, Fraternitates
iras enixe hortamur, ut maximam curam et vigilantiam in id conferatis,
lamn s,arurT1 Vestrarum Choris, praeter devotam celebrahonem, debi-
raque apphcahonem Missae Conventualis, Horae anonicae non praepro-
! ,r ,C,.S exacte> Pausa nempe interposita, et maxima, qua decet, reverentia,
« relig,one canantur.
Eccles'24 EqU,dCm Scimus' in aliquibus Metropolitanis, et Cathedralibus
I satis S IS' i'ntCr Canomcos eam opinionem invaluisse, ut se munus suum
| 2 ,mP,ere contendant, dum Choro praesentes assistunt, licet ipsi sibi
k "!Um imPerent, neque psallentibus Bcneficiatis, aut Mansionariis in cantu
'ungant. In huiusce vero opinionis confirmationem, adduci ab iisdem
S|- Cn "lveteratae consuctudines, statuta peculiaria, aut etiam praetensa Eccle-
mm suarum Privilegia. At quum Synodus Tridentina sess. 24, cap. 12,
^juens de Dignitatibus, et Canonicis, qui Choro intercsse debent, unum
eorutn officiis esse dicat, in Choro ad psallcndum instituto, Hymnis et
om ■ D" nomen reverenter, distincte, devotcque laadare; quumquc pauca
|d n,no S|nt Capitula, in quibus co modo a Canonlcls ln Choro assistitur,
e°que rcccptae in universa Ecdesla disciplinac paucos illos advcrsari di-
«noscatur; quum insuper opinio illa nuiiquam in Congregatione Concilii
naentfnl Interpittatfonl praeposita, cxamlnala sit, quin slatfra explosa fuerit,
""probata; quamvis pracsumptis consuctudinibus, aliisque fundamentis,
,rat|onibus innixa pcrhibcretur, Canonicis etiam Ecclesiarum Patriarchalium
UlUs Nostrae Urbis super hoc instantibus; quum deniquc idem iudlclum
pro|atum reperiattir a pluribus Conciliis Provincialibus, ab hac ctiam Apo-
832
Romani Pontifices
iam
stolica Sede approlwtta, et confirmatis ■ nihll I
quommus pauciores uuiversorum 1«T
SELsksecE pecu,iari «* -«"'«"pe^u^rr <
?an(u
cousequeuter <™*» «tota, ^
VeueraMes Fratres, haec JS^S^T^ «"Wpter ves^
apud DNh^M-fH. u, „e -S's
ita
ant,et
erit.
telas, quas arguendo et
m prox.me spectat, abusus et
*U*ntt2 7*^"uu ei increpando evelier* rt.,k_k ' Ubus ei co™i|>
«icnt o nostro fovisse et confirmasse nl! dcbebamu8. dissin.ulatione £
Vestns, quas intimo cordis ESZjSSTt ^** ^nkJC
nem amantissime impertimur. ComP,ect'mur, Apostolicaru Benedicfo!
IBened. XIV Bull., tom. 3
Benedictus XIV,
346.
»744.
const. p.,ernae charitatis, 24 aug.
omnes in Domino com-
temporali etiam, quantum in NobTs est ''" primis> ac *****
"t cl.l.gentiori studio ac cura art , '"US' Nos -dmonet ac stimulal,
'" temporalibus Nobis ac Ldi An In#te"dan,U8 animum, quae ad Subditarum
commodum, communemque utuZ Civitatum publicum, et privatum
iustitiae rerfi.„H„ u"»'«tem pertinent. Aequitatis enim ratio, et
rectitudo postulat,
domino positi ac deeente* S" , fen,porali Sa"ctae Romanae Ecclesiae
•ntaf, etguber„iotemporaUcZrnrr PenSaf,'°ne parvitatis Nos,rae "**
bona non solum, quae a f d"' 8Unt' et a Nostra Pastorali sollicitud^e
et opem huius mortalis vitae ^ an"narum> sed etiam, quae ad subsidium,
s«bi polliceutur, iusta «n^ 8U8tenfa"°« inserviunt, ccrta ac firma fiducia
defraudentur; sed abuiS„a « 3C Spe In Nobis reP°8ita n.inime
tamen spirituali animarum 8Mn.m "1 ?Uam Sperant» optala SUa' slne U"°
suorum compotes facti i„ uh7 detnmento, consequantur, ut votorum
Largitori bumiles erathn.m 'ren"n necessariarum copia, omnium bonorum
§ I. lamdudum efT- 1,68 'ae,anter Pe™oIvant.
gallicnsi celebres NuncW mmemorabi,i tempore in Civitate nostra Seno
'enae, et quatuor subseuu/r °° d,eS a"te Festum Sanctae Mariae Magda-
'onginquis Europae atmL a ' "^™ homim,m concursu ex remotis et
eueverunt Gum autem int u Part'b"s ad eas confluentium peragi, con-
flterius Dominicae menafe nfi» T?1 dierum sP-tium dies festi unius, aut
'"ciuere soleant, „on siZ anCtl lacobi Apostoli, et Sanctae Annae
ne anuni nostri dolore accepimus, quod his diebus,
Romani Pontificcs
833
■t quibus Christifideles in operibus pietatis, ac rellgionis sc exercere debent,
iliqui pravi homines, Dci, et Catholicae Ecclesiae praeceptorum immemores,
f! turpi lucro, animarum suarum salute posthabita, inhiantes, per integrum
felorum dierum tempus in operibus servilibus, et commerciis obeundis,
•Kgottisque temporalibus tractandis, non sine bonorum scandalo, imo Gen»
aum, et ludaeorum admiratione, occupati sunt.
§ 2. Nos igitur ex commisso Nobis Pastoralis sollicitudinis munere,
am pcrnicioso abusui, et gravi malo opportunum remedium afferre, et
detestandam hanc abominationem e medio dilectae Nobis Civitatis Nostrae
luferre cupientes; volentesque etiam indemnitati, et perpetuitati iurium, et
privilegiorum eiusdem Civitatis, eiusque, ac totius temporalis Status nostri
' wmmodo, atque utilitati, quantum in Domino possumus, consulere, ac pro-
riderc: Motu proprio, ex certa scientia, et plenitudine potestatis, hac Nostra
in perpetuum valitura sanctione decernimus ac constituimus, et Apostolica
' uostra auctoritate mandamus ac iubemus, ut tempore Nundinarum, quas in
posterum in praefata nostra Civitate de more haberi volumus, festi dies pic
sindeque, perinde ac reliquo toti us anni cursu, a Christifidelibus colantur,
Officinae, ac Tabernae claudantur, nullaque publice exerceantur commercia,
stipufenturque contractus, neque alia omnia fiant, quae in caeteris anni festis
J diebus a Christifidelibus peragi prohibentur, eo potissimum tempore, quo
I h maiori Ecclesia Sacra Missarum solemnia fieri, et Vesperarum Divina
Officia celebrari, et praeclicatio verbi Dei haberi consuevit: mane scilicet
ib hora decimatcrtia usque ad meridiem, post meridiem vero ab hora vice-
sima prima diei usquc ad occasum Solis; et per totum dictum temporis
I spatium omnes Christifideles ab operibus servilibus, ad quae peragenda
nulla neccssitas cogit, omnino abstineant, sed ab omni terrena cura, et tem-
J Porali BolHcitudine liberi et vacui, ad Ecclesiam pergant; ibi Sacrosanctae
Missae Sacrificio pia animi attentione ingentia Dei beneficia recolentes inter-
»(nf; quin ctiam exhortamur in Domino, ut in precibus quoque, Divi-
n'$qtie laudibus persolvendis, audiendoque verbo Dei frequentes sint. el
lotum fcstum diem, quoid fieri potest, se exerceant in iis officiis, quae
Christianam pietatem continent, et comitantur. Si qui autcm temeranc
"isu, Dci, ct Ecclesiae praecepta contemnentes, hanc nostram Const.tu-
ti°nem transgred) tcntaverint: volumus, ut omnibus, et singul.s sub.ic.an-
*T Poenis, ac censuris alias a Nobis. nostrisquc Praedecessor.bus contra
'«observantes, tcmcrantcsque dies festos statutis. ac detcrm.nat.s. quas, qua-
,e"us opus sit, contra eosdem dclinqucntcs rursus sancimus. const.tu.mus,
ic detcrminamus. . . , ,. .
§ 3. Deinde vero ne cx hac Constitutione. et prov.s.onc nostra aliquod
tcr"Poralc damnum Civitati praedictae, aliisque ditionis nostrae, ct Status Ec-
^iasticl populis praeiudiclum, vel detrimentuiti publico commerclo c.usque
,,bertati oriatur, pracfatarum Nundinarum tcmpus ad allOS qulnque dies,
Praeter solitos et consuctos, produclmus, ac prolongamus, m lu.nc modum
^elicet: ut Nundlnae praedictae ln Civitate nostra Senogall.ens. de more
«elehrcntur per octo dies ante festum Sanctac Manae Magdalenac, et insupcr
P^novem dies subsequentcs, usque ad initium sequentis mensis Augusti ; et
53
834 „
Komani Pontifius
«Herlus ad pleniorem ^m\%^^~~~~. .
ac delermmalioms nosirae execulim» ' """us ""^nlatis nm7T^
indulta, slalula, «««JtaTSS * Sin*"" 5
Nobis, nostrisque PraedeceSs:ribu 'rlta C?'^
hve celebraudi praefato ,Lpor Nun n\ '°Ue »«Per u ' ' £
nou ad u„ius peli(ionls , T ed noStuPrld'C'aS' 'e"0re P*^C
pan, eoubrmamus, ae roboramus, e,t „ ' Tj, P™' SCien,ia' " P°C
I* reg,onibuS .erra, marique £*2 « *U eldt
«lae Usura ufilibus et uecessariis adve LT ' V'C""n' el c°"1™'»
niultitudiue, Mercatorum freoueuba hZ nUr"er°' hl""»<°n.C
•ale mereium i„ dies magis ^ue^™n,,ue COU<:ursu. ~pia el u£!
« privilegia, hberum ae tu.um fZm^eatum 'Ur;°mneS
missara sub fide pub|ica seCUritat°mT T' accessura' °° reeessim,, el pro-
" Civilate „osta , SeoogaS IZ™^* **S* * *<« Nundta
<">"*, eo raodo ae forraa, qua dP"Ta laCCede"'ibus. «*l« eomm„,>,
<"ere ae perfrui eousueverunl H. a . , m Nuna™a"»n temporen,
Nobis eonslilulura ZZTsl^''? P" s»<"^* >
alque in.pertin.ur. P""" c°nf'™an.us, ac de novo indulgemus,
§ 5. DeCernenteS, ete
(Bened. XIV Bull., ton, ,, p. 378-380].
Bcnedictus XIV cnnc* r ,
' C°nSt* Inter conspicuos, 29 mg. 1744.
Inler conspicuos Ordi 'w
celeberrima constat atque ^nfiT'5"5 Romana Curia toto terran.n. Orbc
Ecclesiae Calholicae iSrimfnV".! • Ct quoru,n a,''qu» Pro gerendo universac
humilitati Nostrae concredWn i? mscrutabi,c'» DiWni consilii altitudinem
Apostolorum, Patrimotiio idm ! pro temP0™l' Nostro, seu verius Beatorum
assidue praestant- alii vero Fi °' consi'««ni atque operam suam Nobis
controversiis, qua'e ad Nn*t ,s,arum' sive Univereitahim, aut privalorum
cognoscendis, atque dii,„«, .• . Urbem et Curiam undl'que deferuniur,
causis sustinendis defcnVn v denique concertantium iuribus el
dunt; provida Praedece a£e,,d|s, scientiam suam atque labores impen- '
poribus extare voluit ill T™ ,Nostrorum cura a remotissimis usque tem-
Praeclaris compositum » i A«vocatorum Consistorialium Collcgium, «
Pracstantian, ac reru.n , aC doctrina VWs, quibus propter scientiac
dc,cctis, et singulare Z SUm a que P^^entiam, ex omni Advocatorum coclu
' C Pnv,,c«:'um attribuerunt perorandi coram Romano
Romani Pontifices 835
ponnfice, in Supremo Iustitiae Solio, adstantibus Vcnerabilibus Fratribus
juisS. R E- Cardinalibus, solemniter considente; in Sacro nimirum Consi-
slorio, i" quo pleraeque olim gravioris momenti causae, ad Apostolicae
Stdis iudicium ex omni parte delatae, discutiebantur; et plures adhuc vel
cxaminantur, vel, si illae extra Consistorium agitatae ac discussae iam fue-
rint, in ipso tamen Consistorio definiuntur ac terminantur. Quod quidem
Advocatorum praedictorum CoIIegium, singularesque personae vertentibus
,nnis eidem adscriptae, industriam atque operam suam praefatis Praedeces-
soribus Nostris ita probarunt, ut et gravissimorum munerum, quae ad reti-
ncndam sanctiorum iudiciorum religionem, ad Apostolicae Sedis iura tuenda
I tt conservanda, ad calamitosorum salutem et defensionem, ac promovendam
luris et bonarum artium scientiam pertinerent, proprium sibi, atque, ut
1 rocant, privativum exercitium adiudicari; necnon amplissimis gratiis, privi-
I lcgiis, atque favoribus, plurium Summorum Pontificum beneficentia cumu-
lari, et cohonestari meruerint.
§ I. Quum autem huiusmodi Privilegia eximiis ipsorum meritis elargita,
ilia quidem aliis temporibus indulta reperiantur, nonnulla vero, licet longis-
simi temporis usura, optimo iure eisdem acquisita esse dignoscantur, atta-
men propter remotissimam fortasse concessionum vetustatem, incertis videan-
lur principiis et originibus innixa, aliorum denique usum et quasi possessio-
nem contrariis nonnunquam actibus interturbari et labefactari contigerit:
optandum profecto videbatur, ut unica aliquando eorumdem collectione per-
>cta, eademque inviolabili Apostolicae auctoritatis robore munita, et ipsius
Collegii splendori ac dignitati, et iurium ex Pontificia liberaiitate eidcm com-
petentium firmitati ac securitati consuleretur. Nos itaque, qui concessum
Nobis olim a felic. record. Praedecessore nostro Clemente Papa XI in eodem
Collegio locum multos annos tenuimus, eundemque primum Nobis in Ro-
™na Curia honoris gradum fuisse, et validum ad studia laboresque Nostros
h Apostolicae Sedis obsequia collocandos incitamentum, aptissimamque ad
superiora munera et praemia adipiscenda occasionem extitisse, non sme
iucunditate et grati animi sensu nobiscum recolimus, et palam profitemur:
iam eidem Collegio peculiaria quaedam Indulta et Pr.v.leg.a per alias
Nostras Literas in forma Brevis sub Annulo Piscatoris expeditas ben.g-ie con-
cenerimus; ut illustre ac perenne extaret Nostrac erga pracd.ctum Colleg.um
«istimationis et benevolentiae argumentum, eadem Indulta, et Pnv.leg.a tam
J Nobis, ut praefertur, tributa, quam alia, quorum concess.ones d.vers.s Prae-
decessorum Nostrorum Literis consignatae repenuntur vel quae« hmfe
^ consuetudine ipsi Coilegio competere dignoscuntur m uuum ve,ut'
^rpus redigere eaquc omnia Apostolica Nostra Auctor.tate f.rmata et robo-
^ atque Sam sTcubi opus h& declarata, et ampliata praesen t.bus Nos r.s
Uteris ii^^^npJ^Om constituimus. Ig.tur d, ectos F.l.os
-derno. Au.ae No trae Consistorialis Adv^eoru^
HiV». - Mim volcntcs, et a qumusvis cxcommu-
m amplioris gratiae '-;vore P °S ^
' fonis, suspensionis. et Interd l c .. alusque
3 Iure. vel ab Homine qiiavis occasione vei \ j
830
Romani Pontifices
^
<*» Co„sisl„riuPmi * Jg* «°™"« Collegii munera ea
sunt, ut ad IpSas functiones pro huiu^nw? Tl Co»sistoriaIium propru
peragendas nequidem ^1^7^
Cunae Prae ato adscri p « eodern Co Hetfo iUi, qui inter Romana
tum Advocati Consistorialis „ eum L U° hab'**« deposito, habi-
aLqua maioris momenti causa So^Z^T^f^^ Cllm W»
Jgenda erit, non ajii, quam AdwaffiK ^ m°re i,,dic*
Partium iura sunt admittendi E LohZ 1 " Pn,edicM ad dedu«"*
Romano Pontifice cum Venerabihum F ' '"^ maiore8 causas- o«« «
Beat.frcationes Servorum De ac Bea o^T T? C8*,Bo d**"*
tur.congruum propterea visum esftft nr'" Ca"0n,Zationes «nerito recensen-
mod, Causis Collegio AdvociToSn, r raCr°gat,Va scribendi 'n iureinhuius-
«tatutum sit,a Congreeatione D ''S mcumb™«. «pportune qunque
W«bU8 praeposita, 5u£ £? ^^0™3^^136 ^naiium Sacris
run, Advocatis acl hunc effcctim , "'ebnonbus Rornanae Curiae Caus,
rum huiusmodl Postulatores 2™« • * ^*™' h°C Ut
§ ™^™Z* m a,icui ex m'pn ipsorum
Pnblicas in ConSorrTnsfanlh,00"5*5100'3^'8 AdVOCat0S Privative
«one, aut Beatorum Canont proPOUcre P"> Servomm Dei Beatific,
traditione Pilei CardimliH ' CS' ln Consistoriis publicis, quac in
Legati Sedis Aposto tTe d 5ff Cardina"'bus crea'is» ™ h receptione
toris ad praestandam ob/ll r noredC,,ntis' aut a,icuius Principum Ora-
«ones habere supcr mSS. nt'arn.Scdi Apostoiicae missi celebrantur, Or,
Beatorum, instando aoud |S ^ V'rtutibus Praedictorum Servorum Dei, ct
Canonizationis Causae eom "T™ Pontifice,n- ut corurn Beatificationis, aut
c"'ve expediantur; quemfldmoH ' ?M ",terius Promovcantur, aut respc
Jnducto, declamandi i s iHci ° u abr°gat° Vctori morc n"'"us dccc,,ter
criminibus confictis ct i S Profanis,et plerumquc dc atrocioribus
Nostri Decretum sub dV g,nan,s' Per Urbanl Papae VIII Praeclecessoris
simi trigesirni primi edif. V,ges,.ma seP«ma lanuarii anni millesimi sexcenfe-
«nodi Orationibus sc™ i SUbscq-uuta dcinde circa methodum in huius-
Orationibus peraKendi, " PttCn}lari «'nstitutione, firmatum fuit. Pro quibus
singuiac dividi consucvrrn f ' aUt 3d Wmmum in tria Consistoria
everunt, quaequc non solum a Scnioribus et Parlici-
Romani Pontiflces 837
ninllbus, scd etiam a lunioribus ct Coadiutoribus per turnum, servato
jnfianilatls ordine, et a Coadiutoribus praedictis tam ex propria, quam ex
Coadiuti persona, haberi solent, decem scuta auri in auro Advocato pero*
nnli pro qualibet vice, ex rnaleficiorum proventibus, expedito Mandato a
Kolario Charitatis, eoque a Gubernatore Almae Urbis Nostrae subscripto,
1 persolvi dcbere.
§ 16. In iis pariter publicis Consistoriis, quae pro alicuius Beati Cano-
nizatione coguntur, ad Advocatum pertinet Consistorialis Aulae, vitam, vir-
tutes, atque miracula Servi Dei fuse integreque enarrare, atque Instantias
Ecclesiarum, Principum, et Populorum pro eiusdem Servi Dei Canonizatione
Summo Pontifici repraescntare. Idemque paratus esse debet praedicta omnia,
si opus sit, in sequenti Consistorio semipublico strictim referre. Deindc in
die solemni Canonizationis in Vaticana Basilica peragendae, iterum pro defi-
nifivae sententiae prolatione coram Summo Pontifice publice instare. Pro
quorum omnium implemento is, qui ea gesserit, ex emolumentis, quae occa-
sione Canonizationis, Advocatorum praedictorum Collegio debentur, triginta
scuta monetae percipiet, a Postulatore autem Causae, eidem dono dabitur
I Imago depicta Servi Dei inter Sanctos rclati.
1 § 17. Quotiescumque dcrnum Summo Pontifici in Consistorio scdentl
supplicandum fuerit, sive ii, quorum res agitur, in Curia praesentes sint,
j sive absentes, dummodo non sint Imperatoriae, Regiae, aut Cardinalitiae
| dignitatis, et in ipso Consistorio personaliter constituti, id nonnisi alicuius
I Advocati Consistorialis voce et opera pcragendurn erit Ipsique S. R. E. Car-
dinalcs, ubi suae Dignitati renunciare, eamque in manibus Summi Pontificis
| dimiltere voluerint, per Advocatum pariter Consistorialem a Collegio de ipso-
mm assensu deputandum, praesentibus eorundem Procuratoribus legitimum
mandafum habentibus, instantiam suam in Consistorio proponi facere debent.
Qua de causa centum Ducati aurei de Camera ad Collegii creditum anteo
fcposili, eidem Collegio praestandi sunt, iique inter Participantes acqu.s
porlionibus dividendi.
§ 18. Similiter Patriarchae, Archiepiscopi, ct nonnulli ex Episcop.s , qui,
^ cx Ecclcsiarum suarum iuribus, vel ex personali concessione, honore PallH
d«orantur, illud in Consistorio secreto per intcrpositam Advocat. Cons.stc-
falis personam postulabunt. Ideoque si Patriarcha, Archiep.scopus, siveEpi-
«opus, ut supra, Pallio donandus, in Romana Curia praesens ex.stat m
Consistorio ptaedicto coram Pontifice sc sistet, med.us mter Advoca tum pro
? Perorantem a dexferis, et Magistrum Caeremon.arum a s.n.stns s. vero
Praelatus extra Curiam moretur, IHIus Procurator dextrum. Mag.ster vero
^remo,uari.m s i t .n Advocatus auten, Gonslstorfalla med.um locum
^Mt; atque hic pro supradicti Pallii concessione dem.ssas Pont.f.c. preces
exhibebit. E nisi ESto de Ecclesia i» Partibus Inf.dchum cx.stente, vel CUl
« instantiam iux D ecretum Congrega.ionis S. R. E. Card.nal.um nego-
'UJm» Cl luxxa . Pistore provisum fuent, Advocatus
de PropaKanda Fide praepos-tae de I as «orc P .
^ictus decem Ducatos aari de Can ««. J P petitiones in Consi-
;b nt, pro hulusmodl ^Zin^m Mvoc^ senlores seu Par.ici-
,,0r'o proponendas soli adrriittentur scpwni
838
Romani Pontifices
pantes, per (urnum, cxclusis liinforlbus 4» ***** ^
[Bened. XIV Bull., (om. i, p. 38I.397]
34 .
Benedictus XIV, _ ^
anxios habet, ea est, ut concr^^^£^ ^repidan,; e
batumque servemus; ideoque omne stu7um nolf P°S'tUm' '"^ ^
feramus, ut late diffluentes super fac em Terra r"1 in ld
nullo aut corruptelae luto, autTrroris^nfi^ doctrinae
'■ca lux undequaque diffunditur nulla o r te C ^™™0' d^ Evange-
bretur; atque ut ii, quos e poteS ten hr, "^3"8 SUDerstitio"e obi
.nhdehtatis vectibus, in admLb^ lumen ^ ""^* C°nfractis fcrreis
spemque evexit aeternae salutis e ^aeT, n T™ VOCavit ""^ricors Deus, in
operibusque quod credunt compVobal! 'S' ^ Cfedentes ad iusli^.
Ecclesia, digna se m^^^^f.^^^m.^
Ptabat ardenter, et sint perfec^ „ co?' 'PSUm d'Cant' Ut ADOsto,us «*
cum primum Altissimo placu humH^ et eadcm Sententia- Hinc
ap.cem evehere, nulli unquam labori nfl ad SUmmi ADOSto,a,us
Propagandam in omnem Terr ° f K decreviruus. quem non solum
unitatem spiritus, et doctrinae TnteT fh ?' scientiam» ^ etiam ad
dam, vel, sicubi opus esset rn , f'CS UDique fovendam et confirman-
proficuum et necessarium f'or de^h" T " Stabi,iendam' °Pitu,a"te De0-
§ 1. Verum u ucPrcr,enderemus.
gas mentis nostrae^obtutu™ ^?31'53"1 ad e*tremas usque Orbis Tcrrae Pla-
uovella illa germina Chricnw, fCremus' eosque pcculiariter figeremus in
fcclesiis Regnorum MaJ^ Divina —e gratif, in novis
"arunt, non parvam Nobis in^ i k ^ '^5'5' Ct Car"atensis dudum pullu-
W verebamur, dum animo rr Um' aiclue curarum matericm allalum
Praedeccssorum Nostrorum CCenseremus quantum, et quam diu Apostolica
Praedictorum Regnorum Frri - Ct ,ndustria' ut ex recens-coalescentibus
stiana Rcligi0ne abhorrentium"8' Vanarum °bservationum, riluumque a Chri-
controversias inter sacrns m 'n"""* rad,citus evcllerent, atque importunas
«ortas, et, quod maeis dolTnT Reg'°num i,,arum Operarios in re tam gnu
temporibus perstantes cnm ^ ''nimici nominis °Pcra- nostris *dbuC
nostram collocantes in E "mp°nerent' atquc eliminarent. Attamen fiduciam
vUcrque inflcctit, poti«i '„ "°' humanos animos, ubi vult, forrifer, sua-
P nss.mum vero quum, delatis ad Nos argumentis fllWfc
Romani Pontijices m
' obedienliae, qua plerique illarum Partium Missionarii suprema huius Aoo-
s.olicae Sedis Decreta se excipere professi sunt, Nobis expositum fuit ad
. onines demum lis de rebus controversias sedandas, ac praedictarum Eccle
surum statum componendum, atque firmandum, nil aliud iam reliouum
quam ut ad nonnulla postulata, quae ex parte aliquorum Operariorum
huiusmod. Nobis proponebantur, congruae resolutiones, et responsiones
Aposlolica auctontate prodirent; magnam in spem erecti sumus fore, ut
sablalis per opportuna rescripta propositis dubitationibus, ac finitivis demum
noslns et hu.us Apostohcae Sedis mandatis atque praeceptis editis ac pro-
wlgahs, optatus aliquando finis imponeretur diuturnis molestisque dissen-
HNibus. quae Praedicationis Evangelicae in praedictis Regnis olim dissemi-
njtaefructum late mf.c.entes, ipsasque novarum Ecclesiarum soboles vehementi
d.scord.arum turb.ne agitantes, eo rem adduxerant, ut tot Verbi Dei prae
cones eximii sine causa adhuc laborasse, largosque sudores, et sanguinem
ipsum frustra effudisse viderentur.
§ 2. Ut enim multa praetereamus, quae retroactis temporibus hac in re
icciderunt, grandiores, quas innuimus, controversiae hocipso ineunte saeculo
miperunt seu potius renovatae fuerunt, quum a fel. record. Praedecessore
^ostro Uemente Papa XI missus, ad Oram Coromandeli appulit bon. mem.
uroius Thomas, tunc Patriarcha Antiochenus, cum potestate Legati a Latere
in indi.s Onentahbus Commissarius, et Visitator Apostolicus, deinde huius
Mnctae Romanae Ecclesiae Cardinalis Tournonius nuncuparus. Is enim, eo
appulisset, ad trutinam vocatis nonnullis caeremoniis, quae ab aliquibus
■ issionarns observabantur, vel permittebantur, ab aliis vero tamquam Chri-
sianae pietatis spiritui minime conformes reiiciebantur, unde discordiarum,
I « 'unestissimarum disputationum semina, exploratis, ea, qua par erat, dili-
| mz' [actls> et circumstantiis, e re Christiana esse, suique Oiiicii partes
tT|gere iudicavit, plures huiusmodi caeremonias gravi interdicto proscribere,
'inedamnare, latoque Edicto, seu Decreto, certam Missionariis normam
Praescribere, quam in excolendo Dominico illo Agro cuncti servarct, ut
Wnl Verbi semen, praecisis lolio, et vepribus, altas agere radices, et feli-
jssime posset propagari. Quod quidem a se editum Decretum a Missionum
rum Provincialibus, et Superioribus, sub poena Excommunicationis latae
^ntentiae, a caeteris vero Subditis Missionariis sub pocna suspensionis a
IVln|s ipso facto incurrendae, inviolabiliter observari et executioni maudari
Praecepit, donec aliter Apostolica Sedes provideret. Excmplum autem Decreti
*»*0dJ cst, videlicet:
§ 3. Carolus Thomas Maillard de Tournon, Dei, et Apostolicae Scdis
Wia Patriarcha Antiochenus, Sanctissimi Domini Nostri Clementis Divina
^ovidentia Papae xi Praelatus Domesticas, eiasque Pontificio Solio Assi-
!kns> necnon Sanctac Romanae, et Universalis /nqaisitionis contra haereticam
^ilatem Consultor, ac in Indiis Orientalibus, et Sinarum Imperio, fini-
"fxque Insulis Commissarias, et Visitaior Apostolicus cum facultate Lci:ati
U U<ere, etc.
Inter gravfores, quibus premimur, curas pro Apostolici Visitatoris munere
,<%' Ucet tanto oneri imparibus, iniuncto, ea sane est praecipua, cum nos
840
I
huc
novella
Romani PontifiC€s
**m corpus pertinaci 1 \ '"as OrienfalesfiZ appul^
kgibus, parique labore Tr M"'SSttr' "»«"<aqus CaZT ?Dml">
Oaiiis plZae t l * S« C fe*»^
/wfcftw/, fructu vacuos, utpote LinTf' quae eosdem P°hrt« am
f*f ' m Rebus ita^ueZ * Z ^ tribul^nis abundantia
oretenus ac in scriptis fuse Vudit^JT"" * ^**'
consulamus, utaue fiat oblatio §2 jT ^ PWen/ul Salubriter in Do™°
Sancto ad praesens Decretum aTt0'Z * ""^* *»
Le&t^ de Latere, devenimus. ^""'^ Apostolica, etiam cum faealtatc
W^^tTX^t^^ eX°rdium districtc prohl
condKtonis, omittantur SacraZeZ ' adultis cni'^mque sexas, et
Rnanter saliva, sal, et insuf7a " ' °mnia pCllam ^hibeanfur, ct si-
Ecclesia recepit, ac ob r7co fd t 1 * Apostoiica ^aditione CatJiotica
tonitatts mysteria, san^Ttt Itf^ c^emoniis Divinae erga nos
"rsalis Romanae In^loL * * r ^odivit, Decrefo Sanctac Uni-
ten\ Vrl?c7mTaS' ■ °*»"™6 Sinb faCt°' ^ 00
imponatur Ba^tizando a bTJX /aadabilem Ecctesiae consuetudinem semper
Romano descripti, omnino inZrT "^" alicaittS Sa"cti in Mar/yrologio
Poemtentium, quibus Genfii^ , \ nominibu^ Idolorum, vel falsae Religionis
vemnt, antequam essent Z t " ' " ""PW hactenus appcllari eonsue
«0 Missionariis sub aJZh l'ptf'nam Divi'>ae Gratiae renati. Nec Parochis,
crarum nomina per L"lrl ^ Ueeal> Cr"cis' Sanctorum, et rcrum *•
translata immutare, nec ea ullo idiomate explicarc, nisi
' Die 23 mart - n. ~ ..
Rornani Pontifices
841
126.
! Uilno, nl saltem Indico, quatenus voces Indicac Regionis latinae significa-
I foai liquido, et adamussim respondeant.
Et quia audivimus, Daptismum Infantium ex Chrbtianis Parentibus orto-
m, eorumdem incuna saepe saepius diu protrahi, non sine maximo dictorum
Injaniium salutis discnmine, monemus Evangelicos Operarios, ut Sacrorum
Canonum memorcs, terminum breviorem, quam fieri possit, attentis circum-
stanliis, Qenitoribus praefigant, graviter conscientiam eorum onerantes nisi
, filios intra praefixum tempus ad Ecclesiam deferant sacro fonte abtuJndos
) Praetcrea cum moris huius regionis sit, ut Infantes sex, vel septem ann*
m, tnterdum etiam in tencriori aetate, ex Oenitorum consensu, matrimonium
indissolubde de praesenti contrahant per impositioncm Taliv, seu aureae tes-
seraenuptialis, uxoris collo pcnsilis: Missionariis mandamus, m huiusmodi
iirita matrimoma inter Christianos fieri permittant, nec Sponsos sic coniunctos
eohabitare sinant, donec completa legitima aetate, et explorato eorum consensa,
ir. faciem Ecclesiae, iuxta formam a Sacro Concilio Tridentino praescriptam, >
uram, et Canomcum matrimonium contraxcrint. Et quoniam apud peritiores
mpiae ilhus Religionis Sectatores Tally praeseferet imaginem, licet informcm,
Pulleyans, sive Pyllajaris Idoli nuptialibus caeremoniis praepositi, cumquc dede-
ctat Christianas muiieres talem effigiem collo defcrre in signum matrimonii,
districte prohtbemus, ne in posterum audeant Tatly cum hac effigit collo
appendere; et ne uxores innuptae videantur, potcrunt uti alio Tally, vel Sanctis-
I "™e Crucis' vd Domini Nostri Iesu Christi, vel Beatissimae Virginis, vd
alia quavis religiosa imagine ornato. Et curn superstitione non careat funiculus
I eentum et octo filis compositus, et croceo succo delinitus, quo plerique dictum
I Tally appendunt, prohibemus etiam dictorum Filorum numerum, et unctionem.
Caeremoniae etiam nuptiales iuxta harum regionum morem tot sunt, tan-
toque supcrstitione maculatae, ut tutius remcdium aptari non posset, qaam
tas omnino interdicendo, cum undique noxia Oentiiifatis labe scateant, et dif-
mlimum sit eas a superstitiosis expurgare. At vero u/ faciliori conversionum
tw, ct Ncophyiorum commodo, quantum fieri potest, in Domino indulgea-
m<*s, Missionariis, et praecipue Missionum Supcrioribus iniungimus, ut novis
odhibids diligentiis, scveriorique calculo, superstitiosa omnia a dictis caere-
<noniis expungant, ita ut nihil tattUm relinquatur, qaod Christianam pie-
aUm offcndat, ct Ocntilium superstitionem redoleat; et signanter praeter
quas audivimus iam statutas in hacmateriaab iisdem Missionariis refor-
"ationcs, ramus arboris Aresciomara omnino aitferatar, ferculorum numerus,
non minus ac cibi praescripta qualitas, varietur. Circuli supcr caput spon-
Jnia ad tollenda maleficia, omittantur. Et quod de ferculis diximus, de
«'«s vasis ibidcm adhibcri solitis a nobis dictum, et prohibitum intelligatur ;
fmetus etiarn, vulcro dictus Cocco, ex cuius fractionc prosperitatis, vel infor-
tan'i auspicia Oentilcs temere diicnnt, vel omnino a Christianorum nuptiis
"iiciatur, Vel saltcm si illam comedere velint, non publice, sed secrefo, et
solemnitatcm apcriatur ab iis, qui Evangclica luce edocti, ab huiusmodi
ausPiciorum deliramcnto sunt alieni.
1 Scss. XXIV, de rtf. matrim., c. I. •
642
Romani Pontifices
/^, PastorT^'0' et non °Ua, sit attZenT **« ^
dicto morbo laborantis UiuTrn Ckr«t,anae Virginis honcstatet 'C °
mmsm
teZ L t mdinem Pn^Xl^^'™^ ~!
CaStae' Pr° co^ sTute TaJ^ ^
eUamablectaet et infimae condUionk^JT!^ "** dediSnantur Inflmk
mandarnus Missionariis, ut quaTtum ™/g0dutcs Par™- Quapropter distrial
auantumvis Pareas, et vUiorTsT^ ^™**' ^ltLuae^
ZZT in w^Xb cclSh T* hominibas'
Z Z™'™™ vitae temporalis per^T / " ** ln^centibus morbis,
Mvsionoriis praecipimJ, ne nZZTb ™' Hsdem
de erendos expectent, sed cZaUuTl ""'"T^ conditionis ad Ecclesiam
ad eos invisendos, ac piis s ^b JT' **, Pro ^ibus petant,
recreandos, ataue demum eos l e*7 ^'^' ^amentarumque pabaio
Inhrmorum Oleo deliniant absorl discrimine constitutos Sancto
damnantes quamcumque pralimZ ^Tam' aut sexas acceptione, exprcsse
. "on sine maZo anTmi nosTri M** officia contrariam.
rympanorum pulsatores TibiriJf , Terore accePi™ts etiam, Chris/ianos
sonatores ad /dolorum' ,J2/ ? c"iuscamoae musici instrument,
'nterdum etiam cogit obZTmd'' " ****** ad ludendum, et
contraetae per huLl0diZ2 Zr «*> Pubiicum * **
hoc detesiabili abusu averterr n ■ ' MC faciie esse Missionariis eos ob
tssemus Dco reddituri si hnh, T% considera"tes, quam gravem rationem
«** Pro viribus Z^^^1^^ * Daemoniorum honore o
«ec in Pagodis, nec extra ,Z ' * Pro,»°emus, ne imposterum audeant,
solemnitatum saperstUioio Zi, °CCasione ^rificiorum, tum quarumcumoae
excommunieationis latae «■„,,■ lmoutarum> sonare, aut cancre, sub pocna
Belial inservire. ldcoque «"g* cum naiio modo liccat Christi famalis
Praefata prohibitione verum T Solum eos ^nere tenebuntar de
contrafacUntes ab EecleZ ,T 'Uam omnino executioni demandare, tt j
Romani Pontifices
843
Declaramus praeterea Pontiftciam Cor^tiiuti^n'^
, um: Romanae Scdis Antistcs, 1 ad petitionem Pntr„n, c - . lnclP'en-
m Mlgcnls Christifidetibus lavacra, Zl^^Tr ^
porU reficUndi, et a naturalibus sordibus mundandTTAnJ r °T?
Mittuntur, interdictis tempore, et modo auiZZ n a6AP0S/oi'ea Sedc Per-
uw afficere Evangelicos Opera^ nu^nToL? ^3 ^*"™1
amoue alia causa et fine, etiam ad e ulm T0 T 5U° 0aa'
. Brachmanes, prae caeteris *m*LS!tt Sea
I mtis eorum horis, et ante vel i nZTn, , ' tUlS Praescrti<*
dionem. ' lmmedlate P°« ouamcumaue sacram fun-
mte delinitae impingen 7iVeZTo^ '-^ W
ZturTmtore nr TT «^** ^dam, relijose
* ^ °° ECCkSia ?raeSCriPt0> sciiicet feria ouarta Clne.
mZmSL^ exUbrorum de faisa «Wne. et de rebus obscoenU
^Frd l l tractantlum iect"ra, venenum ut plurimum serpere satet ad
r*Z ZXln0n minus, Fm puritas offenditur- aaam mores corrum-
ioros 'sacrZ r , COmmendantes *et™> <* studinm Missionariorum, qui
1 JnenteTn rf™ Cathoiicae doctrinam, rerumque Sacrarum monumenta
seu tZ, ,': ? am Christifideiia»> cruditione, in linguam Malabaricam,
mnosur ZT transtulere> vel «oms pro illorum commodo, et institutione
Imm Ub ^ Christifideiibas "Pnsse inierdUimus fabulosos Genti-
j tionis I ?S' e°SqUe legCre' Ct retinere prohihemus, sub poena excommunica'
airam sententiae, nisi prius habita liccntia Parochi, seu Missionarii
anmaram exercentis, quorum prudentiae committimus facultatem super
nihitcoPnrandi' (S' ^ f°rte Sttnt) "0xia suPerstitione vacaos> et
/,,,„. °" ra °°nos mores tractantes, pro Christianorum ttsa selioendi, eorumque
maram permittendi.
<fom/ffl 'S'/Ur universa> et slngula aactoritate Apostolica, et tenore praedictis
pro.-amUS'. ac d'strictiori, quo possumus, modo prohibemus. Mandantes Patri
in Indit Provinciae Malabaricae, caeterisque Supcrioribus Societatis Icsu
nari' , ^"entalibus, ut hoc nostrum Decretum notificent singttlis MUsio-
Hlud' aii'S auioascurnqac curam animarum exercentibus sibi subicctis,
aue Perpetuo, et inviolabiliter exequi faciant, sab poena excornmunicationU
ipso ' fSententiae auoad Provinc/ales, et Superiores, ei suspensionis a Divinis
0 facto incurrendae quoad Subditos contrafacicntcs, sea alitcr permittcntes.
ita deeerniotas, et mandamus in omnibus, donec aliud fuerit ab Apo-
" ,ca Scde, vel a NobU eiusdem auctoritate provisum, inviolabiliter scrvari
" obstantibas quibuscumque.
' c'- Fus Pontif. dc Prop. PttJe, pars I. vol. /, p. 15-17.
844
Romanl Pontifices
Romani Pontijices
*■ ^ciara^. V^ZZT,^- *S2K^*^S
fficial, el pn pablica oli , "e "TocT?'
fio Jacie,ldam Pa, qJ^JT T' ^i»""»
Socielalis Usu in /„m, * / TaClWd Vi«-Provinc!at Tp„, "°S"° °**
Mvglmx, oaalaorsmi^ " in vir'"* S™L%"? °*"»
Malataricae. ac Z Ta"""aria '^nilleaZTpa^ *■
saaris,: «^ssarti
Palr7oaiLTrTSSim0 °°»*<«> per 1 c» 7""" fK"m «™»
et C P,rSCOpos' et Mfssionarfos pT!nBrev,S1ai,no MDCCXXV" e«un.e,
DeS 1 nS'S,dedit' <I«ibus pra edTcS SS t Madurensis. Mayssurens,,
S2 Ob^^^^W. Tournoni,
o .„ wiecepit. LKerae sunf huiusmodi
MtebntiuTAJUbU? Fratribus> a< Mcctis FUUs P ■ ■
CarnatetJJ « *~ OrUnt^^^^
^itcs ^ ac ^D*rUS PAPA *"<
nmn, nostras Pervenit JoZh *%' Ct APos(ot'cam Benedictionem.
ZTrr?fb°rtaS ^ Sp^iJJ^Tm,?enti^ Ecclesiaeaue incrcmcnta,
Irant dlfficultatioas ^oraTZafT^ Masis ^rsias, ma.nis
ntJ' ?"* remedia ^L a^^, 60 gravi0™ "oots dolorem att,
TJtTlmUS- 'am «*" Per L T adh'°ita dUUias a nonnallis repadiarl ^ ^ , „
Wfchenum, cum potJatc £"JT', Car°lum TI,omam Patriarcham tanc publi I h Genera,ibus Inquisitoribus per umversam Christianam Rem-
*«« Sanctae Ron^nae Ecclelt r J*'" AP°^licam Visitatorem, dcinde m™ deputatis, H tandem, quid ipsorum iudido in controversis Arti-
TZ?**' cxPtica«dasaue diJf, »1 rdlnatem> P^raque ad gltscentes Utes com- „ Da "* COn''""nandum, aut moderandum, declarandum denique, aut aliqua
MDCavUTCrii inSaCra "%*tZZPos)T PraeSCripta fUCrant' deCnt°- ^CavS^
nanH. 6 Vero °ctaVa faJli "°neAP05tol'ca ctie XXIII mensis lunii Anni
N^^^^us, de Znl /r anni Promulgaio. Partibus autem
°itn d,vers° opinantibus , v , M mord- Clementis XI Praedecessotis
' *"tl**"tU>«sl idem Praedecessor Noster, datis
^ 845
a Venerabitetn Fratrem Episcopum Meliapurensem literis die X Vit ■
WMbtis Anni MDCCXinsuam de observandis DecreJs m nti 7"
Jlarant. Ut igitur noslrae auoauc 'mtmJJS^^TZS^
■ ettdendas et salutem gentium concordibus studiis facilius a Vobis JJoZ
mdam adhtbeamus; praeserttm ne auis ex siientio noslro detractum al juid
ese saspicetur mandatis, et declarationtbus antedictis ■ tmJrii a , °
£ vcstigiis inbaerentes, decrela
,m aac ontate conftrmamus eoramaue obedientiam, et obsenantL sZl
Wttnandamus, et requtnmus. Decretum quoqae de Sacramcntis admin JtJJn Jis
«rfwfcs honuntbus tnftmae canditionis, quas Pareas «flXHS
fTJdJrJj'17 SCrVari' ft impkri Pra^Pimas- Vcstrum aut m Jr
, mandala per Antecessorem nosirum, et per Nos ipsos Apostolica auctorit Jte
Itnote pracscnttutn, in omntbus confirmata, impigre, et obsequentTr f JJJJcs
4» Det, quod tanta cam animi alacritate suscepistis, rite, Jn JjJJTa
imae perftctatts. Ac vobis, Venerabiies Fratres, dilecti Filii, A o toliZ
Beiudictiotiem peramanter impertimnr. "pnwucam
I n Dltam 3ZareJlpUd SanCtUm Petram sub A"nalo Piscaloris die XII
I tem bns MDCCXXVI, Pontificatus Nostri Anno Quarto.
I bn. aDfUit' Ut °Ui Pr° RitiDUS e0 Decret0 damna,is P^"a-
o n°Vae n,USdem DeCreli co"f»mationi acquiescerent, quin potius
X oTcT PraedeCCSSOri Noslro Clementi Papae XII in Benedicti locum
tTlt Tla;aVer,nt' SC nihn de nova eonfirmatione audivisse, neque
21; Z 3, ^3"1 SpCCtaret' EP''sc°Pis. et Missionariis lndiarum fuisse
Cfe f ,m', idco°.ue enixis Precibus ab eo postulaverint, ut, non
C Off XI" disP°siti0"e, dignaretur hanc eandem causam denuo
m p Con®ationis examini et cognitioni subiiccre: el quamquam,
abiisse "* Missionariis causam finitam esse, et in rem iudicatam
innuencT nt'bUS' SeU exciP'enti,nis' non deessent, qui postulatis haud
Qeme "yii"56 Crederent' iis(luc adversarentur; attamen idem Pontifcx
feri d"S ♦ Supremi,m tandem acerrimis perniciosisque dissidiis finem
,„ peroPtans> supradictorum preces admittendas existimavit, declaravitque
per duSa Pf°SSe procedi- Quare totius materiae instaurata disceptatione, et
Parle °S ^ annos c°utinuata, documentis cerlis et necessariis ex utraque
hcull .'5roductl's' tactaque praesertim Decreti impugnatoribus amplissima
d a c a"efend| quidquid in controversum quemque Articulum deducen-
i a legandunique e rc sua iudicarent; post plures Congregationes habitas
D ^.nventu Sanctae Mariae supra Minervam a S. R. E. Cardinalibus in
?° 'is Fidei Generalibus Inquisitoribus per universam Christianam Rem-
, lcam deputatis. ii tandem. auid insorum iudicio in controversis Arti-
^ v.uniirmandum, aut moderandum, cicc/aranaum aeruque, aut aliqua
Par(c rcmittendum esset, aperuerunt; eorumquc resolutiones probavit,
^ lrnJavi'tque praelaudatus Clemens Papa XII, illasqtie inserendas dccrevit
ct C IS 'iteris 10 forma Brevis' (3U'0US M'1c,,ire"sibus, Mayssurensibtis,
arnatensibus Episcopis, ac Missionariis, Apostolica auctoritate mandavit,
' M°n sine gravt. Flcncd. XIV, Bull., tom. I, p. 403, 404.
846
Romani Pontificcs
iniunxitque, ut lafa ahs a ' ~— — —
BreWs sunt sequentis •^i^Sa^*
. § 14. VenenbUUm Fratrlbas etr r forn»
'atus ClemensPan, Ym . 5 "S °bedien^ m dies fam, ^ ? d"bilare'"-
9 17. Venerabilibus Fratrih,.' * 1 Unf ter|oris:
bUemn, ' Trarnentoque interposito e '"fS ^00"10^ Decretum steteranr,
b ite mque observantiam Litcrarum 1 ,nte*r»m' abso'utam- W*
J™ !" Ll,er's PoiHRciis expreXTm ' ^0"11'5"""^ Secundum formu,as
"c p.unt, CW//a yV.JS' Panter enunciatae iam sunt, quaeque
apicem evectis, SanfaZ ? ?3ft ^ SUUm Nobis ad ^
c rto pr0Darent nctaeque s ed, f.dele obsequium, et submissionen,
Srifsa qir *^ ssssfr*»* reddi curaru",s°'-
™mU8' '^ce^sorr^^ iuam hactenus
est . neque ,am temere videmur 3gend' ratione Nobis coiligere dafurn
**'a supra executione eorum m Spem c°ncepisse, ut quaecumque
^moravimus, adhuc reli™?.™? " f iisdem Pracdecessoribus praescrip.a
Pe"»ni3 submoveantur. ! T1"^ Ut infra- P«>posiHs quaestionibus.
Operarios dissensiones," ^oZZ ^ ''nter Sacros istarum R<*ionum
Jjol.ca mandata et Decreta ZZ COmP^ conticescant, atque Apo-
Wabilium Fratrum Nost Praeruissa ponderatione, ac de consilto
l d« Qeneralium Inquisitorum T m'0*1 RcDub,ica C,lri£liaria m n<*0,i,'S
P'etate ac doctrina prae anZ ^P^orum, aliorumque Virorum
«»«ntium, harum serie edlturi sumus, pari obedientiae
Romani Pontijices
847
JftlEB*" ParlfUm MiSSi°Uarii^^
§23. Nonnulli siquidem, postquam Literis professi sunt servatas ab s,
fuisse Apostol.cas L.teras Compcrtum exploratumque, seque WSI ri?
perperam fuisse tanquam refractarios : affirmante. nihL aCCUSatos ,dc,rco
Sueextremas animi angustias se *
ob excommunicationis periculum, aliasque ^ravi^imoc " rel.gionem,
. -■ », ,.y„.. »;..>•■■ rassBgggar
Jeritn^SS ^ diSpe,,Satl° alias co"cessa super insufnationum, atque
S n f ZTTu 3PtiSr HS mlnis,raud0' Proro?etur. eo ve. maxime,
Kon^« T- hu'USmodi ri,lls ind"ctus. In quo dispensatio locum
SZnZ^^m°lUt^^^rnte^m eSSe ai"n,'ad co-er-
m TI2 g andamque disseminatam iam ac diffusam Fidem in vastissimis
nl oe rl ' qUarUm ,nco,ae in^ito veluti horrore, seu potius invete-
iim .» k mUni prae,udlcio» "a salivam aversantur, ut de eo evellendo prope
m s,f ab e.s desperatum.
■ ' 6«» uesperatum.
Cardinar Itt^Um* ut aPerta. atque plana tradatur interpretatio praecepfi a
Sfdee f n0ni0 Missionariis gravissime iniuncH, atque ab Apostolica
p on,lrmati, eisque inculcati, ut abiectissimum hominum genus, vulgo
Ms ^' ^'"'me deserant, sed cum domi aliquo morbo laborantes detinentur,
ej153"1, e,sque' cum °PUS fuerit, Sacramenfa ministrent, omnibusque
IjiiDc'S „ ,s ato.ue pietatis officiis defungantur. Nam, sine aliqua prae-
runt I ^edaralione, perniciem eis, qui Christianae Religiom* nomen dede-
j ' lr"rninere prorsus arbitrantur, Oentiliumque ad Fidem conversionem
dum S Penitus evasuram. Itaque corundcm Parearum saluti providen-
D0 ^e rentur, non adigendo Sacros Operarios ad ingrediendum eorum
I a!Qm°S' QUOd certe' ut asserunt, exitio Missionibus forct, sed alia ratione-
f An » 03 Pot,sslmum, quam ipsi primo induxerunt, quaque usi sunt post
J°stolicas etiam Literas promulgatas, quarum initium Compertum explora-
""iue, obtentu vcrbalis cuiusdam declarationis, quam ipsis suus Missionum
^«rator significaverat.
§ 27. Runiore itaquc ad Nos allato de huiusmodi vocali declaratione,
3t C'emcnti Papae XII Praedecessori nostro tribuebatur, et cuius etiam
(uemPlum monumentumque in Actis, ct Tabulario Sanctae Inquisitionis rela-
j m '"'sse atque reconditum ferebatur, exemplurn monumentumve huiusmodi
Wntissime exquiri tnandavimus. Cumque illud nusquam invcntum sit,
848
Romani Pontifjces
tanga /fcet atqUe exaclissimi I a — — — —
stssr ra-3?5?3»S^
"«sse praedictam dec laStalm aUd"Um fufss^ c( nuZ PS0S ln,err<*a '
^ari, constanter SSfe^S^ « h-SRff^iS
Praedecessoris ea « ' . aff,rmaverint: c„m izr ,n Ar^vo oV
Romani Pontifices
«msranter et indubitate *m 4 e et ,n «ctis, et in a L perv*
Praedecessoris ea de re men 1 1 f,rmaverint; cum de IIau' Ch'V° **
supra reJatis iuCe iDsa 1 ■ atque sententiam In Z 'Vl ,psius N«ni
hoc gravissimum "P^STS? *«fi
Venerabilium Fratrum NosTro^ ce*JmJm» CUm appnoL t ^ ton«"
tarum, ut supra deolVn m S" R' E Cawlinalium r Ct
Auditisque proXea t^ m' ^i^cl,?^^ >W
e"am Consu', J * e S«rUndeiB V<««wS Fi^TN*^*
n»"ltam diuque pernen^ ' 3C rUrSUS ad tr"f,nam revocT °Str0rUm' ,u*
opinandi fn^ ' apt,ss,n>umque ad cohih* 7 ghscent.um litmm, discor.
siasticae m, hu,Usmodi tentum refractar nf praecePto™nique violatores,
S mansuetudinis officia, neoue n' ' qU°rUm animos "equc Ecclc
s umT U"° m°d° ^^S^:^°m^ chariti Wncer;
aut mo e7a i °cPP°rtUnUm C^«^ f°re repu,a"'«-
de nnorllT Censuras- quod primo fuit "h n a''qua ,n parte remiftere' i
conc "C / t0 C°nsi,i0 et assensu ac de f ,?5 proposifl,'n ! verum cliam,
ma n m ^ '"Ud> i,,asqne probamu. £ fP'en,tudine Potestafis a Dco Nob,
*m£ u?°W et fir«'amenu"riCOnflrmamus> et '"novamus, illudque.el
a cTh anere' Suosque plenarS; S -?Ue Vim Ct ef«caciam in posfemni
,n in , "'iS' ad ^os specta ef '"^8 effectus sorfiri " obfinere.
«nv.o.ab,|,ter el **Um*^2 ^ ^ocumque spccUbi^
§ 29. Quod autem attinet £T decern,rnus et iubemus.
npracJlcta dispensatione, qUan p r SCCUndam Postula.ionem, de proroganda
,f c.l.cet per id temporisTn Lr, ?TS" n08,er in decennlum concU
abstmere, et sacras insuffla iones 7 ° BaPH8""«» conferendo, sa/ivae usu .
Sfff "eqUe 'ndistinc sed , )i0CCU't0 adhibere *** non tamen hoc
are'. ut luculentius in eiusdem i > °' .g™,s aliW* et certa necessitas poslu-
<«* exploruiumque expressum m ' Aposfo'icis. quarum inititim C^-
2p feramus, quod SfSh^ °S dCC'arare satis "°n possumus, quam
P^uenmus. utrum ^ indiciis «ut argumcntis cognoscere
2J d.gnoscitur, ad Apo X ' PCr, !d dCCennii temPns quod iam ebpsum
««oraverint. atqUe ea' ^ L,feraru,n
pracscriptum, in eo pro viribus
°Pe"mque adhibuerinl Uf va i f,de' ac di'^entia, omne suum studium,
",e norror, et parum aequa aversafio pfse-
849
animis ,'nsidere fertur, sensim
1 enitndata, demum ab eisdem penitus deponeretur. Nemo quippe .VnoraL
Sacramentalium, de quibus agitur, usum, sive institutionis antiquitas ex QUa
I m illl in Ecclesiam derivati sunt, sive multiplex mysteriorum significatio
quae in illis contmetur, s.ve demura Romanae Ecclesiae omnium Mairistrae
5pec(elur autoritas, quae eosdem in suis Ritualibus receptos inviolabiliter
observar. praecep.t, ,ure, ac merito venerandum esse, praecipuoque semper
ifl honore habendum, consequenter incapacem prorsus recipiendae Baptis-
malis Grat,ae cum esse, qui falso sibi persuaserit, insufflationes, atque salivam
,ptam haud esse materiam Sacramentalium caeremoniarum, gravissimique
piacul. expertem non futurum, qui sic opinanti conferre illud auderet
§ 30. Et quamquam exploratum esset, Gentes ilias hoc pravo errore
mimme det.nen, sed ob id tantum a praedictorum Sacramentalium usu abhor-
rere, quod mgemta quadam, ut ferunt, aversione salivam, anhelitumque abo-
minentur, non minori tamen indusfria Sacris Ministris adnitendum est, ut
« eorum an.m.s perperam conceptum horrorem, ineptamque aversionem
elim.nent atque ablegent: aliter timendum merito esset, ne illarum Regionum
Neoph.ti, confirmata in ipsorum mentibus huiusmodi abominatione, eo usque
desipiant, ut eandem etiam transferant ad miracula, quae per salivam Christus
Redemptor Noster edidit; ipsumque propterea miraculorum et salutis nostrae
Auctorem, quo nihil profecto magis impium excogitari potest, aversentur.
I Utque aha praetercamus, illud tandem non diutius est differendum, ut in
I «egnis Madurensi, Mayssurensi, et Carnatensi, Baptismi Sacramentum rite
I ancteque mlnistretur, iisdem adhibitis Sacramentalibus, et caeremoniis, quibus
Romana utitur Ecclesia, ex qua ad Oentes illas Fidei lux propagata est, dedi-
scantque tandem novelli Regionum illarum Fideles id horrere, quod Deus
d.gnatus est facere.
§ 31. Verumtamen, ut memorata Sacramentalium praedictorum abomi-
suaviter, leviterque ex eorum animis divelli possil, neve huiusmodi lex,
quaeSacramentaliurn usum praescribit, ad nimiam in specie severitatem exacta,
^adducere calamitates videatur, quae ex illa, tamquam e fonte, in Ecclesias
a'que Missiones dimanaturae denunciantur; Nos enarratis de causis dispen-
^lionem, quam Praedecessor noster in Literis iam relatis concessit, iterum
concedenclam, prorogandamqtie decrevimus fn aliud decennium, quod a die
da,ae praesentis Nostrae Apostolicae Constitutionis cst inchoandum.
§ 32. Ex quo fas est intelligere, non eam esse aut fuisse nostram et
APostolicae Sedis sententiam, quod scilicet nullus dispensationi locus esse
Possit in huiiismodi Sacrorum Rituum, et Sacramentalium materia, nec ulla
dispcnsandi necessitas, aui sufficiens causa unqtiam valeat allegari. Verum,
luurn ex ratlonlbua superius allatis, ntillo paclo permitti valcat, vcncrabiles
l^o Ritus, ac traditum a Patribus, sanctcque ab Ecclesia servatuin hulusmodi
Sacramentaliun, usum, penitus abolcri; vcl eorum contemptui, aut erroribt.s
Clrca eadem induccndis vel lam conccptis amplius conf.rmand.s, occasionem
praeberi; idcirco omnibus clictorum Rcgnorum Missionariis districte praeci-
pi,nus, ui hac dispensatione benignc a Nobis IndUlta, nonnisi certis ln casibus,
et cu.il gravis id necessitas postulabit, de quo corum conscientiam oneramus,
850
Romani Pontifices
\
hmquam indlgni, e, inc ° e 1 Mque d"">rla pers, TJQ T ^ «*»
» "Pefcndl easeol. VoioTu/ ^"T"''' N^f-S^ *«f «*t
R«gnon.m Episeopis etMissL " ■ ' a'q"e on""°"s el siZfc C'P'tn<li' *
«* «presse iube „, 'SS,onar''s "> virlute sa„c,ae obedif pra*l»™»
« parle, i„,ra praefe«„m T" S,"d"s a,1" «„* r"
c°nte„da„,, e, «™W omnib""5 !'S' cl si»««»pr.
sore noslro iraMrahim " "erat eisd«n a saurt,» '°"s "e™»
°e„.ium U^^JTT ^
«ntur, et miserri™ del , malesa"«q"e ooiln ' "' 01 '"">*
mineulur. Vt vero iJ < , peni,us discussae " T' quibus <**•
Romauae Ec ieTe Z f "'"""' prorogntumq„e ^ rad,ei,"s «ulsa, t,
eomrae„datae a„„e TT""'5 praedie"s. qnae tamdi, 'PcUS' Sanc,iss™i«
vere oouduea,, ?,", " "ew * l""""1' faei''"s"pudNa1 naSedeApas,»fa
e"ra verae „eCCSs Lf h"'"smodi Riiuum "„ a"°nes !"as >*»m&
e^e, ilerum 12 , casus' "' s"Pra, „„, ZnZ * (qUm <"»<>
«'Seudis 2?") a,end'S Populoram enoZuTT*"* aUl "*»
a*fSf" posn;,atum' ut
aeCan J ,aS, ^1™1" Tourio„?„s ?"? ,aUdatus bonae memoriae
«^Xti^^^ ut Missfo^anf ad P,eas
et Off hU °mn,a Praestent soinW ?US et'am domi adminKtrenl,
P ae rih, UniVer*f* adversa P«S v, ° j"**"»", nulloque respectu
5522?! nem° profee'o no TvSf '„ Ud/ne COnf,ic,atis' ad,mmstr^
r ic„ tates ,„ qua3 inc " Jid et q uantwnvis maximae proponantur
Ca^ ' Sancto Parere vet T ?e [' h C ^ Q,CUnt» 8i huic P™«P»
sent ^ 01 "'0rUm huiusm°di h0 m,m fa"'e,, nu»° "-odo eise. quod
sen atque dlos in s„mmo ^^*^-<IecumlH»to«^S»
d ffr.f na"f' 3Ut sa,tem eorumd ' d,SCrimine. aut Sacramentis omnino
d ff.eultatem. Nulla etenim ap^n Perc,P,endo™ maximam flfa Ingerani
dc Picerefas est eorum, q.oT^ est Personarum acccptio; nec ullm
' ' C ?Ct°S' no" confund ttirT ' US Dc'' F'',ius Per «»™ «tnerallonem
- e? f „tes J «honoranfea paupcrem, ct F«trem humi-
voc^ f 10 Christi Domini L 2 J ^7° '°ngC "in,is discedunt » doc,rn3'
deb«nt.qui «q«c us nbus factis cdocuit, quanti apudNo8«se
oue ab.ect, per Mundi Insanfam vocantur: Eca eitfa
Romani Pontifices
■ , 851
aiebat S. Oregorius Pontifex Maximus, ire non vult Filius D,i «A f t
Rtptt, et tamen venire paratus est ad salutem Servi Certfl .
| § 34. Quare ut gravissimo huic malo remedium afferr^nt Pr,»x
Nostri Romani Pontifices Gregorius XV AleZTZ w YrT Praedecessorcs
Apostolicis Literis die xxx, ianuaiii annf M. ■ 1 Ct C,emens IX in suis
' venientes um Qim..i n • L- " unam eandemque Ecclesiam con-
S lu M ^"1-? Pa0U,° reficerentur- e» Ecclesiae Sacramenta
rSui ofH ii m^' ' T-7' R^n0rUm' Provinciarum^ Orientalium India-
sec^ a Nob ibT.! ° 3 an'm° COmParati ataue ut non
i i ualem nr J / qU°qUe' Ct ^*"* SOrtis hominibus' in «*q«e
a t S 25" Pr°feCtUm Pertinent« Praest0 ««nt. i.Iisque in propnis
SirenT At etS" hUm,,,,mis ac sordidis, Sacrum Viaticur» ministrare minime
qTo cl ro ^ qU°d maX'me N°S angit' S,'Ve 0b ■•"""odicum illum horrorem,
vTilbrl ? ^ ' "lf,'mae P'CbiS h0mines' ut fertur' ita ave^nfur, ut
sJZt l t SC commacu,an. nobilitateque, et gradu cadere sibi pcr-
I animis ; o m f" h°rr0r Cum sit Christi 'e^e damnatus, e CbrisUanonun
1 idolohfr CSt e,,m,na"dus), sive ob patrias leges, imperiaque Regum
I de causa d "S Chr''Stiani in iis Re^'ombus subiecti sunt, aliave tandcm
I silia nV CVCnerit: frustra certe fuerunt Praedecessorum nostrorum con-
huius aC exhorlationes, praecepta demum, queis usi sunt, ut infimi
nni fener,s norninum conversioni ac saluti procurandae, quantum optave-
m plene consulerent, atque providerenL
Nost Cum VCr° Ct Nos' C,lristi Doniini documentis, Praedecessorumque
rd rorum exemplo excitati, anxie cogitaremus, qua ratione illud tandem
Corj.a COnsequi possemus, quod eisdem Pr.icdecessoribus Nostris tantopere
"on*'pUlt' 0pPortune accidit, ut Societatis lesu Missfonaril, quorum villica-
■ 1 ^eSnorum Madurensis, Mayssurensis, ct Carnatcnsis Missiones potis-
r"Um cor|creditae sunt, postquarn declarari a Nobis articulum de Pareis
'"'inint, paratos se Nobis obrulerint, pollicitiquc sint (modo id Nos ipsi
^ . oaremus) certos aliquos delcgarc Missionarios, qni Pareis converfcndis,
plri?endisque praecipue dent opcram. Quod quidcm eorum consilium, quo
*rearum conversioni et saluti satis bene consulfum fore confidimus, patemo
•jaU{lio suscipicntcs, pro temporuin clrcumslanflls probandum, commcndan-
umque essc dnximus, oblalionisque Nobis factac, ac religiosi promissi exem
J^mabeorum Praeposito Ocncrali stibscriplum.in hulus Romanae.atquc Uni-
ersalis Inquisitfonls Tabularium refcrri, perpefuoque asservari mandavimus.
' Cf. N. 235.
Cf. N 2 1 1.
852 ' o
Romani Pontifices
§ 36. Praemonemus itaqUe in nrim,^T~7~~ —
n=que foemioa sed olL scrvus "eque liber ' ' a",s""«",
Sa.va,or nosler' foeo Se"": Tl i" C"riSl°
eranl per verbun, rv. • , Postulaverat pro omnuY P e
* *L " X^"p« °7 in •ipsura- V! cr*rt
• -e ffl ~- — em, e,
S Deinde vern fn* cf^*'
et praeclpimus, quot Z[ssfrU T Missi^los deputari v0|urnus
eorum debita Cllra singu«S- c^r^ -^ientes repu^tabunS "
dem domos, ubi aegrotant, pro viribus P f ' 2"' PeCUliari studio eorun-
™n,bus, ac precibus, Sacramenton P u' ad C°S fn^OS, ac pf/sser-
iequerer vitae disc--ne Sks^
stn? PerSonarUm' aut s«us exceptLe f h" n'0rUm °'e° deliniendos>
s.onanos ad Parearum curam praecin °h ? 7''° C°ntigerit P^efatos Mis.
excedere, ve| aIio abir aIte^P^
Hnlra spatium qumquennl dTe^a *D 1°'° ,ubre«»ri
* documenta de mandatorum nostroru^ atqueau.he,
debere praecipimus. Quod si fataS eXecut,one Apostolicae Sedi reddi
^enta reddita mluime fuerin v iis' rrf""'' Spat''Um huiusmodi doc-
s>onanos ad praecipuam illam Par ' rn J , *' "^™ COnstiterit a,ios ^
n eorum locum, quos ve| ob . area™m cur^ exercendam subrogatos fuisse
*«■ etiam, si in,ra spatium annorum „ " 6 °ffici° deesse conti^"
d'»gentiae, quae tam a PrTedecessorih °mneS "°n fuissent adhibi,ae
nus praescriptae sunt, ad ZTcZ"* "n S' qU3m 3 Nobls insis
tes earum Regionum nsufEi ? exPe,,end"n.que horrorem, quo Ge,
administratione, et susSo^ ^ in Sae«-amenti Baritismalis
d" itare Nos sinit filiahs SSSknS^ d'"CUntUr: de ouo tamen minime
stol.cam Sedem se profiteri a« VUam " Prae caeteris Missionarii in Apo-
gentiae frustra cessisscn tmfnH '' 3Ut den,'QUe si omnes adhibilae dili-
oeulos ad Misericordiamm PWmTr C COnfidimus- d™ mentis nos.rae
«usa, convertimus ; in QllPm! ' tot,usaue consolationis Deum, cuius agifur
'aboribus ac sanguinc fE^T111* CVentUm' ne Missloues i,,as tot Virorum
de«mimus, et mandamus ut S? MamUS' 3 °U° Sane ,on^issime absumus;
ex alio coetu, vel institutn al,'M,sslonarii sive Sacculares, sive Regularcs
eu.us incompr-ehensibilia sur!" - 4 mittantur; «t experiamur num Deus,
d|v«tias miscricordiae sun^ ludlc,a' aliorum Operariorum villicationem
«Wa illos fmctus in „rl D ' decreverit, eommque labore, atque indu-
s.onariorum nunc ibi hhn S..KeRr' onibus e< Qentibus producere, quos Mis-
°missione, consequi nn ? sudoribus, nulla licet ipsorum culpa vel
"un potuenmus.
Romani Pontiflces 853
I § 38. Et quamquam confidimus Missionarios nunc et pro tempore ibi
«isfentes, pro suo erga Apostolicam Sedem obsequio, ab excitandis turbis
j ilienos futuros, nec ullum iussionibus Nostris obstaculum aut impedimen-
I tum allaturos, si dum ipsi in iis Regionibus commorantur, eo novi Missio-
I narii accederent, ibique versarentur; tamen quoniam Apostolicis muneris id
a Nobis ratio exigit, ut caveamus pericula, quae Christianae charitati offen-
diculo esse possent; hinc est, quod Societatis Iesu Missionariis, qui in
I Madurensi, Mnyssurensi, et Carnatensi Regnis tunc erunt, virtute sanctae obe-
dientiae iubemus atque praecipimus, ut quicumque casus ex supradictis evene-
rint, quo vel omnia, vel aliqua ex his, quae per praesentes Literas Nostras
circa praemissa decrevimus et observari mandavimus, intra praefinitum respe-
ctive tempus, integre, exacteque, ut par est, impleta non fuerint, sive id ex
eomm facto, sive ex omissione, sive ex prava, et contra literalem earumdem
praesentium sensum distorta mentis et voluntatis nostrae interpretatione, sive
demum ex qualibet alia causa, etiam de necessitate exprimenda, id contigerit :
statim, relictis praedictarum Regionum Missionibus, quanim in iis Regnis
exercendarum, et quocumque titulo, etiam deputatorum ab Episcopis, seu
Ordinariis Locorum, aut simplicium suae Religionis Presbyterorum, scu quo-
libet alio colore prosequendarum, iure omni, officio, et facultate ex eo tem-
pore in posterum iam nunc eos a Nobis privatos, et imminutos declaramus,
atque ex nunc prout ex tunc, et e contra, Auctoritate Apostolica, et earum-
dem praesentium tenore privamus, et imminuimus, illico, non expectata
alia nostra, et Sedis Apostolicae declaratione, iussione, aut sententia, tn
Europam revertantur, uberiores, ut speramus, in hisce Partibus fructus
relaluri.
§ 39. Demum, etsi ii Missionarii, qui moderandas censuras, dispensan-
dum super insufflationum, et salivae Ritu in Sacramento Baptismatis admi-
nistrando, atque articulum de Pareis declarandum postulaverunt, nil difficul-
talis praesetulerint circa alia capita Decreti praedicti Caroli ThomaeCardinalis
Tournonii, et Apostolicarum Literarum Clementis PapaeXII, quarum m.Hum
Cmpertum exploratumque: ex aliorum nihilominus Literis ingent. Nostro
dolore accepimus, ex Missionariis alios esse, qui nulla habita mterd.cti a
Praefato Cardinali Tournonio lati, amplissimeque a Praedccessorc nostro con-
firmati ratione, eo usque progrediuntur, ut Christianis Mul.er.bus gestare
,lJ"'.,quocl profanis carum Uentium nupui» ~ . - -
Pidelibus, quo tempore ab illis nuptiae celebrantur, pcrm.ttan ^tm«. vu go
Coeco nuncupatum" frangcrc, ad hoe ul fuhlrorum ^»**^*^
«■"Portcnt, a t de Oentililatis supcrstlHone suspecta s.nt, prout dUbio ^proeul
r ui, aui ue ucnuuia i damna um : quamque Chnstificlelcs
«t mcmoratum Taly, necessano pro cfmiicam superstitionem
dedeceat, ritus, caeremoniasque seqm. vei imi , v
854
Romani Pontifices
redolentes, qUa certe non vacaTmTT"! ^
mbus usirata praefati Cocco dTfW nuP«anim tempore in n77 "~"
bata dignoscitur ; qu^t^h qUae .^co iure e ^f? **
TempHs, et salutari Poen tentiae ^ mens,Um 'empT ^ £ *P»
praxi admittit Ecclesia Redemn! Sacrament° «deles Mulieres n 'me arce^
0. o^Trrr quas e,iam ~* ?» ™'aq;rm b,",,m!
sunt »a« per omn,a approbamus ennffrJ! ' ^uatenus opus sil,
L teras praescnpta, et definita arf V, Q ™ a,,a ^^ecumque per easdem
255 2? pariter idem Praed--
ex!;/ , C°nStiruJt et sanxit n0n >S tel,?81L,te™' ''^pienMbusrQw.
exacte,absoIute,invioIabiIiter,perpetu^ .psi pro viriii parte integre,
etiam quantum in ipsis est( '£ 7% ue°bservent atque adimpleant, vemm
concreditt, exacte serventur t taptrta * 7*** qui corum cu™ sun,
contendant. «mpleantur, omn. studio ac viribus curent.atque
§ 41. Denique eo<?Hpm p ■
obsecramus per Domiuum fesum rT' 1 M,SS,0narios onmes rogamus, ef
2* ut nihil aliud *pttX?plteTm' f PCr Char,tatem S Spi-
nbus Nostris constitutum u , JJl nqU°d 3 Nob,s' et a Praedecesso-
Regionum istarum Qentibu nis 2 " ♦ qU°d Der eorum "><™<™
" ermittant; omnique studto dlnf^ ' ' Parf Ze'° 3C Puritate P^rc ™
debbus veteris hominis ves La n n 2*** Ut nedum in ^ Christifi-
<*amquaecumquevel symboh Ji • ^^ntur, deleanturque, venim
sPec.es mala, ipsaque vclut 1T miag,nes' aut ngurae, atque omnis demum
eiiniinentur; iliud COgitan e e"t\ °d°r ethr,icae superstitionis ab ipsis
quae Idololatriae reliou.^e sn 7 «eremoniis, vanisquc observationibus,
'aqueis irretiri, ac vetusnl ali H T GentiUni animos «nextricabilibus veluti
an ur- Quod si a|iquoS ReJinn0" m1anqUe errorcs- <«uibus misere
fluctu anfes, Pag.norunTcontir '"'^1"" Fide,es' ve,uti Parv",os adh"c
^esiae praeceptorum et r ' Contume,ias. a"t persccutiones, ProPter
,psis i|Iustre monj' K uum observantiam, formidare conspexerint,
Pan argumento reiiquit rn' , CtUS Au8-««s«.nns Ecclcsiae Doctor in
^rttis, u„de vinZ/ur iZT"10^' atqUC incu,care n°n nesi"an,; 5''
8 h unde "turninentur; quodque ad ipsos Evai.-
Romani Pontifices 855
jelii praecones praecipue dictum essc dignoscitur: Si quaerilis unae
foctnlar; deserite solemnltates eorum, deserite nugas ipsorum.
§ 42. Volumus autem, etc
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 397-426].
349.
Benedictus XIV, const. Firttiandis, 6 nov. 1744.
Rrmandis, atque asserendis Ecclesiasticae disciplinae regulis studiose
intenti Praedecessores Nostri Romani Pontifices, consueverunt, peculiaribus
rirum aut temporum necessitatibus animadversis, ad generalis providentiae
cunm animum adiicere, easque Apostolicas Constitutiones opportune pro-
mulpre, quibus gliscentes morum corruptelas resecarent, etinordinatas huma-
nae arrogantiae praesumptiones reprimerent. Cui rei obtinendae utilissimum
plane experti sunt, ve! antiqua Patrum constituta renovare, interpretari, aut
j declarare, vel competentium Romanae Curiae Tribunalium, sive Congrega-
I lionum iudicata et responsa colligere, confirmare, aut in aliquibus remittere,
eademque prudenter atque apte conciliare, si quando inter ea non satis con-
venire videretur. Utque antiquiora omittamus exempla, non alia sane ratione
I fel. rec Praedecessor Noster Clemens Papa X per suam Constitutionem,
qiiae incipit : Superna, datam xi Kal. lulii Anno mdclxx, ' inhaerendo pluribus
resolutionibus Congregationum S. R. E. Cardinalium negotiis et consulta-
Honibus EPiscoporum et Regularium, ae Tridentini Concilii interpretationi
Auctoritate Apostolica praepositorum, multa constituit circa debitam a Regu-
Imbus erga Episcopos Locorum Ordinarios observantiam. et subiectionem ;
_u«n in petenda eorum licentia et benedictione pro Verbi Dei praedicatione
10 Ecclesiis etiam suorum respective Ordinum habenda, quam in approba-
'■one et facultate ab eisdem obtinenda pro administrando Saecularibus Poe-
"ilcntiae Sacramento. Ita pariter se gessit recolendae memoriae Praedecessor
Nf*ter Innocentius Papa XII, quum, ad normam PIurium resolutionum Con-
Wionis Concilii j^raefatae, certas sacrarum Ordinationum regulas, ct sm-
fl"°rum EPiscoporum iura in proprios Subditos praefinivit, lata Constitut.one,
1"« incipit: Spcculaiores, sub datum pridie Nonas Novembris Ann. mdcxc.v.'
, § 1- Hanc ipsam rationem Nos ipsi sccuti sumus in Apostol.c.s nostns
iL"*ris,quarum initium csU Sacramentum Poenitentiae, Anno mdccxl, Kalend.s
,uni'datis,3in quibua uonnulla dccrcvimus et stamimus adversus Sacerdotes
Sacramental. Confossione suos Poenitenfes ad turp.a soll.c.tantes, ,uxta
declarationcs in causis l.uius peneris, diversis temponbus et cas.bus prola tas
a Congregatione Vcerabilium Fralrum Nostrorum Sanctae Romanac Ecde-
S,Je Cardinalium coutra haere.icam pravitatem general.um Inquisitorum. Id,-
1 C N. 246
'Cf. N. 258. ...
*Cf. N. 309. ' '
856
— ■ Romani Pontifices
psum nuperrime egimus, dum Vamrmhttlu
rum inifium esf CiS Z J j?" XDt Augusti huiusS Aml
stenx, seu Domibus, in auwTZT* atl'ue
sulvo tamen eorum EpisconZZTT ** Har°chos> et Parochianos exercent;
sonas turisdictionem exerceZ ^ ^™™1 * praedicta loca> "<P*
quos n!qu? ParXVroue' It^ * Ep,*SC°Pah" exempti,
'u-ssent aliquibus ChthmZl^T^ CUW addictos esse ""^rd, ausi
aut Parochi licentia; q22taS matr,",0""'s «ntercsac. sine praevia Episcopi
atque in eosdem amnLwe 1 F ^ huiusmodi Sacerdohim correctio,
Pnvative spectaret. Cumo,,, ;; tp'SC0Pum- an vero ad eorum Superiores,
q»od Tridentina Synodu L Pnvat,VUm ciusmodl ius ex eo deducerenl.
et puniendi Sacerdn^! I Um facu,tatem Wbult Episcopis corri-
ad animarum curam et f °rUm iurisdic«one exemptos, (n his, quae
dumtaxat Sacerdotibus IomWf Um admini'strationem perfinenf, de iis
exercent, cuiusmodi sane ii ' VC' Par°chi SUnt' veI animarum curain
vanamque praesumptlonem rlZ ^™*' ^ qU''buS aSebatur: futi,em hanc'
Gregorius Papa xv Z T rep"mcre statuit ^l. rec. Praedecessor Nosrcr
'nterpretis.editaConstitnf COnsi,,° Con8Tegationis Sacri Concllii Trldentim
Anno IricarnaHonfa Dorl '"^ ^ lncipit : ,ttScru<abiU, data Nonis Februarii
tom Regulares, quam Sae/T* MDCXX"' 2 decrevit ac declaravif, ut deinups
Personarum saecularinn, m auomo(iolibet exempti, sive animarum euram
M0ttas^riis, seu Domibus Regularibus, aut qaibasvis
' Cf. N. 345.
' Cf. N. 199.
Romani Pontifices 857
allis Ecclesiis, vel Bencficlis, sive Regularibas, sive Saecularibus incumbentem
aerceant, sive alias Ecclesiastica Sacramenta, aut unam ex illis mhiistrent
pneria Episcopi Ucentia, et approbatione ; sive quoqao modo in dictae Carae
aircitto, aut in eorundem Sacramentorum, vel alicuias ex illis administratione
de facto, absque ulla aactoritate, se ingerant; in his, qaae elusmodi curam,
i Ua administrationem concernant, omnlmode iurisdictloni, visUationi, et cor-
mtioni Dwecesani Episcopi tamquam Sedis Apostolicae delegati, ' plene in
I tmibus subiiciantur.
i § 4. Hac controversia per ConstituHonem Oregorianam e medio sublata,
non ideo ab aliis quaestionibus et litibus circa idem rcrum genus promo-
vendiscessatum fuit; pluraque Dubfa tam in Congregationibus Sanctae Roma-
nae Ecclesiae Cardinalium, quam in Auditorio Rotae frequenter agitata et
resoluta fuerunt, circa peculiarium quorundam actuum naturam, an scilicet
I iidern censendi essent ad animarum curam, seu ad Sacramentorum admini-
strationem pertinere; et consequenter, an Episcopus in visitandis Regularium
Ecclesiis, quibus imminet animarum cura personarum saecularium, posset,
J nec ne, suam circa huiusmodi actus iurisdictionem exercere; tum etiam, an
j hocaut illud Monasterium dici posset ordinaria et principalis Sedes Abbatis
I Generalis, seu Capitis Ordinis, ideoque Ecclesia huiusmodi Monasferio adnexa,
| quamvis Parochialis foret, Episcopo in visitatione subiecta non esseL Cum
i igitur resolutiones in praedictis Curiae nostrae Tribunalibus circa hnius generis
quaestiones identidem captas, earumque rationes et fundamenta, diligenter et
considerate perpenderimus, consilium quoque et sententiam audierimus ali-
quot ex Venerabilibus Fratribus Nostris S. R. E. Cardinalibus, alionimque
Virorum in iuris Canonici scientia praestantium; nonnulla super his de Apo-
stolicae potestatis plenitudine decernere deliberavimus, ac praesenti nostra
Constitutione inviolabilem quandam normam pracfinire, qua posita, omnes
de caetero lites, et controversiae praedictis de rebus, si fieri possit, penitus
diminentur, atque omnia submoveantur obstacula, quae debitam Decretorum
Sacri TrldenHril Concilii executionem in re tam gravis momcnti impedire,
aut retardare hactenus consueverunt.
§ 5. Optimo sane consilio ab Episcopis Pastoralem visitntionem aggre-
cicntibus praemitti solent in singulae Dioecesis loca aliqui Sacerdotes Mis-
«fonaril, qui ante ipsorum adventum, praedicationibus verbi Dei, et admini-
^fratione Sacramentorum Poenitentiae et Eucharistiae, spiritualem Populortim
Pwfectum, et animarum salutem. qui pofissimUS cst Pastoralis visitationis
?°pus, studeant promovere. Inventi siint autem ex Iis Regtilanbus, quorum
Ecc'esiis incumbit Parochialis sacculiarum cura. qul m dub.um revocarenl,
a" huiusmodi Missionarios, sive Saeculares, sive alter.us Instifufl vel Ord.n.s
Rcgulares, ab Episcopo missos tamquam visltationis suae praenunt.os, in
Propriis Ecclesiis et Domibus ad exercenda munera e.sdem commissa admit-
,cre ct recipere Ipsl tencrcutur. Quod dublum, quun, ,n Congregat.one
S- R- E. CardinaliL negotiis et co..s.,l»ation.bus EP^™"^ Regula-
ri'"n pracposita examinafum fuissct sub d.e 31 August. Ann. 1668 aff.rma-
,ivc resolufum fuit; ut scilicet praedicH Miss.onaru et.am a Regulanbus
Parochla seu CuraHs libenter excipi debcant, omn.busque rebus iuvari,
858
Romani Pontlfkcs
quibus ad in/unctum sibi „„,,« . '
Nos quoque probamus T ad,mP,endum 0pUs UZZ
posterum (quofte id aUCt°ritate Apostolica 1 T COnn** Quod
Regulanum Ecclesiis, sive Pa£chE, '"^ Utrum iiceret h r "'^
Confirmafionis administrare n '-S'Ve non Parochialibl Q' 'PSOrUD'
Concilii, partibus plS^lJT qU,dem controvers a fn p Cramen,Um
et Nos generaliter et 'T, " / 'S' Pr° Ep,'SC0Dis deci« fu r ^*»*
§ V" eXeouend* Z^lZ ^ de«nimusfUit'
S 8. Visitationi Iocali nP« :
cu'us quidem, si ReguJariP r0X;ma est ea, quae personam respicit Parochi-
observationem proprif i^ rLS IT"™' iis' ^-e speclant d
ad ipsfus Superiorem Refu " n°n est ^copi inquirere,
EP scop0l vel pQtiuP e™ ' R^ularem pnVative id pertineat. Licet .an.cn
l"*n Regularis, vitam ac mores t Crf ,n.cumb«. 'PS^ Parochi seu Cura.i,
P od>ennt, Rectoris animaSm^^' qUatenus °-uae e*tr* Claus.rum
cat.onem, vel contra eidem obe«7 ' P'UnmUm COnferre ad PoP""'
eadem Conci'H Tridcntini . CW t r n,ax,me Possunt« quemadmodum alias
dem praesentium tenore decorn/ Sap'enter decrevit' et Nos efiam earur.-
§ 9. Ad personalem n,mus' et statuimus.
iuset officium pertinet Z7c^ZT V''S/tationem. Pnrfndeque ad Episcopi
l 'am Re^'aris animarum Zl eXam,nare> an titulo legitimo Parochui
2f fuerit atque obscrve.ur " 3n residentiae lex ab eo obser-
g^-ones seu Conferentias „Ur ' an ad Synodum vocatus, iverit; an Congre-
*J ' onera, quae Se P^'bus cO"scientiae haberi solitas frequen.c.;
M am pro p « an marum cura, adimpleverit; ac in.er alia, an
**«■ omnia praestitirit aZ , "S feStis de Praecepto; an iisdem fesfe '
bacro Tridentino Concilio praescripta sunl, [
Rumani Pontifices
859
I populum verbi Dei praedicatione, et Pueros in PM-i a-
, JqUe Doctrinae praeceptis instruendo;"/ TSmuST??^
,J confessionibus vacet; an aegrotan ibus'e t „ x^
rantibus debita spiritualia subs.d.a sedulo p^aJe Tet Z
(empes.ive conferat; an Pueros et PuelL S ' ln. c ^*"™
, Confirn.ationis, tum etiam ante prim.m . eorun l clT
ins.n.ctionibus erudierit; an priusquam fZZ Commumonern' Wortunis
Ecclesiae celebranda adrnittat, TbZ louli^ l^T !° ^0"
hea. quibus tuto deprehendeVe SSSS^
-en tum ex.stere, eosdemque libere matrimonio consentire, ac demumt
Doctana C r.st.ana maxime vero in praecipuis Religionis nostrae MyZi"
: Z^uST aRPrhUS 3PUd 86 recte ordi"atos -«neatS
toin baptizatorum, ub. Fons Bapt.smalis adsit in ipsius Ecclesia, tum Sacro
,0 Uno !ibr°S et'am Matrimo"iorurn, et status jj ™.
§ 10. Uno verbo, qu.dquid Episcopus a Parocho saeculari exquirere
JtnSf? 80 • ^ dCbet* ^ °mnC' RegU'ari 0DSerVaUtia Unice «c Pt
l^emS "#eXqU,rereet 6X186,6 POtCSt: alQUe UDi huuc-uneri suo
1 1 l P \ 0pportuna Decrcta c°ndere et pronunciare, ac meritas
nvlt P°enas statuere; quo nihilominus Episcopi facultates minime
pnvauvae sunt sed Praesul Regularis ius cumulativum cum ipso habet; ita
hmen, ut, s. al.ter a Superiore Regulari, aliter ab Episcopo decemi con-
S, TUJ n°n VCr0 i,,iU8' Decretis sit standum; Prout a Congre-
f ,e.. Tr,dent«ni Concilii interprete iudicatum fuit, Nosque AuctoriUte
I Apostoi.ca probarnus, confirmamus, atque decernimus. Privativum tamen
I sraTr ' kS CSt 10 Parocnianorum mores inquirere, ac si quae inter ipsos
naaia oborta fuerint, auditis proborum ac prudenHum Virorum sinceris
a .onibus, de iis cognoscere, eaque opportunis remediis resecare et refor-
are: nec enim Superioribus Regularibus in huiusmodi saeculares Parochiae
«"ba.tos ulla competit iurisdictio.
§11. Eveniente autem casu, quo vel Episcopus, vel Superior Regularis
'qucm ex praedictis Parochis ab exercitio Curae removendum, eademque
Pnvaiidum esse iudicaverint; quoniam huiusmodi Parochis, sine praevia Epi-
°P' approbatione, ad Curam animarum accedere nequaquam Iicet, quamvis
Jsius Superioribus deputati, iidemque ad nufum sint amovibiles; dubitatum
Propterea fuit, an Episcopus posset ad huiusmodi remo.iones procedere,
Slne Superioris Regularis consensu, et an rcmotionis causas eidem adducere,
^sque verificare deberet; hlffl etiam an Regularis Superiorad simiiem remo-
'"Jnem et privationem suo iure dcveniens, consensum Episcopi exquirere,
s«asque agendi ra.iones illi no.as atque probatas facere teneretur. Qua de
^ supradicta Congregatio Concilii decrevit, huiusmodi Parochos tam ab
EP'scopo, quam a Superiore Rcgulari, aequo iure, non requisito alterius con-
Sensu, ab Animarum cura removeri posse, nec unum alteri causas iudicii
sui aperire, muMoque minus probare et verificare debere. Id quod a Nobis
'" °mnibus approbatur et confirmatur.
' s«s. V, de ref., c. 2; sess. XXIV, de ref., c. 4, 7.
860 D
Komani Pontifices
in iis, qua/ad d ™am a',:lr'um '"cumbi,, sube«e 1?' <*■
Pen/ne„,, iurisdictioni, v I,ioni 7 " Samm^m ^T
Pa ocn.anos, e, contra Eptao^^ ST*™ P=™chos *
§ 13. S.m.Jiter ab Episcopi iurisdv ^ Confrmab°ne roboramus.
*** quae ad Animarum CS «m^S^ V'Slta1'0^, et correc.ione, e«am
choi PraCtta Sancta Synodus excip t Z T^T"1 admini^rationem speo
-os qu, Animarum curam exeTZ a.!CU,ares> Quam
Kegulares Paro-
Abbates Qenerales aut Capita ol ' * M?nasteriis seu Locis, in quibus
habent Quae e (f ^P'* a < & g * u m Sedem Ordinariam principalem
Praebu.t Ef primo, an d Tdu Tnd^' ,.P '"""'^ contr°versiis occasfonem
Pa" Vfeftattonc, satis quod ^hn hu,U8n»°<« exemptionem ab Episco-
'"'s- I.cet is Ordinis sui Qener2 qU° Monasterio resideat Abbas Regu-
^ngregatio pronunciavit, non st fi"? ^ Super QU0 praefata Conci,ii
s.'t Abbas totius Ordinis ui Qen f ° ereAbbatis cuius»bet residentiam, nisi
"np hces Abbates, aut ReguhHu™ Tridentim»" Concilium
:«nsd.ctione ac visitatione ex in "p Super,ores "^inat, quum ab Episcopi
™ Quibus Abbates aut alii Z ZT Parochos Ecclesiarum seu Monasteriorum,
et temporalem exercent- o,,f • T SuPeri°res iurisdictionem Episcopalem
s""Plices Abbates aut SuDerinr! d '°ne COmPertum est nonnullos etiam
"um Generales. De AbbatZc 'S Regu,ares ^udere, quamvis non sintOrdi-
*l"«e loquitur eadem SincH q T Genera,ibus> seu Ordinum Capitibus
Ep.scopali excmptos esse inH,,, ? S' QUUm a ''"risdictione, et visitatione
J08; In quibus Abbates ^™™ Monas'eriorum seu Locorum Paro-
prdinariam principalem hlhZl ? pracdic«. aut Capita Ordinum, Sedem
,n hu"c plane modum SeT CumQue ea dubio procul sit Concilii mens,
per ,n P°sterum iudicari et censeri debere sta-
' Sc«- XXV. * regularibus> c. „.
1
Romani PonUfices 86l
tairnus: minime attenta distinctionis nota, quae in plerisque Concilii Tri-
dfnlini editionibus impressis apposita conspicitur inter verbum Abbates,
lliudque Generales, utpote quae nullatenus reperitur in exemplari authen-
tico Actorum ipsius Concilii, quod in Archivo Sedis Apostolicae in Arce
Sincfi Angeli asservatur; quodque, ut genuinam huius loci lectionem certo
(ognosceremus, diligenter inspici fecimus, proindeque a praedictis exempla-
ribus impressis eadem distinctionis nota omnino est expungenda.
l § 14. Altera questio est, an ad obtinendam exemptionem ab Episcopali
iurisdiclione et visitatione, sufficiat, quod aliquod Monasterium, Superioris
Oeneralis Sedes Ordinaria existat, an vero praeterea requiratur, ut ipsum
Monaslerium sit Caput Ordinis. De quo, quidquid alii opinati fuerint, de-
cernimus suflicere, quod Monasterium seu Domus, sit Ordinaria et princi-
palis Sedes Superioris Generalis; prout a Congregatione Concilii constanter
iudicatum fuit; quum verba Tridentini, de Capitibus Ordinum loquentis,
non ad loca, sed ad personas Praesulum Regularium in locis residentium
referantur. '■wt^uBSSktm^m JAMt *h.tk<Mt w
§ 15. Tertio dubitari contingit, an exemptio ab Episcopi Visitatione,
quam Tridentina Synodus, ut supra, concedit Ecclesiis Parochialibus eorum
Monasteriorum, in quibus resident Abbates Generales aut Capita Ordinum,
id alias quoque Parochiales extendatur, quae praedictis Monasteriis unitae
sunt, etab eisdem dependent. Sed quum de aliis hisce Ecclesiis unitis taceant
Conciliaria Decreta, neque porro eadem ratio honoris cuiusdam et rcveren-
'iae habcndae erga Superiores Ordinum Generales in propriis Monasteriis
f vel Ecc,esiis residentes, locum habeat in aliis Parochialibus, eisdem Mona-
«enis ut praefertur, unitis; quod pluries Congregatio Concilii censuit, huius-
■ modi scilicet Ecclesias unitas, minime exemptas esse a iurisdictione et visi-
^oone Episcopi, quamvis illae a Parochis regularibus administrarentur; id
'Psum Nos, praedictae Congregationis resolutionibus inhaerentes, decernimus
i «'constituimus.
§ 16. Quaesitum fuit quarto loco, an ratione exemptionis a iurisdictione
cpiscopi, quae competit supradictis Rectoribus Ecclesiarum residentialium
iuPeriorum Qeneralium, et propter eorundem Rectorum omnimodam sub-
;Wionem iurisdictioni et correctioni praedictorurn Oeneralium Regularium,
lus aliquod, et iurisdictio attributa sit iisdem Superioribus Generalibus
saeculares Subditos huiusmodi Ecclesiarum. sive Parochianos; an vero
d,cendum sit iuS jstud ad Episcopum privntive pertinere. Super quo deccr-
"'""•s, Episcopo plenam et privativam iurisdictionem competere in Paro-
ch,anos, ad cundemque Episcopum pertinere, non solum propr.am aucto-
et conseusum (praevio examine per se ipsum, vel per Vicarium suum
,Jciend0) interponere, quotiescumque Superior huiusmod. Ocnerahs al.quem
5IV« saecularem, sive regularem Parochum scu Curatum, et.am ad nutum
^vibilem, ad exercendam in praedictis Ecclcsiis animarum curam perso-
saecularium deputare voluerit; scd etiam s. Ep.scopus hu.usce Paro-
f"1* regimen a supradictis Parochis exempt.s, s.vc saecular.bus, s.ve regu-
aribus, non recte administrari cognoverit; posse .psum, et al.quando et.am
debere pro sui Officii munere, apud Superiorcm Oeneralem mstare, ut Paro-
862
Romani Pontificcs
chum seu Curatum huiusmodi ih Zi ' _
m oPUS sit, A ~ rcmov«^^r
diclum, aut reluctantem, aut Pa^h» "? '"te; si n<™Pe 0e„" '""^
f : 20. Decer„e„,eS, ^™"0 "lus «<l«o ^?»*
(8«=d. X,V Bul,., ,om. p. 432.440J_
Romani Pon/ifices
863
2 350. »
smus assidue curis, atque negoHis n0n l^"""1 0UUm ^
obruamun b hisce praesertim a «peritatL^ °CCUpemur' pene ian,
jjunnr, et quarum famam ad vestrL ' "1 quibus undi°''e confli-
Sed tamen, ut compertum sit omm^ T^T non dubit*™-
e quanto dignitatem £^1^,^, * S f " **** Venerabilis Frater,
mus ahqua temporis spatia repert ef/' n^"0 praeft,,*cs' in honore
vend.s privatae Bibl.othecae Nolt^nL^ ^ ^™"**, eau,,e in cvol-
Pos. ae abs te quaestioni resnonderl n ?UmpS,'mUSl quo P«sPro.
L.tens facimus, non tamen «^ctoriM "a Praesen1^ Nos.ris
'•eehmparibus, obtinemus sed "ern /P°St°'icae Sedis' meritis
c".us vitae aetas fere om'n s ,n 9 SUStmentes Personam Doctoris privali,
™gno fortasse fructu, eZ J J Z0™™ Can°nUm sh,diis> qu^mvis non
Pontificiae Decisionis Oraculo Z v ^ Mim V''Sa Nobis est ea
Fraternitas Tua probe poterit inu^ Quemadmodum ex inferius diccndis
§ h Itaque casus est Vir MoK i- ^1**
eum libera Muliere, pari n,m UX°ratUS rem habuit- stante matrimonio.
ea procreavit. Defuncta vero l/PS° nata,ium nobilifate, duosque filios cx
Muliere, quae duos, ut Draeferhn- «I^ matr,monium contraxit cum praedicla
obierat; atque i||e procu! dnkr C' pePererar- Honim alreriam mortem
superstes est, sed nondmr , natus erat Pnore Uxore in vivis agente. Alter
Vvente conceptus, aut mt», l exP,oratum. eadem prima Uxore
spuriisinthabendi-seuoo in Dub»atur de utroque, an legitimi sivc
Matrc contractum 'amhi ~ ' a" Per subsequens matrimonium cum ipsorum
§ 2- Porro, adSa cZ ■ ^««"^
eauuis, quamque ut Dau|r ~ °_n,ci ,uns re£ula, quam Nos verissimam iudi-
arbitramur: quot| nemne l f patebit' a nemine in dubium revocari possc
Per subsequens matrimn' P ante '"atrimonium nata, legitima fial
dumtaxat locum hibcaT n ParentCS rite ^nfractum; attamen id
"on autem ubi alter w P» « copu,a mtercesserit infer liberum etlibcram,
arent|bus matrimonio ligatus foret: tunc enim pro-
' Venerablli Fratri Ar,i- ,
Arcluep.scopo Sancli Dominici in Insula Hispaniola.
teante secundas nupt.as nata nequaquam fit legitima, quamvis Adulter post
mortcm prions Uxons, verum, et legitimum cum eius Matre contrahat matri-
nonium; hac mquam rcgula semel admissa, evidens est, filium illum prae-
nnrtuum, qu. natus est prima Uxore superstite, legitimum non evasisse per
; autrimonium cum ipsius Matre contractum, postquam pnma Uxor e vivis
«cesserat.
I § 3. Quod vero ad alterum filium adhuc viventem attinet; si constaret
| gllem hunc natum esse post mortem primae Uxoris, quam illius Pater habue-
| nt. quamvis, ea superstite conceptus fuisset; in arduam illam controversiam
dtduceremur, quae inter Doctores, ut nosti, agitatur, an scilicet, pro statuenda
prolis leg.timat.one, eiusdem nativitatis tempus attendi debeat, an praeterea
habenda s.t rat.o temporis eiusdem conceptus; in qua controversia, satis, ut
pnediximus, ardua, quum inveniantur Textus Textibus contrarii, cumqut
Doctores Doctoribus, Tribunalia Tribunalibus adversentur; si a Nobis iudi-
cmm nostrum in casibus particularibus interponendum foret, non aliter id
aNoDis fieret, quam secundum sententiam in Tribunalibus et Curia illius
Regionis receptam, in qua esset pronunciandum.
§ 4. Cum vero hactenus, ut scribis, incertum sit, quo tempore filius ille
vivens conceptus, quove in Iucem editus fuerit, solumque constet de morte
pnonsUxons, et de secundo cum altera Muliere matrimonio: supervacaneum,
extraneumque remanet examen praefatae controversiae, an, ad effectum Iegi-
tirnationis prolis, tempus nativitatis dumtaxat, an etiam tempus conceptus
« endi debeat. Sed in his facti circumstantiis, quum certum sit matrimonium
I mter illms Parentes rite contractum, incertum vero tempus, quo filius idem
tonceptus, et in lucem editus fuit; si nostrum de eo iudicium exquireretur,
mm hunc legitimum censeremus, quum Iudex in dubio debeat in bonum
« commoda prolis propensus esse.
§ 5. Equidem intelligimus, hanc nostram responsionem neque desiderio
°. ncque praeconceptae opinioni satisfacturam. Non desiderio, inquam;
Pr°pterea quod utrosque praefatos filios, per subsequutum inter Parentes
"wtnmonium, legitimatos fuisse dcclarari velles. Neque porro opinioni, quam
°ves; eo quod existimes filios etiam ex adulterio procreatos Iegitimari, super-
^niente matrimonio inter Adulteram et Patrem, Coniuge iam defuncta. Verum
^'luo animo feras volumus Nos ad haec asseverando reponere, quod filii
Jn,ematrimonium nati legitimantur utiquc per subsequens matrimonium, si
b,nen ex soluto et soluta fuerint procreati, tit, inhaerendo Canonicis san-
e,lnnibiis, dcfiniturn fuit a Praedecessore nostro Alexandro Papa III, in Cap.
tonquestus, Qui fuu sint Ugitimi. Secus aUtem, si iidem filii orti sint ex
Hatre.qui dc eo tcmpore cum alia Muliere matrimonio coniunctus crat; licet
J Postea c vivis sublata, aliam illam duxcrit, ex qua prolem susceperat; ut
"•«"Alexander III respondit in Cap. Tanta, Qui filii sint legitimi; cuiusverba
sunf. quae sequuntur Tanta est vis matrimonii, ut aui antca sunt gemti, post
'Wractum matrimonium legitimi habeantur. Si autem Vir, vivcnte Uxore sua,
cognoverit, et ex ea prolem susceperit, licet post mortem Uxoris eandcm
Mhilominus spurias erit flUU, * <* hacreditatc rcpdlendus ; praescr-
tm s' in mortem Uxoris prioris alterater eorum ahqaid fuertt machtnatus.
864
Romani Pontifices
§ 6.Neque vero postremis hisce^rbiT^ "
coll.g, posset, minirne ab Alexandm I 22? c°mmoveri debes ac .1
ac multo magis; fta ut vera Decrcralk ^H '^^- q«od idem? ?
eg, jmerur per subsequens matrLon/n -sed £ " rf' * '"^■SS
adulter.o susceptam, ideoque per suh«~' Pa,ani f,t> eiusmooi prolem ex
■mandam, multo maiori ^Z^ZZ T^f^ "»4™ *
tibus adulteris contra vitam prioris UxoriT < Si a,ter « >W
opportuneque disseri, Oonzatesil Cip fi ni^ i"*^ ^ua * re optim
Per haec verba: Arguit A lexander III de rninori H ' m S(nt
non legttimantur per subsequens ParntZ t ^ N°m si M W
rnatnmonium nullum, quate esT, ^S^fT^'"^
"^* C0%« ^Mtts 'J, "* "W*M*i ^ a/fcr ex Coniugibas
xandri itjl C^J? kRL" * E** Deere»'is Ale-
communem Doctorum opmioni, £2 T ^ ^ mmo u,tro fate
nimirum prolem ex LuTterTo nT T' qUae "Uper a Nobis
nequaquam legitimari. Verumtnml ? PCr subseo-uens matrimonium
tumvis communi Canonltarl deC,aras' """^' sententiam, quan-
eadem in Textu ^^^Tu^0^' ^ te
*«am, de qua agitur, minime dw ! JlqUe mnl*tun hanc autem senten-
niam, inspecta praecitata iw2 ,P°ffe Canonico Textui innixam esse;quo-
eontracta, prout iiet m „n,7 n '^"^1' n0n auidem ™<i,a- ie I
fecfa, sed in sua fa£ ta m^Ta'r a 0re*orio " «*
'"egitimarn declarasse nrl.' m*mfc8te» ut P«tas, agnoscitur, ideo Ponlificem
P^ter, defuncta priore Uxor^ ahV* adu,terio Procreat*m, quamvis cius
nimirum Alexandri aetar> , J , Slbi matrimonio iunxisset; qula 1
Adultero, etiam nost m« #^ UC 63 dlsciP|ina. qua interdictum erat
validecontrahere- eto.^ * mrTn0riS Uxoris' matrimonium cum Adultera
Praeter adulterium adfirt! «° i Tecreta,i Perlecta, perspicuum est, In eo casu,
Prioris Uxoris Quibus v °i macninati°ncm Adulterae contra vitam
Ecclesiae disciplinam Artlu concludis, quod quum, iuxfa praesenfem
dirimente matrimonitim • 1 m praecedens n°n habeatur pro impcdimenlo
cum machinatione vel r,,'" ,r maecI,um et maecham, nisi coniuncfum sifvel
facfi specie nullum ind data f"turi matrimonii; cumque in proposifa
i,1,entatae; nullum Drnnf0'""1 ^dS,t machinan'onis in prioris Uxoris necem
timationem, sequuto fcm i ♦ ' Va'Cat obstacuIum adversus prolis legi-
adeo tuum illudsvstem r 'PS,US Parentes legitimo matrimonio; atqw |
maWmonio, leeiUmari l , Ut Putas' stabilitur; nimirum, subscquenfe
K man prolcm et.am ex adulterio susceptam, quofies ^rio
Romani Ponti/ices
865
non accedat aut machinatio adversus prioris Coniugis vitam, aut promissio
i matrimonii post Prioris Coniugis mortem inter Adulteros contrahendi.
1 § 8. Profecto, ut ingenue loquamur, Venerabilis Frater, displicet Nobis
iuahaec ingeniosa ratiocinatio, in qua ncscio quid arrogantius et audacius,
quam par est, introspicere videmur. Nobis etenim persuasum manet, opi-
niones Doctorum communes non ita facile parvipendendas esse; idque didi-
cimus ex celeberrimo vestrate Melchiore Cano, qui in suo Tractatu de Locis
Theologicis lib. VIII, Cap. 7 ita de communibus Canonistarum sententiis, in
his, quae pertinent ad doctrinam Canonum, loquitur: In huiusmodi Canonum
I interprelatione Ecctesiac Iudices, et administri concordem omnium lureconsal-
I torum sententiam amplectuntur. Qui enim in actionibus, vel ludiciis Ecclesia-
stiris, suo sensu, et non communi Iurisperitorum omnium duceretur, sine dubio,
J w illum iudicio Ecclesia coerceret.
| § 9. Praeterea minus recte Nobis videris de compilatione Decretalium
Oregorii IX iudicare. Non hic agitur de Gratiani Decreto, quod, utpote pri-
I vata auctoritate confectum, tantam vim habet, quantam Textus in eodem
idducti ex se ipsi habere noscuntur. Non agitur de aliqua ex aliis quinque
j Decretalium Compilationibus, quae Oregorii IX opus praecesserant, et quarum
| nonnullae a privatis Auctoribus concinnatae fuerunt. Res est de sexta illa
' compilatione, quam Gregorius Pontifex a Sancto Raymundo de Pennafort
I adornari iussit, quamque approbatione Pontificia munivit, mandans, ut ea
I sola deiceps in Tribunalibus, et Scholis deberet usurpari. En illius verba in
Pracfatione Decretalium : Volentes igitur, ut hac tantum Compilatione universi
atontur in ludiciis, et in Scholis, districtius prohibemus, ui quis praesamat
aliam facere, absque auctoritate Sedis Apostolicae.
§ 10. Non latuit Gregorium, multa in Decretalibus resecata fuisse ab
Mrum Compilatore, quum idem Pontifex in dicta Praefatione hoc ipsum
innuat, iis verbis: Resecatis superfluis. Voluit tamen singulis Constitutionibus
pracfixum manere nomen earum Auctoris. Idem quoqtie deinceps praestidt
Bonifai
Ponti
tarts.atque truncatis, nihildminus praefixum reliquit Auctorum nomen; siqui-
'Pse Bonifacius sic loquitur in Prooemio : Pluribus plane resecaUs, rchqms
iMusdam ex eis abbreviatis, aliquibus in toto velin parte mutatrs, multisque
arrectionibus, detractionibus, et additionibus, prout expedtre vidmas. factis
Ipsls. Constat etiam Clementem Papam V pari modo se : gess,«e. dum
su° Clementinarum Libro inseruit Concilii Viennensis Const.tutiones, tam-
Wan, a se ipso factas in eodem Concilio, quamvis Synodo Q^S^
^et, atquc mutasset, uti testatur loannes Andreas m Glossa ad Ptaefationem
«nmdem C.emenf inarum : Demum per peritiores fecit illas recensen, qui
sun p a- par»1" nibliotheca nostra Vaticana asservatur; idem-
55
■Mxum manere nomen earum Auctons. iaem quuquc uw»*.^- k— ~
ifacius VIII in sua Compilalione Libri VI similium Decretalium a Romanis
tificibus conditarum, quibus, licct multimode, ubi opus fmt, a se immu-
Romaai Pontifices
§ 11. Qua in re praeclicti PontificesCwT ^ ~"" — ■
exemplum sequuti sunt Triboniani aHon.m Bonifacius, et Clem,,
torum, qui veteres Leges, Respon a Prl 2 7 ^ doctissi'norum
Codices in Corpus luL £335E&^ £S
opus erant, emendare, corrigere, et immutare iTnmilo^ """^ QUa^C
«toguUs Responsis et Legibus praefixa reliaueVunT l! h'"? Auctorun«
Iust,n,an. Imperatoris approbatione; c us haec ^v^ entenimirurn«PreL
Pandectarum, et Codicis, Senatui Pop loque Con £ST* ? P™»fo£
7a«/a floto» a ^ AflL «/^S- tin?°,,tano P^crip(a:
Le^ fait Nostris Digestis inscrip™^
cuum vel imperfcctam, aat minas idoneum vlun Tt f ? ^
servavimus, Legum aatem veritatem nostrl (n "=maa °aidem **rite
Veteribus relictis, auidauid llglveZ atlT
nostris emendationibus servavimaT """' * M hoc
abrogatis aliis pri0ribu s, publica auc orint ,V £ ?°T° Ut''mUr> eam<^
vit. Huic collectioni insertam vofult n 1 ♦ ? ' Pont,flcl» confirmatione muni-
verbis illis, quibus, SmS^ttSSS^ A,eXandri ,W' denmtis ■ «
batur, duplici ex capite gffS S££ t^^1"* * qU° " ^
tera contractum fuerat, et quTa mach n.l ' """''""^ * qU,'a CUm M*
serat.RetuIitveroahaverba eTamht Drioris Uxoris P™«*
«■perius a Nobis ^l^T^' consideratis. eruitur sententia
quam legitimatur ^Si^ZS^ " *■*
cum Adultera contractum Non h P°St ^0^"1 pn'0riS U*°m>
delevit. Omnia haeToro L T" eX DeCreta,i nomen A,exandri 111
■nde pro sententS Z lT * "^™ habeto- Verum his ouidnan,
non amer *?* Gre*orins * se *«
CompilationeDecretah l, " u * an'm° erat ,ocur" darc in "ova
sub Titulo De ^^.'Sr^/ ' inC,'Pit ouaenue ^l-r
quae posterior est a^Vh i , In hac Decretali Innocentii III,
agnoscis), matrTmonhim tnter Adul T^T?** et **
machinatio saepedicto auTn^ • T Ct Adu,teram consistere Posse" nisi
«W/ vw/Wf lnnoce„«us 'f ° fUtUri ,natrirnonii praecesserit: Discre-
alter eorum in mTrtern h pe/ Apostolica nmndamus, quatenus, nisi
sibi fidemdea-eZ^ f"^ Uxorts >nachinatns, vel, ea vimte,
kdices. Quum lut ' 7r matnmoni° contrahendo, matrimoniam illud legitimum
talem hanc ZESu^ T™*" VM SU3 ^ ^
fuisse abiicere ah M»r tum.a,teram A'exandri III, plane vides, necesse illi
Htatern Zt ™mo„i i ° A'Tndnna Decretali verba illa, quae, tuo iudicio, nul-
§ I™Nu™c 7".tmtCJT AdU'terUm et Adulteram statuebant
illu'l est, quod rnn . ' r^r- d,sserendo, iterum quaerimus: quid tandem
Proptere'aqqu00d ux f08"! de 0ulbu« » ^
esscnt? At nihil, w Uecreta,em «ntegram Alexandri III pro Iegitimis habend,
n,h"0minUS ,,,egitir"i sunt, quia tales ab Innocentio III et Ore-
Romani Pontifices 867
I gorio IX declarantur, et quia, malo ipsorum fato, nonnuhis iam saeculis post
I horum Pontificum mortem in lucem sunt editi. An manifestum fieri cupis,
ie scientiam Sacrorum Canonum funditus callere, neque contentum esse his,
quac in Oregoriana cornpilatione Ieguntur, sed altius ab ipsis fontibus doctri-
nam luam repetere? Nihil tibi controversiae nobiscum de hoc erit, Vcnera-
I bilis Frater. Diligentiam potius tuam commendamus, srudium laudamus:
I nemo tibi succensere poterit, quod ,'ntegram Decretalem inspicere velis, ubi
J inaliquam incurreris, quae in Gregoriana Compilatione deprehenditur decur-
i tata. Verumtamen memineris, laudandam quidem illius diligentiam esse, qui
I Decretalem integram consulit, ut eam, quae integra non est, perfectius intel-
' ligat; quemadmodum optime advertit clarissimus Antonius Augustinus in sua
Praefatione Gregorio XIII Pontifici Maximo inscripta, quam praemisit Volu-
mini quatuor priorum Compilationum Literarum Decretalium, quas ipse edidit;
quibusque deinceps quintam adiecit Innocentius Cironius: Sed neque pro-
bandum scito, neque ferendum, quod quis ad integram Decretalem confugiat,
ubi perspicua, et dilucida est illa, quae aliquo modo mutilata fuit; et si quid
huic deesse dignoscitur, id eo iubente ac volente detractum fuit, qui suprema
ad hunc effectum pollebat auctoritate; eaque de causa detractum, ut disci-
plina, quam ipse Legislator servari voluit, in tuto poneretur; neve turbari
illam, et nutare contingeret, si tota Decretalis novae Compilationi inserta
luisset.
§ 14. Hucusquedisseruimus.tuumtibipermittentesassertum.quopro certo
ponis, aliquod interesse discrimen inter Decretalem integram Alexandri III.
aliamque contractam; et quidem in integra Decretali nullum declarari matri-
monium ibi relatum, ex duplici capite; tum scilicet, quia inter Adulteros,
defuncta Uxore legitima, contractum fuerat; tum quia machinatio accesserat
in vitam prioris Uxoris; et ex utroque praefato capite simul considerato,
prolem illegitimam censeri: Mutilam vero Decretalem validum admittere matn-
monium cum Adultera contractum post mortem prioris Uxons, et tunc solum
huiusmodi matrimonium nullum in ea statui, quando machmaho mtervene-
rit; sed prolem nihilominum illegitimam declarari tam in uno, quam m altero
casu, etiam seorsim sumptis; tam scilicet ex causa simplics Adulten,. cx quo
eadem proles progenita fuerit; quam ex causa praecedenhs Parentum mach na-
"onis [„ necern legitimae Uxoris. Haec, inquam, tibi hactenus concessa vo ur
T.us.Nunc vero tandem aggredimur demonstrare, Decretalem tam mtegram,
quam minus integram, sibfmetipsi perfecte constare, eandemque prorsus esse
n rn,ne Sylnllae Uxoris ^/^'J^a^et Matrem, post eius nativi-
P ou< Utcrae tuae con lneban ^J-^ omni appeUatione remota, legi-
< <em, matrimoninm fu,sse con trac tum > /e caasam praedictam nuU
ttmum denunth^ ct ab haereditate panmu h'»h
^na^beTrlpclli Tanta cst cnim vis matrimonU, ut aui antca sunt gcnd,,
Post contractum matrimonium habeantur legtttm.
868 al£. tSL
Komani Pontifices
sass « - - s s srzS ss a
§ M Pro?reditlIr in(egra Dec *****
to« etc. quatenus rei J^?".0"1 Uxoris praecesserit: £
^ praedicti RmZ T'™' " * C0^, Z
spunum, et ab haereditate rLn * 'pSlUS Pud"ce obusas fuisset
Pnoris "toris fue-fZlZT^ ^ ips^LZ
™>nium contrahere non potuerunt ' *** Se USitimum matrU
f^^Z^^^ ^US integra, et eandem omnin0
1«n.vl8 rnatrirnonium Cxore dlf T* Pr°,em ex adu,terio Progeni-
contrahatur, praesertim si aut haec S ' AdU'terUm etAdu'fe^
Pnons tjxoris: Si autem Vir " , ",e machi"at"^uerit adversus vitam
proiem susceperit, Ucet post LZm tZ^ """" "P™*' * « «
7.7." ZZ;°d7 ^ 'f^^rrtim Sii~^>
quam vocem publice^ZtXt^ ,0quitur- nihil ^ *
sensum immutat circa id de n,. Pr°bationem refertur, nec ullatenus
attinet, integra Decretalis hil u"^ mquiritur- Quod ad machinationem
'ntegra eandem machm" .Wm^" AdU'tera ^886 intentttam; at minus
tero processerit Sed f „ "'m f0"8'^™*. ab Adultera, sive ab Adul-
tam integra, quam minus in 11 n praesentem quaestionem fecit. At vero
declarat proiem ex adulterio Uecreta'>'s, in eo convcniunt, quod utraque
accedente matrimonio inter AdnlT^' Spuriani ^ nec ,ef?itimari. quan,vis
que autem, quum de marh.w ' P°St mortem Ie&'timae Uxoris. Inutra-
dc quo supra dicebamus n agltur' verbum il,ud adest' /"<^//n,
frustra exaggeratur nraetn mque m his adamussim inter se conveni.mt.
discordia. 3 mter "itegram, et minus integram Decretalem
sulto a No Ws^snenSi 'dS!*"!^1 7?** mentem venisse suspicamur, incon-
tamus, controversiam n L , 32 Verba ,,,a' q«« *d eam, quam ap-
sed ln altera mfnua in J , ? P°nderis; et quae In integra Decretali sunt,
ta|is (quemadmodum sun i ff"^' Sic enim concluditur integra Decre-
timum Matrimonium mn^T f,dellter exposuimus) : Quoniam inter se Itgi-
contrahere non potuerunt: Quae quidem verba in Gre-
Romani Pontifices 86Q
goriana Compilatione non sunt relata. Haec autem pro argumento tibi facile
trunt, ut asseras, Alexandrum III declarasse, Matrimonium inter Adulterum
ti Adulterarn suapte natura nullum et irriturn esse, ob idque illegitimam
esse prolem ex adulterio susceptam. Atque in hoc manifcstissima, te iudice,
cst discrepantia inter Decretalem integram, et mutilatam; dum haec validum'
«fmittit Matrimonium inter Adulteros contractum, at nihilominus eorum
I prolem spuriam declarat, neque per subsequens matrimonium ullo modo
' legitimandam.
I § 19. Plane si ita tecum reputares, Vcncr. Frater, non aequum de Nobis
I iudicium ferres. Nos enim praemissa Decretalis verba exacte referre, eaque
hista lance pensare nequaquam omisimus. Verum id, quod ex iisdem infe-
rendum esse autumas, Nos inde colligi posse non arbitramur.
Etenim verba illa: Quoniam inter se matrimonium contrahere non potae-
I runt : connexa immediate sunt cum aliis : praesertim si mater ipsias in mortem
prioris Uxoris fuerit machinata. Ac proinde (ex regula, lurisperitorum, iuxta
quam relatio fit ad proxima) declaratio nullitatis matrimonii non quidem
in praecedenti adulterio fundatur, sed in machfnatione adversus vitam fegi-
timae Uxoris; circa quam nulla inter Nos, neque etiam inter alios est con-
Iroversia.
§ 20. Praeterea concedatur etiam, verba illa : Quoniam inter se Ugitimam
mairimonium contrahere non potuerunt, non tantum ad machinationem paulo
ante enunciatam referri, sed ad totum id, quod in intcgra Decretali expo-
situm fuit. Porro in integro Decretalis contextu agitur de matrimonio post
prioris Uxoris mortem, non solum inter Adultcros, sed etiam praevia machi-
natione in prioris Uxoris mortem, contracto: Nobis significaverit, qaodPaUr
sous, vivente Uxore, Matrem R. tenebat, et eam in adalterio procreasset, et
VMd in mortem ipsius Uxoris Mater faerit machinata. En duas relati matri-
m°nii circumstantias simul unitas; ex quo sequitur, quod quamvis ea vcrba:
Qaoniam inter se matrimonium contrahere non potuerant, rcferri debeant ad
>otam facti speciem cum suis circumstantiis in Decretali expressis; nunquam
inde «nferre poteris, quod intcgra Decretalis pro nullo habeat quodlibet matri-
monium inter Moechos contractum post obitum legitimae Uxoris ; sed illud
dumtaxat, quod ibi expenditur, nullum iudicatum fuisse, qpia ei praecesserat
machinatio in prioris Coniugis necem. Nobis autem integrum erit asserere,
quod, licet validum ineatur matrimonium inter Adulteros, def.c.ente mach.-
~- 'iuii muiuatac, quae ita staiun: ■> ^ •
p«t« praedicti R. Matre ipsias pablice abasus faisset, eum spurium et ab
^reditau repellendam, praesertim si Mater ipsias in mortem pnons Uxons
farit machinata, decernas. , .... . ... . .
§ 21. Sed quamquam destitutum te videas val.d.ss.mo praes.d.o, quod ad
^nfentiam tuam sustinendam, bi integra Alcxandrma Decretal, const.tucras;
a(,anten, pr0 ea, qua polles. eruditionis Eccles.asticae cop.a. in aliud te rcc-
!*■ Propugnaculum. asseverans, matrimon.um m er Adul.erum et Adulteram,
Post mortem prioris Uxoris, contractum, luxta veterem d.sc.pl.nam, pro nullo
870
Romani Pontifices
habitum esse; fum adhuc aetate Alexandri m . ■ — —
ac demum immutatam esse temnnr k ,lu,usmodi discip|inam •
tandum matrimonium inZ MulS^ ^
aut machinatio in morZ ^lTcT^ ***** H
Prions matrimonn soiutionemf *X££
§ 22. Non adeo tempore abundam Trt C°ntrahendar"m. 'm
obstat S. Augustini tes^on ^m re LTm C f ^,htu'
q«o Sfc legitur: ^J^t "1 °"e ^*'*** J/, quaest J
lacobum Cuiac.um asserere in cao l n" Profecto non ignoramus
quod ibi iegendum sit: Mal ^^qu ^mL^
verum connubhim non potcst cumaun T WaB «"^jS?fi
quoque habemus, in pUus vtt^^^
August.no deesse, sicut deest in TrZ etn r * Part'CU,am i,,am **» h
ammadverterunt, qui 0«H Jo^l^ QU°d etiam
mnt et emendarunt, ut videre est in r" T r?0"' Papae Xm recc™e-
Genumam huiusce Ioci controversi te^in ipaorum opera edi'°-
Pro sua eruditione, petenda £°2 l^T^ T° ***** Tua'
8«nl, quae studio Monachorum SancH m ' J °"e °perum Sancti Angn.
ocua in Canone relatus, h^Z jZTT^ ^ f"""* Sa"Cti Doctoris
■sque in editione Maurina Z ur Tnl fn * ^ W«. cap. ia
mortuo Viro, cum ouo verumconnIhT 28° h,"8CC verbis=^
««* 7«, prius adulteriZTuuZr^' *** vemm Connnbi™ A
hcula «0«; quae quidem / [ * lb hac accurata Editione abest par-
tores prae oculis habuissent aL ?• appareret» si "riem Confextus Edi-
bus disputatur, probanaum ,iht g eniln' m°X ante verba' de ^
matrimonium, qiriM^L*™'™*** <Uti revera Probat) "on solvi
« ad alterius contubermum m ' ret f S'' Uxor Maritum desera1'
tubernium illud pro adulterin ?i • qUe confirma^o, subdit, quod con-
monium dissolutum fuisset r S*" P°SSet' si primurn ,e^'timum matn'-
alterulrum Coniuees nermn *aW* «/«//<?« /10/1 «s^/, /z/s/ o/
PUtabit: //,„- verum co„T, P°Sit°' cruisnam bona fide legendum
conspicitur, ut, demrnstrTtn r "/7Z/0/' P°test? ubi orationis SC0PUS is «*
«'« ?iw wiw, connuh,,Z f ? «urationis mnMmonii : Denique mortuo Vin,
u'mi matrimonii statuahT r / et''am adulterii' et initium novi ,egi-
fer/iWi /«//. ' //m •"ra/« connubium potest, cum quo prius adul-
disciplinae, quae^sun^0!0'8 CXpectes P,enarn hoc Ioco proferri historiam
Huiusrnodi inouisitin • ° ^ seaucntibl"s saeculis in Ecclesia obtinuit.
quia tibi persuasum ess""'5! Pr0feCt0 "^6^ EP"'sfolae modum. Verum
serentur matrimonia au emus' a-uod «Psa aetate Alexandri III nulfacen-
'ntra illius aetatis t,rm ^ '"^ Adu,tcros quomodocumque fierent, satis eril
§^NOnten«o»M ",,auisitione'" hanc nostram coarctare.
tianus Decreti confnih»' " ' A,exandri «I aetate. ut optime nosti, distat Ora-
comp.lator, qui antc Alexandri PonHffcatum paucisomninoannis
Romani Pontifices 37 1
suum illud Opus vulgavit. Is hanc eandcm controversiam tractat in Causa 31,
quaest. I, etpro utraque sententia, ut solet, Textus discordantes adducit Cum
veroanonem attulisset cuiusdam Conciiii,quo statuitur, ne quis, moriente
Marito Mulieris, quam adulterio polluit, cum ea matrimonio coniungatur;
hunc Textum cum aliis ibi relatis, atque contrarium statuentibus, ita conci'
iitt: Hic sabaudiendum est, nisi prius peracta poenitentia, et, si nihil in mortem
Viri machinatus fuerit; vel si vivente Viro, fidem AduUerae non dedit, se
sumpturum eam sibi in coniugem, si viro eius superviveret. Verum Gratianus,
inquies, non habet auctoritatem, qualem Textus Canonici habere noscuntur.
Neque id negatnus. At gravis est Auctor, et Canonum valde peritus; neque
ipse ea scripsisset, quae modo retulimus, si aetate illa (quam diximus in
I lempora Alexandri fere incidisse) Iocum obtinuisset disciplina, seu Iex, vigore
J cuius, ob solum praecedens adulterium, irritum haberetur matrimonium, post
I mortem legihmi Coniugis, inter Adulteros contractum.
I § 25. Similiter inter Alexandrum III, et Innocentium III Pontifices, vix
| quadraginta annorum spatium intercedit; quum Alexander ad Pontificatum
eveclus sit anno Domini mclix, Innocentius vero anno mcxcvi.i. Hic autem,
| ut supra innuimus, in citat Cap. Significasti, De eo, qai daxit in matrimo-
I mum,etc. pronunciat, validum et legitimum existere matrimonium inter Adul-
terum, et Adulteram, post prioris Uxoris mortem : Nisi alter eoram in mortem
| defunctae Uxoris fuerit machinatus, vel, ea vivente, sibifidem dederint de matri-
monio contrahendo; quod etiam ipse concedis, dum affirmas Innocentium III
novam hanc disciplinam in Ecclesiam invexisse. Sed cum Innocentius nequa-
quam dicat, se novam per hoc disciplinam inducere; quin immo, ad quae-
slionem sibi propositam ab Episcopo, sive a Capitulo Spoletano, profiteaturse
responsurum iuxtaCanonum praescripta: Nos igitur inquisitioni vestrae secun-
dumformam Canonicam respondentes, etc. evidens est, iam pridem, et ante
Iwnpora etiam Alexandri III validum habihim fuisse matrimonium, quod inter
Moechum et Moecham, legitimis nuptiis solutis, et praedictis irritantibus circum-
slantiisnonconcurrentibus, contrahebatur. Equidem in Compilationc Decreta-
1'um Gregorii IX mlnlme reperies relata verba: Nos igitar inqaisitioni vestrae
*CMdum formam Canonicam respondentes ; sed earum loco, haec alia leges:
Hos igitur inquisitioni vestrae taliter respondentes etc. Verum, quon.am res
Nobis erat cum eo Canonum Doctore, qui vulgata Dccrctal.um comp.Iat.one
neutiquan, contentus, integram Decrctalem consulere mavult; eadem rat.one
N°bis agendum esse iudicavimus. Itaque etsi praedicta verba: seeundwn for-
Canonicam, in Decretali minus integra desiderentur; leguntur tamer, ln
'ntegra Decretali; qua Nos quidem minime abutimur, dum eam ad Decretalis
-ninus integrae set.sum non corrumpendum, sed illustrandum advocamus.
§ 26. Esto, inquies, quod ad innocentium III att.net. Sed I nonne .mme-
d«»u. istius Praedecessor adestinus III ln Cap. Om haberet, De eo, qm
^it.etc., nulla declaravit matrimonia Inter Adul ero^poa »^^1^
^rtcm contracta, etiam non intcrveniente macl.inat.one, aut spons.one futur.
^trimonii?
§ 27. At vide ne fortc, ln hac Decrctali pro ■ te alleganda, hallucineris
Quidam loannes Uxorem Iegitim.m habebat. All.t.am nom.ne, .ps.que s.mul
S72
Romani Pontifices
adulterii consuetudo cum rnm...a : * . " ■
Ecclesiastici Praecepto ada ^s Adut^^r' Quun» vero^lT:
relabens scelus, aUsus est, ZnteZhT 12*** postea Efff*
contubernium, in eoque qaJi 1 L/ pr,ma Uxo^ revertt .7
unde et decem filios ex £ matrmontali«* per decennium amU,ac
mmmm
conUnentia indicatar; habita poTss^um Z m£
V'T ™' ECdeSi- PelrbL^0"6 'PSOrUm
-onL fuisse^ ttt^S^ *~ - «■>
^xons mter Adulteros contrahendi d dp T"' P°St m°rtem
gntv.s8.mum crimen irroganda- ouae m v? POen,tentia Canonica adversu
'P3.S Aduiteris prohibitum i^t^wl^ hUiUSm°di ■* ut "°n S
cum alia qualibet persona matrLontm . , ?,Cem COpu,ar1''- *° eC
scientia perdarantes, EcclesiaZin f '" adulterio> * periurio, cx ccrta
Decretalis prosequitur * ^*0 P^urbavcrint, ut eato
« inter AduUerum et Adu.teram,
Compilationibus inserta no Sed e£ T quae ta™
ct.onis Harduini praefatae Tom V. h ^ Act,S Concilionim Colle-
fi* praesentium latoris confessiorw nJ ' ' P*g' l838' vero slc habet
ruis Uxorcm in adulterio polluTsct Z" TJ'- ^ *
eundcm incidit, Diaboto iZZ, P°fnUentuutt inde SUSCePiL *d postea in
<*>. sibi in MiiH^Z,"^^ re;tUni ; 06 eandem Malkrem> Vir0 ***
retinere. "P"1™*. eamque asserit in praescnti pro Coniuge
non (quod ta*^ lBdW** re1uireretur. respondil,
sed nullitati obnoxium ori m?Hln,on,un». "tione adulterii, invalidum fuisse,
venisset. Verum quoniamNoTn,^0' ™{ Prornlss,'o nuptiarum inler-
Umur tn Domino cogitare FmZ SaueAnimarum ipsorum solticitc compel-
ter inquiras, et si tihi J 4aiernltatl luae etc. quatenus rem ipsam dUigen-
fuerit machinatus ve T! ' ^ Vel illa> in mortcm prioris Viri
Coniuzem recepturum L L ^ f/dea ip$i Mulieri dederit> se eam in
§ 31. Ncque I* g£StT dlfferOS Penitus sePar*ri.
«"ris esset, si solum aduHc^3' ' qU'n Ctiam dicerC non omit,it' qU'd
monium imtum fore dJi ♦ , praecessisset- Tunc enim nequaquam malri-
P''na eo tempore vieuiJe qU°d Utique non taceret' si huiusmodi disci
c'averat,inquoadcrimen iqUfCmadrn0dUm Supra de eo matrimonio pronun-
coniugij); sed iubct nrn,H " accessisset machinatio, aut promissio futuri
teutrum istorum consiitlrT- °aUSa secunduni Canonicas regulas: Qaodsi
et Canonica staluta oroced '"S!""" ipsa iuxta Ecclesiasticam consuetudinem,
tudo Ecdesiastica et r, ' aUtem quaes«cris quidnam hac de reconsuc
' ^-anon.ca statuta decernerent; respondemus, satis pro-
Romani Ponti/ices 8n
; babile v.den, respex.sse Alexandrum ad Concilii Toletani VI, anno sexcente-
simo mses.mo octavo celebrati, constitutum, quod extat Can. De his 33
quaest. 2, et .n quo praescribitur methodus cum iis servanda, qui post poe-'
n,.enl,am publicam peractam, in idem reciderent crimen, pro quo subiecti
fuerant poenitent.ae. Canonem hunc, quum tibi vacaverit, legere poteris
a.que perpendere; sed frustra in illo quaeras nullitatem matrimonii inter'
Adulleros .pso .ure statutam; deficientibus aliis irritantibus circumstant. is a
Nobis plunes memoratis.
§ 31 Attamen, quod ibi statutum non reperitur, alibi te sine ullo laborc
mvemsse aff.rmabis, m nostra nempe Collectione Oregoriana sub Titulc-
supenus allato, De eo, qui duxit in matrimonium, quam polluit pcr adulte-
rtam, Cap. Propositum, quod est ipsius Alexandri III, ubi sic Iegitur: Ucet
aatem in Canonibus fiabeatar, at nullus copulet in matrimonio, quam prius
oo laerat adulterio, et illam maxime, cui fidem dederat, Uxorc sua vivcntc,
vel quae madunata est in mortem Uxoris, et quidem validum tibi argumentum
dices suppetere m ea voce maximc, qua indicari videtur nullitas matrimonii
mfer Adulterum et Adulteram, (de quo Pontifex in superioribus locutus
j erat) etiam non concurrente machinatione, nec data fide fuluri matrimonii.
§ 33. Forte putabis, Nos, adversus haec responsionem nostram compa-
rantes, grammaticalcm controversiam tecum agitare velle de significatione
| iUftJts verbi rnaxime; eaque de re a Nobis consultum iri libros veterum Cano-
J mstarum, praesertim Abbatis, qui in citat. Cap. Proposiium audacter sustinct
vocem illam maxime, in relato Textu, aequipollere adverbio solum. Verum
si jta de Nobis opinatus fueris, haud aegre feras Nos tibi respondere, non
satis tibi notum esse morem, animumque Nostrum; Nos enim in veritatis
I intlu's|t'one, ncqiiflquam huiusmodi nugis, levibusque fundamenhs innitimur^
« quaestiones inutilcs prorsus aversamur.
§ 34. Itaque respondemus, veram Alexandri Pontificis mentem, circa ear
e quibus nunc agimus, minime eruendam esse ex aliquibus verbis, quae
'Psi excidere potuerunt, dum aliam omnino quaestionem definiret. Sed viden-
um esse potissiuium, quid ipse scripserit, quum data opera eam pertractaret
quaestionem, quam prae manibus habenms. Porro Alexander in citat. Cap.
Propositum rcspondet Abbati Sancti Albani, qui ab ipso quaesierat, quidnam
slatuendum csset de quodam homine, qui, vivente Uxore sua, alteram sibi
matrimoni0 copulaverat, insciam coniugii quo is adstrictus erat, et filios ex
"jlera i||a procreaverat; Uxorc vero defuncta, renuebat cum praedicta Mu-
,iere permanere, sub obtcntu, quod invalidum cum ipsa matrimonium con-
taxerat, lcgitima Uxore adhuc superstite. Pontifex crgo quum eam circum-
s,a'itiam magni aestimaret, quod scilicet praefata Mulier erat inscia quod
Hfe aliam Uxorem haberct vlventem, nec aequum censeret, praedictum Virum»
1"' scicnter contra Canones venerat, lucrum de suo dolo reportare, statuit,
ut> s' quidem ipsa Mulier id postularet, divortium intcr eos fieret; non
Vero. si, volente Muliere in huiusmodi connubio perseverare, Vir peteret ab
* separari.
§ 35. Questionem hanc definiendam sumps.t Alexander in citat. Cap.
Pr°positUm. atquc ifa definivit, Ut praecipuam acqu.tatis, prudentiacque
874 _
Komani Pontifices
rationem ab illo habitam esse di*n«B„ \
denda. Si autem, dum Lellatn h * Ur; eaQUe definHfo «I
P- ab ipso 4ii2^fi^ f^^^lSX
enunciatio haud satis accuraH 7 ? CSSe C0">Periatur JL ,QUid"
huiusmodi Matrimonium nu, um iltT^'' *" nU,,Um «"«ditS
nupharum promissio interven eri™ feaue^ff *
«, «, m^tril 'feX h0C ipsum finnat in Gn
tnrnomum contrahere, qUam, aliasu7uXo7P 1 *" CUm ea ^
rnortem alterius aliauid machiZa sTistfT' T* *■ Multera « «
Juncta hanc esset ducturus, secundun, r f ^ auod **» *
prohibetur; et haec prohibZ perneZ TT °° C°"SOrtio P"l*to
Petuo prohibetur, « p^o^^*'^^ ^
Canonum scientia, plane inteL^mL °dserva"d*> Pro ea, qua polles,
nbus dirimens appellatur, iZ ,mped,meujum designari, quod a Doc.o-
Praecedentis machination aU7 »t« ^ DeCreta,is COotextum. *d ™™
§ 37. Superest nunc ,'., r P, C°nnubii coarctari-
Nobis initio propositum '^t J ^ ,am haeC Episto,a evaser». *««>
"on graveris, quemadmodum pr.emil addamU8« °-uae ad,,uc ,eSere
bu«st,. Nec enim, levioribus 1 w 8 hucusque animum patienter adhf-
« hfe, quae in Literis Fraferm» » C?'SS,S' «JuWquam a Nobis praeteriri decct
, § 38- Legitimationem ProKs" ?ii P°nderis' et momen(i-
subsequens matrimonium T% t0 et So,uta Proc™tae, quae fii pcr
eodem Alexandro III auctnrT . Cr.amenM vir'ute derivandam esse pulas,
untea sunt geniti post T' Tanta Cst enim vis Sacramenti, ut qai
arguis, quod, si isti ex V T matrimoninm habeantur legitimi. Unde
pariter ex adulterio sus r '"^*' ,egitimantur' nlhll obstat, quominus
§ 39. Verum ubi a |3 Sacramenti virtute, legitimi cvadani.
Tanta est vis Matrimonii , ,„ 1 Tanta est vis Sacramenti, Nos legimus:
dri Cap. V// Uemadn,odum scriptum est in Decretali A.exan-
quae apud HarduJnum estrf /<*7/"*<- Quod si ad integram Decrctalcm,
marginem quoque . ' ae more provoces, rogamus, nc te pigeat in
tatum reperies aliud ^lft W *** ,oco verbi Sacramenti, fldno-
Vi* enim ac dignitas XSwSSTT- a'iter profecto res se habere Potera'-
quod gratiam sanctific/m ' ,qUa Sacra'»entum cst, in eo est posita,
nct-hcantem confert, quod unionem hypostatlcam Vcrbi
Romani Pontifices
Divini cum humana natura repraescntat, itidcmque illam aua Phnc*.
Ecclcsia per gratiam coniungitur; non autem in eo tT'est oT.nH ?"
prolem legitimam efficiat. Ncque enim hanc efficaciam LZ rl pU™m
rnmonio, quum illud ad dignitatem S^TZ^Z^
,dab aclcsfa mshtutum cst. cui placuit, pro auctoritate sibi conces ' sta
tuere, ut proles extra matrimonium, non tamen ex adulterio, proCr a a oer'
subsequens matnmonium legitima fieret Ffocreaia, per
§40 Denique addis, magis abominatam Canonicis Legibus esse oro
lem incestuosam, quam sit pro,eS adu.terina; ideoque, quum 2
legitima fiat, hanc eham pari aut maiori ratione legitimari posse. PbTSi
malur proles mcestuosa, ope dispensationis, quae dicitur in radice lt .
I Mft Ut autem obhneatur huiusmodi Dispensatio, quae non sine urg Inul
J s,ma causa conced, consuevit, requiritur quod proles nata sit ex copufa nZ
' 7Z < f "U htaS,'nducta est' nou a iurc DiVno, aut naturali, sed a iure
d m at Ecclesiashco proveniat. Sicque, et non aliter, legitimatur proles
mce tuosa vigore d.spensationis, quae dicitur in radice Matrimonii. Tuum
modo est hu.usmodi circumstantias aptare ad legitimationem prolis ex adul-
leno genitae; quod sane opus ingenii Nostri tenuitatem excedere fatemur.
& 41. Hactenus Fraternitati Tuae satisfacere studuimus, quoad Nobis
ncuit per angustias temporis, ut plurimum somno detracti; meram gerentes
in hac Epistola, ut initio dicebamus, privati Doctoris personam. Nunc demum
tpistolae Nostrae finem facientes, Supremi Pastoris partes resumimus, ut
Apostohcam tibi Benedictionem impertiamur; utque praeterea te admonea-
mus, quod, quum ca, quae ad Nos scripsisti, a Iusto Henningio Boehmero
(quantumyis nullam de eo mentionem feceris) sis mutuatus, eaque descrip-
«ns ex eius Opere de Iure Ecclesiastico Protestantium Tom. I, pag. 287 et
aquenhbus, iuxta tertiam Editionem anno 1730 Typis impressam; sicuti
audabilis foret industria tua, si eo auctore usus esses ad venerabiles Eccle-
s'ae Catholicae doctrinas illustrandas, aut si ipsum in iis, in quibus Nobis
a versatur, confutare aggressus esscs; ita reprehensioni te obnoxium fecisti,
um 'Hius Opns perlegere, atque etiam tacitus transcribere ausus es, ut ad
""PUgnandas Canonicae Iurisprudentiae sententias inter Orthodoxos com-
muniter receptas, instructior accederes. At ne forte paterni huius monitt
•acrtatem in malam partem accipias, Tibi persuasum volumus, non minus
sln«ro charitatis affectu Nos te complecti, ac Fraternitati Tuae fausta Omnla
w animo adprecari.
(Bencd. XIV Bull., tom. I, p. 452-464J.
876
Romani Ponttflces
scnptum ,n ipsis Nostris tuae ad f' formam' ac ^norem Tib, Ir,
Apostol.cae Constitutionis, quae in2nF ,ure»««ndo etiam super alterius
ommb iuncta eran( . q « ndp t& qu ^ observantia, praestitis. Hisc
iTcae Cn , £ StUdi0SUm ze,antemque rumerPnhSCr,Pta Missiouar'orum **
i' 3 Const,tut'onis fir m die esl T\ °0Servantia memoratae Apos.o-
§7nS°edC°nteStariS' ^bantur. qucm.dn.odum tu iP*
TT^?™^""^ ™,ta 1 id. Tm in animo semPer *-
t ^0^™'" negotiis e consuTr ^ Venerabi,es ^tres Noslros
«onum Apostolicac hufus sj^t?, ^ ^nimcumque Congrega-
un.cum et maximum, ad acc,.«« L„ " praeP°sitos. plurimu m valcrc hoc
fomprob.nd.mque, argumentun^n" fa,sitate'"ve diiudicandam
'"'tam agendi rationenf. Qul„L° ," SC"iCet P°St criminum de,aliones
m°dum Tu spopondisti, «££T *?to animis- et **** * quemad-
de>nceps Te in omnibus rebus Fra cn,"ate Tl,a "obis pollicemur, ita
««onc, atquc cas praesertTm J i Ut tUam er*a Apostolicas Constitu-
ze'nmque non solum Nob J« °.U °S agitur' obedientiam, reveren.iam,
st'are ex animo satagas Hinc l ' T^5 e,iam' probare et reiPs* commoii.
accusationes de gcsLurn rcru M JT C°nfidimus- «« «** redarguanlur
§ 2- porro, ut cactcris ?' * i"' * * haCtcnus habita ins,ructae-
asseris quidcm, quod cum ner „ „* 3 Te Propositi. satisfaciamus:
111 Sacris Missionibus antea nJr, UOrdecim annos opcram laboresque tuos
wtarum partium ac populo S-impendcris'ataueadeo
optime noveris
"etcris po.318, praescntia cer e .e!"^"''3' 3C Ct rerum vices- contestari Pw
dJUtari spatia carititis T Cxposcere- non angustiari vasa carnis,
3C ProP*erea melius fuisse consultum, res omnes 1
• \/* . ... _
■ a StS F'a'ri Po*c"p° b S,„,,.
1 Cf. N. 329.
Romani Pontifices 0,_
- _ "77
in eodem, quo rcpenebantur, statu rel.nquere, cum in pr.esenti. omnis spes
j de ex,genda . Chr.st.f.de ibus .st.rum parflum debit. Apostolicis Constitu-
uonibus -bedient,. pen.tus praecisa videatur: Apostolica namque Sacro
sanctum Iesu Christi Evangelium praedicandi libertas, non tam impedita"
quam certe sublata. est; quippe quod Christifideles per vim metumque ad
Idolorum temPla tr.huntur; unde timendum «t, ne proximum immineat
Sacns Missiombus exc.dmm. Nec Fraternitati Tuae, nec aliis in Vinea Dei
jdlaborant.bus, msunt vires, quibus per vim etiam Christifideles, ut vestris
mandatis ea, qua par est, reverentia obediant, cogi possint. Tartari pariter
(I [psi Fideles, tam intra Pekini moenia, quam in suburbiis, sub gravi durae
servitut.s lugo degentes, omni procul dubic antiquis indulgentiis permissio-
nibusque per abusum inhaerentes, ne a Dominis ad Imperatorem deferantur
Aposlol.carum Constitutionum observantiam periculis ac tormentis postha-
bebunt; quamvis Fraternitas tua aliique Missionarii per pastorales exhorta-
tiones monere obtestarique minime omittant.
§ 3. At liceat ut Fraternitati Tuae replicemus, post susceptum consilium
onusque per tot annos retinendi servarique faciendi Patrios Sharum Ritus,
pnscasque caeremonias, propositis tot tantisque in varias partes trahentibus
dubus et disputationibus, post diuturnam accuratissimamque, adhibitis dili-
jentns, requisitisque debitis notitiis, eorumdem Rituum et Caeremoniarum
discussionem, fieri ne poterat, ut sine gravissimo conscientiae angore con-
silia tanta providentia capta, et constitutiones tanta sapientia propositae
amplius differrentur? Certesi obfirmatis Patronorum proscriptorum Rituum
ueremoniarumque huiusmodi sensibus votisque assensum satisfactumque
I fuisset, nunquam profecto advenisset tempus, verba tua usurpamus, angu-
stiandl vasa carnis? Nos quidem non latet, Vobis deesse cogendi compel-
lendique vires; sed scimus et certi sumus, eamdem inesse vobis virtutem,
I quam habebant Sanctissimi Iesu ChristJ Apostoli (si tamen apostolico spiritu
ducti ad Evangelium pracdicandum ad rcmotissimos populosaccessistis), qui
, rcporientes omnem fiduciam in eo, qui eos conforfabat, Deo, et ferventis
"nlatis zelo, et verbi Divini Ministerio, non solum Oentes ad credendum
Perducebant, sed crcdcntes etiam, nova Fidei germina, collectumquc lesu
Christi gregem providentissime regebant, et suaviter fortiterque inccndebant,
et excitabant ad illud iucundissimum spectaculum a Minucio Felice descrip-
,um, praesertim ubi ob oculos ponit laetitiam Christifidelium, qui intentatas
^nas obiectaque tofmenta desplclentes, libertatem suam adversus Reges et
Principes erigebant, soli Deo ccdebant
§ 4- Ingenti cum animi nostri dolore, et graviori, quam explicari possit,
jnoerorc tuum excepimus sane nuntium de persecutionibus isthic adversus
«crosanctam lesu Christi Rcligionem saevientibus: verum quod huiusmodi
^ecutiones, si minime fuissent proscripti Ritus Caeremoniaeque Sinenses,
J "«inimc sublatae fuissent Indulgentiae permissionesque laudati Caroli Am-
bros'i Patriarchae, vel desinerent, vel mitiores ficrent, sive praedicandi Evan-
eeliu'n libertas magis coalesccret, nec Christifideles ad Idolorum templa
"Perentur: haec nc ii quidem sibf, qul res luxta humanae prudentiae re-
cliiudicant, unquam persuadebunt; quanto mag.s eadem m animum
87S
Romani PontifUes
numquam inducent suum ii, quibus Dro rnm , " -
Christiana Religio inter per secutiones semo " t ° CXp,orat°q"e es. QUori
§ 5. Omnibus iam notum es n ZZ "T^* ado,everitQ qUod
spectantibus, patientiam sive oterantiLm 1, ? 0rthod^am retL
tria agitur, nuiio pacto haberi jEfiS* TnLl * X?
pattentia huiusmodi Idolotatria CaeorZ 'UXta Tert«»ianum- Z '
Nos dolentes moerentesquf Snsot 2?
perspicmus, Te pro debita Apostolicis Constih.f n k ' qU°d ex tuls '« cris
vant.a, probe studiosum planeque «^n.^ Ou^h* ^ °bs
m.sencord.arum, et Deo totius 00^0^,?, Q"am°breni fore in Patre
proposito Fraternitatis tuae exemplo ' , ' C°nf,d,mus- ut Christifidd
tati, Orthodoxam Fidem integ^n dio uanT™' * monilis S
putamque, ad Principis eHanf^^l^r f "'"^8 0mni»° P««^
stanti pectore profiteri, et ^t^T^Z^T^^
erubescant. Nam utile est et salutare Z S cTr COnfiteri "°«
verbo et opere docuit, cum se AZol n^r ^ Ep'SC°PUS' elMa^
praebet imitandum. Interea a bono 2 If flrmament™ ™ei Fratris
coelestium charismatum copiam ^1^« T ^ Dc° U°errimai"
Benedictionem Tibi, Venerab^ Fra l rif * Apostolicam
[Bened. XIV Bul,., tom p^^ " ^™"'"
352.
Benedictus XiV, ep. Dilectus FiUus, ,s ian.
CommendaTo f negoti* Efe ^t* M,,lfiae °rdinis ,esu Chris,i
PissimeNobisdecIaravit TlT ^ Sanctam Scdem P^positus sae-
magnificum Sacelium „E?M C°nsilium ac Pietat,'s PIen"'». excitandi
"uncupata esf p Za »!, Civitate ista Lisbonae SanctoRocco
stris subiecit ocuK^ nTn n ^ CXara<am ac de,ineatam no'
mas et elegantes m^lr''"? marm°re' S'*VC ex aere ducenda' aP,issi"
ci-me tessellato ouZl T COn,Unct,oncs,ac tabulaseffingendasexoperecor,.
sedulam ZTo ffltaX£ fPerfiC''end''S PCritiSSimi m'iUS Urb'S Ar"'f,CeS
fuerint) invisurol nrn ,ndustr,am> et quae Nos ipsi (cum absoluta penitus
idem Commendatn s anleo-uam Lisbonam transvehantur. Postremo
Tuae, si, SSf^S N°b''S ^05»"' «««ssimum fore MaiesUti
mus/ad ipsunfLnt P'^A,la,iS engendi ,n Sace,l°- ouod supcrius innui-
mum NobS s t Z Um N°S 'P81 ^venirernus. Itaque cum iucundissi-
augeresemperexDetrem^gererf V°ll",,ali Ma,esta«s Tuae, quae Dei cullum
Wnc absque ulh u ?•' n°Stri AP°sto'ici muneris partibus satisfacere;
Consecr Sem su cin ne .N°8 Paratissi™s ostendimus, ut huiusmodi
"onem susc.peremus In Ecclesia Sancti Antonii, quae ad Lusilanos
lUlutri ' nSS,m° ChriSto FiHo Nos,ro JoanaJ Portugalliae, et Algarbiorum RW
Romani Pontifices 879
pcrtinet, die decimaquinta mensis decembris anni proxime elapsi, quo in
Templo octiduum Conccptionis Beatae Mariae Virginis Immaculatae cclcbra-
batur. Quapropter Venerabilem Fratrem Nostrum Vincentium Episcopum Sabi-
nenscm S. R. E. Cardinalem Bichium nuncupatum, olim Apostolicae Sedis
Nunlium apud Maiestatem Tuam, designavimus, qui praecedenti vespera
sacras Reliquias exponcret ; et re integre peracta, iuxta leges, quae a sacris
Ritualibus praescribuntur, Nos postera die solemni indicto comitatu ad eamdem
Ecclesiam Sancti Antonii venimus, eamque splendide magnificeque ornatam
deprchendimus. Cardinales octo Nobis advenientibus Ecclesiae limitibus adfue-
runL Post haec initium fecimus Consecrationis totius lapidis, qui in parte
ciusdem Templi aptissime collocatus ante fuerat. Postquam, Deo iuvante,
linem Consecrationi imposuimus, licet plurium horarum spatium requireret,
J eam facultatem Nobis haudquaquam tribuimus, quae a Pontificali conceditur
j Episcopo consecranti, si debilitatus longo temporis incommodo fuerit, nempe
I ut alium suo Ioco substituat, qui sacrum faciat; sed Nos ipsi super conse-
I crato lapide Missae Sacrificium celebravimus. Ritus eiusmodi pietatem incre-
dibilem ac Religionem praesetulit, ad quem, praeter CardinaJes, quos iam
memoravimus, omnes quoque Principum exterorum Oratores, Praesules, et
j Optimates magna frequentia convenerunt Res universa decenter ordinateque
I peracta fuit, ob eximiam operam, studium, summamque diligentiam, qua
[ nlem Sampajus Maiestatis Tuae negotiis apud Sanctam Sedem praepositus
I maxime praecellit.
| § I. Equidem cum Nos ipsi sacraverimus hoc Altare, et super ipso Deo
operati sacrum fuerimus, ob hanc causam Pontificium Altare appellandum est,
nec ulli licet Sacerdoti ad ipsum accedere, ut Missae Sacrificium peragat, nisi
»ntea facultas nostra intercesserit, iuxta morcm, et institutum Sanctae Roma-
nae Ecclesiae, quae Mater et Magistra caeterarum Ecclesiarum habenda est.
Id aperte demonstratur exemplo Altarium, quae sunt in Ecclesiis Lateranensi,
Valicana, aliisque Patriarchalibus huius Urbis, in quibus Aris solus Romanus
Pontifex sacrum facere potest, aut etiam Cardinalis aliquis certis temporibus,
facta tamen prius a Pontifice potestatc, quae per Apostolicum diploma decla-
ra'ur. Anno 1588 Sixtus V Dcccssor noster Sanctum Didacum solemn. r.tu
'"'er Coelites adnumeravit, ac deinde Philippo Catholico Regi dono misit
A"are, ad quod sacrum fecerat, cum ritum eiusmodi Canonizat.oms pera-
Wrt; Pontificium illud Altare pronunciavit, permisitque Card.nahbus Epi-
^Pis, Abbatibus Thiara insignitis, et illis, qul primam Digmtatem m Ecclesus
^•'ropolitanis, et Cathedralibus obtinerent, demum Oeneral. M.n.stro Ordfais
M''norum Sancti Francisci, ac Priori in Monastcrio Sanct. Laurentu Sacr.f-
Missae super eodem Altari conficere diebus TcsUs Dom.m. Beat.ss.mae
%nis, Feria cuinta in Coena Domini, in f^£T!ES^X
**« Didaci, ut constat cx eius Dipiomate, quod d.e 20 august. promul-
»tum f„it codem anno, quem paulo ante ind.cav.n.us.
5 2 nw a " .«?„», necessorum nostronnn ret.nere perpetuo volu-
&2 Nosqmdem instituta Dec«SO" tm declinabimus ab ea
sed quibusdam gravibus ^^JSm tenuerunt Ipsorum sen-
- c ratione, quam »11 Pro M*^.«£Z Poimcia5 Aras sacrum cele-
■cntiac constanter adhaercmus, nem.m nccre ^
880
Romani PontifUes
l
brare, nisi pnus Apostolicam facultatem pro re ZZZ
tamen pro eadem facultate tribupnd, J- g °nda «""equutu, f. •
nostris suscipiemus; etenim cum Ro 1 COnsili™ a
requiratur, quoties ad C hu iusn^ ° ma P°ntif'c^oties ^
mdicendum est, et eadem facultas oll Sr^rT^ M'SSae &S2
d.es quidam festi pecu.iares celebrantr eTcl c-^ C
^avent, quibus liceret sacrum facere sUDer AH ^ "«« £
H,pamarum Regem Matritum transvehl ZjJuos **
staris Tuae permoti, et sperantes etiam nh , p,etate «'WariMaie.
ut reliqui omnes Lusitana.eReg ^ ea^ pta Dei tJLJ&
* d'erUm' autSacerdotum LiStne^
n.ae pro tempore futuros constituimu" ut no trl * Reges Lus <*
Sed.s, facultatem impertiant sacrum ™«fe^i "°f ° n0rn,ne- et Sanctae huius
cratum Lisbonam devehetur; pro celto haben^ h ' qU°d 3 Nobis
ac prudenter a Maiestate Tu oeZZ^dZ PT ~Qg0tium ,amc*"<e.
s-t. quod rationi parum ^^^1^ ^ UnQUam *■»
pnv.leg.atum declaramus, quamvi ^Tn Ecdls a S 5" perpe,uo
d.tum s.mili iam privilegio existat rL ™ t » a'iud Altare
Reginis, caeterisque eorum Consanguf e s 1? AfrT' »°
gradum inclusive, plenariam Induf^ f Aff,nibus US£l«e ad tertium
nem elarginiur, quotieS Poeniten ff . ' °mniUm de,ictorura rerai^
refecti, ante ipsum Alte prec^ ^^^7"!° ?** * ** **
Christianos Principes ad Vnnf !. T effundent' ut haereses extingual,
^oriae et digniS Lcum eS " « ^ in a»io™
nostram magTs ^l^clT^ ^™*' 0t Tua benevo,e",iam
»-n Nos aman^tissime congess.f mTaT™ ^*™ PW t0t benefidis' ^
rere defixam animo Nostrc S i r» , persuasum habeat optamus, hae-
<*ixe petere, ut M.icstaim T. memor,am' et ouoties sacrun, Deo facimus,
Apostolicam BenedSem fiSS? " * N°S
[Bened. XIV Bu.l., tom. ,,Pp.
353.
Benedictus XIV, ep. /„ supremi,t x6 ^
Pastonun ^0?!^,!' r' ^f* *dm™***tl6nt imbecillitati nosfrae a
ralis officii nostrUni • •# T ' ,n,P0S1'ta, inter caeteras gravissimas pasfo-
■*n d-es experimur !n '"'f'"68 ac curas,eam Praccipuam esse magis magisquc
Anin,rumPsa.uti t^n^emur S3Er ^ ^ ***** -
natorls Y^rpn^r?? N°biS nUpcr fecen,nt D,"'ecti Fi.ii Priores, etOubcr.
". Catechumenorum Civitatis Venetiarum, quod Locus Pius |
1 Vcncrabili Fratri M f
iNostro et Sed.s Aposto.icae in Dominio Vcnetorum Nuntio.
Romani Pontifices oot
— 88 1
huiusmodi ab usque anno mdlvi. fundatus a tribus Viron.m iu
ditionis: nempe Re,u,ariu.n. Nobilium, et O^Z^q^ Z
pore ex.stens Vencrab.hs Frater Pa.riarcha Venetiarum semper PraeesSe de^
todudum adm.n.stran, reg,, et gubernari pergit. |„ hoc au.em Inf.dek s
y«I e Turcae utnusque sexus. in distinctis cubiculis. ab eorum re spc
c„ve Pnore et Pnor.ssa tamquam in vera et reali c.ausura, conviv ntes
| Dthohcae F.de. rud.menta. et dogmata edocentur, ac postmod Jm, praem sTs
longis d.lIgent.busque exa.nm.bus, in ProPria dicti Loci Pii Ecclesia sacri!
lustralibus Aquis abluuntur. Illam subinde Priores, et Gubernatores praedicti
$fl>, curam assumunt, ut Neophyti quidem huiusmodi in iis sese, pro suo
qu,sque captu et mgenio, exerceant artibus, ut vitam inde honeste ducant;
Ncophytae vero ,,s eleemosynarum subsidiis coadiuvantur, ut vel in Domino
vel ,n saeculo nubere possint. Quoniam autem saepe contigit, utriusqne'
sexus Inhdeles Iudaeos, et Turcas huiusmodi, post contracta gentili ritu
matnmon.a, vel maritum uxorem, vel uxorem virum seu maritum, ut Catho-
l«am Rel,g.onem amplecti possint, deserere, aliosque captivos factos, a pro-
pnis fmibus.et propriis Coniugibus in alias regiones transferri; atque adeo
I d.ct,s utnusque sexus Infidelibus, Iudaeis, et Turcis ad Fidem Calholicam
conversis deesse modum et opportimitatem, vel quia interdum in hostilibus
et barbans Provinciis, ad quas ne nuntiis quidem patet accessus, commorantur,
I ve quia ignorant prorsus, in quibus regionibus sint, vel quia itineris longi-
| tudo magnarn affert difficultatem, ad monendos interpellandosque utriusque
sexus Coniuges, an cohabitare velint sine contumelia Crcatoris; atque hinc fieri,
ut non minima novis hisce matrimoniis obiiciatur difficultas, qua obstante,
I ^P.ssi.na et gravissima damna consecuta sunt: eapropter Exponentes prac-
ah, ut hisce incommodis remedium afferre possint, per Nos opportune pro-
! "den, et, ut infra, indulgeri summopere dcsiderant.
§ 2. Nos igitur dictos Exponentes specialibus favoribus et gratiis prosequi
volentes, et eorum singularcs personas a quibusvis excommunicationis, suspen-
Sl°ms, et interdicti, aliisque Ecclesiasticis senfenfiis, censuris, et poenis a iure
vel ab homine quavis occasione vel causa Iatis, et quibus quomodolibet inno-
dati existant, ad effectum praesentium dumtaxat consequendum, harum serie
«solventes, et absolutas fore censentcs, huiusmudi supplicationibus inclinati,
c Venerabilium Fratrum Nostrorum S. R. E. Cardinalium in tota Republica
Christiana Oeneralium I.Hiiiisitorum adversus haereticam pravitateni aucto-
n,ate Apostolica dcputator;im consilio, Fratcrnitali Tuae, et pro tempore exi-
stenti Nunfio Venetiarum, ut cum quibuscunique ufriusque sexus Neophytis,
Vel Inficlclibus, vel Iudaeis, vel Turcis, aliisque pcrsonis cuiuscumque Sectae
huiusmodi in dicto Loco Pio pro tempore existenfibus, seu in illum prius
reccPtis et admissis, ac posfmodum inde egressis, vcre ad Fideni conversis,
f!"1 ante Baptismum matrimonia, ut praefertur, confraxerint, ut eorum qui-
llt)et, efiam supcrstite Coniuge Infideli, ludaeo, et Turca, etiam eius consensu
Vcl requisito et non expectato, vel minimc requisito, dummodo etiarn Tibi
Co"stct summarie et extraiudicialiter, coniugem absentem moneri legitime
no" Possc, aut monitum, intra tempus in monitione praefixum suam volun-
,1tei» signjficare neglexisse: matrimonium cum quovis Fideli, et Catholico,
882
Romani Pontifices
>ere
praemissis prius proclamafidnibus 'seu rf* l "
tmo praescriptis, > in facien. den"ntiationibus a Cn
«ummare, e( in matrfmol si c , ?! C°n<rahe*. '£ i£?*
et fcfta possin(, aucto "tTnn* T**0' °UOad vftwfaK? C°PU'a **
terea ma.rimonia mter nJL^h^^ disPensT e( SlT *
alias rite con(rac(a et.W * nu.usmodi, e( alios F.ViV geas- P*.
vel Turcas, «uTtac^ BPMtm,0.du,n '"«ApSS
matrimonii conversoT fu ,f ^*** vel ad «dem e i "n t, "'^ SUam
ttssSS «=.'=2; sB? =■'
1 ened. XIV BuII., tom. I, p. 433^
354.
Be0e<,iCtUS X'V' — * 3 fcbr. ,74s
in regimine Universali<! r~.i •
^ens Deus Nobis, fcj inler^ ^L^f n"^"3 ^08*™ Omnip*.
ass.due exercere solet, ut,Tuid ! ' "'1US * CUra animum nos<™'
Prosplciamus, et in id v re nost^ f' " qUod aptum sit Personis, sedulo
d'*mtate muneris, officii, et labort ! aUCtor,tate"N"e conferamus, ut pro
Petuo tribuatur. ab°nS' suum unicuique ius constantcr et pcr-
^^^.Ap^m^c^!^ quo Nos in minoribus constin.ti.
V ribus nostris impendebam... ' f Sed' "0S,rarn operamstudiumqucpro
Wmus eam consuetudinem 1 pracc,aris8'"mis Viris improbari saepius audi-
A'ma Urbe nostra dcSs h.qUam nonnul" S- *• & Cardinales longe ab
ncogniti plerumque et .m«« annum ad i,,am ventilabant, ibique
Quis S. R. E. praefatae (S^fT^ dicruin Permanebant, ut cum rcli-
v"'g:o ut dicitur, admitteron $ ae con,morantibus in partem Rotuti,
"""3 pecuniae, quae nemPe "t acciperent partem, seu portionem
eiusdem S. R. E. Cardhnl , qU°ddarn ,abor"m stipendium, distribui solet
fwtoria. Congregationes !' H , P™dlc,is- ^ non sine incommodo ad Con-
branttir, conveniuni ' Cellum p°ntificium, ubi Sacra Mysteria cele-
fooptati intereiPuTmod|1S^.VirnrUm °pinio menti "ostrac adeo adhaesif. ut
'dicto PaPa X||I Praedert". R°manae Ecclesiae Cardinales a fel.rec. Bene-
«ssore nostro, et Ecclesiae Anconitanae regendae
« c... „
1
Romani Pontifices
883
ipsius Benedicti Praedecessoris beneficio praepositi, ac deinde a rec m.m
I aemente Papa XI iticlem Praedecessore nostro ad Metropolitanam Ecc.eTm
Bonomensem auctorttate Apostolca (ransla.i, nunquam spatio duode m
annorum Rornam venenmus, ut dictl Rotuli fructum, seu partltfonem percT-
percmus; nec Sedes nostrae curae commissas unquam deseruimus, nisi eausa
Com...orum, quae b.s mterea temporis indicta fuerint eisdem Cardinalibus
plnovus Pontifex de more crearetur. Statim vero a.que ad Summum Ano
slola um, l.cet .mmerentes. evect,, normam aliquam super hac re praescri-
bendam ccnsu.mus; sed (unc execu(ioni minime dcmandandam esse exis(i-
mav.mus, eo quod perpauci Cardinales Roma absentes numerarentur, qui
prof.c.sc. ad Urbem commode possent, ut eamdem Rotuli parti.ionem seu
partem deposcerent. Accedebat etiam, quod numerus eorumdem Cardina-
; lium Romae degentium, pluribus vita functis, adeo imminutus fuerat, u(
.ps. solum ex.guo detrimento afficerentur, etiamsi absentes pro comparanda
I sib. Rotul. partitione ad Urbem se conferrent. Attamen cum multi a Nobis
Sacro Colleg.o Cardinales adscripti fuerint, ct numenis absentium Cardina-
Imm, qu. b.s per annum Romam venire fortasse deliberarent, ut Rotuli par-
fcm assequerentur, excreverit; et cum plurcs, quam antea, Carclinales modo
m Urbe praedicta commorentur, quibus procul dubio gravius damnum infcr-
I retur, si veteri instituto pars eiusdem Rotuli Cardinalibus absentibus tribui
dcberet, qui statis anni tcrnporibus ob hanc causam Romam acccderent;
[ ideo consilium a Nobis iam antea initum, probantibus nonnullis cx Dilectis
Filiis nostris eiusdem S. R. E. Cardinalibus, executiorii (andem demandan-
dum esse decrevimus.
§ 3. Eapropter motu proprio, et ex certa scientia et matura delibera.ione
noslris, deque Apostolicae po(estatis plenitudine, primum ea omnia, quae
caventur, et praescribuntur ln Constitutionibus dicti Sacri Collegii Cardina-
'ium, et usque in hanc dicm observari consueverun( quoad Cardinales de
Latere Legatos, (enore praeseHtium confirmamus: ac insuper illos Cardinales
Rotuli fruclu omnino carere stattiinitis et decernimus (licel bis per annum
Roniam accesserint), qui longc ab Urbe praedicta de.inen.ur, quamvis id
hcere nccesse sit, ne Sedes Archiepiscopalcs, aut Episcopales descrant, quas
"dnrinistrandas acceperunt, et quamvis etiam Praefccttiram aliquam, sive
quodcumqtic aliud muntis a Sede praefa.a sibi demandatum gerant, sine
Episcopali, vel cum Episcopali dignitatc coniuhctum, quod, si Roma abscn-
,es retinent, eius certe naturac ct conditionis csse existlmatur, ut cum ipso-
mm absentia copulari, et, sine eortim praesen.in, Romani Pontificis vigilan-
Ha ct auctoritate faclle possit adminis.rari. Cum vero Gardlnales abscn.es
Pro suis ncgotiis expediendis, aut legitlmarii ob causam ad Urbem se con-
'"'erint, veterem consuettidincm ct Instltutum servari volumus, praecipimus,
et mandamus; nempe ut Ro.uli partem capiant. habi.a ratlone temporis, quo
Romae versantur: ea tamcn lege obstric.i, u. Nos, seu Romanos Pon.ificcs
Pr« tempore exis.cn.es, adeant, nec ab Urbe cliscedant, antequam a Nobis,
se« Romanis Pon.ificibus Successoribus nostris abeund! facul.a.em obtineant.
,llos autem, qui sui muneris Oblitl (quod vix forc credimus) allter se gcsscrint,
no» solum ab omni parte Rotuli perclplenda penltus exclusosdcccrnimt.s; sed
884
Romani Pontijices
praescntibus nostris Literis fauZ " ""^
(Bened. XIV BulJ trtm ,
"•' tom- *» P- 487-489].
Bencdictus XIV, cons, ^
Apostolid nmncris nart , ^ '«*
communL a' rnhde,eSfabU,'s 'axitatis, periTram P aut imm'
«* ii«Br ~m
A""o Pn "f " Cw,m° auadragesim0 prirao ;J^!,,0"h Dominicae rnille-
quam to£ , 'tam'2 omn''bus et S « nd,'8 ?nli Pon««cata8 Noslri
«sum exf^" ^^Wma^rt^,*»^»^ tam Saecularibus,
sionen, q 6 a''° Sacerdote, qu/ CoU c °r,'S articu,°. * deficfente
comra Rt/amentaIera l*"o„ac co nni?" " mU',US °bire Possi<' Confes-
imper L 3m Mwrfivisset nulla °m S ' eXC'pere auderet; Ita u(
"ecess Sacerdote. ^i Uirfs i SS 5? °mn,'n° CSSCt' *maMra
stero ,.,PS1 Der N°s vWe S. ' ? faCU,tate ad v«"de absolvcndum
l o V a'iaS prout I" mcCrJ lpd;m^0ns,1,utiom"sadenlpta,priva«uscxi.
con,' CnC * BuffWenter exprc so S °™Um°n<> cuius 'cnorcm praescnhhus
tis 1T'\ CUm Nos aubinJe s 1 - ^ V0,l"»uS> ubcrius dicitur
■s arbculun, re8picit| du™ \™£r ea d'Cae Consti.utionis parte, quae mor-
^o uUonen, Privato c lequasdam fuisse acceperimus, qu,
NostV ,Lcx i,,certis coniect, is t ' 'C'° re»"U-Uendam mfnfme existim,
2 , a"Cn0S forsita" dislr I L °P,n,0nibus factota, fn sensus a mente
encrvetur. 'strahatur, e.usquc vigor pauIa(im languca( a(quc
ftwro/}/ Ponti/lces
885
§ 2. Hinc est, quod Nos omnem dubitandi nfliM»»
Domino possumus, de medio auferre cupien te ^ Vtu nrr'qUantUm CUm
.icnlia, et matura de.iberationc nostris, X^' ^olZTll 5?
(udinc memoratam Constitutionem nostj 22S eT^ ? ^
contentis, tenore praesentium, quatenus onu« ™ * s,nguns m ea
i„,egre, penilus. et omnino, atque , " 2. Z quo 5 ctTmo
quandocumque spectabit, inviolabiliter, ct incoScu se obt^ ^
t, mandamus. Praeterea habita supcr 'his ££2^252
cen o Ep,scopo Praenest.no S. R. E. Cardinali Petra nuncupato Poenitentia^o
Nostro Maior, ac chlect.s Filiis Officil Poenitentiariae Apostolica Tn s^s
qu. rem .ussu Nostro mature perpenderunt, deliberatione, motu. JSSui
po,es tat,s plen.tud.ne paribus. edicimus ac dec.aramus, eadem Cons tu tione
angu ,s, ut supra. Sacerdotibus, quemadmodum interdictunf non es in mor
t££jSZ£ inrPraediCt° tUrpi PCCCat0 C°mpIicem confi,e"m
ud.re, atque ab huiusmod. quoque culpa rite conm.am absolvere. deficicnte
lunc quocumque alio Sacerdote, qui Confessarii munus obire possit; ita
nterd.c. re ,psa et prohiberi praedicto modo tunc audire et absolvere, ut si
al,us al.qu.s Sacerdos non defuerit. etiamsi forte iste alius simplex tantum-
modo Sacerdos fuerit, sive alias ad Confessiones audicndas non approbatus,
poss.t mh.lommus ipse Sacerdos simplex Confessionem excipere ac absolu-
tionem impertiri.
§ 3. Porro, si casus urgentis qualitas, et concurrentes circumstantiae,
quae vitan non possint, eiusmodi fuerint, ut alius Saccrdos ad audiendam
constitutae in dicto articulo personae Confcssionem vocari, aut accedere,
«ne gravi aliqua exoritura infamia vel scandalo ncqucat; tunc alium Sacer-
o em perinde haberi, ccnserique posse, ac si revera abcsset, atque deficeret;
ac proinde in eo rcrum statu, non prohiberi socio criminis SacerdoU abso-
onem pocnitcnti ab eo quoque crimine impcrtiri. Sciat aulem complex
eiusmodi Saccrdos, et serio animadvcrtat, fore se re ipsa coram Deo, qui
"Tidcri non potest, rcum gravis adversus pracdictam nostram Constitulionem
'"obedientiae, 'atisque in ea poenis obnoxium, si praedictac infamiae, aut
scandali pcricula sibi ultro ipse confingat, ubi non sunt: imo intelligat,
eneri se graviter huiusmodi pericula, quantum in se erit, antevertere, vel
rcmovere, opportunis adhibitis mediis, unde fiat, ut alteri cuivis Sacerdoti
J*08 Pafcat illius confcssionis, absque ullius infamia vel scandalo, audiendae.
!•> cnim ipsum tcneri vigorc memoratac nostrac Constitutionis declaramus;
el nu"c quoque ita Ipsi faclendurjl cssc districtc mandamus et praecipimus.
§ 4. Quod si idcm Saccrdos aut quovis modo sese nulla gravi neccssi-
compulsus ingesserit, aut, ubi Infamiae vel scandali pericuJura timctur,
51 altcrius Saccrdotis opcra rcquircnda sil, ipse ad ,'d pcriculum avcrtcndum
C0»Kiira mcdia adhibcrc de industria neglcxerit, atque ita pcrsonac in dicto
cHmtne complldo, eoquc in artfculo, ut praefertur, constltutae Sacramenta.
,eni Confcssioncm cxcipcre, ab eoquc crimine ttbsolutfonera largiri, nulla,
s'cut pracmittitur, nccessarla causa cogcntc, pracsumpserit; quamvis huius-
mot,i absolutio valida futura sit, dtimmodo cx parle pocmtentis disposiiio-
nes a Christo Domino ad Sacramcnti Poenitcntiae valorem rcquisitae non .
886
^omani Pontlfiees
occasione al/quis pereTt 21™ iurisdict'onem °
temerario Leg,s pow« „ minU8 Sacerdos fpse vioh? ' "e hac
iB«ed. X,V Bu„., »ora. p.
•-- JHgr; 356. - ■ - ' Jrvm3f? —
- ""• rs^r- — — .
Pastoralis Boliicf(udfnf«
QU, nlP m 3 N0b,S morhll S "°n 0mittimus' 0««
numeravit dies nostros ita n7° ! ae °UrSUm' ubi Omnipotenfi Deo
C§P lSSSeinr0SP'CimUS- fien" neCeSSan'° de°ere'
P adibus eomm^a^ Urbe * prima fere aetate diversis i„
conB^se, ut, W^ES** "0n Seme'' sed iterUm' ' ^
jotemnuas Corporis Chris i ^ T .Romanl Apostolica Sedc,
decessons Nostri institutione lc lTe t 5 ^ ^ P''a Urbani PaPae «V Pr,c
s consuetudine, post exacta PaS 'h\ r T5088 Universae Cat,,0,icae
E chanstiae Sacramentum conMn , > ' Pentecostes solemnia, vivificum
P hhas Supphcationibus 'a Ch n ? 3* d,'en,m °ctav"» cc'e'>rita«e, et
Supphcahonibus, sive ProcessioTn * PCrC°,itUr- Cumaue ,,uius™di
Pr,0r ««■ et solemnior sTpp ^ ^ ^ ^™"0 ^****™»*"
Aedium Vaticani Sacello °Uae inciPie"s ab ipso Ponfificiarum
cu ar.s, quain Regu(arjs subsequcntibus omnibus tam Sac*
cfaiium Ordinibus, per cSmnS ma.naec*Ue Curiaeet Pontificiac Aulae Offf-
Apostolorum procedi( n > Uum Vlarun' ambitum, ad Basiiicam Principfs
^a Sede. Nobisque, LTmZlT0^'' vacanle' nt PraediximuS, Apostc
Benedicti Papae XIII, et ClcZ T ,? mem' ^aedecessorum Nostron.in
rUf» Septa commorantihus nu !• ^ X"' intra Apostoiicorum Comitio-
ftudiorum varietate, audtaW f •? 5" non sinc scntcntiarum atque
10 Lateranensi Patriarchio «• , / M Sci,icet in eodcm Vaticano, an vero
' Wemnla et generalis, de qua supra diceba-
c * * M„,„„,m m |ft cicm
Romani Pontifices
887
I mus, Supplicatio peragenda esset. El quidem praemissis fn M.n v.
- primum oculis aspeximus, deinde e.iam aliorum rZZ e aud *' ^***
fataesolemnitatiscelebritatem duplici Supplication ^inrhn,i aUd'V'mus' Prae'
altera in Basi.ica S. loannis in Uteru„o?P.K^
|„ Basilica S. Petri in Vaticano habita fuif diviZem^ < P°rC
! ™hIlP r ^ "^13 SC,'entl'a' P°St m3tUram *Kb««onem hac
i Nt uam a 1 P°S CrUm PneCepti N°Stri formam vo,umus «e per-
S SpH , P0S °',Ca P0te8taHS P,enitudi"e ^hlllflus atque mandamus,
ni a S Lnr r \m*M Feriae V P°S< FeS,Um Sanctissimae Triniiatis,
| ica Supphcatio, s.ve Processio Generalis Sanctissimi Corporis Christi in
uroe perag. consuevit, ita eadem Apostolica Sede vacanle, ubi Solernnita-
I jm praedictam, anno vertente, celebrandam esse contingat, unica pariter in
| e ueneralis Processio habeatur, cum interventu omnium et singulorum,
q ae caetero huiusmodi Supplicationi generali adesse teneutur; quorum
omma, et mcedendi ordo, aliis Nostris Apostolicis Literis hac ipsa die manu
wostra subscriptis distinctius expressa reperiuntur.'
S 3. Dum autem pro huiusmodi generali Supplicatione Sede vacante, ut
e ertur, habenda, congruum opportunumque locum deligerc, ct consti-
re mente animoque versabamus: illud Nos maxime permovit, quod ani
"ladverfinuis, in caeteris per Christianum Orbem Civitatibus, fempore Epi-
scopahs Sedis vacantis, nihil mutari solere circa locum, auf Ecclesiam, in
Iao' seu m|a, Episcopo vivente, quotannis praecipua huiusmodi Processio
orPoris Christi cclcbrari solet. itaque quemadmodum in Urbe, Sede plena,
roccssio Gencralis huiusmodi in Valicano celebralur, quanlumvis Pontifex
ciusdcm Vaticani Aedibus actu non commorelur, sed in Quirinali Palatio
egat» ve' ctiam eUndem cxlra Urbem moram traherc contingat; ita nihil
Jbstare censemus, quominus, etfara defuucto Pontificc, Processio Generalis
dle Fcsto Corporis Christi Itl Vaticano paritcr cclebrefur; quin potius id
'a,ls congruum et opportunum fore iudlcamus, habfta ratione tum Varicani
C°nclavis, in quo Collegium S. R. E. Cardinalium, ad niaxmiiim in Terris
°P"s peragendum, tunc temporis pefriianet, tum frequenliac Populi, qui hac
de causa per eos dics ad VaticMUm confluit.
' Motu propr. Omnibus et singutis, 10 fcbr. 1745. - Hened. XIV, Bull., tom. I,
P- 4W-50I.
888
Romani Porttifices
\
cana,
§ 4. /nchoanda igitur erit nra ll — ^
•»«««, amplior i„e ambilus a Lm ! 0bS,a'"' I""", hu, ,edrac S p<«
Wl. vivente Po„,i/icc, s?ve "\ aJ?Ue splcndi*or vilrum e"'porc **•
statuimus, praediciam <; , P CSCns s"' s've absenr„K P ser,fl«r,
qnc appa aPu per, J » P"a"0nn" pcr °rcviu i C°"*™
«cauo faetam £ ^a.te «*»"
s">g»los, qui |„ S,a,; .'" cmS q„oq„e regressu vn, ' '"
"cm Basifam de 1 f m,crf"crin,, cura Jgg- omn
Sanctissimo Sacram™ t^T*','* ^^S^ ^
Apostoloruru, per raanusX0„fEC ""»* Con fessionis JS££12»
gcueraHs m us !„„, , °C,aVa CorPor/s Chr.sB™ sed „ S"B<*
solet , s"PPl'calionis, q„ara Sed,. „7° „ Scd locum '™ere debet
« eo m„q;,a Sa"cti«n""ra Eu^^t/s R°manUS """«'«oelebrar,
quod S 7 a °' 20 an,iaUiorc « S R ff raTeU,Um ab ,pso P""MI«,
dic°ae S R PP°fS,0l!Ca' »' p"cfer,„; va^,^;"""1"'5 dc,crl"r; *■ «*
quoHbeT n , Cardinal'"n., hoC eS, a C„?, "S' Ui 3 C""cfo prae
"" " c t e°: mc Pri°™ra, e, . C&^™?5 "
fatum A,. ■ m CorPoris Christi alin„;« r 4 R" E Carnerario, triduo
5* Cappe,iis ca— s
Jgf a"Me fcfflSlft^^ — -^em Cappellae
T'1 UXta C°nstitutionem 1 Caeremon,arum Magistris supranumen.ni,
de rebus Sede vacante ILS, DeCeS50« Nostro Clemente Papa XII
Perm,ttuntur. P^end.s ed.tam, - cum aliia ingredi ConciaJe non
^^^^S^SS^S^ Ponlificiae Hymnos et Laudes de more
LrmLl|rd,ne proseauentur. fnferCTUn^ «* totam Supplicationem insuo
deferent, qUf, VS Pont?fllaC^nUmj i,dem fere «uis respective vicibus
ontlfcce, emsmodi decorantur praerogativa. Eusden..
P. mj* *»» 5 oct. m ' _ buij ^ i3i
Romani Pontifices
889
que Umbcllae latera, tam Off.ciales virgae rubeae cum intorticiis, quam Ser-
J v.entes Armorum, s.ve Mazzen, Papae nuncupati, cum Mazziis argenteis et
Milites Helveticl cum su.s Decurionibus atque Tribunis, militari rilu arm'ati
claudent, et respective custod.ent. '
Nullam vero peculiarem Crucem volumus elevari, sub qua tota Suppli-
caliomcedat; sed propr.am Crucem a singulis tam Saecularis, quam Regu-
Ur.s Clen, Cap.tul.s. Ord.n.bus, s.ve Corporibus, ex quibus Processio com-
poniiur.de more erectam deferri. Cursores etiam Cardinalis pro tempore
Urbis V.car.., quemadmodum Sede plena mos est, totum Processionis Ordi-
nem dingere mandamus.
§ 7. Sacrae autem Vestes, necnon Ostensorium, Thuribulum, Candela-
bra, argentea Funalia, Umbella, seu Baldacchinum, et reliqua suppellex ad
J Sacram Funct.onem necessaria ab Apostolico Sacrario, seu respective a Pon-
I tificia Floreria subministrari debebit. Cerei quoque, quotquot necessarii
i crunt, sumpt.bus Camerae Apostolicae provideri; ac demum Porticuum Vati-
I cam, et reliqui ambitus apparatum, Apostolicarum Aedium Aulaeis, ut vivente
Pontifice, moris est, et in reliquo, eiusdem Camerae Apostoiicae sumptibus,
i idornari praecipimus.
§ 8. Denique Pontificios Milites Urbanos per totum Processionis iter
I dispositos de more adesse, eamdemque subsequi, et custodire iubemus.
j § °. Quapropter omnibus, ad quos spectat, et ad quos in casu pro tem-
| pore spectabit, committimus, et mandamus, ut quaecumque, ad Divini CuL
I tus et Religionis incrementum ac decus, hac Nostra Constitutione statuimus
d ordinavimus, singuli pro virili parte respective impleant, et ab aliis implcri
curent. Specialiter autem Venerabilibus Fratribus Nostris Sanctae Romanae
Ecclesiae Cardinalibus, iisque potissimum, qui pro tempore in quolibet
Ordine Priores existent, una cum eiusdem Sanctae Romanae Ecclesiae Car-
dinali Camerario, iniungimus, ut opportuna mandata atque praecepta pro
praemissorum omnium executione expediant. Itemque Sanctae Romanae
Ecclesiae Cardinalibus pro tempore Camerario, Vice-Cancellario, et Malori
Poenitentiario, ut omnes sibi respcctive Subditos Ministros, et Officiales,
corumque Collegia, sive Ordines, qui huiusmodi Processioni Oenerali dt
more adesse debent, sub consuetis praeceptis et poenis, adesse compel-
,ant- Ac demum Cardinali, qui pro temporc in Urbe, eiusque Districtu^
Romani Pontificis Vicarlus cxistet, ut onmes Cleri Saccularis et Regularis
Ordines, qui, vivente Ponlifice, eidem pariter Supplicationi intcresse solent,
Co|'egia, Capitula, etiam Basilicarum Patriarchalium, et Collegiatarum etlam
•Wignium, aliosque omnes etiam neccssario exprimendos, sub consuetis
Pariter praeccptis, ac poenis, auctoritate sibi a Nobis in perpetuum harum
lenorc delegata, iubeat interesse.
§ 10. Has cnim Nostras Literas, ctc.
(Bencd. XIV Bull., tom. 1, p. 496-499J.
890
Romani PontifJces
357.
Bcncdictus XIV instr Pn
trum Minorum «5 ■ . *ul£loso Viro lacobo i pr. • d Nos
PecuHari sibi Hlas rtffiPfi ^ta £7, ^ ^
CUltus, ac RUalis obsequh 01IO »n "C,ytl Cophlorum Natio, quae praeciD
e Magistram prosequhu ,' semdTuT.f 0maium KJ
bu.t specimina. Praesertim vero ^Lcra Oe ' " perenni d*ua 'aude prae-
qua fel. rec. Eugenio PP. ,v Pra a 0"cumen,ca Florentina Synodo, in
Latmaeque Ece.esiae UnionemTronS expeM,am di" 0rac™
deS,deno visa e** paI ™ £ ™"°v* nte veteri eiusdem Unionis incendi
Cap.te mdivisa consistere. Id iPSU ° n °P°:tcre membra sub ««« in Terris
Pontificibua Pio IV, et Gn goTo XUl ^ CSt Succ^oribus Romanis
fcopum enitentibus; ac apertius eth n r?' ta Praef»'ssae Unionis
nononhca decreta LeeationP iV,emenH V'"' a"
quem solemni, et
Ecclesiam voluntatis pub^c ' ffnlmV ac "evotae "' Romanan.
Propens.onem adhaerendi Rorn^n t L i 'a' Ha"C auoaue e*re*ia'n
Noster Praedecessor UrbanuT Sp p,anc P^pectam habt.it aher
potissirnum incubuit, ut praed.rM f . • qU'' ZC,°' et sedu,,talc P™ '" id
foedere pro virili parte flrmfl«.h. Ecc,es,arum Unio indissolubili charilatis
§ 2 Alacrio "MMarenir.
quendam Pastoralis Ofhvn iSf °mnium ra,'onum momentis ad hanc exe-
cordi Nostro infixa ,pc , „ SE *Cm Nos effcc't 'ampridem concepta, inlimeque
Aniniarum, quibus erudien rffef WCrCmenl1 Calholicac Rehgionis, et lucri
Principe Cairo, strenu m. invJi Superiori» ac '"'criori Aegypto, et in l/rbe
** Franciscana ut plurimum r H?06 navant ooera,n Apostolici Missionarii
riti, sed indufi forfitudine H T , adIecti' a,,i ,,u"° labonun aspectu ler-
tate. Nationem il|ain toto ... a'to' m sur»'»a rerum ac temporum difficul-
onm Orbe Terrarum celebcrrimam, nunc vero assi
• ^^OtZ^S^^^i "niverSa Ae^P(o Vi«rlo Ocnerali, et Ucobo
81«n.s Apostolicae in Acmn.n Francisci Strlctioris Obscrvantiae, Praefeclo Mis-
1 Cf. N. 54. km0> cac»«.squc Missionis Cophlae Missionariis.
Romani Pontifices 891
duis aerumnis attritam, ac pene confectam, verbo vitae informant, vigilcsque
Uborant, ut novi in dicm palmites in Vineam Domini traducantur.
§ 3. Adhibitis itaque in consilium nonnullis Ven. Fratribus Nostris
S. R. E. Cardinalibus, Dilectisque Filiis Consultoribus in Congregatione
Supremae et Universalis Inquisitionis contra haereticam pravitatem consi-
dentibus, exquisitisque, quo maturius deliberare possemus, aliorum etiam
J doctrina et prudentia praestantium Virorum suffragiis, eorumque praesertim,
I quibus Orientalium mores, Ritus, et Instituta, longo usu et experientia esscnt
| cognita planeque perspecta, privati Nostri laboris accessione singulorum sen-
lentias scripto traditas expendimus, atque Iibravimus. Cum tamen ad sin-
' gula definienda Dubia in praesentiarum quamplurima desiderentur; idcirco
haec Apostolica scripta Missionariis exhibenda mandavimus, ut ea, quae defi-
nitivo reliquorum dubiorum iudicio facem quodaromodo praeferre valeant,
ad Nostri Apostolatus auditum quamprimum deducenda curent
Dub. I. Cam Fideles Cophti Catholicam profitentes Religionem a Baptismo
Ritu Ecclesiae Latinae colla/o hoc potissimam nomine abhorreant, quod Bap/i-
zalis una simul non conferatur Sacramen/um Confirma/ionis: Quaeritur, an
in casu, quo Sacerdos Ritus Cophti commode adiri nequeat, permittendum sit
PP. Missionariis illico post Baptismum Confirmationem conferre.
Dub. II, An Parochis Ritus Cophti, qui a Schismate redeunt ad Catho-
licae Ecclesiae Unitatem, trihuenda sil facultas administrandi Catliolicis
Sacramenta Parochialia, qua prius potiebantur inter Schismaticos; quamvis
tadcm administratio, nullo existente Parocho Caiholico, demandata sit PP. Mis-
sionariis.
Dub. III. An Cophtis proprioRitu in aetate puerili ad Diaconatus Ordi-
nem promotis, ubi legitima ad contrahendum Matrimomum actas advenerit,
Uceat nedum primum, sed alterum quoque inire Matrimonium, ex vi dispen-
sationis obtcntae a PP. Missionariis absque ullo speciali indulto Apostolico.
Dub. IV. An dicti Diaconi Officium Divinum recitare teneantur.
§ 4. Quod attinet ad primum, plane compertum Nobis est, veten more
et disciphna invaluisse apud Cophtos, ut abluti Sacro Regenerahon.s Lavacro
illfco ab eodem Sacerdote post absolutas Baptismat.s Caeremomas Sacro
Chrismate liniantur, ut prae aliis testatur Thomas a lesu m suo ******
Conversione Qentium, lib. 7, Cap. 7. De simul.anea tamen utri ^sque^ Sacr»
menti administratione non una eademque fuit agend. rat m cum GmeaS
apud Orientales EcClesias residen.ibt.s, et illis, qu. " in ^
e« Instdis cidem adiacenlibus. Quemadmodum enim Oraec. s lncol« ta ae
rrc vc,i,a cst ad 'r^"^^
ontemporanee fadenda; ita Pat.e nt.a n^;^ ab cmlcm Saceril'olc in
tae factum est, ut unum e f ™^™ ™ Theo.ogi, qui huiusmodi
Onente Oraecis conferretu ; nec d f ,er ensttllonis obduccrent
toleranhae vestem e ^^^Tm^ndz sunt, diversoquc I,
§ 5. Quo opportune I^J^ al|ud cnim est> quod Cophii
censcula duo, quae ejindep Collalio„cm utriusqt.e
« Indu.gentia Apostohcae S ed. ^ mRj, flb ca(]cm Apostolica Sede non
Sacramcnti, scrvato Onentahs Eccitsiat r.
itirc
892
Romani Pontijices
expresse vetito, sed tolerato- lo — —
sicuti lenitati, et patieniiae w 3 Confirmationc adn £,£ ?° C0,,a,°.
Cophti in suo iaC r:Ar'?ae C°nSOnn" ^Wd ri n 5*.***
ferendum non est auod l'r Cadem Sede tole*to u " quod
matione collatum acerbo ° r Bapt'Smum *il" Latino, et L!" perseverenl;
§ 6. Praeter^ ^^2^5" T '
quandoque fuerit Banf^nw Ucc,dentales etiam Ecclesias fn
«nsuetudo in aU ui ffiSjS "f rmationis simu," 2 coZZ^
reMta a Vicecom te in tract f r temDore 'WriMuxh ^
/?// Jih i o Confirmat., cap. u et , m ' ,Uxta exe"ipla
mmmms
et Confirmat onem ainnf„nl • g ' tantum ,nter se differrp R,n«
ser per ^PtismunT^
ctoT 3d PUgnam r0b0rat^. etTd perS nHo ^08' Per Conn>™rio-
huiL. ,q"° '''"* rigide animidvertnn 1? ag°"es oer ?ra«am instru-
um'sce dIsc1plinaeins(ftn(a ref er 1 " e oporteat. si qui forte sandioris
d be dam ^ ut ab * eren U co" emnerent; om
retrahantur. caecitate, Eccles.ae Latinae adeo iniuriosa,
^co^r 2"^ S^To^"73'^0"0- Lati"is
Onentales captivari possint in obseouL ° n/"mat,0nem' tantum abest> <"
obf.rmat.ore suae adhaererent sen tenth? ^*' Ut ,"mmo animo se"W
Apostolica Sedes exhiberet Pralt™ H T -^™ hdkm se ac Pronam
pravoque ut PIurimum «ngenfo C S J*"*** Ct Schisr"^'ci, qui improbo
"n «ae notam inurerent Lat n ° ^™?""" V* interPreta"mr. vel incon-
c enttbus; ve| SUo exemplo eos ' mm Pa ^™' Probataque disciplina defle-
d,ct' arent, ipsa ternere '™ov,sSe, et in suas traxfese partes superbe
§ 8. Si itaqne ea sit J™£ r'Z e,atl°n,'S ^™""""-
^mafo admmistari uequeat Vb Fn P " COndit,'°' ut Fide,i PoP<"° Con-
Stra"di ordinaria potestes "ommi^ T' qi"'bUS hulus Sacramen ti admini-
«frandae Conflrmaiion noteZ eSt'' mMmc Nos ,atet ea"dem admini-
vel Missionarium, pro modo 1, eX.'ndu,to Apostolico ad Sacerdofcm,
modi delegatlo ne n0Va nec Z ,' ^ OUandoq"e deferri p0sse. Huius-
a"-nmque Romanoru°J m N ^ ^ CUm S" Gr^0rii Ma^
"m,tat"r exemplis. Cum -nim N°Strorum Praedccessonim sanctissimis
esse destitutos, et Enisconk^K3^ C°nt,'geritl Christifideles Pastoris soiatio
admodum fuerit, Popul„r * a",lam LocorUm impossibile vel difficile
Episcopa.is Ministeri i vo^T "eCess,tatib"s praesentes fier. ; in hancpartenl
80 EPiscop0 ritc benedictn T Sacerdotes, dummodo uterentur Chrismate
sanctitatis p|cnam cunct.nl nC0,nSeCrat0: "e a,ias conlingeret, Fideles rem
D'vnis muneribus cumltn » 8 1*°*' VC' decedere sine hoc Sacmmento
m"'ato, et ad nostram sanctificationem instituto.
Romani Pontifices 8Q3
§ 9. Apostolici igitur Missionarii, non suae aurinr;i*t;B ■
^ inhian.es. qi. SSSS
rant, an Cathol.co Gregi, super qU0 vieilias nnfnrimn» "gent,a mqu'-
*, an dilficihs ve, .mpo.ibVsit ^^ffi^
h casu necess,tat,s yersetur; et an demunt circumstantiae in unum c0Te ae
praem,ss.s consonent exemplis, ac parem exposcant providentiam. Infegra
porro, sinceraque fide ea omnia quamprimum renuncient Sanctae Sed iut
re tota sedulo cogn.ta, mt.meque perspecta, deliberare possit, an e cu
pot,ss,mum Presbytero, tanquam Ministro extraordinario, tribuenda sit haec
auctontas conf.rmand,, et Episcopale hoc munus obeundi
§ 10. Ips. mter.m Missionarii, quibus datum est exhortari in Doctrina
sana, e eos, qu. contradicunt, arguere, satagant, ut fidelis Populus ab errore
ad ventatem, ab od.o ad obsequium erga Baptismum Ecclesiae Utinae redu-
calur, utque Gens illa tandem agnoscat, pia sanctaque ordinatione misse
dispos.tum, ut seorsim a Baptismate conferretnr Sacramentum Conflrmationis
"5, qu. m provechori essent aetate, et ad percipiendam virtutem Sacramenti
accommodata.
§ II. Haec quoad primum Dubium. Quo vero ad secundum, licet in
su, pnmordio Catholica Ecclesia haeresim eiurantibus non semel ostenderit
dura, ut eos potaret vino compunctionis; ideoque promotos ad Sacros Ordines
solmsLaicae Communionis participes voliierit; ab hac tamen severitate iudicii
successivis temporibus temperatum est, et ipsi Nicaenae Synodi Patres Ca-
none 8 ultro consensere, quod Novatiani in Sacris Ordinibus constituti, ab
errore in semitam veritatis reduces, nedum permanerent in Ordine Clericali,
sed etiam obtentarxim Dignitatiim honore (providis tamen adiectis legibus)
ruerentur. Hanc quoque piae Matris Ecclesiae lenitatem in amplexum Filio-
rum occurrentis, experti sunt Donatistae. Siquidem Catholici Praesules, qui
femino adstipulante Edicto Marcellini Proconsulis, eos pro agenda Religionis
eausa advocaverant in illum Conventum Ecclesiasticis monumeiitis tantopere
eelebratum, quo facilius ad verae Fidei cultum, et unitatem allicerent, reten-
uonem gradus Episcopalis antea adepti, veluti quoddam conciliandae pacis
Praeliminare, illis consulto obtulere.
§ 12. Praeclara I.aec lenitatis argumenta attcnto Nobiscum animo repe-
,cntes- aequum visum est, ut Parochi Ritus Cophfi, valide tamen ac rite
ordinati, qui ex a(ra errorunii in ql,ibus vcrsabaiitur, caligine, in Iucem Catho-
'lcae veritatis emergunt, capaces sint etiam ,'nter Citholicos Adniinistrationis
^cramentorum Parochialiiim, qua prius in Schismate potiebantur, quamvis
h.aec ipsa spiritualis auctoritas, ntillo existente Parocho Citholico, tributa etiam
s" Patribus Missionariis, et ab illis cxcrccatur. Hanc autem capactatem, quae
•""gulis inest, ita temperandam esse decernimus. ut non omnes indistincte
hoc Pastorale munus sibi assumant, sed ii tantum, quos Vicarius Oeneralis
Pominico GrCRi pracfecerit ; qui pietale, castis monbus consp.cu, sint; qui
bo"orum exernplo praeluceant; et in quorum reditu ad Ecclesiam nihil fictum.
lut simulatu.n, scd certum sincerae convcrsionis md.c.um deprehcndatur.
§ 13. Praeterea qui a Vicario Oenerali inter alios Praeelect, fucrint, absti-
neant ab exercitio dictac auctoritatis, quousque non rePortaver,„t necessa-
894
Romani Pontifiees
riam in utroque foro absolutionem, rehabilitat,Wm '
ab «rregularitate, Censuris, et poenis, ,ap
R.tu praeterea Catholieo administrent Sacrament , Null 'm •T"*
smatic.s m Divinis sit eonsortium, ex quo haeres s" nra!" ^ CUmSc1»-
subonatur; sed interieeto eum Sehismatic ^ESfSK^1^
bona hde non ficta, praecepta Matris Ecclesiae oua 1 C°nscien^
genuit, intemerate custodiant. ccc,es.ae, quae deuuo eos in Christo
§ U. Ex hac porro indulgentia uberem in dies sniri,„or
messem expectamus, lucrum scilicet Animarun \ J Z P l Um 8"udlora»»
Hum. Probeenim intelligent, Nos Pastor is iZ Tct-*?™™ ^™** redeu'<-
tantum quaerere, et sal^ ™J ^ZSl^^*7^^
timoris sed officio charitatis, ^^^^^ ^*»
JllmLSSZ ^p^ein^en"3^ ^ "«
eorum Patre, et Institutore JK£lE?Kr re~"<> qUae ab
Et si luibercm tantam saPientiamaZntZ Z, TMta,n\ento sc^ 'egunlur:
pereulos Sacerdotes in ZocJ^lZT^ «
iatem praedicarc. Cui senten £ Z '^rantur, nolo eontra corum volan-
suo Tractatu, Quare ^ S;'nt documcnta S. Bonaventurae in
ctus Doctor, disposuit dtllZ "/™fW; Temperatissime, inquitSan-
prainotatos in nadirnr t™"** SedeS A<>0st°lica > «< ^
« aliauatenus minJ ,1 p Spmtuall0us> nec '* temporalibus Ius Cleri-
Melchitis ntS?S£o fe» in simiu negotio cum Graecis
OnflWs Minorum s^i Fr ^ . f. ^'"'tum est: tantum Fratribns
munia obire ZCa Gra L ZTr/ ^
temnonZ r, Me[C'U as> e,sauc Sacrarnenta administrare in iis
tanqLm O^ii: totl ffXJTl b^0"^ f ^ ^
vcl exiguam occMfe™ . 3 DOn° 0pere torpentibus, nullan,,
ab ilhs \ Z tum Ph 2? i"1 pendendi ,abo™ esse relictam. Praedicandum est
necessl n a aTaeter £f 22? v ^ »"»
quas sequi onnr ^ n , expI,canda vitia, quae declinare, virtuk,
tent ae 1 1 n ^ adh,b,enda ™™* sauciatis per Sacramentum Poeni-
^wTr^c T' adn,inistranda »unt Sacramenta in subsidium Pres-
««Stato ^ Copht,; n.h.I demum derelinquendum est, quod ad Anima-
«oIlicitudo?o,n^lP°r,^TreTtU,n Per,inCre possit- Potissima tamCn
declinantes eZ-l f SaCerdotes C°P™ a Fidei unitate, rectaque semita
bS^SSL^ ca,igine' ad unionem' et amp,exu'" Ca,ho,icac
Domini SabaoTh Tn e°rUmque numerus augeatur; hoc enim pacto Vinea
dabit in tal^^B^fl|,Wumq,le fructum sa,utis- benedicenteDomino,
ratiod !llorun/examTnee,tuvUrtUni ^WUm &radkntes' pro faci,lori et nCCU'
examme ittval praem.ttere, verificari practice et in concreto
' Cf. N. 338.
Ramani Pontifices
895
,puJ Cophtos, quod in abstracto, et pro suo in^enin dtmHt.** • *
et Canonis,e, de Ordine sacro InfalaTtetS
paberutem ollato Praematuram huiusmodi Ordinationem apud Conhto
ve.cn usu, et d-saphna mva.u.sse testatur Pater Thomas a leaJdicloOpS
i< Conversron. Oent., hb. 7, pag. 361 : Conferun/ur, inquit, Ordines exul
Presbyteratu.omn, aetati etiam immediatc post BapUsmum / wHS^
Mlur Tonsura, et guatuor Gradus, et Diaconatus, et Subdiaconatus ;nl
lusce conjerendis intcrstttia, vel tempora particularia determinata sunt Ubi
toros Ord.nes recpmnt, castitatem, et abstinentiam polliccntur, ieiunare vidc
hcet diebus Mcrcuru, et Veneris, et tempore Adventus, et Quadragesimae, eic
Insuper eUam Quadragesimis Apostolorum Petri et Pauli, et Assumptionis
1 Quando autem Infantulis, aut Pueris, Sacri Ordines conferuntur, pro eis spon-
dent, et liaec vota observant ipsorum Parentes, donec decimam sextum aetatis
Annum, aut circitcr exegerint.
§ 18. Hanc quoque vigentem inter Cophtos consuetudinem assumendi
I ad Ordmem Diaconatus constitutos in aetate infantili, confirmat suo testi-
monio Carolus Franciscus a Breno in Manuali Mission. Orien/al., Tom. I,
I lib. 3, cap. 2, num. 5; idemque usus evincitur in Literis B. Bernat, Missio-
narii Societatis Iesu datis anno 1706. Cairo ad P. Solerium, magni nominis,
probataeque doctrinae Bollandistam: memoratis in iisdem literis Coph/orum,
seu lacobitarum moribus et institutis, advertit, Diaconos promotos in aetate
sex vel septem Annorum, in immensum excrevisse numerum, caeteroquin
necessarium, ne Ecclesia debitis fraudetur obsequiis; neve Divina Mysteria
absque decenti Miuistrorum cultu et frequentia celebrentur, quemadmodum
videre est in con/inua/ione Bollandi tom. 5, Mens. lun., pag. 13Z
§ 19. Nemo adeo rudis est, qui ignoret in Ecclesia Occidentali diversos
Ordines, et Ministrorum Oradus fuisse institutos, et in sua rite tempora dispo-
silos. Prima etenim Tonsura initiandi sunt praediti usu rationis; qui in septimo
aetatis Anno praesumitur. Minoribus vcro Ordinibus licet determinata aetas
» Sacris Canonibus praestituta non sit, adhuc a septimo ad decimurn quar-
l«m Annum conferri solent, concurrentibus tamen in Ordinando qualita-
tibus desideratis a Tridentino sess. 23, de Reform., cap. 5 et II. Porro eius-
dcfn Tridentinae Synodi lege cautum cst, ad Subdiaconatum aetatem vigcsimi
«cundi Anni, ad Diaconatum vigesimi terfii.ad Presbyteratum vigesimi quinti,
Jd Episcopatum trigesimi csse necessariam; eo tantum inter Sacros Ordmes
e( Episcopatum rccurrente discrimine, quod pro Sacris Ordimbus sat.s sit
ut"'us. vel alterius respective Anni inchoatio, pro Episcopatu vero complc
"icntum trigcsimi Anni rcquiratur.
§ 20. Si tamen in huiusmodi provide institutarum Legum contemp^um
^'«ngerct fortasse ab Episcopo lcgitima auctoritate suffulto non solum
Ml'norcs, sed e.iam Sacros Ordines Infanri confern, concord, Theologortim,
ft Canonistarum suffragio definitum est, validam ^ UUcitam censer, hanc
OrdinaHonem, dummodo nulio laboret substant-al, defectu matenae formae,
t( intentionis i ^ Episcopo Ordinante; non attcnta contrarja sententia, quae
r3ros habet A sech et quae supremis Tribunal-bus et Congregat.ombus
Urhic Assecias, ei qu k exploratum est, per hanc
ur°is numquam arrisit. Acque tarnen ci.ru
Romani Pontifkes
§ 21 Obsolevit enirn vetus il|a EcclesiaP rw
per Wm Promotos ad Sacerdotium, ttE^LR ^3* quae co^te, au.
servtutis, et observationis onerum le^fcumo ^'""^C
preta quavis protestatione Ordinati, ^^^^^^
taque declaratione animi a suscepto Ordin ab^ i,,atam> W
ad saeculum duodecimum coJ^Tl^Zfv ,fcel
pos,tos In sacris Monachorum Coenobiis devol °? ? ae'a,e
mancpare, perpetuo vetito egressu e sepUs Mon h' * divino
nbus Clementis III, > Coelestini III * et H? W°n«*<>rum ; attamen mitio-
ftlit Lex illa, contra quam nahirae et ll Sy"0di Decretis3 «bmga a
§ 22. Non desun' ^^T^S^" ^ chm« viddJL?
rem ^«me scrutentur. Aiunt sfquiderr ■ Infcnt T "T^ et'*am exam'™
«bi sui compotes iam fuerint d serTe e.t ,P m°f°S ad Sacros Ordines,
permanendi, nec ne, in Ordine sibi co iato T^Tt ^
palam assenserint, eo casu censent en * • ?° de,,berat°q"e animo
«Citum sit eisdem ad saecu Saria vo t™ ° Si" minus'
potestate. '* VOta trans,re. suspensa exercendi Ordinis
««°*vfe W Post usum
voto servandae ^^^^«^1^ 0 ? ^ °rdinaturn tunc solum obligari
** aliquo exteriorf puta autn, "T*" n,tam
qula pensum diumum horaram r n rnm,Straver,t in °rd'"ne suscepto.vel
Quousque ratihabitio „nn Canon.carum more aliorum absolverit.
ponunt obligaSonem S'-'^"1 Tneo,0«i nu,,am Ordiuato im-
dictum exer^uTorZt^^ * °ff,cii Divini." immo censent tamdiu inter-
attingat aS^Sem^ SSS^^0^ h
§ 24. Exnens-, h7,!„ Canonibus Promovendis rite praestitutam.
quibus B^o^nT ttt^ t"d tramiteS L""m Ca"°nicarum'
non solum tertii n«h» i ,nforrnatur- faeilem viam sternunt resolutioni
sint prhnae «utert^V*?- qUKfari A" Oiaconis Ritus Cophti liciiae
"d^^^^^^ svaas
stantiali dcLtu ev nl 7'' , MCrae i,,ae ^inationes nullo laborant sub-
olim aderat, dlssMenHum "**' ^ f0m,ae5 si de'num. sub,at0 ino- aui
non fateatu O ? ' on,n,0nu"' conflictu, nemo est, qui hodie validam
«equltu ut ou n " nfm 3 Ministr° ctiani Schfsmatico factam: necessario
' quemadtnodum in Ecclesia Occidentali valide conferuntur Or-
' C. U X t 7fJ!!ril',''5 " *d religionem, III, 31.
Romani Pontifices 897
in
o
dinesSacri etiam Infantibus; ita Cophtis sacer Diaconatus Ordo in infantili
ttbte w//* conferatur.
s 26 Immo si in Ecclesia Occidentali, ut praem.ssum est, ex.muntur ab
blieatione recitationis Divini Officii non solum Pueri, sed etiam Impuberes
■ -umpti ad Ordinem sacrum, nisi confirmata iam aetate suam Ordinationem
Toresse vel tacite ratam habeant: ex paritate rationis idem ferendum est
i hac quoque parte iudicium de Diaconis Ritu Cophto in tenera aetate
ordinatis, recurrente in uno, et in altero casu defectu liberi assensus, sm-
«ulis ad electionem, et professionem status necessarii.
P S 27. In Concilio Toletano II relato in Can. De iis, dist. 28, ubf sermo
inslituitur de iis, quos voluntas Parentum a primis Infantiae annis Omcatns
Officio mancipavit, haec disciplinae regula opportune Pra««n.b,*ur:.£/*'
m decimum aetatis suae compleverint annum, coram CUrt P™**" ?*
spedu voluntas eorum de expetendo Coniugio ab Episcopo P^^JT"
Ljatia Castitatis Deo inspirante placuerit, Sabdiaconatus ^fenum
hatita probatione Profcssionis suae, a vigcsimo """W^J1*
cnm voluntas, propriac intcrrogationis tempore, dmdmm^T^^s
*Ht, conussam ab Apostolo licentiam auferrc non possumus OjgJ^EJ
sanctionis litera aperte edocet, Infantes a Parentibus Eccle s.as .c ^
riis dedicatos, exacto decimo octavo anno ab Episcopo .nterroga ^ oport^
an velint in sancto perseverare proposito vel tempora ^.J>std
Ab huiusmodi recte agendi semita non deflectat Praetcc ^ ^
Diaconos in prima aetate ordinatos apcrte mterroge pcr > .|!orum
mode fieri possit; sin mlnus, per alium a se deputatum, q
sit mens et voluntas, diligenter exploret. nnstouam Diaconi Deci-
§28. Haec porro interrogatio, et mqu.s.t.o f.at postqu ^
mum Sextum aetatis Annum excessennt; conson ^ ^ H umqW Religione
eotemporedcliberare, quo, iuxta Trident.ni Decre"' pi l)pCVtatis. et Obedien-
tam Virorum, quam Mulierum solemnia c^st,ta ' . coinp|eto decimo scxto
tiae vota per Regularem Professionem emittun tl,r- ,. officio persistere;
anno Interroganti responderint, nolle diutms in ^ in|re Ma(rimo.
liceat illis primum, eoque legitime soluto, : airc ^ ^ praeccpt0i ad
nium. Certiores praeterea fiant nuUa tccics . compe]|,.
recitandum Officium Divinum, vel Preces / Diaconis a quavis Eccle-
§ 29. Nec turpe videri debet. aU< mde cort i , ^ ^ secundl
siastica Lege solutis aditum ad «c™to,N"£toris Oentium sah.bernma con-
Matrimonll Sacrae clamant Literae, et Docto ^ Ep.stoIa ad Romanos,
silia. Ad Foemlnas sermonem i"st,tuenS.^P ,/,/5, liberata est a Ugc Vm ut
cap.7; Si autem, inquit, /^1% m II ad Corinth., caP.7:D^
"on sit adultcra, si fuerit cum allo VlrV- $. ^ permaneant, sicni c
mm non Nuptis, ct Vidnis: Bonim fJ™ ^ ^ nuberc, quam tirt
Ego. Quod si non se contintnt, aevi Vlduas denuo ad Matrimo-
Demum Eplst. I ad Tlmoth, cap. 5 flo^ ^ ^ |fl contemptum Cast.-
nium, et ad sobolem procreandam
' Scss. XXV. de regutarlbus, c. 15- „
QQO
Romtmi Ponlifices
talis sordibus i„co„fi„e„(iae coinquinentur CtZlZ- '
Ecclesiae Palres graviler erroris ,u*rt«« OriM*
pmanl, pos. primae Uxoris obi.uu, .* ?Z 'T™ d"«'«^
vnlere es, ;P„d P.run, Arcu<llum de C^E£&Z~£
r",t, velle se in adep.o Ordine perscvera* e TvJl ^ "f""*
nbus; eo casu sub districli severita.e ,ud di ^ Wm ""■«•
nrierd, anb, c,an,a„,e Aposto.o, Ep. , ~
t>one, et cultu Ecclesia prosequitur nroh Ln f ■ U0S.praeciPua venera-
Diaconis nedum bigamiam oronr L l n, n EP'scopis, Presbyteris, et
sed etiam sfai/^^^SrS SZtZto" " "
rupta, contracto. Disposita pe cLnT \ Mat"™mo cum Vidua. vel Cor-
Canone 3 Concilii Tr.,1 If • Canones APostolicos innovata fuerunt in
-pta JsX^ SLffSS "Cet ln ECdeSla *S2«
xius Aristenius fnnrni „„!; Ecc,esia susc,Pit> et veneratur. Alc-
Balsamon^et ZoS IfeZToJ^ X""* ^modu»
sator, ita Uit^^^J^f praefati Can°n's Trullani Qlo,
Servam, aut Sccnicam duZ7 LnLt F ^™*™' aut
conum, aut ^podiaa^f,^^^^^1 presbyterum, aut Di,
Apostolorum Canones, Zenun ^ " decimm 0Ctavum
tcstafur D>IJZTo^Zt, .Bo,,fndhta* ** «* Propius ad rem accedens,
excidere, eta " ordS t~V,ncuI 0 Matrimonii alligatos ^/.^
Disciplinae sati^ ffr 2 m 5 ' """^0 SUSpendi- Nec sane deest huic
tempoPre int ^g ^1"" en,m D,aCOnl °PP°r<Un°
habucrint et ov 1 u de''°erato actu voluntatis ratam Ordinatmnem
fuerint; de iber^ oa^? "I ^ ^1" **** ac Profcssi
gibus Ord Z rat Lto lt 3CtU Cen8endi Sunt se subiecisse Lc"
sertim PrZbc ' \T' 1 *?* rWttWo nccessario connexis, ac Legi prae-
posito rSe 3 C0nnubia'et Bigamiam, adeo ut nefas sif a pro
vero§aHq„ ™ 5S£?JWT! eXam,'ne secundarum Nuptiarum. Nunc
satis fiat ' att'"genda sunt, ut singulis propositi Dubii partibus
Sanc!utemQS8 antim,issi,no ^pore, ad augendam Clericalis Militiae
"eSum^ Occidentalis, et Orienta.is aeque praescripserff,
Cdelibatu versar deh , r Tu" ™ SS" 0rdinH5U8 eonstitutos in perpetuo
quam remise rit Hhn m custodi«--ndae Castitatis obllgationem num-
SS«?Si£ Mater Ct MaglS,ra Romaua Ecclesia: secus tamen
4%,dist^«hT !" Ecclesia Orientali, „t aperte evincitiir ex Can.
*™,<*p.QaaesUum, depoenit.et remiss.;ttC*P.Cumolim,deCUric.
Romani Pon/ifices
899
miugat. Qmbus sanctionibus consonae sunt Literae Apostolicae felic record
Oregorii XIII Praedecessoris Nostri datae ad Patriarcham Maronitarum le-
gendae apud Thomam a iesu in supra memorato Opere, pag. 490 ibi- Cum
Stephanus Papa tradat, Orientalium veterem esse traditionem, ut eorum ' Sacer-
dotcs Matrimomo copulati sint, cumque id illis numquam interdixerit Ecclesia
nec videtur interdicendum Maroni/is ; Lcx enim Coelibatas sempcr gravis visa
tst Graecis, propterea Conlugium permissurn est illis etc. Permittendam id
itaque videtur Maronitis, dummodo ad Matrimonium non compellantur, qui
codibes esse velknt, sed ad id potius piis hortationibus inducantur.
§ 35. Iunguntur Matrimonio Graeci in Minoribus Ordinibus constifuti,
el Uxore retenta, ad maiores Ordines, et ad Sacerdotii gradum rite promo-
ventur. Ubi tamen contigerit, eos in Statu Coelibi Sacris Ordinibus insigniri,
a quacumqtie spe contrahendi Matrimonii deiiciuntur, ut fuse edocet Oloss.
in Can. Diaconi, disi. 28.
i § 36. Quin obstet declaratio, et protestatio de expetcndo Coniugio in
i ipsa susceptione Ordinis Sacri emissa a Diaconis, qua concurrente, compa-
tibiles videntur Nuptiae cum simultaneo Diaconatus Ministerio, ad praescri-
plum Canonis 10 Concilii Ancyrani, relati in Canone Diaconi, dist. 28: Qai-
cumque Diaconi constituti, in ipsa ordinatione protestati sunt, et dixerunt,
oportere se Uxores ducere, cum non possint sic manere, ii si Uxorem postea
duxerin/, in ministcrio maneant, eo quod hoc sit illis ab Episcopo concessum ;
si qui autem, hoc silcniio praeterito, et in Ordinatione, ut ita manerent, sus-
cepti sunt, postca autern ad Matrimonium venerunt, ii a Diaconatu cessent.
Siquidem Balsamon, qui Canonem illum r.ccurate expendit, expresse reiicit
in illo disposita, inquiens: fiunc Canonem ne seqaaris; et innixus solidiori
doclrinae Sexti Canonis Synodi Trullanae, inefficacem esse concludit assen-
sum dictae protestationi quoquo modo pracslitum ab Episcopo Ordinante:
Sextus enim Canon (sunt illius verba) Svnodi fn Trulto deponendos decernit
Presbyteros, et Diaconos, qui post Ordinationem matrimonium coniraxermt.
Quod fit autem contra Canones, nec ex permissione Episcopalt, nec ex eo
Imtum, quod tacuerint, concedetur, ut quod consistere neqmt.
§ 37. Eadem est quoque Sententia Zonarae de Canone supra relato Con-
tilii Ancyrani: immo ad removendam antinomiam duorum Canonum nempe
Ancyrani, et Trullanf, qUi inter se coiilduntur, sexfae SynodJ Dccrefa equenda
Proponit: Cum i.itur sibi invicem hi Canones ^ff*£%^**£
Synodi Canon, qui et posterior fait, et magis cum ApOsMuo Canone con-
«Mt, servari debet. Nec divcrsimodc ctiam sent.t A «n.us qu, m hoc
«uctoritatum conflictu adhaeret partibus Concih l^nrno eTZi c^
/,, ■ — c.trM'// Canon* fion ontmno ci, qui cocm
>c Canoni opponitur sextus sextae Syn^ C; vn , conccdcns
J* «t Hypodiaconi, aut ^^^^aJZ ausus fuerit, deponi
Matnmonio sibi Foeminam coniunge , sed < nn ^ inem abiit.
*m.B vim retinct ille Canon,^ * £neo|o|Joi contr0verSia i.la, plena
§ 38. Diu multumque ag. I. ita cs .^.^ e{ invaIi(,um rcpu.
Tgu ac dissidii: an solum "WWm' v ^cIes|a Qrientali post collationem
J1r' deberet Matrimonium '""""' „ et irritum reputatur in Ecclesia
SacrorUm Ordinum, quemadmoduni
Romani Pontifices
Occidcntali. Placuit sane pluribus valikZ. ~7~^. — -
huiusmodi matrimoniuru, tum V** debe«
s.ae Occidentalis illud irritantia protendi non SanCt,0nes> et Decreta Eccle
sjam Orienta.em; tum quia Can™n Od ad ^
Graecs commendata fuit auctoritas nullih? ' qUOrum *mper a
rnatrimonium post Sacros oA^T^ *
alu pro omnimoda invaliditate. Et saniori ceTte con T ^ PUgnaru"'
sentenham maioribus suffragiis suffultam et n/ent r UtP0te tUen,es
conscntaneam. Nullitatem Matrimoni Z lse^TL^T'10"^ Urbi*
Can. 3 Concilii Trullani his verbis- Eis 7eL2 f , 'Ud,Carunt e* «P»
. § 39. Favet etiam eidem ££1*^**? d'SS°luto ^niulio.
qu. in Codice a Oothofredo illustrato b 1 l F ,mPerato^ 'ustininni,
huiusmodi Nuptias nefarias, et inc uo as ant.f^T 1 Nove"- 45
notam illegitimitatis, et turpem PaTernL Tcontin ^ ^00"' inde Drocreatae
in luribus Ecclesiasticis htJrt ? maCU,am inurit- Et ««»
non auctoritas imperand ^to h,? C'? * °bseque"di-
Hvc ad SS. Canones, ibi- aual e Zl l0qU'tUr ,mDerator ^
§ 40. Omnia itaquc fnTnl Z S?* Canonib^
Oraecis ad Orclines Sacros ZZnZi * ™ hUCUSque dic"*.
secundae, sed primae etiam Nuptiae „,h """^ ^ SUOt n°" S0,Um
prohibenda est Diaconis ordiS i„ pr°P°sito thef»a,<-'
postquam ips n t V " ^ Ce,eDratio Vaarmcamqu
animo consensere in O dinaLnPm COnfirrnata> serio deliberatoque
declaratione ratificarun" TrlT r*11 SUSC^m> '"amque publica
potestas super S^SSi ^ ^ Missionariis °™is adimitur
<^aX2tt^2S modo polest Cophtis sa,utare propositum
licae Romanae EcclesiaT "7°^ ** ™'m° Unioni Cathl"
humano impellente consilfn IT™ tantUm adsP''ra"te aura, nulloqne
confugerJrS^H^ Sim PT ^** gremium se receperint- et ad ^08
et observan iae eo "1 "'^' C,U8dera ^^licae Ecclcsiae Disciplinae
quam ^LToXLltoT^V ide°qUe SUbilCi CoeIiha,US'
Ecclesia sancte et invio.a" tSS&S* ^ ^ ^ ^
onua T dleiim ^Und? 0^°^- ^1" habe"Ubus suam Ordinationen,
W/o °ff,C,Um divmumi d* quo instituitur quaestio in
dlJ^ct^m^?Cmetttk imp°sita est P^byteris, Diaconis, et Sub-
assequuti Cohaerefc """""^ Ecclesiasti™<" Bcncficium fuerint
carum; Uludque veteri diurnum pensum Horarum Canoni-
in more positum f.n/c , lt,one acceptum, et immcmorabili consuetudinc
§ 44 OuCnm Ct cornrnu"''°r Theologorum opinio.
Ritus CoohU m I M ?Ul potuimus coniectura, et testimonio Monachorum
"usi.nus, D.aconi slr ent,l'm' qUOS ea de re Percunctari non praetcr-
cxpressa, Canon" at Ct PreSbyteri Ecclesiae °rientis nul,a ,egC
Divinij quia ve o nn r , Dmto ^niw ad recitationem Officii
"o posit, ,n hu.usmodi ministerii gradibus tenentur Omnipo-
Romani Pontifices qq,
lenti Deo orationes, et sacrificium laudis offerre, etiam apud Orientales lau-
dabilis invaluit consuctudo recitandi Divinum Officium.
§ 45. Memoriae proditum est, Patriarcham Maronitarum plura propo-
suisse Dubia Praedeccssori nostro Gregorio XIII, ut supremo illius, et Apo-
slolicae Sedis iudicio definirentur. Legitur § 6 hoc potissimum : Creamus,
inquit Patriarcha, Pueros quinque vel sex Annorum Subdiaconos, sine obll
galione legendi Horas Canonicas. En Apostolica Definitio relata in saepe
meraorato Opere P. Thomae a Iesu : Tenentur e/iam omnes Ordinati ad Horas
Canonicas, saltem lltt Nationi consuetas, et a Viris doctis recognitas, non
solum Beneficiati, sed etiam qui sunt in Sacris, sinc Benefich. Qua de re,
si Disciplina Ecclesiae Orientalis subiicit obligationi et praecepfo recitandi
| Officium Divinum more Nationis generatim omnes in Sacro Ordine consti-
tutos; eadem sane obligatio, idemque praeceptum persolvendi Horas Cano-
nicas more suae Nationis afficiet Diaconos Cophtos, qui per solemnem ratl-
fieationem tempore habili emissam denuo assensum praestitere Ordini Sacro
in infantili aetate suscepto.
§ 46. Satis haec videri possunt pro examine tertii, el quarti Dubii,
semper tamen prae oculis habita firmiterque retenta hypothesi, quod quae-
stio usque modo instituta referenda sit ad Diaconos ordinatos in prima
aetate Ritu Cophto inter Schismaticos, qui post reditum ad Orthodoxam Eccle-
siam, etpost ratihabitionem Ordinis factam apud Catholicos in statu coelibi,
vindicent sibi postea legitimi Iura Coniugii.
§ 47. At suspicari Nobis non temere licet, crebrius in praxi alium dari
casum a praemissa hypothesi longe diversum. Saepissime etenim contingit,
a Diaconis apud Schismaticos in aetatc infantili ordinatis, ubi aetas ado-
lcvit, ratam habcri apud eosdem Schismaticos Ordinationem, si non expresse,
saltem tacite, v. gr. ministrando In Ordinc suscepto; et ab ipsis subinde
contrahi Matrimonium. Demum ab erroribus, in quibus versantur quaemnt
In sinu Catholicae Ecclesiae salutare pcrfugium, sub spc tamen obtinendae
Dispensationis super Matrimonio iam inito, ut in statu con.ugal. leg.t.me
perseverent c
z aq t t ..rtM#;^r pq* m etiam explicatu difficiliur. Etenim
9 48. Casus iste quo frequentior cst, co ciwm ^ M(l(rimnn|.
* ad tramites iam expensarum rationum, ipso iure
Post Ordinem Sacrum contracta, neccssario seqm tur, D. aconos n ed.ta
aschismate ad unitatem Ecclesiae non posse ^^^^Sjffi
J Divinis. alterum in carnalibus, sec 1 iMicc ^ ^^^
consorho. Quis erit tamen, qu. "^J^S^ ac plurimum obstarc,
fravem obiccm obtrudere propcrant.bus m v.a.n ^ v
ne inita de Conversione consi.ia ^™^™^ in Matrimonio
§ 49. E contra vero S faale cun, Duco i P ^
Post Sacrum Ordincm contracto quofl \um ine|uctabi|cs sese obiiciunt
JJJ esset, ut pcrperam nonnull. arm . j demandanda< Siquidcm cum
Wficultatcs in dicta dispensal.one exeq ^^,^ Matrim0nia post
JP««d Fiddes, etiam Ecclesiae Onen^ l. ^ scandalum |ngererttj et
Ordines Sacros celebrata; d,T"' : vu,n„s Ecclesiasticae Disciplinae.
acerbe querercntur, maximum mmg'
902 rt
Romarii Pontifices
§ 50. Insuper cum res sit de matrimnn;~ • * —
euffragari „on posset, nisi renovlt a ^Z^^V^ dis^-«i0
shto a Coniugibus consensu. Hanc vero
omnmo putarent Cophti, vel fortasse refuee ent f C°nSe"SUS nova">
probe mtelligentes, unum, et a.terum (S^Tuo^^ *5
a praestando assensu, immo potiri facultate s< e^ V?, ,,Wto abs,iner
§ 51. Caeterum, ut mox innuimus, IndUMr&cW^^ Vendlca"*-
numen „ edocemur, alias dispensaturn fuiss ut Or HiS,°rlae
redeun tes perseverarent in foedere Matrimon Ist ^ ad Vni^
Exemplum huiusmodi dispensationis SntTL^T °fata COntrac,i-
Innocentii IV Praedecessoris Nostri ^^1^ ?!. ' ^
rem Fratrum Praedicatorum Terrae sZL i &* Ma^rUm et Prio
indulget, ut per Fratres dj^w. ^^1-!™
aliisaae Nationibus in Paftibul OrleZubJ T/ ^0'""5' Moss°»™.
ut m ex Nationibas numeral ZS^J^^ * d^ari **.
vel in gradibus, et casibus a 'ohS^^^ 0rdi™*>
contraxerunt, remaneant in eisdem. Zlt ZZJtf mMm°*i*
t«cum Romae in Archivo Ordinis exscrioh.m rT'" authen"
vati in Coenobio Viterbiensi, u vid^re est Tn ^ Antoffrapl,i
cano, edito et illustrato ab Antoninl r , nov,ss,rno BM™o Domini-
pag. 136. ° Ant0mn0 Bremond dicti Ordinis Alumno, tom.
ln hoV^ne^oTqPuo nTuLT *P Ut N°8 8tatim 63 8eoui
adhuc; et praec^ "** ^
intentatum relinquere quod ad ti„« • mUnUS CSSe ,ntQlhSmus, nihil
pertinere possit gU'aS c,rcu™tantias enucleate assequendas
rorumq5ue M^sl^^ ^ ^™*"5' 3C Draefecti Miss,'°™.
•nus, ArtfcuffEE "S£J? qU°S P^ntem Instructionem deferri vo.u-
Nosque certior es aC di,ucfdum «hibere responsum,
deliberare posJmu' PnmUm **** Ut tandem fir™- ut *■* P*
^^SSeJSSf"1' rCditUS a,,CUiUS EPISC0PI 3d SinCCram
uni, vel p"ulftte pLhLl2iq?0 h.°die SUnt> Statu manentibus, expediat, tribui
mentum cSSLSSJZ^i " ^ extraordi»a™»> administrandi Sacra-
ut Sacro vd quibus dicta f«cultas tuto delegari possit,
post haere ^ e tCra r^T6, Fi,ii orti a Parentibus Catnolicis
Latino atam' Ct abIuti Sacro Baptismate, saltem a Sacerdote
^hfnfL1 uS^T^ ,,Uiusmodi fac">tatis expediat monere Saccr-
Post Baptismum /nic- and0 Conf''"»ationem Infantibus imrnediatc
ConfiJ^^Ll C3SU "ecessitatis>. <*d in ea tantum actate, qu.
•V. A„ Diaco m" R l ^T"" valeat ^ente percipere.
<1»' a ScriptorihiK „i T . P a,t,n«a,,t hodie eximium illum numerum,
nptonbus praefertur. An Diaconi ordiuati in aetate puerili, mini-
strent adulti in Ordine suscepto, et in statu coelibi, ita ut inferri possit,
tos ante Nuptias ratam Ordinationem habere; cum compertum sit, teste
p. Benart, eos a Puero functionibus Ecclesiasticis assuescere, et in magno
numero ordiriari, ne aliquando desint, qui Ecclesiae Ministeriis operam navent.
V. An et quomodo tolli possit, et radicitus extirpari abusus conferendi
Ordines ante legitlmum tempus, et induci, quoad aetatem Ordinandorum,
observantia Decretorum Concilii Tridentini, quam in casu simiii, ad Catholicae
Fidei praesidium, et Disciplinae Ecclesiasticae augmentum, Gregorius XIII
plurimum commendavit Patriarchae Maronitarum in illis verbis: /nducendi
swt- Maronitae, ut Concilii Tridentini Decreta observent sess. 23, cap. 12.
VI. An plus commodi et utilitatis vcl potius scandali et detrimenti alla-
tura sit rei Catholicae Dispensatio super Matrimonio inito post Ordines
Sacros, libratis in utramque partem omnium rationum et circumstantiarum
rnomentis. 5Bc^'^^1^ if»Ss ' *"*
§ 54. Enixe demum expetimus ea omnia, quae Evangelici Praecones,
ad Animarum salutem, ad Catholicae Fidei propagationem, et spirituale
solatium Nationis illius, quam intima complectimur charitate, opportuna
esse cognoverint. Interim Deum, a quo sancta desideria, recta consilia, et
iusta sunt opera, enixe rogantes, ut Ovibus, ac Pastoribus suorum charis-
matum dona multiplicet, eisdem optati eventus auspicem, Apostolicam Bene-
dictionem ex animo impertimur.
[Bencd. XIV Bull., tom. 1, p. 51I-522J.
358.
Benedictus XIV, cp. encycl. Libentissime, io inn. I74S-1
Libentissime quidem amplectimur, quae Nobis <^^2£"?
«« Vestros animos excitandos, ut Ecclesiasticae d.scplmae .«pwanda ^se
dulam curam conferatis. Etenim Sumrni Pontificatus d,gn, tat. ad quam
Nos, licet immerentes, evecti fuimus, coniunctam esse ^j^^
dincn aliarum Ecclesiarum, Nobisque commendatam, qul plane tenu.tatem
VWum nostrarum non ignoramus. ir.umen(um totum sit de Ieiunio,
§ 1. Cum itaque praesentium Iterarumj , Fjdclibus
quod tempore Quadragesimae, veteri ^«»e ' b nficer ^d'e Quadra-
iudicitur; supervacaneum duclmus super hac rc in
gesunae Institutlone, ct Patrum, «f0"0™^ Nobis parum videretur:
medfum proferrc auctoritates. DifhcU ; i ^ cum Vobis. quos doctrinae
«d potius alienum, et nullo modoc jtione prtestante8 arbitramur.
'aude, Canonum, et Sacrae hW» ^ issimis „,„ verbis Tri-
Porro ad scribendas has literas praccipit Episcopis, omne stu-
«entinae Synodi, quae sess. 25, ae m
., i>a»riarchis, Primatibus, Mctropolitanis, Arcliicpisco-
1 Vencrabilibus Fratnbus i comnninionem Scdis Apostolicae habentibus.
P's, ct Episcopis univcrsis. Kratiam
904
Romani Pontifices
dium impendere, ut F/deles ipsorum curae (raditi Z
ea, quae a Sacris Canonibus praescribuntu Ut 7ilV*U?° * Perf,cia"'
cipue sint obsequentcs, quae ad m»r,if;™S W ornnibus, et Us „,„
delectus, et ieiunia. * «"rnftcandam carnem conducunt, „t
§ 2. Ubi primum Bononiensem Ecclesiam • > ,
ad quam beneficio Clementis XII fe|. ec ab S *****
fuimus) Mandatum evulgavimus (aund r iK«T Anconitana Iransl.ti
Pro Viris Ecclesiasticis SSSSjSS Nost™
cu tales indicavimus. ob quas Lime Tol °d0 l 2« "e S° P^ *
rflos qu. ob legitimam causam, et lejritim nn, ! ",M^,bus Pu^bamus
Quadragcsimae abstinentiam non obS 7" ^1'3'6 intcrP°sita.
» Uflfe ita ut liceret ipsis quolibet !K£i bhH B"^ SO,Vendos
vce, vespertina superaddita Refectione auaT ne™ «■ • '^' non Unica
§ 3. Tandem fn hac Pontific a Sede ,eiunan«'°us consueviL
iterum revocavimus et nrae.Hn «. • ^"ocah, rem totam in examen
diligenteraccurate ue peP/^ Viris demandavimus, iP™
His peractis, huiusmodi controTe^ Nobis
decrevimus, ne ulla in plZrum^l^^f COnstituimus' "'uuque
Cvitatc vd Oppfdo coLdZVZsT^lZ^ ^ Pr° a"'aua
pore Wunfi, vel QuadragesimaL 2 , . "d' ^1""" ad mensam tcn"
comestionis, interponatuf ™iu aunn T*** Wni* sive unius
Hcere mensam eandem carne i T n,°n,tuni addatur' «W«
ratione nimium ^S^S^S^ '"^^ Efluldem dec,inatis hac
diebus comesLem toS^entt ^"T^ unicam ***
indicitur.riteobtinuerunt et nravl • ' qUI Carn'buS uti' cum ,eiunium
iam nimis inva.uerat, penitus vehTr a7f COnSUetudinem' anae apud muhos
cum piscibus, postuuam inUf n affc™di nempe carnes in mensam
fuerunt, ob e;rPo^7mdm QUadrageS,rna,is absfi"entiae praecepto soluli
Piscium acciplnt qU°d ^ def""ientum saluti ab esu
form! ie^dSTd 'omfV* Ap°St°,icis Literis' **»
quarum primae inSnt V i Ep,SCOPOS °rbis Catbolfci anno 1741,
profecto nl u„ n Z Ljr ""^'""^ a,»erae In suprema* Nos
gesimae, sive aZdW g ^™* ^ Carnibus' cum temPus Quadra'
quam iP *L 0^^^^' M lnd,cta» «crlpUque^eondltfont.
cum reddSohfT f,ylmU8' Maximam Pariter '«titiani percepimus,
Apos^ S o r" P CS EpiSt°lae* 3C MaUdata Vestra- Li*ris "0SWS
Pupulos vobTs 7»W °nSentanea' °.uibus Pr° virili parte contendistisadducere
$ 5 Interim I! 7, Propositam in iUis disciplinam pie servarenf.
navimus, £ 2 StS^ Jf?'*** UteriS' qU3S PaU'°
frcilJ coiiect^ CaV,.,lat 0nes «cog.tatae sunt a nonnullis, uti Nos antea
iuerunt exi^ro ' ^ P'UreS etiam quaestiones propositae Nobis
mur; cum illao v, • ponderis ac momenti, quemadmodum Nos opin.v
"'ae' VCl 'Ps,us Legis verbis, vel sensu penitus corruant ac d.>
•#•4*0.^. 308.
Romani Pontifices
jolvanlur. Attamen Sacro Tribunali nostrae Poenitentiariae, rerum huiusmodi
conscio ac peritissimo, easdcm quaestiones expendendas commisimus, quibus
omnibus plene cumulateque, quoties opus fuit, satisfecit.
§ 6. Archiepiscopus Compostellae, in Hispaniarum Regnis Primus Inqui-
silor, nuperrime vita functus, longam ad Nos dedit Epistolam, qua plures
receiisebat difficultates, quae Literis nostris Apostolicis adversabantur, quo-
minus executioni mandarentur; eo quod nonnulli Tlieologi in diversas opi-
niones ac sententias abirent in solvendis quibusdam quaestionibus, quibus
Liierae nostrae Apostolicae causam et occasionem praebebant; ac proinde
de illis Iudicium Nostrum exquirebat. Equidem Archiepiscopi Literae Nos
' gravissimis ac difficillimis temporibus occupatos deprehenderunt. Attamen,
dum quaestiones in ipsis expositas pcrcurrimus, visum Nobis est non quidem
expeti, ut iis quaestionibus responsum fieret, ipsisque solutis, nullum impe-
dimcntum, sive obstaculum nostris Literis Apostolicis superesset; sed potius
ut obiectis cavillationibus ad optatum finem ipsae minime adducerentur*
Accedit etiam, quod Epistola Archiepiscopi multis argumentationibus, et
obscuris vocibus redundabat: quamobrem, Iicet plures hortarentur, ne ullum
Archiepiscopo responsum redderemus; illi tamen satisfecimus, res praecipuas-
ex eius literis delibantes, et quaestiones omnes ad certum numcrum redi-
gentes. Primum Nostris occupationibus tribuendum testati sumus, quod tarde
ipsi responsum daremus, eius studium commendavimus, etiam magnopere
probavimus, quod anceps ac dubius ad hanc Sanctam Sedem confugerit, ut
consilium exposceret. Deinde prolatis quaestionibus satisfacere non praeterrni-
simus, illum tamen monentes de instituto Summorum Pontificum, qui leges
condere solent, disciplinam deccrnere, nequc ullam habere raHonem illorum,
qui dubitandi causas obiiciunt, ut quae consHtuta sunt, perturbentac evertant.
§ 7. Vix redditis Literis, Archiepiscopus paulo post vitae cursum abso v.t.
Nue non immerito suspicamur, responsa Nostra, quae litens contincbantur,
haud cognita fuisse et perspecta illis, qui quaestiones excitaverant. Post hacc
«1« pariter ex Hispanis Episcopis nonnullas ex iisdem ^0^™™**
Proposuerunt; quare iisdem responsis usi sumus, quae radito t pr u Archie-
Piscopo Compolellae a Nobis fuerant. Non defuerun etop^tefato
* Theologi, qui Literas nostras Aposto.icas ^J*™™^?
commentariis illustrarunt. Idem con.igit ^^'^J^Zu^X
^po Compostellae die 8 latU 1744, quod sane mtegrum su.s L.bns prae-
figendum curaverunt. rf nondum pervenemnt,
§ 8. At quoniam Libri e.usmod lad Vo f°rt . njs Litcris Ency,
;« curia aliis distenti illos percur ere n, m P^ jus est) ad Archiepi.
c,'cs adiungimus illas pariter, quas (Utfjfll« ^ dlScip!ina Vestris in
«opum Compostellae lafti pridcm scnps , deterreant diffficultates.
Dioccesihus tencnda sit, plane cognoscatis. ac
«iquac a captiosis hominibus conciten iiir. num. XCIX, tom. 1,
ScquUur tcnor Apostolici Brevts superius
Pa?. 356. i
' Cf. N. 342
906 Romani Pontifices
§ 9. Cum haec ita se habeant ftatfc m„ i " — — -
«», qu-bus hcet carnes edere , cum WunTu ? 1^° ""** ne
extra Quadragesimam Fidelibus praes r Wl„ « 2?" ^"Wnue?*
dant, ac ne piscibus slraul et carnibus n ari 1 °meStion,s ,im''« ex
cavillationes perscrutentur, ut legi t ebras off ,nH ^ "'^ ^-««r, S
supersunt quae remedium a Nobis CsCUnt *U» ^ £
§ 10. S.qu.dem aclvertimus iam multis abhin.
«n quahbet Italiae Urbe, vestra auctoritate dt "°n so,«"« Plures
nenha, sed etiam magno studio con nd i 'uf unf' * Q"adra^"«ali abs*
D.oecesim eadem abstinentia liberemus HhLT?"" Qvitatem. <otamqUe
C.v.tatibus ac Dioecesibus iam per multos L ' Ut h quibusd™
ullo d.scrimine, carnibus per oJUi!^^^ Univer^"e
JlfffiCSR ^ff ffS^ 60 «- -
Quadragesimae cursu, lactis et ov^um usl , bl°n'bUS Septemtrio™. tolo
annos eandem facultatem petierint eUb Sed. a quia per plur«
quamobrem HJj Populi sibPin i^j^^c» -nsecuti fuerint:
tihcem confugiendum pro huiusmodifpln.f r ' " CSSe rursus ad Po""
ccssiones singu.is ann.s 2*5T3bK laTrafnda' ^
per Quadragesimam comprobetur * Ct °VOrum c°"sueludo
Utate satisfiat; sic fZu2 us ^Z ', " necessitatiba*> P» communi uti-
personarum, rerumquldZ^ ^f T^' exemPio^ poiius, guam certo
f Ufs ~ «** «<> — -
Eplscopoi an"° 1741 ad omnes Catholicos
UlisquJ verbis, quae mrlura^cS^ ^11^ C°g'"tavimUS ea ra,ione>
«/«s^ vestrurn 532? ,/ f b"C'mus: ftfc* uife.
facia^etaZ^i 2 "a"S °fficium inrc Postalat> « omUm
utriusque M iicfcoZT ,\- °Ui(iem si"c ^ausu, et de
Ocntiindr rZnaUnf °'< vero> *** Popala, aut Civitati, aut
in casibu^Zrl^r^' ^ravissima> « "rgente necessrtate, et
huius Sanctae Sedis r " "raeSCri'>tis> <™ ^pastoiUae
toties quoties onu* f,Jf, ° Q-Uadrag<*imali /eiunio dispensationcm,
nec supcrbe et aTroZ 'r 'oTfZ!''™' T fidenter""e ^pandam,
Pfmas, esse poshZTm. ' *" M * mifm
Populum' au^r!!0^1^"0 n°rmam secut' sumus, cum multitudinem, veluti
declaravimus In n , ",tegram- Quadragesimali abstiuentia immunem
gravissiraa, urgenKaue lT Episcopus id PosM™ a Nobis debuil, ac de
carnes mi, im > 2 1 necess,tate «uum testimonium interponere. Deinde
retur. TunTvero^^ T^' si ,actis' et ovoru»' essc Wdfr
Cr° f3Cultas edendl «rnes tribui sOlura consuevit, cum inter-
Romani Pontifices qq7
posilo Episcopi testimonio id omnino necessarium iudicaretur; nec sufficiens
necessitati remedium afferri constaret, si ova solum, et lacticinia concede-
rentur. Quoties autem abstinentia Quadragesimae nostra auctoritate soluta
flilt, certos tamen dies praescripsimus, quibus integra abstinentia servaretur,
nempe diem Ci.ierum, dies quatuor temporum, vigilias praecepto obeundas,'
dies Maioris Hebdomadae a Dominica Palmarum. Quandoque recensuimus
etiam totam hebdomadam Cinerum; aliquando etiam indiximus abstinen-
liam Feriis sextis, ac Sabbatis, etiamsi facultas a Nobis tradita, lactis et
ovorum usum solum complecteretur. Postremo eam conditionem semper
addidimus, ne Ieiunii Iex unius per diem comestionis ullo modo violaretur,
ic ne simul in mensa carnes et pisces apponerentur.
§ 15. Dum rationem huius consilii nostri serio perpendimus, haud plenc
acquiescimus, ob eam sollicitudinem ac dubitationem, ne causa ab Episcopo
loci prolata, quam Nos legitimam credidimus ad solvendam Quadragesimae
abstinentiam, eius naturae fortasse non sit, quae veram et urgentem neces-
sitatem contineat. Quippe illud Nobis semper ante oculos propositum habui-
mus, ut nihil a ratione alienum, nihil inconsulto ac temere faciamus. Hae-
rent pariter animo defixa Sancti Bemardi verba ad Pontificem Eugenium
lib. 3, de Consideratione, cap. 4 : Facitis hoc, quia potestis, sed, utrum debeatis,
quaestio est, et quomodo. Attamen fidem praestitimus iis, quibus praestanda
merat, Episcopis nempe locorum. Non enim alio pacto exerceri potest sol-
licitudo peculiarium Ecclesiarum, ac Dioecesum, nisi fides habeatur Episcopis,
« quibus illae administrantur. Sed in posterum, ut gravissimum hoc nego-
tium tutius, quam fieri possit, geratur, molestum vobis non sit, animum iis
idvertere, quae subiicimus.
§ 16. Non ignoratis ab Innocentio III Praedecessore Nostro Cap. Consi-
Hurn, de observatione ieiuniorum, inter causas legitimas solvendi abstinentiam
a Carnibus ieiunii tempore, receuseri veram, et existentem reipsa aegntu-
dinem : Prac/erea de illis, qui in Qaadr ysima, vel in aliis rerumis solem-
nibus infirrnantur, et petunt sibi csam Carnium indulgeri, respondemas: quod,
«« non subiaceat legi neccssitas, desiderium infirmorum, cum urgens neces-
<tos exigU, supportare potes et debes, ut maius pariculum in ers evrtetur
Uem statuerant multo ante Innocentium III ^f^^S/f^
Can. 9, quod auno 653 celebratum Mtx Qaisaim ^"^^S*
otque fragilitatis evidentis languore, seu etram aetatrs rmpossrbrhtaU
^usUr^simae esum ^5^^^^^
R"nrrectionis Dominicae- VCrZtl ZunTaut tanguor estenuat. aut
Commuruone.... HU vero, qaos '^.^^""^^gaam a Sacerdote
"ecessitas arc/at, non an/e prohibr/a vrolare praesumun , y
Ptrmissum accipian/ dj causas satis esse, ul aIiqui
§ 17. Nemo est, qu. non nWHjat non au{em> ut p ,
%^^^^Min^^^^^ Quis enim sibi persuadere
vel integra Civitas idem ^f^M^S^^ eodem temPore ^
Possit, Cives universos al.cuiu. c versari omne8f ut periculosam
v-ssiino .norbo teneri, vel m d» intelligamus. qui ab aeris
aegntudinem contrahant? Nisi tortc cu
908
Romani Pontlfiees
intemperie, vel infectione promanant, de quib n^ZZZ~T~~~~~^
Qu.s credat unquam, Popuium universum 3Sffo£2 ^ hck»^
languore penitus extenuatum, vel extrema senSt ? f?8 Vel Conn"uni
§ 18 Neque vero causa sufficiens ha £ tul
Populus abstinentia Quadragesimali liberetur ipsioue C ^ *
s. forte p.sces, vel ova caro pretio vendaniur SlZ Carnest f ermittant„r.
egenos Cives, ita etiam opulentos; e quibus e «am ,| i 'T ^ habe«<
labore ac sudore sibi comparant; alii vero pa tri o ' V ^ ,SUSten,atione'«
perque abundant. Itaque, si pro emendis lct divitiis Satis »
sit, id quidem egenis Civibus, non Z * ISSSSTSt S°lvendum
efarn nonnulli Theo.ogi haud severioris dtctal inTJ " aSSeru"'
recensuimus Capite nono Libri tertii 1^1 ?U°rUm Sentenfia'"
"iae Typis impressimus. "ostrarum Insftuuonum, qUas Bo„o.
santur, eo quod Milites in Z \n£ D,oeceses. ubi exercitus ver-
observaut. U. po^^aSum ZT^ T™*™ ^
religioseque sJscipiendum, u Z fiSTS T/" """^ *
moti, ipsorum exemplum scquX S ? ^^^6™0^ ^
medium proferri potest Coni^ Mim » '"^ pr° ,egitima causa in
herbarum, atque ol 'i licef Q, L T ™ ^T *Um Civitati Penn™»
harum rerum pret.a summon Ql'adrageS,mae "on obtempercnt, ut
sunt, quae £^3ZT2 TUnC 3Utem eadem stat,,enda
§ 20. Ltur pecuHareT 1 k ^™' et °V3 Cari°ri Dretio «>n,Paran«,r.
causa^olven" e abs tiu t ae n^n ' ^ l ^*™*"' h P°S,erUm pr°
iidem morbi communes £L . adducantur' nisi forte Cvibus univcrsis
in posterum ££££ Tat °D a,'qUam aen'S c°™P«°nem ; neque
censeantur uromn ' PISCIIUm, Ct °V°rUm Dretia tanti PontIeris «*
leiunio ac temp ean ta Ciy'faS,Ve' Dioecesis. a0 «nstituto Quadragesimae
Nobis causas ad 7 r * contendat- Q«°d si veras, ac legitimas a
perc enseb" mus 1 obtine"dam expetitis, duas podssimum
5HtM Canonico' a,tcra vero ab *sa —
^,Jcnenua cieprompta est.
Uum d!'olZl7^5 lU' ^Cm SUpCriuS n°minavimus, eodem Cap. «
pocna , o\^Z" A'e'aai0mm' ArcniePise°P° Bracarensi postulantf. qua
aSu™roh '^^ S* qUI' temP°re Ql,adra^esi'"ae a Carnibus non
^Trentar rt rerUm Caritatem' et angustlam, ita ut plures famc
StL?rdlt hiS VCr0iS: Cu/n ^« ^ P<*
carrLs colT ^ ^ W"" 'nopiam annonae periret,
d nZnZenZ respondemus: quod in taii articuto illos noncre-
a uZienTil ^ D^ P» ^ ^ ^ effundas, ne ipsis
rninZrZZ ^ « <ta cuipam, ubi culpa
carcnsis A idemTo v Ep,'SC°PUS' adductuS eXemp,° ^
ac simnlex h!h , cons,,,um Peteret a Sede Apostolica, tanquam ineptus,
batu u i a n, :, ^ 11,0 Ecclesiae fcBcWmo saeculo maximl pendc-
' Ut' aeQUUm cst' Quadragesimae praeceptum. Hinc magna sevcritatc
Romani Pontifices
909
inquircbantur illi, qui minime paruissent, Iicet talis causa intercederet, ut
liberi ab eodem praecepto viderentur: nec ulla ratio habebatur Virorum
Principum, licet ipsorum incolumitas cum Reipublicae felicitate coniuncta
putarelur; uti Nos fuse ostendimus in decima quinta nostrarum Institutionum
Libri primi. Sed iis omissis, et aliis bene multis, quae in hanc rem congeri
iNobis possent, illud primum delibabimus ex responso Innocentii III, tunc
Quadragesimae abstinentia solvi posse integram Civitatem, vel Dioecesim,
cum reipsa non suppctunt ea, sine quibus praeceptum Quadragesimae obser-
vari nequit Itaque si revera in aliquo loco neque oleum, neque pisces com-
parari possint, tunc Incolis eiusdem loci permitti fas est, ut lacte, et ovis
ulantur: si haec autem revera deficiant, tunc Carnis, salubris tamen, edenda-
facultas concedetur, interposita semper ieiunii servandi conditione.
§ 22. Insula Sancti Dominici in America Meridionali in temporalibur
paret Charissimo in Christo Filio nostro Ludovico Galliarum Regi Christia-
nissimo, nec ei ullus pracest Episcopus. Praefectus Patrum Societatis lesu
inno 1742 a Nobis quaesivit, an ex concessione sibi facta a Sede Apostolica
dispensandi super esu carnium, ovorum, et lacticiniorum tempore ieiunio-
rum, et Quadragesimae, dici posset, sibi etiam datam fuisse facultatem dispen-
sandi nedum particulares personas, sed etiam multitudinem hominum, et
omnes sui districtus Incolas, quando coram Deo id expedire iudicasset:
habitoque responso, facultatem ei fuisse concessam dispensationem Indul-
gendi particularibus hominibus, non autem multitudini hominum, et omnibus
Incolis sui districtus, pro concessione exoraviL Pro causa exposu.t venef.cam
piscium qualitatem ; exiguum piscatorum numerum, qui longe ab Insula p.scan-
ta, pisces deferebant aut foetentes, aut corruptos ob nimios calores; pau-
pertatem earum gentium, quae oleum emere non poterant pro c.ms ^ua-
dragesimalibus necessarium; deficientiam denique olerum, et 'e^'",inum'
quae in ea regione facile corrumpuntur, aut a vermibus
subinde mature discussa coram Nobis in Congregationc i Oeneral. S, nctae
Romanae et Universalis Inquisitionis die 12 Aprilis ^f^f"™"^
' regionis nimis remotae, a qua quollbet anno f £5loK
. recursus; indu.gentcs necessi.ati ^X^ ^^rn
Ws QalHcae in Amerfea, facultatem ^'"^gTintun, de anno
partium, ut in casu verae, et ineluctab.l.s ^1^5'^ nec aHo modo>
•n annum, praefataque vera nccessitate dttW^ . . cornmissis
««possent et valerent cum.fidelibus Popt » 'PJ0™^ cgarnium tempore
J»pensare super esu ovorum, et bdUrt orum^ a(jone obserViinlia
Quadragesimali, indicta simul cum hu l S ^ mctorum Praefectoru.n con-
lciunii per unicam comestioncm, one rataqui P facuItate usi non fllisscnt.
scientia, si adamussim luxfa pracscnptmn t uJndec.m a5hinC annis per
§ 23. Sed iam ad expericntiam deven ^ infIammationem inferebat,
'otam fere Europam
morbus invalU t, quij ^ ^ Provincia in aliam haec
■''a tamen, ut ex una Civitate m "J"^^ ,730, 1733, 1740. Licet autem
"mesta Iues promanarct. Id con Kljnum ordines, atque aetates corripicbat,
"lorbus ciusmodi, qui Universos excitaret, tamcn senibus matura
lentam solum in pectore inflammat.or
910
Romani Pontiftces
i
iam aetate debilitatis extremam afferebat pernicienTT^T i ~~
hssimae, ac mortales sequebantur. Idem morbus {„ pericuIumTVf m aci"
res etiam qtu paululum infirmo pectore laborarent Pos L^V^
pectora adeo labefactavit, utgravissima deinde mala provenerin Ar mltonn
morbos hu.us generis, pectoris inflammationem ml0 "n, ?U°qUe
rentes, aegros in discrimen vitae adduxisse MeS * ? PenCUl° affe"
testantur. «uuuxisse, Medici Scnptores luculenter
§ 24. Itaque si Medicinae Professores arriti mn
accidi», cura adhuc Bononiae versareuT, 22* ^ "°Ws 'f*
supenus coramcmoraviinus, ita ut nulla aetas lihnL , • , ' qualcm
«t affirment, illis ips.s, sa w t.eeri ZT^T^' -
perraciera irarainere; id praeterea conferre pluriraum ^ numcra1n,ur'
lendara, a„t evitandam, si tum aegrotantes tura sTn a ntT "?",deDC|-
quandoque pariter a lacte, et ovis abstineant Z T P " °K el
pore Ouidrarjm,r . ? °eS'' Cam,bus aut lac«c'"'"'S vescendi tem-
d.t c«am ^ oufd MeHi U,r| qi"PPe "ecessarium °m"m° videtur. Acce-
r A t 0S5S2J fnit n qUat'am ,"CrCti,i,lll ***** ^ CiV«
h re SS™ n PTCP °u ,,ber0S' Ct immUneS decernere solea"< (de d"*
s «rrr a s sunt' ne suas animas n-js
* ; se d fficileT r UnnVerSiS CivibU8 ,dem ««»tucndum proponitur, tum
5 5 S- ve t anX'°S' aC S0,l,cit0S pracs^c- Nos ipsi experti simus. Postremo
•' 'k Mcdic Tvnk /T **' ??e iU UaIia> et extra lP*m Praeclarissi.ni Auctores
✓ « simnninm k eyulgarunt' facile deprehendent, abstinentiam, ciborumque par-
: > ?i8 magn°Pere c°m™ndari ; discrimen inter morbos constlhii,
5 ut a , (US CUra"dis ^ibusdam morbis nequaquam requiri,
I al k C °arneS' ,0C° piscium» olei' et herbarum substituantur; ln
3 oleo vH . 73re P,ur,mum' si sublatis carnibus, cum indicitur ieiunium,
8 nteau J; ih aT°tantes l,tantur- Denmm advertent, quam diligenter, accu-
a cque scnbant de pectoris incommodis, cum in omnibus generatim excitan-
Bup^unt e°dem m0rb°' qui adhuc incolumcs a communi ,ue
ne JJt m260 V°biS indicanda PUtavimus. Reliquum est, ut Vos hortemur,
cin is ,/a SUSCIp,atis n*°«um Petendae facultatis utendi carnibus, et brft
abTm „1 VI Quadra«csimae Pr° universa Civitate, vcl Dioecesi. Quippc
bi, sdam 1 a" CSt consuetud°. ob quam iam per tot annos in qui-
Vobl J;C'S . C U,latCS triDUi consueverunt. Hlud etiam cxpericnfla a
Kesile m.n de'iCatis quoaue> ac moIUbus abstincntiam Quadra-
fos vlf m f"1 m rC pcrniciem; neq"e plures ob hanc causam inter aegro-
'os, \el mortuos recenseri.
Romani Pontifices
911
§ 27. Hanc rationem, et institutum Nos ipsi secuti sumus Romae, ac
Bononiae (cuius Sedem adhuc retinemus), cum nuper Quadragesimae tempus
igcrelur. Si vos id quoque pracstabitis, neque facile a Nobis pro universa
Gvitate, vel Dioecesi, facultatem solvendi Quadragesimae abstinentiam postu-
Ubilis, vel (si necessarium id arbitremini) non aliter, quam servatis praemissis
conditionibus Dispensationis instantia ad Nos deferretur, non solum ii fructus
provenient, quos iam indicavimus; sed etiam repulsae pudorem evitabitis,
Nosque pariter ea molestia vindicabitis, quam ferimus, dum votis vestris
minime obsecundamus. Postremo vos omnes peramanter amplectirnur, et
Apostolicam Benedictionem Vobis, Populisque vestris impertimur.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 523-529].
359.
Bcncdictus XIV, const. Altissimo, 26 iun. 1745.
Altissimo Divinae providentiae consilio imposita imbecillitati Nostrae
suprema Catholicae Ecclesiae procuratio, atque adeo commendata Nobis a
Pastorum Principe Iesu Christo, cuius vices plane immerentes gerimus, assidua
pascendi universi Domini Gregis cura, iure ac merito exigit ac requirit, ut
ad eumdem Oregem in unitate et integritate servandum custodiendumque
semper advigilantes, inter gravissimas Apostolici ministerii Nostri partes eam
praecipue reputemus, qua procul eiiciamus amandemusque perditos homines,
ne sub inducta Pastoris larva Oves Christi venenatis fraudulentium fallacium
que doctrinarum suarum pascuis pelliciant, ac decipiant, et ne eas a Chnsti
OviJi separantes, ad perditionis viam agant atque perducant.
§ I. Cum itaque nomine duorum assertorum Antist.tum, quos re ipsa
ha«d legitime, sed nulliter electos, ac sacrilege consccratos, et suprem.s Apo-
'«ollcae huius Sanctae Sedis praeceptis inobedientes et contamaces. al.M Nos
aCathohcae Ecclcsiae communione separavimus et Jam^,*^^
«i-nctos esse deciaravimus, et publice denunciav.mus, ' in Iucem prod en
0-idam libellus anno mdccxliv editus sine Typograph. n°mI"^^
fndicatione. sed hoc dumtaxat titulo: «^f^^^SS^
m Arckiepiscopi UUraicctensis.ctE^
toonvad Concilium Ocncrale fatarum, a f^f^^ //^/.
Jjw SS. D. N. Bcneciicti XIV, ^^Sm^criptionc dignt.m
B<tpo etc. Nos, Iicet HtalUS ipse praeh tam ^ 1» P ^
et fore, aliisque censurartim f^^Z^Zi proscripseruntque.
Praedecessores Nostri huiusmod. appc la Joncs ^ ^ ^ ^
"ot,s- reipsa obnoxtam csse ^™0"8^.^^^ rationes atque momenta
lllu'n damnandum ac reprobandu.n, an.maciverte
. 01 ;fln 1741; const. Quamquam, t scpt. 1742;
1 Const. Auget Pastoralem, 24 ian. ^ 2% ^ 207.20O>
c°nst. Obsurdescit, 20 dcc. 1742. - Bcncd. A.
231-233, t «*W
912
Romani Pontifices
in eodem libello ad comprobandum dictum titu^T^T^ ^
sch.smat.ca, et seditiosa; nihilominus postqu Tcc^tif3' ,,tp0te fa,K
quam aJ,orum examini subiecimus, Apostohca ^ demum ° ** NosK
dum ac proscribendum duximus. m Censura Perstringeri.
§ 2. Auditis itaque plurium in Snrr-, ti ■ ,
rum suffragiis, de XZrJ*q^^* M«o-
S. R. E. Cardinalium ad hoc specialiter den.,^ ratrum Nostrorum
«bellun, praefatum uti continenten^ Xf^^^V**™^
«osas, captiosas, ad schisma ac eversfonem ZL S3S' Seditios^ scanda-
centes, et Apostoiicae Sedis mSinl^?^? EccIesiasHcae petlf.
mrisdictionis eversivas, auctoritate Aposto Sd t n' ™r,0SaS;.et ^ciesiasticae
et reprobamus; ipsiusque libelli impr s o"em ^Xri Tent'Um' damnaniUs'
usum omnibus et singulis Christifidelih,, * ' descr,pt,onem> lectionem, ct
«one et expressione ^i^T^^J^.^
per contrafacientes ipso facto absqu aha Th T * ^
nemo a quoquam (praeterquam a Nobis eu £I™T iT"""'3' 3 qUa
ex.stente) nisi in mortis articulo constau iZ nhTni r m temP0rc
obtinere, omnino interdicimus Volen e l" l absolut,oms beneficium valeat
quicumque libellum huiusmodi ™~ . ™ auctoritate mandantes, u(
sentes literae ei i^otueriTt Lrn Se habuerint' statim atque prae-
luquisitoribus J^Si^ Vel haerencae prJtatis
sic tradita illico fl^K " ™° *»
^b^hu^ ^ * *»* — • *
defenduntur seu eos in nL a,'qU' quom°dolibet renovantur, vel
sub J*m wnT*ucC?r^qtt0d 3bSit' ren°Vari aut defendi
+*£Z enore praefatis proscrioim- 2
usum, sicu „217 .'mPresSIonem, descriptionem, retentionem, c.
obstantibus SSumque pronibem<- I. contrarium facientibus non
IBened. XIV BuIL, tom. f. p. 53I-533J.
360
Benedictus XIV, ep. encycl. Suprema, 7 lol «745-'
Past^^^^ so,licit"do, et Divina lesu Christi omnium
urget Nns > Z 1 ^ P'ane im"'erentes gerimus, Caritas aSSidcK
Srlris cura semnorT'^ ?,Wto imbec"»'<a«i nostrae universi Dominici
penderint ner Zn/^,g,lanteS' DericU,is animarum, sicubi forte superim-
tum umX Z nn,?nStiani °rbiS P°PU,OS aC Nationes' °PP°rtune' ^
peculij quod " w2 occu-am"s; atque iis praecipue Regnis et Locis
q oaam Apostohcae nostrae Caritatis studio, auctoritatisque pro-
« Al JrbTorrum.ibUS ArcniePisc°Pk. et Eplscopis Rcgnorum Portugalli»c
Romani Pontifices
913
videnlia cortsulamus, in quibus, cum Fides, Religio, Pietas ouam m^;™.
joreant ca.lidus humani gcneris hostis noce're fLASZX
desperat per ms.d.as molifur; in Angelum scilicet sese lucis transfigurans
d cmentita bon, spec.e mcautis illudens, qua ex arte non minora sae^e ,„ l
marum detr.menta, quam ex aggressione manifesta, esse proventura nequis-
sinius veterator conf.dit. M
§ Mn harum autem fraudum numero computamus, quod florentissimis
Portugall.ae et Algarb.orum Regnis, et • Ditionibus, quibus Vos Antistites
summa cu.n Sacerdotalis virtutis vestrae commendatione praesidetis, et quibus
pro smgular. erga Catholicam Ecclesiam, afque Apostolicam hanc S. Sedem
observant.a, meritae debentur laudes, nuper evenisse non sine ingenti animi
nostn dolore cognovimus. Pervenit enim haud ita pridem ad aures nostras,
nonnullos istarum partium Confessarios, falsa zeli imagine seduci se passos,
sed a zelo secundum scientiam longe aberrantes, perversam quamdam, et
perniciosam praxim in audiendis Christifidelium confessionibus, et in salu-
, berrimo Poenitentiae Sacramento administrando invehere, atque Introducere
| coepisse; ut yidelicet, si forte in poenitentes incidissent socium criminis
j habentes, ab iisdem poenitentibus socii huiusmodi, seu complicis nomen
passim exquirerent: atque ad illud sibi revelandum non inducere modo sua-
dendo conarentur, sed, quod detestabilius est, denuntiata quoque, nisi reve-
larent, absolutionis sacramentalis ncgatione, prorsus adigerent atque compel-
lerent; imo etiam complicis eiusdem nedum nomen, sed habitationis insuper
locum sibi exigerent designari. Quam illi quidem intolerandam Impruden-
liam, tum procurandae complicis correctionis, aliorumque bonorum colli-
gendorum specioso praetextu colorare, tum emendicatis quibusdam Doctorum
opinionibus defendere non dubitarent; cum revera opiniones huiusmodi vel
felsas, et erroneas sequendo, vel veras, et sanas male applicando, perniciem
<am suis, quam poenitentium animabus consciscerent; ac sese praeterea plu-
rium gravium damnorum, quae inde facile consecutura fore praevidere debue-
rant, reos coram Deo aeterno ludice constituerent.
§ 2. Et vero iam secuta fuisse multa eiusmodi damna, infelici experientia
compertum est. Nec fieri potuit quin ea de causa et oblocutiones, et scandala,
fit non Ministrorum tantum, sed sacri etiam ipsius Minisferii odium, ct ani-
morum ingens conturbatio in Populo fideli exorta sint. Tristia Nos haec
"untia cum accepimus, simul audivimus, contra exitialem huiusmodi abusum
Protinus iusta indignatione pro munere suo commotos fuisse D.lectos F.l.os
"°stros S. R. E. Cardinales Nunum a C.mha in iisdem Porfugall.ae et Algar-
Worum Rcgnis Generalem taqubftem ei Thomam de Ahneyda Pa^arclnm
^bonensem; atque utrumque sollicite gliscent. malo compescendo, atque
«=«am cradicando adlaborasse dlscrimlne ulla ex parte
Apoi ^Lr Mln^ste^ de^deTmur, neve mcnfem hac super re
n^-i «lusuu iriimo amhiiniam esse sinamus: notum Vobis
"ostram aoud Vos obscuram, atit amDiguam caat
}ma v°5 * .«.rfnq nraxini pen tus reprobandam esse, eam-
«e volumus, memoratam «^^JJfti tormz Brevis literas reprobari,
Jcmque a Nobis per praesentes nostra ac ^ ^
a,q»e damnari, tanquam scandalosam, ei
— Romani Pontifices
-r » *. p , p uou la^XSJttfi pas,ora" — *
censemus, alacri,a,era ipsara veslram hac InlT» 1 ' qUOque "<»» e£
e» Aposlolicis insuper hortationibns SJtLT* """"^
pro se quisque vestrum opportuniorib n , aCUere et ut'
rit, initis ralionibus, e. ^ZioZTo2Usa^W "'""^
uent, contra dc,i„qUe„,es Mi„is,ros SSSSTJSL T'^ qUOad °«
strenue msectemini, ac pene „ascc„,cra opp raahs Z "S"""Si noviUte"
curae vestrae ovibus ibi offe„diculura p rari nh ,nctIu^ Patiamini tadiu,
ab eoqUe Divinae misericordiae fo„7. n Saius a Christo posila «I
eodcm Redcmpiore „os,r0 f ^" ae «^*
aramaa; amantfssime invitantur. I^terea dura ^ ? qUe Sa"«ui"e *»
! lucu e„H0ra Nobis cert0 „ JJJ**V •'•'"> a zelo vcsh-o, ac prudcnlia,
i menta, Apostolica,„ Be„cdicti„„em cum 'h *■' a"S °' °bse™""ae arp,.
8 «,p,a COniu„c.am, Vobis, vZZe ™nZ\ CaC'eS"Um C"arismaUu"
[Bened. XIV Bull., ,oro. ,, " sS.Sb ' an""° ""Per"U""-
*" wt
*s 1
I? 1
|: q e"cd,'ctus x,v' const- -~//A 9 iuI. I745.
?'5 ^*^^ COnSi,i° N°bis ^ntlbus
versias dirimere, atque ZlTdn h i'.81" N°b'S ,mponit' ut cas contr°-
* £ P^ndere dignoscuntur • ida^ d,sc'P»nae detrimento indecisae adhuc
doctorum Virorum iudi cfo W« ??Um' UW Ct rei ^"'roversae gravitas,
J '-e; et ipsi Romani Po tifices t^F*** Ded8l°nlS °racu,um post"-
fl edendae consiiium .11.. ,. "„ raeaecessores Nostri eiusmodi decisionis
ces sint obtinendie^eUnem!, ?! COntrovcrsia> an Canonici Regulares capa-
Apostolico. Quam auTdl " ^ 35 Paroc,lia,cs saeculares, absque Indulto
nistae tractarunt in J r troversiar" tum veteres, tum recentiores Cano-
nec dcfuL,nfmmen L'iS 3d Cap" ^aod Dei tirnorem, de statn
•talos, tum ex Reeion l«« ? ♦ Ecc,esiasticarum rerum Scriptores, tum
^ccurate examinaverint H 68 P°S''tis' qui hui"smodi quaestionem
Lateranensibus. bonae mJSn?** K f,ag''<antibus Canonicis Regularihus
nominis i„ Romana r„w *T Franciscus Maria Pitonius magni quondam
Partibua Infidelium et #dvocatus' ac dcindc Episcopus Imeriensis in
amplum composuit'volu,nen m Tu°?M Bcncd,'Cti Papae XI" Audi<°r'
voiumen, quod I.cet nunquam Typis vulgatum, a Nohis
361.
Romani Pontifkes
9I5
lamen visum, atque perlectum est. Praetcrca dilectus Filius aesar Bcnve-
nuti Abbas Oeneralis Canonicorum Regularium Lateranensium, non multos
ante annos, in lucem edidit Opus a se conscriptum, pro asserendo Cano-
nicis sui Ordinis iure obtinendi praefatas Parochiales, absque Indulto Apo-
stolico; in quam etiam sententiam plures clarorum lurisperitorum Consulta-
tiones editae sunt, ac Typis impressae in Bullario Canonicorum Regularium
Sanctissimi Salvatoris. Denique innumeri propemodum sive Theologi, sive
lurisconsulti, ln suis Operibus, quaestionem hanc instituerunt; quorum aliqui
eo usque progressi sunt, ut praedictos Canonicos Regulares nedum ad obti-
nendas saeculares Ecclesias Parochiales ad praesentationem Patronorum sive
Ecclesiasticorum, sive Laicorum, sed ad alias quascumque Parochiales Eccle-
sias ad liberam Ordinariorum collationcm spectantes, etiam per concursum,
assequendas, et ad se sistendum huiusmodi concursibus, absque Indulto
Apostolico, habiles atque capaces asserere non dubitaverint Tum a Paro-
chialihus Ecclesiis gradum faciendo ad Canonicatus Metropolitanarum, Cathe-
dralium, et Collegiatarum Ecclesiarum, horum quoque absque Apostolica
dispensatione adipiscendorum, capaces eos esse sustinuerunt. Et quod magis
notatu dignum videtur, idem plane affirmarunt de Beneficiis simplicibus, et
Pensionibus Ecclesiasticis; plura congerentes exempla huiusmodi Canonico-
rum Regularium, qui, absque Romani Pontificis Indulto, tum ad regendas
Parochiales Ecclesias Saeculares, et ad obtinendos Canonicatus atque Prae-
bendas ln Ecclesiis Coliegiatis, Cathedralibus, et Metropolitanis; tum etiam
ad Beneficia Ecclesiastica simplicia, nimirum absque Animarum Cura, vel
rcsidentiae onere, administranda, e Claustris exierunL
§ 2. Sane quum in Congregationibus Venerabilium Fratrum Nostrorum
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium ad diversi generis negotia cogno-
scenda auctoritate Apostolica deputatorum, examinatum saepe fucrit huius-
modi assertum ius Canonicorum Regularium; saepe responsum est, eos,
absque Apostolico Indulto, ad saeculares Parochias promoven non posse.
»ta respondit Congregatio Concilii de anno millesimo qu.ngentes.mo octua-
gesirno primo, eiusque responsurn approbatum fuit a sanctae memonae Prae-
decessore Nostro Oregorio Papa XIII. Ita decrevit Congregat.o Ep.scoporum
et Regulariumi de anno milleslmo ^^m^^Z^^
s-s prius rationibus fuse dcductis a Procuratore ^««iSESSSSE
«arium Lateranensium; atque hoc paritcr Decretum a
PapaX confirmatum,^ deindequc acl Canomcoj , quoque R^,a« ^
simi Salvatons cxtensum fuit. Cumque mfcnj £
Pmedictis minime ^^^XommM mlllesimo sexcen-
Unae ln Congregatione Conc... ,ropo^ A ^ . . ^
testmo nonagesi.no tert.o, m qua ngewi h ,arcm mvis a
Uteranensi pracsentato ad ^"SSSdLn tamen fuit In Rcscri-
«olicum Indultum eidcm concessum ,u - . ^
re Decreta
Pt6, ipsis petcntibus( ut omnla, q»ae pracc»
1 Dic 18 mart. ^
* Cf. Bull. Rom., tcm. 7, p. ^4* n*
916
Romuni Ponlifices
unirentur, utque, auditis Procuratoribus QenerlhW \
Lcx in hac materia constitueretur, idque a san h" ' * Unlve*alis
Papa XII Praedecessore Nostro ^ aZoSc^ZJT?^ Inn°CC",io
confirmatum. «-neras in forma Brevis fuit
§ 3. Haec tamen Decretorum unio, et generalk r*,.*
peracta fuit. Verum anno Domini miliesimo sept Z 'tesi" ^ '^810 ^
curator Qeneralis Canonicorum ^1^^^^™*™™ «ertio Prc
Praedecessore pariter Nostro Clemente Pana XI « t * r ^ recordatl'°nis
nem praedictae Congregationis Concilil Trident.n In£ «*"'*>■
•udicio subiiceret,- ad hoc ut eadem Co„ii Interpret,s «camlni et
niret, fc w ^ ^ ^~-n discuteret ac defi-
Instttuti Canonicorum, independcnteret aZ l ^f'""1?' P"fessionis, et
et Decretis Sucrarum Con£gat7oum tuZTn
Rescriptis, et Oraculis sJL^^J^JT^T* THb«»*»>
trariis Ordini Canonicorum ReTuiaril 1/ favo^ilibus, quam con-
inpraesens emanatis; super «7^2,1 ^f"^ Oregorii XIII usoae
§ 4. Iuvat credere, Zc Zte ntem T f * ReSCriptun, obtinuif-
gregationis pro tempo e Secret 2 ^ ^*"?" Praedictae Co"-
observantia, diligenter curasL n r* -P 1 '^."^ P°ntificis mnd*tum
retur. Equidem dum Nos in min„ k ^ ^"^«one proponc,
fnngeremur, plurium «SJ^S?^ SeCre,arii "»»"«
dicta controversia ad examen r^S^ir ^*""1 re,iqUimUS' Ut d
leretur; sed minime licui? II et COngrua tandem deo"sione tol-
hoc ad optatunTIeemCpU Uunc°e^ ^Jl^^ ,°bieCtiS' ^
etiam praedictis Secretariis Z ante T T™ dubitabamus (£Juod
mus), quin interim invin 11 ? S fuerunt' P™«*m fuisse cense-
sexcenLimo sepLS„ praecitatu"> Decretum anno mi.Iesimo
larium edTum t C TZ J T * ^ngroatione Episcoporum et Regu-
ipsorum telnpo ?bi^bteh^mt~nff™?m^ ^uum Pot.ssimUmget
tibus, freque, ter evenfsset u M a 'T"8™* Secretarii Officium obeun-
Triden.ini, quam ad ,,hm f£ ApOSto,,ca Dataria' tam ad »P«n, Concilii
remitterentur petitiones rL - P° T * Reeu,ariuni Congregationem,
Parochiali ^SSbSS^""9 RegU'ar,Urn' qui pro obti"enda "««•
pro assequendo rnn^ ! qUam a Patronis Praescntati fuissent, vel
Episcopo^ ^hedralis aut Collegiatae, ab a.iquo
erat, ui opp0rtT, s ndhS 5 ? ,ndU,tUm P°?*"^ant Unde consequens
Rescrlpti Clem e 2 PapJ f^"'^0 Causae P-Positione ad noVmam
Canonici Regulares eSl r "^" admod,,m videretur, si ipsi
§ 5 At ve " n , 3e decisionem »""ime "rgerent.
nam Episcop^m f ""^ memorlae Benedicto PaPa X'» Anconi,a"
uti Par era7tl^ S'am rege"dam aceePissemus, statim ac ad eandem.
"ioncm N0 £lS'T ~* «*™ Nostram nac de re oni"
Urea invenimu m,?' S,qU'dem ,n ea Civitate nonnuilos Canonicos Regu-
septuagesin " nrimT T "J^™ Decretum anni miliesimi sexcentesimi
*OT^nJtonL f° S,Ufmlti Ap0St0,iC° ,ndU,t°. Sed de tan'Um
catus in qSSSS rF^UnUm' 3d ParochIa« saeculares, vel ad Canoni-
edral' EcC,es,a Promo*i. e Religiosis Claustris migraverant. Quin
Romani Ponti/ices
917
e am unum ex h 8 mvemmus, qu, quum saeculare Beneficium, quod olim
obtmuerat res.gnasset; tamen extra Claustra similiter, in habiru Presby teri
saeculans degcbat Atque hllhlfl quidem conscientiae securitati, pro Nosfr
niunens ratione, consulere non omisimus, implorata eidem dispensatione ab
Ofhcio Poemtent.anae Apostolicae, cui rem totam referentes, demonstravi-
mus iam moraiiter .mposs.b.le Oratori fore, claustralis vitae institutum, et
ReHgiosum habitum resumere; quum et octogenario maior esset, et mala
valetudmc Iaboraret
§ 6. Deindc paucis post annis a felicis recordationis Clemente Papa XII
Praedecessore Nostro ab Episcopatu Anconitano ad Metropolitanam Cathe-
dram Bononiae Patriae Nostrae translati, idem omnino in hac etiam Civi-
tate et D.oecesi obtinere comperimus. Contigit autem, quemdam Canonicum
Kegularem Lateranensem ad Ecclesiam Parochialem saecularem de lurepa-
tronatus Laicorum a Patrono Laico nominari; cumque Nos, ante huiusmodi
nommationis admissionem, praeter consensum Abbatis Oeneralis ipsius Ordi-
ms, Apostolicum insuper Indultum Nobis exhiberi postularemus, eaque de
re apertissimum Clementis Papae X Decretum anno millesimo sexcenfesimo
septuagesimo primo editum extare diceremus: mirati profecto sumus, quum
Nobis responderi audivimus receptam esse in toto Canonicorum Regularium
Ordine sentcntiam, quod praefatum Clementis X Decretum omne robur
amisisset, et in suspenso remaneret, ex quo Clemens XI anno millesimo
septingentesimo decimo tertio, ut supra dictum est, quaestionem illam de
ratione obtinendarum a Canonicis Regularibus Parochiarum saecularium, an
scilicet consensus eorum Abbatis Oeneralis, nullo interveniente Apostolico
Indulto, ad hoc sufficiens esset, Congregationi Concilii examinandam tradi-
derat. Equidem Nos huiusmodi responsioni, quam agnovimus omni solidi-
•aie destitutam, minime acquievimus; neque porro Canonicus ille Regularis
ad regimen Parochialis Ecclesiae, ad quam praesentatus fuerat, a Nobis
admissus fuisset, nisi prius Apostolicam dispensationem petiissct, atque impe-
trasset. Verum ex hoc plenius cognovimus, quam necessarium esset huic
controversiae aliquando finem imponere, ac certam atque universalem regu-
lam stabilire super Canonicorum Rcgularium capacitate ad obtinendas Paro-
chiales Ecclesias, Canonicatus, aliaque Bencficia Ecclesiastica saeculana vel
«ie licentia dumtaxat eorundem Superlorls Regularis, vel nonms. accedente
Apostolicae dispensationis auctoritate. Pro quo tamen n.inl a Nob.s tunc
•emporis factum fuit; qUUtti satis esse duxerimus, al.arum D.oecesum curam
Propriis Pastoribus relinquentes, ln commissae Nob.s Eccles.ae procurat.one
vigiiare
§ 7. lam vero, nullis Nostris meritis, in sublimi Apostolatus culmlne
constituti Nostr s esse partes reputavirnus, qUaeatfonein hanc uprema tandem
Pro coSccssa Nobis ^[^^^^1
Jfcti Canonicl Rcgulares, «^J^^
centja tantum suoaim f^^^aibeinnbmt aut Col.egia.is, Ca-
saecularcs, et in Ecclesns Mctrojol m EccIesiasf|ca sin Iicja obtl,
onicatus atque ^f^^^X^ ; an vero, praeter hulusmodl
"ere. aut Pensiones Ecclcs.ast.cas pcrc.pt
918
Romani Pontifices
!ST "CenHam' auotori^
requiratur
penitus introspicere, tempus illud quo j?"1 N°Stris *S
pubhcis audientiis vacuum habuimus in B bHnM,? m" Pr°Xime e,aP*° »
mentes, quamplurimos illic existenTs L bro, °I N^tra domestica insu-
Bibliotheca dilecti Filil Nostri D^t^^TT™*^
Sanctae Romanae Ecclesiac Presbyteri Cardina lis P* It d' 3d Thermas
Nostrorum Secretarii, ad Nos tSsri^ZT0™ T™^*™™
quid luri communi, quid Concilii Tridentti 22X **Ul° *****
ab ipsis Canonicis Regularibus emi ae ° f' quW Profession
magis consentaneum esset ac suT/ £ qU,d e0rundem ^fitutd
nem, Canonici Iuris princip i s et HfetonVf, r u ProKxam Disser,a,'°-
dem Pontificiae auctoritat mre ' ™sto™V?mnmus innixam, non qui-
vimus. 3t,S 'Ure' Sed Dr,vatl Doctoris diligentia, elucubra-
^2S2iT^Tfc re,,ati DrH c,ementis pap- »
strorum Sanctae Romana ™Scte£ cTrdi 7* Ve;,erabi,ium Frat"«m Nc
pretum haberi debuisset nihiloJ 1 , C°nci,ii Triden,im
Causam ad Nos avoc ' ! Z T?" eSSe duximus totam hulusmodl
silio, eam definiremus L ut solemni ^ N°S' absque a,,0rum
siae discussio accurattaima ItaS atqUe Cornmodior controver-
dis revera praesfitum fu^ ^ «
bilem ttUN^Vvif U« h'VC " n°bisCUm — Psimus Venera-
manae E^Sm^S^SS^ ^0*™ Praenesti,mm Sanctae Ro-
Sanctae Romanae E c S P Di'eCt°S Fi"'°S Nostros eiusdem
num, TaibuSl e ~ y,ero8 Cardinales, de Gentilibus, Cavalchi-
excepto, praed icLTVl reSpCCt'Ve nunc"Pat°s» omnes, penulhmo
etiaru prfod lo o meZT ***** adscriPtos' ,res ver0
Congregafio ni S,.r f' °,,m' dum in n.inoribus agerent, eiusclcm
«*?S^taS2% a'terUm aUtC,n 3 P'UribuS annis Ul P-fe-
Furiettum 2£SE Con " 1™?" MagiStrUm ,OSephum A,exandrUm
Praelatos »S o Con^t.onis Concilii Secretarium, necnon alios
Parite Fi.irM ^trosT"3"" **** "imirUm »"«
viHers Aucmorem !t y '°annem ,acobum Millo Datarium, Clementeni Argcn-
l"ibus autem PetnL aVCr'Um '««tfnianum Subdatarium Nostrosjex Regu-
dfcti CoZZr nfi ^loysium de la Torre Abbatem Ordinis Sancti Bene.
OcneraTeTef o ClSSmensis eaclem Romana Curia Procuratorcm
duosque SoeiPh»! i*" T C,on*reKaH°ne Sacrorum Canonum Professorenv;
HarS Apos 0,t ' r P^ros, Dominicum Turanum Officii Pocni.cn.
Sacrorum^0?L^LtoPem T,,e0,o^f". et Aegidiiim Mariam Oiulii
Hungarico de Urb^ ^ 0 sorem» eorumdemque in Collcgio Germanico-
Romani Pontifices
919
§ II. His omnibus, et singulis praefatam nioc^ »•
nunicavimus. in qua aperte declaravimus N- N°S,ram corr"
ns privati personam in ea gessi^ nl ^LrT' U< Praefertur' Doc,°"
i„ contrarium opinandi, si fta i, s et ratio , ,h V°'UlSSe ,ibertatem
amplius mensium spatio, ut toZ L ^^^'' ^ uWWum et
Concilii Tridentini, ^onMKni^,,D,,,™ *****
que pracdictae Congregationis «f„ « ^ .S"0 Re^,ari"m utrius-
„T, ac ,Lr!s co^Xlb^ SUff-
corum Reg^mTrdr TcSEl ^
srjsTo!" utramr partem afferri so,ent- «-«TSi^iSS
11 v .' f° ^™' Canonistar"m- aliorumque Scriptorum Ecclesiasti-
uTra aIlTna; tU?PqUla P°St ipSUm C,ememis^ Rescriptum, ut P ri
pn i adnotavimus, et Franciscus Maria Pitonius, prolixa Disser,atione, in
qua anonicorum Lateranensium defensionem suscepit, et istorum Abbas
uenerahs Caesar Benvenuti, in suo Opere in publicam lucem emisso, quae-
i cumque ad Causam facere poterant, iuxta singula Qpita in praecitato Cle-
men is XI Decreto indicata, et a Nobis in praedicta Dissertatione Nostra, ut
praefertur, ordinate ac singillatim expensa, latissime sunt prosequuti; tum
oemum quia noluimus novum ipsis Canonicorum Regularium Ordinibu-
imponere sumptuum onus, postquam toties super eadem re lurisconsulto-
rum Curiae Nostrae operam, et calamum adhibuerunt.
§ 13. Quum itaque praedicti omnes a Nobis requisiti, Intra praefinifum
lempus suffragium quisque suum Nobis obtulissent (excepfo praefato Vin-
centio Episcopo Cardinali, quoniam ipse in suis Commentariis ad Constifu-
liones Apostolicas, suam hac de re sententiam pluribus in locis apenierat,
el iampridem Typis vulgaverat); Nos illorum scripta aftente perlccfa dili-
Kentissimc expendimus; cademque, una cum pracdicta Dissertatione Nostra,
Dilecto Filio Magistro Nicolao Antonello, Praelato Nostro Domcstico, et
Archivi Pontiftdi in Arce Sancti Angeli existentis Custodi, in eodem Archivo
«lligenter asservanda tradidimus; ut perpetuis futuris temporibus constare
valeat, quam caute ct considerate in hac Causa definienda agere voluerimus.
§ 14. Et quonlam praedictorum omnium concors fuit senterttfa (unius
enim dissensus in duodenario Consuleritium numcro, uniformitatcm non
tollit) ; iidemque in eo convencrunt, quod neque Canonici Regulares La-
leranenses, neque Canonici Rcgulares Sancfissimi Salvatoris, Beneflcium
quodlibet Ecclesiasticum saeculare obfincre, aut quamlibet Pensloncm Ecclesia-
sticam percipere valeant, absque aucforitate Apostolicae Sedis: Nos eorun-
dem consilium et sententiam sequentcs, atque efiam motu proprio, et certa
^entia, atque Apostolica auctorifate, hac Nosfra ln perpctuum valitura Con-
'«tnfione statuimus, deccrnimus, et declaramus, eosdem Canonicos Regula-
r«. absque Indulto Apostolico, ut prncfcrtur, cuiuscumque Beneficii Eccle-
siastici saecularis sive cum adnexo animarum curae, aut res.dentine oncre,
sive etiam Bcneficii simplicis. ct «ine cura, ac personalem res.denfiam non
920
Romani Pontijices
requirentis et cuiuscumque Pensionis Ecdesiastfcae. -M t ~~
censen debere; eisdemque nec lus commune nec ^rtd^ **, et
neque Professionem ab ipsis emitti solitam 'aut eorut "£?^ynod,
neque demum ullam contrariam consuetudinem usu " " ^1»"-
quasi, almmque omnino titulum, pro huiusmodi nrJ ' possessio"em. seu
suffragari. H nuiusmodi praetensa capacitate ullatenus
§ 15. Proindeque non amplius permittendum ..,« .1
csse, ut aliquis ex ipsis, sola intervenTe^e mSSSS.^ m°d° fere,,dl""
Oeneralis licentia, consensu, aut praeten a auctt 1 T"0™' S'Ve AW»««
in Ecclesiis Saecu.arium assumendaTeTex^ * animarun, curan,
sive Praebendas, Dignitates vel alii a.iomn 1 ' 3(1 ^"nicatus,
Beneficia residentia.fa in Ecc£!i f%gE£ SbTtK^^*
l.bus, aut Collegiatis obtinenda, e Religio«TcS^ Calhed'*
moretur; sed necessarium omn no semner e n . ' d,SCedat« et extrae*
ciale Apostolicae Sedis 'ndu.tum la^
Ecclesiasticorum Beneficiorum Saecu.ariun s.Ve cl gU'areS huiusraodi
residentiae onere adnexo caoices fiTt T* , * «nimarum cura, sivecum
regenda, et retinenda e d^n qUam Ut ad ea asseauenda.
SimiMteromnium SS£S2SiS2?- 63 ,icite P°ssint
nuncupa.orum, aut Ec des h ^nnE Ecc,esiasti~ simpliciu,n
esse deciaramus, et aTeTas^ Zd '"««"«^Wten incapaces
nimus. At si aliquando a.im 86 lnhabi,eS haberi debere
«13, sive ob n^tSr sive aHo f ^ ipSiUS
uno autp.uribus huiujmod" <l«°cumque Htulo, aut causa, dc
EcCesiasticis Penslo buT WSfcTsSP1^ J? ■* *? * ^
mus, non ideo huiusmodi r,n«° n Prov'den contingat; decerni-
exire, aut extra ea v ZZ 1 Regularem e Religionis suae Clauslr.s
antea et sub 7«S tt™ ™V°^; ^ S Rdi«to,,> D°mlbuS'
dcberestatuimuf. ^n* ■ .SupCnoruin R^^ium obedientia mancrc
RcgutarL Aoos ata, I ?Ven:enteS Wro 0mnibu8 et si^ulis P«nfc adversus
nom!n1|nbentqi,lem Late™enses, quique a Sanctissimo Salvatore
lares exis unT i n °' 3Ut SpeC'e tantum» sed revera et P™Prie Re*"-
commu s ;/v!?UC T °mnlbUS Caeteroruni °rdi™m
que oua enus ? "'""""^ ^pcriatis, et Obedicntiae; idcc
Saecularium LkI! ,[ptl' "lcaPaces sunt Bencficiorum Ecclesiasticorum
^ ("tLotXs m °^'iCae Sedis auctoritate' et di8Penaanon c' Quia
'"serviunt laxiori Zl Praecitato CaP' Qa^ D« *™") R^,,aC
ubi eo umdern ^ ^ ' eSt' ma,'°rem cum ipsis indulgentiam adhiberi, et,
fac .iir ner AnS Pter°n,m Re«u,arium consensus adsit, benigniori quadam
dem admit. ^D08to,,ca? «Ktoritatis Indulta, ad Saecularia Bccficia eos-
sequentes ReZi™™ buiU3modi casibus omnia rite recteque proceclant,
»lf^ rcsrtlvc' sub pocr,a nu,,itatis °»»*
^m% \i^mZm 1 eadem AP°st0,ica auctor,'tate prac'
Romani Pontifices
§ 17. Ubi nempe agatur de Beneficiis Ecclesiastirk C*«„i u
r ?Tn\ Co— imiici non -S^ftJSSSvs
chialcs de lurepatronatus Laicorum et In kM.Mi. iiu ,cc,esiac ' aro
a,edra.ibus aut Co.legiatis Si^^^Z^
p«,s tamen Theologah, et Poenitentiaria Praebenda, quarum utraque P Z o
sempe Concursu prov.deri debet); et quidem ubi huiusmodi Benehc de
.urepatronatus s.ve Ecclesustico, sive Laicali existant; et cessantibus q oad
Be ef.c.a lunspatronatus Ecclesiastici reservationibus et affectionibus Apo
slol.cs; mtegrum esse volumus Beneficiorum Patronis, aliquem ex praedictis
Canomas Regular.bus, quem idoneum iudicaverint, ad ea Beneficia praescn-
tare, seu nom.nare; dummodo praesentatio, seu nominatio fiat cum expressa
pracseryat.one Beneplaciti Apostolici. Postquam vero praesentatus, seu nomi-
natus Canomcus Regularis, praesentationem seu nomlnationem de se factam
acceptavent, cum clausula de obtinendo Beneplacito tam Superioris Oene-
ral.ssu. Ordinis, quam Sedis Apostolicae, ad ipsos praesentantes seu nominan-
tes pertmeb.t.consensum exquirere Superiorum Regularium. Qui si ex discessu
hmusmodi Canonici Regularis, ad animarum curam, seu ad Canonicatum in
Eccles.a Saecu.ari obtinendum evocaU, nullum Ordini detrimentum obven-
turum esse, in Domino reputaverint; multoque magis,si perspectam haben-
tes vitam ab huiusmodi praesentato seu nominato religiose institutam, et
studia ab eodem in Religione laudabiliter peracta, illius operam utilem atque
proficuam fore Ecc.esiae il.i, cuius servitiis deputarur, in Domino pariter
iudicaverint; requisitum assensum in scriptis praebentes, testimonium insuper
adiicient de ipsius praesentati seu nominati idoneitate, tam quoad mores»
quam quoad doctrinam, sive ad animarum curam, sive ad Praebendam Ca-
nonicalem; super quorum veritate ipsorum Superiorum conscientiam districte
oncramus. Sed et ab Ordinario, sive ab Ordinariis Locorum, in quibus ipse
Religiosus pracscntatus aut nomii.atus per aliquod tempus commoratus
fuerit, requirendum erit, utrum ipsis aliquid adversus illius vitam et mores
- relatum fuerit, vel alias legitime constiterit.
§ 18. Quae omnia, videlicet praesentatio, seu nominatio, et respective
acceptatio cum adiectis clausulis praeservativis supra enunciatis; item Supe-
riorum Regularium consensus, eorundemque attestatio; Ordinariorum quoque
favorabile testimonium, exhibenda erunt nostro, sive Successorum Nostrorum
Romanorum Pontificum pro tempore Datario, qui, facta Nobis, aut Succes-
soribus Nostris, pracdictorum o.nnium rclatione, si ita Pont.f.c. v.deb.tur,
Uteras Apostolicas super concessione huius.nodi Beneficii eidem Canonico
Rcgulari praescntato seu nominato ad i.Jius vitam fac.enda, stat.m exped.ri
itlbebit ; vel ailas, de eiusdem Pontificis mandato . antc ipsam exped.t.o-
"cm, praedictae Congregafionis Tridenfini ConcUli Interpret.s cons.hum
cxquiret
§ 19. Idipsum, quantum rd natura, ,ct d*"***^
«unc etiam ohservarl volumus et mandamus, quohcs Ord.nanus ipse Cano-
«I Sanctissimi Salvatoris, ad Ecc.esiam Paro-
chialem, quam in casu particulari sine concursu confcrri posse cont.ger.t s.ve
ad CanmSum "absqui Concursu pariter prov.dendum, et ad ips.us Ord,-
922 r>
Romani Pontifices
narii liberam dispositionem et collationem pertinentem nm
Decernentes ,n huiusmodi casibus nihil ab Ord.n, r Z r ' ™m?Vendun» P-taiet
posse; sed Romano pro tempore I^IHWiS^^T^^
sum Supenorum Regularium, iuxta fonnM ^pSt. a nS?J
exqmn, et obtmeri, omniaque demum, ut praeK h ! ," Praescrin1™,
Concl^ S»ha^^^ ad m
dralibus, Metropohtanis, aliis£ ^^S^ ? ''" Ecc» CkS
sta.uimus. nul.um Canonicum Regu Z ™ sTve ° 0ga,,S, et Poc"^entiaria:
s.m, Salvatoris, etiam accedent Sl&n^
humsmodi Concursus accedere poSS? Superiorum Generalium, ad
quibuscumque, districte inhibemus su " 21 ^fftf* ?W 8,118 0r*«
dfctos Canonicos Regulares J huf„5nfod??„ nU,htat,s C°ncursus, ne prae-
sine praevio Beneplacito Apostolicae Seri, C°nCUrSUS admittere Praesumant,
methodum inviolabiliter tenendam atot e «' fU° °btinend° Seuuentem
§21. Quoties videlicet Fn!* atque servandan» praescribimus.
lares Presbytero J^SS^B P ^ ^''"^8' inter e0S ^
aut Praebendae T cologal I ve, plill? -"""T Pr° Ecde,he Parochia"'s'
dum, sunt accessuri, ^mj^fi^n™1**™ Ct pr0visione "^en-
neum revera esse, ,„ Dom no ^ .37 * Paroch,am aut Praebendam ido-
nicis Regularibus a praed ic as £cX7 ' * f COntrario *Hq«em ex Cano-
et idoneum existere n^X^^-^ Praebendas «speeUve «*»
rem totam defcret- a ouo J m ™ ? P°ntlf,c,s Pro temP°^ existentis iudicio
Regularem ad Concursum !h \ T ^ Ut ,,Uiusmodi Can°nic"m
nico requirere SebTan forie IZV^' *" * **li#»> *»»
larium, huiusmodi Conrnr! ' aCCedente consensu ipsius Superiorum Regu-
affirmaverit . ,dem S™™ * S,s ere ve"et- Q«od ubi is facturum se etse
consensu, seu ZrX 111^°^ RegU,are8 r°gabit Pro huiusmodi
debebunt nisi siZ T" 'PS' SuPeriores "equaquam imperliri
extiturum e " , ! T"*' Ct UUUUm ProPrio °rdini dctrimcntum
et ^^^T^cZ tPar0Ch,'am' aUt Praebendam aSSeaualUr'
promoveatur. doctnnae merito» <%"u<" esse, qui ad iliam
ReJaJem^^Cor"^5 ?ntecessum e*acte servatis, licebit Canonicum
protari con igerit Z TSLSF** Et nihi,0minus si eum Prae
Hflce expete„dT,ri * Paroch,ae- seu Praebendae concessio a Romano Pon-
sorum documcnf s »t hl ?7T* f Datarium pr° temPore omnium Praem,S-
mandata r^pfot reIat,one Pontiflci, opportuna pro expeditione
aitt P^benda^ Tln°ntif habit° Concursu Pro Ecclesiae Parochialis,
currentibus l Cl 1« T \ ^ Poenite"tiariac provisione, nullus ex Con-
Concursu indicto intr, r" 'd°neUS repertus fueriti aut si- huiusmodi
'"Chcto, mtra praefm.tum tempus nerno ex Clero Saeculari ad ilh.m
Romani Pontifius ^
accesserit, Episcopus autem vacantem Ecclesiam, aut PraehPnHam i, • ^
nico Regulari Lateranensi, aut Sanctissimi Salva Sri. u^Z^ ^
.ediderit, pari modo Aposto.icum assensum ad hoc M ^reS
,oque rescnpto ,uxta pet.ta, quod, annuente Pontifice, , ^ea verba conc^
esse potent: pro gratta, servatis servandis; tunc Enisconu.; mm inc" r
nico Regulari. et cum ipsius Superioribus'ea se ^Z^'
praescnpta sunt; ac de praemissorum omnium implemento opportuna docu'
menta ad Datanum transm.ttet, Romano pro tempore Pontifici exhibenda, ut
eo mbente, ad concess.onem huiusmodi Ecclesiae aut Praebendae per Literas'
Apostolicas proccdi possit.
§ 24. Denique, quod perlinet ad Ecclesiarum Parochialium, aut Cano-
mcatuum renunc.ationes, seu resignationes, vel Coadiutorias, necnon colla-
liones Beneficiorum Ecclesiasticorum sirnplicium, aut Pensionum Ecclesiasti-
carum reservationes ; quum in his omnibus, non solum ex superius dictis,
propter Regularem qualitatem Resignatarii, aut Coadiutoris deputandi, sivg
de praedictis Beneficiis aut Pensionibus providendi, verum etiam ratione
tituh mtrinseci huiusmodi collationum, Apostolicae auctoritatis intervenlus
semper et omnino requiratur: Nos Romanorum Pontificum Successorum
Nostrorum arbitrio et prudentiae omnia relinquenda esse ducimus. Confi-
dimus autem, neminem fore ex praefatis Successoribus Noslris, qui ,'n huius-
modi casibus, praeter alia ad resignationes, aut Coadiutorias admittendas,
sive constituendas, et ad Beneficia simplicia conferenda, vel Pensiones Eccle-
siasticas reservandas, de iure requisita, rerum insuper ac personarum ratione
habita, ea quae superius a Nobis circa praemissas concessiones statuta sunt,
prae oculis habere, et mature perpendere omittat.
§ 25. Equidem inspecto Canonicorum Lateranensium, et Sanctissimi Sal-
vatoris Regulari Instituto, non licet eis, quoad vivunt, post solemnem Voto-
rum Professionem, e Religiosis Claustris discedere, et a Superiorum Regula-
rium obedientia se subtraherc. Quamvis autem, ut antea dictum est, huiusmodi
Legi subiecti sint et esse debeant etiam post assequutum aliquod Saeculare
Reneficium simplex, aut Ecclesiasticam Pensionem, cuiusmodi certis in casibus
ab Apostolica Sede Regularibus concedi et assignari contingit; atiamen satis
Patet, neque permanentiam intra Claustra, neque immediatam Superioribus
Regularibus subicctionem consistere ullo modo posse cum an.n.ari.,.. cura,
a»t Canonica Residentia, si aliquem ex iisdem anonicis Regulanbus Eccle-
^iarn Parocl.ialem, aut Canonicatum, et Praebendam, vel D.gn.iatem, aut ahucl
Swculare Bcneficium Ecclesiasticum personalem Resident.am requ.rens con-
'"'gat quomodolibet obtinere. "
§ 26. Ul„d vero Dubium in Congregat.on.bus hu.us Urb.s et Cunae
H«enter discussum ac disnutatum fuit; an scil.cet hu.usmod, Canomc
Repilares, post adeplam ln Ecclesiis Saecnlar bus ; Paroch.am s.ve Canon,-
«^tum, e C^ustris cgressi, retinere deberent hab.tum su. Ord.n.s, an vero
. c ^iausin^ ttn. » nossent. Item de ns, qui ad Parochorum
^er.corum Saecularium vest.biis uti possem. i»v. .m
' ■„,„. f„it an alterum dnomcum Regularem, dum
Off.c.umsuntpromot.,quaei..tu mfu^ai fenerenhir. Super
P ssent. i„ sui con?ortiu« ^ ^"^^Xtarum Congregationum. quam
^l^ibus non una fuif sententia, tam i
eorum. quos nuper a Nobis in consilium ^bUoTT^ ~
Verum Nos iustis et rationabilibus de cau sis an im u . w memoravinius.
bbus, decernimus atque statuimus, praedicto s cZZ\ move""
ad animarum curam gerendam, sive a S ^lares, siVe
Ecclesiis Saecularibus, f Claustris ^ZTci, *
rem assumere posse, et ab obligatione secum ret nendi^ " ^ Saecu,a-
n.s, I.beros et immunes esse, et fore Eosdem tl °C'Um sui Ordi-
propterea quod extra Religio a Clau"« 1 ^0""08 V0,Umus- -e,
cularium habitum defcrunUdeo se ab o uto aut d £££ ^ *
ab observatione Votorum, quibus se in RegU,a i ZfZ ^
runt; sed sciant, se teneri eadem Vota sen^are eUn^S^' C° nwnc**
cum animarum Rectoris, aut Canonici SaecX Offic^ • ^™' qUae
scopo autem, sive Ordinario Loci „Pr «m ! fc'ocon>ung, possuntEpi-
Superioris Regularis loco agnoscant'^ JSS Ac df '"PSUmque^
•ntelligant, sanctioris conversationis exemn^ ^ .fT"1 SU3S partes es*
frugalis vitae parsimonia co osa eleTmn, ' ^ ° 0fHdo °beundo'
dam re.igio Jperfection^s S ^ qUibUS"
Regularibus in oculis hominum£^ ^ SaCCU,an' Dr0 °"0™"
qul SoSnf SUSm°di an0nid
sent a suis Superioribus Regufaribu" S^, T"' adeptl' P°S'
stra revocari; qua etiam de re n^n ^Jf & f ^5'8' ad Re,i^onis C,au-
convenientibus^in unam sententhm Z™* prodierunt ^icata. Sed
fuerunt, Nobis visum e t ThSS?? ^5'"0"6 a Nobis consu,,i
lares huiusmodi facu.tat tt j^ ^*08 ^0*8 RegU"
chiis, aut Canonicatib „ J ,4 , ' Ub' agatUr de Saecularibua Paro
Canonicis n l ?™ C°nferri S°h'tiS' et a,icui ex P™*'*5
Episcopum dumtaxat Si e aTorcT ^T''8^10"™ rite -ncessis; sed ad
canonicis, ad iS^^r"^ ^™*' conc"rrentibus causis
vel alias 'ipsos, /gh£ ter ^ ""^
ea perpetuo susnen.ol Tli ' ad an,marum curam inhabiles, et ab
^ V^o^S^TT''^0 CnSU Hi' qUi SiC per sententiam privati'
propria C.austra Se T?^™ ™> et ad
verit EcLsln qpLlP?a Um fUit' ^ Canonicus R<*"'aris, si resigna-
hOA^SSJ^ aUt Canonicatur" Saecu.arem, quem obtinuera.,
itide nque ,n M T T?' * Re,,gi0ni8 C,austra 'terum ingredi debcat,
ve. aXochia. um ^ ^ P™dictis per sentent^m privatUS'
InhabmHetSi reri^r^ Perpeln° SUSpensUS' sive ad ea obeunda
Canonicatu eml h ?:- qUC et'am' ubl Coadiutorem in Parochia autin
nic 2 VnnoT ^'^ C°ntingat; VeI post laudabi.em operam in Qno-
voc: n. Tpsi ?" J i?r ag,nta aSSidUC praestitam, privi.egium Iubi.ationis, ul
dum ccnsente COncessurn< Et in his °.uidcm cum distinctione proceden-
nimu lue eS' U to,"nem dubitandi occasionem perpetuo removeamus, decer-
alHhcav^ f raraU!',CT0 T° Re^,ari' q«« - Parochia, aut Canonicatu
chiae regimen inh.hf. , ? e' ^ ,egitimC pdvatuS' veI ad gcrendum Parc
eg«men mhab.htatus, et ab eodem perpetuo suspensus fuerit, ad habi-
Roniani Pontifices
tum Regularem, et Instituti sui Monasteria redennrfnm v, ,
extra casum perpetuae inhabilitationis, et tJ^Tc^ S''
,„ Canonicatu, aut in Parochia.is curae ^^1 per lub T
vilioChori fuerit exemptus; quum et ii nui Pn^ P ,ub',at,onem a ser-
«g* aut ingravescennAetati^
rt, inservire et qui fubilationem 2^^^!
frequentare, atque et.am, non obstante huiusmodi lubilatione, si DivinoZ
Off.c,orum rafo ,d ex.gat, possint ad servitium Ecc.esiae revocari.
§ 29. H,s porro declarationibus atque decretis, quae praevia matura deli-
berauone, auditoque, ut praefertur, nonnullorum Venerabilium Fratrum No-
s rorum, ahorumque prudentum atque doctorum Virorum consilio, per has
Nostras L.teras ferimus, atque Apostolica Auctoritate statuimus, pluribus
controversus finem factum iri confidimus; eademque opera tam Episcopis,
aliisque Locorum Ordinariis, quam ipsis, de quibus agitur, Ordinibus Regu-
lanbus, utihter consultum esse existimamus; Episcopis nempe, sive Ordina-
nis, quorum frequentes audivimus querelas super nimia facilifate, qua huius-
modi Cmonici Regulares ad Ecclesias Parochia.es aut anonicatus Saeculares
convolabant, sola muniti licentia ipsorum Superiorum Regularium; quos
quidem suspicabantur in ea concedenda haud difficiles se praebere, ubi de
turbulentis hominibus, aut ipsi Religioni inutilibus agcretur: ipsis vero etiam
Canonicorum Regularium Lateranensium, et Sanctissimi Salvatoris Ordinibus,
quos peculiari semper benevolentia prosecuti stimus; ex quibus non paucos
probitate ac doctrina insignes, suorumque respective Ordinum amantes, et
quum in minoribus ageremus, et postquam etiam Apostolicam hanc
Sedem tenemus, aperte conquerentes audivimus, non raro evenire, ut depre-
catorum studio et auctoritate, cui Superiores obsistere aut nollent aut non
auderent, illos ex Collegis suis cogerentur amittere, ex quorum permanentia
maiorem utilitatem atque splendorem consecuturtis erat ipsorum Ordo, a quo
"dem multos annos hanc in spcm educati et alti fuerant, ac religiosis virtu-
^us, optimisque disciplinis imbuti.
§ 30. Quocirca easdem praesentes Literas, et in eis contenta quaecumque,
«uam ex eo, quod Canonici Regulares pracdicti, aut quilibet alii etiam spe-
Cfall nota et expressione digni, In praemissis inlcressc habentes, set. habere
<luomodolibet practendentes, illis non consenserini, aut ad ea vocati e( a.uliti
n»n fuerint, aut ex alia quac.mque causa, colore, praetextu, et cap.te, et.am
',n corpore luris clauso, nullo unqtiam tempore dc subrept.on.s vel obrep-
,ionis, aut nullitatis vitio, seu intentionis nostrae, aut alio qunl.bet defectu
"otari, impugnari, in ius vel controversiam rcvocan, ad term.nns .uns reduc,
a«t advcrsus illas aperitionis oris, aut quodcumque aliud ...ris, facti, vel gra-
remediun, impetrari posse; sed easdem praesentes sempcr f.nnas. val,-
et cffic, eseWe ct fore, ac ab omnibus et s.ngul.s, ad quos spectat,
et nro , , ,, ,n„e soectabil, inv.o.abi.iter observari. Sicque
„Pft e.mP°re qUOm°d ? nuoscu -qu ludices ordinarins et de.egatos,
non al.ter in praem.ss.s per q, ^os cu Cardinales, etiam
e(|am Causarum Palatii Apostol.c. Auaiiort ,
926
Romani Porttiftces
de Latere Legatos, Vice-Legatos, dictaeque Sedis~N^7~
quavis auctoritate et potestate fungentes.et quandocuma'0!'^ f» auosl*e'
eis et eorum cuilibet quavis aliter iudicandi et h"terpreTanri tt"* SUblal*
nta te md.cari, et definiri debere; et si secus suZ hfc faCU'tate et a«cto-
auctontate scienter, velignoranter contigeri, atXi,^
§ 31. Non obstantibus, etc.
(Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 536-547J.
362.
Benedictus XIV, ep. SolUcUudinh , ^ ^ ,
■^S^^ I. Civitate bnperiali Kauff.
Vitan, degere sanctimonialem quamdam Cr s nT Pr°feSS'"0niS
tat.s opinione celebratam, ut ' ' J frCSCent,am nom™> ^deo sancti-
etiam virtute et genere inum n.T ♦ ^ C°nCUrSUS fieret "oniinun,
inanes aliquand f aftota ae «„ciihtrrPte^raUltlp,id exPerime"to edocti,
mm Directoribus, ob suoS Pecu r 5T" ^™*' ^ Ctiam ab
depraedicari et tiJ^^h^r'.^w interdum mi™ rectos,
superioris Anni 1744 diicreHonf f Fratern,tatem tuam Literis die 17 Maii
Crescentiae vitam et mor' inn COrnmisinius- Praedictae Sorons
bonis, sive ma.is, 0»^^«^ ^ ^
CresLniia^^mum^ml^^r1'^ n0StrarUm adventum' "dem *oror
Tibi directa commiwio \Z V' expirasse dici Posset noslra
esse l^J^Zl^^^ «* P"to«Ji, vigilantiae partes
ut in eiusdem Defunctae lr,f ad hoc sub^W
vvente, fieri cupiebamUS! ,nQuisitionem explerent, quam, ipsa
'«-4^^ ^ ad ™ pertineutia- «
et Nos quidem , Ma" Proxime elapsi, ad Nos allata fueruntj
acta, aliaque TdneT, Vi" JPSara Jtat,m ,CgimUS et Perpendimus; ipsa vero
quod deinde simuTac ?\ * tradidimus «digend. in summarium;
euras Nobis ticuit cum — qUibus distinemur, occupationes et
praetermisimus. ' 'PS'S autnenticis actis et documentis conferre non
Crescen3iIandeS SSESl m offendi™s. ex quo defuncta Soror
Testium dictis 2£ «M oossit- Verum e*
suspicio, eos a'd f '1 h ' ^ f'dcS ,is adhiberetur nec ulla iusta adesse.
niios quidem vit^ r. PraCdictae Sorori Praecedenter instructos fuisse),
criminibus aemJL m T™™ probitatis exactam, et gravibus exemptam
gnoscere Nob.s visl sumus; nullam tamen heroicam virtulem,
' VCnCrabi,! Fra,ri Episcopo Augustano.
Romani Pontifues
■ 927
nullum signum, sive miraculum ab omninn»* « r»
patrafum deprehendisse, ingenuc fatemur ' 'P8,U8 intercessione,
§ 4. Non ignotum Tibi esse Opus De CdnnnU^i c
conscriptum, ex Fraternitatis tuae Ltteris intX 7 W""" a Nobis
rando, postquam ultra viginfi anno n ,nte,lex"n!!>- ,n auo Opere elabo-
/uimus, qualemcumque op ram N str m coX ^ VCrsati
non ut doctrinae laudem ac nominTs ^™*1
certam ac tutam melhodum tradcremus M™fFJ?n*%Wnmw; &td Ut
cationis et Canonizationis onae nh 1 ^ .8eneni CaUSarum Beatifl'-
negotiis Congregationis Wrum Rit, °Pmi°?" Scn'p,0rurn' Qui in
onifdi ' , ' nU PnniUm ^'^e. verum ex praefatae Congrega-
S oo teHt Fa C0,,etCta%et in a"'0rUm USUm P-ductae fuerunt, satis^o-
JmcessihM erm ?3' hU,'USm°di ^ initium fieri a conficiendis
n!r;n n 0rd,naria auctoritate Episcoporum, sive aliorum Ordi-
nanorum Praesulum. His tamen minime properandum esse In demandanda
conrectione hmusmodi Processuum; sed expectandum esse congruum tem-
pons intervallum ab obitu illius Dei Servi, sive Ancillae, de cuius virtutum,
aut miraculorum fama inquirendum sibi esse duxerint; neque vero admo-
vendam esse operi manum, nisi praecesserit vera et legitima fama virtutis
neroicae, aut miraculi ad illius Servi Dei intercessionem, sive invocationem,
co patrati; nihil enim frequentius esse, quam post mortem alicuius
i elis Viri, aut Mulieris, magnam sanctitatis vel miraculorum opinionem in
Populo oriri, ac potissimum si ab aliquibus de industria rumor foveatur;
quae tamen opinio, nisi veritate innixa sit, vcl ipso temporis lapsu lan-
Piescere, et interire, vel etiamsi hominum artificiis aliquandiu sustcntari
; Pergat, perspicuis tandem Divinae Sapicntiae consiliis destrui, et confundi
consuevit. In conficiendis autem huiusmodi Processibus, praecipue conside-
"ndum esse extremum mortis articulum, fn quo nisi aliquid illustrc et
sanetitate conspicuum se obtulerit, reliquae omncs inqusitiones supcrva-
caneae remanent Denique ubi a Defuncto, vel, ipso iubente et probante,
ab a'io quolibet, aliquid scriptum fucrit, ne in praefatis concinnandis Pro-
c«sibuS inutiliter tempus, aurumque insumatur, ante omnia ad trutinam
revocanda esse huiusmodi scripfa. ac diiigenter investigandum, an aliquid
«ontra Fidei veritatem, aut contra morum infcgritatem contineant, vel ullam
Peregrinae doctrinae novitatcm a communi Ecclcsiae sensu et consuetudine
al'enam exhibeant. Jit ,
§ 6. Porro Fratcrnitati tuae in procuranda Processus ad Nos transm.ss.
co'npilatione, non id propositum fuissc putamus, ut Causam Beatif.cat.on.s
SororisCrescentiaequandocunKiucpromovendam incl.oare voluer.s. Nov.mus,
PoHssimum inquisittonis peraclae scopum fn.sse, ut de Mon.al.s Defunc.ae
fOribus instructos Nos redderes, et «n affectatac sanct.tatis notam menient,
N°s edoccres Sed quoniam facile evenire possef, Ut fervente aclhuc plunum
92S
Romani Pontifices
pio erga Hlam affectu, cnixe a Te postularelur, ut confW»«^ n
nlKum fieret; idcirco non inopportunum du^irnus " a Pr°CeSsibu<
in memoriam revocare, tutioremque agendi rationem 11! 0mnia Tibi
necessarium omnino putemus, per aJiquod tZll "2? 'T'*5 QUUm
differri, atque interim observari, quo res evadTTn ?n mquisiti°nes
ficii, bumanaequemachinationisveshVium- an d™\nZ apparcat arti-
adsint pro inchoandis Processibus T^wA ToZ ■JT^ C°nditio"«
profuturis. Deaiincation.s ludicmm instruendum
§ 7. Quod etiam in casu, de ouo apihir m,„-
tun, qnia i„ collectis nnpcr p luriura vLra ' aZf T"*"* Cen$emus'
u. supra dixiraus, nulla clucct hcrolca v rtulis a„, Jfa *T
ncc m obit„ Sororis Crcscculiac sp.endidum u ,u " 2S*T Pr0ba"'°'
apparel; tu„, quia com lura huius scripta sunerlZ Sanc"monia<: 'nuicium
est ad cxamcu vocari. Quod si ctia „Tm„T , rSUnt' ouae 30,0 «mnia opus
inchoandam Beatificatio„is C^^*?% Pr°CeSSUS 0«"nariUd
exaetam I„structio„em pro recta niius co„ f • neCeSsar,um Pla"<= videretur
dic.o Opere Nostro D ? Canon la onl con , ' **' 0Uae in
quum i„ pracdicto Process ^ Nobl ohM SCnDS,mus' hta<: a<l vos mi.tere;
Viris discusso, auimadv c s m tatt Te t s in^T ,*"? 3 PerifisSimis
„atos fuissc; „ec pracviura „t Z If. C° 'nduC,os ,urma,im «•«*
non ita, «toport^UDte^,KUSrfP^fltt8Wi CUmoue
de pcculiaribus actionibus dfhnc^K^ta °M
«Iterius progrcdcretJr Epis™ !££*£ T° T"'3"' ^0"^ "eC
radicanda iudicasscs; inter q ™ Z *"* 0Uaedam Lileris '"is Nobis
dc pubhcatis, lateuue diffusU ""bS?! • k™ 0b,ine,• Ouod scribis-
speciosi luvenis forraa ref "re ,? s «Zr "™gm,h"s SPirilum Sanctum sub
dc quibus Imaginibus, u.^Ic t t m T,In We S'">/te;
duo potissimuu, i„qu re„da s„„, " ° 01,6 SparSis' a,oue multiplicatis,
<■* vulgaverit, apprZti, eruTw " W CrCSCen,ia eas «™*
auctore) huiusraodi lconu s'„ " Z^l <prae,er,nissa '■*«»« dc earum
sive extra illas adn.ilti possit press'0' el venerat.o, sive intra Ecclesias,
intactra t ^rZ^ ^ <~' eam«ue
Ousa.de *
Fraternitatis tuae^lum0 primum omnium Apostolicum
Coenobium, ^^^l^"1^ huc i,luc et Per
veri iussisti, laudamus, atque prob ^ t^JT^ et rem°'
^te, qua funKimur T hi , ,7 pr0bamus' Te Hortantes. immo etiam auctori-
stanterque pelse 'ral ° SfS? * SUSCCpt° Pr°P°Sit0 firmitCr C°n"
«ultfpUcari, quascumqie v ll S ^?"^35 hUI'USm°di ,C°"CS U,teriu8
Wfaa dc medio tol.as adhih^k StCre Coni"ere^ eas omnes et sfii-
tonas, adh.b.t.s us auctoritatis simul. prudcntiaeque tuae
Romani Pontijlces ^
rcnediis, quibus optatum finem sine turba, ac tumultu consequi posse iudi.
§ 11. Nemmem profecto latet, impium atque sacrilegum errorem fore
d.vmaeque na urae m.unosum si quis se putaret Deum Optimum Maximum
s,cut. m se est, colonbus expnmere posse. Quum enim illius Imago depin^
atque oculls subuc. nequeat, nisi tanquam materialis alicuius substantiae'
corporca f.gura et part.bus praeditae; si quis has qualitates Divinae Naturae'
j tnbueret, is profecto in Anthropomorphitarum errorem incideret
§ 12. Repraesentatur tamen Deus eo modo. eaque forma, quibus in
I Scnptuns Sanctis legimus ipsum mortalibus apparere dignatum esse. Licet
I enim id ab Heterodoxis Scriptoribus improbe reprehendatur, inter quos
Simonem Episcopum vidimus suarum Institutionum Theologicarum lib. 4,
sect. 2, cap. 1J, asserentem non licere Deum pingere, ne sub ea quidem
forma, qua se hominibus videndum exhibuit; ex nostris vero etiam Duran-
dus opinatus fuerit huiusmodi Imaginum usum minime expedire; et Ioannes
Hesselius, Catholicus itidem Scriptor, Catechismi sui lib. 1, cap. 65, huic
opinioni favere videatur, dum ait innocuas quidem fore huiusmodi picturas,
si a doctis tantummodo Viris conspici deberent; sed quum sapientium et
insipientium oculis expositae esse debeant, facile evenire posse, ut indoctis
per eas male de Deo credendi occasio praebeatur.
§ 13. Nihilominus communiter Catholici Theologi aliter docent Peta-
vius Theologicorum Dogmatum lib. 15, De Incarnatione, cap. 14, ut videre est
ipsius Operurn Tomo VI, licitum esse demonstrat, Deum sub ea forma depin-
gere, qua ipsum accepimus semetipsum conspiciendum praebuisse: Communi
Catholicorum assensu inveteravit opinio, nimirum ut eatenus figurari Deus
possit, qua sub externa aliqua specie aspectabilem se praebuit hominibas. Mo-
lanus doctus auctor, Historiae sacraram Imaginum, lib. 2, cap. 3, hanc ipsam
sententiam confirmat. Eandemque quaestionem duo alii clari nominis Theologi
egregie illustrarunt, nimirum Suarez in 3 part. D. Thomae, tom. I, quaest. 25,
art. 3. disput. 54, seci. 2, pag. 793, ei Valcntia, tom. IV suorum Operum,
pag. 384. Quibus addendi sunt duo S. R. E. ardinales Bellarm.nus, et
Gotti, a Nobis alias citati in Opere Nostro De Canonuatione Sanctorum,
"b. IV, part. 2, cap. 20, num. 2.
§ 14 Imagines Deum ita repraesentantes m in.me «prob^^den-
tina Synodus sess 25, De Invocatione, vcncratione, et Rchquus Sanctorum,
* JSftZ^ Episcopis mandat, U.PopuIosed^ per hums-
-nodi mJL erudiri ei confirmari ^^SMJS
mmorandls et asstdue rccolend* * ^^J^ ,udIdo damnaius fuii,
usum opinione sua reprobare ausu , es , Praedecessore Nostro
ut indicat Proposi.io Y in i^QO quae sic habet: Dei Patris sedeniis
Alexandro Papa VIII dle 7 Dccembri, 1690, q uae
simulacrum nefas est ^^^ Z^ Deum ipsum sub hac,
§ 15. Et PfcM^'2lffl exhibuisse, cur SUb eadem forma
aut Hla forma hommibus se v. Ugentibus permittuntur ; cum
eundcm pingere non ,iccblt; ,,Latione habeantur, cur non ctiam Ima-
tamen sacrae Literae tn maxi'""
930 Romani Pontifices
gines permittentur? Verba si.nt Alphonsi de Castro IfbTTT " "
quo et.am argumento strenue usus est Cardinal de Ri, uT'™ Haeres«;
tatu, De faciiiori raticne redacendi eos, quiseao Ecctet * SU° Trac"
pag. 439. ' H 1 se a0 tccteia segregarunt, lib. 3,
§ 16. His positis principiis minime dubiis facile „„ ,
Imago Spiritus Sancti a Pictoribus efformari debe et ? ' ^ ^
g>nes approbari debeant, aut reprobari In Sanrtl f q"?n*m 'psius In>*
Marco, et Luca conscriptis, ubi BapUsmus Z ltu T "n* **' Matthae°.
lesus Christus a Ioanne accipere vSL^^?^ D°minUS No^
Spiritum Sanctum corporali specie, Jrt '?0 J**? ^ C°ek,m> et
Quod cur factum fuerit, mirifL exn ca n ! eum de**ndisSe.
adversus Paulum Samos tenum'qua S l^"""8 in Epi«tol«
tom. 1, pag.867, ita: Cur vero i^^^J^^^^^^^
scilicet ut nos doceret, qui mis t illZ n,L T Saacius descend^
enim Noe dimisit eX '/rca S^J&^EF*
dmem intelligendum Nobis est iosiaZ ChTr lUam™ePU>' ad eam similitu.
num, et quod erat ipsias, Hc toZt^^V*" Sa"e^ coaeie,
omnem carnem credentium, ZiaDeTJtn * effu"dens
Sanguinem et Spiritum. * Domirias> 1™ diuisli Nobis suum
^mm^Z^M^^^ ^edi, quae inter er,
Nostro Tractatu De Festh Dlinf tZ r ^T' °C haC °'im ^us in
§ uv, qua editione abSuta^^ o ****
vdimus Dissertationem inte S^ A/i -^ -SUPer h°C a*un,ento
"fc* « 7-^M// t^^"^^^ ** ^trationm
e § 18. Quod autem ad pr es n t m^t ^'^ f' 1?37' ■»* >48.
Sanctus in Columbae speci oH m v sTbiliter ^ quum Spiri,US
sub eadem specie dipingi debe oT, aPPa™ent; profecto illius Imago
rum temporum cons^et^dinfat»Pp atuV^e e^ T^™ ?**
Imus Episcopus Nolanus, qui saecu o Ch r * S' Pau*
ad Severum, describens Pictu ^sTn R° . f «T"10 fneunte> in cpisto,a
ceciuit: °tUras ,n Bas,lica S. Petri iam tunc existentes ita
Pjeno coniscat Trinitas Mysterio:
tonat.
Ct Per Colufnbam Spiriius Sanctus fluit.
cibus Iotn^aSae1 *ntiocheni Cierici et Monachi, in pre-
haec habent.apud Labbeum cZlr SeVerUm co"^atae exhibitis,
et argenteas in figuram Srirttte Z ? 5* Da* ,59: Colurnbas aureas,
»na cum altisfm appro"^
rtiam Sanctum nonUkare D^n^T^' Mn °P°rtere in Specie Columbae Spi-
habito anno Domini dcclxxwm v' ta Conci,io Nicac"° Secundo
asserere, non licere SoWhWS . " Catocl,»'»enus, quum ausus essct
Inter eaeteraaatm ffl fanelum sub Columbae forma repraesehfare:
/Ato &r Of^/fej SnrZn%ePTiliS anim/ fac^> fingere in Colum-
em spmium Sanctum, ut videre est in Collectione Con-
Romani Pontifices 93j
ciliorum, Regia nuncupata, Parisiis imnressa annr, t^^ •
apud Cardinalem Baronium ad annuTchrisJi 485 '
§ 20. In opere quoque Italica lingua scripto Philippi Bonarot^ •
Plorentini, quod inscripsit, Obsenationes in\u^TZ^SZ
Coemeterns effossa, pag 25, plures afferuntur Imagines Spiritus Sancti sub
Columbae specie fa nob.hbus illis sacrae antiquitatis fragmentis ex^res ac
Gum vero recenfores sectarii, Calvinus, Lutherus, Zuing^s, mox felatum
Sever. errorem renovare contenderint, neminem latet, quid de illorum de.i-
n.s Eccles.a md.caver.t; quorum ampla refutatio videri potcst apud Oretse-
mm in Tractatu De Sacris Imaginibus, cap. 9, impresso in tomo 17 novissimae
Editioms ips.us Operum.
§ 21. Lcgitur insuper in sacris Novi Testamenti paginis, quod quum
post Ghristi in Coelum Ascensionem congregati essent Apostoli et Discipuli,
nna cum Maria Matre Iesu, solemni die Pentecostes apparuerant illis disper-
titae linguae, tanquam ignis, seditque supra singulos eorum; et repleti suni
omnes Spiritu Sancto. De quo Mysterio fuse egimus in praedicto Opere Nostro
De Festis Domini Nostri Iesu Christi, § 480 et sequentibus, Editionis Pata-
vinae, ubi sub § 492 docuimus, Iicere Pictoribus ad repraesentandum id,
quod in solemniis Pentccostes ab Ecclesia recolitur, Apostolos pingere, aliosque
cum iis in Coenaculo congregatos, et flammulas ignis in linguarum figuram
e Coelo demissas, eorum omnium capitibus impluentes; quoniam in sacra
Apostolicorum Actuum Historia, cap. 2 refertur, Paraclitum Spiritum San-
ctum hoc visibili signo adventum suum ea occasione hominibus manife-
stasse. Verum si quis extra hanc occasionem eundem Spiritum Sancrum pin-
gere velit, non aliter ipsum, quam sub Coiumbae forma poterit repraesentare;
ut etiam recte monuit eruditus auctor Ayala in Tractatu, cui Titulus est
Pictor C/iristianas, ubi lib. 2, cap. 3, num. 7 scribit : Cum vero Spiritas San-
ctus depingendus venit, non alia spccie pingendas est, nisi illa, qaa in lor-
dane nimirum apparait, qaamqae docet Divinas Textas his verbis: Et descendit
Spiritas Sanctas corporali specie sicat Columba in ipsam. In Catech.smo
autem auctoritate sacri Concilii Tridentini edito, super eo Decalog. Prae-
cepto: Non habebis Dcos alienos coram me, ubi agiturde pingend.s D.v.n.s
Personis, haec habentur: Columbae vero specles, et lingaae tanquam ign,s,
<>< Evangelio, et Actis Apostolorum, qaas Spiritus Sanch propr.elates stgm-
ficent, multo notius es/, qaam ut oporteat pluribas verbis
§ 22. Quod si dicntur, minime reprobari, Immo Hbenfer admitti usum
• « . * I • rninmhie snecie; vcrtim id agi, ut praeterea
Pmgondi Spiritum Sanctum m Columtue speciL, s i
„ , v ... t„ „„♦ Viri forma repraesentan; INos contra lure
possit sub specos. Iuven s, aut V. ™ Djvinae
responderi posse «dadM^ , m sub ea forma, sub qua
maginem humanis ocul.s ^^XrsonZ se olim hominibus aspe-
■n Scripturis Sanctis narratur ea, idem r ^ ^ ^
ctabilem praebuisse; scqu ^ ^p HngUarum ignis super Apostolos
ctum, vel die Pentec osfeS In ggj/^ deplngere; propterea quod
aescendentium, vel aUas m ^.^. Textug historia ct auctoritate
"terque ciusdem pingcndi mpo mMmc licerc, eundem Spiritum
fiindatur; scd boc insupcr rccte con i.
r
932
Romani Pontifices
Sanctum sub Adolescentis, aut Viri SDeci> Rm.»m
DMnis Scripturis ipsum sub huiusm 'di o^a ^SSt^ «W**
§ 23. Huic autem rationi addenda est auTtoritL ' apParui**-
tinae Synodi, quae loco superius citato prohtt lt fZ f^"^ Triden-
;«/ dogmatis Imagines, aut r7»^^^™ «"* exhiberi
bentes; et generalirer, ullam insolitam poni ZTjJZ riS occasio™n prac
tam m Ecclesiis, quam in alife quibuscumoue lo^ J ??• CUrari ,m^nem,
autem, de qua agimus, praeterqJamquo Z *?2 £2* VetaL
damnatum a Patribus errorem in animoa n^Z r^^ ^™' ^
v.delicet, qui asseruerunt, Divinam Spiritu s ^»7^ ^ ?°SSet; eoru">
d.homs naturam assumpsisse, de quib Is S.rTT C0"
rosolym.tanus Cathechesi X VI, Tomo 1 ? , S Cvrillus Hic"
iMgduni impressae anno 1677, 1^ 523 «Tl*? ^™""* SS Pai™<
Epist. 243 eiusdem Bibliothecae T I f™5 Pe'USi°,a' Ub"
«12 ^Sj^^ «* ^"eximus, huiusce
te verba fecerunt; qui tamen eam s ' Draesenti ^estione apud
exemp.isquarundam^maginum 2££! TH Vf*
trium hominum aequalis, et undeau^ t qUI'°US ea sub %■«
quod alterius disquisitio . i oc^s 2wm NnT V*" reoraese»tat^ W
an liceat Sanctissilnam SiSSTfflS? 1****'' *«W^
sit, quaenam illius Imagines daJ nata ?£? "'"^ * quatenus id **«n
batae, quaenam denmm approbTtae et T ' ^™™ HaUd °n,nino *P»
Picturis ullum argumentuT rahi^s *WK WrT* h^
nunc agimua, vitio carere oatcndX g SP,ritus Sancti» de qua
estTllg^ S^niWeffl C°,0ribUS ™is
nnus, Conradus Ln^^^l^^^^ Mo.anus.Catha-
sius, Vasquez; qUOs mqu^T^ hm ^ Franciscus Turrianus, Suare-
Hcterocliia S^SSmSS^TfT ^™*"5 ta Ubr° CUi ti,ulus
Tomo 15, i^cribens^tr^f ^ ^ 23 **"P*« Opera
/os «/ p/,^, Sanctissimnrn r \ ! CX Consensu Potiorum Tluolo-
gnat inter Scriptores Gtfho l^T t7Wa'"*' ubi etiam Durandum impu-
-fert DecreU^ q^ 1 "s ^T^"' ***» »
Soflc/a* r/fcfltoft £■/•/•/>/>, /«1 AUCtorem Espencaeum fuisse asserit: £//
Ai/™ feo3a SSS, 5ar' SCri,,tUr°e< Conciliis> et ™erum
«Ogid Parisiensis ^ mM^" ^«^um Co.legii Theo-
«sset. Verum hac in re TwS " ' ? qU°d hl,iusn'o^i Decreto obsti-
^^,Pag.57,tom 17?nvi' d'Cta , rcfe,lit Oretserua in Thuano Pscudc
Oretseri. Christi^ms Lu
srptunae Svnodi, 5 ? ga"S eruditionis in Notis ad Canones
Trinitatem, quaerit^quo 1 emoo«^TroT^dine,n Sanctiasimam
non potuisse mgenue h c t r ' , , lntrodl,c,a nierit, seque id reperirc
^essi sumus Lib 4 D r Z' * l ,dem Nos ^°que, pari sinceritate. pro-
' Ulno'"z- Sanctor., p. 2, cap. 20, n. 3.
Romani Pontificcs
933
§26. Illud tamen a Theologis Nostris communiter traditur minim,
permittendum esse Pictoribus, ut Sanctissimam TrinllaL^to^
pro .psorum hbito repraesentare audeant: quin adversus eorum licenZ
invehun ur Vasquez, Tom I, pag. 676, et Qrdinalis Bellarminus ControZ
starum tom. 2 cap. 8, de Imaginibus Sanctorum; qui sic ait: Notandum non
debere etusmodi Imagines multiplicari, nec toUrandum esse, aaod Pictores
audeant ex capite suo confingere Imagines Trinitatis; ut cam pingant unum
hominem cum tnbus faciebus, vel unum hominem cum duobus capitibas, et in
medioeorum Columbam: ista enim monstra quaedam videntar, et magis offen-
dunt dcformitate sua, quam iuvent similitudine; eademque docet Sylvius,
Tom. 4 in tertiam partem Divi Thomae quaest.25, art. 3, quaest. 2, pag. III,
editionis Antuerpiae anni 1714.
§ 27. Inter reprobatas Imagines Sanctissimae Trinitatis ea procul dubio
recensenda est, quam pluribus insectatur loannes Gerson, Tomo 3 ipsius
Operam, Antuerpiae editorum, anno 1706, quamque narrat se vidisse in qua-
dem Domo Regularium; ubi nimirum repraesentabatur Deipara Virgo Tri-
nitatem ipsam in utero gerens, quasi vero tota Trinitas humanam carnem
ex Virgine assumpsisset. Addit vero Molanus Historiae Sacrarum Imaginum
lib. 2, cap. 4, se nunquam satis intellexisse id, quod apud Gersonem lege-
rat, donec huiuscemodi Sanctae Trinitatis Imagines in Belgio pluribus locis
expositas conspexerit; quas quidem se quoque damnare, et reprobare pro-
fltetur.-"' ^^tfgg • &Q0*V?S' >*■' ' ' - ,;
§ 28. Humani corports figuram tribus capitibus instructam, tamquam
Imaginem Sanctissimae Trinitatis repraesentandae aptam, tueri quodammodo
conatur Valentia Tomo II ipsius Operum, pag. 389. Verum super huiusmodi
Imaginibus solemne ludicium fel. record. Urbani Papae VIII Pracdecessons
Nostri prodiisse referunt, Macri in Vocabalario Ecclesiostico, verbo, Icona, et
Episcopus Sarnellus Epistolarum Ecclesiasticarum Tomo IV, Ep.st 13, qu.
lestantur praedictum Urbanurn comburi iussisse Picturas quasdam, SancH*
simam Trinitatem exhibentes sub specle hominis tnnl.c. fac.e .nstruc
idque factum fuisse die 11 Augusti anno 1628. Sed et longe ante .ps.us
Urbani, et Bellarmini supra laudat! tempora, S. Alitoninus ™"
logica, part. 3, ti, 8, cap. 4, ^f^^^Tf^
sunt, Pictores videlicet, ^^^mJqaod maJrum nt
Trinitatis Imaginem unam Personam cam tribus uipmou^, v
in rerum natura. ,entiendum sit de Imagine Sanctis-
§ 29. Sequitur, ut vide amus qu rf^end omnibllsqiie
Slmam Trinitatem exhibente In Tribus VaIdensis suorum Operum
allis lineamcntis omnino aequai.Dus- huiusmodi Picturam appro-
Tomo III, Tit. 19, de S^^f^^^ Stcmnm im^^ lib-2,
bare non dubitat. Ncc d.ssent.t sentcn,iam, in praecitato Opere
cap. 3. Verum Ayala fn al.a... awre [c ^ {maf,mc sic \oquenS: Aliam uli-
Pic/or Christianus, lib. 2, cap. 3, rrinlta/ls rationem, hanc scilicet:
cubi conspcximus pingcndae Sanetis st < jaciebuSi aequali prorsus
Oepingebantur in tabula tres Vtrt P J eoloribuSl vesiibus, ac lineamentis.
s/afura, et aequalibus a/<l"f omnino sm
934
Romani Pontifices
Non qmdem hoc tam absurde; sed tamen non omnino recte ■ «M ,
rattone servetur repraesentatio aequalilatis et coaeterniMis nL„„ T hac
nm de/tcit tamen Character, et noiio, at ita ioqZmu Di"T'n ^
^st— — ^ „.„, ,cc,
Cumque eteyasset oculos, apar^runt OTr^Zl^ T"^
cum ndisset, cucurrit in occursum corum le osUo Tatr T"'
terram. Posl quae auiruadvertcre licel aL Ah„ Tabern"m''- " ""oravit i„
qui.ur. Et dixil: Domine siimeniZt *?■ U"Um ^"'""""odo allo-
iuum; alque vicissiru uuua LZ , . T'* °C""S ""^eas servum
nus ad Abraham, elc. In hac ,W 1 T° rceSpondet- Dixit autem Domi-
nitate, cap. 20, to.no 8 pag 78 ^Uiol sMal / ^ 1 1> de T*
Mauri, agnoscit SandSa^S *£SZ^L ^ngregationis Sancti
tres Virisunt, ncc quisquZm b leT^ l ^ SCn'DenS: Cum ™>
caeteris dictus est, cur ^hkaZ^.T^u ^'«'^
visibilem Trinita/is aeqZlUateT^
substantiam. August J opWone' !1 "f ' f"""* Umm ^demque
tariorum in Oenesim, ^ Z^ ^A ^ V' C~"
et sequentibus, Corneliu" a\ap d 'ef Du^H ' ?t 6'J*P> 2°' nUm" ,0"
Owscm, aliique. P ' °U HameI ,n idem Caput XVIII
Pitur§ ^^^ZZul '^™ - «
Abrahamo visos, non ahos uisse 1°. A °T°»' qUl PUt3nt' tres 11,05
Raphaelem, quorum pri Zs D^nZ ' * S Michae,em' Oabrielem, et
lera Sodomae, et iusharni Tnell^?™' VCnerit' Ut in(n,ireret sce"
duo, iussu prioris C Wta f tCm SUPP,ic'"»"> statueret; at reliqui
ratursequenti Cap ,e Sem L nTr LOt Ver0 ,iberave'"i"t. ««nar-
nem referentes Tostatus 12 T ^ X'X'' qUam Heb'aeorum opinio-
«tvidereest i„ ipSo um cZJ T' ^ ProPe»dere se ostendunt;
Sane non paucU^SSS^ b praemissu'u 0'nesis Caput XV.II-
hamo appLer^ S*lB5SS,!^* dU0B eX tn'DUS' qUi tunc Abra'
dam nimirum Sanctae Tr init^ti P " VCr0 fU''SSe Fi,iu,u Dei> Secu"-
expositorum calculo comproba tan?Ti°nam ^ rT sMi*<» frequenti
Augustinus Calmet; idq ue dedudt ex ii !ll ^0^'" ^ ***
Sacro Textu. in Divinis taLn Off , D'S' qUae licet non "abeantur in
odoravit Videatu Z rl" ?.ff,C"8 'egUntur' videlicet^ Tres vidit, et unum
Discursus XVII, in l^^nt ^^T ^ CapUt XV,,,• "eC"°n
tU»s neologico.Moraic ifl l " °""*'S' inter Discursus Historico-Cri.
*»"o 1736, Tomo ,L ^ T^amentum, Antuerpiae edi.os
tut0yrLueXe^||4qsuntanCtiSSim?n eommuniter approbatae, et
VW senis. desu.n ^a ex n q ° ^ Personam Dei Patris exhibent in fonna
"«n., cap. 7. vers. 9: /W/V/u^ sedit ; in eius
/?y/A/a/i/ Pontifices
935
autcm siriu Unigenitum ipsius Filium, Christum videlicet Deum et Homi
nem, et inter utrosque Paraclitum Spiritum Sanctum in specie Columbae.
vel duas Personas modico intervallo seiunctas repraesentant, unam Senioris'
VW, nim.rum Patns, alteram Christi, medium autem inter ipsos Spiritum
Sanctum, in Columba, ut praefertur, expressum: Imagines ergo Trinitatis
qaae ab Ecclesta probantur, sunt illae, quae Deum Pairem continent in jorma
Hominis Sems, in cuius sinu sit Christus, et inter utrumque Spiritas Sanctus
in forma Columbae; vel Imagines, in quibus seorsim Deas Pater in forma
Hominis Senis, et seorsim Christus, sed propinqui ambo, et inter uirumqae
Spirifus Sanctus in forma Columbae efformentur. Verba sunt Cardinalis Capl-
succhi, qui plures annos munere Magistri Sacri Palatii Apostolici laudabi-
liter functus fuit ; in Controversiis Theologicis, Controv. XXVI, de Cuttu Sacra-
rum Imaginum, § 11 circa finem. Simiiia peti possunt ex praedicto Opere
Nostro, de Canonizatione Sanctorum, lib. 4, part. 2, cap. 20, num. 3. Et quam-
vis Molanus loquens de hac ratione repraesentandi Sanctissimam Trinitatem,
acpraesertim ubi Christus in sinu Patris, veluti mortuus, depingitur, dubitare
videatur, an approbari possit, propterea quod Christum mortuum nemini
apparuisse legitur; attamen facile dignoscitur quam levis momenti sit huius*
modi difficultas. Licet enim Salvatoris nostri morfui nullam apparitionem
factam fuisse legamus; mortuus est tamen, et palam in conspectu innume>
rabilis Populi expiravit. Cur igitur ea forma, qua olim Hicrosolymis a tot
millibus hominum visus est, depingi nequit etiam in sinu Patris? aut cur
sub eadem specie exponi nequit publicae adorationi Fidelium? Quocirca
facile Morani dubium resolvitur, ut observat etiam laudatus Ayala, supradicto
Libro, cui Titulus Pictor Christianas, lib. 2, cap. 3, num. 12.
§ 33. His itaque praemissis, quoniam potissimum fundamentum pro susti-
nenda Imagine Spiritus Sancti sub humana Iuvenis spec.e, m usu prae-
dictarum Tabularum statuitur, quae Sanctissimam Triniratem exh.bent m
tribus Personis, statura, vultu, lineamentis aequalibus; harum vero Tabula-
rum Iegitimus usus desumitur ex trium Virorum apparitione Abrahamo facta,
de qua CWs cap. 18, iuvat nunc ita ratiocinan. Aut u«u ™«^J™;
CisLam Trinitate1: in tribus
e. in Ecclesia pacif cc rcccp us ; ™*«™™*nttSiii8 tuta est, et so.idis
mysterio in tribus V.ns, ^»Ab{^^^^
rationibus innixa; aut USU8 ^^^S^ ^ opinionis funda-
nicus non est, nec ab Eccles.a prob.Uns, ct i ...
mcus non est, nec an ^~ arbitrantur. Si nec canonicus est usus
menta nutant. ut a.iqu. praedlct. apparitione Trini-
ciiHk rali.mum momentis suffulta: nequaquam
tatis mystcrio tuta est, nec SOWlS ra e fundamcntiSi tamquarn
permitti potest, ut super su5 Viri aut Iuvenis spccie Spiritus Sancti
ccrtum s.abiliatur, quod hc.lum su *u
Imagincm exhibere. Qinctissimam Trinitatem in tribus personis
§ 34. Quod si usus pmgetuJ J ban^ ^ rf ab probatus;
aequalibus et similibus, canon opinio, quod apparitio trium Angelorum
atque eliam tutissima forct pr'^ ; ' ' Trinitatis sipnifiCaverit; nihil aliud ex
Abrahamo facta n.yster.um aoon
936
Romani Pontifices
his inferri possct, nisi praedictum Trinitatis repraesenhnd^TT^ ~
pmgendi tres Viros aequali specie, et «II vu.tu hc £ra e Z ^T' h0C CSt
nunquam vcro ex iisdem rite colligeretur, licere Snir?tnrn c V0leramlufT1i
a duabus aliis Personis, humana facic, et sub spcciosTl ? T™' SCOrsim
cxbibcrc Ncc enim apparitio Abrahamo fTctaTn- 'S
ncc ullibi in Sacris Literis narratur Spiritum W* • , ' Sed trium:
luvenis, scorsim a duobus m^^^^^X^ VW' aut
sentarent, hominibus apparuisse Sineulas Zrn T , PerSOnas nP"*
non aho modo pingi posse Q am" V, Sanct.ss.mae Triadis Personas
ctibus exhibueriUam £££ a' Nobis' prob "um 2*' h0minUm SC ^
Romano, /«, Jato i£SSkSSS N t ^ " CateCh,Smo
D,/^ qakQOim ca™!™ ' << P^pterea contra
^oUqaaPerlnaqltJ^^^^ CUm ^anctissimae Trin,
Novo Testamento apparuTrunT * *™ in Ve^i, qaam in
et ^^^^^^ «■« ~, insolita est
Sacrae Triden.inae Synodi ^supra c,ah ? e r! ? iUXta mentem
Tridcntinum coactorum quo um n7, l ^nc.l.orum Provincialium post
Superstitione, tom, I hb.Tcap ^ ^ in SU° Tra^u *
S^^Sd^SS^ ™»itatis PatHs, Fihi. et Spiritus
simulque cum iis Solritum S n 7 'UXta/,,ll,m' veI HBOW in sinu Patris;
Pingitur et Pat r sol^ seorsim r CD°,Umbae f°rma" Ut antea dixi™
Dci deambulantis in Para S^r^ qU°"iam vocem ^-ni
scalae, visus est lacob, Oe^m^S""?*' C"P" Bs myStiCae
cicndum sc praebuit, £* J XXXIH 91 T qUOqUe miro modo COnSP'-
Solio scdcnsi /sato/vT I 'ef Danie.i v , 7 et,am ^ tamqUam Rex in
Dan., VII, 9. Pingitur etiam a ternuS F,T T ^ VeSt,'ment° amictus'
quoniam is horao factu Tn d ebus ^ """^ 3 Patre et Soiritu Saucto'
«t, atque etiara postauam a CUm horalnlbus conversatus
-nif^stus .ppaR^^^ JJ« n°" semc« Apostolis aliisque
affixus: quam qttideiTcnS I f£ qU3m Dr° Nobis Dertu,it'
posseputavif et Hisabrfh A if% ntt 'mpius Lu,herus e medio ,0,,j
Bolenae Fi.i iccf S cr t """^ Henrici VI'' et Aunae
»0 Oratorio rdfaere^iu 5TSS£ f"" eam tamcn in Re*io
dam Episcopum tom ^ ** 3pUd Bossuetuui Meldensium quon-
Agni; atque huic Im 'T ■ , ' "1 W 4°°- Pin^ auotlue cousuevit in forma
nium BapL^^t^t^"? ^ PraCDet Pr°phetia 'Saiae' testim°-
prima Beati Pe ri 1'' ' ^ ^ APoca,yPsis loannis Apostoli, et Epistola
Hadrianus «Tff&^8^ N°Stri «ma*mem
Synodo septima, Acthne T\f Tnarasiuru conscripta, quae lecta est in
rum exempla in sSTr^ ? )[etust'ssima occurrunt huiusmodi pictura-
Urbis expressa Pin^ L H S' Ct ta Basilicis huius Nostrae R°™»ac
P P'ng.tur demque Spiritus Sanctus, vel tamquara de Caclo
' Cft Mansi, tom. 12, col. 1077-1084
Romani Pontifices qv
descendens die Pcntecostes in figura linguarum ignis, vel alias in rol„mh«
specie, seorsira pariter ab a.iis Divinis Per^Onfe;^ sub h!
sunt cusdera appanhones quarurn Scriptura meminit. Nusquam^ero inve-
n,rCieSt,.,n SaCnS L,tenS' Tert,am Pers°nam absque a.iarum consortio, in
s.m.l.tudraem V.n, aut Iuven.s apparuisse. Quapropter argumenti superius
«positi vis .raraota manet; nimirum quod etiamsi per tres Angelos Abrahamo
visos Div.na Tr.n.tas repraesentata fuerit, non idco tamen Spiritus Sanctus
seors.ra a duabus al.ls Personis, humana specie, seu Viri, seu luvenis depintri
potest. v B
§ 37. Atque haec privatis Nostris studiis colligere, et paucis illls subci-
sivishoris, quae Nobis ab ingruentibus undique negotiis publicis vixsuper-
stint, ut peculiarem Bibliothecam nostram ingredi possimus, praesentibus ad
Fraternitatem tuam Literis complecti voluimus; ut initam abs te rationem
prohibendi praedictas Imagines Spiritus Sancti, earumque usum et cursum
intercipiendi, comprobaremus. Ncque porro dubitamus, quin, pro magna
laudis existimatione, quam Tibi peperit egregia tua Apostolici muneris admi-
nistratio, et pro ea rationum gravitate, cui innititur huiusmodi Imaginum
prohibitio, debita mandatis tuis obedientia ab omnibus exhibeatur. Verum
ubi, instigante humani generis hoste, contrarium eveniret, tuum erit de
onmibus Nos certiores facere; Nos etenim ministerii Noslri partes esse repu-
tabimus, Apostolicam, qua Deo volente fungimur, auctoritatem interponere,
ut et refractarii meritis poenis afficiantur, et pravae consuetudines adversus
Ecclesiae instituta ac disciplinam invectae, penitus eliminentur.
§ 38. Praetermittenda autcm non sunt alia quaedam, quae in eadem
Epistola tua legimus: spargi nimirum, ac dispensari complures pracfatae
Sororis Crescentiae effigies; necnon coronas precatorias, earumquc grana,
Cruces, Scapularia, Oleum, Pulverem, Aquam, Manus denique, vel pictas, vel
cx ligno effictas, cum pollice inter indicem et medium mserto; ex.st.man-
tibus plerisque de vulgo, praedictas Cruces, et Coronas a Deo bened.ctas,
et Indulgentiis ditatas fuisse; earum vero Manuum s.mulacra ad fugandos
Daemoncs plurimum valere; cum aliis huiusmodi nug.s, ^«"fea»
minantur, qui venditandis huius generis superstition.bus temporaha s.b. lucra
comparare stuclcnt. , . t;k; Hfk
5 39 Et ouidem ex eadem Epistola tua opt.me agnosc.mus, T.b. sat.s
^ jy. tt qu.aem ex c<x *" . . d huiusmod rebus mdi-
consilii, et prudentiae m temet.pso esse, ad ^,um Fraternitatcm
. ' / j Mnhiq reliauum esse vidctur, quam ut rraitrmiaicm
dum ferendum; ncc a ud M r d.q ^ jncpta nimirum>
tuara horteraur, ut quam .ngrcssus es . auctori,atemque omnem
quac diximus, deliria non approbando, sed noem
iis dcrogando. Aoostolicae huius Sedis sensum atque iudi-
§ 40. Uttamcn c.rca ^ ;a APosto ^ consentancum. nolum
cium agnoscas, cons.l.o iuw h AncMIam> nomine Ioannam a Cruce,
Tibi esse volumus, fu.ssc ol n p.an^^ ^ conscripta est ab Antonio Daca.
magna Sanctitatis fama musu , m ccatorjarum grana, ipsius inter-
Ferebatur in vulgus. H^cdam^ luribusque aucta Indulgentiis. Verum
cessione a Iesu Christo bcneuic ^ ^ ap0criphae declaratae fuerunt,
huiusmodi Indulgentiac ab nac ■
938
Romani Pontifices
quemadmodum videre esi apud praecitatum Thiers^Z^T
cap. 12, qui etiam refert Decretum de iis orohf ,m ,f fom- 2,
«one S. R. E. Cardinalium ^tS^^tSS^l ^**^
cap. 12, pag. 17 et sequeutibus, et signante vL 25 ° r ' e0dem tom' 2-
esset Causa de illius Ancillae bei fi a ione et oh '^0^
merita, eo usque feliciter processisset u i Z 1 a l °b.le,usdem Praeclara
esset ipsius Relatio, iuxta morem e 'ae a e vil * Ud'tonbu» R°tae co"^.a
Causa post Decreta Urbani Papl VIlT ss f'" ? QUUm deinde
remansit, propter excitatas obiectione ex naZltr ?*? Cit° C°nSeDul,a
tensis Indulgentiis eisdem adnexis desun^as ut 11 h'! o^^' Ct ^
tum anno 1664 editum, et a Nobis rehtum ?' n l ^ Ponti"ci™ Decre-
rurn, lib. 2, cap. 36, num. ,8 ^to-
Congregationis Sacrorum Rituum adnot a rLr^T ' ^ R<*estis
«nediun. afferre opportunum non duximus rePenUntUr' QUaeQUe eo in
§ 41. In eodem tamen Onere lih o o
tum Pracdecessoris Noslr Urba, i PaotTL"?' '5?™ P°teriS Dttre-
i„ eorum honorcra co„tla.a, quibu aufiw Z s "r "Umismala
Sedc tribulus antca „o„ fuerit ' Sa"C" cullus ab Apostolica
e. parura'ere u„dusqgesras „ or e^X "^' inW^«S
a„ Daemooes oa.uralta e™"„ ££* Toorib 'T'8 CXPreSSUS- P°rr°
Nos ctiam dispulavimus i„ sacoec i aln A„ P T ^ °DSeSS'S Cxpelli aueanl'
llb.4,part l.cap 29 „um 7 r^ ° CaTO'"i<''''<>'* Sanctorum,
Thcologorum °L,e™ 0uorD,m q;,C ?CSan,emamplc,<i «nnncuin maior
po.es. TLphiriqdU^nn,u^to.nl,,T', i0i reta,ta"s: »-b-que addi
ipsius Operura pL K aZ, r """"^0 Torao V,
Epistolara dictareraus ° V'dere Nobis coaii«"' dum ha"c tpnm
omufa te^^D P°,iSSin""" in,CreSt' a"'C
matur; ubi vero ita e«P m„.r? f . Daemonc .s, qui talis esse affir-
Pietati , ^V^TT ' C 'gatUr 3b °rdinarl° Sacerdos P^P^
™nem ^qZ^Sf85 ad expchendumbae.
«tatur; sed p£%£^^$g* M™U> a,,,ave inePtis Musmodi nugis
Bh *dlol£* & s es S C ro^ T "^1" ^™8311" *"* Mag"US
«orcizand. rationem i, , Mhr« ^ro,ust_Borro™eus, quum recfam ac tutam
Synodo a sei Znfmfrt'01"'0 ,radidissset. '» Dioecesana
ob.ata, aliis qu b sculue e or, ' ^ ™ qU'8' occa,tone
q»am qUae haberentuMn ^ * ■ precationibus> aut ri"'b"s uteretur-
zante, SS AftS^ P ' ^ Ubre-J CUl ab eo> »iniirun' «* «»«*
mem Pauio SnTv p™ T /<W **' Poslmodum vero a rccol.
Rituale Ror,n,ln i SSOre N°Str°' anno ^Onilni 1614 publicatum fuit
Komanum, ip quo adest peculiaris Titulus dc exorcizandis Obsessis.
< Ct- ^creta Authen.ica S. C. Indulg., „. 18.
Romani Pontifices
Ac fel. record, Praedecessor pariter bln*i»r n
Episto^a Eucydica dala die 2H 17.0 d s« iTIn^3, X! ^
cizaus a „orma |„ pracdiclo Riluali RolT^"^ T
derc praesumat. 1 ^"P13 u,,a « parte disce-
§ 44. Praeclarum tandem Fraternitatis tuae proDositum Nn. ««
merito commendare et collaudare non va.emus; qSod sc ceTs^is o eran°
Te daturum, ut in Clero regiminl tuo commisso, una cuffl Re| lion Tc
Pietafis cultu, Sacrarum Literarum studia conserve'ntur a^ue fn^ cre
mentum acc.p.ant. add.t.s ad Theologiam Scho.asticam, Ecc.esiasticae HiZ
nae, et Canomcae Iur.sprudentiae disciplinis. Sane hoc Tibi non exiguam
in praesent.a laudem, perennem vero in Ecclesiae monumentis nomini tuo
glonam comparabit; cjuodcjue pluris est, ingens apud Pastorum Principem
mentorum pondus tibi acquiret. Nec illud praetereundum est, quod si Clerum
ita instructum, sanaque doctrina eruditum habueris, non ita facile te huius-
modi molestiis vexari continget, quales nuper ex tuis Literis intelleximus,
animum tuum veritati et Ecclesiasticae Disciplinae integritati inhaerentem
fatigasse. Interea Fraternitatem tuam sincero caritatis affectu complectimur, ac
Tibi, totique Gregi tibi concredito, Apostolieam Bencdictionem impertimur.
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 560-571J.
363.
Bcncdictus XIV, ep. encycl. VJx pervenit, I nov. 1745.'
Vix pervenit ad aures nostras, ob novam controversiam (nempe, an
quidam contractus validus iudicari debeat) nonnullas per Italiam disseminari
sententias, quae sanae doctrinae haud consentaneae viderentur; cum statim
nostri Apostolici muneris partem esse duximus, opportunum afferre remedium,
ne malum eiusmodi, temporis diuturnitate, ac silentio, vires magis acquireret;
aditumque ipsi intercludere, ne latius serperet, et Incolumes adhuc Italiae
Civitates Iabefactaret.
§ 1. Quapropter eam rationem, consiliumque suscep.mus, quo Sedes
Apostolica sempcr uti consuevit: quippe rem totam explicavimus nonnullis
ex Venerabilibus Fratribus Nostris Sanctae Romanae Ecclesiae Cird.nal.bus,
qui Sacrae Theologiae scientia, et Canonicae Disciplmae studlo ac pcntia
plurimum commendantur. Accivimus etiam plures Reg.dareS n a^faaj
tate praestantes; quorum aliquos ex Monach.s al.os cx Ord nc Mend.cant um,
iliM Tex QericiS Regularibus sclegimus; Praesulem quoque lur.s
al os demmn ex CJericW IK<*£ um adnfbu||na& Diem qUar-
utnusque iaur^ P^^rpmtM ut coram Nobis illi omnes conve-
tam ind.xirnus .u il, qul nuper p w (| m antea j.
nirent, quibus naturam tot.us negum
tum pcrspectumque deprehendimus.
• VenerabHibUS Fratribus P.triarchis, Archicplscopis, f:piscopis, et Ordinariis
Hallae.
Romani Pontijices
«*x vsssssssssisszss* «"■*.«
troversiae causam initio praebuerat cum nh.r* «« «mtractu, qui Co„.
quae necessario ad id re^irebantu sed" * ^tT^T^
constituerent, cui non mediocre detr menttm, -aT™ d°cWnam
nuperin vulgus spargi coeperunt Iu™ i" ■ Vldebantur ea- quae
tentias palam declararunt ^£^1 ,™ k""^1' «"» *"
Nobis habita est die 18 iul i aHera ve™ dfr* ^ qUan,m Prima Coram
Capsi sunt; ac demum aden fZn^to^^T*^™*'
tradiderunt. sentent.as Congregat.oms Secretario scriptas
§ 3. Porro haec unanimi consensu probaverunt:
propHam^ contractu mutul
ipsomet mutuo, quod suap te nZrl 1 ' ?• f rcPos.tum. quod quis ex
tum receptum ^U^m^^ 1™*** ^ postu,at' «u««-
lem, lucrum aliqJo" 3^ffS?5l2f^ I We0qUe
pter ssribsm s
causa mutui deposchur non rln ^,-aU°d 'S' 3 0U° id ,UCTUm so,iu*
summam idtaCTXT sTd ad' fort " datam 8lbJ mu,uo
coemendis praediis vel ouaestun^ T SU3S amPIificanu"as. vel novis
surus. Contra mu tui siouido^ . neg0tilS' Uti,issime sit imP™"
aequalitate ^nSSS'^^ C^^tu^o^^^^ ^
posita, plus aliquid a quol ibet vi m u uS!?1^ aequa,itate SemeI
factum, exigere adhuc 20^^^. »^ ' i aCqUale ''am Sat,S 681
obnoxius, ex eius obK««nnTi " r? r°'ndeque 81 acceperit, restituendo erit
cuius est in humanis conZlu ™' commu'ativam appellanl. et
servare. et iS^SS^ Propria.n et sancte
mutuJ^o^tracr^irr^"? P°SSC quand°que una cum
versim ^J^^J ««l-que ipsimet uni-
quibus iusta omninn iJSk» mtrmsecos, forte concurrere, ex
scrtem ^uZ aZ^Jir™ T C°nSUrgat <uiddam -"ipliu. supra
Pecuniam , Tno o q T s^mTt^T ^ ~ P0sse
natura contractus «ctr • ^ VerSae prorsus naturae a mutui
^qnifj^^^^ Ct ,mpendl' Sive ad Pr°vcntus sibi annuos
si J. " eiu-odVdiversis contractuum generibus,
minus ad usuramTn T , aca-ua,,tas. quidquid plus iusto recipitur, si
absi,).atcerte d J ° °mnC futon" tam aPcrtum, quam palliaium
spectare £jS£E£ ™"™m™ > —titueocli 0nus pariter affcrentem,
cxigantur, dubitaruium nnn J °m 3 Pera£antlir, et ad lustitiae libram
anuum non est. qu.n multiplex in iisdem contractibus HcltUS
Romani Pontijices
941
modus et ratio suppctat humana commercia et fr..rh.««
lionem ad publicum commodum conservandi l rUCtU0Sam,Psam "cgotia
Christianorun, animis, ut per Zra au s ^L v^^ A°Sit enim 3
lucrosa commerci^
quod Unsat.a cleva gen em, miscros aaicm facit populos pcccatul *
V. Sed .llud dd.genter animadvertendum est, falso sibi quemquam, etnon-
n.s. temere persuasurum, reperiri semper, ac praesto ubique esse, vel una cum
n,utuo t.tulos ahos leg.t.mos, vel secluso etiam mutuo, contractus alios iustos,
quorum vel ,tu lorum, vel contractuum praesidio, quoticscumque pecunia,
frumentum, ahudve id generis alteri cuicumque crcditur, toties semper liceat
auctanum moderatum, ultra sortem integram salvamque, recipere. Ita si quis
sensent, non modo Div.nis Documentis, et atholicae Ecclesiae de Usura
iudicio, sed ipsi etiam humano communi sensui, ac naturali rationi procul
dubio adversabitur. Neminem enim id saltem latere potest, quod multis in
casibus tenetur homo, simplici ac nudo mutuo alteri succurrere, ipso prae-
sertim Christo Domino edocente: Volenti muiuari a te, ne avertaris; et quod
similiter multis in circumstantiis, praeter unum mutuum, alteri nulli vero
iustoque contractui locus esse possit. Quisquis igitur suae conscienuae con-
sultum velit, inquirat prius diligenter, oportet, vere ne cum mutuo iustus
alius titulus; vere ne iustus alter a mutuo contractus occurrat, quorum bene-
ficio, quod quaerit lucrum, omnis labis expers et immune reddatur.
§ 4. His verbis complectuntur, et cxplicant Sententias suas Cardinales,
ac Theologi, et Viri Canonum peritissimi, quorum consilium in hoc gravis-
simo negotio postulavimus. Nos quoque privatum studium nostrum conferre
in eandem causam non praetermisimus, antequam Congregationes haberen-
nir, et quo tempore habebantur, et ipsis etiam peractis; nam praestaiiimm
Virorum Suffragia, quae modo commemoravimus, diligentissime percurrimus.
Cum haec ita sint, adprobamus, et confirmamus quaecumque in Sententiis
superius expositis coiitinentur; cum Scriptores plane omnes, Theologiae, et
Canonun, Professores,plura Sacrarum Literarum testimonia.Po.itificum Deces-
sorum Nostrorum Decreta, Conciliorum, et Patrum auctoritas, ad easdem sen-
tentias comprobandas pene conspirare videantur. Insupcr apcrt.ss.me cogno-
vimus Auclores, quibUS contrariae Sententiae refcrri debeqt; et eos panter.
qui lllas fovent. ac tuentur. aut iilis ansam, seu occasionem praebere v.de.i ur;
ncque i.noramus quanta sapientia, et gravitate defons.onem venta
peri.it Theologi RniHml MHs Rcgionibus, ub, controvers.ae e.usmod, prm-
hteras Encyc.icas dedimus universis Italiae Archiepiscopis,
s j« wuarc nas u en» / Vpiicral>ilis Frater, ct caetens ommbus
Episcopis, e« Ordinarus, uthaec facere, eumque
.n„otescerent;et ^**£**£„™?mttinl alienum profera.ur ab iis
sacris doctrinis instruerc - llncmns e.iam vchemcnter, omnem
Sententiis. quas supem.s rccen su miu .a ^ M flut
SOllidhldihem impc.dere, mjpm - ^ (,e(rcclaVcrit, lUum obno-
Sermonibuscontnnuni doce c. - osCanoiits ^ ^ m
xium et subiectum dec.ara, U. po m- P fc
qui mandata Apostolica conlcmpstnni
942
Romani Pontifices
§ 6. De contractu autem, qui novas has controversias •» .
n praesentia statuimus. Nihll etiam decernimus nSo TmT^T^
pro quibus Theologi, et Canonum Interpretes in diversas abeunt ™ ?
attamen pietatis vestrae Studium ac Religionem innammLd.T Se"tent,as--
ut hacc, quae subiicimus, executioni deraandSis ' «.st.mamus,
§ 7. Pnmum gravissimis verbis Populis vestris n^A-.t^
a que speelea induere, u. Fideies Chris(i%angu „e i(i u,0T KET
et grauam, rursus „ exlremara ruinam praecipiles Tmpe Ito O ^
pecuraam suam co ocare velint dilim-nt>r . mpelw- Quocirca si
raalorura foule rapiau.ur, ^ LZ^m ^tX '""^ °mnium
«upra eaeteros efferuutur! eouslra exposcaol * V'rlU"'S *>*
guam Sacrae Theoloo-h* „t ~ auoitent (quae tamen haud exi-
quae semper £KSW n^Zn^^^l *
de iis rebus iudicant, ut quamlibet uti 1t 1 , ^ ^ Severitate
sent, tanquam illicitam eTcZ u, * . PeCUn'a desumPts"" «*u-
indulgentes adeo, remissiqu^ sunt ut auT™*"1'' ^ Ver0 n0nnu,,i
turpitudine libea m exisHment W ?U.od™nau? ^o^entum ab usurae
reant; sed ^Zn ^^JZ^T^ °P«n'°"«>'» "e "imis adhae-
magis intercaeteros PSS l2S * ?npto,es eXaminent> aui
ratione, tum auctoritate ollTe 1? . 635 P3rteS 8U8ciP^ <i™ tum
insurgat, dum SS^^h^1"^ M*Wg«li Quod si disputatio
tumehae in ^ CX'^ nU,tae omn,no Con"
«lam gravibus Censurif anZ ^Hi
stantium Virorum testimoniis min L /' Draesertim rat'°ne, et prae-
vinculum ChriXnT fdStoJS SS T' S'QU,dem COnvicia> ataue W-fte
nem, et scandalum ^fc^» * graV,'SS''mam P°DU,° °ffensi°-
stareVoiuIri^^ptum 1 S™ et inte*ros P~
modo percipiant admnnPnT . are' Ut fructum legitimum solu.u-
rent, e : cond i ones ^ZZ, ',"* COntractum fastitueudum antea decla-
pos t u I c n t H aec m a l^no dc re ^ r nT *' * qUem frUCtUm CX eadeni
et scrupulo" ev taX PeTad m°d° ad ani'ni SoUicitudinem
bandum: haec ethrn ad I L PSUm COntractum m ^ro externo compro-
concitandae sunt t SS^JTS^ d'SpUtationibus. °-e ™n semel
videtur, revera tamen na.h,f ' PCCUnia' qUae rite data a,,cri «se
§ 0 O.M T pa,,,atam usuram contineat.
SermUui^ re,iuouatis ^pfls iilorum
solo uomine cVntineamr h°e tempore quaestionem institui, quac
cedi.ur, fructu ' u Tlt L PCCUn,a' QUae °-Ua,ibet ratione alteri co"-
veritate tiESFj££^^ ^ ^ id sit' et 3
tractua ab altedus P ,end,mUS' S'' PerPend«n,us, naturam unius con-
discrepare fSS^S^S^ Ct 8dUnctflm esse' et ea Paritcr
quuntun Revef dfe rimon ' * inter se contractibus conse-
discnmen apert.ss.mum intercedit fructum inter, qui iure
licito ex pccunia desumitur, ideoque potest in «Z. 7
ctum qui ex pecunia il.icite conciha^^ reti"er''; - fru-
tuendus decernitur. Constat igitur haud inlT , Utnusaue iudicio ™*
tempore proponi ob eam causam, qu0 fut 221 quaestionem »OC
Wbuitur, fructus aliquis excipiatur. plUnmum « pecunia, quae alteri
§ 11. Haec potissimum vobis indicanHa ««e. •
mandetis executioni quaecunque pS^^^IT'^^ ^ Ut
opportunis quoque remediis consuicti uti coTfid L« praeSCribu",ur-'
novam de usuris controversiam in DiSccS ^TSJ? > °° ^
corruptelae ad Iabefactandum sanae docTr^L T h cone"cntur, vel
cantur. Postremo vobis et 0«S „^ ♦ ^ Ct PUritatem indu"
Benedictionem impSmir g ^ COnCred,'t0' AP°sto,icam
[Bened. XIV Bull., tom. 1, p. 578-581].
364.
Benedictus XIV, ep. encycl. Ab eo temporc, 5 nov. 1745.1
immc-
Ab eo tempore, quo copiosus in misericordia Dominus, Nos, licet
ntos, ad summum Catholicae Ecclesiae Pontificatum evexit, complures diversi
ordmis illustres Viri, itemque Episcopi, et Archiepiscopi in Italia, et extra
commorantes, iteratis precibus institerunt, ut Dics Festos, ubique fere nimis
auctos, quibus Christianus Populus feriatur, Apostolica auctoritate, immi-
nueremus. Hoc enim prudenh temperamento, Pauperibus, qui quotidiano
labore sibi victum quaerunt, facile consuleretur, ac simul gravia adimerentur
absurda, quae ex Festorum dierum multitudine, ac freqticnti violatione oriri
solent, non sine apcrto Religionis dispendio. Re cxpensa, ncgotii difficultatem
probe intelleximus: quare peculiari Scripto, publicisetiam typis vulgato, ratio-
nes varias indicavimus, quibus ea immutatio ficri poterat: consilium pariter
exquircntcs nonnullorum S. R. E Cardinalium, Episcoporum Italiae, alia-
ruinquc Regionum, Ecclesiasticorum Praesulum, Theologorum, lurisconsul-
torum, aliorurnque Virorum Doctorum, humanas, civilesque res callcntitim,
aii huiusmodi petitio esset exaudienda: si vero illam cxaudiri aequum esset,
et congruens, ipsi quoque rationes significarent, quibus utiliter, ac prudenter
imml nti tio praescribcretur.
§ I. Petita responsa tam varia, ut solet contingere, suo tempore acce-
pimus, ut ferc sua cuique fuerit sententia. In aliud proinde tempus nego-
Kum reiecimus, eam in spem adducti, ut Episcopi cuiusque Provinciae, vel
Ditionis, unanimi voto in sententiam imminuendi Dies Festos primum con-
venirent- deinde vero, quo commodius Id fieri posset, concordi pariter suf-
fragio meditim aliquod suggererent ex tot memoratis in Scripto Nostro, ac
pro ill.us executionc Pontificium assensum cxposcerent. Hoc sane pacto
' Venerabilibus Fratribus Archiepiscopis, Episcopis, ct Ordinariis Ditionis
Ecclcsinslicae.
944 Romani Pontifices
inita ab Ordinariis consilia in re tanti momenti non illorum volnnfaii ,
potuissent, sed tantum Supremae Apostolicae Sedis aucrorit^
record. Urbanus Papa VIII PraedeciLr nJIjS^S^*»*
decernenda imminutione dierum Festorum, qui in sua ConTtitnno ° '"
sentur. Demum una eademque Episcoporum del"bentio A™ r
ritatis tecta munimine, nedum plunmum v^S^pS»^
.ngema; sed etiam sublata fuisset disparitas illa ritus auae ^
D.Sciplinae Ecclesiasticae iniuriosa, ut intra paucorum mJ hod,eLv,*ct<
et inter finitimos Populos, unus ^T^^^Z.T^
cepto, ab aliquibus vero ferialis haberetur. * ^ de Prae'
§ 2. Haec methodus feliciori sorte in universa for* hi.„ ■
est. Cum enim postremi Tarraconensis toZ^^^"?"?*
conshtuerint Dierum Festorum, quibus, pro iUoru^^ZZ*^!
cTncnr6™^ ,iCCret ipS'S et,'am SerVare re*U,am * PraeT ^cone i
S SP a iar ffSS2f',,"li AnnUimUS ''^13"1''116' °mnium "
ritu exorL est ^0"^ FeSt°rum ***** et
ne Jio'cAnf,vqU°aUe Cath°lici °rbis R^onibus servata a Nobis in hoc
Sri?^"11 di,ati0 rofuit- Interea sioi,,dem a,iauot *5
dies Festos diZntJe mT ^ Substantia'»» et modum imminuendi
s os L"e ines nr ot N°b,'S ^«^«^» »« ««• Dioecesibus,
ra iis servH burn ,e" U\aeStiV0 temp°re Inco,as' aSroru'" culturae;
S f c im rr^T r ' qU'DUS V,'VUnt' Ct sustentantu'> dautes opcram
nS^^f^S^Z P°SSe diebUS fCStiS inter h^domadam occur-'
S'«JlS?2? ut ouae hebdomadam aestivo
AssunTntion 27 i VV Dominicos transferremus, excepto Festo
a ^ un v sis JLn T ^ ^**"** qUaC qU0V,S die ^eret, religicse
Zn^^tot»^ ?Uorum petiti0 per Nos' maturo Praemisso eXa-
SSS ^perit. Reg,0niDUS ',,iS °Ptatam ab Episcopis' et Popu,is tran"
relieL4uSQdrrrr0 "Sf*" pCrtinet' credi vix Potest' prudens, ac
SSSnSLS T ?e,< Sern,°' qUCm NGbl8CUra i"s,ituit ChaVissimus in
ac nhn. lN0S,er Carolus utnusque Siciliae Rex lllustris. Non sine intimo,
stian Pn„, C* bS0 !ln,m:r m°er0re N0bis exoosuit. quibus Chri-
n mi Lct ' man Cbent' subiectis sibi r<*io',ibus P*ssi'» vlolari, ob
' T'UlmerUm: huic Porromalonon aliam adhiberi posse
ciend " rr d,m^W«tt Suprema Auctoritate Nostra opportune fa-
cendam. Signiflcare ,11, non omisimus, gravem ac molestam ut iquc sollici-
1 Cf. N. 226.
Romani Pontijkcs
945
tudinem oborituram, si rem tanti a
iandem facto 0puS esset, ad Nostri I J , ' SC0Pum dirfgenies ouid
— tP0Sf°,a,US auditum" ^
lcS^ P° ,SSIme..in reous sac"'s quaerenrli.m ^1.18
tatem, et
et quod potissime in rebus ZZ Zl T ^*"' PoPu,is a
dlsclplinae concordiam. Quaerendum est, ritus uniformi
- ^ ^ uo-e Dition, ^
datia L.teris, Apostolicam auctori^,em J 'V °' n°;nU,,i m° Suis ad Nos
«nplorarunt. At cum ipsi nihi, , Qad Festos d«es imminuendos enixe
iberam, prudentemque" m^^T^f l!™ Ct Nos *—i
'antes, non imperantes, et ex.Ve.Hes F° T " h°° ne8°Ho P™««>
storum non a voluntate «d [ soh m°derati° numeri Di™<" F*
quam Episcopi norunt ;id 0q e ad ^luT^' qUa "Cm° me,ius'
nem, et apta eidem remedia nroferr ° M 1 ^ ma,i conditi°-
"oc adeo gravi, et imp^. neZt * P°£sumus- ut ">
concordi quoad salTnlm T Z *"™ decernamus- audita prius
§ 6. Haec Vobt V " 'v ^ modam> EPiscoP°n»n sententia
solum c^v^I^ ?riTCS' eUm finem SCribimi,s' ut "on
inita in liac ln ! T**' " PerSpCCta sit a^endi ratio a Nobis
ODncr ,„L 1 "nnnnuhonis Dierum Festorum; verum etiam ut
X ^se isn ^Tm' m,ra COnS,',,a " VOt° n0Str° Nobiscum com!
sent ma^a r Pr°rSUS' VC' sa,tem mag,,a ex parte submota ^
Ctt^ C°ngrUUn1' " Sa'U,are ren,edium non semeI a
Complures etenim vestrum voce, aut scripto improbarunt abusum Mer-
^aiuum, et Nundinarum, quae Rerl solent Diebus Festis, quibus feriari oportet,
opulus unice in res sacras incumbat, ralioncm a Nobis poscentes, qua'
grassanti in diem malo occurri possit
§ 7. mtef modos propositos, atque servandos in imminutione, ac cele-
oratioue Fcstorum, praecipuus ille est, quo inter ipsos Festos dies discrimen
conshtuitur. Etenim in diebns Dominicis, itcmque in Cclcbritatibus Domini,
"eatac Mariae scmper Virginis Dei Genitricis, ac in aliis solemnioribus in
'"emorato Scripto Nostro indicatis, debet Cbrfstianus Populus nedum inter-
esse divino Sacrificio, sed etiam abstinere ab opcribus vetitis; in cacteris
Vcro minus solemnibus, qui tamen ex praecepto celcbrari consucvcrunt,
mposita cst Christifidelibus obllgatfo interesscndi Missae Sacrificio, tradita
,n reliquis cuique illorum potestate ea faciendi, quae fieri solent diebus
ferialibus.
946
Romani Pontifices
incidunt in eos Dies Festos ex Praecepto, quibus si evn,m, « . ,
tamfnu«o( satis fuisset Missam audire.exe.l debito abTt end ab ' T T
servihbus, sublatoque onere peragendi, quae in aliis sun/r iol !, Penbus
Cliristianus Populus debet implere. «penons ordinis Festis
§ 9. Hac via, si non omni, magna certe ex oarte snhio*
quibus, memorata de causa, congruens et onnnrf CSSent ma,«.
postulastis. Enimvero hXl^l^^i^^^ ' NoW» ^edium
xoque inferiori ipsorum ordini d" Ito nt e^Td^te^n-1^ *
ficio celebratae in illis Nundinae nu.lum ddnCep 'S^J*
nec l.bertas operum servilium, cum interessentia M;«a? .L SUrdum'
garipotuissetpraeceptoab Ecc.esia Fid Hbu n uncTrP' T"1" 'n''8'
bus, et Oppidis relictus fuisset ^^SSS^T^ "** ^
detrimento, Nundinarum frequentia imm nt eTetur O uin' ?nuCUrrentium
praemissam, recolente adhuc Clero S^tu rf?J U'PP hyPothesim
siam, sumptuoso ornatu, omnique nitor 7n ruc m ^ f^T J*1
Musices haberi de more potuissent- oermi h T P Sacn concentus
Equorum cursus, aliaque id gen" ' quae plr^ C,hton,m
Mercatorum frequentiam, et
veluti extranea, sermone relicto arl ZZl f ' Sed de re hu,»smodi,
dimu, dierum VesZm t^utnl^T ™ ™»
f docet.arctiorf:raUntlquSa ^sst 2^3^^^
m nova observantia diei Dominicil dieque SabbaTo vl^ f qUam $it
non vetantur die Dominico C*rMn*u? ? ^5* opera' °.uae
nunc locum "3e^t^^ ad
diebus FestL sZcIZ m T ' ^ 5lC eSt consuet^o in publico foro in
oc ner £Z ^ ^J^?1" M anUqaata ~d°>
consuetudine fundata \Z ' , , 'jmntbus notoria, licita sunt ex ipsa
Samm, ^Ltr?T^ cCaietan° subscribu"' Sylvestr. In
art 4, § Ad prTsud de»T f & Thom' 2> 2> tom" 3- °.uaest- ,22'
sequen., Qibal Sfa de T' , ,* *'' tom' *' lib' 2> Cao- 2°« num-3
§ 1 1 Eiusdem JJ*^ . on'> tom. I, lib. 2, cap. 3, art. 2, num. 9 in fin.
videre c'e ' nu /=W ' " ^ etiam Ecclesia««ei Iuris Interpretes, ut
§ 2. num. 13, PikZ ^ n t 7 ' ?*' ^ 22' ^
facile citatis addi possent Nonn!f ^*^' num- 23' a,ii°.ue muIH, qui
inter Mercatus e N„nT' Z ™0 CX Doc{orib"S Sacrorum Canonum
pnmos quidem Diebus
dinarum contrrua et 1/ habetur frcquentia, celebrationi Nun-
con^rua et necessana, teste Cappotu, discept. 91, art. nlt., num. 4.
Rornani PontifUes
Zaul. adStatut. Favent., tom l |ib 7 0A^J ^ ' inPoU lo'§ num. IQ,
in Prax. Canonic, tom. I. Ht Q T\ \ \ l nZ ^ ^™' 2> mm' 24> NlcoL
^oi^^J^^^^ etiam illustriores Synodos
Farfensi Synodo Cardiualis Caro, l 2 ^0^ ,n ce,eberri"'a
dinalis Denhoff anni im^^^^^^^^^r-
tamen de Nundinis mSS^J^SZ ^^'^
bentur, et Nundinae, ut constat ex SvnoHn r l Merca,us prohi"
anni 1626, maxime ^ Sttl^t^T^^1^
.alliensi Cardina.is Antonii 5S£W»S^
scopo solano. Senoga.liensi praeterea Synodo CardTal J S£ i con 0'a
1 q Jal nmmenSiS Cardina"'S de Via' eoi«a anno huius saecuU vi e-
ad Fn L S ^ J°n,S Card,na,ium ConciIii Tridentini Iterpretum Responsa
ad Ep-scopos, qu. de suis Dioecesibus retu.erunt, pari cura a Nobis peVlecta
sunt. De re .psa consulta, rescripsit Episcopo Placentino, ut iuxta antiquam
consuetud.nem s.neret haberi Nundinas rerum parvi pretii die Festo S. Bar-
tliolomaei Apostoh, dummodo id non fieret in Atrio Ecclesiae, ut ex lib. Decret.
anni 1629, lib. 14, pag. 207. Episcopo Qsalensi anno 1665 responsum fuit:'
curaret sedulo, ne Mercatus haberentur Festis diebus, sed transferrentur in
d.em sequentem; omnemque pro viribus impenderet sollicitudinem, ut id
ipsum imposterum fieret, sl privilegium, vel immemorabilis consuetudo non
adsit. Anno 1697, Episcopo Theanensi respondit: Tolerari posse Mercatus
Diebus Festis, dummodo ad allum diem transferri nequeant; et ex eorum omis-
sione iurgia, et scandala exoriri possint.
§ 14. Probe insuper scientes, fieri non posse Nundinas sine expresso
Supremi Principis permissu, cum id iuris pertincat ad Regalia, et quidem
maiora, ad tradita per Sixtin. de Regal., lib. I, cap. 6, num. 30, hac etiain In
parte opportunae doctrinae lumina quaesituri, non omisimus (ut paulo ante
monuimus) inspicere Chirographa Summorum Pontificum Decessorum Nostro-
nim, qui veluti Supremi Provincianim suarum Doniini, eam facultatem multis
Urbibus, et Oppidis concessere, haberique Nundinas indulserunt etiam diebus
Festis institutis in honorem Domini Nostri lesu Christi, Beatae Mariac Oeni-
tricis eius, frequentissime vero Sanctorum Patronorum Principalium, vel Titu-
larium locorum, et Ecclesiarum, ad maiorem Populi frequentiam, atque cele-
britatem conciliandam.
§ 15. Quac omnia vel secum pugnantia, vel implexa, viam propositae
dissolvendae quaestioni non compararunt, immo potius difficiliorem, et abstru-
siorem reddidemnt. Ne igitur ullae diligcntiae Nostrae partes dcessent pie-
tati, et zelo vigilum Antistitum Responsa Nostra cupientium; his omnibus
seorsim positis, manus admovimus Ecclesiasticis Historiis, et Conciliis, e pri-
vatae Bibliothecae Nostrae penu dcpromptis. Qtiibus pressius insistentes,
948 Romani Pontificcs
semper tamen prae oculis habito praesenti rerum statu, longo usu et anti
quitate fulto, significandum Vobis essc censemus:
§ 16. Primo, Mercatus, et Nundinas Festis diebus non licere. Ntindimw
autem mtelligimus, quac sunt de rebus maioribus, et semel in anno fiunt J
rarom codem loco, et de longinquo ibidcm convemunt homincs; Mercatus vero
qut fmnt m rebus mmoribus, ad quotidianas necessiiates pertinentibus ct fiant
singuiis septimanis, et ab Hominibus dc vicino ibidcm convenicntibus. Verbi
sunt Venerab Servi Dei Umberti de Romanis, Quinti Magistri Gene hs
Ord.n.8 Praed.catorum, in egregio opere dc cruditionc ReUglsorumPrndl
catorum, |,b. 2, Tract. 2, num. 92, pag. 351 cditionis Romanae. Id autem Z-
~V0n ac «nere sit opus servile, ideoque ve itum
d.ebus Fest.s; sed quia actiones huiusmodi impediunt et distrahunt Cl ris
hdeles a cultu divino, ad quem dies Festi sunt instituti
^t^T^ Pr°feCt° ^ 3bUSUm MerCatl-' «emque Nun
S^n E'C,eSiaStlelS .,e^ibus ^uovis tempore illas fuisse vetitas.
Wuarto Humsmodi mstas sanctasque Ieges caruisse effectu.
yumto tandem: quia malum universale est, ac alte radices eirit oous
est prudenHa, et maturitate, ne fructu careat medela, ac vulnus exaspe^et
uti °s tiP,rvidmt 3 eXige,,dl'm CSt' "°n qU°d °ptafnUS- Acimonitio^ibus p oP n
ut. satus v.detur, quam m.nis; et si minae quandoque intententur serva
dum est exacte monitum sapientissimum S. AugusJ in Epis o 2 ^Zi
Z^Z^rr' 3genS ^ a,'ferenda Conviviorumlce
totam pass.m Afr.cam foede occupante sub inani obtentu honorandi Festa
Sanctorum Martyrum, scripsit: Non aspcrc, quantum existimo, Tondulter non
= =H «ssassssassssS
/wL c le tmeatar- lta Prius movebuntur spiritualcs vel sniri-
sunrSvino SaS S 8 ? ^ incumbere- Ea nimirum
«ndire Eccl^, 7 Z 7™^ ^ De' VerDUm attc"te. P»oque corde
rfCue^^S^ ""^««^«am; Deo laudes perso.vere,
ps^ feiWte^nu^ r^ °cre- °iU antC R°mauum Catechismum idi-
^spo fU,t 3 Sauct° NiC0la° Pa"a «Uius nominis I in
num ,o Z 44, Bu,gar0rum: Tom" 22 Collect. Concilior. cditionis Rc
Feslis ab opereZL,0 ceZ'^', °U°"iam idcirco * dicl'"s
hymnis, e^U^TirS^, ^ ' Ut UberiUS ad Ecclesiam *"> P**™*' «
~ ^Z^^T^loni vacare' oblatioL offerre'
divinis intcndcrc rl.rJl ,'■ lmtatl0^m corum assurgere, eloquiis
dfcm coach t Cou Z FE ^***" "** Christianus. inde
10 Conc.h.s Patres rat.onem potissimam hausere denunciandi,
Ronwni Pontifices
949
, hc.ta n essc d.ebus Fest.s celebrationem Merca.us, et Nundinarum. Qua de re
v.denda Couc.ha Rhemense, ac Turonense habita anno DomTn ,583 In
eandem scnten ,am Narbonense anni 1609 decrevit: Mercatus, Empora et
Nuudinaenuspiam fiant diebus Fcstis, sed in antccedentcm, vel subscqZtem
l-cstivitatis dicm transferantur. Eorum porro Conciliorum verba fideli calamo
recensentur a Pougct, in Institutione Catholic., Tom. I, pag. 724 et sequen-
tibus. ^
§ 18. Caelcrum habendarum Nundinarum.etMercatuum diebus festis cor-
ruptelam antiquo iam tempore invaluisse, plurima evincunt monumenta. S. Ba-
silius Caesareensis Archiepiscopus, qui quarto Christianae Ecclesiae saeculo
vixit, in Regula Monachorum interrogatione 38 post stabilitum ipsorum labo-
rem, propriis manibus dictim absolvendum, indicavit in sequenti interroga-
tione, quomodo peracta opera vendi deberent, ut eorum pretio sustenta-
rentur. Mox in intcrrogatione 40 scripsit: Nequc vero quoniam alii iam eam,
quae apud Sanctos obtincbat, consuetudinem violavere, qui cum pro se inviccm
orare debuissent, et una cum pluribus Deum adorarc, et cum lacrymis implo-
rare, ipsumque pro pecca/is propitium rcddere, gratias pro beneficiis rcpen-
dere, ac verbis hortativis sese aedijicare (quod adhuc nostra etiam memoria
usitatum, et observatum fuisse novimus) ; pro his omnihus forum, Nundinasque,
ac coinmune emporium el tempus illud, et locum efficiunt, continao nos ctiam
hos imitari par est, eiusquc rei participatione absurda, ct incpta confirmarc,
ut videre licet in Tom. 2 Operum eiusdem S. B.isilii editionis Parisien., pag. 346.
Aurelius Cassiodorus Scnator, et ab Epistolis Theodorici Regis Gothorum,
qui vivebat saeculo sexto, in Epistola 33, lib. 8, tom. I, Festum celeber-
rimum describens, quod in Lucania agehalur in honorem S. Cypriani Mar-
tyris, itemque Miraculum a Deo hac occasionc edi solitum ad Fontem Mar-
cilianum; mentionem pariter ingerit de Nundinis tonge frequentissimis ad
augendam Festi celebritatem ibidem institutis. Quidquid cnim (inqu.t) prae-
cipuum aut industrbsa mittit Campania, aut opulcnf. Brutu, aut Calabri
pecuniosi, aut Apuli idonei, vcl ipsa potest habcre Provincia, in ornatum pul-
chcrrimae illitts vcnalitatis cxponitur, ut mcnto tam ingcntcm copiam mdices
de multis Rcgionibus congregatam. Iubet deiude Severo Provmc.ae Praes.d.
ut vim tumuituariam Vfllicorum quorundam comprimat, ^mjean^
Mercatorcs spoliabant Ad finem eiusdem saecu . v,x„ S. ^" J^
nensis Episcopus. Is au.em in lib. I de ghna W™-"* ^ '^-
Parisien., pag 758 ^^SSSSu ndia translatae quiescebant.
stoli fiebat Edcssae ubi ^ a ^
Fontem mlrfflee scahtrientem ««^JJJ , veCtigaIibus Nundinas. quac
triduo agebatur. ^f^^^!f„ supradicta tgttur Urhc, in qua
sacram ce.ebritatem iflustriorem r^debant m P
bcatos artus dixUnUS f^^CS cuin votis, ncgotiisque vcnicntihus,
Populorum Coctus, ac dc ^'ers 5 ^f '' « $lae uUa tclonii cxactione liccntia
vendendi, comparandique per rng ^ animativcrliti in quf.
datur. Theodoricus ^^)^ibusq^ vcnicntibus; in aliis vero: Nego-
busdam exemplanbus icgi. ^ venales indicari. Tandem undecimo
tiisque venicntes: ncgotuque nomme _
950 Romani Pontifices
ineunte sacculo, cum Mediolani in Templo S. Mariae ad Pnrtnm c»
Idus Maii aliquot insignes Sanctorum Re.iquiae
est a Clero, ut ad perennem rei memoriam Dies ipse quolannls Fe^ tu XT
retur; Populusque universus feriaretur, tanquam in 2 TZ„?T
Naiivitaiis Domini Nostri lesa Christi Quo eiZi dL ^J""™*'0™' *
Festis, inveliere, agnoscere potestis ex tom d An^W ,, Mercatuum dlebus
£s&« siTrv ^SSr iF*
vobis occurrit TJcZuTaL Tu' 1 pr™a.Decreta" sub Titulo * ftrto
~/ AH* ^S^^S Christifideles diebus Dominicis ab
comprehenduntur etmZndt e ut ifr? f^"/** Q"° n0mlnc
docent plerique Canonici Tur ^ m C°mmentarus ad aHegatum Textum
extat ConstitutioS^ in Bullario Romano
Ut omnes Dies DominL l 111*1 \* ? P°ntifeX cavit:
subo^^^ W-i Sanctiones provide editas,
netur non |n ncSTS^ SSr.TSZe * ' P°P,U,''S """^
testatur Muratorius tom. i aSS1?£^ ^""5 ^ tota ,taIia' ut
asseruit magnis Mercatibus wtfn^wf ^ 32> ubi P°»Mam
«l Abfeff alZU sanZ aut DnT^ "aberentur, hoc
«m prosequitur: ^££i Z^ T^ f"Jlvl.taiibtts> °PPorUme «d
h Transalpinis quoque CvTXXrf T lbuubU^^'l^a servat.
hodie viget, quemadU«rStSiuUd^^^ S"0™
prctes aNobis paulo ante memorat™ ™w Thco,08°8' et S*™ turis Inter-
Probum, excusant obtentu h du H J ™ P.atrium m°rCm' etsi mi'ms
toleratae. Quapropter nZJX^ COnsuetudims antiquae constanter
accidisse, quod ln AnX^Jt rf° fTTS ferC °rbi Christiano
^nsis. ut refert Matthaeus ■ rfs u ^'7 ^ SaCCU'°- Abbas «*■
verat Mercatus, et N „5 s d2 »» 'n S,W Kgi0nl* P°Pulis veta"
Mundmas d.cbus Dom.mcs, quamvis illae in tota Anglia
1 Cf. N. in.
Romani Pontifices
fierent; sed vix aliquandiu relic^ " ~
=f ' "-^^T7.ZZ^Z
§ 21. Rehquum modo est n* »
expendendum proposuimus, qu'o CZ "T? qu* U,ti™ *ndem loco
Textus luris Canon^ci ^fj?^™"' »«f* ^lmus.
de Mcrcatu, Idem quoque Verbum 'co„8ti L ?' ** Ioquitur
Communis praeterea sententia J qufdou d I h m* S-PiUsV'
haben non posse Diebus Festis sed it T * Nundinis). Mercatum
vel in subsequentem diem s in ^1,^ ^™*™ in antecedentem,
simus, facultatem tribuenT; die 5 ^7 "^" r^'« Nos inhae-
Mercatum in suo Rure qutlib feria ol ll T °^ Ferrariensi ^bendi
deret Festum servandum ^ex nrLcel ^ °d° i,,am non inci-
feriam quartam. Qua de , "° T transfe^tur in
per haec Apostolica Jfp*n£Zj£Tn^ P^fd^ Vobis
Lus. « ^Locis Mercatus fferi ^~ V~ «
^•^-^ Ksasfe s sf cedu,um ,ac
Cardinalium Concilii Tridentini I^nterpres Tcat^r^^
Nostfa coZoban^f * ^ Q"°d DeCrCtUm AD°St0,ica «^riLS
Nostra comprobantes mstar regulac cssa volumus, ac in omn^s Tempo-
rahs D.t.on.s Nostrae Provinciis, Urbibus.ac LocisS.Sedi Apostcllcae mediate
vel ,mmed,atesubiectis, inviolabiliter observari praecipimus. Decreti huiusmoS
scquens est exemplum: Cum modcrnus Episcopus Ripanus de mense Septem-
oris 1709 Edictum typis mandaverit super observantia dienrn Festorum in
quo signanter illud praescripsit §2: < Le fiere, che sogliono farsi m alcune
teste dcterminate deWAnno, si tollerano dopo ceUbrata la Messa Maggiore.
Ma i Mercati, chesi fanno in giorno fisso della settimana, cadendo in qucsto
qualche F es/a, si trasferiscano nel giorno antecedente, o sussegucntc non festivo,
secondo la disposizione di tutti i Sinodi Diocesani da' nostri Anteccssori
stampati sotto le infrascritte pene, etc. » Nihilominus Civitas, et Homines Ripani
ad impediendam elusdem Edicti promulgationem, ex asseria itnmemorabili con-
suetudine habendi Mercatum in dieSabbati, etiamsi in cum incidat dies Festus,
obtinucrunt ab A. C. Monitorium super manutentionc cum inhibitione. Sed
R. P. Auditoris Sanctissimi Decrcto Causa remissa fuit ad hanc Sacram
Congregationcm, in qua concordato infrascripio Dubio, contingit hodie ex
dediicendis hinc inde a Partibus momentis disputari: An liceat Communitati,
et Hominibus Ripae habere mercatum die Sabbathi, intas, vel extra Civitatem,
qitando occurrit quod sit dies festivus tn casu, etc. Die 2 Maii 1711. Sacra
Congregatio Concilii respondit Negative, et huiusmodi causam amplius non
proponi mandavit.
§ 24. Et sane ntillum hic locum habet qtiaevis consuetudo, etiam imme-
morabilis, ut, omissis generalibus iurispruilentiae regulis, perspicuc liquei
ex aliis momentis mox adducendis. Ante memoratam Causam Ripanam, pro-
952 Romani Pontijices
pos.ta m Congregatione Concilii fuit alia, inscripta Barchinonen. Observatiani*
Festorum Contcndebant Mercatores Ihrchinonenses, vendere posse Merce!
suas diebus Fest.s. consuetudine fulti immemorabili, rite probata ac etiam
speacm. et .maginem necessitatis praeseferente. Finitimornm siquidem Loco
rum Incolae rehqu.s hebdomadae diebus victui quaerendo, ac laboribus nte, ti'
nonnisi d.e Festo ad Urbem accedebant Adversante nihilominus Ep SCOPo'
Causa Propos.ta fu 1 in Congregatione, quae die 13 maii 1669 respo^nd t ,d
Mcrcatonbus non hcere, quacumque consuetudine immemorabili nequaoua n
obstan e. Putarunt tamen Mercatores succumbentes. huiusmodi rescrip o u
damentum praebu.sse op.nionem ingestam forte partibus: Se distrane vZ
Merces apert. Apotbecarum foribns. Instaurato proinde iudicio, a nln ' a i
feeta vahd.ore conatu obiectae consuetudini immemorabili institerun Co„
pega«0 tamcn d.e 27 marfii 1683 in priori sententia, et dec eto ptrs^, "
silentiumque Mercatoribns imposuit. uccreio perstit.t.
§ 25. Mercatibus succedunt Nunclinae, quarum respectu propositum no
nC,T eadtCernere' <uae cle Mercatibus statuinius, plenoTo i ns"
A t rS; ,iUi FCSt0S DiCS' qUa decet cura "= «dula re igione sa^ c ific
a Chnst.f.dehbus cupiunt. et pro viribus enituntur. Sed „e pe.ora co t Zan
absurda praecipimus quod possumus. non quod optamus" ^
Abbatis OrS S Be^edfc^r^n "T' qui ad Dreces cuiusdam
Piscandi Dlebus Featfa h f k ^ Geruuden- fac"'^tem impertitus est
Missam. et pOS me u £ „ t£U„ ^ '"** adlace"tis' ,30St a«di^
tertiam lucri pVr te Tin F °T Abbati> eiuso,ie Monastcrio
di.io prog X Sfl ^ eS,aC ,nstauratione'» I* erogandan, Quae con-
pressis. SSiSPSiE ? ?nM°Sa ViS3 Sit Piscat-'b«1S. paupertate
Sacram cin«Sonet dda£ P,'SCat°riae ^h^> re *
mam partem uf ex ^ mjninUtUm fuit Pnmaevum onus ad septi-
I ,em ut cx Decreto ed,to die 24 Aagustt 1720.
Mla, Tn qua ^ rZrn;,"^^ «T SeSe A,exaudro 1,1 ^iecerat, cum
IS gravissinT DnrSn ~€r2E?ll,,L **5 S"*" gravis est' si »*
Decessores Nostri D^iaribuatLrtf /T™" 'd P°PU,iS adimCre' qUod
conditionis es. qu,e n 1. ' ; i . * '"dulserunt. Res praeterea huiusmodi
emerslt: de^sa non un ' ( S 3,qUe SUb,ata' denu° " prtaHnun. morem
imo aliquot doctrina e» Z Jt hco^onm, et Canonistarum sententia. Quin-
tandem^gitu q T s;e. P 6 "IUStrCS Utart non habent. De re
mercia. hLa ae vitae o 1 , rn",Uerentur Popu.orum commoda, atque com-
v,tac longe opportuna. E contra vero retineri aho modo
non potest, quani quo vieet Ft
deprehenditur, frequentes !habe TZZifi^ "! dicamus '"•Possibiie
confertim Popu.i conf.uunt, quovls aTo SoTuH laL"'" d,CS Pt'S,0S' quibus
§ 29. Inter Nundinas, quae in PrZ^ ^ 30 n^otio-
bene nostis. sunt Senogalhcnses protrac a mu^dLh811?" l,,Ustriores.
Ecclesiam Senogallicnsi finitiman rcgcr.mu" „1 ' Cum Ancon'^nam
tempore Nundinarum ea omnia fierfFcsTo V ^0''0'' intc,,exim^.
diebus Divino cultui non co Z „ ^ d'C' Quae a,iis hcbdcmadae
/?o///o/?/ Pontifices
953
sa
d
l.ebus Divino cultui non consccratis Z 7 ' a,,is hc^cmadae
satagcntcs. die 24 Augusti b«? SSB55?d,!?l:i; HU'C r"a,° 0Ccurrere
-inis Senogamensibuspub/S No— Nun-
Festis Apothccae clauderentur ■ ncau ? " muinus' Ut Ditbus
pore, quibus DivuiaSa ln S^ tcrn'
"untiatur, Contractus fieren Imm m '«^ vel Dei verbum Populo
hoc .„„o ma„data meliorem atque utiliorem rerum ordin m pep rCr t
magno ommum Cvium et bene moratorum hominum so.atio " P '
nntntint t,PSUm' >™' Ct V°S ^ Consti""^-. Auctoritate Nostra,
matutmas et vespertmas horas quibus Festo Die. quo Nundinae habcntur
e aud. debeant Apothecae, nec publica possint exerceri commcrcia, ut qui
ad Nundmas co„nuxerunt, Missae Sacrificio, et Divinis Officiis intersint,
alnsque Chnst.anis operibus Festum sanctiHccnt. Vigilate, ut omnia plene
et exacte .mpleantur. Nosautem perPublicum Edictum non praeiermittcmus
extendere Nundinarum privi.egia ad dlem sequentcm, qui Fesms non erit;
ut temporalia negotia paucarum horarum spatio, propter Dei cultum et
animarum salutem, intermissa, integri diei accessione commode pcragantur.
§ 31. Haec sunt, Ven. Fratres, quae post maturum examen, auditamque
gravium atque doctorum Virorum scntentiam, de proposita quaestione Vobis
significanda ccnsuimus, quibus omnibus Aposto.icam BciKclictioncm pera-
manter impertimur.
IBcned. XIV Bul... tom. I, p. 582-5901.
' Cf. N. 346.